Gg80_fol-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De Affectibus in Animo concupiscente, 2 iEX -2 s - -- r gj (2 P P 4 n "o 74 X ;l t CA P 34 Í p " dty 423 W Sesipnye 5 a f9 2 d j E P. R i $r x UR : E r xf E P ? : ï H a " xcee 2 " PA 22 E & se 3 23 l; i j pE ;;.' . d /d Ws s * z D *j $ i - " A x b i V i::, $Y ^ü r 5 Md ] Y o n E x [ /,-;,, s a 3e 5 r r X v z x h RA R u o* 3F W J Ui a * E "s & 3 g * x ( A 18 & UE x ipd 89 O $ " fs * ET E 2 P M h * : i Wt i n A BX - «: Ms z ä:. EU J z «f b y A g BR EM i (* As * & As ï u ?-'» * 3X dl s du d vt T ä du * 1 m h * a il i 1 r '&ä b i de S w M. R i P v vf: 4 E 3 :j n g i " u^ VYY $n ETA a TA & s t d $ : ss o i m E 5 4 z E 3 g a [5 d &e - i x As Cqe lh PT 2 "a V s » T M RT E G x s pow T. s 32 X av a * a M 2 3 É £ " M s E * A or i a 2 aisl ide A Ws D eU NU X i j Pa C s. o d x D A L * "A d E NS s $ & " k T E Qæäfg d »a » $2 NI 2 z5 AE fs 3 FE i TR B r zX ** * iv & av s AYSM iyt d SE W f * d . r "m o ET EOE T d & g ^ o $s ^ s p T J u a z w d d g R EE * n ES A T 3- UE x $ T ,;. 4 at n R. "n p RE 2 ,,, s AE $ x* $ 2 , $s d . z pum N A v N - s r d M ho ï N r d- 35 E A A 3 xE & wgä f " " A ET EN n - x & $ PA RnE FU : D , i 2 . A j d D A g E X a x 338 0: .( m * v w d- $ P d g E * & P s ;; : (s L ä 2 us Es P ss s j* At "ei puRKAT X Y 2 Bs A n 3. ex. A & * j i W 1 u Bs s sb bt fï*,"m. 4f —- J $us P ROU. X 32 du L: 25 d £ ": b m 1- : ss es 3 » g p L us o Es E z ais . E um * & I "'.. - p FORT EC pE p d. x $: A É Y 2 : AT & 5 : TA E g T hs A Fs b ia T FUA x d $. zen d A s s d u Y - ds, ivd . x A ?. Hs * r Vs 95 FS p 9 24 : 25l " d d v u EW b 3 & d at fs iA d K £. s. K X Vg 4* A u d bX P d LE s i AC f u Y s $ * $IN A DN At B9 d* "d Qs j d j ob *s 2 EE -a »Ecv * ) l *s z u ï... d. um M. 1 d XP Ls 6s MA bt 7 x B ,'-—ny i P P i4 [ ^ ï.. MA du z - M A AU 6s ^ ii ; 3 " p : ^ r L2 * & MO Iu * $ ; od 2 WP * . P d g ATA RE i - d [26: t RN s MNes 323 ^ i& t z n 5 m r dä( P s ^i d e st Jf L *v I E s E L d r z r EE avu i ** r z N G 3 q u » N Aj se 9. P R t -* " ä:' * i D 6 * : » us & * & X L CRf 5* f5 RE creas EE ag i ia EM Ü d x E 1 4 D Ra w k a d i i x * uä. 5 um "n ER SPRE x 4 QT At p s s n A E CR . Fï * 1 x EC E : AE piwm U x 5 s $. od * t VP t $ * AE 5 :y A at n E C ae 4* r xí * 1 r * ar 2 i ï E A [3 E ï p2 i ^ 2 96 A Ya . & i a VE x GE m i A u d 2 A d h i A .T pr us E. n:: v u i U P. ; T APE ,k- Krd. P * NY du C 3 j g 40 i. 5t; P E^ m & - a iC 4 RU g *u 2 TOA d * DO n h lod N "as 3h m a E s s 5 um E "- E : us j L D uX * n dl s A É s - xs. R. i E K E i af 2! w "sE 5 :. -i A 3* T N És I E 2 Xv : QU $ 1 i ïu» j D (LENAS m r * * D h K d $ 3. 5 i n dieo x TE Hs " r2 i& 30 24 a F i A D d EC 33 i E : E T d ss : T pe) Mi 2 3 BU st a [5 ? k P $3 E i^ "d 3 vt 2 N ET. QUP ?/. z N'(. ':.' IN 2 * Ts EOE Ea M CRRA . : - i* 3 E x ïx LO " j us L n A d $x u NÀ $ 5 13; L A J0s DCR iv D d D i x As vy P 9A Pa * A z P zi n p P f H is MY WY ,:ï::'p s ]R Tb d d WA m m MÉ n E vt Em d As 3sx o ; g;' M a* R- & et 2 2 E* - ( N E ER - »* L ^ r —X L* db & L M lial i ais j* m Cs E i E Is x 79 - ais 2 Ra cemee —EIGR a*l DX LC a - — — N - 4 us 2 E U RE m r a AR z E Es m mru. u n n A EE $x — s m UP — z — Eu RAT - pu E usl a, Ms 38 a — - " Y m r — p m i Dd " AE E ia a pl iukr E Ó— uT E —— ha A E *k' t OM i acte r d [3 E a u a j NI CU - m L v E. u P " E d- GD 1 1 g " d £ — ss — * 2 As x L Ka 3 E 13 s E pl h W E. T l M Y * ES AO 2 d s H t 5 ! EE h rÀ u* x d , E n "s us P1 a 2 d oTY U P N ; * Y K ». ; Ue u z * x m N * f "- n * h BR o ARBSES TE " X t & 2 P - A I * P à : t us L4 & & f*3g U* Ea E * d E ,ïä * A 98 B x $x *j (s : t ( E - BR As m U k h t E has 62 E Mdl i us ÉÜ d .41 p u x ^ ; DA E E. - & " - g.wm?w pE " x .t&n&äü»y M i. & r r:L' end- & [ ET ö.w u- ee hat * y L »* * N E - " g o 4 EE aE x » * - E W x PUR y..ïä i "s i* — *..æ.,&. o aä 4 £. . $8 — k uæ. T 21 d v A Á E » * w*« C d É UM — t d l- " /.-' * s A. k d Pj n E —— E N U. - LT E d : z L s & M M.. ** Es * E PN — L: P pitimd V K - N «d E - — M.* T Àrigedi w, CT $ — Wf F VRCOME H M Ts x ce 2 i d J VE E 5 2 d — AE x 5 b * AX " - t * &c * "ia Md *T..MQ lts que .Wmf * x T s Xe E $. g z m 2 a ghe N M - J PL [ Oi p fs T u a* & £5 W ^ d AC R s ^6 N o i I *. A y * Ls Dd 2 € , : bj i 22 fbedie ;»u J ss * p R - z "E ,u MWPW "g 3 $ Mbos £ a ä ? A du hw at d & , E CT x i r * T us g AA Md A csidie $s viME f v* a s ". r * st i E mv b u 3 E ROR S. 2 (uæ z n 5 * - E Es Lv tà 4 r ] » Eu * [ « "] E. A ^ * x v Iä "- ls. N * g wwm»fk Nodgass E x Pa vt as a * E p Ls j -T E " E : " ^. du T h d " A f e 1 E N b 3 Ea EE -] £ *s É ^i i s $ j 5 ] dv " " ) 5 .rW 2 *s EY a E * ; * 1 30 w. NT E TE 3 r X E . z scc ol - T T. ao b 4 s & ^ d* 2 F d A b 3f [* i * 1 Ms P " LE d "x - ä? d 2 * M 3 .v T g* d Ea D X u w t E E MK ii * 2 a d 9. 3 E — P)K& —á D À —— — BN -- - ^ DR CEAUMMN O UAM M em "P 5d. * d i2 RL n E i^ -V t zW TU o ice 24 ERE RO at d $À i s TA m PT 9* M o I rA TO E N - 3 l- Ws AX d M.s.rmx A Hs aol i , - EE 2 X z z asss s — €— —— - ? AT AÉ - - obe n (///l"d 5 VA céCvrac k ! U C u- as St DE HUMANIS AF CIIBUS - .CIENDIS, CO]:,RCENDIS Ad hominem de eorundem fervitute manu- mittendum , ET Ad hbertatcmChrlfuam inftitui, feu per regiam cocli viam, manuducendum QPUS TRIBUS TOMIS DIGESTUM Moribus corrigendis, vitijs amovendis, virtu- übus promovendis,pietatifovende amolienda 1mp1ctat1 accommodatum, - Uberrimá variz eruditionis facro- profanz fupel- lectili , Florulentis SS. Patrum aflertis, do&rmls & facrarum Ícripturarum interpretamentis locupletatum Sacris prafertim Concionatoribus , Viris afcetis &9 e'uangelzcarum virtutum cnltura additlis perutile d . TOMUS SECUNDUS . De. Affectibus in Animo concuplfcentc 1 AUCIORE P R.P.D.CATETANO FELICE VERANI Clerico chulan Sacrz ThCOIOUIæ Profeflorc Nunc /mmum in lucem Prodzt im Gratia, & Privileg, Sac, Czfar, Majett, Pcrmlfïuquc Superiorum. UEQHEHQEH OH BHDHERDHERBHDHEHDRDHIHENQS 103 7-08- ää-&ää&ä*ä&&ää&ä&üä&ü MONACHIJ, W ii ptibus Joannis Gaftl Bibliopolz Pedepontani * . Formis Mariz Magdalenz Riedlin Viduz, diininisónm: m ANNO A. DCC. C XXXVUl — " xv » i z d m u a " R f« :5 ie p 2 14 " um «s u- - m D E u :ï ï * ^ ^ v [ d » N " 7 E s * a 3 AT E a d Pl df g "] E ^ * * " d 208 od i * x n " L sls A $ k :: :;« e- x ,-; *y m ] " k r d " $ » Y* $ ï'a * i ,5 E - . - * g. " ET m - 5 - » - * . F z * E :v. ä E — A. i-: E " : i;' ,P,(!., v Sw -- !?:. L g EL .( T. K F 5 L , A - " F. L3 )ï " & 5 j b . ? a i ^ w » " ATS L E " F » iuks P - E * ;4 E ": f b 2 * d * : — -- * "w " j E E " j $ £ a [4 j; AV ;: - *- L * - m R . — 9* REGALI CELSITUDINI; SERENISSIMO, POTENTISSIMO, INVICTISSIMO MAGNO AX -TOTR A EDEO II SABAUDIJE MONTISFERRATI I WO Pedcmonuum & Infubriz leþadanæ PRINCIPL REGI CYPRI &c&c DOMINO DOMINO MEO CLEMENTISS1MO ,.(/, - -—-*/.-s. ,—A 205 SCUr de ciendis , coércendíisque fü), (/ N humanis Affedtibus lucubratio- f Q La e i? A À 4- nes.anguítis hisce. comprehen- ä WE ( A /g!? duntur folijs, profundifsimum f ae- / E Q z)) deciduz in flexum ad pedes R E- r CO d 223 GALIS VESTRJE CELSITUDI- J J5 íc fc pleno demittunt affectu, fubjiciunt obfcqmo quoó nutantes fulcimentum , cxiguz ( 2 magm» a É EPISTO LA quagnitudinem , & obfcurz nitorém é veftri Nominis decore , quibus pratexitur, nancifcc- rentur, Unà cum Spiritu varios Deus homini Affcétus indidit , qui fi ad amufsim componan- tur recti dictaminis heroicarum fiunt virtutum prodromi'; quósque fi Stoicà falce quispiam radicitüs amputàárct , ftipitem faceret ex homi- nc fine vigore , absque fenífu, uod cum non lateat REGALEM VESTRAM . CELSITUDI- NEM , inidincumbit ftudij , quó eosdem ad rc- gulam moderctur honefti, & eas compefcat ani- mi pafsiones, qu« f1 proprio finerentur impetu ferri per fenfuum indul gcntiam à Virtutis decore facilé deflecterent, Nil viro Principe dignius, nillaudabilius , l r H quàm fibi imperare , & animum aver . one exa- Íperatum amore reconciliare ; iráà commotum lenitate fedare ; concupifcentià percitum tem- perantià cohibere 5 indignatione eftuantem af- fabilitatis lenocinio fopire ? mocerore obnubila- tum lxtitiz fplendorc ferenarc. Sibi qui 1ta Princeps impcerat czteris antcire non minis vir- tute, quàm dignitate videtur : populos jufti- tià ; & clementià regit $. hàác probos blandé ad fui trahit amorem ; . illà improbos à fccleribus rctrahit $. & parta viribus regna prudentià fer- Vat, quge*bcllica veftra virtus edocct, quz arces munitifsimas , ac propugnacula expug- natu difficillima ab Exteris occupata , prz- fidiario milite annis plurimis detenta, quibus Veftre veluti premcrentur Ditiones Martia For- titudine , fuijuris effecit, Pinarolium , & Cafa- lium $, Evafij , fuásque provincias aufpicatif- fime laxo tractu dilatavit , multiplicavitque ? 3 cum Duücatus univerfus Montisferrati ; & Infu Lal bria Cifpadana latentur Veftro nunc fübjici im. entut, perio , veftrique Dominij cílc glori Tametfi w : NUN CUPATORIA- Tametfi Majores Veftrijamdudum jusl'.in illum acquifiverint legitimum, AYMO fcilicet ob du- &amin uxorem VIOLANTID AM filiam THEO- DORI Pal« ologi , cujus Genealogia. tres . res cenfet Imperatores. Conftantinopolitanos 5 pa- Qümque initum , quó lincá deficiente M afcu- linà ,. causá augmenti Dotis. Provincia Montis- ferrati Violantidz pleno effet jure: & iterum CAROLUS Sabaudiz Dux anno Epochz Chri- fbanz 148$5, Calendis Aprilis BLANCAM du- Xerit in uxorem filiam GUILIELMI Palzologi , qui cum finc maribus fuccefforibus decefhiffet, adiverit BLANCA hzreditatem , ac inftituerit lcgitimum haredem CAROLUM , CJüsque fuc- ccílores SABAUDLE DUCES : adhuc interjc- c1 obicesplenam totius Provinciz poflcfsio- nem diítulére , donec favente Numinc Bellica. Veftra Virtus lites omnes dirimeret ? & obíta. cula, quz Adverfarij calamus per plura ante- acta fxcula injecerat , victor vcíter enfis uno fupcraret conflidu , quó Auguítam Taurino- rum à pertinaci vendicavit obfidione pulíis , fugatisque hoftibus ; & victorias , quibus no- mine przlufit , bellica fortitudine eflet gloriosé aílecuta, Veftra cum adolefcentia didicerunt, & vidtoriz adolefcere ; florére in juventa , & uberioribus femper gliífcere incrementis; fru- Cüsque tandem dare optatos, Quod fi debellatus ad Harbellam Darius Per- farum Rex MAGNI nomen feciffe. fertur. A- lexandro Macedoni ,. có quia cum triginta fex Grecorum millibus ducenta Perfarum millia fuderit , profligaverit : potiori jure Regali Ve- ftrz Cel(itudini tot preclarz delatz victoriz in- figne hocMAGNI cognomen füppeditant, Do« cuit Deus manus veftrasad pralium , & digitos " .erudivit ad bellum , quó victoriis animo ztate Tjor, conílio maturior ,. prudentiá adultior s afluc- affucfceret , & t.riu—*mphis. [dque caufi , cur in parando exercitu peritifsimos femper delegc- J li rit militum Dud&ores , fciens ab ijsdem rem to- (0 tam bcllicam pendére ;; cur militarem diíci- fl linam fortiter fcrvatam voluerit, à qua res pro- K Ípcré bello geftz füam " ubique genuum origi- ! nem traxerunt ? Lucullus enim ; & Pompejus numero inferiores , fcd militari difciplinà fupe: pr ( riores Mithridatem , & Tigranem fregerunt , F N ac eó gloriofiores egerunttriumphos, quó cum hofte viribus validiore pugnas inivéerunt, Epa- m minondas quatuor non ampliüs peditum miili- bus, & quadringentis equitibus , Lacedemo- niorum quatuor fupra viginti peditum millia , equitàmque mille quingentos rupit , vicitquc; Fl & delata victoria foli tributa fuit militari difci- plinz, quz rara fuit in Epaminonda,. Alexan- der quadraginta Macedonum millibus. orbem propemodum univerfum : fübjugavit ob fcrva tam in bello difciplinam, Hanc cum fortiter tueretar REGALIS VESTRA . CELSITUDO occupatas ab hofte Allobrogicas arces incon- cuffa pectoris firmitate eft aggrefía 3 & Alpium abrupta juga acceffu difficillima , quaque na- türa, & ars ad aggreffores quósque arcendos munjerant, innatz vcluti oblita fterilitatis ad. primum Veftrum acceffum in foccundam , ac —— —— üuberrimam ftatim fronducrunt palmarum fege- tem ; & fuo VICTORI Principi repetitis tor- mentorum fragoribus . plauferunt, Firmiotr üt ftaret Gloria bellica Veftra Virtutis , ceci- derunt hoftes ex Alpinis montibus, quos Na- tura rupibus , & Ars arcibus communjerat ; as SNETUIM ET À nec mirum, fui vidtor vicit /ICIORIVS ho- J ftes. us eraä.; Cui, qui fc vicit, non mctucnd Cum . NUNCUPATORIA. .Cum igitur æqüehoües CXterilis , ac interiüsani- mi affectus. ad uberiora victoriarum incrementa COÉrceat, vincát que gloriosé : placcat Regali Ve- fitra Celfitudini h as de Humanis Affectibus ciendis , & coércendis luc ubrationes libenti animo accipe- rc , quas flexo poplite ad. Veftros pedes demifse procumbens offero in perennis tefferam obfe quij. Scribebam Monachii j in Bavar la1n noftrisZEdibus » SS. Cajctani , & Adclhaidis prid iC Nonas !Dcceme- ris Epocha Chriftianze Aan 1709. Regalis Veftrae ?clütutinis Himillimus, Obfequentilfmus , Obig atiffanns eryus , C Subditus. D, CAJETANUS FELIX V d ERAEI "Clericas Regularis, i APPRO:- tbl : $$ $553 $ $.5 : dH e wj C e * a $ 1 ee r *ye 1 $ ey» eyeey- o sy^ ep» : : $$ i ä ä 343399 ?*1 13 L - i : x - & À PR cj AT ... - l; ? b «il D .I N l i U . " E. " YOcopus de Humani s Affc&tibus ciendis , & coércendis ad homi- H nem ab eorundem fervitute manumittendum , '& ad libertatém * Chriftiani inftitnti,feu per regiam ad celeftem patriam viam-ma- " üuducendum,ab AdmodumReverendo Pátte CAJETANO FELICE VERANI Clerico Regulari SS. Theologiz , & Juris Canonici Do&ore, tum, & perdodé expenfum ; juxta . affer* pié conceptum, erudite fcrip * tionem Theologorum, à qui busfuit approbátum typo publico evul. ati pofle cenfeo, fo refperans, ut nonmo dicum fit emolumentum: ijs allaturum tum facu laribus ,tum Ecclefiafticis, qui Chriftianartm funt ftudio virtutumadd'ig;i, A&um Frifingz die ro. Decembris 1707- FRANCISCUS ANT'*ON;USBEGNUDEL;US BASUS SS. Thceologiz Do&or , Cathedralis Ecclefiz Frifingenfis Canonicus Capirularis ; S$cholafticus, Vicarius in fpiritualibus Genera- Jis , & Officialis , Librorum Ccïnfor. d -——-—w [ EE ? Facultas Reverendiffimi Patris Prepofiti Gene- ralis Ordinis Clericorum Regularium. Ocopus cmT;tulus cnpräfïilïs DeHumanis Affetlibus ciendis,co&rcendis, H ad bominem de eorumdem [ervitute manumttendum ; € ad lbertatem Cbri- $ ' | j ffiani inflituti , cen per regiam cacleflis Patria viam manuducendum €&c. in tres 'Tomos diftributum, 4 R. P,D, Cajetano Felice Verani nottri Ord.. Sacrae 'Theol, & Jur, Can, Profeffore compofitum, &à duobus noítris Theo. logis , quibus id commifimus recognitum, X approbatum , ut typis mandetur; quoa dnos fpectat falultatem . concedimus ,. in quorum - tas, & folito Sigillo noftro l dem praxfentes litteras manu propria fubfcri munitas damus Romeapud $; Silveítrum | ontis- Qlirinalis Nono Kaléndas Septembris 706. — D. TOMAS CARAFA Prazpofitus Gerferalis Clericorum Regularium D.PETRUS Ab Ec;lcüa Secretarius. d. Con- & JX o B9 Y . e3e5cocodo aob oo CO | ! 1 Go Go do d9 od5 d5 - " | Ls TOCGHcr E COSDCDCDEDEDODEDED CR HU . Confirmatio cjusdcm Facultatis. 2 a ( Um opus infcriptum De bumanezs Affeibus ciendé & c, ab ejus Authore P. D, Cajetamo Felice Verani noftze Congregationis Vi Sacrz Theologiz Profeflore fuerit conrinuatu m; ac intres to- i^ er: mos di(tributum, &t à duobus noftris Patribus approbatum ; ut eriam ejus editio in fecundo, & tertio tomo continuerur; quo- ad nos fpe&tat , facultatem concedimus, In quorurm fidem ij 3 has litteras manu propriá fubfctiptas folito noftro fieillo firma- virnus. Datum Romx apud S. Sil veftrum iMonus . Quirinalis die i7.Septembris Anno 170('*. D. LUDOVICUS FINAUS Przpofitus I$ . Generalis Clericorum Regularium. lalís | 1?. JOSEPH MARIA ALIPRANDI Secrecarius, hïih m d diitios [^L H .. Approbationes Theologorum. K i As diflertationes Ze Humazis Z eclibus ciendrs 69 corrcenddr fft. AR D. Cajetano Felice Veraninoftrz Congregationis Sacrz Theologiz Lectore elucubratas ex mandato Reverendiffimi Pa- dity jri ts noftn Generalis D. Thomz Carafa diligenter pervolvi ; ciüim- quefe nihil mihi obvium dederitFidei orthodoxz , aut bonis mo- (tCS ribus difíonum ; quin imó ad virtutum cultaram. , pictatem pro- (uf^ movendam, vitia amovenda per coéiciticnem pravorum Affe- heo U €uum , & excitationem proborumífrequens inc itamentum mul- Pss tiplici temperarum eruditionum illicio , eas publica luce dignas n cenfeo , fore fperans , ut plurimum emolumenti fint virturum lo cultoribus alla:urz, Monachij in Bay aria ex noftris /Edibus ono 1706. S$S. Cajetani, & Adclhaidis die 26. Julij D. CAROLUS ANDREAS SCHLECHTEN — C.R.S, Theologix Profeffor. nl Ll Hoc fl« &R XoX um ; * re 39055 5915 tiado dC 3 co nbbb OC tb codad» Á dieegoetoctlococglo o a epoeQacdo o cqo eto tT o qodseide CDODCOEBCDEBCDCOCOC CO C "DC äcæææääæäcïä i Oc opus, cui Titulus pratexitur De Affedibus ciendis & coir- i cendas €9 c. 4 R, P, D, Cajetano Felice Verani noftrz Congrega- BN üonis Sacrz Theologiz Lectore, juffu Reverendiffim Patris no- firi Generalis D. Thomz Carafa fedula perpendi difcuffione ; nec quidquam reperi, quodFideiorhodoxz, aut bonis mor- bus difíentiat; quinimo moribus corrigendis , virtutibus pro- movendis , vitijsamoyendis, pietati fovendz, impictati arno- liendz omnia accorumodata : ediflerunt enim Diflertationes quàm umbr ^ As tiles fint dignitatum fplendores ; quàm vanz ho- [ ld norum cogitati ones, quibus homines menrem implent ; quàám vacua vota acervandarum divitiarim , quibus impenfius in- hiant, Quapropter camtotum opus in eum collineet fcopum , & ad virtutum Evangelicarum ftu- ut à vitijs legentes avertat , dia alliciat ,. :ut prodeat in ucem, meum propenfius hic ad- neécto votum, Datum Monac hij in Bavaria ex noftris Edibus 85, Cajetani , & Aäcjlh»aidiïs die 26. Julij 1706. "D. ANTONIUS REI*N-DORFF, Clericus Re- M ——nr ' ':g-UIfari'S'iSa;;ga; Theologix Profeffor. Elen- EOE * Cioreododo db odb od o o o dod» daco a5toeb5ebboe5 5b " e d gqggequedepqeddgeqedededoqe ao eegecdo sloedoedocto Soego g Go öäääïäääæääæüæmääæäägmä CPODEDEDEnoD ELENGHVS Diflertationum, ac Paragraphorum, qui in hoc Tomo continentur, ISSERTATIO IL.. Deamorehuma- norum affectuum Principe. Déque $. VIII, Deiamor in hominem opere im« amicitia rité ineunda., Mpgnüüs, quàm voce fe prodit, & harmo- pag. 7 nico reruni concentu eum allic itad ccelee $. l. infeliciter amat, qui Deum füummum Ília poffidenda;qua nulli (unt i " bonumnon amat: nullibi amor fatiari . - nOXia. nteritui ob« 1 poteft; nullibi extra Deum quiefcere. Ve- DISSERTATIO IIl. Amorem Deiinho. ri amoris natura expenditur, 3. L De caufis excitantibus affectum a« minem luculenter pr odunt zeterni Patris $. H. Filius noftra indutus imoris, iO. ritus fan&tus multipli humanitate; & Spi« ces difpertitus in lin. $.lll. Donantur explicatu. effectus amo: guas, quibus totide m amantiffima pacis ris. Et indicantur remedia eundem ab ho. ofcula libáffe vifus eít P & homini neflate deflectentem coércendi. I2. blandiri. 40. bus e- DISSERTATIO H. Amoris divini in ho- $. L. Opifex Dei amor » quem ex humo 1ines illabentis effecta produnt. fummz ' hominem finxit bonitatisad extra diffuftonesin mundi o« terreítri »non Ífolüm omnibus in paradifo cumulavit delicijs; ve« ificio. rüm etiamé cano in coelum evexit zete &. l,. Eodem amore,quó Deuselectos prz-. Y beatitate donandum, fna 40, de(tinavit ad gloriam; mundi molitionem $, 1. Amorem Dei in homines totz treg deítinavit ad ufuram, quam à veípere perfonz divinz luculenter obteflata funt, primi diei fuit. aufpicatus, -ut memores . €um JEterni P'atris Filius noflram induit magis occafüs vita fimus, quàm aurorz, - humanitatem ; affumpfi 1€ tem; ut fua nos tque infirmita- gratiácorroboraret,eím. $. IL. Adeo gratze obtingunt Deo refipi« que impenfiüs a maremus, 42 Ícentis lachrymz , ut eandem cum | ipfo $. 1II, Magifter Chriftus veri amoris do, fedem occupent , & coclum ornent, tot cumenta traditurus crucis cathedram con- ftellis corufcum, quot lacrymarum rivu- Ícendit, lis fit irriguus reíipifcens, 19 pro malé Séque ligao affigi paffus eít ;ut car ptoà Protoplaftis pomo;, ve« s. Ill. Coelorum ornatus , fyderum ver- re nobis dat et Ícientiz fructum, nantes roíz, folis micantes nitores, lu- 5. Iv. Puellus 1 mus intüentiu JESUS in cunis fpeciofiffi 3 n& no&urnz lampadis íolatia ad Deum m rapiens fenfus, &amo. mundi opificem amandum nos alliciunt; res, cor expofcit noftrum exhibéntque fomenta amoris. 20. quàm in ipfum amorem » ut non alió, nofirum diri- $. IV, Mira in pifcibus maris, & volucri- gamus, ferventiüsque eum amemus, bus aéris ingenia uberrimum nobis fup- $. V. SuoChriílus indorm 7 it perículo, ut peditant argumentum laudandi condito- ocyus diícrimini occurr at hominum , ris Dei Sapientiam , & bonitatem aman« quos impensé amat , di. 25. enixim (tudet. & quorum faluti fo. $. V. Mundi Opificis Sapientia eó ad fui 5. VI. Adeo impensé nos De US amat,naea amorem nos allicit uberiàs, quó in mi- ftrisque fludet commodis » üt acriüs pU nutioribus anumalculis fplendet luculen- niat injurias nobis illatas, quàm fibi itro« tiüs. 27. gatas. $2 $. VI. Homo ad imaginem , & (imilitu- $. VH. Deus hominum a mans ; noflri, dinem Dei conditusfuit , ut . intellectu quàm fui ftudiofior, promptior eít ad no, clariüs eum cognofceret ,. voluntate fer- ftras ulgifcendas inju 1 ventiüsamaret ; & per uberiorem divinzg rias, quàm fuas. s. V[II. Adeo beneficus in noseft Chriíti perfectionis participationem proximiüs amor, ut nonfolüm nofílra avertat dam., ad fuum accederet conditorem. 3t. n3; verüm etiam .$. VII. Deus (ui tefleram amoris daturus qua fibi ab hominibus effent rependenda ; hec in noftra velit Íe« homíni, reram omnium mortalium, & dundare com moda. immortalium, coeleílium, & terreftrium DISSERTATIO IV, 'Tota Chrifti- vita impertitus eft perfe&tiones, quibus cate- Schola fuit amoris, -9* Fris antecellerer creaturis. 34 quem exemplis for. ts , quàm verbis n o$ edocuit; cüm no- Ferani df* dfeilibus Tom. Il [ i ftre , "Elenchus- fite ob!;tus mgratutudmxs, fuis fios cu. 3 opefa refpon.deäh't" —Eöi'diäi : 95 "mulavit beneficijs. . 62 $. V. . Solus Dei amor fuo calore vivifico $.. Ad:ó impensé nos Chriftus amavit, reficit, fovétque precordia, cujus benefi- cio vulnera curantur noxarum, & cicatri- cüm in terris degeret, ut fingula ejus gefta in noftra refultaverint beneficia; 62, ces delentur culparum. IO!t $, I Suos Magifter Chriftus edocet Di- $. VI. Veti in Deum amoris lychnus, .ne dormitet, vel moriatur autrimento defti- fcipulos i montis faftigio , utex fubli- mitate loci edifcant,terre imahaberecon. tutus, alendus eftoleo internz pacis, & externa operationis, 104 temptui,& codle(tia tantàm fapere;acf(ti- mare. 64. &. VII. .. Nil amanti magis volupe, quàm $. !II Beneficus Chrifti amor in| omnes prompté, celeritet , ac ]ato animo, munifica fe diffundit largitate,& ita fani- ronóque corde exequi,qua novit amato . tati-confulitanimarum, ut illam nonne- - placere, ac arridere. 107. ..gligat corporum, quorum curandis egri- $. VIIL, Quzamanti Deum adverfantur infórtunia, exercitio funt virtutis, non tudinibus opp ortuna -adapt?t alexiphat- í maca. 66 exitio; eíque dulcefcunt amara ; .atridenc $. IV. Chriftiamor, quos dolores, & &- lachrymz; & mollia, ac,plume;a- funt pr&« , gritudines ex hominum corporibus ex- dura,. 109 rofäm cmus cuffit,ad fe traxit, morti ipfe obnoxius; $. IX. Verus inDeum amor ut vitam nobis impertiret. 69 -Jatür, quz blandiüs floret inter vulnera —— $. V, Paffus eft Chriftus feabinfana com- fpinarum, ac vernat fuaviüs vepretis cir- prehendi cohorte , funibüsque illigari, cumfepta affli&tionum, qua licét extimam quó noíltra. folveret ligamina peccato- difrumpant cutem; quam fauciant; intimi rum, nósque fibi vinculis fui amoris at« tamen amorisconfulunt integritati, 11X 73 *60 Xo Innocua amoris flamma nullis ob« &iüs colligaret. $. VI. Chri(ti amor, qubinter rofas cha- -ruüitur , necextinguitur adverfitatum flue - &ibus, licéttorrentes zrumnarum pleno . titatis vernatet uberior, fpinis coronatur, . dolorésque fibi arrogat , exhibiturus no» gurgite devolvantur, II4 bis florum, feu coeleftium gratiatum de- $. XI. - Gaudet amor,quo Deum profequi- .. Jicias. mur per ulcera, vulnera, agritudines, 75 $. VII. Noxas omnes noftras abíterfurus viam fibi ad ceeleftem patriam fternere; Chriítus non folàm fuum ex toto corpore floccique facere, qua eidem obviant ade verfa. 117 fanguinem fundit, veràm etiamex amo- DISSERTATIO VI. ris (timuló crucis pondera fuis defert hu- Amor,qruö.latiüs in meris, ut nos ab oneribus fubducat pecca- proximum diffunditur, eó. in amante di« torum. 78 * tefcit locupletior. 120 Chritiinhomi« Amor uberiüs fruitur bonis eorum, $, VIII. Adeo ingens fuit 5.. II nes amoris flamma, ut hanc aquz& nullz quos amat, quàm proprijs: & anima vce dolorum, nulli cruciataum torrentes;nec ré amans magis eft, ubi a - mat j quàm ubi flumina contumeliarum valuerint extin- animát. 120 guere, nec imminuere. $1 S- III Verus amans conftanse(t ,^ nec eju . amor remiffioni, aut mutàátioni eftobnos $. IX.. Quo Deiamoremnos Spiritus fan- &us edoceret in flammantes difpertitus xius, fed &qué jugiter fervens, ac benefi- Linguas excitato fono vehernentioris ven- cusinproximum; cui prtodelfe ftudet y ti e íummo ccelo in terras. defcendit ge- nunquam obeffe, 21 lida noítra inflammaturus corda, 86 5' IIIO Nil gloriofius, illuftriusnihil po- DISSERTAT|O V. Amor hominis in ' telt homini obtingere, quàm per hoftiunx Deum jugiter excitandus, nunquam re- amorem, G per calcatas fraterne dileCtio- mittendus. 90 nis pede illatas fibi injurias contemnere; Sicut Deus ex benefico amore fe ho- & charitatis rubore prolata in. nos con« $1 minicommunicat; perin deteneturhomo vicia delere, :23. fe totum amore, & affe&tuin Deum re- $. 1V. Quem in bruta animantia amorem fovemus natura dedignatur humaga; quia fundere, féque totum Deo dedere. 90 * III Divina beneficia nobis licét imme- ^ hominem in belluam degenerare adigit, f& rentibus collata, uberrimam fuppeditant non effectu, faltem affectu.. 120 materiam excitandis;fovendísquis flammis $. V. Rationi, ac virtuti nil magis confo« amoris in Deum aptiffimam, — 93 num; quàm ut homo fincero amore alteri Cum Chriíti in nos amor obvias nedatur homini; 128 $. IIl quasque fuperaverit difficultates. in opere $, VI. Nulla przclarior eft vi&toria e, quä no(trz redemptionis perficiendo: equum inflexilis animicontumaciam frangimuss eft, ut & nos obítacula retrahentia à Dei odium in nobis infenfos coércemus; & il« obíequio, & amore vincamus. 95 latas nobis injurias clypeo retundimus charitatis. 130 $. IV. Deusimpenfiis opere, quàm verbó diligirar: non (ufficitamori ore loqui, . Vll. Verus in proximum amor illataz^7 nififimul ubere nuttiat j Ícu verbis oris, a chal'i-: fibi obljvifcicur injurie, & flamm tati$ Diflertationum, &Parag;äphomni, tatis ejus ab'fumïf relicta vefligia, fatagit- $, III. Amor venereus exitialesexeitat flaen que beneficijs maleficia compenfare, 133 mas , quibus caflitas extinguitur, & re- $. VIII, Ubi charitas odia abigit, & rixas lique virtutes cinerefcunt. 17r comprimit, ibi Dei munificentia cumula» $. IV. Adeo noxius cupidineuseft amor,ut tiüs fuis nos replet beneficijs, & uberiora fi flammas accendat , tenebras. offundat; Íolatiorum emerguntincrementa, 136 ne quid homo agat; videat; & przceps $, IX. Amor;quem in proximum fovemus, millena in fcelera ruat, 174 $. V, Muliebris cultus,ornatus, & venuftas có eítgloriofior, quo ad veniam , & be- neficia hoftibus impertienda eft pronior, pudicitiz ornatum devenuflant, caflitatis candorem denigrant, probósque mores; DI;ääRTATIO VII, Amorfui novercale improbo corrumpunt amore. 176 in odium degener, «ó furit fzviüs, quó $, VI. Mulier quamvis fanguinis neceffitue fuaviüs eblanditur. 14.2. dine nobis devin&ta, adhuc declinanda eft; $. I. Maléfeipfum amat homo,fife nimium licét carnalis cognatio videatur periculi amet; degenerattuncamor in odium, nec fufpicionem fubmovere,non tamen fomes ampliüs amanti prodeíl,fed obeft. 142 inde extinguitur concupifcentim, 178 $- II. Amoríui torquec ,. càm eblanditur; $. VII. Concupifcentia carnis, quam a« venena fpargit, cum del:cias exhibet; & mor cupidineus excitat & fovet , quavis vulnera infligit lethalia , cüm ofcula figit venenofa vipera eft deterior , & marinà latiora2, 344 ferà truculentior, blandé allicit, ut crude- $, III. Amor, qui in amantem obliquatur, literinterficiat, 181 - furfum non effertur, necin Deum fertur; $. VIIL, Viperinum virus viris amafiis pro.. fed fecríum amantem trudit, & ad gehen« pinat procax mulier,cum lenocini]s eblan- nam perducit, 146 ditur , nec à ferpente abludit ; à quo $. IV. Quisquis proprio fequarit amore, ícducta fuit mulier: hec hominem in fe perdit ; féque odit, cüm fe amat; quía, perniciem , ac perditionem ducit. 194 inomnibus faragit fenfui indulgere, & $. 1X, Eatenusprifci homines amorem cu- bona mentis emulgere. 148 pidineum pinxerunt, vel finxerunt ve- $. V. Per odium corporis difcimus rede Jlatum oculis , quia noxià ejus flammáà diligere, quia tunc odium non de livo- qui ardent tenebris offunduntur czcita» tis. 186 re procedit, ed decharitate incedit. Car- pitur corporiscultus, & $. X. Concupifcentia amore illiciente ne- yeüium luxus, 151 Glareum fpondet hauftum in. aureo vo« $. VI. Amor fui dignitatum fplendidarum luptatis poculo, fed nonnifi lethale pro- appetentiá inflammarus furfum nititur ; pinat venenum 3 blandé incipit, & diré definit. 189 fed quó fublimiüs evehitur , eo lapfu ruit graviore. 1j 4 DISSERTATIO IX, Odium quovis rabi- do cane truculentius in omnes furios& $. VII. Amor fui quó uberiüs delicijs, & voluptatibus fibi eblanditur, eó truculen. Íxvir, alios lethaliter mordet, & fe ipium tiüs debacchatur, ac fzvit;íéque lethaliüs feralius rodit. 195 ferit. 156 $. Odij proterva natura expenditur, e« $, VIII, Divitiz, quas amor fui congerit, que fons puridiffimus detegitur, ne quietem non iavehunt ; fedadimunt, & venenati ejus latices hauriantur , qui fi. íolicitudines, curas, ac moleftias fecum tim non extinguunt, fed defiderium acuunt trahunt; quósque beatos mundus putat,in- alienum fanguinem fundendi, ter multiplici cruciatu tortos 19 : computat, 1$98 $. I1. Odij excitandi in improborum fce- 6. IX, Amor opibus inhians animos fortes lera pleraque exhibentur adminicula , timiditate corrumpit; & multanecefle eft, quibus odium laceffitur in Tudam pro» timeat, qui multa poffidet. 161 ditorem ; & Herodem permittentem ame $, X. Amor fui eó rigidiüs in alios fzvit; putari caputfoannis Baptiftz in/ merce- dem faltatricis. 196 . quos ferit, &ladit, quó infe eftlenior, fibique fuaviàs eblanditur. 163 $. III. Odium furiosé fzvit, ac fzv? furit, DISSERTATIO VIII. Amor cupidineus fltages, cladésque ubique fpargit;ni co&re malorum omnium faber , nonnif1 exitia ceatur. 197 molitur,& perniciem cudit. 166 $. IV, Odium ex invidentia przfertim or- $. L. Amor venereus fzvit , cüm mulcet; tum, plerumque argumentum eft laudis, torquet, cüm dele&tat ; ferit, cüm eblan- teftimonium innocentiz , & indiciumexe cellentioris virtutis. 200 ditur ; angores excitat, cüm voluptates ingerit; vulnera iníligit,càm ofcula figit, $. V. Diffimulari odium licét per modicu " 166 temporis po(ïït , non tamen diu celari ? $. 1I, Quos Mars gradivus potis non eftin fe prodit, & venenum, quod interiüs in * caílris profternere, hos plerumque cz- imo pectore fovet , exteriüs prafignat cutiens puer amor cupidineus vincit in oculorum torvitate , frontis afperitate , gyneczo; in finu foemina, 168 orisque malignitate, 204 |CWMES g.VI. N Elenchus $, V. Truculentius fzvit, debacchatürque it, non fpuriüm more impaciens ob« odium, (i larvá tegatur amicitiae. Verba : flantia queque propulfare adnititur, quo tunc loquitur melle oblinita, faccharo in- rei adhareat concupita, 139 $. VII. Anxium qui intus fovetdefiderium Ípería; noxium ut venenum propinet, & lethale vulnus infligart. 207 f2vo non indiget, quó diícrucietur,tortge $. ViL Nil dutius , diriüsque nihil obtin. re; ipfum defiderium fuo aftu vifcera lan» €inat, & cor corredii, 342 git odio exulceratis, quam non poffe DISSERTAT!O XIL Proba fruftrantur odiofi juflionibus refragari , ut & jugo defideria nii excullà fegnitie admitantur fubjici illius., " cujus odio fe inflammari raefenlerat, 21« operibus infudare; 244 ) DISSERTATIO X. Linguaodiorum fce- $. I. Defideriorum [emina terre concre- dita noítri cordis , fi nullo excolantur la- cunda parens taciturnitatis froeno coér- cenda eit, ne quae verba profert , verbe. bore íterilelcunt, quo vis deítituta fru&tu. 24« ra fiant, quz neceminferant, 214 $. I. Lingua ad convicia in alios torquen- $. 1I. Ea non datur quieslaudi, nifi quam da, quia prona , & lubrica, nifi com- exantlati labores przceíferint. 246 $. Ill Segnitiesnon proba tantüm corrüme peícaiur , diffidia excitat , G odia parit exijalia. 214 : pit defideria, quz concipiuntur incultara virtucum, verüm & animam inficit,in qua $. lI, Negligentes ptudentize freno lin-. unà cum probis defiderijs arelcunt vir-f guam compcefcere lethalia fibi adícifcunt odia, quibus fiunt pluribus obnoxij dif;ri- tutum germina. 249. minibus, 216 $. IV, Ouum in. hoc eft operofiffimu I s $. IIL. E& lingua animi index, & qu intüs quia totius maalitize fcenam conitruit, & fovetur affectio, exteriüs prodit, & ple- aperit; & impietatis protervus padapo- ramque eít homini exitio, fi luz permite gus Ícelera edocetomnia, 251 " tatur lubricitati. 218 $. V. Quod in otio otiatur otium non fo» lüm proba in hominibus, culcurz etiam $. Lingua in labijs detractoris ignis eftin L ^ fornace avernalis tortoris, non fplendet, addiétis virtutum,corrumpit defideria [cd urit; & fumos emittit , quibus alienz verbm & urbes ipíss otio. torpentes fus; ^ innocentiz candorem denigrat. 221 deque verut, & radicitüs everiit. 253 $. V. Detractor omni ferá deterior, euam $. VI. Qui otio torpeícunt homines ftare nelcij ad pulfum cujusvis modice tenta« in ipío feffionis otio, cüm nihil videtur agere cades gladio linguze molitur, non tionis corruunt, & in Ícelera ruunt. 256 fulo cruore innocentis madidas, fed pro. DISSERTATIO XIII, Fugs natura, & in« | doles, ejüsque caufz excitandee , & coér« ftituto pudore virtutisferales. 224 260 $. VI. Linguainfreenisnon folüm detraclio, cenda donantur explicatu. $. I. Ludicra fpectacula ideo fugienda, quia nibus, verüm etiam convicijs, & derifios nibus odium excitat in pufillis, Pragran- plus luctüs,quàin gaudij;plus damni,quam 260 des veió animi non pluris convicia faciunt, voluptatis ab i;sdem haurimus. $, ll. Sperata ex antlatis laboribus prae4 quàm ranarum coaxantium importunos clamores. 226 mia fugam co&rcent , & ad infiftendum DISSERTATiO XI. Affe&dus defidetij bene caeptis animum firmant. 262 6. IIL. In naufragijs navigat , qui in libidi- quid, & quotuplex (it? expendantur ejus cauíz excitantes , G remittentes, & effe. num pelago malaciam non fugit, fed tra, jicit; nec pericula cavet , qu& imminent étus. 23t $. L. Mira humani defiderij vis eft; omnia peccandi, 264 penetrat, fingula luftrat , & nullibi qui- $. IV. Cüm pericula in cafiris prafertim Veneris, ac impudici amoris imminentj eícit, quia nil eftextra Deum, quodejus valeat capacitatem explere, 251 nonnili beneficio fugz de proftrata libi- dine epinicium canitur. 267 $. Il. Cauíz humana excitantes. defideria ex gemina praíertim radice germinant; 6. V. Qui fortiter ftererunt imperterriti in caítris conttra hoíliles exercitus , foedé copià fcilicet, & inopià. 232 ceciderunt in gynecais foeminarum, quia $. III. Defiderij plures effcétus recenfen. tur, quorum pracipuus eft vexare defide- beneficio fugze negiexerunt earum ilicias rantem. Benefidumenimdiu defidera- & alpectus declinare. 269 tum; quó per interpofitam dilationem $. VI, Singula procacis mulieris membra ; ornatus, & veíles retia funt minus caue diutiüs expeclatur;eó acriiis torquet, 233 tis hominibus capiendis , ac. perdendis $; IV. Defideria diu innutrita zeftu fervene tiori ex imis vi(ceribus lachrymarum eli- accommodata: vis non irretiri,eurq citiüs ciuntimbres, quibus fincerioris flamma fuge, 271 $.;VII, Ornatus muliebris zítus excitat : amoris irrigantur, acfoventur, 235 $. V. Humana defideria naturam. induunt marinis procellofiores , quibus naufraga flammz: i remiffa fuerint, facilé coércen, perit pudicitia ; nifi beneficio fugze calti. tur: difficulter,fi acrius efluent. 237 tatis cultor ab ornata: feminz Íe fubdug $, V1, Deüderium fi porum, & fincerum cat alpectu. 274 $. VII £, Difletationum , & Paragraphorum. $. VIII. Marïnis € fluctibus orta Venus ex quo lues irrepit venerea , qu2 tanger procellis ciendis affueta, etiam in pellu» tes inficit, & feedé interficit, 306 cidi fontis mallacia ad naufragia viros $. III. Qua peroculos hauriu ntur vene« SN beneficio fagae à periculo fe non füubtra, nataluexuriz illicia ; mentem hentes , impellit, fubeunt , 277 quam lafcivientibus implent, $. IX, Fugienda funt , cum procace mu» cogitationibus , fcedántque. quaad manus per inïpu- liere colloquia, quia proxima eft lapfui ros tranfeunt contactus o caítitas, que cum eadem fermones iníti- dos;, ut cafítitati mninó fugien. lethaliter noxios, 308 tuit : perinde ac à deditione non procul $. 1V. Ornatus procacis mulieris viro sde« diftat arx , cujus Prefectus incipit cum hofte obfidente mifcere fermones. venuftat , & ideo.fugiendus , quia la. 290 queus eft , quo auce DISSERTATIO XIV, . Gulz deliciz pet- ps tartareus viros ad- nititur capere, fuíq ue juris facere, 31X inde fugiendz, ac moriturz caftitati prz* $. V. Fugiendi fuat £eminei ludentia Sardonica Pomaa, 28$ tactus, quia delicias , carnísque voluptate $, cum fpon« & k Ventrem ,. qui varijs obfoniorum dent , inipfum corpus arm ant oblectamentis immoderatiüs onerat 3 LÀ Uf, cujus vites infringunt , robur dejiciu nt, & ne« mentem affectuum pravitate miferé pre- cem accerfitis morbis accelerant. mit: G corpus vitiatis obruit humori- 314. $« 1V. . Suas haber luxurize pelagus fluctusy bus. 28 fua brev ia , fuósque fcopulos ; nec iili de« $. Il. Gulz delicias , quia prima mulier funt infames naufra gijs Scylle, & voraceg h non fugit , nec appetitum coércuit ; cum Charybdes : haec , qui fapit , diferimina . malé carpto malo, malorum omnium fugit: nec zítuantis concupifcentize flu« colluviem deglutivit ; hominémque fuo ctus trajicit , ne ijsdem Ípoliavit otnatu , ac in imum detrufit beatur. 316 Pgufragus abfor- L miíeriarum. 285 $. VII Minus adferunt hominibus nocue * $. IIl. Quia per fugam protoparentes ab menti irtuentes € eíu pomi vetiti , à cupedijs gula (e non therz , & exilienr Numidize Sylvis Pan- es ex Africe fpecubug Íubtraxerunt , ignorantig vulnus con- rugientes leones , quàm procaces mulier. traxerunt; quó intellectus lumine , & vi» culz , qua toti bumanz fpeciei obíunt , ribus de(titutus miferé cacutit, & coenum cum ferze nonnifi individuis noceant. ccelo, & temporalia praefert zeternis, 289 319 $. VIIL, Tuende cattitati , qui ftud ent ; $. IV, — Vulnus, quod neglectus fugz pomi vetiti perejusdem moríuminflixit volun« neceffe eft ab alterius fexüs , quovis abífti- neant contalu, qui in perniciem , & exi« tati , inplura putreícit ulcera homini uum caítitatis flammas infol quam noxia, 290 p?t- efcentis con« X cupifcentiz flabellat. T $. V. Unovetiti pomi morfu utrumque por* $. IX. Fugienda funt mulierum ofcula ,' tionis inferioris appetitum concupilcibi» que dum labijs figuntur ; vulnera cafti. lem, G&irafcibilem Protoparentes letha- tati. infliguntur » quibus faucia fcde pe« liter fauciáruut , quia Guiz non fugerunt rit, Af oblectamenta. 292 DISSERTATIO XVI, Nullum tuendg $. V. Cupediz ; quibus palatum inhiat , caítitati afylum fugá tutius, 228 nifi à judicefugiantur , ac reípuantur , os, $. L. Sicut qui periculum timet naufragij s quod aperiunt Gulz indulgentig , clau- proceliofum non traiicit pel dunt equitatis fententiz. 194 agum ; ita caítitatis cultor à quovis fe fubtrahit pee $. VII. Ferculorumluxus fuglendus,quïa riculo, ne in fco gul& indulgentes , dum ventrem implent , pulum impingat, & naus fraga caftitas pe reat, 228 mentem probis affeCtibus evacuant : & $. IIL. Procax mulier Charybdiseíl;tunc vor- dum prolixiüs fibi zvum fpondent , Libi- tices (uos defcribiti, cüm (uis eblanditur thinam fibi accelerant, 296 $. VIII. Adeo mens epulis gravata obtun- lenocinigws, quibus infidiatur caftitati; qua ne nauíraga pereat ; beneficio fugz de« ditur , ejüsque lumen obtenebreícit; ut clinanda eít infamis hu virtus frugalitatis detur dedecori; & in- jus charybdis. vos rago. 1j0 temperantie turpitudo virtutis decori. 299. $. MI. 7Egritudini eftuantis concupifcen« u curande nullum alexipharmacum DISSERTATIO XV. Manuum ta&tus , apcius fugáoti j; quod luxuriäm fovet ; cu& jocique mulierum procacium occulto fas etiam favet, 2 Ícino caftitatem toxicant. Is fapit , qui $. IV, Fugienda funt lenocinantis muliercu, hac luxuriz fugit lenocinia interitui ca- lg blandimenta; flitatis pracludentia. 304 laquei funt,& compedes, ' quibus diffugcre nequeunt ab orco quot« $. I. Adeódelicatus eftílos ca(titatis, ut quot ijsdem illaqueantur. 2535 folo lenocinantis mulieris tactu lethaliter $. V. In caflris Veneris is fortiü $ pugnat, Lledatur , arefcat , & corrumpatur ; i. qui celeriüs fugit; gloriofiüs tr . deóque fugienda ta&uum , jocorá iumphat, di(crimina, mque fi quavis difru ptá morá terga vertat ho« 104. Íti, Libido h oí(tem non timet ; nifi fugi, & Il Fugiendus diveráü fcxus conta&us, entem. 338 [4 $. VI, — Elenchus. — $, VI. Procaces mulietes , qui non fugit mana tam fodé cacutit ; ut quid appe- in evidens ruit difcrimen, ubi caflitas nau- tat , ampliüs neíciat , nec videat, 385 fragaperit, & qbi easfequitur , nonnifi $, V. Ambitionem, quifovent, acdigni- aternum exittum affequitur, 542 tatibus inhiant, plerumque Tantalica fa* $. Vil In certamine , quod pro tuenda , & me laborant, & quam fequtntur fugien- propugnanda pudicitia initur ; caftitatis tem dignitatem, nunquam affequuntur, .hï pugil cadit, fiítet ; vincit ,. fi fugiat. 8 Non à robore brachiorum, fed à pedum ,5- Vi, Ambitio, qüos altius evehit , prae- velocitate fperanda eít viétoria. 344 cipitio conílituit proximiores, & eó in DISSERTATIO XVII. Fugienda ebrie- imum detrudit erumnarum, quó ad emi- tatis vertiginofa charybdis , in qua mens ventiora urferat dignitatum faitigia, 398 — 1 flu&tuat, & virtus naufraga mergitur. 349 50 VIIO Scenam mundus exhibet fpectan« Caítitatis ftudiofus cavet , neimmo. $. I. dam, in quam fuos ambitio introducit dico madeat vino, quod e(t Veneris lac,ve- a&ores , quibus fi larvam detrahas , qui nenum pudoris , fax concupifcentiz , ifex preeíle finguntur, fubeffe deprehendup- tur;ac faedé famulari;qui illuftribs domi- fpiritus, mentis fluctanscaligo , & pudi- citie fepulchrum. 349 [ . ; mantut, 391 .&. VIII, $. II Foeda, que in aliqui bus R&gicnibüs Ambitio throno infidens , perin- inolevit confuetudo fe provocandi ad plu. de ac tnagiftra in cathedra , Píeudopolie res ficcandos cyathos,virtutum flores exic. ticam edocet in perniciem juflitize , G exi- cavit, & gramina fovit vitiorum, — 342 tium innocentiz : Ílare adnititur alienis S. IïI. Cuitura addictus ca(titatis temu- innixa ruinis, (ed proprijsfepelitur. 395 lentiam venenato angue deteriorem fugit, $. IX — Quó altiüs ambitio nititur , e& ac» & ab immodico fe vini hauítu abílinet, ne riota neceíTe eít. ineat certamina; plurése que fuperet difficultates , qu& afcenden- flos pudicitiz hác undà obruatur. 35j 5. IVO 'Yemulentia non animum tancum ti obviant dignitarum faítigia. 3992 Íuis deftituit ornamentis virtutum ; ve- $. X. Bracteata funt bonoris culmina , rüm & corpus viribus , imoó & hominem . quibus ambitio inhiat ; umbratiles digni- Is fa- homine;quem in gregemdejicit pecudum. tum fpleidores , quos fpondet, 317 pit, qui non finit fe hisce allici fucis , g. V. Immodicus vini hauftus viam non nec decipi latvis. 492 folüm ad luxuriam emollit, verüm etiam DISSERTATIO XIX, Solerti fugà de« lubricitatem invehit ad reliqua vitia , qui- clinanda eftadulatio , quz cum hilari obe bus vino madidus hominem exuit , & na- fequitur vultu ; animo perfapeinfidiatur turam induit brutorum, 161 adverfo. 405 . $. Vi. Inhiantesgula delicicijs vitijs prom- $. L. Affentatio larvata eff amicitia equo infidens Trojano hoftibus feto , propte- priüs confcciantut , quia libido paícitur convivijs,incenditur vino,& inflammatur rea fugienda eft ut inimica; non audienda ebrietate. ut amica. 40$ 364 $. VII, Sobrietas ficco vefligio fluxa ma- 5. II. Adulatio humanos confundens tini finus itinera tuté trajicit; cümtemu. afle&tus, amoris fymbolo abutitur, odij lentia naufragium etiam terra inhareus effufura lethale venenum : amorem pro- dit, odium executura, accerfat. — Fugienda eílebrietas, fons eft, 408 $. III. Ea eft affentationis indoles, utnon- | é quo vitia omnia veluti putidiffimi rivuli — fcaturiunt. 368 nifijucundis , gratísque verbis , ac rebus DISSERTATIO XVIII. Ambitio , quo ,al- aures Principis demulceat , & illa reticeat, tiüs evehitur, eó proximior eft ruinzg : ejus quz eidem minus grata efíe noverit , e. tumor honorum fugá eludendus. 374 tiam in perniciem juílitie, in Principis $. l.. Quos affzctus ambitionis palcit, eó detrimentum. 410 diriüstorquet , quó tumidiüs intlat : ven- $. IV. Viro improbo indebitis , qui lau. tum ijsdem exhibet, quo dum in fublime dibus adulatur, viam fternit , per quam ferunrur, noxiora fecum praxcipitia tra. libentiüs in deteriora ruit. 414. hunt, 37 $. V. Affentator Prapotenti ut placeat , $. H. Ambirio faftum affectat , qui plus in(lar Prothei omnes induit formas, licet fecum trahit ca'iginis, quam prodat nito- in omnibus femper informis , quia men, ris. ye ampla funt, coaré&tat , & qua dax, & fumum vendit , prétium acce- fublimia deprimit , quia ejus defiderio pturusfplendidum. — 416 haud paria. 376 $. Vi. Ad id affentatio pervénit nequi- 5. Iïl- Ni! boni fecum ambitio defert , x ti, ut non folüm ad reliqua vitia viam" cüm in fublime vehitur ? e dignitatum aperiat , fed & ipfis flagitijs ea exhibeac Íplendoribus inhians . noanifi czcas dede- obíequia , quz foli debentur divinizati. coris enancifcitür cæäigines., 380 $, IV. Ambitrio nonnià fumos Ípargit , DIS;I;RTATIO XX, Excludenda ab au, quibus & lachrymas elicit ,. && n;ens hus um dulci | lis Principum eft affentatio, ham Obd01 . Diflertaionum, &Paragraphorum. ob»äu&üm efcá exhibet, quó incautos ca . VL, Verz interni gaudij delicis in foli- piat; necaliud eftadulatoris laus, quàm tudine efflorefcunt ; . fugiunt fi feceffum fpeciofa fraus. 424. deferamus, & hominum turbis nos ulttà $. I. Quiproprias finuntaures adulationi- ingeramus. 46, bus demulceri ab jisdem plusobtinet gra- $. ViI. Verz quietis appetens mentis trane ta affentatio, qu àm meritorum ;'oafg;r- quillitatem , & letiuam non . inter.ho- vatio, 414 minumtumultus quzrit: fedin (olo Deg. . &.1I. Claudendz funt auresaffentationi,que ac virtutum exercitio enanciícitur 3..ac in' id unicé incumbit fludij, quó lenoci- filentij freeno linguam coércet, 449 nijs verborum (übtili compofitis artificio $, VIII, Quz ex latis ftudijs humanio- eis demulceat, ut decipiat ; & noxam rum prafertim litterarum. percipiuntu£ inferat. 426 . gaudia, menti funt levamini , .cui qua&ex 1præ'('tan't' affene - &, TII. Sua Prapotentibus obíconis libris. hauriuntur voluptates tatotes obíequia, u àd pinguiorem pro- funt gravamini, - 472 qoveantur fortunam: cadunt humiles, $. IX. Ludicre facetiz fi obfco&mitat.em r&» ut affurgant tumidi; genua demittunt, doleant , impares funt animo honefté la. ut caput extollant; & cameli inftar £e fle- xando; .non colloquia his falibus condi« &unt, donec accipiant. 470 untut, fed virtutes corrumpuntur, 477 $. IV, Prapotentes,qui affentati onibus gäu- $. X..Lufus honetli, qui: magis arte, & dent inflari; nominibus , ac ticulis delee corpotis:. agitatione ;regunrur ; - quànx €lantur, quibus alienam (ibi arrogant ex- - fortuná, fiírequentesnon fuerintanimo cellentiam; quáfarazunt pro laxandoperidonei habentur, 480 pr-iam*-qþxe- n gere vilitatém, 431 " , DISSERTATIO- XXif. Fallax, & perfonata $. V. Adeo vanà prapotentes demenïääw't eítmundi latitia, cui- f& .larvam detrahas affentatione, ;ut' mortalium dedigüati nonnift luctum prod &onditionem cultum foli 48; . N * 1::.,» & iachrymasgþ'xi f« 'DCO d;bitïum fibi atrogent. 4;4' $, l-- Mundi gaudia dieie liabont illec&bräg;. "$. VI. Naícitur affentatio in aulis Princi- quibus failunt, quosalliciunt ; & eó 04 pum , ubi licét adolefcat vegetiór, «entiüs, quó firmiüs homines ijsdem -fi« confeneícat adult-go r,nunquam tamen mo- dunt fallentibus, 48$ rituf, 437 $. II Qui voluptatum lenocinijs capti,cung 4, VIl Detra&tio femen eft Cacodeemo. mundo rident in mundo : gaudiumin exe nis; quod malignitas in perniciemhomi- tima faciei:cute produnt ; fed . intus la« num ferit , ut in- uberem diffidiorum . «hrymis in corde madent. . 488 fuccrefcat meffem, fed ^ affentatio adhuc $« II - Mundi gaudio , ac délicijsqui.dif-. nocentior. 442 - fluit;,anxio difcerpirurdoiore, & cum 1z- $. VIIL, Uriliora funt vulnera reprehenden- titia exultaret fucatà ;mox liqueícit in la, tis, quàm fraudulenta ofcula eblandien- chrymas. 491 tis: ilia dum infliguntur, fanant 5 hzc $, ]V. XVoiuptas gaudium fpondet', & ]a- cüm figunrur inter;/münr. 444 chrymas extorquet; ofcula fi git: & 'V—Uine-f DISSERTATIO XXI. Donantur explicatu ra infligit. 494. E affe&tus gatidij, fealetitie, & delecta- $.. V. Blandiuntur, & decipiunt mundi gau-'i tionis ; & expenduntur ejus caufz ,. & - dia, malaciam fpondent, & naufragiunz effedtus. 450 apparaánt : nec ip(is fidendum; alliciunt, $. L. In valle lachrymarum hujus vite non ut lzdant; adulantur, ut inrerimant, 494 effloreicit lzetitia, à quovis defoecata moe- $. VI. Deceptoria fünt mündigaudia, & fal. rore; perinde acrofafuccingitur fpinis,SC lacia j eícam exhibent, quá alliciant, & funeltz cupreffus lxtioribus lauris: fem. hamum obtegunr , quo incautos capiunt, & interimunt, per frondefcunt conterminz. 459 foi $, II; Mundana gaudia tamet( videantur $. VII. Mundani gaudijindoleseft fublarya anguílias dilatare ,' animam premunt, fucati rifus lachrymas ab(condere , .ac quam explere nequeunt, nec ejus extin- melleo in. poculo. venenum - PrOPinafe. guere ficim. J mortémque accerfere. 04 $. IIT. Honeftz excitandz letitize perido- $, VIII, Nulla funt mundi gaudia, qüze ne- nea habetur Eutrapelia, quz triftes moe. que habentur in fpe, ne poffidentur in re; rentis animi excutit caligines , & honeíti defloreícunt, cüm primàm putantur flo. gaudij ferenitatem ingerit. : 457 teres arefcunt, cüm favere, G arzidere $. IV, Quies,quam honefta animi remiího creduntur. $97 fuggerit, viresfuppeditat acriotes , qui- $. IX, Qua mundi voluptas gaudia fpon, bus ad preclara quaque agenda validius det,nullum adferunt lenimentum , fed .. accingimur, 460 criüs urgent ad lamentum ; cor vera |z- $. V. Avium garritus, ac modulationes, ut tia non afficiunt ; fed criítitijs inficiunt, & vatijs coloribus depittze fpecies pluri- mum inrurali feceffü. adferunt obleéta- msägRTATro XXIIL In folo probz «onícientia folo virtatum «ultura,Numi« menti ad anirnum hone&ä laxandum«463 nisque . Elenchus i t g em octüpet, cor' prema t, foáqué tetrici nísque cultu veruri germinat gaudium, vera effloreícit letitia, ac vera adole tate animi ferenitatem perturbet , nune fcit quam tamen voluntatis evertit. libertae jucunditas. $16 $, L. Extra veritatis limites feruntur, qui tem , quin coérceri poffit.. $18 6. VII. Mocroris tetrz caligines,nifi excue intra limites corporearum deliciarum cir- «umferuntur vera quzfituri gaudia. $I6 tiantur,lumen infufcant mentis, & immo. dicá preffos ttiftitià veluti cecutientes per $. Il. Flos veri gaudij non. germinat intet - mundi voluptates, carnísque illecebras, devia trahit, ne vias perambulent falutis, fed in Dei amore in . conícientia virtuti- Hilaris patientia beatitatem przfagit. f 6t bus exculta, & corde à quovis focdo affe« $, VIIL, Internus moror vermís eft viícera «orrodens , tinea cor exedens, ferpens a« ^ €udefecato. $19 $. II Que mundi voluptas videtur homi- nimum fuo exitiali veneno interimense Y nibus eblandiri oculorum dumtaxat eft lu, Qui fapit improbam omnemà fe m«cfti- AH dibrium ; vel extimam tantüm radit vul« tiam abigit. 56 ? $, IX. Immodica tri(titia morborum om& 'tüs cutem, non cor intus penetrat, $25 24 $. IV. Gaudium qui quarit extra Deum nium in unum eít collecta congeries, o« . nique eft egritudine noxior; partémque nonnifi morores invenit ; & lachrymas; * quibus madet, cum perfundi gaudio cre- hominis nobiliorem invadit, & nifi excue tiatur,necem infert, $$O debat.Veralztitiaà foloDeo hauritur.5 2 f 6. V. Solus Deus e(t fons pellucidus aqua $. X. Mattitia lzfz confcientiz filia dee formis, & lurida veluti avernalis Megera - vivz, à quo fcaturiunt latices fiti noitrae extinguendz idonei. Terrenz volupta. fzvit, ac multiplici cruciatuanimum tore quet, quem occupat. f71I tes funt cifteraz diffipate , qua nonnifi ccenofas, paluftres, ac vitiatas exhibent $. XI. Nullum triítitiá lethalius ulcus, quo faucium cor omnium ad fe congeriem aquas, $29 $ VI. Voluntati humanze expl&ndæ impae trahit malorum , ideóque excutienda eft res funt omnes - creature , licét totum quavis moeroris nubes , ne lucem divinae fuum in ipfam finum expandant : in Deo gratiz nobis furripiat, trahátquein vitioe rum tetras caligines. $74 tantüm poteít veré gaudere , in quo po- teft plené lztari, $53 2 DISSERTATIO XXV. Lachrymz, quas miferentis, ac reíipifcentis animi dolor CUVR $. VII. Chrifti,quive (tigia fequbnmr,bona omnia affequuntur, quibus verá perfu(i elicit, ridentis, acarridentis Empyrei ro» latiti, & mentem recreant , & ventrem fcidi fünt imbres,ac coeleftis chefauri plu« reficiunt,. $36 viz fordibus eluendis, ac noflrze flerile« Ícenti ficcitati riganda pares. $79 L^ o $. VIII, Quamdiu mundi voluptatihus, di- vitijs, accommodis inhiamus; tamdiu &. 1. Expenduntur affectus miferationis , & compaffionis , donantürque explicatu eoe verá deftituimur lztitiá, qua nonnifi in Deo fummo bono efflorefcit. $40 rundem natura, cauíe , G proprictates, DISSERTAT!O XXIV. Nullum immo- $79 dicà tri(titià lethalius ulcus ; hoc. enim $. II. Chrifti. patientis cruciatus uberem fuppeditant materiam parem affectibus faucium cor moerens omnem ad fe conge- riem accerfit malorum; «or extorquet, miferationis, & compaffionis ciendis, la- animam inficit , mentem fluctuantibus chrymísque eliciendis. $8t illuüriorutä. tetris cogitationibus exagitat,offa exiccar, $. III, Exhibentur pleraque virtutum obeft exercitio, & holtis tarta- Oratorum exempla, quibus affestus com. rei prodeft infidijs, $44 paffionis, & commiferationis excitantur, lachrymzque eliciuntur per lugubres moe $, I. Donantur explicatu proprietates, cau, -modias, $84 f» fpecies, effectus triüiciæï, & mororis, $. IV. Refipifcentium lachryma funtlaztum. $. Ji?. Producuntur pleraque alexipharma- vitz aufpicium, flammas extinguunt gee» hennz, vitiorum delent fordes, lugentes ca criítitize vel leniendze , vel proríus ex- cutiendz perapta. $48 agglutinant Deo , quem emolliunt , flee ctüntque invotaplorantium, 486 $. IlI. Triítitia immodica ideo excutienda, quia virtutum obeft exercitijs, & tarta« $. V. Adeoingense(t lacrymarum pretium, ut refipifcentes fluxum hocce. folventes rei hoflis prode(tinfidijs. 550 $, IV. Tetre mottitiz nubes menti fereni- argentum, Regnum ipfum «ole(te fibi tatem adimentes nullo validiori flatu ex, hoc pretio coémant, £90 cutiuntur, quàm illo precum , qua Deo . VL. Lacrymz refipifcentium donis im« butz ceeleftibus lugentes Martyribus,cae» funduntur, $52 $. V. Nil triflitià eximminenti ortá malo terísque Beatis pares efficiunt, quibusin in homine deterius: vires conterit , hu- amore non funt difpares, Lepram mun- . mores exhaurit , offa exficcat, cor premit, dant vitiorum, $23 $, VH, Eaefít vis lacrymarum , quas do- & (anguinem ipfum é Chrifti Xcorpore li« cit. 555 lor elicit refipifcentis , ut Magdalenam in $, V. Meror immodicus quamvis meie civitate peccatticem in domo Phariízi [2 9017 . Diflertationum, & Paragraphorum. effecerit pïfcatriþem divine gratiz, | A» adícifcere, quod pluribus bonitas fui dife quas fudit lachrymarum, capillos in retia fufiva fecit effe commune, 639 expandit, & veniam fuit criminum expi- $, IV. Invidia veluti phznicis emula fui Ícata, Ut & Efau Yaaci benedictionem.$ 95 carnifex,fe ipfam interimit, licetnon mo- $. VIII, Ad Deumnulli poffunt & terra. ab riatur; quia fe parit, cum fno livore perits hominibus gratiores Legati lacrymis mit- torquet fe,non ut pereat, fed vivar. 642 ti.H licet tacitz,quavis tamen eloquentià $. V. Invidia vefpertilionis naturam iibi efficaciores Deum emolliunt, fle&tiintqu ufurpans alieng gloriz fplendores non in vota lugentium, & petita feliciter obtie patitur, Gteó caecutit turpiüs , quó alius; nent, funtque humani generis redemptri- cui invidet, fplendet illuflriis. 645 E68. 129 N 6. VI. Adco malignantis eftinvidianaturze, $. IX, Lacrymae vocales funt, G flexanirnz, 4 ut vel in fufcepta beneficia dentes acuat; hi H rem mifericordize jure (uo fibi ven €ant fuámque effundat livorem, quo lethaliüs Gveníam, quam de pátratis deli&tis exe benefactorem mordeat, ac inficiat, 648 poícunt;pià, ac gratà violentià à Deo ex« äa ïïe Invidi à Regulis ferpentibus haud torquent. 603 abluduat, fui veneno livoris alios quose que vel virtutum gloria prgeminentes, & X. Lacrymaz refipifcentium gaudium ex- citant in ccelis , quia in terris fuper(tites vel dignitatum fplendore digniores pol. abftergunt noxarum fordes, deléntque vi. luunt, ut extinguant. 6j1 tiorum faedas reliquias , & animas lugen- $. VII, Nulla eft virtus,nec vite integri- tium floribus exornant virtutum. 6có £as, nec morüm innocentia, que potis fit DISSERTATIO XXVI, lovidia przcoqua invidiz tela retundere; ejus livorem de- üppliciorum gehenna de alieno bono . ta« clinare; quó priüs interficit, quàm vul« beícit, fe ipfam torquet, eftque tui poena, nera infligat. 6$4 C (ipa.. : 6 o $. IX. Non pulfat invidia, quos fummee $.L lE & ?*"gj (ïf(*' E atur de bono alterius, f virtutes ornant; quarnm culturam , qui acl v iïu mn ib SCiLC jMeo e propterea negligunt, &invidiam intus fovent, de Dnox " AC 2 qui neim: nem tolerat aliena tantàm caligine clatefcunt, & non- 1 iOIO) iiooertorem,. 610 nifi in alienis decrementis propria quae ä. Iï & ViiiEr GIE 3AV idus juem non folüm ma. runt incrementa. 618 la ptopria, v ena bona miferum $. X. Nonfinit invidia quempiam emine- EE eile adi gni iorem,que aliena te fine aliorum depreffione , nec furgere felicitas crefcit uberior, absque alterius lapfu;nec fplendere, quin - x&s IEX: iïï'fi(iäa äïb* I»Uipa, eX. íu licium,quae alij obfcurentur;fitque argumentum divi- $5 ] alijs riala in odij cudit cff n íe retar- nitatis eminere, fine alterius diminutio- quet, gehennámque accerí(it, quá có acriüs ne. 661 $ torquetur, quó alius, cui invidet uberiori DISSERTATIO XXVII, Affe&us miferi.. donatur felicitate, 618 «ordia, feu compaffionis dum alienze opi- b ?«sei. Sspat itur, necfupe- tulatur miferie przfertim per. elargitio- $. IV. Invidus nec pare riorestolerat, errátque pro : u ;oterea in foli« nem cleemofynz miferentis divitias auget. 663 tudine in inaquofo; quia nonni(i fentes,& $,. L Compamonis affe&tus miferorum do- vepreta, quibus pungitur fua experitur in " folitudine, 621 lores lenit, lacrymas exfíiccat, meerores ex« cutit. $. V. Nileftquodgraviusiavidum torqueat, 663 f. 1l Affli&io animi,& miferia cordis non quàm aliena felicitas,X virtus, Is tantüm ? invidià caret, o u l3 avittute claret. 624 funt de ratione mifericordizs quz propte« 6. VL Iuvidiz,g livote inficitur pro. rea Deoinefl, tamet(i nulla angaturtrifli« priam non curat v am .zueri. dummodo, tia, nulla prematur compaffione. 666 ï*l ÁIAVA A i &,bg-*six nterat, 629 $. III. Ita mifericordia in Deo triumphat, DISSERT A rï»z lO P H !nvidia eff fons ut vel ipfa juftitia ei famuletur , fitque: p " eOu DO Ü putid ü$. ti latices omnium Dei ira complementum mifericordiz,quae atg riunt? GC ejus a« eó clarefcit uluftrior, quó ira. flammefícit g 668 quain s oclus dercumanis pro» uberior. iï,ibuä rm cellofiores, q C(us& 3,)(3? i f. IV, Magifter Chriftus nos edocet mife- metía. £28 ricordiz exercitia, ut mifericordiam con« $. L. Invidia lethali fuo livore etiam pro.« ^ feqvamur; & mavult fubfellia flipari vie l £b ^ xljS prium t inguinem inficit, quo fratris ex- duis protectis,quàm alteria fumare hot tinguat fplendorem, 638 interfectis, 670 $. T.^ Ubi fuum invidia livorem fundit,ibi $. V. Que mifericordia plus Wdat, eó di«. tefcit uberior,ea tantüm lucratur;qua do-: cun&3 confundit: nec fofcepri beneficij nat, &illa perdit, qua fibi fervat. Foecun- recordatur invidus, quicxco impetu in eumüirruit,chi invider. 636 dus ager eftfinus pauperum, quaz recipit;, fovet; & au&to foenore reftituit danti , cui $. JIl. Adeo exitialis eft invidiz maligni- tas, ut vel ipfius bonitausnacuram füoni- propterea bonorüm .temporalium "ufus ne uw tancum commodatur , non datur, 674 ï*-****-ï livore corrumpere , fibiq $. I Elenchus Diflertationum, & Paragraphorum, $. VL, Pauperum eft coelorum Regnum, $. V. Quosveramiferatio tangit ; profufa quod ijs impertiuntur, à quibus per exer- in pauperes beneficentia commendat illu- citia mifericordiz aliquid fufcipiunt le- ftriores , fiüntque Deo gratiores. 715 vaminis , faciüntque Regni pretiurn etiam $, VI. Homoideoexhumo,& non ex alijs minuta &ra. 676 elementis dicitur effictus, & ex humanita- Benefica com- DISSERTATIO XXIX. te compactus , quó inde difcat a&us hu- LOI miferatio plus dantibus prodeít , quàm a« manitatis benefica , & mifericordise exere cipientibus; quia Deus aucto fceaore refti- cere in miferos, 717 tuit , quze pauperibus diftribuuntur, $80 $. VII. Omnia poffidet, qui fua omnia dat $. , Tuncexpeditíores properamusad cos- pauperibus, quia Deum lucratur; in quo . leftem patriam; cum onera auri GC argenti, thefauri omnes continentur. 720 quznosaggravant, abjicimus in folamen $. VIII. Veram augendarum opum ratio* . miíferorum, ad levandas pauperum grum- nem nosChriítus edocuit,aliam non effe, mas. 680 quàm noftram impertiti pauperibusanno- $. 1l. Affectus Compaffionis fons eft , à nam, quz nonacceffione crefcit, fedim- x quo fcaturiunt rivuli lachrymarum;quibus minutione augetur. 2 contractz noxarum fordes purgantur , & DISSERTATIO XXXI. Benefica in pau- cordis noftri flerile(cens tellus irri gatur in peres commiferatio provida eít negotia» flores virtutum, 684 trix ; pauperibus opitulatur,G divitias in- $. IlI, Quemadmodum commiferatio.fi à crementat ; dat fruftum fracli panis , & ace vera enaícatur charitate virtutis induit ho* cipit integtum regnum; dat coenum , & ne(tamentaita ;vitij contrahit deliramenta, recipit celum, — 728 fi ab honeítatis exorbitet decora. 687 &L Deo fonerat , qui fua pauperibus $. IV. Luctusexcompaffione profectus, (i erogat , dat terre fragmenta , qua in cceli limites excedat temperantiz,:sitque immo- commutat ornamenta ; dat pecuniolas , dicus , nifi coérceatur fub larva commife- & coleítes poffidet thefauros, 728 rationis , vitium fovet , quod lachrymis $. Hl Quod cum pauperibus commifetatio Jaétat. / 690 negotrum in(tituit , plenum eft ucilitatis, $. V. Commiferatio miferationem movet Accipiunt pauperes fluxa , & umbratilia, incommiferantem ,fi hic commoda mife- & dant aterna; fufcipiunt ceenofa , & dant ris folicitaturus,fe ipfum vitijs coinquinat. cceleítia; 731 Vera commiferatio ita alienis opitulatur $. HL Subíidia pauperibus denegatanon miferijs , ut proprias noxas priüs excutíat , folàüm flammas e ceelo laceffiro evocant , & alienz virtutis; ac meriti fiat particeps, verüm etiam ex imoterrz gehennalía ad« €92 vocant fupplicia, quibus zternüm tof» $. VI. Sinuspauperum ager eft adeo ferax, queantur. 714 ut fi aqua diftributz eleemofynz irrige- $. IV. Beneficain pauperes commiferatio tur , in uberrimamhzc illicó excrefcat fe« proximiüs ad Deum accedit;à quo immi- getem , G quz fuerant terrze concredita fericordia recedit , & fupplicia,poenásque aucto fcenore recipiantur in ccelo, 696 promeritas fubit. 237 $. VIL, Qua piacorniferatione pauperibus $. V. Areícunt,fuóque privagtur decorere. damus, Deo commodamus,à quo multipli- liquarum virtutum licet exculti flores, nifi catis incrementis nobis reítituuntur. 698 benefico mifericordie imbrerigentur.74e DISSERTATIO XXX. Quzlevandis pau- 50 VIS Eleemolyna alexipharmacum eft cu» perum miferijspecuniz impenduntur, non ,randis morbis omnibus corporis, & animi deperduntur ; ed ad uberiora negotiantur prafentiffimum. Panacea,qua: omnes exe incrementa divitiatum. 702 cutit zgricudines. 743 $, I. Piainzrumnofos commiferatio pru- $. VII. Mifericordes , cum mortalitatem dens eít propriz falutisnegotiatio. 702 exuunt, ovantes gloriam indnunt ; feralis $. M. . Alienz,qui confulit calamitati, pro- tumulus eít ijsderm victoriz thalamus; & priam àfelongiüsabigit : quia propris ex- cum morte cadunt , furgunt de victa more cutiendze miferiz nullum amuletum ap- te gloriofiores, 747 Y tiüs commiferatione , & beneficentiá , quà &. VIII. Quos piain pauperes commifera- &rumnofis opitulamur. 704. tioDei filiosinflituit, hos immifericordia $. III, — Propria cujusvis indigentia lex eft gehennz mancipia conítituit, 7fo - ab iipfa natura nobis indita, intimans exer. $. IX. Virtutem mifericordiz non Deus tan. citia pietatis , ftudia mifericordiz, ut de tüm , fed & univerfarerum natura nos C« noftra condolentia eruditi , alienam difca- docet exemplo efficacius, quàm voce : & qmus excutere, 708 viri mifericordis preces tantz funt effica- $.1V. Benefica commiferatio, quà erum« cie , ut Deum flectant in fua vota, 754 nofis opitulamur , noftrum eft debitum $. X. Benefica in pauperes commiferatio Deo folvendum, & is ere alieno gravatur, non morofa, fed expedità,& laxa manus qui folutis pecunijs alienas miferias non vultüque hilari kvat, necabigit. 712 fubfidia 757 neceflaria miferis eroga; R.P.D. Eu ) (1X AS Q EY a N TWNN B — — N & W/def.—ïns Zj wäf* (NW/ C s j o 7/3 j QW N (9 , A A d Y G f?,» , N N & : NT NX 'a NI ) T . —— & RUs m N æ/ w 2234 WII -- N A d d A il /]' ÁÁ x(( ,x)x (/ NI j D q ä W ' ;5' ([ :"' ]»k &/4* J/ÀN N J/LW wxx ] ( , /d ) N N(*/ A (G N ) 4 / ( ( Y 2* : M ;X d d QT N o N 1l // 377 T À T 17 à :'R"S : P '«*'*GT s — — R— - N (s SSS$SM d! N R.P.D. CAIETANI FELICIS VERANI ^ - Clerici Regularis. . AFFECTIBVSHVMANIS CIENDIS, & COERC 1N äN DIS APPETITU CONCUPISCENTE j PROOEMIU M A EURT TA r ) t uz ad aftectus hümanos a generatim fumptos vifa dl O gg, fünt pertinuiffe , in przcedentibus donavimus ex- ; » / a Y r J SS N plicatu, — Dilabimur nunc ad eorundem fpecies, a 25 j Ej & propiusque ad fingulorum expendendas naturas , ESN NG J m T gïfä** "P ^ explicandásque proprietates accedimus, Ho- n — v,'v' pt incipiu m, fi fpectetur appetitus eft fenfibilis, nonhomi- nibus rantüm, verum & ipfis brutis inditum ; & cum hujusmo- di appetitus adaquata partitione dividatur in concupifcibilem , & irafcibilem ; ex affectibus alij à concupifcibili leniter flaunt ; alij motu concitatiore ab irafcibili erumpunt, Hujus partitio- nis apram analogiam exhibent ipfagravia , quibus duplex eít à na:ura inditus nifus, veluti geminus appetitus innatus , ad mo- tumunum , alterum ad quietem. Quinimó eorundem gra- vium nifus adhucbipartitur; unus fiquidem fertur ad tollendos Obices. ac vincenda, quz fiuntobvia impedimenta: alter ad refiftendum , ac renitendum externz violentiz retrahenti grave À fua quiete ; ille activus eft , hic veluti paffivus : haud difpari ratione nifus appetirionis ad motum eft in proportionatum fi. nem , ad quietem in pofleffione ejusdem finis; . & quia in ejus aliecutione plerimque ei obviant obices füperatu difficiles, fuas V ali—; Ferani de Af:&ibu: Tom. l, - 98 X 2 X validius vires.exerit , séque ipfum fortiüs urget ad amovenda hxcimpedimenta , obicésque arcendos; qui vel prohibent mo- tum ad finem; vcl perturbant quietem in fine ; exinde urget ad * * nonnun. obices abigendos , ne à propria deijciatur. quiete. quam fi aftectus fit vehemens, vincitur ipfe ab obfiftente etiam pacato , ac frigido 5 eídue tunc contin git quod olim in /Egyp- toigni, & Nilo, Refert Suidas Chaldxos igniscultores fe ja- étare confuevifie , quia eorandem Numen reliqua , ; qug ubí- 'que terrarum à gentibus colerentur , vinceret , déque ijsdem proftratis eó illuftrius triumpharet.; . quó clariüs fplendefceret ; quippequi igne catera folverentur, velcinefierent idola. "Ve- rüm fuit facerdos quispiam callido vir ingenio , qui cavam ane- am ftatuam Nilij fluvij ; ut ab /gyptijs id temporis colebatur, conflari curavit, ca vafrtie, u plena etlet foraminibus , quz cerá anco illitá colore obduxerat , ac ftatuz cavitatem aquá op- pleret: füuum Z:gyptius facerdos Numen adduxitjad fingulare cer- tamen cumidolo Chaldazi , à quo ignis ftatim Nili ftatuz fübji- citur;. qui poftquam afflare cospit liquefactá cerá illicó per pa- tentes rimulas, & aperra foramina ingens aquarum vis à Numi. ne /Egyptiforaggmanavit , quá fübjectusignisextin&tus eft ; non absque rubore Chaldzi adacti tunc faten Numen Eeyptiorum o valentius effe illo Chaldzorum.: :|Idem nonnunquam videtur in concitatioribus contingere affectibus, . qui tametfi accenfi in appetitu preferum irafcente Hammefcant ; fiàn hominem inci- dant mitem , natura frigidum , virtute patientem extinguntur: perinde ac ignis Chaldzorum Numenà Nilo £ gyptiprum idolo (I peumitur, Tnp liciterpoffunt pathömata in homine confiderari: primö ut funt motus , & affectiones corporis animalis communes etiam brutis: fecundóut funt affectiones ipfius animz percipientis cas- dem corporeas affectiones : tertió ut ezdemin homine dicun- tur dominari, ac bonitatem induere ,. vel malitiam , süntque propterea dignz prxmio , velpoena. — Humanorum affectu- um , prout honmnis funt proprij Doctor Àngelicus D. Thomas bipartitam edocer claffem juxta duplicem appetitum concupi- fcbilem , & irafcibilem ; é quibus veluti à proprijs radicibus omnia , & fingula pullulant in homine pathemata ; & fena- num numerum complet in recenfendis affectibus, qui ab ap- petitu oriuntur concupifcibili ; quinarium veró in ijsaffignandis, qui ab appetiru irafcibiti impetu erumpunt acriori: illos dicic Amorem, Odium, Defidenum , Fugam, Gaudium; & Tri- fitiam : hos fpem, Defperauonem , Timorem , Audaciam, Iram. Galenus //j. de copgofceudis ,. €9 curamdzs aþfeäiaääm di- vidit humanos affectus in excandefcentiam , iram , timorem, mocrorem, inyidiam , cupiditatem, amorem , & gdium ; quo- um $9 Xox Ba rum origo eft anima fentüienss nonenim 'h..ujüsm'ï-)di pathemata ab anima dimanant intelligente , neque vegerante ,. cum nec in planus , neque Angelis, nec in ipfa bominis mente , feu in- tellectu ullz fint affectiones. Hinc finishorum affectuum eít pcrfectio corporis animati , ut commodé fe habeat , acper- fecté fuas exerat functiones : quod eft veluti centrum ,in quo viventia quieícunt. Stoici veró ad quatuor duntaxat fontes , voluptatem fcilicet,, & dolorem , fpem , & defperationem:om- nes utriusque appeutus referunt commotiones Plato cuam, füb. finem I'imai arctids loquitur , & ex duabus tantüm radici- -bus.omnia educit pathemata , qux cenfuitprogerminare ex vo- luprate , & dolore, Laxiüs veró Ariftoteles 2, R/ezoricoruz €x boni ,. malíve przfenus, velabfentis, varia , & multplici ratione plurarecenfet motuum genera: Iram, manfüetudinem, Amorem , Timorem , Confidentiam , Verecundiam, Inverc- cundiam , Gratiam , Commiferationem , .ln»di-gnationcm..,,ä? anulauonem ,. & Delinitionem, Quo vero difcrimine uterque appetitus concupicibilis , & irafcibilis differat, non videtur ta perfpicuum, -quin res diverfis fit interpretauionibus obnoxia. Placuit plerísque totum difcri- men €ó referri; quia cum mala plurima in humanam vitam pro fua condirione , ac viciflitudine crebro incidant , & bona fen- fibilia plérámque defint, fit ,. uthomo frequenter incitetur irá, &impatientia ob malorum , quz nollet, praíentiam : fzpiris. que concupifcentià ob abíentiam boni, quod pro viribus nititür enancifci; perinde, ac malum imminens declinare: ex quo ori- tur, ut appetitus fentiens non aliter poffir moveri; quàmin pro- fecutionem boni p(?ffclü, vel poffideadi; velfugam, & aver.- fionem mali , ut diíconvementis, Alij appetitum iraícibilenm differre cenfent à concupifcibili ; quia ille , f1 fuas viresexerit , animi vim , impetámque prodit; cámque in ira animus p ;æïci'- & ira timemincat; ideó à Gracis eodem nomine Animus , effertur ; concupi(cibilis vero videarur veluti quidpiam füperad- ditum ,. quafi animæ;in*hærerc tanquam effectus illius iners ».2€ pacatus : haccque ratio, cur appetitus concupifcibilis minimé fe- ratur in bonum arduum , fed.p.ronum, qUö facnhüs illad enan. cifcamur; cum e converío irafcibilis in bonum arduum, quód- que difficilius aflequimur,, fuas exerat vires, ac tendat ; adeó ut ad cjus aflecuuonem op us fit vegetioriimpetu, nisüque ere- éLiore, Alia interpretatio petïta ex utróque bonoarduo, prö'nöque eorum eft ,. qui autumant bonum arduum ad ànimüm pertine: rc, magisque internis fenfibus copulari , quám externis adhss, reícere ; & inter hzc bona recenfent gloriam , honorem , po, tentiam politicam, aliáqueid genus,, qua à fenfibili avül(a rna. Verani de Affeiibus Tom, H, Àa $*s Xx4x WBS8 teriz concrerttone ,. fenfus fupgiunt exteriores: cümque bonum mirimé arduum, urpote corporeum, fenfibüsque externis faci- l& óbvium percipiatur ractu , vel guftatu , accedente proxime co, quodolfactumafhicit; inque bonaifta ferri appetirum con- cupifcibilem per quoslibet fuos motus edocent, quibus conjun- élione magis corporea adharent pathemara , locíque propin- quitate intimiusijsdem incumbunt: quz veró ardua fünt , hzc, & füblimiora , minüsque app*etitgm demulcent irafcibilem $ hacque explanatio urriusque appetitus Platoni fuffragánte Ari- g ft' tele prz cateris arrifit; qui affectus promanantes ab appetitu concupifcibili communeshomini , & brutis effecit,, G natura- lcs proprereadicuntur; eóquia nutu fuo naruram viventis Cor. pous fequantur: imó & neceflarij vocantur, quia ijsdem op lïS liabeat quodvis animal, ut & propriz ftudeat inderoniráti , & vitam propr iam tueatür: talesfünttimores , quibus refügitquis- e queunt; vel quod deterius, etiar queab i.)s' ; quz corpus Ixde: pnecem 1n lerre : tales etiam funtfits , fames indices propriz indi 'entiæ. Qui veró rationales dicuntur appetitus , hi fo- Tis mfurc hominibus ; cuipsmodi funtappetitus Gloriz, Hono. ris, aliiqueidg nus, qui vitz tuenda , ccnfervanda que fpeciei minime , faltem de proximo, famulantur. LHinc ex hümanis affectibus juxta exlgentias , & procl'vi. tates ; ali|in infinitum dicuntur excurrere, etiam cum objecto concupito ; & prafente fruuntur ; talis eft arror , tale Defide- rium ihexplébile opüm congerendarum , honorümve ac- — — A p "-- — LA JPS P n Em p d quirendorum , vitz Que protrahendz , usquead declinandam , À Tij fuis clauduntur limitibus , h; foret pollibile , Libittnam. cujusmodi funt , Defideria edendi , bibendi, dormiendi, alií- quc id gen eris appetirus , quibus limitem natura faftidio , vel n:uíeá prz ftituit : ídQue propterea intercft difcriminis raticna- ksirter, & irationales affcétus , quia il'i fuapte indole limi- ti- us dedigrantur coarétar ; cüm ifti fuis claudantur anguftijs, * ametíi plerün.que judicium intellectus , & voluntatis arbitrium hos utriüsque appetitus antecedant affectus : interdum tam:n fola praeunte imaginatione concitantur , mentisque pacatz ma- ï laciam , perinde ac orta, & exaftuan: procella, commovent, ac perturbant, füs déqueevertunr. . Verüm quamvis hanc vo- luntas ciere paffionum procellam , fuo quandóque poflit arbi- t io, nontamen idimmediaté , & proxime aflequitur : fiquidem ECPUON g E p nemo ex mero libito imperare fibi cum effectu poteft , ut ira- fcatur , amet, doleat , aut trifterur ; quemadmodum poteft libere , proxime , ac immediaté motum imperáre progrefbvum, artü-que corporis localiter movere ; fed adminiculo indiget Beneeme um — $f-n przeuntis imaginaiionis, quz o^jecta exhibeat Amoris, lrz, La cbjectis "vei lrifting: non enim excitantur pa;hemaya , niíi ab ima- n | ea XsX gï imapgin ationi altiusimpreffis , quzque propterea appetitum fen: tientem cíficaciüs urgeant, Amor enim humanorum affectuum. Princeps elicitur ex imaginatione objecti; quod valdé congruum fit, ac confentaneum homini : exhibito fiquidemper miniftram imaginationem hujusmodiobjecto, per nervorum oftiola fit fpi- ritaum animalium affluxus, ac illapfus, quó appetitus concupi- ícibilis ad eos urgetur motus eliciendos, quibus obje&tum itlud profequitur, utfibi congruum ; adeó ut appetitus propendceat, feratürque per talem motum inbonum fibi confentaneum: nec quidquam aliud eft profecutio, quàm tendentia facultatis appe- titivz in bonum, ut fibi congruum, Quia veró poteft obje&tum diverfimode ab imaginatione re- prafentrari ut congruum, varius eft amor ex diverfitate ipfius im- preffionis , ac patheticz affectionis: hinc fames, & Soror ejus fitis, quxdam dicuntur effe amoris fpecies, ad quas revocatur ca generalis paffio, qua animalis inftinctus vulgó dicitur : Perfi- Citur autem hujusmodi motus cum entelechia , feu continuata energia, vique perpetua (e movente; quianon folum imagina- tio exhibens objectum extemos determinat motus appetitus; verüm ctíam internos ciet, qui optimoó congruunt corporis fta- tui: effervefcente mox amore ii obje&tum congruum fanguis a* giratur, cordis fibriz dilatantur, arterizque pulfus augetur,fítque uberior refpiratioob majerem zftuantis fanguinis in pulmones affluxum; quinimo interdum adeoó fanpguinis effervefcenua exu- berat, ut vel ipsz coftz, quz pectoris funt munimenta alrius fo: litó actolantur: & nonnunquam etiam disrumpantur, ut conti. gifle in S.Philippo Nerio, alifsque divini amoris igne fanétius z- ftuantibus fertur : adeó tamenblandus eft xftus, & dulcis amor, ut fuaviter totius corporis artus tirillet, eliciátque humorem, qui diductis ob calorem poris in fudores forasevaporet; atque ex diffufione fanguinis fplendeant, turgeántque oculi,fibrizque ner- vez veluti ab aftu' fpirituum commotz inordinaté. fübfiliant. Contraria tamen feré omnia ex oppofito odij pathemate con: üneunt, Quia veró patheticz animi commotiones aliz funt Corport commodz; & aliz diflentanez, placentillz , ut delectatio fpiri- tualis; difplicent iftz, ut oppofita triftitia, ad quamfolent abnu- tus fequi; fuisetiamanima gaudijs, & dolorbus fpiritualibus afficitur, foléntque excitari ex occafione fimilium affectionum in appetitu fentiente : hzcque ratio, cur ha fpirituales affectio- nes determinent corporeas ; ex nexu fiquidem animz cum cor- pore , appetitus fentiens excitatur ,-.determinatürque juxta intel- le&tiones fpirituales : tanta eft energia portionis fuperioris,ut in- ferioris organa immutet, moveat , corporcásque exciret imagi- nationes, ad quas pathemata fequuntur utriusque appetitus con- A 3 cupi- e988 xe )( d Ima cupifcentis, & irafcentis inatio etiam diverfa lenius, acrie * üsque reprafezntarobjecta ;; quibus appetiuus fendens determina- tur ad füos morus depromendos, . )nterdum per energiam ani- m affectus unus zquilibrio compenfatur alterius excitau , mo- tuümque pugnaci oppofitione tranquillitas invehitur mentis, ac pacata malacia; quatenus affectus oppofiti ex adverfo nitentes, fc fe. comprimunt, coércéntque , ne ullus inde fequatur tuinul- tus, neque turbata commotio: analogiamexhibent duo in op- pofita loca trahentes idemn grave, unum veríus orientem , alter in occafum ; fi vires fint. pares, adeo ut unus obfiftat alceri,co- érceatque motum nitentem in partem contrariam,quamvis utere que toto nifü intermedium gravce in fuamtrahat partem,neuter iliud movet,quod fua propterea gauder quiete: periade potis eít anima excitans diveríam imaginationem phantaflicam determi- n nare motum fpirituum , oppofitum ex diametro alreri patheuco motul; ut fi primus fuerit ad peripheriam,. alter vergat in cen- trum; ficque pro rata ceffat pnor motiofpirituum,& rranquillitas à (aa non dejicitur ,-quà gaudet, malacia. Coércetur nifüs pachematis, fi poft exhibitum imaginatio- ni certum objectum,nnotefcar homini malum, quod ipfi immi- net, vel periculum, ad quod fe injicit per lethalem noxam fe à fammo bono avertendi: . fuboritur tunc duplex oppofitus affe- ctus, defiderium boni, & fuga maii, móxque delectatio, vel tri- fiitia preffé fümpta ; hacque pathematum oppofitione compri- 1 R/tty muntur affectus; neque adeo acrisfit commotio, Plerumque lj tamenobtingit, infüecam fpirituum commotionem excitari exhi- bito fenfibus objecto, quodrelaté ad hominis ftatum, nec con- Z ZA — E AX U Édia5 4 897 AT 2 Z fentaneum eft, neque diflentaneum, fed duntaxat novum; & huic vis etiam ineft inducendi corporeamimmutationem per ex- 4 [ citationem admirationis ; hzret tanc homo adinfüetam novi- & tatem attonitus, & admirabundus : cum primum autem incipit & i novitas definere, extinguitur admiratio ; cui fola novitas obfte- |r tricatur. al H Id jj ^ l R & : [ H — i. M N £ N W AZNE- N n n * A $ )u w C —v r d h f »y * $ /g) 2 j (c NOEN L4 le (dci- m Á N -t $ li -t a L —— -- fic —. x! um Un um du li F 1"3 f DIS- Mi bo 29 - eDeDebebxcoto db od ao cotocO CO tb'tbencp 274Q^^7 Sespopspdeo d dpqpotdqogedqeseqedeseededeede ts cjodisteetsetoctosd- etoopa ïäcææäïää€ääïääääääæääæäæïäæææ:æ E -DISSERTATIO L DeAmore Humanorum Affe&taum Prin- cipe, Déque Amicitia rité incunda, S. I. Jofeliciter amat, qui Deum. fummum bonum mon amat ; mullibi Amor ng/ïer fatiari potef, unullibi éx tza4 Deum 7uiefcer,e. Veri amoris zaAtura ex- "openditur, 3« xR 89 "i Rincipem humanos inter tumagitatione, ac fpirituum animalium ad /)— 2»7 affetctus fedem oCcupat fe le conjungendum, vel re ipfa, vel volun- - * ) pE M r E m , imorex bono natus, & tate, aut nifu, feu omni meliori, ac idoneo w;& cor hominis enactus in modo cum re; vel objecto, quod nobis ut P I p j R atj m : cunis ; oritur enim amor congruum , & conveniens exhibetur; appae L: 14 ia x P N Ms ex bono appetitui cone rétque propterea nobis optime futurum, fi - 9- - cupifcibili ab. intellectu cum re illanobis exhibitacopulemur, eám- praoftenfo, ut confen- que poffideamus. Hic autem amor, fi exe taneo, & congruo; gienitur quzdam tunc citetur erga objedlum qued minoris zeflimae admiratio, ad quam fequitur in ipfoappetitu mus, quàm nos ipfos, dicitur fimplex affe- complacéntia, quz proprié nomen fortitur &lio, quá circa res przfertim inanimas , vel amoris;"qüi proprerea eft volüntatis erga rationis ufu, habitüque deftitutas afficimur; aliquemiinclinatio, Quamobrem Amor eft ut circaequum , canem. . Sin veró &qué complacentia boni, feu illa prima impreífio, altimemus, ac nos ipfos , dicitur azziczzi quà afficitur appetitus- cum fibi complacet laxé tamen ufurpata; hócqueamore czteros in bono ei'exhibito ; ut congruo. H':nc ?. Rbeter. folemus homines profequi. Quod fi pluris - Ariítoteles definit 3norem, nil aliud effe, facimus , quodamamus ; hic amor devotio CA D. As quàm volirionem boni alicuij & amareidem dicitur, quà Principes potiffimum prolequie efle, ac velle alicui bonam. Lüquiinur hic mur. Cum vetó rei , quam amamus,apté deamóre ànimali, & rationali , quorum copulamur, ac idonee juxta cujusvis amoris uterqué eft actus elicitus; non veró deillo naturam , €o ipfo imaginamur quidpiam amore, quem S. Diony(ius cap. 4. de Divi- boni rei convenireeidem, & inde (ubori- wa Nomintbus vocat naturalém ; quia hic tur benevolentia, qua eft propenfio quz« amor non eft'à&tus ullüs elicitus alicujus fa- dam, & inclinatio ad conjungendum bonum cultatis; fed tantüm quadam propenfio, & conveniens tei, quam amamuüs, veluti pondüé naturze in bonum (ihi confen- Ex Poétarum commentis Plato in cone L Xaneum; quó pa&to lapis dicitur centrum vivio fabulam narrat de Amoris natalibus : aimare; & ignis locum furfum , in quem ni. ait ipfe. . Cüm nata effet Venus parato cone titur ;..in quo fenfu ait Auguílinus : 247zo- vivio difcubuerünt reliqua Numina,& Con- VMr«de eivit, ves corporum momenta [unt ponderum, (ive filij filius Porus, affluentie Deus, Cümque fap.28, deoríum gravitate rrüudantur , five furfum coenati effent, Penia ( feu paupertas) mene levitatenitantur. Unde juxta przíens iníti- dicatura cibum , ac cenz fufceptura reli- tutum amare eft vellebonum alicui , &bo- quias;utpote epulis illic abundantibus,venit, & circa fores obverfabatur. numilliuscaufas & hicamor eft primus vo- Porus neclare Juntatis foeras,& czverorüni affectuum Prin- ebrius, cum nondum vinum fuerit in ufu,]o- £epss 'quia ficut primum in ceelis mobile cze- vis hortum ingreffus conciliante fomnum teros inferiores orbes, quos [uo ambitu con- vaporeobdormivit. Peniavero inopiá come tinet, motu patiter verfat, acrapit ; ita om- pulía juxtaillum accubuit, & ex illoamorem nesoffe&tus uno comprehenfi amoris ambitu, concepit, qui ex matris ingenio pauper, pule uniu$ etiam amoris converfione moventur : chritudini tamen, ac bonitati, jugiter COpli« fiquidem Gadiur, Triftitia, De(iderium, latur. Fuga, Spes;' De(peratio , Timor, Audacia , Hinc defcribitur amor vegetus, alacer, lra, obílerricante bono confentanco, prz- floridus, decertans candore cum liliis,rubore fente, vel abfente ab amore nafcontur, i. cum rofis, ocellis cumfyderibus , dentibug - Hincamor motio quzdam eít , ac inci- cum margaritis ; ore, & rifucum fororibus ;agiq anime'cum infucta, fed idonea fibra- Gratijs. ^ Caputilli multiformi cinciporum cumulo 9 x Difï'cttä;iö I. eumulovariatur; qios non exterma calami- quod quiscolit; O quim infeliciter diligit; flri, aut ciniflonum opera finxit, nec arsulla qui Deum fummum bonum non dili git ? pinxit fuco ; fedad dometfticum cordis ar- cupit amor expleri ; & nullibi fatiati poteft, dorem fimplicitas formavit plicatiles in an- nullibi extra Deum quiefcere, cum. quxvis nulos, G natura crifpavit, perinde ac : Nusc creatura vacua fit, deficiens à íummo bono, apio viridi crifhatur florida tellus : nulla in G vanitati obnoxia, — Magnaeft vis amoris; blandula ejus fronte nubes , nulla corrugata fiquidem in rem amatam transformat aman« afperitas $ (ed arridens ferenitas, Ejus pro- tem, Eftamorquedamàfe peregrinatio; à pterea oculos nulla obducit fafcia, quia in- fe abeít omnis, qui amat ;. nihil cogitat de tima cordis notiones in iisdem clarefcunt; fe, nil providet, agitnihil, & nifiab amato; non enim quidquam celare novit: nudo pe- fufcipiatur nullibi eft. &lore eftcandidus, quianullus dolus cor in- Verus amor foli adharefcit honeftati. 75 fufcat , quod propterea dextrá premon(trat Mens fiquidem amore perfuía tendit ad pul- manu; nec alio magis dele&tatur ,. quàm chritudinem : Pulchritudo concinnitatem corde, includit; concinnitasnon diftat à temperan. j* Sed finamus hzc commenta . Poitis, id tíaj temperantia autem bono , & honeíto verum, quàd pulchritudo cum bono femper concordat, Promovetur amor,mente;octi« copulata illex eft amoris, fáxque illius. cu- lis, aure; menti fi hzreat plurimüm virtue piditatis, quá nutrituramor, qui fi bonus tum delectatur ornatu. — Si foveatur oculiss eítilluc femper tendit, unde fuam traxit ori- difcolori flore, vel piCtura,. ac diverfarum ginem ; feu ad bonumaccedit, quiaà fummo 10 linearum concordiaallicitur. — Si inauribus bono procedit. Duplex eítamor; alius vigeat, mufico pafcitur concentu ; & har- quó diligmus Deum ; & creaturam rationa- moniz confonantiá nutritur, quáetiam effe. lem propter Deum 5 & hic amor proprié rata mitefcunt ingenia: hacíiquidem arte charitatis dicitur: alius,quo abfoluté diligi. lapides fibi obfequentes habuit folo citharze mus creaturam denudatam à reípectu ad pulfu Orpheus, qui harmoniz blandimento Deum: &hicfecundus amor multiplex eft, belluas dedocuit nativam feritatem, inditám» alius naturalis convenientiz , quo amore que fibi fevitiem; & Euri, Notique furen- debent fe invicem diligere omnes homines tes impetus in medio a&re coércuit. Hac ob uniformitatem nature : alius eítamor induftria tumentes commoti | pelagi fluctus carnalis attinentie , qualis eft inter parentes, compeícuit Amphion ; & & profundis gure & filios; inter fratres , & forores; inter con- gitibus fqduammigerum gregem accivit ad fanguineos, G affines; alius eft amor fpiri* choreas: Lufciniz etiam, G alaudz, alize tualis colligantie , quam promovet unitas que canorz aviculze homines ipfos . rapiunt, profeffionis , & hig amor eít inter Chriftia- detinéntque; cum vocis fuze divitias eXpo« nos ad invicem ob unitatem fidei, & inter nentes varietate admirabili innumeros fine artifices ejusdem profeffionis , licét figulus gunt fonos , quosnunc in longum zequabi. dicatur figulum odiffe: alius eft amor lega- liter producunt, nunc intorquent; jam minu- lis conditionis:* qualiseft inter Dominos, & tiüs , ac concifius emittunt modà iníflee fervos, G éconverfo : alius amor conjuga- &unt, nunc crifpant vocem, mox intendunt, lis adherentie , & reperitur inter virum, & remittunt, femper allicientes, nunquam toee uxorem: alius e(tamor focialis inter focios dio afficientes, i contubernales, vicinos, concives : alius a. Signa amoris hac habentur , aliquem g. mor amicitiz, qui inter amicos fovetur: hoc cupidé, ac frequenter intueri , ejásque dele, intereítdifcrimen inter amorem concupifcen- &ari afpectu, porrigere eidem imanus, lacry« tiz, &amicitiz, ait D. Thomas 1. 2. 4 24, mas ab oculis elicere, ignita iterare fufpiria; quia amore concupifcentie , quis in bonum pallore (uffufas haber e genas ; obrigere in magis , quod alicui vult, fertur; quàm in il« extima cute, cüm latet in intimis praecordiis lum cui vult: fed amore amicitiz magis in flamma, | Hic amor eít , qui odiffe fegni- ilum, cui bonum vult; unde amore con- tiem confüevit , & gaudet impetu ferri, cupifcentie diligit, quis fe ipfum magis , Quód (i pudori copuletur, animum abfter- quàm perfonam amatam : amoré autem a- ret ab omniturpitudine: fihoneftati adhg. micitiz non amat quis fua commoda ; fed reat ad fublimiorum virtutum nobilem cul. unice amici bonum appetit ; hze omnes amo- turam hominem invitat, Si in amicum feta, ris fpecies honeftate circumveftiuntur, dum- tur, nil cogitat, quàm quod eidem eft com- modo virtutis cauíá, modo regulentur jüxta rationem 5 quz re«- Sapiens, ait Seneca, gula eft honeftatis in actus derivanda. habere animum vult,ut a é, micitiam exerceat, Amor charitatis , quo Deum diligimus ne tam tmagna virtus otio torpefcat : nog eft enixé optandus , & à Deo fufis precibus ob hoc, quod Epicurus dicebar » Ut habeat, expoftulandus, cum pracipiat Deus, uteum qui fibi egro affideat , fuccurratin vincula €x toto corde diligamus ? difcutiat quisque conjecto ; opem ferat inopi: fed ut aliquem propriam confcientiam , & in flatera diflri- habeat, cui ipfe agro affide at, quem ipfe &i examinis appendat cor fuum ; obfervét- circumventum hoftili cuftodi a liberet, que quisin ea przvaleatamor; quodinlance Rara tamen eft avis, vera, & proba in 2» dile&ionis praeponderat, hoc idolum eít, humauis amicitia ; quis enim non impin- gat 9 Deamore humanorumaffc&uum Principe &c, rï gat ih Ícopulos äequora enavigansamoris ? infonuerint, amicitiamexuit; quia fpesare- ! cum varius hifcein fluctibus ludat error, qui Ícit commodi hauriendi, ; cum mentitur malaciam; extempore fevitin Àmicitia metum etiam abigit,fi vera,ac YXá j proba fuerit, Nemo enim (inceré amat, rocellas ? Quis infidias omnes deludat? quis h zcítus, vorticésque fcylleis pejores declinet ? quem metuit; ut nec eum, à quo fe metui pu« ) dolofi fluctus etiam firmiores deverrunt tu- tat; quia ubi metus, ibi plena fiducia effe ne- la pes;&oobarmata navigia excutientes,tanquam quit: & tefle Tullio: Nbil abile vf ,quod i pilas.huc,illicque ac fi effent pelagi lufus im» anfidumefl. | Hinc metus, & perfecta amici- pellunt, adigüntquead naufragium, Ami. tia nunquam jugali vinculo unà copulanturz ) citia f1 fuerit fimulata Izdit , «um ludit ; qui metuunt;poffunt quidem externa fimulae venenum propinat, cum ofculatur; Ginter tione amicitiasexcolere,fed brevi defecturas, l. ^ amica pocala fundit toxica,quibus enecet. Se. Nifi vacuum à timore pectusfuerit,nunquam cura bolide explorandum ett humani pecto- arcana, quz intus molitur, forisemittet; eX» ris profundum; quia ut aiebat Leo Magnus: cubante felein murium venatum, nunquam lv Plus plerumque periculi e(l n anfidiatore oc- hi é proprio exeunt foramine;. quia cavent, Infidiator culto, quam in bofle manifesio. quem metuunt, In dele&tu igitur amicorum eít,qui blanda exhibet vireta, ut latentes por- cautio adhibenda e(l; ne cum ijs amico feede. L ricat lerpentes; qui rofas oftendit; ut feriat re copulemur, à quibus poftea cogamur re- ) Ípinis; qui amorem oculis, fronte, verbislo- cedere;nósque poeniteat, neceffitudinem cum iisdem contraxiffe, Amicitia, ut ftabilis fit, quitur, & exitiale intusalit odium in pectore. $ 10, Arduumeít, amicum verumà fucato, & necefle eft,folà nitatur virtute,fine qua ami- , fraudulento dignoícere, cum utrinque comi: citia effe non poteft: amicus deligendus. fit tas urbanitatis, GL amica verba fplendeant 5 vir probus, in quo virtus fuam fixerit fedem; ; e nontamen idem in utroque character: fiqui» vitiis indulgentes amicitiam corrumpunt ; dem in vero amico feverior quadam beni- fcité Plato: folusbonus foli bono amicu eff; nitas, firmior benevolentia, ac maturior di» malus autem,nec bono, nec malo unquam re- U élio: in Larvato autem comitas fücata,urbae "eraamicus eficitur; nonenim bonum, & L nitas affectata; rifus, qui in extimis tantürmi malum fimul coaleícuat ;; quemadmodum naícitur labijs;; nonqui ab imo erumpat pe- nec vitium,. & virtus (imul eidem hzerent &oris, . Quod fi verba factis componantur menti; quia amor ratione innititur,à quaim« » facilé fucato amico larva detrahitur,S& qualis probitas recedit; unde foli boni, amici effe poffunt,ac propterea foli probi funt in amie d fit dignoícitur. Adverfaitidem, quz obtin- gunc amicum ab hoíte fecernunt: quemad- ciciam deligendi,veré Tullius, Di/pzres smo« e modum incurrentes in pelago procelle nau- ves difparia fludia feguuntur; quorum diffmis l litude diffociat amicitias : cüm fit vera ami- ja cleri peritiam retegunt,ita adverfa amici pro» dunt characterem: cauté, ac mature ptoce- citiaex eodem Cicerone,rerum omnium cum ls dendum in amicorum delectu, naufragium benevolentia, & charitate fumma confenfio, la ]: femel paffi feró imperitiam ingemifcunt nau- ubi morum diffenfio eft, amicitia effe non po- cleri; & illifam fcopulis navem alteri concre- teft, . Quàd fi vir probus malo adhzreícat, F dunt in caffum gubernatori. Quod in Nau- verendum tunc eft, ne Gcipfe improbitatem ) " clero,id in amici faciendum eft delectu, Ex- contrahat, quia ut Íciteille petimentum ab alio füumamus;ut alieno édo» Unzque confpecia livorem ducit 45 Vn2d. &i exemplo;pericula,quz poffent imminere, Ü declinemus; Priüsquàm amicum deligas, "Zizania dicantut - feecundiüs crefcere , X2. vide,quomodo fe habuerit in aliorum amuci- adolefcere citiüs , & boni naturam f(eminis P] tia, quomodo (íteterit,an urgentibus adverfis vitiaré, atque in propriam.vertere; plüsque 7 opem amico tulerit;an eidzm prolabenti dex- in humanoe corpore habet virium ad humo- ) tram porrexerit , an veró magis impulerit ; rés corrumpendos modicum venenum,quàm I$ an Ííug magis, quàmamici utilitati ftudue- pleraque pharmaca ad. invectam malignita- le Fortiüs malorum exe rit: qui propriis tantüm inhiat. commodis, tem. propulfandam, l, vetam nequit amicitiam cum alio inire; Cum empla trahunt , quàm retrahant bonorum [* totus amot proprijs nitatut commodis , his documenta ; cum matura & ipfa corrupta s ceffantibus, neceffe e(t amor extinguatut;per- pronior fit ad vitiis indulgendum : ferpune l indeacíublato fundamento nequit domus enim vitia,ait Seneca, Cf in proximum quem- do ftare; quinimo fi larvatusamicus majora . ab que eranfiliuut,G contatta nocent. ltaque ut je hoíte commoda fperaverit,odium proamore ip pefHilentia, cavendum est, necorruptis jam d reponet, & hoftem induet, cum fola commo« corporibus , . & morbo- flagrantibus. ajfdea- l, di magnitudineamorem metiatur, Ha funt mus, quia pericula trabemus, affatique ipfo 1] amicitie (ait Seneca) quas temporarias popu- laborabimus: ita in amicorum legendis in« b lus appellat,Qui caufa ucilitatis affumptus eff, genijs dabimus opevam, ut quàm minimà. in« A kamdiu placebit, quamdiu utilis erit, Hac re quinatos affumamus, Initium morbi eil, florentes, amicorumturba circum[edetz circa &gris fana mifcere. euer[os ingens folitudo efl ; & inde amicifu- 13. o Hinc amicitie pretium pluris. cenfen. giunt, unde probantur, . Qui propriz tan- dumillogemmarum 5 quia fi iítz pretium /f "] tüm utilitatis eít amicus,ubi primüm advería à ratitate hauriunt, raticr. eft perfecta ami- titia, Verani fk Affectibus Tom, 11, ( Diifertatio ] citia, cum Cicero ex omnibus fæculxis fone ió $. It. nifi tria, aut quatüor enumeret amicorum pae tia; & Plutarchus Thefeum, & Pyrothoum; De caufís excitantibus. affetdums Achillem, & Patroclum ; Oreflem, & 'yla- A»0Y 15. dem; Damonem, & Pythiam;Epaminondam, & Pelopidam, G rara recenfet amicorum ex. "^Y Aufz, quibus amor excitatur, & exci- empla, Da verum amicum, & ejus confor- 14 tatus adolefcit;tres fumt,quarum prze tio amata (tatim dulcefcunt; lzevigantur fca- cipua eftreibonitas cognita, utcon- bra, mollefcunt dura, mitefcunt afpera, hila- grua, & confentaneaamanti; eíl meridiano refcunt triftias leviafiunt,qua pondere pre- jubare clarius, amorem nonnifi in bonum fer. :»:nt; tranquilla, quz procellas invehebant; £s 6egya VE ri, Neque innatum hunc, inditámque om- quia ut ait Syracides, Zmicus fidelis medica- nibus fenfum abjecerunt Platonici, quamvis yientum ef? vita. Vera tamen amicitia illa amoris objectum pulchrum flatuerint ; quia eít, aitS.Bernardus , 4t2 nibil in rebus ami- Platonici quidquid quomodolibet bonum TTTE ci quarit.nifi folam benevolentiam j fctlicet eft, idem pulchrum dixerunt, Eftfiquidem tl Verus amot wt gratis Amer amantem [e. pulchri, & boni ingens affinitas , nodiüsque proprio non ftudet commodo, fi verus eít infolubilisinter utrumque; hacque pulchri- amor: inhians honoribus, fi Principem a- tudo bono jugali veluti vinculo juncta illex met, à quo illos fperet ; is non Principem,fed eft amoris; fax cupiditatis; ait enim S. Dio. honoresamat: quoties cogitata, aut fperata nyfiusJib. de divin. Nomin, €ap.4.Pulcbrum, intercurruat bona ; bonorum runc eít amor, & bonum omuibus effe defiderabile , amabile, &i nonanimorum; qui propria amat cornoda, fe ac diligibile. In fcripturis itidem, ut notat. 15 de civire ipíum duntaxat amat ; quia fibi tantüm vult | S. Augultinus , plerumque bonum fumitur . 1 3- bonum;amicitia autem ad fe ipfum nulla e(t, pro pulchro, quod fi pulchrum eft idem, ac omnais enim amicitia mutua eít, & ad alium, bonum ; jam obje&um appetitus profequen- cui amore confociatur. Hujus beneficio a- tiseítbonumex Platonicis: & hzc eft ratio, 7 micitize non homines tantüm reconciliantur, cur pulchrum dicatur amorem ciere, & quafi verüm etiam plurimum Reipubliczeadferunt & lomno excitare, & ad fe trahere, perinde ac - emolumenti, Livius Salinator, & NNero fuccinum paleas, cinofura magnetem , hic Confules (imul renuntiati difficillimo Rei- fetrum ; quia cum pulchritudo quzlibet in publice tempore amicitiz junguntur feedere; creaturas derivata fit veftigium. quoddam & ultro, citróqueinjuriarum, quibus antea illius fummz pulchritudinis, que in Deo ple« diffidebant, immemores; mutuisconfilijs, no jubare fplendet ; & divina bonitas, feu ferróque Hannibalem fregerunt ; & Roma« pulchritude omnem extorqueat amorem;ne- nam Rempüblicam non folàm fervárunt in- Cefle eít, pulchritudinem quamlibet à Parre columem; verüm etiamlauro coronárunt tri« luminum, & fplendore gloriz ejus in creatu- umphali. Regnaetiam amore párta,amore ras derivatam allicere ad fui amorem, Ítererunt; GL armis comparata, armis peric- Ab inexhauílo divinze pulchritudinis Ifo runt. Nullum Regnorum prafidium amore fonte tres fcaturiuntrivuli in creaturas irri- fortius; necullum munimentum | amore fir- guo delabentesfluxu, Unus Augelicos per- mius,vicinorum Principum amicitia pro val- currit inrellectus, feu mentesillas defeecatas, lo femper ftetit; G quz regna arma everte. ab omni Jabe deterífas. Alter per intélle. fant, amor, & amicitia rellituerunt,. . Vali- &uales animas, quas Deus ex altiffino domi« dior eftamor omnibus armis ; fiquidem ab cilio demerfitin terram; . uteffent in hac de. armis arma cadunt ; & metus in caftrisjugi- pretfa valle, qui cocleftia contemplarentur,& ternutriturj cum anceps femper fit Martis in amorem raperentur Dei conditoris: fi- 4lea: fecus ubi verus amor, ibi timor nullus; quidem ea efíthumanz mentis vis; ut cali. qui veréamat, nec mortem ipfam timet. Ad gine rerum mortalium, ipía cocli penetralia qua nonimpellitamor ? hic Martyrum tur- pervadat; aftrorum ortus,obitus, curfus;re- mis alasaddidit,quibus promptiüs evolarent curfus,progreffiones, inftitutiones notet, de- adgladios, fecures, ignes, ferras, uncos, tan- fcribátque folis deliquia; lunsque defectio, quam ad rofas, violas, lilia; nimirum amor, non (olüm inconcuffz firmitatislorica eorum nes, quas in pofterum tempus przedicat; qui, nimo mentes etiam ab omni conjunctione eCtusobarmaverat, fed etiam contra trucu- materiz finceras perluftrat, & ufque ad pri- 1 lentz Libithinz tninas, quas non pluris fece. mum creaturarum Satorem contendit ; cujus runt, quàm catelli latratus. obfirmaverat, majeftatis perculfa radiis beata circumfundie Hinc illz audiebantur inter flammas , & gla- tur caligine: Tertius rivulus ceteris longé dios, v oces veri gaudij , cum (uaviores rofis runas amor efficeret ; mollius laná ferrum; inferior varía irrigat corpora , quibus inett pulchritudo, ac efflorefcit ad blandum ocu- favo dulcius liquatum plambum ; cum con- lorum illicium , quó amor intus excitatur ; !:def y ftet,fornaces ardentes , craticulas ignitas;ac« delectantur enim oculi pulchro, & à pulchri cenías lampades,picatas veftes;armatas rotas, afpe&tu gignitur admitatio; à qua producitur li &alia fexcentatormentorum genera pro Deo '7-m07'4!' u quadam complacentia, & à qua excitatur a- m* [ amato tolerata delicias fuiffe fanctis Martyri. moris ignis, quó prgcordia flagrant. bus; rofas vernantes, & l;lia eblandientia, | Oratot . De amore humanorum affe&tuum Principe &c. I 16. Orator affectum amöris excitaturus in ait: Natura nos cognato:x edidz't,:m)) ex fjre puetum fESUM ejus defcribat pulchritudi- dem, & eodem gigneret : bec nobis amorem fiem, blandé, ac fpeciosé loquatur De fpecio- indidit mutuum, & fociabiles fecit, — Similie fo formá pre filjs bominum; dicat , tantam tudo affe&tum amoris . excitat ; quia in iis, efle hujus intantis fpeciofitatem,ut omnium qui nobis funt fimiles, continetur aliquidad W formas extinguat , intuentium fenfus rapiat, nos pertinens , & nosin ipfis quodammodo G amorem accendat ; ejus faciem neclare elucemus, ut docet Arifloteles 2. mor al.cap. diffluere, & coelefti ambrofià; oculos coeli 1$. G camnemo fit, qui feipfum impenfif- fyderibus umbras injicere; genasnonnifi ro- fimé non diligat; neceffe eft, eos amemus , fas immixtas lilijs venuft& exhibere ; men- qui nobisfuntfimiles. Hc autem cauía ex« tum, & labia fedes effe Gratiatum ; ac to« citatrix amoris eít adeo efficax,ut Nazianzee tüm infantem nonnifi gratias fpirate, LHc nus Orat, 14. afferverit, fimilitudinem ftu« qui audiunt in amorem rapiuntur pueri JE- diorum, atque inítitutorum non minus de« Lilnsar: SU. Pulchré ejus Pulchritudinem deícri- vincire, quàm vinculum coníanguinitatis, v*At. 4-- bit Jacobus Bidermanus, fimülque amorem & affinitatis. Neccontra hanc amoris cau- excitat. lam funt fimultates, quz plerumque inter fimiles, & ejusdem inftituti homines exci- Pbebea face puriorr puellus , "Aslris clarior omuibus puellue. tantur juxta vulgatum effatum ; Eigulu fí- Formis omnibus, elegantiisque, £ulo invidet ; quiaid per accidens obtingitz quatenus homines tametfi ob fimilitudinem Rebisque omnibut,omnibuque quot- Quot - fe diligerent, nihilominus quia fe viciffim t de av , impediunt in affecutione alicujus boni, eà Sunt usquam , fuertintque, eríntque Aj pulchri, - quia alteralteriusliéto obílet; rationehu- jus incommodi dicitur figulus figulo invide« Unus pulchrior omuibus puellus. re5 feu artifex artifici, quód fi prxfatum ex« 17 In excitando amore flylus eít adhiben- cluderetur incommodum, mutuis fe amorie dus dulcis, candidus, fufus, (ine falebris, qui bus profequerentur. Eft igitur fimilitudo conciliatricula per fe ; & ex proprio inge- quafi pellucidus fons fedate fluens per pra» torum vireta flores blandé deofculetur : ver- nio amoris; &ingensad animos vinciendos ba (int fele&ta, mollia, la&tea,fonantia,lenia, incitament Y um , adconc teélé cecinerit Ovis elegantia,non fecus, ac micantibus illufa flo. dius Ículis afarota; mollitiem;ac melleam effun- Scilicet .ingeni:ä aliqua esi concordía n dant fuavitatem ; injiciántque jucunditatis juncis , illecebrams ut praftitit Martialis in mollif- Et ]er:v.at Jfudj fadera quisque fimo, ac eleganti epigrammate /24//5.9. De £ Y Earino Domitian i; qui idem Poliet » aC Vere Ruflicus agricolam, smiles fera bella nus, . Ij gerentem , Nomen cum wiolis , rosísque ma- Reclorem dubie navita puppis tum , , Amat, Quo pars optima nuncupatur auni, Tertia conciliatricula amoris caufa eít 19, Hylzlami quod [apit , Atticósque flov 725 ipfe amor, (iquidem amor unius rei progee nerat amorem alterius habentis connexio- Quod nidos olet alitia fuperba Nomen ueíilare dulcius beato. nem cumilla, qua tatione beneficentía , & Quo maller cybeles puer vocari , benefica voluntas dicitur conciliare amorem, quatenus amor beneficij accepti excitat ad Et qui pocula temperat Touanti. amandum benefaCtorem: amant omnes eoss Quó4d fií Parrbafía foues ia aula, Refpoudent Veueres,Cupidinésque, qui benefecerunt, aut quos putant velle be- nefacere; quz affectio eft omnibus à natura Nomen nobile, s2olle, delicatum, Verfu dicere non vudi volzbam ; indita, etiam belluis immanfuetioribus, quze natüralem oblitz feritatem cicures, ac mites óed tu fyllaba cóntumax repuguas fuis eblandiuntur benefactoribus. Hinc amor Dicunt Eariuon tamen Po£gta. dicitur parere, & alere alterius amorem mu- L8. Secunda amoris ciendi caufa fe tenet ex tuum ; inquofenfuait Seneca : — MMonfivabo 'Eþtïf!- 9; parte amantis, eítque fimilitudo ,. feu com tibi amatorium [ine snedicamento, frme ullsus venientia amantis cum re amata, tuncenim Hac venefica cariniue :. (( vt5 amari, ama. res amata trahit ad fe quodammodo aman- ratione Joannes adhortans nos ad Deum e. Efi(?. 3,8.4, tem tanquam aliquid fui: & amans itidem nixim,& totocorde amandum, ait : Nos ergo fertur inrem amatam, veluti in aliquid per. Kcclef, 13 diligamu Deum , quoniam ipfe prior. dilexit tinens ad feipfum: hincdicitur: Ozis bo- 2205, Ratio,cur is, quialterum amat ab ipfo 210 [anili fibi fociabitur, idque fpiculo . na. facilé redamatur, eft, quia proprium amoris L Lib.;.moral, turze lumine novit Ariftoteles ubi ait : $7- eft unireaffectivé amantem cum amato , ac €4p.4. anilia fimilibus. zox gaudentsé$ bomo bomini efficere,ut bonum amantis fit quodammodo jucundiffimus, — Atiltoteli videtur adhafiffe amati; hzecque ratio, cur abamato amans re- Ziä. 8'2:1);6 ". Efw.æ 96. Seneca, ubi adhortans ad amorem proximi dametur; quia ut fcité Ariftoteles: 4abile €85,2. ( o, Verani de ZAffetiibus Tom, I. B2 6onuns IZ Differtatio I. bonum , uuicuique autem proprium : Unde nodius //b, $. £piff 2 id obfimmat, Frige. amor amorem parit & eos, qui nos amant, féit charitas.quam verborum avarutt de[icit amamus: éconverfoeosnon diligimus,quos ventillare, Sine cultura efl diligentia non novimus non eífe in nos propenfos amore : in ufumredutia: per paginas flyli frequeneia eleganter hoc idem adftruit S, Ambrofius in. viuaci pabulo 2. officior. infitam petloribus nutrit ami. quiens: 44 imcentivum cbaritatis commu- etam. ; 35&?«74. nis plurimum proficit, [i quis vicem amanti. Conciliant itidem amorem ea;quz no- 22e bus veddat nec minus redamare fe probet, bis nonni(i impenfo labore comparavimus; pI quàm ipfe amatur;idque amicitie fidelis patet qu& enim multo labore paravimus, pretiofa exemplis, quam gratia ?. quid tam infitum nobis funt, ac perchara. Hinc Ariftoteles nature& , quam ut diligentem diligas? quid $. Etbic, cap. 7. affignansrationem, cur ma- tam inolitum, atque impreffum affetibus bu- tres impeniiüs filios diligant, quàm Patres; sanis, quàm ut eum amare inducas in ani- ait, matres majorem ,ac diuturniorem labow mum, à quo te amari velis ? rem impenditle in liberis edendis , ac edu- AQ. Caula amoris conciliatricula efl etiam candis. Hzcque etiam ratio efl;cur arctiot confanguinitas ; hi enim facilé vinculo co- infenibus fit parfimonia; oritur enim hac pulantur amoris, quifanguinisneceffitudine tenacitas ex amore in congeftas divitias, & juuguntur. Amorem excitat à confangui- partas diuturno labore; quas poftea hares nitate D. Ambrofius in oratione, quam ha-! laboruim parentis neícius profundit, dilapi- - buit deobituSatyri fratris, aitipfe, ciendo dat, abligurit. 2ífflectum fraterni amorits. Ego te frater Rei raritas amorem etiam conciliat, 25* baredem feceram ; tu baredem me veliquiffi: quatenus raritas pretium auget ; unde paren» tes, qui unicum tantüm habent filium, futu« - ego te (uperfHitem optabams tu me [upersti- icm dimifidi. | ( Quid mei fuceeffor hareda ? rum iisdem fuperítitem , impenfius eum quid agam mea vira [uperftes ? quid agam amant; quia unica proles obraritatem crefcit exfors bujus ; qusd cupio luminis $— Ego. te pretio, & bonitate: hac ratione omne ra-. rum charum vulgà dicitur, fic omnia pere« f'ater non requiramy aut po[m unquam ob- liotfci rui? quas grates ? que munera refe- grina , quz ex diffitis regionibus ad nos yam tibi? ANubilà meprater lacrymas babes, transvehuntur. folemus . pluris zeftimare 9. - Aun fortaffe fecurus merus tui,quas [olus fu. magisque diligere; quia ut. eleganter Ter- tüullianus: Hec omnia de raritate, 65 pere Lib. de Pa- perPiues babeo lacrymas, non requiris. Nam bitu muli- etiam cum viveres, fieri Pr.ohzbebaa , maro. grinitate grattam pe[fídent. Denique tntra ruin cap.7, rémque magunosirum, quam tuam mortem zterminos [uos patrios mon tanti. babentur , zibi effe teflabaria dolovi; Habeo planà pignus femper abundantia contumeliofa in fe ip[am Af queum, quod nulla mibiperegrinatio jam pof. ei. .pud Barbaros quosdam , quia vernae ft avellere : babeo quas compleclar reliquias: culum efl aurum, && copiofum, auro vinélos 2. hlit, ! babco tumulum, quem corporetegam : uti- babent $. & drvitis malos onerant, tanto lo- cuplettores, quanto uocentiores, lIta eít,vi- Mp um potuif[em adver[us mortem tuam meum corpiuu objcere ?. Si gladijs petitus effes , me leicit aurum fui copiá, pretium acquirit ra« ritate. poriis pro te obtuliffem, — Nibil mibi profuit [n auri patria aurea compede vinci. aultimos baupiffe aubelitus 5 nibil flatus meos untur adignominiam nefarij. In auri exilio fplendet aurum, ac triumphat in Regis ca- snppir Affe morienti, Putabam enim,quàd aut tuam mortem ipfe fufciperem , aut meam vi- pite. Nonnullisinter- tam inie tmmfunderem. Amant etiam fe homines,fi bona habe- 245 jedtis cliciens (uaviffimas fraterni amoris la- ant communia, déque iisdem fimullatentur, Teueo igitur Te frater , nec vel in iisdem periclitentur: fi (imulin focie- Ilbb :x dl I crymas fubdit, Tïiïlit. MP' . zpibi te mors,aut tempus avtllet, — Ipfe dul- tatem laborum, vel fructuum venerint, fi iQ commune nanciícantur contubernium. Cone | ces lacryma funty ipfi fletus jucundi, quibus ciliant itidem amorem vitz honeftas, & no- l refisnguitur ardor animi; & qua(i, laxatus Neque enim [fine te effe minis claritas. Amamus enim, quos intel- ! evaporat affecius. poj?mz; aut tui non memini[[e unquam, aut ligimus morum innocentiá, ac vitze honeíta- meminife [ine lacrymis. à amari dies qui in- te cateros antecellere; vel nominis famá h ?» d commendabiles effe. Talibus nituntur o- gerruptam copulam perditis ! . flebiles: mo- E—?'g'""]f (ap, &es, que tam bo»um con[ortem quietis , & mnes amicifieri; quin & ipfiimprobi hoc indrviduum. mibi comitem perdidiffis! ha- fpeciofó amicitie nomine cum viris clario- &lenus Ambrofius colliquefcens lacry mis, ex ribus propriam fatagunt obtegere improbi- tatem; quafi amicorum fplendoribus umbras amorein fratrem poít exutam mortalitatem. 21, Sunt alize minus przecipug coaciliatri- omnes proprie infamiz abigant, naéli, & cule caufíe amoris , quas inter. recenfetur ipfiex alieno nitore commendabilem clari. lä tatem. Amari etiam folent affabiles in com- l converfatio , &alloquiorum commercium ; muni confuetudine; qui neque funt exprobra- quá ratione per fomenta Epiftolarum amici- ti& jamdudum inicz dicuntur convalefcere, tores beneficiorum;neque vitiorum ceníores, Í h ac confervati , tarmnetfi locis fint amici diffiti. qui nemini funt moleftize , à conviciis abíti- Foverur amor mutuis converfationibus;per. nent, irafcentibus non adverfantur; & fi ira i fuerunt perciti, ftatim reconciliantar. inde ac frigefcit filentio ; eleg;mer En-- i s.' III.— 3. De amore humanorurm affectuum P;incïpc , &c. S. III. ta cogitans abftrahatur cogitatione à rebus alijs, Vel fecundüm effeétum formalem amoris , quatenus amor cenfetur quodam- Domhiz:r explimtzz efietdus amo- modo exíe prodire, &ferri amatorio im- 05 CQ indicantur remedia eundem petu in rem amatam juxta vulgatum illud - ab beneflate defleclentem effatum , quo amor magis dicitur effe, ubi eoércendi. u amat, quamubi animat. ;ui 285 Zf. Tertius amoris effectus eftzelus, q Lures hic affe&tus producit effe&tus,cüm provenit ex intenío amore , é(tque quidam ' blandé intimas pervadit mentes, cor vehemens appetitusearemovendi, quzad. .^ humanumigneo fuo telo fauciaturus j verfantur amori , obfílántque rei amatz, penetrat enim inflar fulminis intimiores ho- Zelus , ait S. Ambrofius , amor , &5 chari- ; Pfal r minis fenfus. ; quos citra violentiam , fine tas eft : valida efl fcut mors chbaritas 2 da- Itrepitu ,. absque ullo tumultu vincit, fibi- us eft zelus , quem nulla vincit bujus vite que fuaviter devincit. Ubi amor huma- ilecebra ; 68 omnia spfe fuperat : num pectus occupat , fincerum ib! cor pan- Pro quarto effectu amoris recenfentur dit , gaudétque animi candore, & gloriofo 290 quadam animi affecliones, ut languor, li- fulgerenomine, Nullà amans beneficiorum quefactio , & fervor , juxta illud cantic. g. inficitur oblivione ; quinimó illatas fibi inju- Lawmpyades ejus , lampades ignis , aique flams rias delere , irrogatas offenfas obliterare , ?0AVHUL, Hecnomina, fireferantur ad ip» inge(ta convicia oblivione conterere eidem i fum motum appetitüs, qui proprié eft amor, eft (upra cztera volupe ; & unicé optimis nonniíi rnetaphoricé intelliguntur; quia ut tum animi , tüm corporis przenitere doti- Queft, «$,:- docet D. Thomas , languor ille fignificat bus ; meliorémque promereri fortunam. quandam triftitiam, fi tes amata non (i prae« LLEPER Ia id tamen pracipué incumbit ftudij , ut a- lens , fed'abfit. « Liquefactio quandam apti- lios fibi benevolos efficiat ; non inanibus Fer- tudinemad recipiendam rem amatam. verborum illecebris , non fucatà mentientis vor promptitudinem amantis ad operandum; oris lzetitià ;; non larvata, adulantis eloquij & exequendum id., quod oportet ratione firenulà , alifsque id genus artibus, quibus rer amatz, Sin autem przfata nominare- amicitia corrumpitur ; fed morum probita: te , fincero cordis candore , virtutum cultu- feranturad immutationem corporalem , pof- b. de ha funt intelligi in fenfu proprio cum D. Tho- TET r3, caterfsque prafidijs , quibusamor alie- vällf'e/lo 499 ma :.ita tamen ut languor , feu infirmitas iab n—a.peivädic pectora , fuásque altiüs radices ATÉ, 24 corporalis non intelligatur effe effectus hu- agit. 26. Caterum præcipwui*äthwoiis effetus qua- jus affe&tus abfoluté ,..& per fe, quia paffio amoris potiüs juvat. fanitatem . corporis tuor folent recenferi , quorum primus elt propter proportionem cum motu ipío vi«. z. Politic. unio , t Jiquet ex Ariltotele, qui cum Ari- * * €Ap , n "tali corporis unde per accidens tantüm: Ítophanedocet, amantesin unum quaft cum . fequitur Janguor exaffe&tu amoris; & tunc 1ebus amatis coalefcere. Dupliciter autem contingit ,. quando amor eft ade^ vehemens,. dicituramorunire: prime formaliter, qua- ut immutatio corporis ei-adnexa fit. etam tenus ipfe amor propenfio quzdam eftaman- noxia. : tis in bonum amatum ; adeóut fit quidam : Alexip hármaca adimibendain hujus affa- veluti nexus utridsque : , fecundó effectivé 30.. &us remiffione; quando nimis acer tempe- quatenus amantem excitat, ut quarát con- lp rándus eít , ac minuendus ; vel etiam pra- jun£ionem aliam reailem cum re amata , Lib, $. de vus& corde proríus evellendus , nonviden- undc Aüguílinus ait ; 4merem effe veluts tur paratu adeó facilia: incendium momen- Trinit, cap. juntluram quandam , qua amantem cuma iQ. toexuinguere ; & fulmea & nube excuffum re amata copulat , wel copulare appetit. retundere ; hoc opus ; -hic labor. INihil- Idque fit beneficio bencvoleatie , quà amans ? ominus.quando arnor eft inordinatus omnis redamat,ac redamatur : hxcqueratió »cur movendus e(t lapis ; ut amoveatur ipfe ab Antiftes Mediolanenfis :e , & nominéam- intimis medullis, quia tunc plura folet dam « LIB '?,aü'e b;oüä« perfufus afferuerit ; - nil tam utile , na inducere , que minimé declinantur ,. nift quàmamari, nilquetam injucundum, quàm amor inordinatus coe&rceatur, Fertur amor " /jïc:g: cap , non diligi; quiapopularis, & grataeítom- inordinatus in objectum ratióni diffonum ; nibus bonitas , que blandé humanis illabitur quod tametfi extima fpecie videatur pulch. fenfibus: etenim fi amor.manfuetudine mo- rum , fitamen larvam:ei detraxeris, furen- rum , moderatione pratepti , affibilitate tem habebis Megeram torquendis ,. dilani- fermonis, ac modeftiz gratià juvetür , ni andisque hominibus in Erebo natam. Nil fortius eft àd cogendam petfonam amatam enim pulchrum, . nílque.bonum dici poteft, in unum cum amante coalefcere ; fiquidem quod damna, & extrema invehit difcrimina ; QUOS veru s'àmor femel conäung)it » ne& mots quod in flagitia, in miferiam ,in calamitati- Íeparat. tem homines perducit , & cujus finis fola 27. Secundüs &ffe&usi amoris eft ectafis , eft panitentia ; unde hic amor minimé legi- idque fecundum apprchenfionem ; eó quia timus eít , fed animi exlegis prava concu- amor id eHiþciat"/, ut anmians jugiter de re ama- piícentia ,. &t à vero amore pernicioía pro- B; lapfto, * r * Differtatio I, lapfio ; quapropter S. Auguflinus vocat rum; venenum porrïgït lethafe ; nil infos- hujusmodi amorem coinquinationem verz minarum illecebris , quod non fauciet, non /gl. vulneret, non interficiat. Fugiendum eít amicitiz per fordes concupilcentiae ,& ob- nubilationem candoris ejus per tartaream li« mulieris colloquium declinandum contu« bidinem. bernium; affueta hominem & paradifo exe« !37. j Cüm igitur pravus hic amor plura in- pellere ; nil potet homo ab ipfa fperare ; vehat damna, cadésque minetur ; coércen- quàm Erebi cruciatus, quàm gehenna tor- menta. dus omnino eít; ne infurgat 5 ne pracor- 3^ dia occupet. Freena igitur funt injicienda Secundum quod perverfo, intra&tató- huic indomito , recalcitranti, ac ferocienti que amori freenum inijcitur , quo co&rcetur ; imó & penitus proflernitur; elt occafiones equo,quorum primum e(t.non folüm cogita- 'T tionem , verüm eriam fenfus omnes exterio- quaslibet promptiüs declinare, quàm homi- res avertere ab objeGto perversé dilecto, ne minem epidemica infeétum lue. Nil magis fpecies boni in illo relucens incentivum fit familiare , quàm varias pratexere excula- amoris perver(i. Impuris przfertim cogi- tiones neceffitatis , confuetudinis mifcendi- tationibus obfiftendum eff'in primo earun- colloquia intentione pura cum foeminis , fan- dem acceffu ; & quidem ea celeritate , quà guine, velamicitià nobis devinctis: verüm quis ignitum carbonem à pretiofa , vel ferica latet anguis in herba ; obducunt fucata vi* excuteret veltre, ne quidquam damni ab ig. reta fcorpiones, qui mox exilientes venena ä ne fericum contraheret, Re&é pracipiunt fpargunt ; etenim ab inolita confuetudine prodeunt nociturz libertates , incauta col- fapientes ad infanum hunc amorem, adhuc in füis pubeícentem incunabulis jugulandum; loquia, geítus leviores, afpectus impudens ut primum ad nos acceffüm eidem prohibea- tes, neglectus modeítize , tactus inverecun- mus , avocantes alió cogitationes ,. mentem di , quibus paulatim pudor deponitur , & Sunt enim hac occupantes inrebus alijs, przfertim zternis ; tota exuitur verecundia : omnia perinde ac arida , ficcáquefomenta, Mu — éanr . as hacarte non folüm vis intemperantis amoris remittitur j fed prorfus extinguitur : ut quibus amoris infani flamma fuccenditur , & enim rei amatze prelentià , quafi fomite incrementum fubit; adeó ut qui rubore fuf- nutritur , ac vegetior crefcitamoris flamma ; füfus ad folum mulieris horre(cebat veftigi- ita ubi objectum ; quod amatur, ex oculis um; jam lafcivientes oculos in nudatum pe« &us inijciat ; & blando intus operante a« eripitur , & omnis de illo cogitatio exulat | Eal ts - Md - RA àmente, languefcit amor, & paulatim ex« more flammas priüs experiatur, quàm cree tinguitur, dat poffe accendi; damnáque priüs patiatur; Acceffum huic ámori concedere , per- quàm periculum fentiat. Emittit hec flam: 32« jnde efítac eidem cedere. Proxima deditio - ma , priusquam excitetur fumum , quo ocue ni e(l arx , cujus Prafe&tus incipit cum ho- lus caligat ; poftea obcecatur ; & infano Pesd m&9— * —— —— - fte mifcere colloquia. Etiam | fcintilla hoc igne correptusveluti fardonicá jam fa- Ridicula fané quamvis minima ,. fiin tormentarium de- tur herbá ridendo moritur, labatur pulverem ingentes ruinas fufcitat, mots, cujus patereft gaudium, mater fue Pracidendae(ít omnis occafio pravitats : fub. cata voluptas , & forores lachrymz., trahendum omne fomentum , quod peti Tertium froenum elt mentem alijs, & 34 poffet à gula, à nimio hauítu, à pravorum quidem honeítis implere cogitationibus ? X PUR 0-—— P ém Q - convictu , à malorum focietate;- & prafer- petriade ac clavus clavo truditur ; ita amof tim à quibusdam áffectiunculis, qua blandé amore extinguitur : proinde animo infanis irrepunt , & licit fub initijs malz non pu- Obíeflo amoribus , alia ftudia, quibus ipfe honefté delectari valeat ; funt inftillanda , & * tentur, funt nihilominus principia gravio- tibus peccatis preludentia , quibus fenfim aliaobijcienda ; quibus laudabiliter detinea- fine fen(u fa(cinata mens adharefcit, Plu- tur occupatus. Pluresabhac improbi amo» —— — 459 —— 599 —*-- res poffent recenferi homines fapientià in- ris2egritudine amoeniorum ftudia littera- fignes, quos incautus foeminz afpectus de- rum , alios venationis exercitia, quosdam —— 99 mentavit ; G quos non prof(travit in caftris fufceptee peregrinationes fanárunt, — Verüim C Mats ; ptotrivit in gynaceis Verus. Non e(t Diogenis effatum apud Laértium lib.6, affero hic Samfonis , Davidis, & Salomo- Amor eff otioforum negottium, ^ Fovet oti- i nis toties decantata exempla, Sunt plerá» um in(anum amorem , cui favet; otio fiqui - &« que alia recentiora , imó QG quotidiana, dem corporis vires mollefcunt; & concupi- Extremz eít dementi tot inter setatum , t Ícentize fomes crefcit vegetior , ut non abs gentiümque documenta adhuc aliquid aude- teLivius dixerit, Decad, . Otío plebem lafcivire, Aib, E e, [ re , nec imminens declinare difcrimen 2 Nil eft in vita nequius, nil (celeftius otio , p Hoc tamen humance datur pervicacie ; ut quod radix eft omnium flagitiorum ,. qua nunquam credat homo alios cecidiffe , ni- ratione Nomothetz peenas flatuerunt acer* fu Mulier , 10 fi & fe ipfum viderit lapfum. biffimascontra defides, & otio torpefcentes, quz à Deo adjutrix facla fuerat viro; dolo eósque in re infames dixerunt, Solon itie [/ L Íerpentis adblandientis, ac fpondentis fcien- dem in fuis legibus inertiam hanc feveriffimà (0 tiam boni , malique , perfonam fumpfit culpavit , ut fontem putidiffimum , à quo hoftilem , & cum favum exhibet blanditia- & mala Ícaturiunt omnia, — Hinc illudS Ber- Ratdi: bt De amore humanorutm affectuam Prihcipcl&c'. Dardi: Ex oo , atque ignavia cogitattoues e proponas Francifcum extremz þaupertatis prave , & concupifcentia wmultiplicantur 3 ftudiofum , nimis riget: fi remiffioris in(li- douet uavu cordi eis fuccumbens in peccato tuti Dominicum, nimis in facro fudat'iugæ periclitezur. geíto. Si Eremi cultorem Brunonem » hi E Mens otio torpefcens concupifcentijs illicitur, quibus promptiüs adharefcit; fe. mia folitudine feras po tiüs in fylvis, quàm homines in foro imitatur : Si Auguítinum cus fifuerit rebus di(tenta ferijs, gravibus ftudijs jugiter addictum ; non illis placet jh laffata negotijs ;; vix tempus ei fupereft ea die, noctüque chartis impalleícere. St cogitandi, quzà pravis concupifcentijs pof- Hieronymum tundentem peclora faxo , fpe- fent exhiberi ; otium apertis ulnis titillan- cus Bethleemza alió mentem avertit. 3i * tem complectitur concupifcentiam ? qug Bafilium jejunijs carnem rationi fubigentems Euro turbulentior fcedas excitat pectoris hominis aufteritas horrorem ingenerat, $i jactationes , mentisque fludius decumanis Athanafium in ficca delitefcentem ciflerna » fxviores ; ut vix & tabula fpes illuceat falu- detrectant. fepulchrum ingredi , antequam tis. Eripitur menti Deus foljuftitie, ag. mortalitatem exuant, Si Chryfoftomum glomerantur perinde , ac cinerez nubes , aurea eloquentia ferreos hominesà vitijs de- cedz cogitationes , quibus fuccedunt tene- terrentem , exilij timor non finit homini ad- bre JEzyptijs denfiores ; & ex inde cordis hzrere, Si Pacomium Eremi incolam , navis, ut loquitur prztactus Bernardus, in non placet frigidà fempzr fitim extingue- errorum brevia impingit , vel ad Ícopulos re, G ruíticano pane famem acuere potiüs, allifa infame patitur naufragium. Recté Polybius otium dixit, omnium effe feditío- quàm explete. — Si Joannem Baptiftam Chrifti prodromum in deferto , detre&tant num fontem , quid otio indulgens fperare favos ex laborum afperitate fugere, Quàm ab hoc fonte poteft , quàm rivos putidos , difficile eft eum invenire, cujus vitz ratio, & amarulentos, veneno infectos? quid ab hac oratio placeat? fed fi homines difplicent , Ícaturigine, quim lethei corrupti fluminis placeat Deus , quem ubique nobis prafen- putidiffimos latices? quid ab hocturbulen- tem vereamur ; & quod coram hominibus üffimo torrente, quàm funefliffimos exi- non audemus agere ; horreamus hoc idem tus ? Non folüm fons eít otium omnium coram Deo cogitare, Den.um ad malé fa- malorum ; verüm etiam fchola improbitatis, num amorem minuendum ; vel etiam ex- Ecclef. 32, quia ut ait fapiens, Multam malitiam do* tinguendum nil praffantius , quàm preces £uit otiofitas , imó eít (celerum officina, in ad Deum fundere , enixímque rogare , ut qua perinde , ac in Vulcani fpecu, fornaci- velit auxilia nobis fuppeditare, quibus foe- bus, G incude procuditur quidquid mali . dis valeamus cogitationibus obfiflere 3 & à malis cuditur, Occupanda eft mens in a- prefidijs abftinentiz fe praemunire cum fine lijs rebus honeflis ; defatiganda negotijs ; Cerere ,. G. Baccho dicatur frigere Venus. quia ut loquitur Seneca: Nzbil zam certum Ne- Sunt hujusmodi prarfidia chalibea illa fcuta , eft , quam orij vitia negotio difcuri. quibus conjurata in hominum perniciem tela gotijs vitia di(cutiuntur ; & labore otium potentiüs infrin guntur , vel fa!tþm contufa fÍrangitur. — Vir fapiens imitatur belli duces, hebefcunt, i^ qui militarem infolentiam laboribus, itine- , C&tetum (i homines fint frequentandi, 37* rümque defatigationibus compefcunt. Car» 1j feligantur , ex quorum confuetudine ali- nis infolentia laboribus eft co&rcenda , ne quid virtutis accedat , & tota vitij decedat ,mos exerceat in noítram perniciem. Per- raio. Nil fiquidem promptiüs in bonum, verfum , ac infolefcentem , ut coérceamus pravümque impellit, ac-revocat , quàm amorem , obftandum eít primis motibus , prooorum , improborümque confuctudo. quibus nos urget: nullatutior victoria , nul» Seníim enim fine fenfu moresirrepunt , ra- la minusíanguinis dat, quàm cüm quis , ut dices altiàs in natutz folo agunt , à quo primüm pericula infonuerint , alió mentem nonnifi difficulter evelluntur. Paffim idem vocare fatagit , eámque à foedis avocare audiri , G videri aliquidaffricat. — Sunt mi- cogitationibus , quas pravus fuggctit a. nuta quzdam animalia , qua cum mordent, mort. vix fentiuntur mordere, tumor tamen füb- 3. Quartum freenum vefano amori coér. fequens aculeum indicat, Idem obtingit in cendo aptum eít bonorum virorum confue. improborum confuetudine. — Vulgatum eft tudo ; quippe ut ait Seneca : Magna pars bonos mores é congreffu corrumpi malo. peccatorum tollitur ,. f peccaturis teffís a(f« rum. Hinc fcité de mulieribus ait Teztol. Dlüd0 h flat : aliquem babeat quis amicum , quem lianus. — Loguaces, otiofa , vinofa ; curiofe,. L'bl [!A wereatur , cujus auttoritate etiam fecretum contubernales , velmaximó cailimonie pro- fuum fanéiius faczat. O felicem illum , qui pofito officiunt : per loquacitatem irrepunt z0n afpecius tantüm ,. fed etiam cogitatus verba pudoris inimica $ perotium [e à veris emendat ; O felicem , qui fic Aliquem vere. tate deducunt , per vinolentiam quidvis mae i potef) , ut ad memoriam quáque ejus fe.s li infinuant $. per curiofitatem emtlationum componat! ln hujus tamen viri probi dele- libidines convebunt , nulla ejusmods femi - &u difficultatem non modicam experiuntur narum de bono loquitur casiítatis. — Noxia profani amoris af[ueti titillationibus ; fiillis Íemper viro x-fu*ic muliebris confuetudo , nam i Id & I6 Diflertatio I, 2 & fi imptobitas abGt, fi forma adfit, fpe. datos, ac fomenta libidinum? Vitanda om« ciofitas rapit ; & oculi mulieris ca(te haud ninó funt foeminz , qua laciniofis pompa« caílé feriunt , ineft, nefcio quid illecebra rum illecebris, veluti retia infingula corpo- etiam ,. cum loquitur caftitatem; hinc mo- ris membra expandunt viros aucupaturz netSapiens Ecclef, 24. — In sedéo mulierum minüs Cautos, Abigatur. pravus amor ; noli commorari. Quód fi mulier impudens omnis eidem fubtrahatur fomes ) . folius fuerit , quid tunc dicendum de illius con- Dei foveatur amor , qui unus virtutis eft Claue tubernio , & confuetudine ? quid de la. premiator , & (celerum vindex. j Íciviente ornatu per crifpatam comam lu- dgm cum Bétio. xuriante ? quid de inverecunda oculorum jactatione? quid de velo non tegente pudo- O [elix bominum genu ? rem pectoris? quis nefciat hecomnia folles Si vefiros animos amor , efle excitandis ignibus apprims accommo« l ,Gäm cælun; VEgitur ,Tegate EN ? d LÀ ^f5 s; 7 3eUse 3j ??& 2 e -^ eys £0 AUREREATE D 1 E QV "Q DISSERTATIO I Amoris divini in homines illabentis effe- cta produnt füumm« bonitatis ad extra di£ E. iudhar aR * : E mdn daRL . —— - EEE . a o fufiones in mundi opificio. ' gu Io Eodem amore , quà Deus eledlos pradeflinavuit ad eloriam , mundi molitionem deflinavit ad ufuram , quam à vefpere primi diei fuit ausbica- M , Ut emores mAgis occasás Vira fimu , quam 4uror&. - T l. S £2Eus 'àb omni mottali alios munifica transfundat largitate , quibus ü concretione fecretus , fuum prodit amorem , fuos in nos thefau- LE ab omni mateériei cráf- e3 IANS ros abund? profündere voluit, a x 7 fitie liber ; undíque col» Quamvis fe itidem ad intra intelligens: &. Xi l Hä' 7) lucet, omniáque luftrat; * producat Verbüm , quo uno omnia dicit , j & illuftrat . continet loquitürque ; & quia pater,& filius metuó fe ) z5 N E D fiquidem omnia, & non profequuntur amore, fpirant tertiam in divi- — N sl MESOCERRME - - U EEE MOAU TCR 9. MU g bt u E R D — ambitj omnia portat nis perfonam ; feu Spiritum fan&tum , sitque j quamvis onus nor fentiat, cui pro domici- propterea Deusunus, & trinus, feu una fu. li lio elt fplendor inaeceffus , pro amictu cire prema fimpliciffima , ac infinita natura in d cumfufum lumen ; quamvis fit nobis abdi- tribus perfonis Patre , & Filio, & Spiritu p tus, atque retrufus , veluti ex omni parte fi Sancto , ex quibus Pater aliunde non eft , denía caligine circumfeptus , acin obfcu- non fa&tus, non creatus, non genitus , non t rodeliteícens ; eó quia tametfi ejus berefi» abalio dimanans, fedà fe, & in fe exiftens; Y ciis quandam ipfius enancifcamur pranotio- principium fine principio ab &terno , non ?1 nem; imó & indita fit nobis à natura ejus alterius beneficio , fed fuà vi coharens , cognitio, quam delere nemo poffit; adhuc sitque fons illetotius bonitatis, ex quo ad [ nihil. de Deo cogitando affequi valemus , intra prodeunt Filius, & Spiritus fanctus, 3 nifi per :dminiculà, qus é cceli, terrzque & ad extra quidquid luminofi ; ac nitidi B pulcherrimo ornatu ab ipfo nobis defcripto in codlo fplendet , quicquid pulchri , ele- Q haurimus ; vel per ea fuperiora lurnina , quee gantis, pretiofi in terraviget ; clamétque q nobis pronaturzfuz bonitate, & in omnes omnis creatura , vel in coelo furfum , vel q homines benefica munificentia impertiti vo- in tertis deorfum ip/e fecit nos, Cuümque luerit: & quamvishujus fümma majeftatis omnis in creaturis pulchritudo ab hoc divi- Q inexhauíta bonitas cumulatiffimum totius no,aternóque fonte detrivet; eàjugiter ef« di perfe&ionis florem comple&tatur , fibíque florefcit pulchritudine , ut hanc nullis co- U pleniffimà fufficiat , re nulla indigeat ; ad- gitationibus , quamvis defcecatiffimis va- li huc tamen cüm ea fit fuze bonitatis indoles , leamus plené attingere. Quis enim potis tu m naturam utfeipfam, quafi nefcia infe contincr? in fitimmenfam þillam' ; & infinita --tullo pe Amoris divini effecta produnt Dci Bonitatem. D7 nullo temporum fpatio coércitam , — nullo aut diffimilis, fed prorfus idem, quia utríus- locorum regione circumfcriptam plená affe. que naturz fimplicitate confubflantialis , ac a qui cognitione ? quaque per omnia fe dif- prorfus aequalis. fundit, G extendit, licét inextenfa , & fine Cüm nihil ab zterno in illo fummo LP materiz concretione omninó fimplex , abs» pellucidiffimo divinitatis fonte effet, quod que labis afperfione pulcherrima , scterna per feoptimum , ac praeflantiffimum mirae fine detrimenti metu , fineviciffitudine va- biles amores non excitaret fui ;! neceffum ria, & fine varietate una in tribus perfonis , fuerat , ut fufmmz huic bonitati amor in- in quibus tamen nunquam nafcitur, emori. veniretur aqualis ; & quia Deum diligere, tur nunquam , fed femper eadem à fe, & ut equum fuerat, nemo poterat , niíi De« in fe fine acceffione cumulatiffima ; absque us , quiinomni zternitate femper come deceffione diffufa , fine lege nunquam eftlu- prehendit , quo , & quanto amore diligen- ens, fine neceífitate femper exundans , sít- da fit natura omnium przeftantiffima , ut que triplex perfonarum hypoftafis in una , hac amaretur , quatenus tanta divinitas exie eadémque divinitate diftinda ; Patris fcili- geret , opus fuit, ut quoddam patrem in- cet ex fefe non aliunde venientis , . neque ter , & filium incendium arderet chari fadti , neque procedentis ; Filij veré geni- tatis , quo alteri vita eft impertita omninó ti , fed non fadli ; Spiritus Sancli non ge- fempiterna , nempé Spiritui Sancto à Pa. niti, necfacti, fed procedentis: & quam- trefimul , & filio procedenti , feu à dua- vis veré di(tinguamus tres perfonas in una , busquidemn períonis , fed unico duntaxat eadémque divinitate non tamen eas poffu- fpirandi principio , síntque propterea tres mus fejungere , cum pater fine filio effe períonz Pater , qui folus à nullo eft ; Fi« nequeat , mec filius absque patre , imó lius à Patre ab zternogenitus , & Spiri- nec pater nuncupari fine filio , nec filius . tus San&tus ex Patre , & Filio pari procee fine patre generari [ & cum in utróque dens zternitate; G quamvisPater, Filius, eadem natura , | eadem prorfus mens , & Spiritus S, perfonarum diftinguantur pro- acuna voluntas fit , meritó ambz perfo- L prietatibus, unjus tamen & ejusdem pror- na unus funt Deus . quia quidquid eft in fus natura funt ? . síntque propterea unus - Patre ad filium transfluit , quem ante hu- Deus , quo nihil majus , pulchriüs nihil ] jus univerfi molitionem (ibi ad intra ge- aut jucundiüs, non folüm efle potefl ; fed nuit, eàdem, & uná fecum voluntate , neque excogitaré : cümque ante mundi omnipotentid , virtute , fapientiá , ac na- . conftitutionem folus fibi fufficientiffimus turá preditum ? fuerítque ante omnem effet , fzculisqueinnumerabilibus , anníse creaturam candor lucis zeternze, . fpeculum que zternis fua ftueretur fapientia, bonita, purifimum , imago abfolutiffima boni- te, pulchritudine , intueretürque perfe- tatis Dei , nec in eo fit quicquam mortale, &iones fingulas , & infinitas, quas in fe quidquam inzquale , aut diflimile, fed poffideret , gaudióque ineftimabili (bi auguíliffima omnia , & divina , & quia complaceret ; nihilominus diffufurus extra Deus fe ipfum femper ,ab terno intelli- h fce fuam bonitatem , quà aliaà fe itidem git, ideó zeternum ab omni zternitate fem. diligeret , cogitavit de mundo condendo , per filium progenerat habentem cum pro- déque civitate ftabilieada ele&torum, quos genitore eandem prorfus effentiam , ac na- cum figillatim fibi praefentes haberet ; fo. turam , ut nimirum filium generet fibi om- veret amore , ac dulciffimo compleétere- nino parem , numerisque omnibus , quos tur affe&tu ; voluit eos ex nihili inanitate divinitas exigit ; abfolutum , generétque extrahere , feu é claffe poffibilium ad eam proptetea &ternus aeternum ,. infinitus in- traducere futurorum , ut quandóque exi- finitum , immortalis immortalem , bea- fterent, fieréntque cives cocleflis patriz;ibi- tus felicem , — fagax fapientem , robuftus que donarentur zterna beatitate. * validum , integer incorruptum , dives o« * Ex eodem igitur amore, quó Deus As pulentum ? ità enim Verbum divinum ex P L decrevit electos condere, hominésque crea- mente procedit paterna Íeu generatur re , Ípectabilem hanc mundi , feu rerum fapientia illa divina , excelfa , ^ fublimis omnium molem fílatuit , mirá pulchritu- apta ex fefe, bonitate mitis , comitate dine, partium confenfione , ac contrario gravis , foecunditate felix, fine ortu anti- rum harmonia conflruere ; ut nimirum per quiffima , fine occafu noviffima , íine in- operum divinorum contemplationem men- cremento maxima , parens honeflatis , comes fanclitatis , moderatrix affsctuum, tes hominum ad ipfius Conditoris Dei Cog. nitionem , venerationem , & amorem a. Et quia Pater, & filius fe fe fummo , có- furgerent, Ea igitur eft vis amoris in Deo que infinito profequuntur amore, proce- erga homines, ut mundum univerfum con. dit ab utróque Spiritus Sanctus fingulari diderit hujus tefferam amoris, Et quamvis notione fecretus à notione Patris , & &lij ; potuiffet Omnipotentis manus totam mo. licét utriüsque eandem prorfus totam na- litionem uno abfolvere momento ; certo turam , mentem , voluntatem, totámque nihilominus dierom intervallo placuit pa« perfectionum plenitudinem in fe contineat , rem potentize fapientiam in rebus digeren- & licét unus fit é tribus, nontamen alius, dis, ornandísquedemonílrare, — Et quanie Verani de 4feäiöm Tom.H, V1$ I N lo Differtatio ï R : Ü vis ärs abopetis tudimento confueverit fem. incubate ; nobiscum adeft exoptatam fup- per ad ampliora progredi ; cüm tamen na- peditarurus opem , quá& periculo erua. : 4joij ä' mut, fervemürque incolumes : adeo Deus tura non à rudioribus incipiat , fed tyroci- nium poriat in abfolutione operis excellen- homines diligit , ut inftructos voluerit in ; tioris , nefíciátque à minimis inchoare ; 'adverfitatibus antequam eos conderet ; ut — quá ratione in humano opificio primum cüm primüm traducti ex nihilo fuiflznt omnem in Deo Satore fiduciam pone- ómnium membrorum molitur cor , ut ex- g inde in venuftando vultu , concinandóque rent, 6. PO capillamento , velutifatigata conquiefcat : Sin veró fpiritum Domini ventos in* p ita Deus totius naturze Author ex nihilo tellizamus , innatant hi crifpatis fluctibus ; Mr cüm tamen montium rupes , cautiümque fus vocis imperio extracturus hanc peram . nimirum moles n plam mundi molem fui nobiliffimi, ac e- Ícapulos etiam . quatiant ? l Gäægjt Foþ legantiffimi artefa&li initium pofuit ceelum : lia, & flecti affueta exagitari quidem pol- * u funt, . raro tamen ad ruinas quati 2 aípe- ia principio creavit Deus calum , €9 terram, i riora veró , & predura, quia flecli nefcia hoc eft prima die ( fitamen diesetrat, que I folari lumine nondum lüftraretur) énihilo difrumpuntur priüs, quàm fledantur: X f ccilum empyreum condidit , mamäiï*äue ad. tunc cum terra, & aqua fine praexiftente te ot(us eft ftradturam non à rudioribus, fed materia producerentur , nullus adhuc e« à nobiliore; & abfolutiore ejus parte , hoc rat rerum ornatus ,. nulla forma , fed fin- e eft à coclo Empyreo , quod fuam fortitur gula renebris adhuc involuta , donec divi M nomenclationem à lucis copia ; ac Íplendo- no imperio lux quedam in aquis corufca- U ret in longum , , latámque diffuffa fulgo. Lot. til, ris nitore , quod etiam deftinatum fuit * L] LJ nimte W 280 f Beaterum domicilium * & cum Empy: rem , dixí/que Deus ,. fiat lux reo mentium itidem condidic ab omnicor- rum lucem evocavit operum pranuntiatue gl L porea craffitie diicrerarum innumeras my- ras pulchritudinem : idque nobis datur do» 136 divt« cumento nil pofle nos inchoare absq Mv ^ fiades , feu Spiritus , geniósque coeleftes, quos Angelos vocamus , ait S. Augulftinus ni Numinis luce, & cvangeliu;ïx non erue / foliloq. c. g. Ferbum per qzzad dixit De« befcere , fed palam profireri ; fibeata cote leftis gfatiz lux in noftra delabitur pectoras N us : fiat lux $ fatla efl lux $. matura. [ci- i Volüit nimirum diem ante fi tenebras & mente excutit, ad opusaccin- licet Angelica. [ Íplendere luce , quàm umbris no&tefcere : gamur cujtis pulchritudo caelo arrideat ; Deo ! ïäi eat : Ervidit Deus lucem , quód [ ut inde difcamus, & nos,maximos, vel in e[fet bona , €€ divifit lucem 4 tenebrás : quià tu ipfis initijs effe , & tarda molimina excu- terere, Ex nihilo poftea prodiére terra , cohzrere cum luce dilabentis in nos divinz di * Gmaj; L & aqua * »vra Attem erat inanis , €$ va- gratie minimé valent pravorum affedtuum B ho cuA , $ tencbr & erant fuper faciem ab- caligines , vitiormque tenebrz , que pro* pterea excutiuntur, difparéntque , acceífu &l Ji^ benefici luminis. Sed curcüm optime no» n P Quid ? quód no&tis cacitas terrz con- ? verit Deusà fe fa&tam lucem, eam probatue n focietur inanitati L] an quia ubi inanitas ; tus ab umbrisfejunxit ? forfan,ut nos doce- d nullàmque virtutis germen j ibi tenebrz , accmceitas ? delitefcunt intenebris, jacéate ret noftris non faperbire operibus , tametfi e ue in umbra mortis , quotquot culturam bona (int ; amor fiquidem opificem affclet in P dit negïigunt virt utum , otij indulgentes ina- proprium pertrahere artefactum , in quo * ubi inanitas tellurem occ upat, ab fibi complaceat ; raróque nobis difplicent ; Tiat nitati * hac fterilitatis non exulat probrum ; ne- quae à nobis dimanirunt, Vel lucem fejune. ls uecircumfulacaligo : vel quia fterilefcen- &am voluit à tenebris , ut ele&tos in(true- die tibus hominibus ex negle&u virtutum vep- ret, pravorum confortia prorfus decilinate ; & à malis prorífus ab(linere focijs. Qui reri in ijsdem prodeunt vitiorum , qu& 0671 tenebris obtegunturt ; cüm maleé agentes lux eft, caveat , ne dum tenebras ftudeat 1il- veQ lucem priüs noverint odiffs , quàm videre, lutrare propriam amittat ipfe venuftatem ; amg Sin veró terra inanis tunc , & vacua fuit ; fiáque tenebris concolor , qui propriam vcïj aqua tamen téllutem fuo. complexu cohi« lucem cuperet alijs impertiri; fcimus enim lib ^. bens fe fe ad coelum usque expandebat , Petrum coram ancilla friguiffe ad ignem , fiís & deftitutum illo amoris eflu, quo pata« & Spirirus Domini ferebatur. fuper aquas ; Ti tum fe dixerat potiüs emori , quàm à fide- five autem hic Spiritus Deus effet , vel vlli aér , aut ventus , Vatie vatij Íentiunt, litate in Magiflrum deficere ; eum per- necíffe : fcimus inter foeminas Salomonem v/) Verüm inde documentum haurimus , ean- dem effe Dei , ac proceliarum iccem , nes delipuifle: fcimus Judam auro inhiantem ;VefP s Deum effe, cuj- ex Apoftolo converfum in Apoftatam , ac que procul ab serumnofi us Spiritus procellis incubat : nimirum fi Magiílri evafiffe proditorem , qui ab eo- dem fuerat cuítos auri convertendi in u- flu&us adveríz fortunz nos exagitant, f Liä de GQ'D' füm Apoftolorum inítitotus, Genef. i. procellm divexant, fi tempefítates in nau- nef. ad til. . ]u principio , (eu im Filio , ut explicant D M ::/GP. i. fragium videntur impellere, in fpem eriga- mur Dei opitulantis; aquis enim , & pro- Auguftinus, Ambrofius,B:filtus, & alii plu- Homil, Hes. cellis affuetus , vel in ipfo mundi exordio I6s per'filium-quaü per fapientiam Patris NAIB. ommnia Amoris divini effecta produnt Dei Boniratem, 9 omnia traducla exnihilo , & condita funt , go II. « Colof, 1. ut etiam docet Apoftolus , ídque myfticé , & fymbolicé: quiain fenfu litterali /z przn- Adeo gmtæ obtz'ngfmt Dexow rcf])i. &ipto perinde eft, ac in primordio , feuini- centis lachryme , ut eandem cum spfo tio non zternitatis, nec avi , fed cempo- ris, G mundi, ideít à principio, cum fedem occupent , celum ornent tot fiellie mundus copit à Deo Conditore traduci . corufcum , quot lacbrymarum ex nihilo ? dicitürque in primordio tem. riyulis fit. irriguus ( poris , non quód tunc jam fuerit motus refiptfcens. Ecundum diem efficit lux illa rudis, & $ primi mobilis, feu menfura noftri tempo. ris ; quia nondum primum mobile condis- imbecilla , qualis eft , cum abeunte . tum fuerat, fedà primordio temporis , feu nocte diluculum inítat ; & condidit mundi, hoc eítcoeli, & terre ; cüm enim rerum Sator hac die coeleftes Orbes , quos traduci coeperint ex nihilo , füum habuére Moyfíes firmamentum vocat. — Fiat firma- Geyef, x initium , quo coeperunt exiftere intempore: mentum in medio aquarum ,. &8 dividat a- Ics fiquidem corporea meafuratur tempore , qua$ 4b aquis , hoc eft , coeleftesorbes me- five rnoveatur , five quiefcat , e(t enim dios pofuit inter aquas fuperiores , quas tempus meníura corporum ; ficut zevum chriftallinasvocant, & inferiores , feu ele-« Angelorum , & aternitas Dei. Hinc di« mentales, Sed cur medio hoc interítitio citur Deus creáffe ceelum , & terram , non aquarum , fufpenfi funt coeli , nullisillumie intempore, fed in principio temporis , quia nati fideribus, nec ulla circumacti fua, vel Loc. eit, ut recté D. Augu(tinus, Tempus à creatus externa incitatione ?. an coeleítes illi orbes- WWT. 280. pa, C ereatura capit ex tempore : utrum- non propter fidera , fed ut aquis famula- que 4urem ex Deo. Ex ipfo enim , &5 per rentur , eásque divortio fejungerent , con- ipfum , & in ipfo funt omnia.». diti fuerunt ? Verüm medij inter aquas po, V Solum igitur divinum imperium ab ini- fiti fuerunt cceli , ut illa duo primigenia tio ex nihilo coelum extraxit , & terram , corpora, aérex aqua, GL ignis exa&re pro- faciámque eff velere ,. & mauàd dies unu. gnata fuas occuparent fedes ; igneum ele- Sed cur ab extrema diei parte dies inchoatur , mentum in fublime niteretur, & proximio- cüm Deus mundi molitionem exorfus.fit à rem cclis regionem inípirabili füa natura ccelo preftantiffima rerum conditarum par- infideret ; & terra aquis circumfuía mundi te? íi vefpere dies emoritur, & maneori- totius occuparet meditullium , centrümque tur , cur à vefpere aufpicatur tempus primi proprio clauderet finu, An non miramur diei? anquia voluitnos Deus memores ma- focunditatemaquarum ?. ijsenim rigata tel- gis Occafus vita , quàm aurorz ? uid lus non folüm flores perinde ac fidera pa- hoc? , an quia die caret vita prafens , quà rit ; fed & irrigatum cclum fidera germi- caligine zrumnarum , tenebrisque miferia- nat, quafi vernantes rofas, Non otiofas rum involvimur diem expeclaturi in alia credamus aquas , qua fupet coelos funt ; ; vita , quz nefcit occafum ?. itaeít, dies mun- quia fiderum floribus irrigandis funt oppor» dityrocinium in luce ponit abiturus mox in tung, Velíiaquzcognationem cum lachrya extremam caliginem ; fed dies , quo Deus mis contrahunt, certé firmamentum diu fide. in homines operatur beneficium , fuum or- ribus deftitutum effe non poterat;cüm eidem - ditur initiumà caligine, tenebrísque zerum- aque chriftallinz imminerent: ea eít vis la- narum, nealliciamur, hereamiüsque rebus chrymarum , ut hz non folüm eandem cum hisce fluxis , — & interitui obnoxiis ; fed Deo occupent fuper firmamentum fedem , diem expectemus vera felicitatis poft bre- verüm & cocleftes accendant ignes, coelüm- vem przfentis vitz curfum. Factlum efíve- que ornent tot ftellis corufcum , quot aqua« fpere , & mane dies unus ; nimirum pracedit rum rivulis irriguum, — Quàm gratz obtin- vefpera , quia dies, qui fubfequitur , non gunt Deo hominum refipifcentium lachry- ampliüs occidit , necemoritur , fi femel poft mz , cüm diffitas eas noluerità proprio fuo velperam mortalis hujus vitz , zerumnarum, throno, fed intra beatorum confinia eas re- laborum , ac calamitatum tenebris circum- ceperit? nimirum quamvis fuapté natura in- fuíz , dies nobis illucefcat felicitatis, done- fraacrem debeant aquz jacere , terrísque in- mürque eterna beatitate, diesnon ampliüs cubare ; fupra coeleftes orbes eas tamen vo- ulli e(t occafui obnoxius , & ideà facfum luit Deus locatas , quafi fuz ftudiofior vo- ve[ere , & mane , quia aurora fubíequens luptatis, quàm aquarum naturz proviforg vefperam hujus vitz, diem pariet nullis fce- fibíq; magis oble&tamento lachrymarum vo- dum nubibus , nulli obnoxium occa- luit indulgere, quàm eacundem naturz lo-- fui , nullísque ampliüs tenebris - cum exigenti inferiorem, Non fuit Deo claudendus. fatis , coele(tis fuae urbis januas gemmis il- ;;: ümináffe , & margaritis ex(lruxiffe; nifiin " d b proximis chriftallinisaquis , lachrymarum j y h imago patrizceblandiretur beatorum; à qua )o WP* 3 «üm lachryma exulent, locatas tamen voluit- ? H;,yml lt * aquas I$ hh : ;&'»grdn,'rdg Ajäaiäm Ten, II. 20 Differtatio il í aquas, que circumvallarent , cingerént- foere , & poma proferre ? an mon rigari pribs debuic tellus ,. ut in hanc herbarum , que Urbem illam beatorum ; ut inde difce- remus poft peccatum nonnifi per lachrymas mefhum , plantarum , germinümque pro- nobis patére ad beatitatem ingreflum, — Sed rumperet ubertatem ? cur ficcatur tellus j ab aquis diffociata , cum jubetu f gem:ina-» cur (i fuper firmamentum aquas pofuit , quz & fructus 2 i lachrymas prafignarent ; micantibus poftea re herbas, flores , plantas , ? [yderibus deforis firmamentum infignivit ? producere * Aquatum fubfidijs feliciüs , : Án ut amoeniffimum nobis exhiberent hor- & feraciüs tellus innatam depromit feecun- tum tot floribus pidtum , quot ftellis mi» ditatem, Verüm licét aquas fejunxe- tU cantem , & cui irrigando in fuperiori ejus rit , jufferítque recedere , non tamen om- füperficie fluerent aque ?. Verüm u allice- ninó feparari , quia indiget aquis tellus ; i qu remur ad cceleítes delicias , irrigua Regio- ut lüxuriet in herba , rideat. in flore , ( ni (ideram flores deeífe non debucrant ; teícat in früéta ; non ita tamen ut obrua. & ut vel jugitet vernanres fiderum rofe , no- tur aquis : ut inde difceremus , & nos fu* perflua refecare , nec divitijs ; quee vitijs bis nunquam perituras paradifi delicias o* [ ftenderent. cognatione nominis funt affines, ex pronitate nature inhiare. " Mare , quia aquarum Tertia die aquarum , & terrz fublatà Pal Ys redundantijs plenum , obnoxium eít e. confufione coepit tellus in fpeciem glomera- * LÀ K ta ingentis orbis ex aquis emergere: G ifte uam procellis ; & fotum naufragijs él in cavernas recedere, in longeé , la'équepe ftagnum veró , quod modica quiefcit in unda 3 L] ridet Euri , Notique impetus , lagi tractus fe diffundere, évario montium foras erumpere hiatu , currere in flumina, quibus in procellam nunquam poteft com- moverti. & ftagnare in paludes : Congregentur aqué , Non folüm juffit Deus terram f qua fub culo fuet in locirm unum , & appa- germinate , herbámque depromere vitern» 4 reat. arida. 'Terra au:em fentiens fai $a* tem , verümi & femen unà cum fructu e- dere * b toris praceptum germinandi ,eidem obtem: * germinet terra berbam virentem.s » tt eujus. femen in. (emetipfo fit. fuper terram- peratura ccepit (tatim veltiri multip'ici her. [ barum genere, ornari plantis , venuftari : An quia non fit plurís faciendus fruétus ; ecetum co- Iu arboribus, coeperüntque campif o qui fine femine , veluti absque hzrede ; a Vi pià . ac denfitate flu&uare; fluviorum ripz matürit ? fiquidem fine foperftite: tota- de mira flirpium vatietate luxuriare , arbores liter perit , cüm cadit ; fecus , qui le*. Ve fru&tibus gravidari , & plante omnes fuas men fubitituit , in funere quodammodo * vivit Phoenici haud abfimilis * eo tancum £ depromere divitias , proferre poma ordi- diferimine , quia Pheenix nonnifi mo* ne q-.iidem inverfo, ac nunc contingit : a* il Pt ratio fiquidem fationem , fatio occationem, riendo fuam prodit feecunditatem ; quas fir occario farritionem rodó pracedit ;' fed tenus ex fepulchrali cinere redivivus ree fub illo-mundi exordio tametfi nulla prae- furgit , & quia perit , cüm fe parit; mi- Y W ceíferit, aratio , fatio , occatio & farritio tel- nimé fe pariturus , ni(i periturus effet : Á "] p lus obtemperatuta Conditoris nutui illicó ex fru&ibus veró ,. tametfi non marcefcant; adhuc femina fluunt , quibus in poíthu- lu herbas , flores, fruétus ad omnem protulit Semi- amcenitatem, — Quód fi nunc arbores priüs mam prolem vitam transmittant. P na enim ex fruCtibus decifa fru&tus pa- ln radices deorfum agunt , poítea fenfim fine riunt illis confimiles , ex quorum planta " feniu germinant , ac incrementum in ftie- pes fubeunt , móxque tn ramos, fe exten- effluxerunt, Hs il dunt , dividüntque ; frondium comas ad ornatum emittunt, & ad opulentiam fru* nj PAES L R &uum copias primó quidem & floribus e» "m ruinpentes , inde paulatim excreícentes à» [r/ Colorum ornatus , /ydeium "r dit cerbitatem produnt inadolefcentia , & dul. cedinem in fene&ta : hzc autem omnia uno nantes vofa , folis micantes nitores , lu- Áti eodem tempore ad Dei Conditoris nutum «« nollurna lampada [olatia ad Deum.» Á mundi Opificem amandum nos 4lli- contigére in mundi exordio , cceperüntque 77 illic& atbores grandefcere , radices agere , ciunt , exbibéntque fomenta f AmorB, vefliti frondibus, ditefcere fru&ctibus; quia tell nimirum nefcit amortarda molimina; cüme AUart-um mundi natrale—*m" diem illu» II, Mi; que Deus hazc omnia condeéret propter ho- (ttárunr - codleftia illa luminaria ; d minem , ut ei fuum proderet amorem , E7 quorum unum , quod mondi uni- voluit ut ftatim , cüm primüm crearetur , ii omnia inveniret parata , non folüm ad ne- verfi eft.lampas praeffet diei ; & altecum nodi , ad tenebras , vel excutiendas, vel lj ceffaria vitae fubfidia,fed ad delicias, quibus : lar um micantes chcri ; ! mitigandas : & fiel illicó perfunderetur , & ad omnem amce- dij ducentésque harmonicis coleílium — or. nitatem , que eidem effet oble&tamen- bium motibus íuas choreas. Feítque» as OP(?;' to, DEUS duo luminaria magna, luminare ma- 'f XI! 4 io. Verüm cur Deus aquasjufferit à terta recedere , fi hanc voluit ftatim herbas pros j ut preefjet diei , filgmman PaWus , ut fe 4 pm- mlt, .2( Amoris divini ef&:&a ,,prOdünt Dei Bonitatem. graeffet no&i : qui'&us addidit ftellas, qua ut perum magnitudo , quanttu eff operum condi- micantes rofze jugiter vernantes nos ad ccele- £or ? Et fi tanta inef! rebus conditis elegantia , fles allicerent delicias, ciim czca nos occu- quantam fapientiffimi iius omniumCreatoris pat nocturna caligo ; vel tanquam gemme pz;lcbritudmæm effe convenit. Tria igitur non tam coclefles illuftrarent orbes fuis njto-- Theodoretus in ccelis fufpicit magnitudie ribus, quàm plurimum ijsdem adjicerent nem, pulchritudinem, & utilitatem. Ea eft coeleftium corporum vaflitas, pretij: ab hiíce luminaribus alterna pro- le deunt dierum, noCliimque difcrimina ; imó ut eorundem expanfio longe, latéque perim- & quadripartita anni tempora : tempeílta- menía diffundatur fpatia ;; firmamentum fi- tum figna, prognoftica , & vegetantium u- quidem cum inferiores orbes effufiffimze am- bertas, vel caritas, . Nil pulchrius, utilits- plitudinis ambiat, tot fydera tanrze vaftita- que cccleítibus illiscorporibus , quz vel ta- tis, quantam Aftrologi mathematicis often. cendo noseradiunt , edocén:que Dei condi- dunt ratiociniis , compleclatur , qui potis toris bonitatem; quam amemus; fcientiam, eft ejusdem vaflitatem, ac veluti immenfam- quam miremur ; fummámqueexcellentiam, magnitudinem -emetiri ? fateamur . neceffe quam admiremur ; adeó ut nonnifi infipiens, eít, tantz effe irmamentum vallitatis, ut no.. & proríus cecutiens blareret, non effe Deum firum longé captum fuperexcedat. Sydera enim, quz à nobis veluti exigua lucerna,;aut B/älm, I'. Dixit infiptens incorde [uo,nonef Deus: & recte in(ipiens cüm prozíus defipiat, Si non igniti clavi ccelo infixi confpiciuntur , tan- e(t Deus ceeli conditor, quis ex hominibus tümabeft, ut argumentum przbeant exili- tatis in tanta fenfuum no(trorum infirmita- cceli fornicem conílraxic?. Si non eíl fupre- mus AurifexDeus, quis aureum veluti dif- te, & infidelitate ; ut potiàs inde . conjicia- cum quafi in menfa, íolem in coelo pofuit ? tur íummam effe fyderum, & ceelorum, qui- i noneíl, quifacem przparet fplendentem, bus infunt,elongationemà terra , | proinde accendátque ad difpellendas no&turnas cali- fummam amplitudinem fola à nobis perce- gines , excutiendásque tenebras, quisargene pübilem ratione comprehendere; perinde ac -team lunz lampadem nocte illucentem | ac- eorundem in motu pernicitatem vix intelle« cendit? Sinon eft,qui illuminet, quis aílro- &u affequi valemus, cüm enim tantó di(lent rum lichnos accenditin ccelo? fi non eft opi- à nobis intervallo , tottimque terraqueum fex, quis coeli opificium dedolavit ?. quis fi» globum fua circumeant vertigine. fpatio ho- deribus micantia pretia indidit ? quis tot rarum quatuor fupra viginti, neceffe eft im- vernantibus floribus, quot micantibus aftris perceptibili circumagantur pernicitate, ut de cclos ernavit? quis ccelum veluti tectum [olis vertigine intulit Cleomedes inquiens : Li.2. 4e magnz hujusterrz domui fuperpofuit? & in $; in:fl!z;gzimu: equum emzjkm in amplam "W??da. illotot magiílros, quot lumina; ut nos in- decurrere campi regionem, paritérque ex bo- flruerent ,. manuduceréntque ad Artificis rizontis limite folem exire, quoad totus emi- Dei notitiam, ejüsque artis fummam peri- cuerit , prope mautfeftum fuerit conjetianti- tiam laudandam ? pulchré Theodoretus de bus, non minus fladjs decem profecturum, 1 SII'IW. 4' 3 providentia fub initium * Dum celum ocu- 4dvis autem celerrtma. multipliciter magia lis noftris expofitum magnitudinem fimul & equo tranþ&it. Sagitta adbwue velociffimo pulcbritudinem fuam fpettandam prabet , &6 effluxu mulià plus uolucre , ut non pauctori. bominibus teili locum, $ ufum exbibet ,. ta- bus pratereat fladüs tanto temporis : inter- eens quoque faclerem fuum pradicat , 65 om. vallo: $i igtitur equo, aquà celerem , muudi mnium linguas ad laudis decantationem invi- viam fecerimus , decem inventetur. fladio- &at.. Et vclutickm domum aliquam,qua [um- rum folis dimetiens : [in avi celerrima multó mo avtificio extrubla, & folido, labilíaue fan- maAajor : fin [agitta non minor ducentis fladjs., damento iunixa, angulis quoque veciifrme Qb bas tgitur ves omnes, pedalis non erit, ne- coaptata, latitudine , & longitudine , aliita- que quantus videtur, Quod igitur infini- dineque jufla. proportioni per omnia refpon« ties fagittA. velocior [it. mundi meatus ab det, tus feneffris etiam probà , G'ordine di- bujusmodi difciplinis cognoverimus, fpofitis illuflratur, & omnibus js, qua ad £di- Hinc Seneca , Solem quem velociffmum 17. ficiorum [plendorem. faciunt ornata , €? in- e[fe fcimuus, nemo nofIrum videt moveri , uec V ^atar. firacia efl, confpicimus ; mox ipfum . arcbi- áre crederemus, nifi appareret iffe : nimirum 2"4f..3- tellum admiramur ,. 68 abfentis imaginem ob vaítitatem Ípatii, quod decurrit, ita ludi- animó concipimus , omnémque proportioni y mur, ut nobis moveri non videatur , quod - I) quae in edificio ceruitur,formam ad illius ar- quavis emiffa fagitta longé ocyüs fugit : ut Sicetiam cim calum enim tatiocinatur Scholiattes /ib. de. suundo tem folemua referre. intuemur, 65 utiles illos , commodósque cw. ad Alexandrum: Cüm Sol intra horas qua- leflium [yderum motus , nequaquam bac ado. tuor fupra viginti eam peragret coeli oram, ramus; [ed borum opificem encomijs, & lau- quà diícurrir, necefíe eít , ut femidiametri dibus pro virili mente noflra vvebimus, & ex ratione, non minus ducentis feprem millibus ) Ó operum magnitudine , fimul, & pulcbritudine milliarium unius horz defluxu. peragret, ac autborem WMorum jufla animi contemplatio- proïngiie tanta fit ejusceleritas, qua vix ad- ne eflumamus, — Veró entm, G weritó bac ani- vertitur, & non nif1 immani intervalli im- ! m ; J menfitate nobis lenteícit, Non enim niíi gmïf nosíris voluimu, — Quàd fi tanta 631 0» C ; infi 22 Differtauo Il. b busdam floribus coronatum ita ignità lumiz infinitis prope fpatijs abdu&a tanta, & tam Pä inenarrabilis pernicitas vafti fyderis novies naribus micet , ut paradifo putes vernante $ terrarum, mariümque molem exfuperantis, depi&lum , fpirantium ro[arum vivis mmouili- bia renitere. t ufque eo velut pigrefceret , ut notari non linde 4 plerz':que ornamentun Defi- celieft nuncupatum,eó quia [it flellarum mo* Ó poffet, nifi poft decurfum fpatium. cient autem verba, & cum verbis numeri, fi nile pretiofum. f& ab hoc tam'celerifolis rotatuad celeritatem Quis ita cecutiat , utSolis ex eo non 1j« [z commendet pulchritudinem,cüm fit oculus P fixorum fyderum contemplandam feramur : fiquidem ad ftellatum coclum;ut notat Scho- mundi, jucunditas diei, cocli pulchritudo,aa« [u V liaftes à corruptibili mundi parte fpatium turg gratia, & creatura praítantia? ut lo« quitur idem Ambrofius cap.i.eft enim aftrum myriadum bis mille fexcentarum,S ampliüs interjacet, ex quo infertur , coelum ftellatum hocaureum, Lucis munificum parentem, i^ fexcentas , octoginta quatuor myriadas mil. càm nil fitin hocinferiori fpe&tabili mundo, t vel ad fpeciem pulchrius, vel ad rerum gi- liarium, cujuslibet horz fpatio ut minimum gnendarum commoditatem foccundius, vel pereurrere. P& $ 6re Ea itidem eft cocleftium corporum pul- ad incredibilem rerum omnium varietátem (u in humanos ufus invehendam efficacius? moa chritudo, ut cum eorundem vaítitate mira fü necatur elegantia, quam coelum vel tacens, vet enim vim infitam, promovétque natüue fu Eonil.ad pe. ut ait Chryloftomus, per oculos, non per au- ram inferiorem , ut per varia herbarum,flo, Q :d&h"'lu resnos docet, Quód fi in (ublunaribus re- rum, plantarümque genera fuas exerat vires, qu depromat divitias, producat fructus. — Sol bus corporeis, pulchritudo quz ijsdem in- u eítin quandam nos rapit. admirationem ob fiquidem eft, qui vim quandam vitalem, ac & partium concinnitatem, fimetriam, funéctio- corporibus falutarem communicat,zqué ve« ff getantium multitudini , ac auimantium ge- num ptoportionem, munerum varietatem ; ( certé major eft, & longé ubetior, qua in coe. neribus. Idemin zthere fol przeítat; quod in animalicor, in homine animus: fiqui- u lis fufpicitur elegantia, tam ex ijsdem ema- Ü demíolin mundo vices temporum tempees nata corporibus, quàm ex eorundem pro- gh fe&ta motibus , quos Philo in Cofmopoeia a- rat, annorum feries diílribuit, novos feni- Qu ftrorum vocat choreas admiratione digniffi- per redeuntes flores inftaurat, annique par- Íe mas obordinem, curfus, & recurfus mire tes ita dividit, utinter fe e non fecus;ac in el concinnos, quibus veram illam videntur ex mufico choro voces ad harmoniam neclan- f emplarem muficam continere, quam poflea tur, EftSolqui reliquorum fyderum con- ftituta dimenfione moderatur motus, qui u homines fuis impreffam animis didicerunt : r vv Libdemund, hinc Author libri de mundo , hanc cclo- reliquis fydetum turbis fuos impertitur ni- fo: UJP. 6. rum innuens pulchritudinem ait ; Ef quid— tores ; cujus influxus in abditiffimos quós» que terrarum penetrat receífus ; terr& pere j nam eil [ingularium partium , quod cum . eo t comparari po[fit ordine ,. quo celestia morus vadens vifcera, ubi gemmas , aurümque températus efe, G confistutua ; fole utique , & progenerat, B.L E Lunz itidem pulchritudo mira eft, & I6. &l luná, reliquis item fyderibus intra |patia fe moventibu: exquifitiffmé , & modulatà à [a- confítans, velin fuis inconftantijs, ac muta. dti du culo in faculum alterum. 'Tantaeft coelo- tionibus, quibusobnoxia phafes fuas variat varios juxta afpectus ad folem. Hac folis fit rum pulchritudo, qua ex tantis, támque fpe- ciofis efflorefcit corporibus, t f1 eam fpecte, annuos curfus , fpatijs coníeqvitur mene fij, mus, minime expenfione egeat, aut delcri- flruis, quia terris familiatiffima utpote de- (ii ftinata intenebrarum remedium, noclis ío- W prione; attentam tamen, ac feriam expofcit confiderationem , ut uberius eam hauriamus: latium, umbrarum levamen: quis lunam non .km Lib, *, de P satur.Deor, Ut Cni m Ariítoteles apud Tullium. Quam- miretur modó curvatam in cornua, modó t vis qui eam nunquam haufiffet. oculis, fed equa portione divifam , nunc finuatam in j orbem; nunc maculofam, & pleno orbe im u nuncprimüm eam confpiceret, hebefceret animo, obrueretürque miraculis; nihilomi. menfam, fimülque fenefcentem, ac ita pari l'fj nus & fenendi, & fufpiciendi affiduitate decremento deficientem,ut modó fit pernox, üc nünc fera, modó nulla, & nunc iterum con- fin nobis videtur vilefcere, quia nimirum ferioó non perpendimus, quz & quanta fit fyderum fpicua, & ijsdem incrementis maxima , qui« du; bus deficientibus minima, & nulla mox eva- elegantia, planetarum (ípecies, aftrorum ve, N nuítas, coelorum concinniras, utenim ait Se, dat; jámque humilis, & excelfa, necfeme P Je benefic. Íin neca: dpfe mundus quoties per notlem ignes per uno,eodémque tenóre , fed nunc admo. €Ap.25o ?en fuos fudit, & tantüm flellarum innumerabi- tà ccelo, modó contigua montibus, aliàsin itn aquilonem elata, vel etiam ad aufiros dejecta. Jium refulfit, quem non intentum in fe tenet? Tnà Poteft quilibet, fi velit, id experiri, fi nocte Proxima cardini minimo ambitu vicenis diee €0n Íerena amplo infidens campo , pio mentis bus, feptennísque, & tertia diei parte perae gat fpatia eadem , qu& Saturni fydus plane- amF affectuin micantia coelifydera, errantes ci- 4Dp tra errorem planetas, Lunámque argenteam tarum omnium aluffimum annis triginta, tert noctis lampadem oculos defigat , & intuea- Eft itidem inlunz curfu quedam folflitij fi« li militudo &ab ipfa pluradimanant, quibus 4. Hexat, tur, utloquitur Ambrofius: quomodo per &i €ap. 1. &animantes aluntur, ctefcunt, pubeícunt lune, G (lellarum fulgorem celum uelut g"t(if t &m Àmoris divini effecta produnt Dei Bonitatem. 25 caüemulis. Hinc D. Ambrofins afferiteffe 4- Hexa: Et quamvis fit pauló major dimidia terre rationi perquam coníenraneum, & na:wrali *^P*!* parte, ijsdem tamen vagatur fpatijs, quibus Sol,cum quo five congrediens , five digre. hominis propenfiont accommodatiffimum diens,eam femper, quam abipíolucem mu- in hzc coclef!ia fpectacula non folüm corpo- ris defigere oculos, verüm & mentis diri- tuat, in tertas demittit, Quis pulchritudi- nem recenfeat ftellarum, quz in duas parti- gete intuitus , ut enim fcité Seneca lib, de tz claffes miram coelo. conciliant venufta- vita beata: Natura artis fibi, ac pulcbritu-. C^b 42, lf tem ? aliz fiquidem fpatijs immutabilibus dinis (ue con[ria [peclatores mos tantis vt« ab ortu ad occcafum commeant, nullum un- rum [pétlaculis: genum,perditura fructum 0- perés fui. [i tam magna. tam clara, tam [ub- quam proprij cur£üs infle&tentes veítigium ; & alize, qua continuas fuas converfiones ijs. nliter duéla, tam nitida, 68 non uno genere : dem (patijs conficiunt. formofa , folitudini offenderet U* fciat, Mirabiles funt i tidem planetarum mo- illam [petlari voluiffe, nom tantàm afpicis 37 tus, qui ítelle vulgó errantes audiunt, ta- vide quem nabis locum dederit, Inmedia metfi citra errorem. omnes fuas peragant nos fuwparte coufiitutt, & circumípetium a muium nobis dedit : nec erexit tantummodo periodos, quis enim dicat aftra illa. errare; bominem, fedetiam ut ab ortu fydera in oc- qu& ab orbe condito eadem inviolabili lege fuos fervant greffus, progreffus, & regref- cafum labeutia , profequi poffet ,. && vultum.» fus, reliquos motus conítantes, raptüsque. fpum circumferre cum toto . fublime fectt ili$ Quid admirabilius in ftellis earum motibus; caput, & collo flexibili imapofuzt. . Deinde [ena per diem , fena per notfem figna. produxit, quibus mox occidunt, nunc oriuntur; OC- cultantur, & iterum emergunt 5 recedunt; nullam non partem fui explicui, ut per boc & revertuntür; abeunt, üt iterum ad(ini qua obtulerat ejus oculis cupidztatem faceret mox antecedunt, nunc fub(equuntur: nunc E€1AVO. CALCEYOVAHTIL.S, 18, celeribs, nunctardiüs moventur, & ex mo- Spectatores nos vult coelum fuz pul- tionum pari difparitate, concordíque difcor- chritudinis, ut inde alliciamur ad. ejus deli- dia annum fignant, quem Mathematici ma- cias, & terrae contemnamus fucatas voluptae gnum vocant, & fit cum folis, lunz, & quin. tes, ac terra venuftates, qua perinde ac flo- que errantium-planetarum. ad eandem inter res diutnam non diuturnam exhibent pul- Íe comparationem confe&tis omnium fpatijs chritudinem; erigendusigitur affectus no« eít converfio abíoluta. Quod veró ad cu- fter eftin coelum, prefertim cüm id. ordo i»ulum dccedit totius pulchritudinis eft, fervandus exigat : eatenus Deus : n prin« nunquam celeítes illos fyderum flores. de- cipto creavit celum , 6 terram., ut ediilerat fecifle, nunquam aruiffe, nec quidquam paf- notinam noítros dirigendi affectus. Primó Íos detrimenti, cüm fublunares pulchritudi- coelum condidit, deinde terram ex nihilo j9 nes illicó marceant, are(cant, & de&iciant z traduxit, huncutíervemus ordinem.coe!lum hüncque coeleftis pulchritudinis flerem ex- docemur terre praferre, primósque no- Heomil2, pendens Chry(oftomus , contta Anomaeos flros affectus, . imé & omnes, totósque in ait : Vides celum bor,quam pulchbrum, quam 16 ceelum dirigere. Si noílrum vivere ni! cft, amplum, quasa magnificum fity quemadmo- quàm aliquid querere, Idànobis quaren- " €*; dum vario [lellarum ordine exornetur , & duit, qaod elt primó quarendum, idque l fplendeat, quantum edurare potuerit. tempo- procul dubio coelum e(t, non terra : Quarite Mattb,&, vis, jam enim quinque milía annorum ,. 4te« primias 'Regnum Dei. . Coslum comparare; que eiam plus fervatur s & conflat, nec ta« coeleítia quzerere, terrena noncurare, noílra smen longo temporis fpatio effecium eff , ut fit cura, non tam prima, quàm tota: illudüit L fenefcat s. fed ad modum corporis adolefcen- nobis quefitu primum , quod eft. inventa tis vobufli floret , vigétque etates G quam Íummum. Condidit in nobis rerum ome principio fortitum efl celum,pulcbritudimem, niumSator fpiritum,quo vivimus, non ta- eandem integerrimam [eroat, & aulla expar- men, ut terrz,fed coelo vivamus, càm non h te fatium deterius tanto temporis fpatio. Ut propter coenum, fed propter coelüm conditi [l inde conjiciamus, quàm vanide, & fucatze fimus: pericula incurrimus, nobísque per- h fiat tertz pulchritudines,qua vix orta occt- niciem inferimus, fiquid aliud impenfiüs ]* duat; arefcunt cum florent ; deficiunt, cum amémus pre eo, ob quod conditi fumus, |s videntur incrementa fubire: tametíi ampla qu&vis animi no(lri actio quzdam eft quafi js fint, &iplendida Regum palatia, auro illita, creatio , iquoties enim fuas. animus no(ler ja gemmis illuminata, fe&is lapillis fulgentia vires exerit , agitque, aliquid recens effe in- )é immeníis fulta columnis, nitido incruíltata cipit, quod prius non fuerat. Hocautem n marmore ; fi tamen codum | fufpiciamus, ut ordinaté procedat non terrz harere de- ^ conferamüsque cum eius pulchritudine, non bet, fed coclo adhzserere, chóm Deus £z princi- de ampla palatia, fed anguíta tuguriola nobis —pia celum creaverit , quodterrz pratulerit: j, apparent ; non fplendidze aule, fed obícurze illud à nobis priàs quzrendum , quod Deus e. terrz rimule nobis. videntur eíle;? neque primüm condidit, vultque, ut priusquara«. £ latum unguem differreà ludicris puerorum mus : QQuarite primum Regnum Dei , nimi- fi zedificijs, neque à nidis ex. luto , ac feftuca rum quzrendus eít ipíe Deus, qui fit finis o- u compactis, neque à formicarum fubterraneis mnium moftrorum acluum; fi alia prater i Deum Diflertado 1l. 24 monitio: oritur fiquidem, & moritur dies; fi Deum defidetamus, illud nos petdimus,nós-. que fimul perdit. & nos cum ipfo etiam . deficimus : memo* L 19. Qovid cenfendum effet de homine, cui riam hujusmodi viciffitudines refricant , & 91 contraéiior effet calceus,quàm pes; fi partem ob oculos humanam noftram exhibent con« $ abícinderet pedis, ut reliquum pedis calceo ditionem, ne radices in terris agamus, fed tü fe accommodaret , nonne id ei infanize da- in tanta, G quotidiana temporis fuga no- remus? cüm non calceum propter. pedem, ftram urgeamus falutem ; per hanc dierum 40 fed pedem velit propter calceum. Par eft ve- viciffitudinem ad eam properemus aterni- P £Ul fania no(lrze mentis, párque infania cordis; tatem , qua occafüs nefcia nunquam defi- fi inverfo ordine terram praferimus coelo, ciet, Hanc lucis, ac tenebrarum viciffitue f tempus zeternitati; interitui obnoxiaimmor- dinem pulchré edifferit Theodoretus $er».1. [2 L^ talibus; caduca, & deficientia nunquam pe- de providentia inquiens: Diem, ac noctem rituris, & tandem putidum, foeculentümque veluti forores quasdam videre eít, quz tem- ) ceenum fplendido,rutilantíque coclo. Ita prae poris fpatiosad hominum ufus invicem mue 1l tuantur fimul, & benevole redeunt, Defi- [ omnibus querendum nobis eft ccclumut pre illo cetera negligamus in terra, que cüm fit ciente enim jam hyeme, & novoillucefcente fe infra nos, calcanda, non colenda à nobis eft, vere, quando multi admodum hominibus fUl Via Quàm indignum homini recto , & ad ceclum circa fua opera labores exoriuntur, utpoté ere&to curvari ad terram! eatenus ílatum profectiones, & peregrinationes , naviüm- us fublimem, corpiisque re&um prater czte- que à portu deducliones, quando, & mare tia Ias animantes fortituseft homo , ut non ree« len ftratum , & hyberni frigoris rigore liberum volvatur deorfum , neque coeleftem vultum cít, terráque fegetibus fuperbiens agrico» ad terram projiciat , fed oculos e5 dirigat, lam ad culturam vocat, & plantz hortula- num adputationem, purgationem , rigae quó illos naturz fuzeconditio direxit, INNon ] venit homoin mundum, non conditus fuit tionem, & fatritionem invitant, 'Tunc (in. q in terra, utterrze hzereret; fed ut ceelo adha- quam) dies operationis tempus hominibus reret; ceenum defpiceret, coelum fufpiceret; augens , à nocte horas mutuó fumit, & pau- utab eodem fuíciperetur, à quo conditus latim quidem eas recipit, ne nimio augmen- | fuit, to ijs noceat, qui ejus operà ad res fuas con, 20 Errat homo toto coclo ceclo , f quid ficiendas uttintur, Nimius enim & major NNon enim fua * aliud quarit extra coelum. folito labor , fi fübitus incidat, corporibus E aliunde commoda fperat homo,quàm à ceelo, non mediocriter nocet,quz nülli aliquandiu cujus beneficentia etiam in tertiselT tanta,ut labores exercuerunt. Quapropter paulas "n fi corporum coeleftium deftituerentur terre- tim fuum illud incrementum recipit dies, Ubi veró ad medium zílatis perventum eft, ib na influxibus, quidquid cum plantis vegetat, cum brutis fentit, cum hominibus difcurrit, definit quidem mutuó fumere, mox veró fa deficeret: eft. enim coelum quod in terris debiti folutionem aggreditur, adeo ut hanc; Q meffes inaurat, arbores foecundat;prata co- nec vel in unici diei moram procraftinando ) lorat, flores pingit, vites purpuriffat, colles rejiciat, Paulatim autem, & fenfim, quem- W veftit, vallesinumbrat, campos locupletat; admodumante acceperat, ita quod acceptum Íc hortorum areas florum illuminat pigmen- eft, reddit. Deindeubi autumni tempore qi tis; atborum comas illiciente exornat viri- noCti zqualis fa&tus. eft, fe hac. minorem 41 ditate: qnicquidenimin terris aliquid prz- fieri non pudet, nec fororem conjugem de- fefert utilitatis effectus eít coeli in hzc infe- bito fraudare fuftinet , fed deficiens , licét (d, '!ldn pi riora derivatus , funt enim fyderum influ: non ante ceffet , quàm debitum omne per- du folverit , tunc quoque non contemnendam, xus, quibus elifcunt in pratis pafcua, luxu- pa tiant in hortis flores, vireícunt in fylvis & longam quietem,quà homines curari pofz qu arbü(ta, maturiunt in arboribus fructus;fpu- funt, temporis opportunitatem conficiens, fic niantin vite vendemiam uvz, flavefcunt ia Cüm enim frigoris, pluviarum item,ludli, pt campis fegetes : G pra cateris perfpicui funt & coni moleítià domi defidere cogimur, k influxus folis, & lunze; eftenim utrumque nox &ipfodie nóbis multó jucandior eít , at ha&tenus Theodoretus, fydus vas Altiffimi admirabile, quo munifi- 25. pa ca largitate diffunduntur in terras ftillicidia Ex hacautem codlorum , & a(trorum iQu bonorum omnium: horum enim beneficio viciffitudine, magnitudine, pulchritudine; . Q & efficacitate, & prefertim ex eorundem agnofcimus in fupremis inima, & in infi- t misfuptema, quó gradatim ad divinam pro- concentu , & przcíiara difpofitione efficax iil gredientes pulchritudinem noftrum in fum- defumitür argumentum , quo etiam non lal mo bono figamusaffectum,. cognofcentes litteraturam introeant in po« 2I, f uotidiana & prorfus admirabilis eft tentias Domini , affurgántque eó luculen« ell tiüs in Dei conditoris notitiam , quó per fo- ea utilitas, quz ex coelo, aftrisque primariis tus in nosderivatur, & quorum circumactione lis, lunze, ceterorümque aftrorum fplendo- deq dierum , noctiümque emergunt viciffitudi- res clariüs edocentur ; eft enim . cocleftis hac pulchritudo quidam veluti clamor. na- p nes, temporum.menfuree diffectae in. anno- Qu rum periodos, curfüsque menftruos; & prz- turz promulgantis opificem fuum, quia ut I$, 4« Civitl lo fertim noílrz inítructioni accommodata reclé Augullinus ; ANenm divinorum libro- ,, , . 7H ] Amoris divini effecta produnt Dei Bonitatem, 2$ $um tautummodo autboritas effe Deum pre- longe, latéque difïufa eequoris fpatia« nr» dicat , fed omnis. qua uos circumstat , ad ves trajiciant expanfis velis tanquam pin- quam wos enam pertinemus untvería ipfa nis, pifces imitantes; vel aves explicato verum natura . proclamat — babusffe fe pra- alarum remigio, & clavo, feu timone, per- aniiffmum Conditorem , hecdue precipua inde ac caudá navis fluctuantia dirigentes itinera, eít utilitas , qug ab aftris in nos derivatur, Demum quia plures aves aquati- inobis ediffere Conditoris Sapientiam , e. les funt ut Cygni, aníeres , fulice , hal. jüsque ingerere notitiam. Aliz recenfen- cyones, s ur pediffequee utilitates , que fuam à pri- zariis aftris originem trahunt , & prx ca- Hinc cenfec D. Aupguflinus pifces fa* Libf:'ü &os effe ex aqua denfiori, & volucres ex Genef ad lsf teris illa etiam , quà coeleítes ignes mino- fubtiliori proximiüs accedente ad aérem, ,5 . res , funt hominibus commodo , eó. quia Quéd veró dicatur producant aqua he- noGurnas tenebtas temperent , praefertim . braicé legitur Ir/ret [z, Íeu ebulliant, velíca» soGde illunt L] equora trajicientes dedu- turiant in ingenti multitudire , quia cunt, eísque viam prafignant etiam per iti- proprium e(t pifcibus, ranísque turmatrim nera nullis detrita vefligiis ; non enim fi- uno partu innumeros propemodum foetus nunt zquora equorum, aut muloroum, vel edere, tanta eít eorundem fcecunditas, ac viatorum pedibus calcari, nec curruum ro- prolifica propagatio : hacque ratio, cur tis percutri, cüm nec ipfa navium pa- pifces indociles fint ; imó & ftolidi, ut tiantur veíligia , quz vix impreífa def cicurari non poífint ob nimirum redun- lentur, dantis humoris luxuriem ; habent tamen & pifces inditas fuas proprietates ; qui- I 5 ïVo bus inftruuntur ad damna declinanda, & pericula, qua imminent, pracavenda, ut Mira in PäE"z'äur maris , €9 volu- JHomil. 72 notat D. Bafilius, Herinaceus enim ma- EX AU. eribus- aeras ingenia uberrimum nobis Juppeditant avgumentum laudandi Con- rinus cum ventorum perturbationem prge- fenferit , calceulum haud exiguum fubit , ditoris Dei Sapzenttam, G bonita- tem amandis. fub quo veluti fub ancora íe ip'(um fta- bilit : ídque confpicientes nautz futu; ram prefagiunt. procellam. Vipera iti- U intus dies. pifcibus , volucribisque dem mureng marinz nuptias expetit , & 25. Q obugit natalis , dixit etiams DEUS : praa'ä:mnt aqua reptile animaviven- fibilo fuam amaíie indicat przíentiam , tis , € volatile fuper terram fub firmamen- quz accurrens mari copulatur : Vipera ta- men quafi ob nuptiarum venerationem vi- £0 cali: ex quo liquet, utrumque genus pi- Ícium , & volucrum fuam ab aquarum foe. rus priüs: evomit , quàm Murenam adeat. IL06, 6f Rurfus: Nequepifcium genus dimidia parte cunditate traxiffe originem ,. & ex aqua dentibus est armatum , ut bos,. vel ovit s propagatum quidquid , vel pennis aérem , vel pinnis ündas fecat : & licét aves, G pi- neque enim quisquam pifcis ruminat , ntfi Íces difpates videantur , . ac diffimili diffo- féarus folus , (ed omnes '.»:tun]ima f*equen- ciati natura, adhuc tamen non modica eft tium dentium. acie muniuntuy , ne fi mora W avium , piíciumque cognatio , ut notat D, in molendo traberetur , — diffueret. alimnen- : yidam limo , qui- -Lib.g.Hexs, Ambrofius. «Aqua enim quae propria eft tum per bumorem. ca'.äl4'l dam alga wefcuntur : Alter. alterum de- pifcium (edes, & a&r avium receptaculum, duo funt elementa nature proprietaubus vorat , ut minor efca fit majoris, Zf. perquam affinia, & cognata cum utrume. Imé dolosé ad id etiam procedunt ; cancer enim ut oflrei carnes depafcatur , fi- ue Diaphanum fit, homidum , molle, per- meabile, fubtile, agitabile ;; .quó fit, ut bique confulatarrepto lapillo conchz immis promptiüs in aquam aér mutetur , viciflim- net , expeclátque, donec ad folem fe pan- dat & cüm primüm aperitur , lapillum in que aqua in aérem, Hinc equé avibus , ac piícibus levitas ine(t, & agilitas 5/fi aves concham demittit, quo claudi nequeat ; pennis muniuntur ad volatum; pifces pinnis, ftatímque eam invadit voraturus ejus car. nes, Polypus faxo adhzrefcens ejusdem 1h fquamísque.conítruuntur ad natatum : hac» ue ratio, cur zqué aves , Q piíces velica induit colorem ; & czteros pifces ad ip- careant , lacte, & mammis deftituantur, ne fum , veluti ad faxum — adnatantes capit , vorátque, Innumerze funt mirze piícium fcilicec volatum avibus, Q natationem pi- Ácibus impediant. Rurfus utrísque affinis proprietates, quas fuse edifferit Ulyff:s AI- motus, greffus, & progreffus, quód enim drovandus poft Plinium, & Plutarchum, ä Sed cur jubentur aqua& producere reptile eít pilcibus natatus ; idem eít avibus volas [] tus , fíntque propterea pifces , fi ex motu animze viventis ? Vocantur piíces anima, . deducarur illatio, aves. aquatiles , Gt aves lia reptilia? quia cum pedibus careant; fo- e piíces aérei, cüm tam aves , quàm pifces lo ventre aquis incubant , qua(i per fluctus l caudá fuum dirigant curfum ; videantürque repentes. Sunt tamen amphibia, quz li« ]s -homines artem — edocuiffe. nauticam , cüm cét pedibus non deítituantur 'pifciþus t« men it, u 070 Veragi de Affeciibus Tom, 11, hhh 26 Differtaio l, ;1 i men accenfentur ; cujusmodi funt Fibri, Íz, modó geminam parallelam defcriben: Lutz, Hippopotami; non tamen gradi- tes lineam , nunc curvantür in cornu , vàa- In f« untur aquis innatantes,fed pedibus veluti re. riásque ita figuras componunr,ut una fem. per ceteras praeeat , qua tamen ftato tem- H migio utuntur : & hi(ce affines funt cygni, anferes , anates, Galize id genus aves, qua pore munere fuo perfundta ad totius agmi- [: pedibus minimé diffeclis , perinde ac re- nis fe terga vertit , munüsque cateras du« PZ Ma- cendi proximé (uccedenti refignat, Quis ( mis aquas excutiunt , quas innatant, na igitur cognatio eít aves inter , G pi- indolem non miretur ciconiarum ? qua PS CQC * L] urenmque enim genus ex aqua pro. pv proprios fenefcentes parentes propriis cir- ductum perova nafcuntur , qua faciliüs in cumtectos alis fovent,victümque iisdem lau« ———ÓH Q matrice multiplicantur , quàm fctus , té fuppeditant,& utrinque eos fuis alis fub- fs terreílria geüant animan- L quos utero levant, Symbolum pietatis à filiis impen. tia, dendae parentibus. Cornices etiam cum f 56, uód fi miras riatura pifcibus propriee avolant turmatim uniuntur, tutantürque h tates indidit; fortáffis mirabiliores, qua contra cateras aves, fymbolum prafütz b volucribus infunt , etiam minutioribus. tutelz, Jj uis mores non commendet Hiru'kn'u Quis apum induítriam in favis confttuen- 28, D) dis, melle legendo , difponendo, tutan- dinis ? parva eft avis minufculo corpore, $0. do non miretur ? ut fibi confuülant, com- fed egregié pia, fublimis affc&tu , . qua li. j' q paréntque ad ufus vite neceffaria Rempue cét indiga rerum omnium , eo tamen artí« & blicam conftituunt. confilia privatim, gte- ficio nidos conílruit é trabe , vel pariete t ga'imque ineunt, labores dividunt; neque pendulos, ut fine metu imminentis ruinz i ante fabas florentes prafertim in Italia ex- haereant firmis innixi fundamentis, Pro ul euntad opera, Cümque primüm labores hifce.compingendis multiplici volatu huc, l Ke infituerint, nullus iisdem otio dies pe- illücque difcurrunt hirandines ftramina qua- Al rit, nifi aéris. inclementia, coeli pluvise, fiturz,quz ore legunt;deferunt: lutum veró. X ventorum flatus id eis prohibeant. Pri- cum deferre pedibus nequeant, extremi. müm favos conítruunt , ceram efficiunt, tates pennarum aqua madefaciunt ; móx- cellásque conficiunt , dividüntque. Ratio que pulvere fe fe involventes lutum fibi h 1.3.5. YY., Gdþ, operis ex Plinio : heceft. Zuterdiu flatio ad efficiunt , quo nidum compingant , in quo d a.C» 10. portes more caftrorum , nociu quies in ma. pofitis ovis pàllosexcludunt, quód fi quis. tutinum , donec . una. exeitet gemino , vel piam eorum pupugerit , lzeferitque oculos [ zriplici bombo ,. ut buccino. aliquo reliquas adhibità" herb& ^chelidonià veluti collyrio priftinum ijsdem vifum reftiruunt,/ Abeunt: p] adbuc fomno fopsas: tune uniuer[e prauos ür lant fí dies mitis futurus fit , & aer paca- unicum cali remperie , & easdem rede-. n pui . pradivinant euim ventos , imórésque, unte vere poít longa itinera diductas; non modo ad affaetas fibi fedes,verüm etiam ad: jl quos fi prefentiant , — fe tellis continent, Cererum coli arridente . temperie , CAm 4- eandem plané trabem iterum nidificaturas Y H gnien. ad opera proceffit , alia fores. agge- reverti deprehendimus. Quéd fi nidus a» liquid in abfentia fuerit detrimenti paffus; runt pedibus ,. alia aquam ore ,. guttásque fu lanugine totius corporis. juniores ad ope- ruinas inftaurant ; fummitatem pennarum fi YA exeuut , €$ onera conyebunt z — [euiores aqua imbuunt ; quibus promptiüs pulvis intus operantur. Qua flores comportant , adherefcat ; fiátque cum hümido limus , Sunt L prioribus pedibus [emina. oneraut, quo velutigypío,aut calce utuntur; feftucas fidi eiiam intia. officia divtfa , alie fIvuunt , alia itidem, & minutos furculos colligunt, quos. poliunt , alie fuggerunt , alia cibum. com- veluti lapides adhibent in fui reftauratione P Non.s lin parant ex eo ,. quod allatum est, nidi , cujus fabrica fpeciofa eft , ac inítar pavimenti complanata fine texturarum ri« N enim feparatim ve[cuntur , ue inequalitas operis , & cibi fiat , & temporis. Struunt mulis, ne frigus irrepat nocumentum tenee« & er[e à coucameratione aluei , textumqueo ris allaturum pullis. Quis non miretur Halcedinem juxta h vel usque 4d. [umma :e(da deducunt , limi- 25. tibus binis, circa. fingulos arcut. Favi marinum littus media fermé hyeme cum M fperiori parte affxi, Gpaulum etiam late- procellofiores bacchantur flu&us, majoríque Qu ribus [imul barent. impetu perflant venti , ova locare; & il- k 27. Quos in admirationem non rapiunt licó quiefcere fludus , (ilere ventos , fave- Qür fül gruum excubis ? quas no&tu viciffim a- re malaciam per totos feptem dies , qui- unt, ut catera tutiüs indormiant : ex- bus incubat ovis halcedo , pullósque ex- ) aCo fiquidem tempore praítituto ad in: cludit? & inde alios füccedere feptem dies df maris tranquillitate, aéris ferenitate , , coelía [er dulgendum quieti , qua excubias egit. e- miílo clangore , fe ad fomnum compo- que temperie prorfus arridentes, quibus &r nit, cui alia fuüccedit , & quam ipfa acce- pullos enutrit ? Quis non commendet Qu erat cazteris reddit excubando fecuritatem: turturis caftimoniam cum mortuo come ia er aéra cum volant certo quafi ordine a- pare detredlet' alteri fe jungere ? — Quis lu ciem conílruunt , mox in columnam exten, multiplicem , variümque non miretur in g avibus Tüm Amoris divini affecta produnt Dei Bonitatem. 27 avibus imceffum 2 aliz fiquidem ambu- quod promptiüs ut ehancifcerentur priora lant, ut cornices ; faliunt alie ut paf- reipuerunt cunabula ; ante Adz lapfum feres, merule ; currunt aliz ut perdices, terris immorabatur homo: ad volatum au- rufticule; ali ante fe pedes jaciunt , ut tem, & libertatem conditz aves nidosnon ciconig , grues: aliz raro intervallo ex- in tetris, led in aquis fixerant, neliberta- paníis alis aéra diverberant , quatiüntquej te in terris deftituerentur , cum Adam an. cum alie creberrime, quadam majore ex te lapfum fuum exercuerit imperium in a. parte compreffius volent , ictüque gemino Anates veró , anleres, aliae« nimantes omnes; quo ubi per lapíum ex, acra exagiïcnt. cidit; excuffo timore perdendz libertatis que aquatiles aves natatione videntur magis non ampliüsin aquis , ubi fuerant natz, delectari, quàm volatu , pedésque propte- fed in terris enactze funt commodius domi. fed continuos; rea habent non diffiffos , cilium citra libertatis dettimentum , cum membranz inflar expanfos, ut commo- libero. volatu per aéra , íylvas, plantas , diüs fluitare, & innatare valeant » — & has campósque divagari poffent: ubi ex Rege inter aquatiles aves cygnus prolixiore collo reus fa&tus fuit Adam , aerumnis pro fatel. , in ptofundam aquam immiffo piícariam litio ftipandus, jam avium cunz in terras exercens pifces venatur in aquis, delatz non ampliàs hominis libertatem, & jo. Sed cur cum aqua multiplici foetu. fce- avium fervitutem , fed libertatem avium, cunditatis fue pompam explicuerit ,. & & hominis famulitium defignárunt, ibíque terra herbarum varietate, florum elegan- modo degunt, ubi libero volatu longz, la- tiis, plantarum ubertate fe foecundam o- ftenderit , Íolus aér in hac. elementorum téque exporreéta | aéris (patia , protenía montium faftigia, diffu(as camporum pla- ubertate flerilefcat , & aves fuz inquilinze nities difcurrunt , ac pervagantur: nimie Kegionis € flu&tibus potiiis aquarum emer- rum compedes noítras exprobrant aves ar- ferint , quàm ex defoecatiori a&re fuam tra- boribus innate , lícér primzvas cunas im xerint originem ? Án quia fit aér ceedium aquis enactz ; nafcuntur volucres in terris officina, in qua fulmina cuduntur in mor- liberé deperditam ab homine libertatei nob talium perniciem ? Aa quia non reclé. co- hierere potuiffent volucrum cantus, & ftri- Protoplatti lapfum exprobraturze, dor fulgeurum? An quia ubinubes unà con. $, V, gredientes pugnas inftituunt ,. clafficum períonant, repetito tonitru, tormenta ex- plodunt fulminum excuffione ; ibi nonnifi Mundi Opificis Sapientiz eU 4d timor animos occupet, prohibeátque íew f amorem nos. allicit uberi : quà in minutioribus animal, getes ccl!yigi, vitz alimenta? j1. Verüm quis id credat , cüm nonnifi euls [Mendet luculen. l £ iälg per aéra volucres liberiüs vagentur tametfi nubes ventis coactae folem abripiant, ob« fitepent tonitru , terreant fulgure, feriant fulmine. .! Extus äivinï opificij dies, natalis fuit a« 31* Si cunas avibus prohibuerunt nimantibus, jumentis, reptilibus, be- fulmina , cur nunc domicilium exhibent, íliisz quà die effi£tus etiam ex humo & praebent ? cur funt aves a£rez regionis homo, cui immortalem juxta fuam imagi- inquiliaz, fi fulminum expavent offici- nem Sator coeleítis animam infpiravit, 1n- nam? cum nonnifi in finu cudantur íul- telligendi , appetendi cum ratione remini- mina nübis? fortaffis &unt aves a&ris inqui- [cendi facultate preditam , caterísque con. linz tametíi ab aquis nate , & prima fua decoratam gratiis , cumulatam donis, ore in fluctibus obtinuerint incunabula , ut nos natam virtutibus, ac primavz innocentiae edocerent patriz contemptum , & homi- venuftatam ornamentis cum pleno in cuncta animantia dominatu. nes à patria extorres plus proficere, quàm Sicut quinta die de« patrie immorantes ?. f1 enimn aves aquis in» derat Deus incolas aqug , & aéri, ita hac TM cubarent, feu patrie immorarentur, in lexta die munifica largitate eft impertitus incolas tetra. .i qua propria habuerunt incunabula vix re. Sed cur cum caetera elemen- ; perent in undis cum reliquo piícium grege; ta fuis non deflituantut. incolis natantibus cüm extra patriam in aére volitent , & in in unda cum | pifcibus 3 volantibus in aére fublime ferantur. cum volucribus 3 currentibus, & ambulan. 32. Sed cur poft Protoparentum in para- tibus in terra cum quadtupedibus , bipedi. difo lapfam ,' cüm terra defierit ex fe flo- büsque, folüm ignis elementum incolis ca. j tere, aves nihilominus naícantur é terra, reat? non enim putárim Salamandram, nec j« cüm ante culpam fuerint ab aquis emerfz ? aliud animal ali in igne poffe, nec diu in Quid enim damni obtigit terrz peccanti , flammis perdurare : Diofcorides fiquidem, s fi cüm herbis fterileícic , avibus foecunda- ut etiam Matthiolus afferit à fe plures. Sa. Lihaneap, je tur? cur aves faltem po(t Adce fcelus. pri- lamandras in ignem conjectas fuiffe,qua bre. 55. j inava fua non repetierint incunabula, Ve- vi confumpta funt, . Experimur etiam, pi- j rüm fuum fpe&lárunt volucres commodurm, rauíflas, Gtlampyrides , qu& paulà majores z Verani de Afelhibus Tom. i. funt 28 s Difiertatio II. funt müfcis,nonniü ad breviffimum tempus runt condite ; quatenus creata hac die fue. in igne vivere, Nulli igitur. funt igni in. runt ea animalia, ex quorum certa afíe. colz dati, quia nimirum in fublime nitens, &ione beftiole erant naturaliter exoritue ra. & fumi emittens volumina ambitionem Catera veró animalia quamvis cor- proditac fuperbiam , duas fcilicet inflatas pore exigua, ac minutiffima, ut fermics; T Ani. Kai wos - h i r Íorores inanitate tumidas, quae. nonnift aranei , bombices , muíce hacdie pro« —. — làpfus; & pracipitia ijs fpondent, quos in prias à rerum Satore naturas fufcepére , fublime evchunt ; & elementum indicant ut luculentius DEI. commendarent magni- ignis rerum duntaxat deftruétionibus inhi- ficentiam, laudárentque Sapientiam: pui- B. — s um Genef, T. Lib. !.comm' [ antis. Dixit Deus producat. terra animam chré Tertullianus : £ quum && animalia Marcionenm viyentem : hoceít animalia viventia, non irrides. minutiora , qua maximw Artifex €AD. 1 A. A quód tetra hac effecerit animalia, quorum de induflria , ingenjs , aut viribus am- [ caufa efficiens folus Deus fuit , fed quiater- pliavit , [ic magnitudinem in mediocritate ra materiam fuppeditavit , fuitque caufa probari docens , quemadmodum virtutem.s máterialis, non efficiens ; — fuerintque ani- in dnfiriitate fecundim Aposlolum : 1mi- | malia non producta , fed exorta ex terra, tare fi potes apis adificia formica flabula, k quatenus emanárunt , Q prodiére ex ter« aranea vetia ,. bombycis flamina s fuflme ra, & quidem omnes terreftrium. anima- 45 3^ fí. potes illas ipfas. le&luli beflias , cantb el lium fpecieshomogenez $ quaeque per com. rida venena , mufca | fpicula ; eulicis , & [ miítionem máaris , & foeminz ex una dun* tubam , 6 lanceam z. qualia. erunt majo- taxat enafcuntur fpecie : id enim videba- ra cum tam modic , aut jwoaris , Aut P( tur exigere mundi perfecio , cüm enim lederts ? ut nec in modicis deficias Crea- f * . in Pfal. 148« j DEUS fex diebus fuum opificium perfecee torem. & S. Auguítinusait 2!!8 di/P&q rit, & exornaverit; debuerunt omnium fuit membra Culicis , ut babeant. ordinem terreftrium animalium fpecies condi, cum fuum , babeant. vitam . fuam , fetiimque s Y feptimo die ceffaverit à productione. nova- motum 9. unam befliolam brevem minu- L.I . f l rum fpecierum : quapropter fexto hoc die tifimam confidera ,^ quam voluera creatz (uerunt beftiz omnes etiam vene: confideres ordinem membrorum . ipfius , & Q no infe&m, ut ferpentes; fibíque invicem animationem vite, quá movetur , pro fe-» K inimice, ac carnivorz , ut lupus , GL ovis , fi f'git mortem , amat vitam , appetit volu- fuitque hujusmodi antipathia ijsdem cum fu. di- P ptates , devitat molesiias , exerit fen fatura indita : & licét ante lapfum. Adee verfos , viget in motu congruo fibi. Q-uäs Y H lupus ovi effetinimicus, ejísque perniciem dedit aculeum Culici , quo [anguinem. — fu- moliretur, necem illaturus , DEI tamen gat? quàm tenuis. fisiula eff , quá forbet ? providentia impediviffet, ne lupus in ovem Quis difpofuit. dffa ? Quis fecit ifía , l Íaviret ante Ípeciem fatis propagatam , ne expavefcis in minimit , lauda magnum. b Hinc perti- jf* ! tota fpecies íflatim periret, Quis in bombyce DEI non. miretur nuit ad naturalem conílitutionem , ut o- Sapientiam. E(t bombyx ex Erucarum mnes beftiz herbis vefcerentur , non enim genere vermï*;ulus corpore tenerrimus ex quidquam noxium terra protulit, cüm femine genitus papilionis ; ab Iadia non DEUS animantibus dederit omnem her- L/ multis abhinc fzculis in Europam advectus; bam; fi omnem, certé non ut nocumentum nafci enim bombyces in Co Infula tradunt l Lib,Y1«23 inferret ; fed ut terre germina ijsdem pro- aliqui apud Plinium ex Cupreffi, Terebinthi, lü deffent, non obeffent, n Fraxini , Quercus floribus imbre decuffis, 34 Neque ullum faceffit negotium — ex terre halitu animante, E(t autem bom. ( animalibus nonnulla cum veneno fuiffe con- byci fosminarum finus hofpitium zequé ac fi dità: cüm id exigeret mundi perfectio, non D aufpicium vite ; fovetur enim peclore, & enim univerfum omnibus rerum generibus hi complexüs cuftoditur illecebrà etiam . non- füiffet integrum , fi fpecies ferpentum , dum natus, nimirum animum illaqueat , D beítiarümque venenatarum defuiffent , pr- antequam fila ducat : móxque mori foliis I fertim cóm contraria contrarijs magis re- f lucefcant : id etiam utilitatis attulerunt , paftus, & auctus , velin arbores ut. apud Indos, velfub tectis in excifos ex arbo- hg & commodi venenata animalcula , ut cae * - ribus ramulos conícendit reptando, ibí- W terarum bonitas magis commendaretur s ex que araneum imitatus, per os evomen neque quavis deítítuuntur venenata beftio- alvo diftenta paftu, & quafi nendo filum Vit ]z bonitate cüm ad alexipharmaca prapa- ) ducens tenuiffimum, ac firmiffimum, au- d randa plurimum praeíeferant momenti, ac rum colore exhibens artificiofiffimé pau- « utilitatis ; non veró hac fexta die condita culis diebus fibi texit, conftruitque , fe- tu füerunt minuta ea animalia , quz ex fudo» pulchrum.dixerim , an nidum ?. Ovo e- R re, exhalatione , putrefactione nafcuntur, mures , syermi. nim eft edicula formá per(imilis , pár- Qür cujusmodi funt pulices , * * móxque opere abío. que magnitudine at culi; quia hujusmodi beftiole non forma- luto in hoc moli pretiofo , volubilíque Us; liter, ut loquuntur fcholaftici , — fed tam nido fe involvit , includitque vermis qui- tüm in potentia ; ac feminali ratione fue« dam; tigs Wut 29 Amoris Divini effecta prod*unt: Dei Bonitatem. bus afficiuntur ex mutuis feederibus , ami *dan—i», & moritur ; fed inde oritur ali« citifsque, ftatis temporibus interquiefcunt , quot poít meníes , fed non jam vermis repens, íed papilio alis inítruétus ad vo« nundinásque veluti exercentes miu hilarita- Jaaum : nimirum fepulchrum à fe condi- te, frequentiori accurífu fimul conveniunt, fibíque eblandiuntur, ac per jucundas , fua- tumingreditur vermis 5 & egreditur redi- vivus papilio ; Phoenicis eemulus tumulum vésque coníociationes fingulari perfundun- fibi conítruit furrecturus ad thalamum. tur Iztitiá ; revertuntur deinde in proprias domunculas , quas fibi multiplici meandro Quis non miretur Dei iucomprehenfibiiem magnitudinem in hoc minutiffimo verme , flexuoías ad varios conítruxerunt ufus , & LU. 1unteg Mattio in hoc laboriofo Opifice nendis Regum quidem no&te illuni, feu filente luna, quafi [yderis abfentia contriftate , moerore con- Ub veítibus enato ? Quis non miretur naturz. audacis opus tam grande , pretiofum , ac fectze in fuis Íqualidze jaceant cavernulis. Ve» artificiofum à minutiffimo verme oculorum tüm ubi coali facies clementior arridet ex- quafi aciem fugiente, ingenticura, fummo cuffo otio foras erumpit atratus formica: rum exercitus, & proxima pabulatur rura, ftudio perfe&tum ,ac abfolutum? Quis in formica minuriffimo animalcu- Procedunt veró tali ordine ,ut nulla alteri fit lo fummam Dei non miretur fapientiam ? impedimento , nulla oriatur confufio , fic 36* tametfi abjectum videatur formica infectum; ijsdem unus ardor, mens eadem , quamvis eít tamen Dei opus tam rei dignitate pra- maunia divería ; alize fiquidem praedas per ftans , artis fubtilitate limatum , operisque calles anguftos magna corporis convectant contentione , nunc pedibus averiz , nunc perfe&tione abíolutum, quàm humanis fen- L fibus tenue, rude, & impolitum appareat. . humertis obnixze ? alie fuppetias allaturze loD | Quamvis adeó tenue , ac minutum fit ani- laffis occurrunt , & oneracorpulculis majo- ra fimul trahunt , ne fub faíce neutra fuc- malcolum , ütvix oculos feriat, noflróque obi;ciatur obtutui , fingulis tamen elt fuis cumbat : alia venientes cum preedis gratu- in(tru&tum partibtis, perinde, ac magnus, & lationibusexcipiunt ; aliz morfibus humum L] L] funt ipfi fulgentes oculi , egerunt, alize conítru&is aggeribus meatus ingens Elephas * quibus acutiffimé , qua ipfi obviant , obe excludunt aquarum * ille delata ,. & con. jecta coloribus picta, luftrat , infpicitque ; geíta grana dente corrodunt , & veluti forci- funt czteri fenfus, quibus propiüs accedens pe dividunt, negerminentinherbam: iftze ad flores eorum effuios percipit odores; au« nimià humiditate madida grana exficcant ; * L] re iuíurros auribus; mollitiem , vel Ícab- apricantürque in fole demum nulla eft , ritiem rei taQlu. Deus Sator duriufculis qua otio torpefcat , omnes proprijs fungun- * partibus , perinde ac offibus minutiffimum tur muneribus , laborant affidué * neque interflinxit corpufculum ; venulas per mem- magis laborioíz funt , quàm fortes. - Quis aranei in erudito (uz telz textu bra fingula , perinde ac ramos diffudit; à i fummo vertice per dorfi vertebras ad cau- fummam Dei non agnofcat fapientiam. Or« $8. . dam usque diffluentem dilatavit medullam ; ditur telas tali ingenio , ea induflrià , & pe- ritià, utars nulla poffit operis imitati ine neque ei deíunt reliqua perfe&ti corporis membra, & organa, per qua Ípiritus acer, duilriam, & opificij renuitatem ; diu mul- vegetus , actuoíus affunditur , neque ipfi tum difcurrit , hac, iliácque circuit in idem fzpiüs redit , & fe ipfam confumit , cum jecur, & injecore vafculum bilis receptacu ]um; neque renes defunt , neque cor coftu- fuam multiplicium filorum abfolvit rotu- ;;b.u.c.z:o' lam, larum interítinctione quafi parietibus cit- Exenterat fiquidem , evifcerátque ) feíe, ut fuum opus textile ex arte concin- cumfeptum ; imó quod mireris , non folüm ] fingula , qu& ad corporis abfolutam perti- net, quod ut fublime fufpendat , affipat, , ' nent perfectionem , complectitur minutum fï.rme'sque contra ventorum iü]pC[US . contra hocanimalculüm ; verüm & virtutes , quze pluviarum illapfus , millies circuit ; it ; re- animo inferviunt otnamento: etenim non ditque, nec vifceribus fuis parcit, quzin te foliim ingenio pollet , iuduftrià viget , ve- nuiffimam hanc impendit texturam , tanu* rüm etiam prudentiz , fortitudinis, & re- que operis molimini , ejus fufficit uterus ; ligionis non obfcura collucent in formica five fit intus lanigera quedam fertilitas , five veítigia. corrupta alvi natura , qua materiem flato - Scimus in prudentize comitatu duas effe tempore fuppeditet , ex qua tam moderato virtutes primarias , cautionem , & provi- ungue , tam tereti filio, & tam zquali de- 37 dentiam, & illam in malis arcendis totam ducit ftamina ; ipfo fe pondere ufus , ut eífe ; hanc in.bonis procurandis : & has vir- quidquam ad opetis perfe&tionem defiderari tutes ineffe formicis ex eo conijcitur , quod nequeat. "Texereé meditullio incipit cir» Rempublicam habeant non Solonis , aut Ly - cinato orbe fubtegmina adnectens ,. macu- curgi praícriptis inftitutam , fed cternis lásque paribus femper intetvallis, & non* naturz legibus conftitutam : & necontinu- nunquam creícentibus , G ex anguíto di- Mirum us in diurnis operibus labor diffociet amici- latans nodo implicat indiffolubili, tias, interrumpat focialis vitz commercia, fané quanta arteczlat, pedicas fcutulatore- minuat mutua gaudia, voluptatésque, quis te graffantes. Mirum quàm apté flatibus illu» D ; 30 Differtatio If, gl $ D ilfudendis laxitates (inuum interponat. Cüm qua(ï feetum la&tatura refidet, sícque pieta. veró transiucidum hoc & (ubtiliffüimum co- yalm tis decepta ftudio iram praeconceptam exuit , pi nopcum, jam pendet alligatum , & textile vindictam deponit : ídque pattifamilias do- í opus abfolutum ; domunculam ipfe araneus cumento eft, quanto fuos debeat liberos a- f fibi conítruit concameratam ; & quidem more profequi. Móxque pergit S. Bafilius f remotam ab operis centro , ne aucupem vo- ad venaticos canes, qui ex veftigijs mira fa- litantes mufca timeant, (il Verüm fr'captura gacitate fugientes oderantur lepores , quos incidat, quamvis extrema hareat plaga,pet- infequuntur, qt! Plura etiam exempla con« [/7 nici curíu araneus przdam invadit, filisque gerit canum, qui ftnorum homicidas hero- t jam diduétis implicat, medium diftumpens tumdetexére, G vindicárunt, U retis , ne muíca multiplici vinculo irretita , Deinde pergit , inquiens, Quid nos 4Q. " ac compede illigata avolet , eámque in con- dignum noítro referimus Creatori ? cujus [ cameratum defert fpecum , Giterum exjens cibo vefcimur , & diffimulamus injurias , & Ln Íciffuras reficit retis; additque, quae ad mu- fxpe inimicis Dei eas , quas à Deo accepi- [ Íce involucrum adhibuit fila ,' tonimque mus epulas, exhibemus ? agniculus balatu f tete ad priftinam reflaurat polituram, frequenti abfentem matrem citat,ut refpon- dü 37- Ex hisce aliisque befliolisliquet , quà fure vocem excitet ; multis licét verfetür in tel fapientià rerum Sator mundum condiderit, miilibusovium , recognofcit vocem parentis, Quis edifferat virtutes, proprietates ftudia feítinat ad matrem , illa quoque inter mul- Ut Ccaterarum animantium. Uría ait D, Baüi- ta agniculorum millia lolum fiHum , tacito a Paftor THà KHomil. g. lius, licét plena fit fraudis , informes ta- pietatis teftimonio recognofcit. men quos utero faetus edit , natos linguá lin- erratin difcretione ovium , agniculus veró d Bexam. git. ac in [peciem (ui efformar. Quid ? in agnitione matris nefcit errare, Nondum m f quód homo pater filios íuos inftituere fibi catulo dentes , & tanquam habeat , ore fiamiles negligit? Eadem gravi affecta cade, proprio fe quzrit ulcilci, Nondumcervo iU & coníauciata vulneribus mederi fibi novit ; cornua , & tamen fronte praludit , atque. Ic.ï tl! herba , cui nomen eftphiomos, ulcera fub. ex ea, quenondum experta fit, tcla mini- ijciens fua, utfolo curentur attactu, Ser- tatur. Lupus, fi prior hominem viderit, [ pens quóque paítu fceniculi czcitatem ex- vocem eripit , defpicitque eum tanquam vi» i cuüt acceptam. Teftudo viíceribus paffa €or vocis ablatz. at Idem fi fe pravifum fen- ferpentis , cüm venenum adverterit fibi fer^ ferit, deponit ferociam , nec poteft curre- t Ie. pere, origano utitur in medicinam fuz fa- Leo gallum , & maxime album vere- Tat lutis. Videas etiam vulpem lachrymulá tur, Capra vulnerata dictamnum petit , fhi pinüs medentem fibi, Clamat Jeremias. & de vulnere excludit fagittas, Leo zeger Es girim, 6. Turtur , &f birundo , agrí pafferes cuftodie- fimiam quzrit , ut devoret, quo poffit fa- li yunt tempora sntroitus fui ; populus autem nari. Leopardus caprz agreítis fanguinem Qi gueus non coguovit judicia Dominzs, Novit bibit , & vim languoris evitat. Omnis bt exiam formica explorare ferenitatis tempo- * era &gra canis hauíto curatur fangüine, ll ra » nam ea przfagiens madidos fruclus Urfus 2ger formicas devorat, Cervus O* foras exportat , ut jugi foleficcentur. — Bo- lez ramufculos mandit : ergo ferze norunt p vesimpendente pluvia ad prefepia fe tenere expetere , qua fibi profint , & íolus homo ]' noverunt , aliàsforasfpe&tant , G ultra prz- remedia fua ignorat ? Imoallio homo de- k fepia cervices extendunt , ut prodire fe velle le&tatur, quod Leopardus fugit? jejuni ho- teftentur , eo quód imminet aura lerenior, minis fputum , fi ferpens guftaverit , emo* Ovis fub adventum hyemis inexplebilis ad ritur. Conijce , quanta infit jejunio vir, efcam , infatiabiliter herbam rapit , e6 tus , cujus folum fputum ferpentes enecat. quàd przfentiat afperitatem , & fterilitatem Turtur nido fuo , ne pullos fuos incuríet 1 hiemi: futuram. — Hericius, fiquid infidia- lupus, fpilla folia fuperjacit; & homoneg- di; zum prazfenferit , (ï)inis fuis clauditur , at- ligit, quomodo adverfum lupos nequitiz di que in fua arma fe colligit , ut quicunque fpiritualis fe tneatur, lii eum contingendum putaverit , vulneretur. Pergit Bafilius, edifferítque, cur De- 4t. Idem futuri providens , geminas fibi refpi- us anguítiora colla Ürfis , Tigridibus , ac tandi vias munit, ut quando Boream flatu- Leonibus effinxerit ; quianimirum cüm ferze rum cognoverit , Íeptemtrionalem ob- fint carnivorz, quzque difficulter cicures firuat , quando Noto cognoverit detergi fiunt , confultius erat, neprolixitate dona- 4 aéris nubila , — ad feptemtrionalem fe con- rentur cervicis; fecusvidemus camelis,equis, ferat, ut flatusdeclinet obvios, & é regio- G bobus longiora dediffe colla, imó & pro- ne nocituros. Quam 'magnificata. [unt muícidemelephantis, quia cim fint anima- p epera tua Domine ! Qmnia in [apientia fe. lia cateris altiora , poffent beneficio proli- din Hsec Bafilius. De Tigride autem eifi:. * xioris colli terrz germina carpere, quibus D: Íubdit * ira pereitam fuorum raptórem ca.- pafcerentur, Elephanti intolerabili impe. teP tulorum ad internecionem infequi ; qui ta- tu ruunt in hoftes, ac veluti mobiles moa- tni men varia per vias fpecula infequenti obijcit tcs in pralijs, pugnisque hücque, illícqua tigridi matri , in quibus ubi fe ipfam fpecu- difcurrunt impavidi. Dicunturque ad tre- & latur putans catulorum effe greffam,fiftit, & 4 ceeítos, & ampliüs annos vitaim protrahere, pl De "Amoris divin)il effe&a produnt Dei Bonitatem 3l Homil. 9. De reliquis animalibus S, Bafilitis ait: Bos deteflantur,utimpium, quia Deusopus non r;j. ;5,4, AMexm, ? L adhibuit Angelorum; fed per (e ipfum cor- Ctvit, cnp.Te conflans eit , &6 firenuu afmu. autem» piger : equus libidine incenditur : lupu mite- pus hominis &limo terrz effinxit, ejüsque [cerenequit : vulpes in[idiofa ,&f ad dolos con- animam creavit , idque vel ex eo infertur , quia Deus non dixit, fzcire ad imaginem cinnandos fagax : ceruus timidus , laboriofa formica i canis gratiofus ,& inita femelami- veftram : fed faciamm hominem ad imagi- citia tenax, ac memor : Leo animof[us , ideó- nemnoítram , unde Deus Pater alloquitur alias duas divinas perfonas Filium , & Spi- que folitarius : velut enim tyraunus. ani- mantium pares bonoves , congvejffones cuims ritum Sanctum , ejusdem fecum naturz , po« ceteris non acceptat ,. fed a[jernatur ,. qui tentiz , & operationis , ut notat D, Bafilius, In Hexsm. $ Verüm fitotz tres perfonz non folüm homi- veque ad pabulum befferaum accedit ,^ ueque ad reliquies uenationis fue unquam vedit. nem , fed & reliquas condiderunt creaturas, " cur in.fola hominis productione mentiofit Vehemens eff Pantbera, impetuofa , & per- v * trium perfonarum ? ^ quia nimirum Deus- nix , ideoque flexila , & agilis pigerri- ma eff urja, [olitavia y.€8 dolofa. hominem conditurus 5 veluti rem magnam- 422 moliturus deliberat , & confultat ; facia- Hzcomnia-animantium genera pro- duéta fuerunt: à Deo.fexta die , fuerüntque u bominem ad imaginem , & fimilitudinem terre foctus , cüm jófferit rerum: Sator ex noffram : cüm fit homo imago San&tiffims terra produci animam- viventem, Patuit "[riadis , ejüsque fapientiz teftipionium , enim.terra voci fui Conditoris ,. & mate- opüsque perfectiffimum ; sitque, obquem riam. Íuppeditavit., ' quá. animalia quzeque conditze fuerant reliqua ommnes creaturz ; cere mundüsque totus , comple&atürque ipfe effin 5'-:-. w ntur ,. & quia didicerat, vel ab ipfo mundi exordio terra Deo. parére , paruit gradus rerum omnium fpiritualiom , & cor» Íemper icipofterunr ejus.nutui , quando fi- poralium , àc vocetur propterea Microcof- mus; ideo majore videbatur ejus creatioin- num. íaum diírupit patente, hiatu. Numini rebelles voratura:; nimirum ea eít obedien- digefe*d'eliberatione: &à Platone Horizon di.- citur univerfi difterminans fuperius hemise tie fuavitas, ut femelimpleta dedifci diffi: cultet poffit ,. cupiácque femper Deo patére, pha&rium ab inferiore, quatenushomo con- qui femel páruit 5 ntinam. homines perinde jungit in fe creaturas fuperiores, feu Ange- los cum inferioribus ? convenitenim homo ac terra didiciflent Deo parére? lapfu Pro- toplaíti non. precipites ruiffemus in zrum- cum Angelis , quatenus intelligit, liberé natum, miferiarimque baratrum, Si ho- vult , difcurrit , & nobiliore fui parte eft fpiritualis ; & communicat cum brutis per mines didiciffent ftatim Deo parére , non cecidiffent , nec fecundó vocati, fuiffent ob- fenfus , quibus videt , andit , olfacit , gu- lucati. Quia veró Abraham divino obfe- flat, palpat , comedit, dormit, & alia id genus praítat brutis communia : hinc S. cuturus juífui patria .egreíffus /Egyptum Clemens. extorris fuit ingreflus; non detre&avit po- Deum hominis Satorem 2llo» Eibe», eonz ftea filium Ifaacum é proprio abftrabere finu, quens ait : Formli bominàs corpus ex qua- /Ut.Aapoftel, [ Deóque immolare, cüm enim didiciffet tuor clementis , animam verà ex mibilo, &$ "9 3». primo parére Dei juffui ; volupe ipfi fuit quinque fenfus ad certamen virtutis dediffi , precipienti Deo iterum obíequi etiam cum & mentem ipfius anima tanguam aurigam.» jactura proprij filij - fénfibus prefecifHi, Hiüac Deus mundum hunec fenfibilem inflar ornatiffimi condidit palatij , inflruxítque 44 $. Vl propterea illum rebus omnibus , que ad ufum , obleClationem , & fcientiamerant Homo ad imaginem, €9 fimilita- opportuna ; & ha&c etiam ratio, cur Deus dizem Dei conditus fuit, ut intellectu hominem poft ceteras cóndiderit creaturas ; priüs enim debuerat palatium conftrui, or- clarius eum cognofceret , voluntare ferven. tids apiaret ; €$ per uberiorem divine per^ nari , omnibüsque non folüm ad humanz fetlionis partictipationem proximins ad vite fuftentationem neceffarijs inftrui , ve- Ib fuum . accederet. Con.- rum & ad fenfuum oblectamenta , animique diorem, * voluptatem , floribus , plantis , atboribus campis, montibus, vallibas, hortis , vi- 4j: Onditis jumentis , reptilibus, & be- ridarijs ; fentibus, ac fluminibus locuple- ftijs eodem die fexto, effictus quogue tari, ut delicijs affluens homini etiam eílet ex humc homo fuit, dixit Deus , f« oble&tamento , cüm primüm in mündum giamu bominem ad imaginem , & fimilitus induceretur , fierétque ejus Incola, Pla» dinem noffram , quibus verbis alloquitur cuit etiam Diogeni tefte Plutarcho afferere , Lib.deTyan« Deus Pater non Angelos ; quafiipfis prze- mundum quafi templum Deo facrum ,. ac quil, anime, ceperit humanze fabricz ftru&turam , fibíque pulcherrimum conditum fuiffe , in quo ho- tantüm refervaret fabricam animze rationa- mo induceretur , ut ejus effet Antifles, & lis , uti putárunt pre ceteris Plato $z 72520, facerdotio fungeretur pro czteris creaturis , & Philo l[ió. 4e optfic. fex dier. quod tamen ac Numini gratiasageret protot beneficijs, placitum SS, Patres. prafertim. Auguflinus quibus fingulas in mundo creaturas comu- lavit; H Differtatio iL *. làvit, fimülque propitium ijsdem Deum red- riam hominum , ut ex Platone þ*e:p'eram' deret, nontam fufis precibus. quàm immoe cenfuit Philo ; idea fiquidem homints ab- ftracti cum ab zterno extiterit in mente Z2ei, latis vidimis, quibus Denm fleGeeret ad u- beriora addenda bona, G mala quaeque ex- non fuit initio temporis cum cateris condita * cludenda . & hazc fortaffis ratio ,. cur in creaturis, — Cum igitur Deusdixit: fact4e ï veíte Poderis fummi facerdotis Aaronis to« mus bominem ad imaginem , & fimilitudi- tus effet terrarum orbis defcriptus. Saprent. nem nofiram , hominem intellexit non in 24. Unde La&lantius de ira Dei cap. 14- idea, fed extra mentem ;*odu&um ;Íeu Ada. $ sicut smundum propter bominem Deus macbi- mum primum bominem , primum paren- tem. l natus ei , ita spfum propter fe,tanquams 47 divini templi antiflttem ,. [Declatorem ope- Sed dubium mentem pulfat, in quónam E Solus , entm.» vum » verimque celeffsum, fita hic Dei in homineimago , & fimilitudo, D Scio varie , ac diverfimode de hac imagine efl , quifentiens , capax ratieni , intellssere [ Homil, YO, u polft Deum , qui ejus opera admirari , vir- feníiffe fan&tos Patres . aitenim D. Baülius.. Hexam, tutem » potefiaténque per[picere v4leat 3. £- Per iémaginem anima impre[[Jam mee obtinui [ rationis u[um : veràm Chriflianus effectus, deóque fermonem [olus accepit , lingudmque ] cogitationum i1nterpretem , " sutellectum re- autique fimilis effcior Deo. D, Chryfofto- yum omnium lufiratorem , & exploratorem ; mus bosil. 9. in Gezeéf. cenfet, hominem di» ut enarrare m;jeüa:em Downiui fur. po[ , &i conditum ad Dei imaginem ob principa- al tüs rationem ; & ad fimilitudinem, ut pro ftt« « 45. Autumat nec .abs re D. Ambrofius ho- viribushumanis fimiles fiamus Deo, manfue- L: EPI'/Z. 384 minem eatenusà Deo pollomnes, & fingu* tudine , lenitate , cgterarümque virtutum Ü ftudio, «quod & Chriftusdicit: fimiles efta - las conditum creaturas, utcüm effet earun- Libyo cons e dem donaudus imperio , inveniret flatim , ze patrivéffroy qui incalisefl. . Hoc idem fu iv Ad:f-. quibus pracílet 5. feu. omnes mundi opés , etiam fentit Auguftinus; & D Bernardus ait; mantium . D imaginem hanc Dei hominis prafeferre ani : to:am plantarum fupellectilem ; florum ve- L] tap, $* l nu(latem ; pratorum amoenitatem ; volu* mam, inquiens . Imago fiquidem in gehen Lib 1 de I |? crum fpeciesfingulas, pifcium totum fqua- a uri poterit , monexuri , ardere, fed non Anms , [ deleri , 'quia nimirum nulli obnoxia cor- migerum gregem , animalium quadrupe- "m dium genera, in quze omnia fuum exerce- rüptioni , nec intéritui , torqueri quie Vi ret imperium , eflétque quafi Rex elemen- dem-poteít gehennaliigne , non defirui. e torum , pet qua veluti per quosdam gta- pet fimilitudinem autem intelligit culuram Ü dus dirigente ratione, prelucente intellectu, virtutum , feu animz otnamenta , acitudia lk vigente voluntate ad «oli confcenderet re- pietatis. Spbdit Bernardus, frmzlirudonon m giam,ait Ambrofius: Huejus Jiffcila irineráa fic ». fed aut maner in bono , aut fipeecauee ( viatorem non facilà veperies ,. ilum virum, rit anima , mutatur. miferabilier jumen* quiita 4nimi indutlione formatus , 4c vo- ts infipientibus fimilata , cümigitur ani- mi ornatus ,- utpote adífcititij obliterentur Ü luutate , ut minima [it cum [uo corpore fa- acceffu peccati , quo miferé anima devenu- — " miliaritas 5 neque in ullum ingrediatur ie &l tiorum contuberaiusm , nullus affntationum ftatur ; omnibüsque fuis fpoliatur orna- Vi pumicetur [ermonibus , neque in votis fecun- mentis,fit, pofle quidem in homine deleri Dei fimilitudinem , non ita obliterari ima» (& dortim tesüporum po[uus, bumiles fafhidiat , tü mefla fugiat, [antlorum laudes excutiat , ginem, 48« de & elevet ,. cujus anitmmam non infiettat ma- Idque procedit; fià fimilitudine fejun- gatur imago , qua tamen à plerísque haud bi füítia, non fmng.et injuria , nulla foltestet j fefhicio, libido non exagttet , non expugnent diftinguitur , cenfentes particulam Et, ad galfones corpora , uon inquietet vamtatum imaginem , & fimilitudinem minime dis. Qu Merità junctivam effe , fed copulativam ; ut feníus t appetentia , woluptatum gratia. ergó pofiremus quafi finia natura. formatur fit ad imaginem fimilitudinis , feu ad ima. 10 & ad juflitiam inter cetera animantia jufi ar* ginem fimilem , ut innuitur Sapzent.2. id- que ex eo videtur vero fimilius , quia fcri- j buer..— Reiló iguur noviffimus conditus fuit ptura promifcué ufurpat hec nomina : fi- f quafi totsus [umma operu , quafi cau[amun, el di cim propter beminem faäa fint omnia 5* quidem Genef. p. dicirur homo factus ad ima- inem Dei , & Gezef. j. ad fimilitudinem li qua[i omnium babitater elementorum : intev Dei, &Genef. 1. ad imaginem , & fimilitu. feu feras wiuit , cum pifeibusmatat ,. fuper aves volat , conver(atur cum Angelis, terram in- dinem Dei, Non tamen putes, hominem [ Dei effe imaginhem , quatenus Deus eft in babitat , celo militat , fulcat mare, aéreo fummum bonum complectens totam , & qu pafcitur , cultor foli , viator profandi , pi- feator in flutlibus, auceps in aére , bares in inexhauftam perfe&tionum plenitudinem , dií non enim homo eít zternus , omnifcius , c&lo Chrifli cobares, fic Subit tamen mentem dubitatio , lil omnipotens , immenfus ut Deus : fed tan- &&! 4€. quónam fita fit in homineimago , quà Deo tüm eíft Dei imago quoad illaatributa , quae fan eít perfimilis. Non enim homo intelligi- munifica largitate Deus creaturze cómmuni« &t tur idea hominis abíltracdti ,. & univerfalis ; cat intellectuali, Hinc hec Dei in homine fpo imago te]ucet in hominis mente, có quia fis qui fit caufa exemplaris omnium Dngula. omo » Amorïs divini fe&e.&a produnt Dei Bonit atem, — 33 hemo naturz intelligentis , — sítque ani- fnal rationale e . sítque propterea thefaurüs non gemmis , per rationem fiquidem non margaritis , non auro , argentóque mentem , & intellectum homo Deum tee refertus , fed rebus prerioftoribus , quas fert , cui prz cateris creaturis eít fimilior , Íeníibus percepimus, vel mente concipimus, feu proximiüs accedit ad Deum ,. quatenus vel ipíis'cogitationibus fingimus. In per uberiorem divinz perfeCionis participa- hoc itidem azrario condita . aílervantur tio2em cateris creaturis perfectione ante- res à nobis geíIe ,fictz , dicle , lectz, [e- €ellit. lectz ; latent enim in illis receptaculis hzc $9. Eft anima in homine Deiimago, quia omnia in fuis imaginibus , ac (imulacris , perinde ac Deus , ab omni eít materiei fejun- qua per fenfuum vehicula transmiffa fue- 4 €la craffitie , nulli obnoxia interitui , à runt in fanCtiushoc memoriz zrarium, In quavis corporis foece defoecata in partes mi- hac igitur triplici potentía intelleclüs, vo« nimé fejungenda , (ed prorfus individua , luntatis, & memoriz cenfet Damafcenus fi« Hemi, 10 Fexani, indiviübilis, ut ipfe Deus. Ex eo autem ; tam in homine Dei imaginem, quód interitui obnoxia non fit , fequitur , .D. Ambrofius tamen hominem dicit $í« effe zeternam à patte poft , & immorta- Dei imaginem , eó quia libero gaudeat ar. lem ; in quo cenfet Ozigenes fitam effe bitrio, Niffenus ex eo , quód fit capax fa- hanc in homine Dei imaginem , quia ficut pientiz , virtutis , gratiz , beatitudinis , Deus zternus eft , & immortalis ,^ ita & vifionis Dei , omnisque boni, adeó ut hzc anima, hoc tamen difcrimine , quia hzc in capacitas fit in homine Dei imago. — D. Ba- tempore creata aternüm eft duratura , Deus filius hanc fitam effe ineo putat , quia prae- veró , quia fimplici(fimus, & totam inclu. fit homo fua poteflate cun&lis animalibus $ dit pertectionum plenitudinem , & eít à quibusdominatur: & etiam, quia contineat Lilre ttta Íe , omne refpuit initium , cüm femper hemo czeteras creaturas , quarenus intelli- |ftà 4l fuerit , fit, ac futurusfit , quod eít; non mantum gendo fit omnia , quo pacto dicitur homo enim Deus preteritum novit, aut futurum, continere omnia , ac fimilis efleDeo , in up. j fed tantüm prafens indefelibile , non flu- quo omnes res continentur, Auguílinus rjL :5. ; j did ens ; fed flans ; non oriens, nec occidens, tamen luculentiüs hanc explicat fimilitudi- : m fed jugiter vigens. nem , quia ficut Deus Pater per intelle&tum Qe $£o. Rurfus exeo, quód fitanima , à qua- fe cognoícens prodacit Verbum , feu Fili- vis corporea mole difcreta , & fpititualís, um, quem cüm amat , prodicit Spiritum eít intelle&u , voluntate, & memoriá pra- diia , quibus prz ceteris animantibus eít Sanctum : ita homo intelligendo fe ipfum producit in mente verbum intelligibile füiip- homoíagax , multiplex , acutus , acer, fius expretüvum , fibíique (imile , ex quo memor, plenus rationis , & con(ilij : eít proceditin voluntate amor. Igitur eítho. enim intelle&us in homine mens , qua res mo imago , & fimilitudo Dei primó ratio- omnes abditas inveftigat , comprehendit , ne dominij homini dàti in cateras ani. digerit , componit ; cui tributum eít ab optimo pareate Deo , non folüm ut ceteras mantes, Ee prafit pifcibus maris , & vola. 'gmf/;' * tilibus calt. Secundó ob (imilitudinem di, animi facultates arbitratu fuo moderetur , vinarum virtutum. Tertió ob modum exi, verüm etiam , qua lune complexu cogr- centur, veluti proptijs utatur 3 L eft enim ftendiinrebus, etenim neque Deus, neque anima rationalis càm fint fpiritus , nullo cir- mens in homine, qua veluti illuminata fy- cumícribuntur loco. Quartó ob liberta- 4 deribus leges appetitui repugnantes praefcri- tem atbittij. Quintó ob carentiam mate« bit, quz frcenum inijcit paffioni reluctan- rie, G exeo, quoódnulli fit animus intee ti. Voluntas eft altera in animo facultas, ritui obnoxius. ä Sextó ob cognitionem Dei, quá homo reliquis dominatur, tantz irmi- amorem , & cultum ; nil enim horum ha- tatis, ut vis nulla mortalium movere eam bet homo commune cum beítijs. " Septimà poífit nifi volentem , neque de fuo gradu Ü ob fapientiam, & providentiam , quarum deijcere nifi annuentem ; neque ad unum ope cognoícit homo finem füarum a&tio- potiüs, quàm alterum adigere , nifi con. num, quas eó dirigit , quó tendere debet, fentientem ; nulla fiquidem pars animi ita Il O£ctavó ob actus intelle&tás , & voluntatis , : elt fui juris ,. ficut ipfa voluntas ,. quze in l- quibus verbum fuipfius expreffivum produ- fuam trahit poteftatem appetitus omnes , cit , & amotem, Hzcque imago Dei in fensüsque omnes, Tertia in animo facul- homine cít naturalis , quz neque peccato de. Ia tas eft memoria infidens intimo capite ad imas aures : ibi enim fertur cella neício letur, eft fiquidem ipfi naturz intimé, & indelebiliter impreffa ; ut obliterari ne- quz anguítiffima loco, capacitate latiffima, queat, nifi natura ipfa penitus deftrua- ä diípo(itione mirifica ineffe, in quam miri- tur, fico quodam naturz artificio veluti diitin: Prarter hanc naturalém Dei imaginem &am fedibus , di(tributam armarijs , divi» adhuc alia fupernaturalis homini ineft fità in j* fam loculis, in(tructam arculis , qua(i in gratia juftificante , donfsque fupernatura- srarium , thefaurümque ampliffimum a- libus; eítiquidem gratia fan&bficans , quá ll homo fit c Íportati dicuntur rerum omnium fpecies : E E E onfors natqræ divipde ; perinde ac Veran de Affeilibus Taþz.l,l. 34 Diílertatio I f, lC ac anima , .lquïaimagvo eft naturalis Dei quam folem vim totam vitalem , ac falü; PI Conditoris , 'vitam impertitur corpori ; itá tarem corporibus tum vegetantium , tum V fentientium , ac difcurrentium communi- gratia, quia imago eft fupernaturalis Dei ; vita eft animz LJ . & cum utráque imagine cantém,. Infpiciamus nocturnam mundi conditos füiffe Protoplaftos nulli et dubi. accenfam lampadem lunam , annuos curfus , [/ um cum ipíis in primo fua creationis in [patijs menftruis attingentem , modó aqua j ftanti cum gratia fan&lificante infufz fue- portione divifam , modó in cornua cur-* De- Pf rint fimul omnes virtutes theologice , vatam , & nunc. in orbem finuaram, [2 & morales , ut etiam juítitia origina- Ícendamus ad aérem modó nubibus feedum , |'" lis , quz przter praefatos virtutum habitus grandine tutbatum , pluvijs madidum , ful- h quandam fpecialem includebat affiflen- getris corufcum ,fulminibus armatum, nunc & puro fluore tranquillum , nunc cometis mi* tian , Deíque affiduam manutenentiam ; h quá motus omnes appetitus inferioris five nacem, e irafcibilis , five concupifcibilis rationi ob* Àb aére nos demittamus in aquas, ubi je l longé, latéque diffunditur &quor, vel flu- temperarent: hac enim przveniente impe« f diebantur , ne moverentur contra didtami* vij obliquis , rectísque meatibus decurrunt fuos in mare exoneraturi flu&ctus ; & mare fa re&z rationis , regulásque honeftatis : h ficut enim appetitus infetior rationi fubij- modó ventis exagitatum fluclibus intume. ciebatur , cui obfequebatur , 'ità etiam rà- fcit , procellis periculofum ; & nunc pri- fá tio Deo ; ut nonnifi juxta eternas regulas ftinz reflitutum tranquillitati fubfidens ma- i hi quidquam pra(criberet appetitui infertori ; laciá eblanditur ; inde luftremus terrarum | [ ut hinc oriretur internà pax , rectitudo , & tractus alios affurgentes in colles , & mon- tes, alios defcendentes in ima vallium : a- £ fan&ditas , ut perpetuá frueretut. homo Vi tranquillitate ;quam nifi peccáffet Adam , in lios in camporum planities fe dilatantes ; & u poíteros eam transfudiffet, hic frondefcere in plantas , illic lafcivire in flores, alibi virere in pratis, vel fylvefcere f t innemora * hec enim omnia ,. & fingula 50 Vilo propter folum hominem condidit munificus Deus tefferam fui amoris ei exhibiturus , Q le quem euam folüm ex animantibus voluit Deus fui te[feram amoris daturus d h bomini verum omnium mortalium , fagacem , multiplicem , acutum , memo- rem ; rationis , & confilij plenum , ut fa- al immortalium , celefiium , zerre[lriums di peret, intelligeret , praevideret, & provi- impertitus esl perfetliones , quibus ce- deret ; imó eidem unico elargitus eft aet- i zeris antecelleret evea« nitàtis emulam immortalitatem 5 animum Ic iuráe. fcilicet individuum , ac fimplicem, impar- j tibilem ; quinec dirimi poíDt , necdiítra- 1» Uäm beneficus eft , & munificus Deiamor in hominem , cum tot fa- hi , sitque totus in fingulis corporis meme ü bris infufus, & diffufus , ut omnibus, fin- voribus , ac beneficijs eum cumue Q gulisque artubus vitam impertiatur , & mo- laverit ? nec aliud eft amare , — quàm velle alteri , quem amore profequimur , bonum , tum., sitque , vel folus homo epitome to- u & Deus quidquidin mundi molitione con- tius univer(itatis in eodem contractze ; eít fil didit , totam homini voluit, eique dedit, fiquidem in ipfo vita , quà ftirpes imbutee Éxtollamus in coclum oculos, miremürque vegetant ; fenfus , & motus , quibus a* ii immenfos illos orbes fine colore ceruleos, nimantes rationis expertes pollent ? intel- Q ligentia ; quà mentes ille cceleftes à mor- lf fine igne lucidos , — fine defatigatione cir- * ! cumactos * tot aftrainijsdem fcintillantia , tali concretione fejunctee omnia intelligunt , Q luftrant , cognofcunt ; liberum arbitrium, zternümque lucentes faces ; & ex iítis alias alijs majores , alias junctas ,. diffitas , fine cujus beneficio fui juris ,. fuzque fpontis numeéro in numerum fuas ducentes choreas, eft voluntas ; cui nulle poffunt compedes a inijci , nullo cogi imperio. Solem aftrorum tenentem principatum ita NI moveri , ut cum terras larga luceimpleve:. Eít itidem przteritorum merhor , prz- " fal rit, easdem modó his , modo illis in par- fentium fagax, futurorum providus viribus Q«5 inftructus , fenfibus munitus ; intelligen- tibus pertranfeat; & ipfa terrz umbra no« &em effibiat , cujus beneficio folis aftus tia vigens utqueomniajintelligeret ; quia non ( temperantur; & arefcentes ex diurno calore ut caetera animalia in ventrem proijcitur , Yi fed (taturà eit homo rectus , celfus ,. & arbuíta nocturno rore imbuta reítaurantur, « Miremur aflrum iftud aureum , coeli vigi- excitatus , ut ex humo promptiüs , facie lo lem oculum , lucis parentem , quo in hoc liisque fe converteret ad fyderum afpe« tu C&um , & é ceno ad colum fuos dirige- fpectabili mundo nil eft pulchrius ad fpe- D: ciem , nil ad rerum gignendarum commo- tet oculos , feu alliceretur à venuflate íui domicilij , fibi à Deo Satore praparati , 110 ditatem foecundius , nilque ad incredibilem o rerüm omnium vatietatem ín humanos u- ut Deo confociatus perpetua donetur fe* [.] miremur if licitate LÀ * et Íuüs invehcndam efficacius * & hec ratio cur plenus fit ra* LT Amoris divini effeta produnt Dei Bonitatem, 58 tationis, memoria inftructus preteritorum, modetatorem coele(ti faltem origine ster- prafentium ornatus animadverfione , pro- nitatis capacem, intelligentid plenum , con« videntiá preditus futurorum , ut coelum a« filio , & prudentia pollentem, & tonc (aa nimo conciperet ; & per (tudia virtutum , pere, inteligere , providere ,' proinde exercitia pietatis , cuiruram juftitie illud quamdam Dei fimilitudinem przfeferre: (i coníequeretur ; agnofcerétque non tam fibi, enim mirum eft corporisopificium , certé quàm Deo fe natum ; & legis eterna fibi longé pratantius erit illud animi; (i enim primüm , deinde alijs Íuafor effet , & in- tanti zflimatur vitrum , quanti non debet terpres L] * cüm fit homo appetens Íocie- margaritum , vel adamas fieri ? tatis, omnis humani , divinique juris de- Quéd verà corporis ópificium pror- f7» buit intelligens effe, ut juftitie diligens, fus mirabile fit , ex eo conijcitur , quia & cultor honeftatis , officijque moderator Deus , ut ait Lactantius Firmianus, So- Lib. de opia haberetut , ac humanitate effet blandus , lidamenta corporís, quz offa dicuntur DO* fic, Dei capa fe comirate affabilis , religione pius , libera- data , & adjuncta , invicem nervis ill iga.* 7. litate munificus, innocentiáfimplex, purie gavit, & conílrinxit ; quibus mens fi ex« tate caítus ; leges conderet , alios regeret, currere , aut refiftere velit tanquam retina- & ad eum dirigeret (inem , ob quem fuit culis uteretur , & quidem nullo labore , nul« homo à Deo conditus. lóque conatu , fed vel minimo nutu , to. $6. Imó Deus uberiora daturus homini tius corporis molem temperatet ,. fle&te. fni amoris documenta in eodem rerum ome rétque . L & aut vifceribus operuit , ut nium genera illigavit mortalium , immor» quem deceret , locum haberent , & per- talium , ceeleftium , terreftrium , ut fuo inde ac offa folida tegerentur, Ruríus. complexu «omprehendat , poflideátque vifceribus ipfis venas admifcu h it quafi rivos vitam arborum , íenfum animalium , ra- per univerfum corpus divifos » pef quos tionem Aagelorum , imperiümque divino * diícurrens humor , & Íanguis omnia , & fimile . in quatuor itidem corporis humo« fingula membra fuccis irrigaret vitalibus : ribus terram devinciret ,. aquam , aérem , hac pr&terea vifcera in eum formata moe & igaem ,. & íydera ipfa vultu , oculís- dum , quod unicui qué generi aptum fue- que exhiberet , & quamvis claritate cce- rit fuperjecta pelle contexit , quam vel fola t leitia non zequent fydera , fupparem tamen pulchritudine. decortavi * » Vel feptis adope- haud exhibent pra(tantiam. Imó pratet d E ruit, vel fqu mis munivit , vel plumis in» allra minora exteriüs in oculis íplendentia, fignibus adornavit, Illud veró commen« duo adhuc in homine collucent fpiendidiffi- tum Dei mirabile , quod una difpofitio , ma Iydera , ratio fcilicet , & oratio , que & unus habitus innumerabiles animantium referunc illas lampades maximas aítrorum praferat varietates. Nam in omnibus fe- Principes , quarum altera diem accendit , re, que fpirant , eademferies, & ordoeft & alia noctem illuminat, ac tenebras mi* membrorum, Primum enim caput , & tigat ; ficut enim duo hzc luminaria magna huic annexa cervix, — item collo pestus ad- colo , in quo fixa circumaguntur , pluri« junctum , & ex eo prominentes humeri , mum adijiunt ornamenti , mundümque adhzrens peCtori venter , ultimo loco fe« inferiorem , cui prefunt , illuminant : ita mora , pedésque , nec folm membra fu« ratio, & oratio hominem mirificé ornant, um tenorem, acfitum in omnibus fervant , & caput , in quo proprias obtinent fedes , fed etiam partes membrorum , nam in u« mirifice decorant, nobilitántque reliquum no capite certam fedem poffident aures , cer- corpus , cui praefunt. Quod (i duo illa tam oculi , nares, os, &inore dentes, & in cclis luminatia dierum , noctiimque lingua, Haclenus Firmianus, Ex eo au- curriculis menfes ordiuntur , annos texunt, tem , quàd catera animantia prona fint in & annis feries addunt fzculorum ; ratio , humum, & in ventrem projedla , & folus $ & oratio in homine vitam humanam aufpi- homo flatura fit rectus, inde monetur cceno cantur , qua tum animi luce , tum corpo* non adharere, íed codlo inhiare , ut enim i ris tenebris , tum profperitatis , ac felici- cecinit Poéta - 1 ff tatis permixtione dierum , nodtiümque vi- ces exhibent , tempiüsque protrahunt in Prondque cim . [pettent animalia ca- menítruas - , annuásque Occupationes, Iera terram, Certé maxima funt hec Dei amoris in ho- 0s bomini fublime dedit ,^ celitme minem documenta , cüm quidquid cateris que tueri eft elargitus creaturis , in uno illigaverit Jujft , 69 erectos ad fydera tollere Y lv homine , quem ad imaginem , & (imili- . vultus, tudinem fuam condidit . & quamvis hzc L] Dei imago in corpoóre hominis , proprié .Hoc eft mundum Deus homini condi- non reluceat ; refplendet tamen quodam- 58. U! U L d dit , & hominem fibi, hic enim finis, hac modo , quatenus corpus hominis imago meta , in hunc fcopum omnia noftra diri« eít mentis ; flatura enim recla , & vultus genda funt ftudia, ut Deum enancilcamur, el in coclum erectus animum prodit corporis It eíque adhercamus cum lucem , quá fruie Verani de Affeclibus Tom, 11, $ mur 5 36 Diflertatio 11. fruimur ; fpiritum quem ducimus ; com- eít, vifibilem hanc mundi machínam , ca- moda, quibus utimur ex munifica, ac be- fu ita difpofitam , ac finulla voluntas fit fu» perior, à qua fuerit ordinata in unum ali« nefica largitate enacti fuerimus antequam * . Tmati . ijs utamur, fed non abutamur, ut quem omnium finem ; proinde effet veluti nos adducant ad Deum , non abducant à chaos absque ulla caufarum , effe&tuiim- Deo, qui omnia regit ; fingula gubernat , que conípiratione , & concentu ; quod €1. curfum aftrorum , mutationes temporum , prudens quisque zftimator, ut & quivis terum viciffitudines in noftra dirigit com- alius , nifi prorfus cecutiat ,. flatim videt moda, uis tam vecors, qui cüm coelum efle incredibile; prafertim intam mira dif- fufpexerit , Deum non videat fibi benefi- fentientium creaturarum confenfione, pat- a H cum ? cum quidquid fplendet in coelo , tiümque fibi adverfantium . confpiratione , movetur in aére , innatat aquis , floret in & contrariorum harmonico concentu, Hinc campis , maturef(cit in plantis propter ho. fi animalia , & plantas ca(u fieri non dici- minem , ut ejus confuleret commodis ; mus ; quanto magis id de univerfo affere- condiderit ? Lixc igitur eft hominis feli- re fatuum erit ? citas , hac fola beatitudo , Deum nofce, éQ. Certé quis nifi mente captus dixerit j cíque fervire , &eternümque fuà potiri con- fufpiciendam rerum connexionem , conícn- templatione: hinc Auguítinus 1. confeff. fionémque tam variarum naturarum in u» í Fecifli nos Domine ad te , & inguietum efl nam , eandämque totius harmonici univer- cor nofirum 5 donec requiefcat ia te ?. coe- fi confpirationem nullo dirigente fupremo lum enim & terra , omnísque, qua nos cit- Opifice cafu obtigiffe ? Id ut argumentatur ä cumítat creatuta clamat ; ut Deum ame- 'Tullius , perinde foret, acannales Ennij, 2. dezatur. mus, && per miram creaturarum vatieta- aliüdve fpiffum opus ex innumeris prope- P«sorem. ]/ tem affurgamus ad luculentiorem Dei noti- rhodum litterarum compactum formis, ca- [/ fu, & fine ordine in terras excuffis coaluif. tiam ; quà in fummi Boniamorem trahatur voluntas . * ex mundi enim , & totius crea- fe ; aut prolixas tabellas pluribus elegantio- tura& fenfum ferientis externum feria per- ribus depictas figuris , ex fortuito colo- fi penfione ad opificis Dei exiftentiam , & bo- rum inipías delapfu artificiofiffime poruiffe [ nitatem evincendam , ac veluti fenfibiliter pingi 3 vel ingentia palatia ex lignorum , » ! exhibendam , per gradus quosdam afcendi- lapidümque fortuito concurfu potuiffe con, [ dimus, Via enim nobis , ait Clemens Ro- firui, & in eo diflingui miro, & eleganti $, recogni!- manus e . 4d intelletiualia , &8 invifibilia , ordine pavimenta , lacunaria , camcías , [| ab bá , que videmus , & contretlamus : contignationes , fcalas , tectum , oftium , £ datur i ficut continetur , tn aritbmeticüs di- veftibulum , areas , feneflras , conclavia anteriora , fupera, infera , interiora , cubi- | Qrat, n feiplinis , ubi cim de divinis quaritur ab in hr as ferioribus ad. [upersoves, numeros. afcendi- cula ,aulas , porticus , Mufzeum , veftiaria , iur. Cum verà de prafentibus , && vifibi- zetas , horrea , fpeculas voluptarias , pos libus ratio exponitur ,. de [uperioribus ad in* dia ; turres , cellas vinarias , lignarias, LVT penuarias , panarias , piílrinas , ccenacu- feriores numeros ordo dirigitur. ( $2 Liber eft cceli amplitudo , a&ris lati- lum , coquinas ; ftabula , & alia ad (tru- tudo, & terre mira varietas per fenfus nos &uram perampli palatij accerfita ; quód (i — ex mita hujus perampli palatij ftructura docens explicatiüs fapientiam Conditoris ; quam contemplemur ; bonitatem Satoris , conijeimus , artificem aliquem in tam va- D quam amemus ; funt enim creature om- ria, G elegantes partes adificium divi. nes natura difcrepantes , proprietatibus üffc , plurésque Operarios defudáàffe in J diflerentes , genere divería , fpecie variz, fabrice jaciendis fundamentis , erigendfs- five aquis innatantes , five acrem percur- que parietibus : ita ex mira totius univerfi rentes , five in campis germinantes, five conftitutione Sapientiffimi Artificis Dei in coelis fplendentes ; clamores quidam na- non poffumus non mirari fapientiam., & turz Opificem (uum promulgantis, ut. e- admirari Bonitatem , quam enixim ame- ét mus, eíque jugiter indeficiente hzereamus tiam,non cognofcentes literaturam , intro- eant in potentias Domini ; verámque hau. affectu , recté Epictetus apud Arianum. L. 1. cap. 6, riant doctrinam , quam creature omnes e- Ex apparatu ipfo operum folerti , && artzfi Qu 15, de Civit, differunt , ut enim ait Auguftinus, — Noz., esofo pronunctare folemus effetlorem effe , ln C.. r divinorum librorum tantummodo autboritas arttificem. aliquem , nec temerà , € cafu e- . obl effe Deum predicar . fed omnis , qua nos venife ifha: ergo borum quidvm fuum. 3 nobis declarat artsficem L] À circum[lat , Ad quam nos etiam pertinemus Afhettabslia verà H univería ipfa rerum matura , proclamat illa in mundo corpora , infhectiones etiam , e * k babere (e . preflantiffimum | Conditorem., & ocwlis undique. lumen. effufum. Opifi- . ? Artificia- ""J cujus fapientiam feries , & ordo partium cem fuum non. teslabuntur Iaj mündum compingentium luculenter often, tum quodvis peritiam Íui prodit artifi. . L ell, dit E] etenim fi nihil primum in ordine cis . neque ftatuaf ad fingularet t caufarum affignetur , & unaquaque caufa Ículptam elegantiam , omnibiüsque fuis ab- Tilei ab alia in infinitum pendeat , coníequens foluram numerisfine artifice in arte. perito - Àn LÀ IOIQJ Amlris divini cfïc&ä produnt Dei Bonitatem. Dd | putamus prodiiffe, Et enm . flatuam ait qui veré dilïgit promptiüs manum, quàm os Trifmegiítus cap. p . Pimandri 455 ue fabro, aperit; & opere fortiüs, quàm vetbo fe pro- 4 €& pictore fieri nullus afferere audeat, miram dit, Jonatas dilexit Davidem velutianimam 14 Reg. 18. yundi bujus con(hitutionem . fine. conditore fuam: düexit eum Jonatas quafi animans toniiiife putabimu ? f^ami verüm non linguá, led mánu fuum 6r. Eít enim partium mundi ad fe invicem Jonatas in Davidem comprobavit amorem : communis affectio ineluctabile. argumen- Nam exfpoliavit fe Tonatas tunica, quá erat tum , quo Opificis Dei fummam Sapientiam, sndutus, €6 dedit sllam Davids, & reliqua ve- infinitam Bonitatem inferímus, quodargu- j Hexan. flimenta fua , nimirum amor predator eft mentum expreffit Bafiliusinquiens: Terra eff amantis, quem etiam tunica fpoliat induitu« ficcats frigidajaqua bumidatsfrigida aér ca. rus dile&tum: ex amore prodire liberalitae Iidu.t,bumidwgignis calidusse4 fiecus s fic enim tem ex eo crediderim, quia ad incremen- Bit qualitatis convententia, 65 confenfus, ut tum amoris crefcere, & liberalitas femper UV progrediatur , quä Alterum cum altero confueverit: imó nontantüm Jonatas Ípae éo. mifceatur.. Nam & inproximum elementum liavit fe tunicá , quà Davidem indueret; ve. t quodque vertit propter communem quali- rüm & reliquis fe veftimentis nudavit, quia t4temy, & propter contrariorum propinquam amor nuditate gaudet, quà pectoris aperiat €ommunionem coaptatur:z veluti ut terram, finceritatem » cordísque candorem: neque qua ficca efht frigida, frigorie cognatio cuin propterea Jonatas quidquam fibi refervavit, 4qua5 fic cum aere 4qua contingit, & copu- quod Davidi, quem vero, (inceróque amore, latur,quoniam is aqua interjella quaft dua- -:,.;;'s q4lMfs proferquebatur, nonextraderet, | Adeocum Dunuti. Yaum imprefione cum utraque qualitate ad- amore connexa funt munera, ut ubi hazc de, jacente , cum terra frigore, 8 cum aéris bu- zuore copulatur. funt, & ipfe amor deficiat ; nihili eftimatur Rurfus aé&r medio [u0 quafi amor, fi tantüm ex ore prodeat, non ex muea fequefler naturam puguantem ignis ,& aqua nifica manu exiliat , hinc Joannes in divini ffbi conciliat, 4quam bumore , 1gnem calore. amoris fchola eruditiffimus ait; Frilioli non Jgnis porró qui cAlidus ,. &$ ficeus est calore í.Joam $- diligam verbo, nequelinguá, fed opere, &$ eum aere colligatur, ficcitate in rerra focieta- veritate , non quód lingua inficiari debeat ,- tem vevertitur. — Ita orbis & progre[fue qui- quem pracordia profitentur amorem » fed dam aptus existir elementorum, qua inter fe quia verusamor non eít, qui tantüm ludit in conveniunt & con[entiuut omnia, Hinc pro- verbis, & nonnutriturin opere; quitantüm P"rtä elementorum eis nomen accommodatum nafcitur inore, & non adole(cit ia manu: ea eff. Hactenus Bafilius,qui nomine elementi eít vera dilectio, qua operibus comproba« Orat, pro confenfum, feu concentum defignat, quafi " Chrillianis mundus, ut notat Athenagoras, muficum f(it Dei organum, & univerfum hoc,ut ait Philo Hinc Deus, quia hominem adamavit , 6j. operibus fuum voluit amorem comproba« tanquam in literata mufica concinat minaces ?at INee, tum ; non folim fuz participem bonitatis .Contrariarum naturarum concuríus dirimena inítituit, cüm ex nihilo traduxit ad rerum Q« te fuadela divino arbitrio interpofita, mnium creatüratum ufuram, eique imperti- tus fuit corpus rectum, quo cateris domi- $. VHI. naretur animantibus, & promptiüs ccelum fufpiceret, ob quod conditus fuit; verüm e- Dei amor in bominem opere .z'mpm- tiam animam nulli obnoxiam interitui, ab fíis, quàm vace fe prodiz y e$ barmonico omni matcriei craffitie fejun&tam jmpartibi. rerum concentu eum allicit adcelesftia.s lem; individuámque, ac fibi fimilem s. Fa poffdenda , qua nulli funt interi - ciamus bominem ad imaginem , &f finilztu. tui obuoxia.». dinem noflram : Cuàm munificus, quàmo.- Ge», r, peratorius, ac foecunduseít Dei amor in ho- 61. Deo Deus hominem adamavit, ut minem?. quem tot beneficiis cumulavit, tot - harmonico rerum concentu voluerit honoribus infignivit,totcreaturarum divitiis eum allicere ad ea poffidenda bona, locupletavi? Hinc David: 7u dixifi r ag Ptlmtao, Liäo L MP' qua munifica largitate fuerat ei impertitus 6 funts tu mandafli, & creaza funt : amavit in mundi molitione, ut iisdem cum . aaimi oblectamento frueretur, Sterilis non eít Deus hominem nec aliter hünc (uum expli, cuit amorem; quàm operibus, bonisque qui- amor Dei in hominem cum tot bona ; quot bus hominem cumulavit, mundum enim funt creaturz, exquibus mundus coaleícit , propter hominem condidit, & hunc propter pepererit: ut nimirum edoceremur opere fe ipfum, eftenim Deus finis, meta, & íco- impenfiüs, quàm verbo, & nos Deum reda, pus hominis; lucem quá fruimur; fpiritum, mare ; etenim f1 verus elt amor, prodigus quem ducimus ; commoda, quibus utimur eft, non parcus; & quamvis priíci homines munifici fui amoris agnofcimus eífe notass carere oculis Amorem crediderint; nonta- . vult tamen Deus, ut ijsdem utamur quidem, men eum manibus putárunt deftitutum; Íed non abutamur : nimirum ut qua muni- Amare, & manum claudere , perinde eít, ac fica manueft nobis elargitus, nos ad ipfum Íolem noctem parere;. non diem invchere ; adducant, non abducant. Quis enim tam í E 5 Vecors, 38 Diüleratno 1l Dai nerationem reticet à Paftoribus no&e illa vecors,qui cüm coelum fufpexerit non videst 4f eífíe Deum, quicurfum aftrorum, mutatio- accurrentibus ex vicinis Bethlemiticis cam« al nes cemporum, rerum viciffitudines , ccelo- pis, & cultum commendat à Regibus puero ribu rum ordines, confervat, regit, & gubernat ? JEfu przítirum ? quia nimirum amor, quo PU .0'4. Paftores fuerunt Deum in cunabulis veneta- Ex hoc enim mundiapparatu , partie T Q*«f s. adimque concentu Deum intulit Juftinus. Sci- ti, manus non aperuit, quamvis linguas mo. Ilj UT Orzéé^*. |citapti enim graeco cuidam , unde evincae verit ; ideóqueamorfuit, fedplebeus: qui i t tur, Deumexiftere * refípondet, argumento veró fuit à Magis przftitus, amor fuit Re- id demonítrari luculentiffimo, non per au- & Moy gius, quia non linguam tantüm movit,fed res, fed per oculos inftruente homines, ni- manusaperuit: £rapertie tbe[auris [uia o p. Mattb. 3. in5 tieral mirum ex rerum, qua extant,conftitutione, tulerunt ei munera aurum, tbus,& myrrbam., 66, ]uci, ac perfeverante diuturnitate, quze providen- Non legimus à Paftoribus quidquam tiam, mundi re&tricem apertéindicat, Hanc Deo oblatum , proindeeorum amor, cultüs- d g Corn mundi coní(titutionem,ejüsque partium har- que tanquam pafítoritius , & plebeus retice- ftat, imnonicum concentum , Dei exiftentiam evin- tur ; & fola reverentia, folüsque amor, quo. leur cere przclare oftendit S. Athanafius oratione natum JEfum fuére Magi profecuti , com- D contra idola poft medium inquiens: Quis mendatur , quia manus apéruit, munerum Til cernens contrarías inter fe naruras , coaptae profufione,nimirum ut loquitur D. Leo Papa priüs fe di tas tamen e[[e, & concordem barmontiam te- quia quod cordibus eredunt , muneribus pro- teflantur, Fuerunt enim oblata munera, de« fiti| nere, veluti quis videns ignem frigido, & ic- cum bunido commixtum efje , a1que bac foi lati thefauri é Regionibus diffitis Regii amo- d ä D« invicem non refflere , fed unum quafi corpus ris praeconia, ac tefferz veri affectüs ex cor- bui.31, 1ad ab[olvere, non fecum cogitet , fori , & [eor- de, nonad linguam tantüm, fed & ad manus t fim effe eum ab iflis , qui ifta in bunc mo« prodeuntis: tunc enim cordicitüs amare Íe dum conjunxerit ? Et paucis interjedtis fub« natum in terris Deum Magi comprobárunt, tüs, ho dit?2 Quis animadver[o in diffmilibus, con. cum fuis apertis thefauris, manibus dona obtulére. zraríísque , parem , fimilémque ordinem ex Dei in homines fuerunt Magi 'mü; amorerm zmulati ; nonenim Deus hominem p [/ illis conflari, non animo ratiocinetur unam effe vim, potentiàmque, qua 1fla difpenfet,&& amat , niüi fuam eidem profundat bonira- Ti ubernet, pro cujus arbitrio omnia ita rità in tem; amat Deus hominem, quatenus vult ei Dei eo fLatu per(euerant? ipía enim per [e nune bonum, cum perinde fit amare, ac velle bo. quec num, & illedivinum zmulatur amorem,qui ts quam vel confitterint, . vel apparuertnt , ob | mutuam,qua in. illiseff natura difcordiam. non ore tenus, fed & manu per oblata mune- ibi Eít pottnon multa pergit inquiensz. No» igi- ra fuum comprobat amorem, Tate Nemo tam impeníoamore fuum pro- A pur pugnantia, $ contrariaex ipfa natura tn f), unum coalefcerent , nifi preflantior aliquis fequitur amicum, ut Deus Pater Deum Fi- fin e[fet, &5 Dominus, qui ea conjungeret , cui & lium dilexit, ait enim Matth, 3. De filio fuo i noftrainduto humanitate, & fuam in Thabo- ipía elementa tanquam ancille domine [ua in; re prodente divinitatem ; Hic eff Fslius meus ii obfequentes cedunz , & obtemperant, — Non enim [ingula. ad fuam. ip[orum naturam . re- diletius,im quo mibi bene complacui: iednon feqt fpeciantia: cum alijs. depugnant ; fed eum.s putes hunc aterni . Patris in Deum . Filium fitg muneribus vacuum amorem , nec aliqua la qui ea it4 coagment avvit , Dominum | agno- lita borantem fterilitate, fiquidem aternus pa- fcentsa. concordiam inter fe fovent : & na- l)nv: turaliter quidem inter fe contraria : gubernas ter amore, quo zternum filium profequi- Mi toris tamgn voluntate , in amicitiam cencili- tur, omnia fua communicat:. eft enim gene. ' pa 4nt W. ratio ad intra, quz licét ex intellectu pro- IV 6j* Mundum igitur rerum omnium Sator fecta proprié amor non fit, ex amore ramen pu Deus condidit propter hominem in furamo- identico proficifeitur , & non quidem ex Do ris tefferam, quem cüm amat, bonis, ac be- amore fterili, fed foecundiffimo, quoomne hu neficiis cumulat, ut ex creaturis affurgat ad bonum fecum trahit : feiens, quia omnia de.. 3oan 39* E veram fui Conditoris cognitionem,quem re- dit ei paterinmanus , nimirum omnia dedit €hi| damet, non tantàm orerenus, fed manu, & filio, quem fuper omnia diligit. Hanc enim 4f opere; plebeus fiquidem eft amor, qui tan- amoris excellentiam erga Filium | explicare bl voluitPater per amplitudinem largitatis:quia tüm linguam movet, & manus non aperit ad lelt munera profundenda , fed linguam tantüm enim Deus Pater in filio fuoàfe dilecto bene, Ts (olvit ad verba effundenda; verus, & regius feu fuine fibi complacuir, omnia dedit e1, feu eandem natuüram, bonitatem, totámque per- amor eít, quem dona, & munera. produnt, neque id probatu eít difficile; fcimus enim fe&ionum plenitudinem ; fciens quia omnia ' de veneratione à pattoribus Chrifto in prae- dedit ei Pater in manus. fepio Bethleemitico prafítita . nullam ab E- Neque Dei amor hanctantüm cum di- 68 vinis prodit períonis fcecunditatem , verüm Mm*tk,ïe vangeli(tis mentionem fieri, cum tamen, vel inaximé Matthzus commendet cultum,quem etiam cüm homines fuo dignatur amore Reges Magi Deo noftra induto humanitate profequi : fuas etiam amoris flammas mue praeilicére. qnem etiam non paucis defcribit, neribus feraces, & ab emui flerilitatis pro» ( procidentes adorauerunt eum, (cd cur. ves bro alienas oftendit : non enim munificus Deus 39 Àmoris divini effecta ptodunt Dei Bonitatem. Deus homiiies diligit , QUi'ajfu'is eos donis Pracipuum, & primum amantis do. 79i afficiat. Etenim deícenderat de monte Sy- numeft, quod in amante eft excellentius, ac nai Moyfts divini jubaris circumfufus nito. pracipuum , feucor; fed probet manus affe- ribus, lucísque cceleftis illuftratus fplendo- €tum cordis. In amato vivit , qui impenfe ribus, adeó ut feipfum ampliüsnon videret amat; & qui (olum Deum amat, fit amans to- in uberrimo divini fplendoris incremento : tus Dei , & Deusamantisz quisque veréa- : '4 Exod, 34. Et ignorabat, quiacornuta effet. facies fua matsfibi moritur, oritur in amante, cui vivit, €x conforzzo Domins, .Sed unde hoc? ut dicátque propterea qui veréamat; ubi fum, tb a, Moytes frontis radios, quos munificus Deus abi non fum , quia ubi nonfum,ibieft amor: in Synai faftigio amore munifico ei imper- fe mutuo profequentes amore commutatis 66 tierat, non viderit? fi cornua plena «erant fpiritibus vivunt alter alterius , quiauterque lucis, fi proprios aliis nitores delegaverant, utriquetraditur, & uterque ab utroque acci« cür perfpicua Moyfi non fuerunt fplendentia pitur, Hinc amans fervus dicitur;quia uni- cornua? quianimirum divinus amor id prze- €e alteri adharefcit, fed fervus eft iiber.eft- flat, ut vel nefciens homo beneficiis cumu- queingenuus , captivus, hinc Doctor gen- letur, quamvis pravia nulla premittat me- tium amantium Magifler ad. Ephef. 2. ait: rita,nullámque praeambulam difpofitionem, £go Paulus vintlus Chriffi, nimirum glorio- priüs muneribus afficiatur, quàm cognoícat, 'fius ei obtigerat effe vin&tum Chrifti, quàm fe divinisafficibeneficiisz nullà Moyíes me- 6:Monarcham mundi. dametf1amans vin- rita premiferat, quibus frontem przpararet :€ulo obítri&ctus amoris fit captivus, nil tamen ad divinos fufcipiendos radioss fed quia fuze deperdit libertatis; quia nil liberius vo- Deus Moyfem adamavit fuis eum illuftravit Auntate , ex qua nafcituramor: &quamvis EEme, 33, radiis: Nouite ex momine: & mvenifli gra- non fit fui juris, fe tamen poffidet, fecüm- ?íam coram me accefferat MoylesDeo gra- que alium poffidet ; quia uterque fe poffi- tus ,rmontem «onícenderat Deo charus , & det, quamvis non infe, fed ia aitero. — Hiec montem 'defcendit lumine clarus; fuà ipfum elt amorisvictoria vincere, & vinciretrium- infignivit luce Deiamor, quó Deus Moyfem phatorem fui; uterque vincitur, quia vincit. 7Y« proíequebatur 5 ut illuftriüs fplenderet, «la- ui Deum veréamat, Deo vivit, noa riüsque czteris infiotefceret : (quos enim fibi, quia dum fibi moritur, oritur Deos fe Deusamat, hos munerum laceilluttrat: ne- amittit, fed fe reperit in Déo , cui quod eít que divinus amor meritis indiget, quibus in fe preítantius, feu cor, ex quo nafcitur ejus flammainnutriatur; ubienim eft amor, amor, elargicur, Pretiofa tàmen eft hac ibi & merita amatiz abhortetamorà vacui- mors amoris , quà amans qui fibi moritut, tate, probrümque faftidit flerilitatis, Deooriturz cor deperdit/fed vitamemit di; 67 69. Id enim intereft difcriminis inter pro- vinam, quá reparaturhumana. INon amat, fanum, & divinum amorem, quia ille nudi- qui fe in donum non exhibet amanti: veri- tate gaudens,quos amat, fpoliat, dejicitque tas amoris exhibitio eft muneris, mec alia in probrofam paupertatem : amor autem luculentiori ratione verus probatur amor; divinus veltit, quos afficit;ornat, quespro- quàm pet largitatembonorum. 'QuiaJacob fequitur ; beneficiiscumulat,in quos tendit; Tupra czteros fuos filios Jofephum dilexit, fitque propterea connexa cum amore libera pra ceteris eum pretiofiüs velivit: J/rae] Genef. cap.. litas; nec credamus pauperem, quem à Deo autem diligebat Jofepb fuper filios fuos , fe- s7. noverimus dile&um. — Jofephus à fratribus « frque ei tunicam polymitam, quá nimirum invifus, & ab /Egyptio Hero odio habitus à fuis diftingueretur fratribus., & elegantia pauperrimus vifus fuit; fed quia dilectus à veftis in filio fingularitatem proderet affe- Patre pretiofa indutus veíle apparuit, & in &às in patre, qui plus dedit filio, quem plus paterno teftamento majore parte donatus: cateris dilexerat ; amoris enim gradus per Do tibi partem. unam . extrafrarres tuos. donorum computantur numeros : non a- Rurfus cüm Herus /Egyptiacus cospit eum mat , qui os aperiens , manus claudit ; ille amore profequi, divitiis ftatim affluxit,totam , 03* amat vehementiüs,qui largitur effufiüs, lar- enim Putiphar ei domum tradidit : quia ubi giüsque profundit indile&tum munera: qui amort, ibi liberalitas; imó adeo eftamor mu. Deum amat,fe dat Deo, & quem ver- nificus, ut vel ipfum cor,in quo nafcitur,ado. bis amorem exprimit, operibus ä lefcítque fecum trahat, donétque amanti; ve- ; expromit, i tus enim amans non g&,quicqr ïibi re(ervat, Gw d ; 9 S d ; DIS. & (40) £8 G»'G505 05805 05 3505 09 — — — Eincedi G95 085 009 3 05 Godocbebcódod»es " D* (*6 d LIIT E æcææäæææææäææääæ GDODODODODIDCOQU 049 — DISSERTATIO III. : Amorem Dzr: in hominem luculenter produnt zternis Patris Filius noítra indutus hu- manitate ; & Spiritus Sanétus multiplices difpertitus in lin- guas, quibus totidem amantiflima pacis ofcula libáffe vifus ;'&, ac hominibus eblandiri. ! $.L Opifex Dei amor, quem ex buto bominem ]?nxit, non folum omnibus jn terrefiri paradifo cumulavit delicáis: verhm etiam ? ceno in celuu eve- xit eterna lge:ztz'mte dozaudum, L T« A r)' ( Uantum amaverit -Deus cum fenefcere inciperet, eandem ;pom'() vi- ä& N hominem ex eo conji- äh C tali aliquoties inftaurarent, donec in coelum cimus, quia non folüm absque przevia zegritudine, fine ullo dolore, El 3 7 ( ex nihilo eum traduxit, 5 A .'ll/ü j z f ) fine funeris timore transferrentur, viéluri d Z "Wi L OR UYTMLT LL ut ex humo homo fie- A N Aa! & ret, & é cono natus inter Angelosin ccelis, qui priüs fuerant in« S tet homines veríati in terris. NT "2á LL AU .L coelo deftinaretur, do- nandus xterna beatita- Imó hzc naturz , & gratiz primzva 2e ornamenta eo obrinuit Adam pacto, ut fr in ä te; verüm univerfum condidit veluti pala- obfequio Dei perfifteret , ea potteris omni- tium, quod inhabitaret omni eleganti fa. us veluti hereditario jure trausfunderer, peliectili ornatum; eíque thoriaddidit con- fin veró/Numini non paréret tam fibi, quàm fortem: condidit fiquidem Deus hominem, poíteris eamdem amitteret,fibique, & fuis Vl a u- — CM S *5 w — L p cui nomen indidit Adz, ex cujus fopiti cofta poíteris neceffitatém injiceret moriendi, Lo. Evam formavit ejus uxorem , quibus tegi- p men commifit ceeterorum viventium, & in cus veró, in quo Protoplafti degerent fingué lati fuit amcenitate con(itus j erat fiquidem alimenta menfam eis propofuit orbem ter. hortus, fedes totius honeft & voluptatis, & i ratum long? , iaz-iï:que frugiferum, animiüm- vivarium omnium deliciarum, furgebant ibi que 1isdem impertiit interitui haud obnoxi- ofv E a E C UR atüificiofis difpofitze fpatiis fylvz, faltisque, um, quem etiam inftruxit non tantüm noti- plantatia, vireta, pomaria, & una venultis- l tid rerum omnium naturalium, verüm eti- l fima voluptasin mille fparfa concolores flo- am fcientià earum, qua vires excedunt na- tebat voluptates, omnésque terrarum opes turg: eisque fuit propterea gratiam clargi« in hoc uno'erant hortenfi claufze amphithea* tus fupernaturalem, quà ab ipfo ortu divi- troj ubi cceli ferenitas, a&ris clementia, tel- no effent grati Numini, ejüsque familiares, luris flores ridebant, coleflfsque aurz pla- amici, X filii con(tituerentur; aliáque addidit cidiffima temperies, fyderümque favor, fo- dona fupernaturalia , quibus appetitus in- lisque adblandiens lumen arridebant : ibi ferior ad nutum pareret rationi, & hzc quadrupédum omne genuscicur; volücrum Deo; dediítque preter animum utrique cor. picta, ac canorzturmaz, harmonico cantu ;:3 pus vividum, robuílum, defoecatum ab om- feflivé. plaudentes: Pifcium f. quammigeri ni impuritate,(ucco vitali vegerum,membro- natantes greges ad nutum obfequentes ; ar« rum omjium compage, G fenfuum perfe. bores fruclibus onuftz, & tellus omnigena &ione abíolutiffimum, eximia itidem pra- florum varietate pidla: ditum venuftate ab interitu immune, nulli & ne animantes fi- tirent, vel teilus arefcere t aut ficcitate Íqua- eegritudini, nulli vulneti, aut dolori obno- leret , fonsé meditullio ingens par maximis xium;addiditque innocentig primigeniz quibusq;flaviis erump ebat;qui pellucidisrivis Blmj, 3' beneficium , feu juftitiam , quzab origine inalios fe quatvor dií criminabatur amnes, :ïg fuam trahit nomenclationem, nimirum fpi- Geminam Numinís munificentia addi- ritum liberum, fui juris, cui appetitus om- j. dit atborem unam ad vita; fomentum , & nes, cupiditates fingule ad nutum obtem. alteram ad virtutis exercitium : illa perarenr; hacque felicitate donati homines in me. 3 dio paradi(i fuas egerat radices, utadipfam ad plurima protraherent vitam fecula, quz é cunélis par p tibus aequalis pateret acceffus,& E patium, ä Al Amorem Deiinhominemluculenter produnt divinz Perfonz., 4 x fpatium; hacque arbor vitz fuit', cujus vis rata, nec verborum fucis. depicta, fcmis ä nam inditus (ibi decor non pellexerat, Quám Q medica licét immortalitarem carpentibus, & edentibus non impertiret ; longiffimam perniciofus ferpens / verborum iliecebrisdi« tamen vivendi facultatem fuppeditaret, Alia vini inftillans transgreffionem pracepti ad' efum pomi, ac lapfum pertraxit: nimirum arbor,quz fcientize boni , & mali nomencla. tionem fuerat fortita ex eventu magis futu- amor venuílatis vitam adimit, nósque à ro, quàm ex vi fapientie inditz, perquam fummo bonoavertit : ex quo enim arbor amcoeno defixa fuit in loco, foliorum comis, (cientiz coepit optari, vifa itidem fuit. tce. P frondiámque ornatu, ac. pomorum forma minze etiam delectabilis; ut inde difcamus; "- proríus elegaus; & licét. Protoplafti pleni quàm cautos nos eífe oporteat five in com« effent totius amoeniffimi horti poffeffores, mendatione bonotum,(ive in malorum vitu- ]« ut tamen fiduciariam füuam fervitutem ext- perarione : vidit mulier ,. quod. bonum.s gui faltem tributi haberent penfione tefta. effet ad vefcendum nimirum coepit. paliato tam ; mandatum acceperunt à Deo, . ne po- fapere , fed quomodo fapuit, i nondum mum fcientize boni , & mali guftandum car- pomum przguítaverat ? fapuit , quia ocu- lus de illius. fuavitate jam inulerat judi« perent, nifi perdere jus immortalitatis fibi, fuisque pofteris vellent. Verüm cum jam cium, idei fuadente angue; quatenus gu. dudum invidia hoílem torqueret tartareum, flum illius pomi , íta ei fuaíerat , ut pete Íuaferit, ' quód homines ea donatos videret in terris Aj felicitate, & long& majori futura donandos Invafit igitur mulier dentibus pomam j* in coclo, cujus ipfe poffeffione deturbatus ftirpis fibi prohibite ; & arbitrata in pomo fuerat, ferpentem , ceu animal pre catetis beatitatem Deo invidendam devoráffe, qua« aítutum, & fagax ingreffus,vocalem artibus vis difrupta mora ad maritumconvolat vint fuis effecit,cui etiam tormam addidit plenam pomis illis infitam laudatura ; mottíisque- Vl« infidiarum, vultimque adillecebras, G blan« metu tergiverfantem virum pellicit ; po- tl dimenta effictum, mümque exhibet, quod acceptum den'e momordit; deglutivíque unà cum maio lmq- Cümque fortáffis Eva per eas paradi(i ün voluptuofas delicias inceffu vagaretur foli- illo etiam mortem , tam fibi, quàm totí (s Gtof, chbusa tario, con(iflerétque propriz indulgens cu- ejus polleritati: comedit, dedítque viro fuo rioltati ad arborem fcientiz boni , & mali; qui comedit , && aperti funt ocult amborum, N h adfuit ibi ferpens, five circumvolutus arbo- cimque cognoviljent. [e effe mudos , coníutt« lil £is cauli, five fübtet atborem in. caudam e- runt folia ficás ,. 69 fecerunt fibi perizoma; Ill« reclus, qui perindeac Soror fororem allo. t4. Sed cur aperti funt. oculi amborum f quicur, mirà fermonis illecebrá ejus primüm poftquam Adam pomum illud fibi vetitum m - fategit (ibi benevolentiam captate, dein vi- comedit? an non ambos aperüerat. Eva o- [nis rus peftiferz cupiditatis,& defiderium excel» culos càm pomi pulchritudine fuiffet. an- LO lendi fupra humaaam conditionem inftillat guis fuafu dele&ata ?. PiZit »mulier ,. quod us mixtum dulcedine pleniffimz libertaus; & benum effet. lignum ad vefcendum, &6 pul- jet quamvis mulier horreret pracepti fibi in- cbrum oculis , . pomi pulchricudo oculos jun&i transgreffionem, cum unicum tantüm Eve illexerat, certé mulier ambos aperve- i fuerit , nec fervatu difficile, &Lad eum dum- rat oculos , quibus uberius ex pomi pulchri- EUC, taxat finem injundtum , ut Dei fe cognofce. tudine hauriret oble&amentum ; fed recté - li* rent mandats obnoxios ; cul tenerentur amborum oculi nonnifi poítquam Adam po- ] obfequi: praefertim quia in hocpracepto vel mum comedit, dicuntur aperti; quia fi p maxime miferentis Dei illuxetat bonitas,fua- Eva ftatim ac pomum momerdit, erübuiffet - 1 visque providentia, ne labores fingerent ho« in fuaauditate, horruiffet procul dubio , tel- mines in przcepto . illo fervando : lignum nec viro przbuiffet illud comedendum, quod J fiquidem, cujus efum interdixetat ,' procul noxium deprehenderat. Comedit igitue hs ab oculis ablegaverat, ne facilis ad ejus po- Eva, fed ejus oculi minimé aperiuntur, niíi ibi ma carpenda pateret acceffus , cüm arborem poftquam Adam pomum deglutivit: fed ii vite medio in paradifo collocaverit omnibus mentem pulfat dubitatio, cur pomum illud n obviam , pomis onuftam. Durius enim ocyus in fceminam virus non effuderit. Scio [ fuiffet fi ejus arboris ufuminterdixiffet,quae pornum fuifle ícientiz , quz foeminam mi« afe & obvia effet, & fola delicias praeberet: íed nimé plusquam virum decet : fed cor pott efum viri fupplicium ambobus zqué infli. 2 mulier terreftres illas pervagata. voluptates fl« arborem vidit (cientizeboni, malique geni- gitur? an quia Principam delicta nocentiora funt ? lua- tricem, & ficut eam animi libido pepulerat, €. 1 genef, 3. oculos in ejus poma curiofa injecit, — idse Malé carptum à feemina malum mo. mis 'nió igitur mulier , quod bonum e[fet. lignum ad mordit, eglutivitque Adam, & unà cum ipfo malorum iliadem ; ünicus enim inter. vefcendum, && pulcbrum oculis : . nimirum Heäo vidit, quia anguis eloquentiá fubdolus, ac dici pomi morfus in miferias omnes non jdi« j vafer zequé illecebris, ac infidiis ejus de- Proteplaítos tantüm ; fed & totum huma« pradicaverat excellentiam : & quamvis pul- num geaus detrufit, Fuit pomum illud ine me chritudo eidem antea ineffet, quia tamen fauíta illa Pandorz pixis, ex qua Ícelerum 0« a T. nondum (erpentis fuerat: fermonibus colo- mnium portenta, & fuppliciorum omnium Ferani de Affeiiibus Tom, Id h genera 42 Differtatio ! [Il. gchcra in hominum perniciem , ac interne- nobis gemitibus. inenarrabilibus? certé & [ €ionem eruperunt: invexitcomefum pomum gaüdidm Spiritusfancti maximum fuit, cum u famem interris , probrofam fterilitatem in & iple Spiritus [antus amor fit, qui propte» CJ fegctibus, cruenta bella inter homines, graf- rea voluit iplemet. in utero Virginis Chrifti fantes pe(tes in Urbibus, calamitatum turbas, corpus efformare ex puriffimo Virginis fan- [ erumnarum exercitus, morborum agmina in guine, membra diftinguere, artus compin- perniciem hominum; hinc minantur in aére t gere, nervos diftendere , tozümque corpus f tonitrua, delabuntur nivium velera, coru. ad (ingularem abfolvere perfe&tionem;ut do- | Ícant Fulgura,irrumpunt fulmina, fzviunt cet D, Thomas inquiens : Cám ex maximo s 4.31.a7t, 9 P procelle, conteruntur fegeres grandine Dei amore Filj) Dei incarnatio f aBa fit,recià 1. ;ü quódque deterius, & malornm maximum Spiritui [anélo,qui est amor P atris,E5 filij cor- pomi morfus nos paradifo exclufit,& in val- pors formatio attribuitur ; Propterea ipfe lem omnium calamitatum protruflc. ab xterno hominibus diviag dona gratie [;hhtijf" : proparavit, quibus opitularetur, quinimó 3. A. miffus & ipfe fuit in eodem illo zternitatis lgur' fiph Afäarem Dei in bomines tote trer fplendore, & decreto, ut hominibus fieret a- mabile Dei donum, quia ut docet Augufti- Per[omne Divine luculemter. obteflata nus, Spriritus [anclus, ita. datur. ficut douum Lz.äulf-dt funt, cum aterni Patris filius noffram induit Dei,ut etiam (e ipfum det.ficut Deurüt etiam Trinit .cape bumauitem, affumpfitque infrmitatem. docec D. Thomas;hinc liquet;in opus redem- 19o. ut [ua nos gratiacorroboraret eám- I.-þ. g 38- Z El prionisnoftre amorem confpiráffe omnium queimpen[ins amaremus. divinatum perfonarum, quatenus à Patre eni. aït!l- 7.« i Antus fuit zeterni Patris mifericordif- xim amante homines Filii crux impera:a fuit; fimi filij amor in homines perditos, & à Filio vehementiffime cupiente homines, üt quamvis divina juftitia Protopla- quos amat , redimere, fufcepta fuit; & à I ftos de inobedientia illa, fuique przcepti fancto Spiritu itidem homines adamante ad cransgrelffione in jus vocaverit, & pro legi- crucem fufcipiendam fuit Chrifti caro ad. timo tribunali lz diving Majeftatis reos aptataz & tandem ab amante tota Trinitate egetit, ut digna de fontibus fupplicia fume- redemptio noílra ex vi amoris ftaturaz ni- rent: nihilominus contranitente , partésque mirum: fc Deus dilexit mundum, ut filium fuum unigenitum daret : hoc eit ita. dilexit fuas efficaciter agente Dei mifericordia,copi- tavit cogitationes pacis,S non affli&tionis,& hominem , ut decreverit Verbum zternum Parer mifericordiarum fic mundum dilexit; homiaem fieri, uthominem ptoprio fuo re- dimeret (anguine: hinc Bernardus ait: L»- ut Filium fuum unigenitum daret ; cujus à- 3. de NAtiv, mor in homines non alio redimendos pretio, debam ego,in platei eram , werebatur intus de 0f»in. quàm fuo fanguine, tantus fuit, ut paratiffi- me judicium mortis. Audiens boc unigenitus ** ma voluntate, & promptiffima charitate fta- in [inu Patris flebat multumy & pofito diade- tim refponderit, Ecce venio, X fufcepturus in mate vedemit me, Ergo ne adbuc ludam, &5 M. fe omne onus fatisfaciendi pro humano ge- eludam ejus lacbrymas? nere , dedit femetipfum pro delictis homi- Vivificaturus igitur Dei Filiushominem 9. num;cum enim effet in forma Dei, feuinco. peccato enectum, noftram voluit humanita- gnitionis matutine zterno lumine, inquo tem induere, & carnem fieri, féque mediato-- 20 MER À - 5 Id omnia futura obje&ivé prefentia iunt, & die rem offerre Patrem inter, & hominem , qui ftinctiffimé confpiciuntur : femet spfum exz- medivs eft divinas inter perfonas.ut hoc ama- vanivit formam fervi accipiens, G babitu in- bilicauftico humanitatis;indurata velut mar- 72 $2 mora corda hominum ad flammas emolliret ventus ut bomo ; imó fattus etiam obediens amoris;ad ftudia fle&erct virrutum,& à vitijs I gsaue Ad mortem, && quidem mortem crucis. ——2 —— 0099 uanta fit affuetudinis vis inde conjicimus, avocaret; voluitque ex puro in hominesamos A5 com vel ipfe Deus poft tot frequentatos hu- re naíci, lactari, efurire, fudare ; imó & fan- H manitatis actus in mundi molitione, homi, guinem effundere adamantinam humani cora nümque prote&ione, tandem etiam ipfemet dis duritiem fracturus : nósque ut amorem hibitu invenrus fit ut homo;ficut Apoftolus doceret;afcendit crucemMagilter amoris,ve- [ loquitur; & babitu inventus ut bomo; imó ad lut cathedram, dolorofiffimz paffionis,ubi in um intenfioris amoris acceffit , quia virginea fuz carnis papyro atramento fui cru. f prodigi cum unico voluntatis affenfu homini potuif. oris, clavorum calamo fcripfit verba illa, 7E- fet ignolcere, & in folioglorie fuz permane., fs amor cructfixus pro bomine, ut amet bomo b re.adhuc propofito fibi gaudio fuftinuit cru- librum fcilicet impreffit, qui nonnifi docu- lä cem confufione contempta, ut fcribit Apo- menta contineret amoris.quem homines edo. flolus ad Hebrzos 12. hoc eít prz« gaudio ceret, pro quibus redimendis Deus Pater fili- &l um fuum unigenitum tradidit,& non quidem comprobandi hominibus amorem , quo eos e profequitut ignominià contemptá crucem ex alia caufa,nift quia homines dilexit,non eo W fuftinuit. amore,quo cuncta condidit, fed quo homines &. Sed quid inhoc amoris augmento mo. fingulari profecutusamore ad vitam promo« Jituseít Spiritus fan&tus , cui proprium eft vet fupernaturalem aterna donandos beati« T u mifereri iemper, & parcere, ac poftulare pro tate, u .Quag;g AmoremDei in hominem luculenter produnt divinz Perfonz. 43 quam nunchabet: hoc enim erat Deus, an-. LP 12« 4e Qibm grandis, mirisque Dei amor C"Ui:u (-'Bf'o &um enix: Deus omnem in fe bonitatem con- tequam effemus conditi, quod nunce(ljadeó — xineat, tociüsque perfeClienis florem immat- ut tametfi in nihilum redigeremur , adbuc " ceícibilen , omnémque amabilitatis ratio- nil Deo detraberetut, ut ait Auguftinus, qui addit, Deum ab. eterno decreviííe homines nem, Íítque in fe (ümmum bonum, amabi, Je, infinitum; nec ulla indigeat re, opéque condere, quamvis nonnifi in. tempore eos exierna, adhuc fuum voluit amorem ad ho- plaímaverit, ut oftenderet , / íe hominibus anines exiendere , quafi non contineret ipfe non indiguiffe cüm fine homine ab zterno IT Íummam bonitatem , quee totum fuum in- omninó beatus, fumméque perfectusfuerit z L] finirum adzquaret amorem. I1mó tametíi tota enim gloria, quz cx mundi, hominis- hujus affe&üs nonuifi in tempore . obtigerit que creatione Deo accreícit, extrinfeca eflz cffe&tus, hominem tamen. ab zterno — fic di- non que aliquid ponat intrinfecé incrementiz G quamvis ex puro amore Deus. mundum lexit, ut ftatueric filium. fuum unigenitum Eääg !d ïæ'u'.'u dare ; hinc Cyrillas: AMirus profettà amor condiderit, ut hic amor ubertor Íplenderet f« eap.to Dei in bomines, ctm eteruus fuerit una cum in homine, nonífolüm hunc perinde ac cae- JDeo, quia ut ait Auguftinuslib,12. deCivit. teras creaturas amore ell. proíecutas natu. cap. 17. Confilium Det eternum f*it de bís, rali, led etiam fupernaturali, quo-eundem tf'ä.!ï.dg que futura erant, opus camen nouum : & eó ad gternam eveheret beatitatem, & quidem &it infignior hicamor, quóex íoja Dei pro- absque ullo hominis merito pracedente. Irinit aj £Í. 19, dierit bonitate, cum nulla urgente neceffita. Id intere(i difcriminis inter noítrum, L. 8 £e Deus (ic homines dilexerit, ut filium fuum & Dei amorem, quia nofler amor invenit, Mm. daret : amavit homianes omnino liberé , cum f£*3^ 14 Gl & tuppapit in objeto amato, quod a pofíet eos non diligere; quia nil ex íe boni Dei veróamor non füpgonää, fed ponit quod continet homo, fed totumex munifica Dei amats nonenim Deiamor invenitin amato largitate poffidet bonum , quod in fe conti- rationem amandi., fed ipfe, quia amat ama- net. . Se iplum Deus neceflarió amat, quia bilem conflituit rem, quam amore profe- eít neceffarió funime bonus , ex quo amore quitur?: hinc naturali amore, quo Deus re« eceffario procedic Spiritus fan&tus ad intra rum Sator mundum amavit, ipfum condiditg e&qualis Patri , & filio 1. tametfi non. poffit & co ipío , quód creaturas amavit,ijsdem de. eus fe non amare, poteít tamen mundum dit, ut effent, ac continerent boniratem, quà &on amare, ficut potuit mundum non con- forent amabiles : ? nulluz: enim naturale bo- dere. . Potuit etiamhominem non diligere num praceffic in creaturis, quod amaret, fed amore fupernaturali, nec eum dirigere ad Deus exeo, quódipfas amaverit, ijsdem fuit eeternam beatitatem, & tamen omnino liberé amabilitatem impertitus * itain amore fu« ! de Ntiv, nulla coactus neceffitate hominem voluit a- pernaturali , tamet(1 nulla hominis merita Denit. more ptoíequi tam naturali, quàm fupema- pracefferint ;; necullum in homine fuperna« turali, quamvis nulla inde ipli. udilitas re- tutale bonum ; illud Deus pofuit, cüm pri« fultaret. müm hominem copit amore profequi fupet- &D Motis eft; ut homohominem propter naturali. aliquod fnum diligat commodum,íed Deus 12, Imó non folüm in homine. nullà pree- $ homines amavit,cometfi nulla inde ei utili- cefferunt merita, fed pr&via fuerunc deme- tasobtingeret, cum Deus nulla re. extra fe rita: non enim invenit Deus in homine bo- indigeat , & omnem intra fe fufficientiam , num, quodamaret, vel meritum, ob. quod ac per-fe&:onem habeat: continet enim D'eus diligeret; fed potiüs malum, quoab.homine eminenter quidquid boni, & pulchri. creatu- averteretur, & demeritam, ob quod odio,8z 3 ! Tf is ineit, & quidem modo long? perfediori, peena eum profequeretur:: hinc Apoftolus perinde;ait Dionyóus de diviais Nominibus, ait: Commendat Deus charitatem fuam i d Rom. g. ac argentum pertectius eít in auro ,. quàm uobis, quoniam cum imimici efomus, Chrifita in le ipfo, & cum Deus longé eminentiori. pro uobu mortuus esf , & quidem. fumma . zatione contineat quidquid boni ineft.crea- eít Dei charitascommendatione d igna, quàd 4 turis, nullum poteít à creatura. incremens cum odio, & poena e(fent homines digni,eos tum bonitatis fufcipere, quo fit, ut Deus ho- nihilominus impenfé dilexerit : imó etiam £, 4 zuines diligat non propter fuam ucilitatem , fi precognoverit;plurimos ZüEUros tanto a« fcd ob commodum eorundem hominum, mori ingratos, ac fuo amore abufuros; uride- " quo pacto ait Irenzus , Deum conílituiffe Chryfoftomus ait : .Commendat Deus cba- Homil, n6. I.il-q- FJP; Abrahamum fibi amicum propter Íolam 2$, ritatem (uam , quód pre éngratis filium des ivüius Abrahz utilitatem, non veró quód a. &erit , & quidem ex praviatuturorum pree. a l;quid commodi Deo inde accrefceret : quo- Ícientia, ad enim hocincrementum fupervacanea Deo later homines appetitus, & affeQus ra« 1 3. , elt creaturarum produ&ctio, cüm Deus an- tioni diflentanei & previa ignorantia , -t tequam .conderet. creatutas , mundümque plurimum in caufa funt , cur res. fubinde traduceret ex nihilo, etque fuam communi- ament, quas poítea amáffe noilent , peni- 3 cáffet bonitatem , ejusdem proríus fuerit teátque amantes fui amoris ; plures. funt, - ^L X kX a fe&tionis, totámque plenitudinem boni- qui cum beneficiis aliquem . enmulaverint , f fatis , ac perfe&ionum comptreheaderet , quem poílea cum à gratitudinis defle&eas Feraui de Affeiiibus Tem. IT A n 44 Differtatio . III. Y tem legibus deptehenderint ;-poenitet ipfos dem non adoptivum , fed naturalem, ejus« beneficiipraftiti; at Deus, quia omnifcius, démque cum Patre naturze , ejusdémque ! fumma Sapientia, & (cientia, fummazqui- effentize non fpeci& , fed numericé : neque tate , ac prudentia hemines utroque profe- hunc ullo pretio venalem exhibuit , íed ! quitur amore naturali, & fupernaturali, illo dono omnino gratuito donavit hominibus, 3035: ^ quos cumulet bonis nature; hoc, ut pro- fcu Principem fubditis, herum famulis, in- Amoveat ad zternam beatitatem : & licét nul. nocentem reis: imó, G dedit non folüm, ut lam deprehenderit Deus increaturís caufam cum hominibus converíaretur,ut homiuibus eosdem amandi, non tamen in Deoamante imperaret,led ut pro hominibus mortem op- defuit (umma ratio diligendi, quia ut fcité peteret, tormenta, dolores, convicia, crue Homil.7, epifl. ad Ti. Chryfoftomus : Infinira Dei bonitas vadix cem, & mortem fubiret ; idque ex puto amore, ut à morte aterna homines libera, L - Wb Üe. metb : ei£ , & ratio amandi bomines , quamvi o- »eni dileiiione indienos, o Ett (iquidem tan- ret, & fua morte mortem noílram debel- ta Deibonitas, ut ipfa fola fufficiat ad ra- laret; & vita donaremur 2terna, nulli ob- noxia interitui: Sic Deus dilexit mundum, tionem & caufam amandi , nullá requi(ita ex parte eorum, qui amantur, causá. ut filium fuum unigenitum darety ut ommnis, Yó, 14, Càm igitur Dei amor feecundus fit, ac qui eredit in eum , non pereat ,. fed babeat beneficus, conítituátque rem ipfam amae vitam «ternam Joan. 3. fedcur faltem non bilem, quam fuo profequitur amore, eà eít eft par ratio, ut omnis, qui credit etiam 3 infignior Dei amor in homines, quó nonau- exaltetur pro eo,hoc eft moriatur proater- ri,argentive cumulos,non gemmarum acer. ni Patris filio, ficut hic pro hominibus H vos, non bona fingula, que munilo infunt mortem Ííubivit? adhuc ingens fuiffet be- tantüm hominibus dedit amore naturali, u neficium à Deo hominibus colíatum, & Dei quo eos füit profecutus; verüm etiam a- l : amor plurimum commendaretur , cüm fi- 2m.34. more fupernaturali , ut. homines mortuos lium voluerit exaltariin cruce, licét repoíce- / f peccato,redivivos vocatet , traherétque ad ret etiam homines pro filio exaltarig & ni« ceeternam beatitatem Filium fuum unigeni- hilominus id non exegit , led filium exal- JeAn, 3 tum munificá largitione impertitus eft: Sic tari voluit in cruce: & ab hominibus,quod K Deus . dilexit mundum , ut filium [uum uni- facillimum erat, tantüm petiit, nimirum geuttum daret , ut. omnis,qui eredit in eum, veram , Q finceram fidem, eámque ob eo- dl & non pereat, fed babeat vitam eternam * rundem hominum comfhodum , £ omnz, nimirum tantá amoris vehementiá, nifüque qui eredit in eum non pereat , fed babeat vie " g mundum dilexit, ut filium fuum unigeni- tam eternam, - & hi tum daret, hoc eí1non Angelum, non crea- Moritur unigenitus Dei filius in cruce; 1f. turam aliam excellentiorem , quam condere N ut nos commoriamur in baptifmo 5 ma- potuitfet,)non mundum alterum, quem pul- duit ipfe fanguine, ut nos luítrali unda ab. Pl chriorem, & excellentiorem potuiffet creare: lueremur; pendeté cruce , ut nos fide viva Q led quod eít long& majus proprium fuum in eum refpicientes exaltaremur in.Dei Re- l 44d Rom $. filium dedit , ex quo intulit D. Paulus. Nec gno. Maluit filium fuüum ' unigenitum proprio peperciffe filio,ut fuum in homines mori, quàm homines emori: s£ ovnis gui expleret amorem 5 qui proprio filio mon pe- D credit in eum , non pereat : in. nos voluit pereit , fed pro nobis. omnibus tradidit. il- &ternus Patef totam redundare utilitatem NI Jum: quomodo cum illenon omnia nobá ex unigeniti fui nece , ne nos morcremur, donavit ? (1excellentiam amoris ex magni« fed erepti à gehennali morte vitam in cce- K tudine rei dono datzdignoícimus ; divini lis confequeremur zternam : fed cur non ameris in nos excellentia fumma procul du- ob Angelos, quos priüs homine Deus con. Q bio fuit, cüm res ex vi ejusdem amoris da- diderat, & perfe&tioris funt naturz , Dei W ta, fuerit ipfe zterni Patris Filius, /frc Deue unigenitus filius non petiit in cruce exalta- d dilexit mundum, ut filtum fuum unigenitum ri? Nimirum ut inde, uberior ia homines ( daret, hoc eit ilium fuum non alienum, Dei amor illacefceret, qui f voluiffet, etiam h Nos cüm Deum diligimus nil ex parte no- Angelos potuiffet & tartareis liberare fpe- t ftra Deo damus cüm fingula,que poffidem?, cubus: noluit tamen Deus beneficium ho- fj noítra non(int, fed Dei, à quo accepimus. minibus przftitum, Angelis elargiri, Nuse N Malum tantum fuam ex nobis originem tra- quam enim Angelos apprehendit , fed re- hit , à Deoveró quicquid boni nobis ineft : litáà majori, & perfe&tiori creatura ad mi- . 4 Tip, , 1 ;70' fecus zternus Pater, quia homines adama- norem fe convertit , & ne moreretur, vo- il D detru vit filium veré fnum , feu ejusdem cum Pa- luit unigenitum fuum nofítram induere V d) T'ope üt tre fubftantiz, ejüsque naturz mirifica de- mortalitatem , ut cum | illam exueret , à ew dit profufione, ut fieret homo , hominem motte liberaremur zterna donati felicitate, n redempturus; & quidem dedit filium quam- & quamvis. potuerit id praítare, tametfi lt vis unigenitum, fi enim plures babuiflet, & ejus unigenitus mortem non fubjiffet; voluit f unum duntaxat ex amore , quo homines tamen eum noflram affumere humanitatem, lo profequitur iisdem dediffet, non ita ingens & mortem crucis oppetere, ut luculen« Qu Deiin homines fuiflet amor , ut ex eo, tiüs Deiamor in homines fplenderet, cujus (er quod unicum filium fuum dederit , & qui- preftantiam, & magnitudinem , cum non vale- l'qu - * | AmoremDeiin hominemluculenter produntdivinz perfonz.4$ valeret Evangeliüa fufficienter exprimere, ferneret & coeno in codlum ? cum Joan. 12. paucis ufus verbis dixit , Jfic Dews dilexit dicat : $i exaltatus fuero à terra , omnia inundum , ut flium fuum unigenitum da- trabam ad me ipfam. — AÀn quia ut ceníuit YOb , UL Oninis , qui credit àn eum , mon.s J S. Gregorius Niflenus, hocce necis genus pereat . fed babeat vitam eternam.», videretur univeríali murídi congruere falva« Joan, 3. tioni , €ó quia figura crucis in quatuor exe trema partita virtutem fignificet , & provi- S. iII. l dentiamillius, qui in ea pependitperfingu- los terrarum tra&tus diffuf(am ? An ideó in Mzgiäer Chriffus wveri amorsr s. &ruce expanfis manibus mori voluit, ut al« b documenta traditurus crucis. catbe- terámanu veterem populum ; & alteráeos, dram afcendit $. séque ligno affigi pajfus eff , qui ex gentibus funt , ad fe traheret ? An yt pro salà carpto à Protoplaffis po. guia utait D. Auguítinus, hocelegitmor: 70 , Uera nobis daret f[ciene Epiffo. *56, tisgenus, ut plures, eásque diver(as nos e» i£np 26 £a frucitim.s, doceret virtutes , effétque Magifter latitu- 49N), 2, dinis, altitudinis, longitudinis, & profun- Nfurrexerant juítitia , & veritas pro ditatis ; de quibus loquitur Apoftolus : 6. divino tribunali , íed mifericordia íta- 16, l quidem latitudo , quz ineft crucis ligno , ä tim juílitie obviavit ; cui & fatisfecit quod transveríum defuper figitur , bona pretium exhibens redemptionis no(lrze in fignificatopera , cüm ibi manus operum mi- fanguine unigeniti filij Dei hominisfacti , & niílrz extendantur ; longitudo in eo , quód in ara crucis immolati, Ex Virgine naície ab ipfo ligno transverío ad terram usque ! tur filius Dei,ut confoederarentur juítitia , & conípicuum eft, quia ibiperfiftitur, acper. t pax: tunc enim , utait Regius Pfaltes, 24i- J lm. feveratur , quod longanimitati tribuitut, hd tofürmcordia , &8 veritas obviaverunt fibi ju« Altitudo in ea ligni parte ,. qua à trans- $Ht , € pax ofculate funt, Tradidit verfo furfum eminet ad caput crucifixi ; . ncbis Deus filium fuum , ut difceremus nos, quia bené fperantium fuperna eft fpe&tatio, & Deoreddere , quefünt Dei ,. ac vome- Jam veró ea parsligni, quzterrz infixa oc- res , (icas abigeremus , & enfes ;; abun- cultatur profunditatem fignificat gratuitz dantia fiquidem pacis gladios omnes , & gratie ; hinc Augullinus ait: J/gnum, in Ttati. Y19, enfes, ac quidquid bellum fapit , longé abi- in josm, quo fixa erant membra patientis ,. erjam , TOmf 2. git , folisque excultis oleis dele&tatur. Par- catbedra fuit Magiflri docentis. cite , aiebat Pax , nulla ampliüsaltercatio Àn quia hoc mortis genus plurimis te- 18, if. homines decet, cum filius pacis regnaturus inter homines fieri voluerit homo. Sedcur fpondetet veteris teflamenti figuris; fiquie dem figura crucis fuit in lege veteri lignea potiüs , càm effet homo , crucem elegit , arca, quz humanum genus ex diluvio terras quà à morte liberaretur homo , cümcercum fic, . vel unico tantüm elicito amoris actu omnes inundante , ac mergente liberavit. Lignea virga , qux in manu Moyhfis ficca potuiffe hominem à Chrilto liberari ? . An veftigia per mare rubrum Dei populo rece. quia ut Magiller bonus & ctucis cathedra denti de /Egypto aperuit , & Pharaonem exemplo fortius , quàm verbo documenta cum fuo exercitu líraélitas infequentem ad :E vircutum nosedoceret? An quia hoc genus internecionem fubmerfit. Àn non figuta mortis maximé convenitet fatisfaclioni pro crucis illuxit, cum idem Moyfes lignum in peccato primi parentis ; qui contra Dei aquam injecit amaram ,. quze ftatim dulce- mandatum pomum ligni vetiti fumpfit , & icere didicit ?. Cüm lignea virga petram comedit ? videbatur fiquidem conveniens, percuffit , & pellucidos elicuit latices- in ut Chriftus pateretur fe ligno affigi, utfru- folatium populi defertum pervagantis ; fi- &um zternz vitz , ac fapientiz , hac de tímque extinguendam acriori fuccenfam ar« caufa reftitueret ligno, quem Adam eidem dore? Cum eadem ligneavirgatAmelechum fuftulerat : defuerat ligno.fructus à Pro- proftravit,cum Moyfes ipfe circa virgam exe toplaftis mal& earptus ,. hunc reftituturus panfis manibus fe extenderet? hisce fiqui- filius Dei fe ipfum paffus elt ligno affigi , dem fingulis ad lignum crucis veluti pet cüm dixerit per Regium Prophetam Pfal. 64. quosdam: gradus via flernebatur, Bené Que non rapui , tunc exolvebam.s. 17. " hecomnia 5 fed cum D. Auguftino, | Cru- Tom. s. bo7 An.ut cenfet D, Chryfoftomus , . in cem unigenitus Dei filius potiffimuim elegit Lib.s5, mul decruc excelfoligno, & non fub tecto pati maluit , quaftionsm)| propter exemplum virtutis ? ait enim Au- Quafl, 25« é»iaroge, Mt Ctiam ipfius a&ris turbaretur natura , & guílinus : Sapientia Dei bominem ad exem- beneficium ejus fanguinis fimul redundaret plum , quo vetlà viveremus , fuftepit. in terram decurrentis de latere cruoris ílil« Jatione mundatam ? Maduit terra Chri(ti Pertinet autem ad vitam rectam ea, 19, que non- funt metuenda , non metuere, fanguine, ut non ampliüs fentes, & tribu- Sunt autem homines, quiquamvis mortem los germinaret , fed rofas produceret ex- ipfam non timeant , genus tamen mortis cultz virtutis, perfeclz charitatis, — Ancru-. horrefcunt ,' ut ergo nullum genus mortis cem preelegit , ut in editiori , eminentio- re&té viventi homini metuendum effet , hoc rique loco moriens nobis afcenlum , viámque genus mortis in cruce oflendendum fuit, P ANe ie- E r Ral j Nihil Differtatio . TL - 46 f l Nihil enim etat intet omnia genera mortis, Dei filius ; amaatiffimi Patrïä.unïgenitus ; i illo execrabilius. Quas igitur &terno Pa- jube:ürque manibus nocentium tradi ,. vul- fe tri gratias referemus pro tanto beneficio no- neribus confodi, doloribus difcruciari, & el bis preítito infilio fuo unigenito ,' quem cruce occidi, ut balfamo pretiofiffimi füui dignatus eft in terras mittere, ut nos € cce- fanguinis noftris mederetur vulneribus, 4e- [ &o extraberet , traherétque in coelum ?. qui- lores noffros ipfe tulit , €& livore ejus [anati d bus obíequijs huic fummo amori ; ac infi- famus. ü nitze mifericordie refpondebimus ?. cüm Quas rependemus Spiritui fan&to gra. 21s $f enim adhuc inimici eflemus, eíque per pec- tias cum pra ceteris omnibus nos dilexerít., f catum exofi ,. ac perditi, nos fic dilexit, ut ac divitias bonitatis fuze uberrima largitiona i fl fiiium fuum unigenitum daret noftra indu- in noseffaderit ? illudeaim cítejusbenignie tum mortalitate 5; ut fierer frater nofter , 7 ) tatis ingenium-demittere fe ad infima, cor- V nobísque fuppetias daret , infirmitates no- roborare debilia, curareinfirma, colligere [ Íiras , & languores ferret ;; tenebrásque , abjecta , erigere humilia , ditareinopes, & quibus mens no(tra cicutiebat, difcuteret , yinuos o ibi effufius Íuas tradere opes, ubi indigene nobisque viam falutis fterneret, oftenderét- tia eít major ; eft enim San&tus Spiritus "10 j j 9 quà fit eandum , . nobis relinquens fummus amor , ómnipotens, lumen atere d vircutum exempla , quibus ejus fequeremur i num, ratio incommutabilis , dulcedo ater- d fddog, It th»y igia; GCfanguine , quo ipfe maduit no- na vivificans ad fentiendum , ftimulans ad L h u Ífkrorum deleret maculas criminum; corda appetendum , afficiens ad amplectendum ; i Á qk tra irrigaret ad culturam virtütum , dilatans ad copiendum , juftificans ad pro- o noftras abiueret ,& abftergeret conícientias. merendum; inflamnians ad zelum, foecun- H ] Ingens faneé diviniamorisopus fuit, fi- dars ad frndtum ,. dirigens ad equitatem , lium fuum velle carnem noftram.afíumere , [ formans ad benevolentiam , roborans ad ut in eadem paffibilis pro nobis fatisfaceret virtutem , moderansad r&pientiam , vifitans 2! divinz juflitig.; innocens proreo ; Prin- ad confolationem , illuminans ad cognitio- A-« ceps pro fubdito; herus pro famulo, nem, perperuans ad immortaálitatem , ime &um erat de humano genereà fummo bono t plens ad beatitatem , citcumdans ad fecuri- per Protoplafli violatum przeceptum aver- tatem , nósque fuis cumulat beneficijs , re- & fo , G in exilium detrufo fempiternum. plet gratíjs ,. cingit donis , ut iios excite- ji Nil (üperezat opis, nil fubfidij ab ulla crea- ! iül mur ad redamandum eum , à quo tot per- tura Íperandum erat , eó quia divinz jufli- fundimur favoribus. Hac eft vis amoris, t tie ab ulla creeta. natura .condigna fatifa- üt amantem effectumutet in amatum, de- lt €lio pro crimine protoplaíli :non poterat ficiat in fe , ut efficiatur idem cum dilesto ? hi exhiberi. : nec uila fpes falutis fupererat ni- ità amor amantem afficit erga objectum , 3 fi sternus Páter ex fummoamore, quoho- quod amat , ut viaffe&tüs,quantum i fe eft & mines profequitur ,. filium ftum mififfet foum exuat effe , definátque fibi vivere ; Q divinz juftitze pro nobis fatisfacturum 5 ni- 1 ut dilectum induat , ejisque vivat fpirituj mirum filiam fibi confubflantialem,cozter: nec ampliüs verus amans de fecogitat , fed num , uniusque cum patre naturze, ut no- totus cogitationefimul, & affe&u et in di- flram affumeret paffibilem, doloribus infir- leéto , cujus tantüm bona cogitat,, & u- mitatibus, necique obnoxiam , ut fcilicet pit; fit proptorea amoris proprium, indu« i homo paffibilis nobis íimilis effzctus fuis cete amantem , utfuioblivifcatur, àfe de. D cruciatibus, & morte, divinz pro nobis fa- ficiat, fiblque moriatur , ut in unico ube- L ll. C tisfaceret juftitis. — Quas gratiarum aclio- riüs vivat à fedile&to : hoc amore , qui Deo nes &terni Patris unigenito (ilio pro tanto adhzret , unus cum ipío fit fpiritus , ea- l amore , quo pro nobis voluit homo fieri , dem vita. Utinam Deum ex toto , veró- pati, & mori,rependemus ? Rex gloriz € que corde amaremus 1 càducis non cupere- U fummo cclo dimitti voluit in imum ter- mus inhzrere niundi quisquiliis ; non hzre- Q tz fuppetias viliffimis fuis , & quidem re- remus fluxis ; "non immoraremur interitui bellibus , - inimicfsque allaturus. mancipijs. obnoxijs , Íed histe'ómnibus moretemur j l Imoó & labores , dolorésque fufcipere , nee ut unicé viveremus cum Deo, 15. cémque crucis fuftinere , & quidem fupre- "Tantus fuit Chrifti amor in nos, ut nec ul ma majeílas pro viliffimo vermiculo. — Nos momentum aborigine fuz conceptionis per- &n lfpeul. I5, corrüptibilibus auro, vel argento redempti rüiferit otiosé dilabi, fed operatus jugiter: tu famus s fed [ui ipfius pretiofiJanguimis quafi fuerit cogitationes pácis , & nànquam affli- af agni immaculati , agnt eccifi ab origine mun- Gionis : & quamvis feifusanimi, & prz- k di. Vicit amor unigeniti filii Dei exempla celfas ejus copitationes in Virginis Matris d omnia antiqua ; & recentia , vicítque amo- ütero nemo noverit , tif! qui fcrutator eft ris univerfa miraculas cum voluerit feipfum cordium L o purárim tamen duo prafercim tradere prohominibus , ne hi perennibus toto eo tempore , quo in virgineo fue- extraderentur flammis ? quid ? . & homo rat utero commoratus appreriativä in- adhuc Deum non diligec ? adhuc concupi- tendiffe , qua poítea usque ad extremam fcentijs fuis adhzrebit ?. adhuc fuis fe tra- Ípiritás in cruce emiffionem unice fuerunt gidem cordi ; & cum quavis refpirattone deifals jalinijb. Ecee miutiyue iif re- p—ÓÓ —— i Amorem Deiin hofninem luc'uläfä produnt diving perfonz, 47 * [] ;ræciprocäv*it . gloriam fcilicet. eeterni Pa« $. IV, tris , & redemptienem humani generis ; feu falutem animarum ; ad id enim factus Puellus T ESUS in cunir eriü « elt Deus homo in terris; ut elevaretur ho- Jiffimus imtuentium vapieny fenfus , cf fno in celis , eümque ab interitu vendica- Amores , cor expo[cit nosirum , utnon alió , ret, G in falutem affereret ; proinde non quam inipfum amoremnoffrum diriga- Getrectavit mortem fubire , convicijsimpe- "miu , feroentitisque egm ti , doloribus torqueri, vulneribus dilace. a 4796 u . zari, GU mortemíubire ; fed gaudens pa- ratum ad hzc fe exhibüit, Ee«ce vemio , vt Eïlorum ftrepitus , hominum clades ; 243 fciamwoluntatemtuam , Deus tmeus volui , tumultus armorum averfatur Deus Pfal, 29. €5 lex tua in suedio cordis mei, Qui enim cogitans cogitationes paci$ ,. & non afflidionis 5 filentium amat , cum nonnifi veré amat,eum dolores, & cruciatus nonex- terrent ? & Apofítelus , quia veré amavit , Íemel intra fe locutus in tota zternitate uno Ad Rom. $, cupiit anathema efle pro fratribus fuis : fi omnia dicat in Verbo,quodà nobis ut audire- homo veré Deum amaret , non fineret fe tur noCle intempeíta ; cum medium filen» allici à carnis illecebris ; mundi fallacijs , tium tenetent oómnia , edi, acnafci voluit domonüm technis ; hinc Auguítinus, — « Bethlehemitico in fpecu , & quidem in via, In follilog. €4p. $1. gempori , quo te uon cognovi , nec ATIAVI 1 cam non effet locus in diverforio ; quia fa- étus Deus viator voluit 1a vianafci, utvias à pulcbritudo tam antiqua s quam nova ! quam feró te amavi. Ab ipío igitur primo noftras dirigeret. exemplo fortiàs, quàm momento , quo fuit Chriftus in virgineo verbo ; & ut fuum nobis flatim amorem pro- deret, voluit in agro Bethlehemitico , feu Matris utero ,. coepit in coelis mereri per continuas oblationes faélas zeterno Patti , in campo panis ,. fiert caro , ne obfonium & ita cumülaté , ut nequeat quis omniain- nobis in via deeffet , & quo viatores refice- remur, praíto eflet: nimirum frümentum &flimabilia excogitare merita, qua proma- nàárunt à Deo ,. & homine infinitz excellen- electorum paleisjam maturum adhzrefcit , . tiz, & ideo in domo panis fit caro , at de fe ipfo & Quéd fi anima noftra fitiat , &arefcat, convivium hominibus appararet. Vel pa- leas procuuis elegerat , quia cüm amore jamhabet, quopoffit fe reficere in hoc pel- lucido aquarum fonte , cujus typus fuitfons arderet in homines aptam concipienda flam - alle Jacobi, quiovibus fuis plurimum attu- ma materiem flatim quaffivit, ut quem ve» nerat in terras ignem mifífurus , promptiüs lix folatij 5 & cum Dei filius Virginis non flammas fpargeret ; & homines ad atnorem horruerit uterum , fe é fummo abjecit dig- nitatis gradu ad coenum no(trz humanitatis inflammeret; neque timendum erat, ne fri- gerent in hyeme, cum in paleis diviniamos deícenfurus; ea enim fuit vis amoris , ut ris flamma accubuetit ; materia nutriendo cum proprium fit ignis furfum niti , & in fublime avolare ; amot Dei in homines de* igni apta omnem excutere frigoris ricoreut debuerat , cum divini amoris foveret ignemz labi e fummo coelo in imum voluüit terra , ut nimirum nos doceret in catne Deus hu- neque ulla erat aéris pertimefcenda afperi- tas, cum tenerrimus ille divini infantis vaw militatem , & ne vermiculi critas ampliüs gitus,pacifera cceli nzeniola terris eblandita extelleremus ,ac proprialaude , & jactatio- Hinc mitigaret omnem rigorem , accenderétque Mastib.tl. ne , non ampliüs turgeíceremus. Chriítus fuadet nobis , vel maxime hanc vit- hominesad fuiamorem, cujus flamma, ut clarior illucefceret inter no&lis tenebzas ,in tutem, Difrite 4 me., quia mitis fum , e bumils corde , humilitatem fos docet, & lucem edita paleis innutritur : nimirum in maníuetudinem , quia chriftiang humilita- noclis meditullio , ac medius inter feras tis individua comes eít manfuetudo, mentís- cicures nafci voluit , fedem vittutis equé oriens , & moriens occupaturus; extrema que pacate fuperné immiffa. wanquillitas, Quód fi olim fuit Deus exercituum terribi- declinans medium nàtus occupavit locum. boveminter, & afinam , & denatus medi- lis, magnificus, fortis, zelotes; nunc ho. mo factus adeó voluit humanitati adhazrere, us inter lattones : feu quam virtute vitam utab eadem nunquam fejungeretut ? quia ex inchoaverat , claufit; ut nos in ftudio vire f tutum edoceret perfeverantiam, amorein homines totus humanus , maníue- Imö Pa— ftoribus circumdatus medius etiam inter pae tus, & traéctabilis excuffis cogitationibus affli&ionis nil voluit cogitare nifi cogitatio- ftores fe fpe&tabilem mundo tradidit, & ges pacis , G ut Rex pacificus voluit mune reQte , decuit enim, quem Joannes przedixe« rat agnum futurum tollentem peccata mun« dumingredi, quafiros in vellus, cüm filen- tio cadit ; & nafci, cum totusorbis effet di , naíci inter paftores , à quibus priüs age in pace compofitus, nofceretur , & quidem cum lupi procul ab- effent , & pax placidiffima orbem toturm , tranquillaret ; decuit fiquidem diffidentia hominum capita odium deponere, quando * " unigenitusà Patre nova amoris bella elegit , & 'x.nu-,f quibus efferatos hominum .aninjos ? tui$ * 48 Difï'ertatïö IT *à 18 tüis fzevientes odijs,humanitate loricatus hu- porrectà ad circumflantes dexterá : fed qüid; maniffimé expugnaret. . . nimirum adeo af. quód finiftra fuper pectus dimifsà , dexte- füeverat frequentandis ex amoris impulfu ram extenderet ad fpectatores?. An aliquid, humanitatis actibus , ut tandem non folüm ut peteret fubfidij in ea mendicitate ? fed aCu, fed & habitu inventusfuerit, utho- fi coeli erat thefaurus; fi divinitatis erari» mo ; adeó invaluit affuetudo , ut etiam in 2- um , quid ab hominibus mendicat , qui terni Patris filio in alteram tranfiret natu- coeli thefauros poffidet? fi plenitudo terrz, ram. & univería , qus cceli ambitu continen- Sed cu? divinus amor , cüm ei locus af« tur, ipfius funt, adquid (tipem petere? cue non fuerit indiverforio , voluetit in campo potiüs, fi mendicarelibet , à Patre non pe« hyemare ? an cocleftem hofpitem exceperat tit , nonab homine , expectaturus ab ipfo benedictionem : implet fiquidem omne a- tuguriolum nonalio illuftre fplendore, nec . clarum fupellectile , quàm folis radio, quia nimal Deus benedictione . cur igitur à cum cceli amplicudines reliquiffet, non po- Patrenon petit ; fiquid expetit, cum para- tuit in terris , nifi anguíta invenire mapalia ? tus fit omnia extradere ? * Poflula 4 me , P,/;'xl"h LA Quem amplitudo ccelorum capere non po- & dabo tibi gentes bereditatem tuam ,. &8 teít , nonni(i angu(tum potuit in térris ei ho- polfzffonem tuam terminos terra : ah! non ípitium obringere. Secefferat in fuburba- petit fua , fed noftra commoda; non autum, nam cafam paritura Virgocum ejus conjuge non argentum , non purpuram, non fce- Jofepho , uterque Virgo campum jpetijt , prrum , nec diademata petit natus in terris cüm nondur urbes virginitas , G fandtitas divinusamor, fedcorhominis. "7raje fl Proverbasg Hyems tunc erat , tempefítas mi cor tuum mibi , hoc enixim peto , ait , i&.;;gco-lerent. p í rigidas cui nox intempeíla incrementa natus in terris divinusamor , cor hominis; addetet rigoris. Verüm cüm primüm in quamvis vefte caream , non tamen purpuram ? $ w v«g.og s divini amorisignem virgo reclinavit, expofco, non veltes cupio , fed cor homi vitales zítatis cceperunt calores fervefcere , nis: nudus jacens mihigratulor , dummodo hominis calefiam amore : ita eít, qui coeli & quee antea frigore hyemaveratterra, coe- pitaftuare , quia fol divinus virginem inter thronum reliquerat , terra regna faltidit , hoc eft medius vernam & taurum natus , & tantüm cor hominis enixim efflagitat : inter temperiem , & autumnum , nonnifi z« ex manibus alterà proprium cuílodit cor , flatem flammis ferventem amoris poterat ine & alteiá illud qusrit hominis , finiflrá fibi militat adhzfurus dexterá homini. - vehere. 298, A6, 5Sed fi totus fuit natus in terris amot Sed cur potiüs à dilectiffima matrenon igneus , cur vagit , & frigore tremit nudu- expetijt cor, cüm pra caeteris omnibus pue lus amor , cur rigidiora frigora jacentem in riori , acintenfiori flagraret amoris flammá?2 palea puellum adurunt , quem jam divinus cur Virgo mater non ftatim cor prabuit fi- calor adufferat ? Venerat dolores , & mo- lio? An quia unà cum filio cor hominibus 10, leftias fubiturus pro homine; ideó cüm pri- dederat ; & corde caruit , cüm primüm filius müm in terrisapparuit factus homo, homi- clartit , quem in terris pepererat 2 ( ibicor eftubiamor , cüm fuerit totus amor Virgi- nis paffionesaffumpfit,divinz pro homine fa- e tisfaclurus juftitize . quim ardens in ipfo nis in filio , ita edidit filium ex utero , ut fuerat defidetium tormenta, incommoda , cor fuum cordi infixum filij etiam depofue- crumnas, dolores , fubeundi, & toleran- rit ? Quéd fi ibi cor dicitur effe, ubi ad- Clj di! cümnec prima fui natalis momenta per- effe cenfemus thefaurum ? totus virginis Sed fi matris theaurus unicus erat filius ,. quem miferit fine incommodis diffluere, frigore tremuit , & lachrymulas elicuit , peperit ,. quem cüm reclináffet. in. prze- lepio , ibi etiam cor fuum pofuerat , ubi falutarium ícilicet dolorum gemmea tyroci, nia; nulla tamen unquam feecundiore plu- filium depofuerat; neque enim potuit mater EE viá permaduit tellus ; nec ulla nox puriore cor in pectore habere, cüm filium vidererc in feno jacentem 5 ubi jacet puellusJESUS; perfufa rore flillicidia effudit pretiofio- fa. ibi atdet cor matris, — Hincnonà matre cor Sed cur Virgo mater tenellum pannis petijt puellus:/jacens in palea , cüm fciret 27. maternum cor à fe jam pofífideri, Sed à puellam involvit? Annon Regium puerum 3 purpurea auro, gemmisq; nitentes decent fa« peccatoribus cor petit ; fed cur ? an quia j corde ipfe careat? indiget ; qui mendicat, . fciole ? Annon purpureus fplendor natum . L in terris decet amorem ? cur igitur nafcens & petit ? non petiturus , fi poflideret. * t incampo rufticatur amor in pannis medius quid ? quod cor petat hominis ?. an quia inter paftores , ac rufticellos ? an quia ru- caret ipfe corde? ita prorfus eft , cüm homi- Y ftico more mavult pannofus effe , quàm pur- nes amaret, ejüsque amor totus arderet in homines, ab hisce cor petit, quia ibi cor ; poreus? nimirum in terris humiliatus , pan. noíus vix natus voluit fpectari , & purpu- ubi amor : vulzera[hi cor meum , ait, a- Cant. d d r ram aflumere in pretorio ad ignominiz in- more ícilicet , ubi hebraiceé legitur , a£, - €rementum, Non tamen ita fuit pannis in» Jfiulifli cor|meum , nonigitur mirum, ficoe - u volotus , quin jacens in praefepio folutis bra* M quarit, qui noverat fibi cor ablatum. chijs læyam manum pecteri admoveret exe Sed ! m AmoremDeiinhominem luculenter produntdiving perfonz. 49 $91 Sed cur excors puellus JESUS ? Aþur ccelo, ubi fpicee apparuére flavefcentes in fo-. tam anxié cor noftrum petit ? ad id fané , ut le, & Deus Pater eo e(tuavit amore in homi« nos impenfiüs amet , fibi cupit cor refti- nes, ut ijsdem fuum etiam extradetet unie tui, ut iterató illud intentiori amore no« genitum , feu unicum filium ita Patris ex- bis exhibeat, Prabeamus igitur excordi haurientem foecunditatem , ut eidem fra- puello cor noítrum, ut nosardentiüsamet , trem addere, nec velit, nec poífit; & licét eatenus noítrum in fceno emendicat cor ; ejus foecunditate facundiffimus , nonnifi u- quia fibi fentiens cor deeffe , fortaffis ti- nicum profert Verbum ,à quo tamen numeti met, ne minus nos amet, — Quód 6i excor- damnum compenfatur , cum ipfa fui appre- dem aon dicamus JESUM , & adhuc ex- henfione cuncta comprehendat , unicá locu- pofcentem noítra corda; idfané, utfuo , & tione omnia exprimat. Eft fiquidem Dei * L in tanta noítro poffit ardentiüs amate filius ejusdem cum patre naturze; ex cujus enim rerum omnium inopia non veítium , feecunditate procedit , quamvis nativitatem non domeítice fupellectilis , non domüs, non pracedat conceptio ; cüm idem fit ipfi Pfüäm. h auri, aut argenti carentiam pavet , fednu. concipi , & na(ci ; & licét ante Luciferamtt / dus amor inopiam timet charitatis, Plu- €enitus , adhuc in fplendoribus natus eft ; ra cupit in fuo pectore includi corda fuum & quamvis totam acceperit à Patre íuam fubitantiam , adhuc cum Patre omnia habet Écilicet ; j& noftra; ut grandiori amoris ex- e&(tuet incendio, & nos , non tantüm fuo , communia, Avos, abavos, Proavos , A- fed & noftro amet corde. Vel nofítra petit tavos non recenfet licéc nobiliffimus , cui corda , ne noftrum inaliud dirigamusamo- tota nobilitas à folo Patre derivat, & licet Proyrtas rem, quàm inipfum ; vult nos excordes genereantiquiffimus majoribus tamen caret; ] noítra petens corda. Prabe fili mi cor tuum quia Patrreft prorfus equalis, — Quódfivee subi , uteum duncaxat , & quidem impen- ra nobilitas fine majoribus fplendet in uni* L and d fius amemus , & inipfo duntaxat vivamus , genito zeterni Patris : diícant hominespro- uia ibi vita , übi cor: — vivimus igitur in pria tancüm gloriari nobilitate, quam vir« puello JESU , (i nonnifi JDESUM amemus, tus parturit ; non ea Majorum ; ac prade- | fi cor ncítrum ei prebeamus : Imó care- cefforum , us cum fanguine in ipíos mus corde, fi puello JESU cor noftrum P Gdcriv'atür,. enixim petenti non przbeamus : quis non Hic igitur &terni patris filitrs nafci vo- D ] amet JESUM , à quo tàm impense ama- luit interris ex virgine, & homofleri, ut mur? í1 non amet , filice eft durior , & ili- fimilis fimilem amaret ; allicerétque ad (ui 18 CC infenfibilior omni defítitutus. affectu : amorem , & quidem pluribus documentis, quem puelli JESU lachrymule non emol« quz tunc codlum , terra, & elementa de- liunt , quem divini infantis vagitus tener. derunt : miniftravit fiquidem terra oleum, riminonflectunt, non homo , fed ftipescre- ut veniente fponfo ornatas haberemus no- |e ftras lampades , feu amoris lichnum accen- H 30& Ne firaus excordes ; donemus , & nos fum : vel füppeditavit nafcente Chrifto tel. $ cor noftrum infanti JESU illud petenti ; lusoleum , ut fubranto duce nobiles initiae i donemus ei cor , fi velimus cor poffidere , femur Athlete ; & ne deeffet materia in- a feu puerum JESUM ; fi cor noftrum puer ungendi Chrifti pugiles lu&taturos cum tar- ]s taro . . ifte poffideat , cor JESU noftrum erit; ne- fcaturivit terra oleum , vel quia E que excordes fumus , fiita excordes: cor nondum obduxerant vulnera no(tra cicarri- noítrum, ( JESUS poffideat , dat , & no- ces, quia nondum fota oleo, quod propte- k bis cor füum ; & quia in corde JESU cor rea tellus miniftrat ;; & ut circumligaren- noftrumeít , nonampliüsexcordes, fedbi- tur, adfueront , & faícize , quibus nofler . cordes fumus ; íuo nimirum,& noílro viven- amor etiam involueretur, Vinez itidem J tes corde: ut JESUM igitur poffideamus,cor Engaddi'haud procul à tauro folem fentien- 21 tioítrum ipfe poffideat. Nolimus propterea tes illicó floruerunt , nimirum fol in figno à munere manum retardare,demus illi mente ! tauti ortus vernam prodit temperiem , ideó- j fincera,animo munifico, & candido cor no. que tacité flores apparuére in Engaddi vi- of ftrum , ut fuum poffideamus, & noítrum: neis, ^ Utdiícerent homines flores dare vit. plura & nos emendicemus corda , quóinten. e tutum. . Neque defuére alia é finu Patris in j ^ tius JESUUM amemus, terram delapfi amoris figna , fiquidem ara j " — Tyrocinia fui amoris in homines po- «oli novos Romz myfítas annuntiavit ,. & fuit, vel in cunis, zeterni Patris Filius; & ut ne plebeo crederetur Numini dicata in tri- l, terree ubertatem nobis fponderet , Ípicas plici fole, trina fuit eidem lampas appenfa ; n voluit in ceeloapparere, qua(i fol ad agni nu- neque elementum aquz feníu fuit latitize ptías vocatus nonnifi fpicis coronatus volue- deflitutum , cüm plures exilierint fontes , l u rit comparere, Cüm fperarent homigem qui grato murmure per varios difcurrentas decoelo panem , quó uberiüs reficerentur , * meandros, nato Chrifto plauderent ; ni- g f iC debuerant in ceelo fpicas fufpicere ; quia fi mirum tripudia egerunt aquze cum homi- 3- i, terrahyemavit rigidiüs ob frigida hominum num falutem ab aquis, feu fonte Ba corda, quàm ex gelidis undis; aítas fuicin prenofcerent initiandam, ptifngi 13 Verani de Affetiibus Tom.Il, lmó Diflertatio T LI, 32 Imö quia ieritas in terris tunc orta effent ptofe&ti , vident Apoftoli coire paula» fuit, mendacia pati in terris ampliüs non po- tim nubes, tonare coelum , micate ignes 5 tuit ;& quia veritas claruit ; caruit refponfis ruere noClem ; praliari Euros , Notósque omne mendax oraculum., Imó Principem in aére,& abigere maris malaciam,fluclus exe pacis in terris fenferat etiam Jani templum , citare, qui veluti fpumantes furore navicu- ter ab Augulto in fignum pacis claufum , lam oppugnabant ,. cujus tabulata periclis quód fi Auguítus claufit in terris Jani tem- tabantur ; cümque Chriftus dormiretin ea* plum ; aperuit natus in terra unigenitus dem navicula ; tametfi totum coelum vide7 aterni patris fores cocleftis patriz , non ta» retur in mare defcendere, & omnia inter fe men alia clave , quàm illà crucis ; & ne elementa permifceri , & navem fluctibus ampliüs nobis clauderentur , clavem ipfam jactari, G unà cum undis mox ad fydera tol- dejecit in terras , ut in arbitrio effet homi- li ,, & cum ijsdem dehifcentibus ad manes 3utth, 17« Hzc fuerunt ru- nis ceelum fibi aperire, usque deprimi ,^ tunc Difcipuli imminens dimenta divini amoris allicientis homines declinaturi naufragij periculum fuppetias à adredamandum, Et ne crederes perigna, dormiente petunt. Tunc enim difcipuli tantüm extrinfeca voluiffe nos inítruere in accefferunt ad Dominum , & /ufcitaverunt fÍchola amoris , voluit , & ipfe tefferam eum dicentes [] . Domine fal'ua nos ,. peri- L fui amoris proprio adnotare fanguine lapi- ius, deo cultro recifus : neque hyemali frigore Quid ? quéd Chri(tus futurorum prz- 35* remitti potuit ardor illeamoris, fed potiüs Ícius,przfentium ita videretur quafi ignarus, debuit magis intendi, quia impatiens qua- ut intantem procellam , tempeflatis horam , fi mora é pectore exilivit , & per fanguinem tempus periculi non pracaveret , & vigi- foras erupit , fuit hac fanguinis effufio , lantibus czteris ipfe folus (omno fopiretur - primum fui facrificij libamen , ccepitque an quia probare voluerit fuos in navi Difcie pretio fanguinis divinz fatisfacere juítitig , pulos? fiquidem gubernatoris peritiam non- fimülque nobis fuum amorem prodere , ferena probat temperies , íed procellofa quando vix natus non dealieno, fed de pre- prodit tempeítas; blandiente aura, faven- prio facrificium obtulit , & eó pretiofius, te zephiro , arridente Favonio navim regit quó fufficiens fuiffet , ut mundus totus re- etiam ultimus nauta ; equoris malacia artis dimeretut 4 e : nimirum ítigmata amoris in nautice vix peritiam exigit, ttaijcitur mare | noftra falutis tefferam voluit exprimi , ucal- remorum verberatione , adigicirque ad pa- tius menti noítre imprimeretur ejus amor; rendum , & fluxa fua itinera (iernenda qui ut lacteam nobis ad coelum viam flerne: Íed in ventorum confufione , in a&ris , ma. ret , (uam à fanguine maluit inchoare; quia risque tumultu ; cüm aquarum montes fus , venerat dolores noítros portaturus, voluit déque volvuntur , cüm navis non (ecus , ae ftatim eos experiri , ut eosdem nobis minue- arietibus , ac baliftis oppidorum muri, flu. ret: major enim fempet ei cura fuit de &ibus quatitur decumanis , & (uübícudibus ; nobis, quam de fe ipfo : hinc mulieribus revulíis , laxatisque compagibus per hianies conquerentibus de vulneribus ipíi inflidtis , rimas via undis aperitur in navim ; tunc re fpondit. Filie Jeru[alem nolite flere.s quaritur primi ars Magiüri ; qui clavum . [] fuper me Jtd [uper vos ipfas flere , & dirigat, G navim regat; hinc difcipuli ; Lst. 234 fuper filios vefires, Ita coníciffus virgis; cüm vidiífent fibi induítriam defuitfe nauta- ^ Íractus vulneribus , gravatus , acpreffus pa- rum, & innaviculam maria fzvire ,. flu&us tibulo filias fuit Jerufalem allocutus ; nec infurgere ,. & ventorum agmina irruere 5 inadere eas lachrymis paffus , voluitipíe mae tunc ad ipfum Gubernatorem univerfi, Re- dere fanguine. &orem mundi , elementorum Magi(trum, trepidi confugére, enixim rogantes , ut flu. &us fedaret , periculum fubmoveret , & £ v. falutem. defperatis redderet. Suícitatus à Difcipulis Magifter Chriítus fola juffione $uo Chriffus indormit periculo, ut repreffit mare , coércuit ventos , abegit ecyus difcrimini occurrat. bominum , turbines , tranquillavit mate, £se furgens quos impensà amat , & quorum faluti imperavit vent , & mari , & fatlaefl trane "E n 34 4 um ao "4 enixim fludet, quillitas magna. —« — Secundum periculum , quod Petri navicu, 36. Deó fui immemor, &noftri memor laeimminuit, deícribit Macchzeus : Navicula 24 MaAutth,25. A erat Chriítus Servator , ut potior de autem in. medio mari jattabatur. flutcibus. homine ei cura fuerit , quàm de fe Quarta autem vigilia notlis venit ad eos am- ipfo ; idque pluries comprobatum voluit. óulans [uper mare. Quid? quódantea fz- Scimus periclitatam bis Petri cymbulam in viente procella dormit Chriílus in navicula mari Matth, 2. Afcendenute eo $n navicu. fluctibus agitata,& modó fuper undis difcur- dheem—) — ( — |oe( ^ "o — Kupm Wadp — lam, fecuti funt eum difcipuli ejus ,. &f ecce rit relicto monte,ubi pernox Patrem alloque- Ra b— motus magnus fatius esin mari, itaut na- batur? Quid, quód non rogatusà Di(cipulis vicula operiretur fluclibus , ipfe autem dor- Áaviente procella,infolefcentibus undis,intus p U vuiebat , cüm enim in altum pauló longius melcentibus fly&tibus, relióo monte , mare —— — ifie / AmoremDeiin hominem luculenter produnt divinz perfonz. t ingreditur; fm'squ& pedibus tumentia terga fciþulorum agitur difcrimine: ita fuo Chris fubmifit, flravit , ac turbulentos vortices ftus indormivit periculo , ut ocyus occut- fedavit , motus freenavit , marínos zítus Noiuit reret difcrimini Difcipulorum. coércuit, fluctus compefcuit: & per lique- ipfe pernox orans in monte coeli rore ma» fadtam viam , perfluxa itinera , zquoris .didus concrefcere in gemmas , ne Diícipuli terga pedibus preffit , perinde ac fi folida in. periclitante cymba fpumantium alpergi« faxa forent. uid? quód fuper mare JE- ne fluduum maderent, adeó ingens fuit SUS deambulans prodigiofa divinitatis fuze Chri(ti amorin nos, ut noflra pericula plus oflentatione nulla provocatus laborantium cordi haberet , quàm fua ,. promptiüsque voce flatim periclitantibus accurrit ;; cum nobis accurreret, quàm fibit nimirum Deo fuz explicandz patientiz adeo parcus aliàs fumus percari cum impenfo nos prof&qua- effet , ut indignaretur oblato übi à turbis tur amore, deoannis ie? Matib, 17. Ipfe enim Pater amat vos. energumeno 2 Accejfit ad eum bomo genibus Sed inquiramus , an divinus in nos 3 provolutus aute eum dicens , Domine mifere- amor exundet largiüs , fi Deo , an fi ejus re filio meo , quialunaticus eftl, - Refondens clientibus impenfius obfequamur, ä Int'4* L,c.to. efefus , ait , 0 generatio incredula , & per* vit Chrifw in quoddam cajfiellum , && mulier 27 ver[a? usque quo patiar wos, qu«dam Martba uomine excepit 1llum in do» BEn quàm agré pateretur trahi fe. ad mum fuam. Occurterunt ftatim tanto ho- ib pompam depromendam fignorum humi: fpiti ambzorores , quz eequa humanitate , litatis ftudiofus, qui virtutum omnium erat pompa, & letitia eum exceperunt, cui Magifter , virtutem patrandi miracula, ac obíequebantur ut Domino , miniíltrabat infueta dandi figna excellentioris poten- LJ Martha Chrifto , cui Maria adblandieba- tiz occuluit . cum tamen jactatà fluctibus tur; folicita erat Martha in obíoniis pra- Petri cymbá ultró mare ingreditur , mi. parandis ; zeftuabat Maria in affectibus ex« násque fluxi elementi , tumorésque ctumul. plicandis , illa quomodo hofpitem reficeret, ä tuantium fluctuum pede libero premit , ac- quarebat; hec quomodo à Chrifto refice- ll currítque Difcipulis periclitantibus fuppe: retur, petebat; externa erant Martha ítu- tias allacüurus? Quidhoc , an non fluctibus dia ; interna Mariz occupatio ; íed nullas s exagitata periclirabatur Petri navis , cüm hactenus fui amoris notas apud hofpitas im- Chriítus in eadem dormiret? quinimo tunc prefferat Chri(tus : non enim legimus, eas noníolüm jactabatur , veràm & flu&tibus dilexiffe , quin potiüs Martham objurg:vit, 1 operiebatur , cum Chriflus dormiret ; & redatguitque profufioris in coenam ítudij. d« nunc cür folicitus accurrit , cum non ita Sed quid ? cum poftea egrotaret Lazarus, peticulum immineat , fed tantüm marinis cui jam languenti , ac morienti affidebant fo- L M jactetur cymba undis. Quid quód concuf- rores; nuntium ílatim ad Chriftum mittunt Ua iam minori impulfu cymbam prodigijs fer- pro fratre datis tabulis fcriptis, Domzinue s Joun, x vat, quam neglexerat graviori quaffatam ecce , quem amas , infirmatur, & Chriítus u$ & turhine, fomno in,eadem fopitus? Ut fu« perlectis codicillis converfus ad fuos Difcie lie um in homines amorem proderet, neglexit pulos ait : Jnfirmites becuon eff ad mortem , navis regimen. fomno fopitus , cüm majus fed pro gloria Dei , & tunc tantüm Chrifti itfl * L] g immineret periculum adfuit ipfe in navi amor in forores «grotantis fe prodidit , fub- cum fluclibus operiretur; abfuit veró , cüm d« dit enim Joannes : Diigebat amtem efus tantüm jactaretur : accurrit igitur , cüm ab. fürores ejus Martbam , &$ Mariam: atfiim« Js eít; dormit veró, cum adeft : tardiüs ob- 5 ) penfo amore forores Lazari fuerat Chriftus ftitit communi difcrimini ; ^ cui ipfe obno: profecutus ; cur Joannes hujus dile&ionis [] xius cum fuis Difcipulis erat, hoc eft, pro- non meminerit , cum ab ipfis in Bethania n prium neglexit periculum, cui feriüs obfu- ls exceptus hofpitio perhonorifice accubuit it;. cüm veró foli periclitarentur Difcipuli conz ? cur amor Chrifti in Magdalenam moras quásque difrupit , . & ut promptiüs non feaperuit , cum in domo Pharifzsi ab U procellam coérceret , flu&us compefceret , fie illa amari fe dixit plurimüm , fed tantüm quibus foli obruebantur difcipuli, relicto amorem , & affedtum explicuit Magdalenz, git monte procellofum folicito paffa ingreditur Remtttuntur ei peccata multa, quia dilexit "1 mare , & per fluxa itinera terga premit fu- I multum ?. quia lorores bene(icia , antequam rentis elementi , ne quidquam damni fui in Lazarus infirmaretur , praítiterunt Chrie cymba paterentur Difcipuli ; quorum pro». fto, quem hofpitio exceperunt in Bethania, t ;60 pterea flatim disjecit periculum , abegit & Magdalena profufo NNardo pedes Chrifti l4 gtb t procellam ;. licét cum etiam dejproprio a- oblinivit , totáimque opplevitodore domum, [ geretur difcrimine in cymba. dormiret , & & cum beneficijs fibimet impen(is à forori- m in puppi fopitus fuum fuftineret pericalum bus cumularetur, nullam in eis amoris no- j2 dormiendo; utinde edoceremur Deum di- tam aperuit ; fed tunctantüm, cumenixim yla ligere, noftrorum fcilicet difcriminum nege rogárunt pro fratre gravi tunc zgritudine Uf« ligentià, & divinz ultione injutie, acfla- laborante, Domine , ecte, quem ama ; j gitij averfione : dormit , cum periclitatue infirmatur : Joannis r1. incoepit explicare ulis ipfe in mari ; currit ficco pede per tumentes Chriftus ffüuum amorem in forores ; , quia (0^ fluctus, ubijam non deproprio, fed de Di« beneficia non ampliüs Chritto , fed Lazara até 2 ime. 4 4 Verayi de Affetibus Tom. I, —— HÁ $42 - Differtatio TIT. À An impendebant: Diligebat autem Efia Mar- re omni exclufa pietate , ut nullí patceret tbam , 6 fororem ejus Mariam ,. ut te(la- fexui , ztati , aut forme, 1 imó neque [2 tetur gtatiora fibi obtingere obfequia, qua gregibus , armentis , aliísque pecoribus ; & Íuis, quàm que fibi impenduntur, & Gmpl expilarer urbes, diripetet fortunas , 39 Igitur impendenda funt beneficia zeegro- li M résque privatorum ; quód fi quishoftili ju- i tantibus , ac indigentibus, fi divini notas gulo peperciffet, hunc voluit in proprium ca- óic amoris cupimus .Opitulemur pauperibus, putcrudelem fore;quia eum daturum poenas folatium otferamus afflictis, f1 cupimus , & flatueratDeus , qui vindictam de Amaleci- p l nos divino lolari amore : quz non fuerant tis non fump(üiffet , verba funt Samuelis ad recreate forores ad Chrifti pedes affuífze , Saulem. Me mifit Dominus , ut u»gerem I, Reg. 1$. t nec eidem hofpiti obviantes , nec parandis f& in Regem , uunc ergó vade , & percuteco gj L] * ejus amoris tefferam patinis in(udantes Amalech , & demolire unvuerfa ejus * mon ld lat tunc f[ufcepére, non cüàm Chrifto, fed ttà parcas ei , (ed interfice à viris usque ad mu- cüm Lazaro zgrotanti beneficas fe exhi:. lierem , & parvulum , atque latlantem s , Qs e [] buerunt , rogárüntque enixim pro ipfo bovem , & ovem , €9 camelum , & 4fnum. tel quamvis Magdalena natáffet in nardo ,. & Et quónam enormiffimo (celere Numen AZ fu. Martha lectum fílraviffet hofpiti in rofa , malecitz irritavére,ut tam acerbas prome- al & lilio , ut charitatem redolerert, & ca- ruerint peenas ? an quia litaverunt Beel- bus flitatem ; adhuc tamen notam amoris , phegor ? vel Babelem inítauravére Amae r quo Chriítus eas profequebatur , non fu- lecite , ut ccclo Deum detraherent ?. an üt, Ícepiflent , ni(i in Lazarum te prodidiflent [À veri Numinis per fingulos Palz(tinz tractus que beneficas * nimirum uberiüs locupletamur nomen , G aras delevérunt , ut mererentur hiof tT à Chrifto, fi licét patciores in ipfum, pro- & ipfi ex cathalago obliterari viventium 4 b fufiores fimas in fuis, Àn ex Amalecitis fuerat Antichri(tus oritue &X 49. Zachzum hic accitum eupio , qui ex & : rus ; & Chriftum morti traditarus ? fup- . avaritize compede , qua auri captivus detine- plicium fiquidem vix poterat atrocius prae- Q batur in coeno , foluto vinculo , explicatís- cipi ; nec Saul, íitota favitiei vires exere far que gratiz alis repenté ad libertatem avola- cere voluiffet , immitiüs vix procedere po- fl vit, & fublimia adpetijt, quem ima deti- tuiffet , nec fzvire truculentiüs; cur jubes ma,4 nuztre, Defilierat & fycomoro Publicanus , tur Saul fimul inaugurari in Regem Iíraelis, fion Chriftóque domi fuze menfam inítruxerat ; & fimul fanguinem effindere Amalecita- LU n non tamen tot obfequijs delinitus przeceptor, rum ? cur purpura Regia jubetur- flarim t ullam fuz dilectionis prodit notam. Sed rubere fanguine ? gaudium Ifraélis lachty- dit cum à Chrifto epulo fejunctus, Chrifti coe- mis irrigati Amalecitarum ? & thronum t pit pauperibus famulari , . pra(enfit tunc fibiconftruere ex urbibus folo zquaris ? & divini infe vimamoris , & arbor, quean- cur potiüs pro fceptro aras nom exegit ; qui tea licét culta officijs , necfolio vireret com- pro diademate hoftias non popofcit ; pro i mendationis, exuberavit ílatim in fructus, purpura aulza in templis ,. & facram in I Kus, 19. Ecce dimidium bonorum meorum Domine.s ijsdem non petijt fupellectilem ?^ cur non' utA V0 do pauperibus , ait JESUS ad eum, hoítias , fed hoftes Amalecitas proftratos , teí bodie [alus domui buic fa&la eff , eà quód [] L) ac immiolatos volucrit: ? |cur pro Diade- Ver & ipfe filius fit Abraba quia impenfi(hime mate diflridum gladium , quo Rex re« Ho amat Chriftus fuos pauperes , vult nos in céns inauguratus fzviret , cedésqueípargee —* illos beneficentiores , quàm in feipfo: to» tXp retcruentas ? quódnam delictum adeo enor« €ur tus ejus amor in pauperes redundans;iflis non me fupplicium ita atrox exegit , ut quavis 45 fibi peroptat à nobis impenía beaeficia. difruptà morá cüm primüm Saul Rex inau- m Quot funt Publicani , qui mortui peccato guraretur, promptiüs gladium fumeret , tit, revixerant obíequio pauperibus pratítito ? quàm fceptrum ; galeam quim ,diadema ; Exemptus é compede eít, nec ampliüs vin- fen & fanguine priüs Amalecitas exueret ,quàm culis irretitus , qui &re proptio indigentes purpuram ipfe induerec ? * lis, 4olatur. quod fcelus ad poe- & nas tam atroces exigendas Numen laceífie LE vit? Non promeruére Amalecitz ferto am« $ VI. piq putari, igne extiugui, proprióque fanguine que deleri , eó quia Deum lzeíeriat, vel inju- . riam ei grav: Tnor AAdeoimpense nos Detis amat , no» ffimam irrogaverint, fed quia Iíraéli in via obici fuit, cüm afcenderet de K« U ffrísque fHudet commodis , ut acrins pu- hm BYpto: 4udi vocem Domini , bac dicit Do- niat injurias nobu sllatas , quam [ibi PHIHUS exercituum , v&ce Yi5 irrogatas, n[ui quacungue fe- eit. Amalech Ifraéli : 4u othodo reffirit ei i , ilà 4I- Mpenfiüs Deus noílris , quàm fuis ftu- Otr Via , citm afcenderet de Egypto. — Nuue erge det commodis. ]uffus Sau! fuerat à vade, & percute Amalecb , & demolire unis foli l Deo Amalecitas, íeu populos Palzíti- verfa ejus* quialfraélem laterat Amalech , uv (G na, quorumfcelera menfuram expleverant, [ete peenas tam atroces ab eo Deus exe git : fi T igue, ferróque delere;ac radicitüs exícinde- non I(raélem , fed Deum lzc(itlet » languineng Amas Tltant SRler | Amorem Deiinhominem Iuculenter produnt divinz Perfonz, às L'Amäïeäitarum, non nermiüd'ec' ä'fundi, & etiam graviori pleclitur, Immiffus enim promptiüs peperciffet ; fed quia Ifraelem eidem divinitüs , (plendidus quidem armis izferatimplacabilis foic Numinisfuror ; fa- aurcis, fed oris;oculorümque fu!gurantium, &rilego fcelus dimififfet, & offenfam fibi il- afpectu terribilis , &cosleltium Angelcrum latam condonáflet ? nonita infidiatori ,. qui turmis eques in adverfi frontem , ac pedtus in via retitit Ifraeli, cui cum fuerit offen- INon vim intulit; eíque ferocis,quo infidebat equi, diculo, ideo roluit eidem parcere, ' ferratas pedum anteriorum ungulas immifit. parcas ei, demolire univer[a ejus , quafi di- Et eodem tempore coeleítes alii duo jüvenes Ul i ceret ; fi mihi reltitiffet, fi inpariam mihi ir- nontam vultüs veneratione , quàm habitüs togiáffet, forían ei peperciffem; fed quia non maieítate fpeclabiles, utrinque claudentes in inihi, fedifraeli reftitit , delendus ett Ama- medio Helioderum, flagris atrocioribus in« lechus ferro, & igne; immittendz (unt con- defeffa verberum ingeminatione lacerárunt, tra ipfum, & fuos irritatztigrides, quz e- neque lachrymz vociferantis , & ejulantis jusfanguine inebrientur ; evocandi funt e percuffores valuerunt emollire. Ubi tamen telluris cavernis tortuofi anguium exerci- fatis [zvitum flagris fuit adítantium fe ocu« tus, qui venena fundant, homines inficiant, lis fubduxére, Heliodorum tamen veluti re« - ac interficiant ; excitandafunt incendia,qui- pentino quodam fulminis profiratum afflatu bus Amalechi urbes extinguantur , fo!öque pené extindtum dejecerunt in humum. &quentur, quianon mihi , fed Ifraeli reiti- 44 Sed quid caufz adeo atrocis fupplicii 2 tüt, Quia Deus impenfiüs nos amat, noflrís- . que ftudet commodis, acriüs punit injurias an quia facrilego aufu fores facritempli fre- gerit? An quia facram altaris diripuerit fu- nobis illatas, quàm fibi irrogatas, &:. pellectilem, & Deo gravem intulerit injuri« Expertus 1id fuit Heliodorus miffus ad expilandum templum Jerofolymitanum.Pro« am? Hxzc promertviffet fupplicia pro pae trato factilegio, proinjuria Deo irrogatas fectus is fuerat muito cum equeftri, ac pe- fed nonob id . fuit tam | acriter fevitum in de(tri comizatu , & quidem apparatu mili- Heliodorum, fi enim facram. duntaxat ex« tari potius, quam fpecie delegatiortis, Jero- piláffet fupellectilem , folíque Deo injuriara folymam , ídque fortaffis ut Jerofolymitis intuliffet, mitiüs cum ipfo Numen proceffif- snajori foret. terrori, eósque in fua vota, fi non prece;faltem vi flecteret, Appulit Te.. Íet ; fed quia viduis, & pupillis damna in- 2. Maeku?gk 44 n tulit, acriüs meruit puniri s Z4mc [ummus rofoly am,excipitur perhumaniter ; fcifcie ] Sacerdos oflendit depofita effe bec, $ vitiua- tatur ex Honia facerdote de templi recon- ditis opibus; docecur abeodem templi opes lia viduarum , & pupillorum , quadam verü efe Hircani Tobia viri vald? eminenta. tantas non effe, quantas ipfe putatet, & po- 4j $ tiorem partem effe viduarum dorales reli. Non Honiz facerdotis raticnale licto- g quias, ac pupillorum patrimonia , & plura res Angeli vindicárunt, fed Tobic direptum alendis etiam pauperibus effe de(tinata; re- depofitum; nonobexpilatam altaris fupel- liqua donaria effe, quibus Orientis Reges lectilem vapulavit Heliodorus , fed ob pu- voti, Q Religionis causá illuc venientes in- pillorum füblata patrimonia: noncbrapta j tefferam fui obfequii templo dedére, in quo vafa aurea, & argentea Numini facra . exa- verum coeli Numen venerati fuerant. Hxc nirpis cecidit inter loratios Heliodorus , fed a L d Honiasad Heliodorum,fperans fore , ut ab ob viduarum expilata. victualia. In fenerm é * expilatione templi; ac theíauri direptione Heleazarum graviter deliquerat Antiochus - eum retraheret,: Rex , qui occupatis aris ,. meníiísque Sionis « 4i. Sed Heliodorus flipatus armata mili- nitebatur fuilli carne in quinare Michabzos, tüm phäiange, effra&is portis, templum pe» & tamen non fzvitur in Antiochum ficut in tit, & flente facerdote , ejulante utriüsque Heliodorum, quid caufa ? quia nimirum fexus multitudine, tundentibus pectora vi- Antiochus divini juris violator extitit, cum ris, lugentbus puellis factam irrumpit in Machabzos voluit adigere, ut fuillam co- T,: 2 &dem, inftrumentisque fabrilibus adhibitis mederent carnem : erat enim fcelus, quo facrum difrumpit zerarium, vafa facra, tem- Numinis lex violabatur, ac injuria Deo ir« ll plique fupellectilem diripit, & omnia fus dé- rogabatur: fed Heliodorus ideo profciffus, s ! que profana manu evettit, Sed quia patri- acriüisque in ipfum favitum fuit, quia hu- monia expilavit pupillorum, & victualia di- manum jus violaverat , viduarum viclualia, j« ripuit viduarum,comitem flagitii fenfit poe- & pupillorum patrimonia expilaverat: mi- r us fe geffiflet ultor Deus cüm Heliodoro, n nam : eodem fermé temporis articulo Dei vis, & quidemocculta , fed horrenda, eum fi templum duntaxat profanáffet, aram e- fs ita acrlüstetigit , ut tremore membrorum, vertiffet, Gtfacra va(a diripuifiet; fed quia |te formidiae mentis, nervorum omnium dif. ulteriüs progreffus damna intulit viduis , ac Íolutione univerfum Heliodori fatellitium, pupillis egriüsid Numen tulit, «cujusamor ] ac comitatum proftraverit, &t in humum de- impenfiüs noftro (tudet commodo,quàm fuo, jís jecerit quotquor cataphracti cum ipfo vene- proinde voluit direptorem templi Heliodo- »h, rànt jacentes exanimes,extinctis ,. quàm fpie rum , & calcibus humi elifum , & virgis ad f ritantibus fimiliores; Heliodorus veró quia Recem usque confziffum, 464 21 cateris graviüs aufus fuerat delinquere; poena latet - blasphemos , Dcíque Non nje j €on 4 € Diflertatio . lll. L 4 Jjaía 1. cbntemþföreä acriter etiam punitos fuiffe Y xíque ei. Angelus Aomini : Yed quid. puta& th Filios enutrivi, G'exaltavi, ipfi autem [bre- dixiffe Agari in ere'moé coelo ablegatumAn- qernnt 9. Ve genti peccatrict : blasphes gelum? an quód . deberet ei fuadere incola; Pï epaverunt [antium Ifrael abalienati [unt ve« tum folitudinis il|ius, ut ab hominum cone i fin £ror[um , fuper quo percutiam vos ultra ad- fortio fejun&ta tvitiüs fibi confuleret? velle- dl dentes prevaricationem ?. terra vestra. de- gis arcana ei apveriret, vel mores /Egyptios fertas civitates fuccenfe tgni. Non diffi- eam.edoceret , aut fponderet aliquid pro- ]IC! : tul t eor atrox fupplicium, quo flammacivita- fperi? nil horuim edixit, fed ut ad herulam tes abfumpfit, probrümque fterilitatis quo fuam Saram rewerteretur: Revertere ad dos L^ L terram depauperavit. Sed fuccenfis fimül- minam tuam, 67 bumiliare f*b manu- illius * if tü que extinctis blasphemantium urbibus , ex« quid? tantus erat Numinis amor in Saram: haufta videbatur divini furorís pharetra,ex. ut ne una careret vernula , é fummo colo u tin&ta Numinis ira, cüm dixerit /uper quo in eremum Ángelum delegaverit fuafurum f n perceutiam vos ultra? quafi diceret , adeo Agari reditum adSaram : dixitque ei. An- acriüs fzvitum in vos fuit, ut vix mihi gelus; revertere ad dominam tuam: ferre q Om- d fuperfit , quo vos graviüs puniam, nequit Dei innos amor damna, quz nobis nesé pharetra mea fagitas evibravi , & obtingunt , edque reparaturus etiam & coelo 9t vix mihifupereft, quo ulteriüsvos puniam. Angelos delegat: cordi erat Numini Abrae fil ha familia; cum ne uná careret. Saravere fo Super quà percutiam vos ultra? '"Verüm li- cét Deus Urbium incendiis, demolitione pa. nularum Angelum in terram miferit, cujus Dd gorum ad fatietatem videretur ultus ingra- * fuafu Agar per delertum fugax ad. hberulam 0 tos,luique contemptores nominis; nihilomi- reverteretur , rever:ere 4ad dominam tuams Q ; nus ubi eosdem infeítos adhuc fenfit pupillo, nimirum ad familiam reintegrandam Abrae Jl & viduz; novi, & quidem acrioris fupplicij [ hz cadleí(tium Legatorum operá. remittuns telam redorditur, & qua( aliá. obarmatus tur famule; fed adaterni Patris filij dilap- li pharetrá jaculis foeta acutioribus; eos,quos fam familiam revocandam non video pari U ultra à (e dixerat, non poffe configi ,' novis, ftudio é ccelo ullum ex coele(tibus demiflum I« ffaiá T« rnirísque extorquet fuppliciis. Principes in terras Ípiritum. li eui infideles focij furum diligunt munera, pue Vincto àJudais in horto Gethfamani 48. ! pilla non judicant. Propter boc ait Domi- Chriíto compedes fortaffis timentes Apo- Tis pus Deus exercituum fortis Ifrael. Heu con. ftoli alas pedibus addidére , quibus Euro N folabor fuper boslibus meis, & vindicabor de ocyus diffugerent; & vincula, quz fuérunt tur inimicis meis : nimirum poenas exiget. ab pr&éceptori compedes ad capturam Difcis, hoftibus, ad quosdixerat; /zper quo percue pulis penna extitérunt ad volatum ; & qui. l tiam vos ultra? terra ve[lra defertay civte manus paftoris devinxerunt ad poenas; pedes. g £ates veflra fuccen[a igni : valt modó poe- ovium infltruxerunt ad fugam : Di/cipuli &« pa nas dare prioribus atrociores ; quia . antea mnes velicio eo fugerunt. Quidhoc? aufu- N blasphemiis divino duntaxat derogárunt ho. git ex familia Sarz, ex domo Abrahzunica fl nori, Numinique injuriam intulére3 . cüm ancilla Agar, & ad in(tauranda familiz dam« ni nunc pupillo, & viduz fint damno, Gnon na in terrasécoelo delegatur Angelus, cujus n ampliüs Deo foli, fed fuis viduis , pupillise ope Agar fugax adSaram revettitur,& dam« lu que fintinjurij. Fortáffis mitiüsctiam egif- naamiflz vernule repatantur flatim : &t ex G fet cum blasphemis ; at cum fimul eos no- familia filij Dei aufugiunt omnes Difcipuli hi verit viduarum oppreffores, & pupillorum Magiftrum relinquentes; vinculis illigatum, & direptoresinflaurat tormenta , accerfit in- Judaorum rabiei traditum, & nullus coclo firumenta torquendis raptoribus rerum vi- dilabitur Angelus reparaturus hac damna in duarum, & pupillorum aptiora: quia ul. Chrifti familia ? nullus advolat ccele(tis fpi- cifcendis noítris injuriis acutioribus gladiis ritüs, qui non unam /Egyptiam famolam, armatur Dei vindicis manus , quàm cüm íed ut Apoítolos omnes à fuo transfugas preeceptore revocet? ita eft : /nullus appa- agitur de vindicandis contuxfïeliis,injuriisque fibi irrogatis, ruit Angelus, nullus Difcipulorum reverti- 47* Aufugeratà Sara Agar famula, quá co. tur ad Magiftrum , imó & Petrus, qui cze« 5 ram Deo nil iniquius;nilque coram homini. teris arétiüs videbatur Magiftro adharfiffe, bus vilius; ZEgyptia fiquidem ancilla au. ab amore ad perjurium traducitur ; unius dax, petulans, & fugax Lfmaele foeta : domo ancille audito verbo & e& 4e sllà es Matth, fii Íola (ine comite egrefla procefferat peravia 26. cepit deteslavi, &5 jurare, quia non no« viljet bominem, Àn non fugá feedius per» qu fyivarum in defertum ; & quia hominum nuilus eidem obviavit, Angelusé cclo in jurium fuit? tantüm abfuit, quàd Petrusad T dr terrás delapfus eidem à Numine ablegatur, Magiflrum reverteretur: fedcur ut vernue qui difrupto nubium aggere, fulguris inflar la é deferto revocaretur ad reintegrandam Chh nitore circumfufus ad Agarem in eremum Abrahz familiam ablegatur Angelus in Sur; fud venit: Cique invenifet eamo Angelus Do- Gene[ 16. & Jerofolymis ut Princeps Apoftolorum C-Uï! Matth.26, mini in via Sur.dixit ad illam: Agar ancilla non frigeret ad ignem przetorij, ne perjurio i Sarai unde venis? &6 quüvada? quarefpon- averteretur foediusà fuo. Magiílro, nullus & etia — Mit à facie Sarai domina mea ego fugio, Di« !üm ceclo delabitur Angelus ? fed unus duntaxat : 3'5",". in 4n AmoremDeiin hominem luculenter þj:odunt divinz Perfonz. eg u in terris ob(lrepit gallus , cujus cucurritu M. judei lapidare te , 88 iterum wadis. slluc ? Jl moneretur Petrus proprii flagitii ? Quanris tunc ergo JTESUS dixit eis manifefie, La4- )fle periculis obnoxize funt aulze! cüm vix Pe- zarus mortuusefl : [ed eamus ad eum. Dixit zrus illam ingreffusfrigere coeperit ad ignem, ,'le1 ergo Tbomas ad Difcipulos : eamus & nos, ut l0$ fimulare cum foemina, & mentiri coram an. moriamur cum e0:. Lachrymae Magdalenz cilia: nifi dicamus in arte mentiendi, ita fe- Qu lugentis fratrem mortuum,non folüm emol« liciter excelluiffePetrum , ut cüm mentire- lierunt lapidem fepulchri , in quo quatri- m lh« tur, vera depromeret ; fiquidem non . no- duanus jacuit mortuus Lazarus , fedomnino NY verat hominem, cujüs venuftas inter milites excavárunt, fregerüntque ; ut inde Lazarus in eum fzvientes ea non erat, quam in hor- redivivus relurgeret. Ceffit faxea. durities mi lo to viderat. Contempferat Magitter cohor* fluentibus Magdalenz lachrymis , quz lapi- tem, fed reformidavit Difcipulus ancillam; If dem fepulchri abegerunt: Mariía ergo csm :'3653937'9 fi tamen Chrifti erat Difcipulus, qui aulam veni[[et, ubi erat JEfus cecidit ad pedes ejus, ln [te non coa&us ingreffus fuit , neque ante galli j ESUS ergo ut vidit eam plorantem , &5 Tu« cucurritum Magiltrum agnoverat , quem bis deos , qui venerant cum. eo plorantes infre- deferverat ; & ideo fplendores ignis quaei- muit Spiritu , €& dixit ubi pofuifli eum, & lo [dn vit in aula, quia folem fuum fecutus à longe Lazarum licet quatriduanum , vermibüsque nitores petdiderat , G quos prope frigidos Cfa fcatentem evocavit é fepulchro , & lachry- fontes ardoresconceperat, prope ignem fri- mis reftituit. parentantis Msgdaleng ; fed jus if gensextinxit ; fed monitus erroris à gallo cur lachrymis emollitus Magdalene tam obí(lrepente, Gtincrepante, adeb graadem grande fus& omnipotentiz dedit 'Chriftus V concepit illicó dolorem, ut ejus magnitudi- monumentum? an quia nobis effet docus Jer ni anguíta nimis aula, quz tantüm non po- Jfla mento, ne timeremus zgritudines, & mote terat dolorem capere,forasegreffus per ftil- tem ipfam, fi Chriítus nobifcumadfit? tae äp. licidia lachrymarum, ex oculis cordis patra- metfi excubent circanos mala, nobis ad ine tl /m tam culpamforas emiferit, ut intus gtaviüs ternecionem infidiantia: fiquidem agritus cor torquerent. arefcentes doloris fuperfti- dines, & mors, que przfente Chrifto aufze tes fpinz, exrvit foras E& flevit amarà,. Scd antea non fuerant Lazaro ullum inferre no» i 4b fi Petri jactura graviorfuit, quàmilla Aga- cumentum; eo abíente (latim & vivis abftus 0« ris, cur non fuit illa perinde ac ifta per. coeli lére, quafita opportunitate nocendi, cüm ( Nunuum reparata ? nimirum quia in crea- medicus abeffet. It turam, feuin Saramfueratfuga Agaris; & Retinuiffet adhuc Bethania Lazarum fi $o [ti perfidia Petriin Creatorem . redundaverat : Chriftam non dimififfer , f1 egritado non hecque caufa, cur Deus damna fua farcit uf infeciffet , nec corrupiffet Lazarum , fi é Be- le$ garritu perítrepentis galli; & ia&turam Sarz thania Chriftus non abtuiflet: fed fi abfuit ! (« per ablegatum in terras. Angelum, usque cüm egrotáret, accer(itus poftea non agri- [ü« adeó in nobis Dei providentia exundat , ut tudinem tantüm & corpore, fed & morcem (2 fibi tantüm ttiilet, Reverfure Agari fa. ipfam abegit e fepulchro, Verüm quid ? mulzadSaram herulam, &coelo demittitur ff« quód Chriítus precurrentibus nuntiis, & in defertum Angelus Deinuncius: conver- l]üï nartantibus Lazari zgritudinem non flatim ffle Iuro Apoftolorum principi ad magiftrum cucurrit, fed maluit biduanas neCtere mo« Chriftrum, àquo perjutus fe averterat pro- 4 ras? Anquia in difpari gloria, parei facili- ul pe igaem,cuculutus deftinatur obflrepentis tas effet, & mortem vincere , & agritudi- "n galli, nem difpellere? fed profecit egritudo, & (lo :5 L: Ípes defecit, quz tandem cum mortuo La« g zaro confepulta ad feerorem usque compue truit. A DEU bominum amans , noftri, Quod fi adfuit ferus zgritudini di« r quam [ui fludioffor , promptior eff fpeliendz medicus, acceffit tamen opportue nus, ut redivivus recederet Lazarus e fepule gas 4d noffras ulcifcendas injurias; ). quam fuas. chro: neglexit vivo opitulari, ut. mortuo vitam impertiret ; hoc ell geminavit dilatio il b 42. Uiffe Chriftum noftri, quàm fui (tudio- medici decumbentis beneficium,fedL:szarum [ fiorem ob impenfum in nos. amorem excotruptione humorum non tantüm liberae teftantur Magdalenz lacryma. Bis vit,fedetiam ex morte abflulit,& redivivum u$ 1 fuit Magdalena illachrymata ; fratri Lazaro fororibus reftituit; juffit Chriftus fepulchra. i quatriduano, ac foetenti in fepuk(go, cui pae le faxum tolli, fimálque attolli fpem foro, rentavit; & Chrifto nonrepertoin fepul- rum lugentium , quz cüm fratrem é fepul- :rl aäd chro, & quem quarebat incampo: fedla- chro refurgentem viderent tota vifcerum chrymz , quas Magdalena in. funus Lazari commotione turbantur, Foetuit Lazarus im M fudit,calcaria Chri(to fuére, ut flatim ac- fepulchro fororibus, fed nondum Deo,quem iff fs curreret , G egritudini Magdalenz lugen- putredo noítra , ac foetor corruptz vitz ad tis, & morti Lazati. infepulchro jacentis occuríum invitat,non ad fugam; ad mifera» jn etiam contemptu periculorum , ac Jud&o- tionerm folicitat, non ad indipnationem. So« f0 L2 * T. rum quzrentium lapidibus eum obrüere lutus é morüs vinculis, qui infepulchroquae gdeantt, Eamus in Judeam., Rabbi nunc quarebant triduanus jacuerat Lazarus plena inter vivóg v donatuc $6 Difïertatïo IIi. donatur libertate, nec de mortuo hil reti- firo Chriftus. impenfiüs dudet levamini , quàm proprio, net prater filenuum; eó quia fleterit pro luculenta gratiarum actione ipfa mutaadmt. Hinc acriüs ulcifcitarDeus,quz homi- EL ä ratio beneficii: adeó valuerunt lachrymze nibus inferuntur damna, quàm qua unigeni. Magdalenz quatriduano parentantis Lazato, to filio (uo intulére Judzi : Confurrexit Casn Genes, 4« ? adverfus fratrem fuum Abel ,. &f interfecit ut Chriftum moverint ad vïtam mortuo im- eum , & ait Dominus ad Catn ? pertiendam, ubi eff Abel Nonita potentes fuerunt cüm fecundó frater. tuus? nuncigitur maleditlua erá fu- $'. lüxit, & tota collicuit in. lachrymas, cüm er terram ; cum operatus fueris eam , non Chriftum fublatum. deprehenderec & fepul- dabit tibi fruclus fuos,wagus, t profugua eríe chro: accefferat Magdalena lachrymis madi- fuper terram : inerat Abeli natura ad. virtu- daad fepulchrum , inquo Pilatus Chriftum tum ftudium prona, indoles comis, placida, maníueta, & placabilis ; obíervanuiá fra. condi jufferat, fuo parentatura Magiílro,vel faltem effufione lachrymarum exulcerati trem, reverentid parentes, religione Deum Mi : cordis linituradolorem : fed quem noninve- fuerat (emper profecutus, cui quoties per vi- Qimas fupplicaret, quidquid optimi in gre- nerat in fepulchro, folicita quarit in campo; ubi nova calamitas antiquam vifa eft memo- gibus, & frugibus poffideret prompto, lu- ä riam obliteráfle; fiquidem ablato & monu- bentque animo in fíacrificium obtulerar. iento Chrifto non meminit Magdalena cru« Cainus veró nonnifi perfunctorius fuit in cis, ed revoluti duntaxat lapidis; accufát- cultu Numinis,cui deteriora femper dedica- que reverentiam Sabbathi ,. quze fuam fibi verat, refervatis ad proprias delicias melio- ribus: hacque caufa, cur cceli favor Abelis quietem abflulerit, & perinde extra fe , ac extra lepulchrum vagata fe ipíam qusrit in victimas afficeret, ac fuper immolata, prius- Magiftro defuncto, quem in fepulchro non quam humaná manu,igais fubderetur é coelo repererat; nimirum amore percita, ibi non piuvius,- cüm tamen Caini oblata omni deítie f) etat, ubi erat; quia amans ibi eít, ubi amat, tuerentur caelefti favore; hincfraterna feli. citas invidiam' exfufcitavit in Caino, quz & quidem efficaciàs,quàm ubianimat: ftare eam non permiferat amor Magiftri , quem eum adebtor(it , ut jam nil nifi vindictam jacentem non repererat in fepulchrojimó nec animo volueret, & omnes pofthac victimas contumaciter ejuraret; cümque invidii in doleris fui nobilitas permifit eam humi ja- cere, quam folicitavit ad. plura itinera, fi Abelem contabefceret Cain , eámque fron- | AA ne forté quem in fepulero quareret, ei occur- tis triftitià, vultisque dejectio proderet, cedem Abelis molitus,in azrum ducit , ubi reret in campo : lachrymarum tlillicidiis fpem fuam irrigavit , ut citius flos campi a- cum ambo mifcerent fermones, & Cainus dolefceret, £ructümque, quem fperaret , col. plura contra nature Authorem criminares tur, ac divinas leges, ordinésque infectare- ligeret: luget abfentem, quemtamen prae. fentem interrogat , quarendi perfeverantia tur; & Abel propugnáffet divinas leges; ä occafionem fumpfit Cainus, telo, quod manu promeruit, ut quem quareret , ei occurre- ret exficcaturus ex oculis lachrymas, abfter- geftabat Abelem confodiendi, & gemina'is goAn, 26« Íurus é corde dolorem : JDixit ei JEfus: mu. piagis inrerficiendi : fed. Abele iüterícéto $ excanduit ftatim Deus contra fratricidim * lier quid ploras ? "Sed quid? qu&d Chriftus cüm nullo zialedictus eris fuper terramz eàm operatus fa« amplius mortis laboraret periculo,cüm mor« feria eam, non dabit tibi fruclus fuos : va- In hzc tem ipfam viceritredivivus , vix apparuit gia & profugus erie faper terram, j; fachrymanti, flatim falguris in(tar inftanta- tonitrua occilo A5ele Deus vindex excan- 1 neum eiittentis fplendorem difpatuit? . Et duit; minatüsque eít maledictiones fuper , terram, fterilitatesoccate telluris, caritatem eodem temporis momento, quo lachrymas ïz exliccat, elicit uberiores : fiquidem experta annong, carentiam fru&tuum, germinatio- l toties Magdalena Chriíti virtutem non. fo- nem fpinarum, & ubique obvias timoris um., làm vult Magiicum videre, fed & tangere ; bras, larvásque terroris; quia fanguis fufus qui tamen manum arcet linimentis infe&tam: fuit Abelis in campo., zuítici tamen diu non toleravit larvam divi« At crudeliffimé Jerofolymis interfici- 3 f^ nitas tam humana; fed ea detracta fe prodit tur Chri(tus, vexatur per no&lem, fiftitur Pi- flenti, & quarenti Magdalenz , quam fimul lato, accufatürque, ut feductor, ad Herodem miffus illuditur, ad Pilatum reductus con- à fe difpellit,inquiens: Ne/; metangere,va- ä de autem ad. fratres meos : nimirum pro- demnatur, flagellis ceditur ad columnam, fi fuíz Lazaroà Magdalena lachryma plus eb. fpineà redimitur coronà , ex(ibilatur rubro panno indutus, pofthabetur Barabbz ho- É tinuerunt gaudijin fratre redivivo, quàm U' fuíz Chriíto, quem quafitum, quamvis in. micidze, nudatur veftibus,affigitur cruci,me - V ventum non detinuerunt; voluit enim fe dius inter latrones interficitur: & quo Deus vindex fragore pertonuit in. pefidiam u« b negligentiüs lugeri, quàm fuos, quia cumu- t Jatiüs excipit lachrymasac folatur, quz fun- dzorum? quibus flagellis vindicavit effu. fum innocentiffimi fui Unigeniti fanguie duntur in levamen hominum opprefforum, nem ? quas poenas dedére Deicidz Jerofo- li quàm quz effunduntur pro ipfo: vult enim fe t fc negligentius lugeri, quàm fuos; quia no» omos lymis? nullas fane ': quia non purus h e C Amorem Deiin hominem luculenter produnt divinz perfonz, ;7 fed Deus homo unïgenïtusäDe(; miífus in. in plures fa&tum divortium viam ad omnem terfectus fuit , quinimo uübique cumulan adaperuit corruptelam : poít tam. immane E tur Judzi beneficiis , ut vel fola Petri um- patratum fcelus , quo abhominibus ízvi- bra fanitati zgritudine labotantes reítitue- tum fuit in Dei filium ; eàdem plane debe. Gtyii, j ] ret, nullásque in urbe fuit vicus, qui benefici bant homines vià, feu linguarum multiplie Numinis favores non fenferit : claudi, erecti citate integritatireftitui morum , &ad fa. deambulárunt, furdi fublatis aurium impe. niorem reducí frugem; ut fieret poftdivor, dimentis audierunt, caci à nativitate colo. tium, quo fe à Chrifto fejunxére, cor unum; tes diflinxerunt ; ardore febris correpti re- Gtanima una. frigerantur, & reficiuntur: nullámque fuit Componamus nunc Abelis ceedem cum 57. trivium , in quod Dei Spiritus non fe fe di- Chriíli nece. Erraturus tremens, ac profue miferit; pifcina nulla, qua innumeros ba- gus amandatur per varios terrae tractus fra« Non bi ebrij tricida Cain ; &extorris jugiter iníequen- ] ptifmo populos non elueret. A&ür. '20 fint, ait Petrus, fed boc eft , quod dictum eit tes fugit promeritas poenas; fed Judai dei« per Prophetam joél : Eterit im novi[fmá cide undique beneficiis cumulantur , gra*iis afficiuntur curationum , generibus ditantüt diebus dicit Dominus , effundam , (ed quid effundet Deus vindicaturus Unigeniti íui linguarum , fermone inftruuntur Sapientize; cruentam necem ? ulturus Chrifti flagella; facro baptifmni fonte expiantur; & nifi ip(i- & vulnera? an flumina cruoris effandet, an met (ibi fcelerum fuorum reítem toríiffent, maria juftiffimz irz , ut deicide, qui pa- quá perduellionis Rei (trangularentur 5 ad; tibulo Chriftum fuffixére vivos demergat ? huc vixiffent Chriíto fuperftites , amiciNu- minis, & in filios adoptat : fed quia non Non hzc: fed effundam de [piritu meo fu- per omuem carnem , & propbetabunt filjj ve- folüm in Chritum fzvierunt , quem cruci Siri, & filia veftre, affixerant ; verüm etiam & Apoftolorum fanguine maduerunt, quia in ipfos Chrifti $5* Vix potuit Dei mifericordia hofpitio excpienti Chriftum Bethanie humaniüs Diícipulos ferro cze(os feviére, non potue- runt nonexcidi à Deo : indulíiffet . coelum favere,quàm Chrifti fanguine madida Jero. deicidis, quostot cumulaverat beneficijs , f folymz : ubique fuz veítigia benevolentiz impreffit, fuis cumulavit favoribus popu- fola Chrifti cede contenti ferrum ncn acuif- ä: lum; at quz (zvierant in Chrittum pecto- fent in puros homines , fed ubi Apoftolo- rum fuderunt fanguinem , effudit, & Chri- ràad fui allicit amorem linguis igneis € fummo colo in ceenaculum delapüs ; ficut ftus fuz irz phialas, fuíque furoris catapule l eiim olim fupremus rerum Conditor plu- tas, urnásque plenas indignationis, Mitiüs rium confufione linguarum temerarios in- fiquidem Deus punit, qua contra ipfum fce- fanientium Gigantum labores fruftravit , ac lera perpetrantur ,. quàm qua& in homines . fuperba conília in Babelicz turris (tru&tura committuntur flagitia; quia noftrri, quàm fui eít Chriitus (tudioflor: promptior eít i diffipavit : € converio nunc fyderibus zequan- dam Evangelicz Religionis tarrim moiitu- ad noítras, quàm fuas ulcifcendas injurias, $ rus linguarum varietate pectora Judzorum, & hanc ia puniendo zeterni Patris cunétae ac'Ethnicorum divino nomiue fortiffimo tionem, quz in filium fuum fuére perpes- veluti prz(idio communit, ut qui accipitres trata Ícelera, non.. obfcureé adumbraverat :: füére, vitz , nectque Chrifti infidiantes, in Parabola apud Matth. 21. fiquidem ubi eje- &us extra vineam filiuseít, & à ruíticellis j crudelitatis expiationem,replumelcerent co- C lumbz pennis deauratz, (eu amore inflam« rufíliciffune maétatus , promerita paratur ia matz ; Et accipietis donum Spiritus [andti. quidem ultio, nontamen quz ftatim. peri- 56, Sed cur íaltem non ceciderit & coelo mat, fandátque fanguinem, fed futura dun« e iguis de more aculeatus in fulmina, fed di- taxat prznuntiatur, inquiens »w4/05 s»4l? j* l:ïpi'us inufitatas fuerit obtufus in linguas ? perdet , & vineam [uamlocabiz Alijs agrieo. M aesp, g, lá. Sed ubi audivit retentos ab . invitatis erf. , li an quía odit amor Dei in homines folmina cüdere, quz laedunt; amátque potiüs linguá Nuntios, ac interfe&tos, illicé quavis difru- lambere , &eblandiri? vel voluit divinus pta mora fuas immifit copias,qua igne, fer- [s h fpiritus multiplices difpertitus in linguas róque cuncta perderent , homicidas truci- igneas in terras delabi, totidem amantiffima darent, & eorum civitates folo zquarent, |s pacis ofcula libaturus ? An quia ipfe fibi Tenuerunt fervos ejus , & . contumelys affe-. Mastb, a, élos occiderunt, Rex autem cum | audiffet |s fama elt amor, qui totlinguis abundat,quot funt flammz, quaz ex ejus evaporant cordis iratus esd ; 6 miffis exercitibus fuis . perdi- h fornace, ocyus ut Dei beneficia ad ultimos dit bomicidas illos ,. 69 csuitatem illorum.s Ol usque terrarum fines. infonarent ? quàd (i fiiccendit. viétimarum olim linguse przeconibus tri- Ecce cum agitur de fcelere in propti« $9. "n buerentur, eó quia linguá inflruerent in um filium patrato zternus Parer, non (ta- i ]je templis populos, zquum erat, ut linguz tim poenas ab ijs exigit, qui filium jugulá- A»poltolis tribuerentur , qui verz Religio- runt, fed tantüm exiget; eos nom interi- LUI nis futuri Praecones ob(trepenti erant filen. mit, fed interimer ; non perdit, fed perdet; Jle Quód fi in 'm tium fuperftitioni indi&turi. cundtatur in ulcifcendo , cüm agitur de in- extruenda Babelica turri lingfarum ex una jurüs vindicandis, qui in proprium filium 0 fuére Ferani de Afeä:äm Tom. Il. Differtatio: Ill $8 fuére illate: at cüm agitut de cede ad uk minut, ne faceret malum , quad lorutus fue- tionem fervorum, & hominum, omni femo. Hxz«c in Sina r4t adveríus populum fuum. ta cunlatione ftatim poenasexigit: &iffis contigere fcelera, qua juftiffimum Dei unà exercitibus fuis. perdidit. bomicidas illos, && cüm igne, quo fuerat idolum conflatum ; 4 civitatem ilorum fuccendit : hoc eft. priüs fuccenderunt furorem, nonnifi perfide gen* [ fulmen excutiens poenas excgit , quam to. tis excidio, & Gnguine reüinguendum;ni(i nitru audiretur ; priüs inflixit telum : vul- Numint fupplicátlet. Moyfes , 'obicémque nus, quàm arcus videretur ad ejaculandum ruenti oppofuiffet vindicla : permiíttque Deus precibus deliniri Moyfis, & arreptum paratus: qui filium occiderunt mali dun- taxat vocantur ; homicida veró, qui fervos voluit abjicere fulmen, idololatrísque par- cere. interfecerunt ; inillos nullum fupplicij de- Sed fi in Sina graviffitné deliquit in Nu- ét. "Y I fignatur genus ; in iftos veró ferro, ignéque fovitur ; fzvior eít de occifis nuntíis, quàm men populus, mitiüs certé peccavit in He- de jugulato filio apud eternum Patrem vin- bron, cüm itinera faftidiret, & illius tzede- dida: hinc de Abelis fratricidio, quàm de ret exilium: fremens fiquidem populus ob Bjimjh cä Chrifti parricidio maturius , immaniüsque iuneris flexuofas ambages,. quibus protra, Ír [ r fumptum eft fupplicium. heretur ingreflus ad terram promiffionis , $9: oratiüs conüet,no&rörum nu Utque expl adlatravitMoyfen, imónon folum voce, fed effe Deum ftudiofiorem commodorum , ac & manu, & faxis in Ducem plebs delatlata li aratiorem ad injuriasnobis, quàm fibi il- itineris diuturnitate infurrexit; quamvis cie te de latas ulcifcendas , nos non pigeat in. ere» tra fanguinem , vulnüsque inflictum pro» mum fecedere, ubi peccaverat in Deum non greffa eífec feditio. Sed licec deliquerit le- t populus tantüm , fed GC Sacerdos, aureo viüs populus contra Moylem, quia itineris f VU rimüm vitulo conflato , pofílea cremato prolixitatem pertzfus , viribus jam fractus, thure adorato , hoftiisque immolatis in Nu- laboribus gravatus, G quidem citra «ruo- b men recognito. Aaron Moyfis frater, ime rem; vocibus, conviciisque aéra potiüs fee periique confors, quamvis religiofiin Deum riendo, quàm Moyfem percutiendo; nihi- [1 animi Princeps, Ííed equo timidioris, im- lominus adfuit ftatim Deus hanc populi ul« portunis , nefariisque patitur fe poflulatio- turus noxam , aufümque in Moyfen Dacto- i nibus adigi, ut ex pretiofis inaurium orna. rem ; & verfurus plenam furoris ollam; Fe: ä n mentis Certatim oblatis, vel vitulum inte- riam eos peslilentiá , atque confummam ; te ANum,.ig. grum, vel caputfaltem vitulinum. ex puro Autem faciam. Principem [uper gentem ma« 1 Immit. uto auro conflari permitteret, gnam, & fortiorem , quam bac eii , & quie- ül tuntur crucibulis aurea ornamenta , liquan- dem erumpentem ex urna Numinis indigna. í tur igne , conflatur idolum ad /Egyptii fie tionem vix potis fuit Moyles lachrymarum l mulacri exemplar, boviná effidium tpecie ; extinguere imbre: & fufis precibus ollam 61 urgentéque operis celeritatem, & adjuvan- quidem femovit indignationis ; non tamen te cacodemone ; erigitur ftatim dete(Labile fupplicii evafit appendicem , quá nullus fe« fimulacrum , tenduntur populi manus bo- ditioforum terram fluentem lac ,. & melin- vino capiti,curvantur genua, tunduntur pe- grederetur : Dixéque Dominus:. dimifijuxta N!liä,l(c étora,conítruitur ara; & manum admovente verbum tuum, dáttamen ómnes bomines, q Aarone adolentur thura, maétantur vicli qui tentaverant, non videbunt terram, pro Quod fi de- nl ma, perinde ac libertatis vindici , & afler- qua juravi patribus eorut. tori Numint, Quid immanius, cüm prz. liquerat in Sina populus contra Deum, fce- t fertimarz infcripferit Aaron : Iff4 funt Dj lisque perpetraverat longé immanius, cur t iui Ifrael, qui te eduxerunt de terra Egypti: humaniüs fe in perduel'em. populum Nu- men gerit, precibus fe finens Moyfis delini- H O portentofa dementia! ó nefanda Ícele- ftiffimorum hominum vecordia / ab impio ri? Deliquit in Hebron. exilium faftidiens, Óactificio via ad cstera emollitur flagitia j & quidem longé mitiüs, levitisque,& tamen graviüspunitarz Omnes bomiaes qUi tent4s proceditur ad epulas lafcivas , ad lubricas choreas, cantüsque profanos; comeditur, verunt me, non videbust terram , pro quA ïä poratur, luditur , totüsque aér facrilegis juravi p.etriöw eorum. Quid? quód deli, &o indulgeatur graviori, cüm longé mi- 53«32(!. A impletur vocibus, & aureus vitulus fummo- rum aequé , ac infimorum confalutatur gra« tiori haud parcatur ? quia nimirun: gravio, tulatione. ri crimine inSina Deo íoli derogabatur : & äi | $o. tumultu populi in Hebrone homo,feu Moy- 'ulit egré Detis facrilegij immanita- [ tem, exarfitque juftiffimus ejus furot , ita fes ledebatur : inexpiabilior fiquidem | e(k tamen ut graffaturus in perduelles fuam de- Numinis irainfui,quàm hominum | injuri- tineri armatam dexteram cuperet à Moyfe, am: eáque eft indoles amoris Dei inho- cujus perbrevi delinitus prece diftrictum , mines, ut noílri, quàm fui videae vibrandümque mox in idololatras fulmen tur [&uwdic-üor effe, ]ä abjiceret; oppofuit enim fupplex Moyfes * ruenti vindictae obicem [ Dimitte me, ut «9€ (0) S6» ira[catur furor meus contra eos.. Moyfes au- rem orabat Dominum, Locutásque esi. Do« ä $. VIH, Qmoïem Deiinhominermluculenter proäunt divinz Perfonz. 29 puit ira in Achabum Baalis cültor.em;exaïüt; s. Vil tamen ubi Regis contumacia abarisad poe "4deo leneficus in nos ef? Chriss puli fui profiliit vineta: inftigante Jezabele fpreverat Achabus Elie monita, « vineam Amor, it son folum noftra avertat dam- NNabuthi :conquirente fezabele :non folüm m verum etiam , que fibi ab bominibus fibi ufurpavit , fed etiam «ruore .poffeffo. .e[fent beneficia rependenda ; bac án ris foedavit, occifo Nabutho : iDefcendes 34862 Yo Anofira velit *re;flundare £0fl» anoda, Dat in vineam Nabutb , t poffiderez eam.ss fed defcenfus Achabi in vineam ; Nabuthi juftam fuccendit divini furoris iram : juffit ét, 62, Avid veniam Ti crimiriis petituruss flatimDeus, :Eliam in «occurfum Achabi, -ut promptius Deum ad mi(erendum imortisfententiam :«ei intimaturum z. $z7ge, fle&eret, non fe in hominem pec- & defcende 3n occurfum icbab Regis Ifrael, i w-lülm, S.. «caffe edixit, fed foli Deo, 735; foli peccavi , iEf loqueris ad.eum dicens J :bec dicit Domi- & malumcoram te feci 5 quomodo « David as : 0ccidisii anfuper & polledisti , &$ post foli Deo fe peccáffe fatetur , cumUriaman- ibec addes.: 4n loco iboc , án.quo dinxerunt 'terfecerit, ejüsque thorum foedaverit ? .An «€anes fanguinem Nabotb ,. dambent quoque zon hominem interficere , ;perinde e(t, acin gJanguinem tuum , .peccanti 'Achabo contra Tominem peccare? :«cur Reum tautüm fe fae Numen coeli «deliciz tantàm ifubducuntue tetur divinitatis, qui Uriz fanguinem effu- ad triennium ; «delinguenti «contra. homi« derat ? optimé norat in hominem etiam pec- em fulminaintorguentur, & vu!lnera iu. «cáffe, fed utNumen promptibs.ad :veniam 4liguntur; :arameerigenti Baal ; & veri Nu« flecteret , peccatum fuum Dei tantüm Jafi- minis cultum habenticontemptui cocii dum- vum dicit; quia .difficilior :ei obtigiflet ve- taxat ipluvia-non fpargitur, :neque facrile- 3ia , &i Uriz meminiffet fuo interfecti juffu, :gus rofcido.afpergitur imbre; fed.cüm ho- & ideo dixit, Jibi foli peccavi., 69 malum .eoram te feci, quia implacatiorem fibi Do. 4ninem :oppreífit, :ejus «vineta «occüpavit s & etiamfanguinem fudit; :quia tunc in ho- 3minum credidiffet, fi in hominem contume- minem,graviter deliquerat ; acerbiüs ;punie liofum fe dixiffet ; quia ;promptiüs 'Deus tur , & canibus difcerpendus traditur : cum ànjurias'expungit fibi illatas , «quàm homi- Jun, Numen defpexit idolum Baalafpecturus án imibus irrogatas; torpet, ut ita dicam , :Nu- ;men, «unctatürque, «cüm agitur.de injuriis :ata, :«cui cultumjexhiberet, per folam puni. 'tur.ceeleftis favoris fübtra&ionems fed cüm fibi irrogatis ulcifcendis : debacchatur verà 'hominis funditur fanguis, ejus ftatim pro- 'fi agatur de damno vindicando :hominibus :funditur «ruor , :«difcerpuntur membra; di. 3lacerantür artus., .canibus fatiandis , eorüm- "Statuerat Iírael inextrucia ara idolum **.6—;0 «que fiti extinguende ; -«mitiüs fiquidem ;3.R'.g. 16. "Baal: .Er pofuit .aram Baal,in templo Baal, punit-DEUS , «qua in ipfum perpetrantur €5 plantavit lucum , '&8 addidit exdcbab -in -delicta, :quàm qua in.homines committun- opere fuo árritans -Dominum Deum frael «tur flapitia, ; N jfuper -omnes Reges Ifrael, qui fuerunt ante :Spreverant Jfraelicze Deum, Sanctum . um . annon fuit/haec ere&tio Baal , QNumi- Tfrael blasphemaverant, :iurbémque totam, nis .veluti-depreffio.; '& arze . conítru&tio,, & agros idolis 'oppleverant, Lavamini djaie W. 'throni Dei:de(trudtio ? «& quomodo.codlum -quiefcite agere 'perverse, difcite benefacere,: 'vindex horrendum fcelus :fulmine non fta- iEcce exinjuriis:Deo — illatis vix blasphemi tim punivit ? :& quomodo «ellus 'inum dif- wllam fentiunt poenam , & tantüm fuaden- 'rumpens 'fceleratos.non deglutivit ? «quo- 'tur ad meliorem :reverti. /fru "o m;-ab in. o modo fontes divina indignationis é profun- «quinamentis :refurgere idolórum , .ad thu- da non eruperunt abyílo ? :filet cocium ., ribula facra .conflanda, idola dífflanda, & quiefcit:terra , & unus :tantüm :ablegatus «debita «oebfequia vero :exhibenda Numini, Elias preznuntiat:coelum :ultro rore, imibré- :ad beneimpoíterum agendum, & ut ítudiis :que exhaultum; aliàs impuné litat-Achabus 2 ? wacarentvirtutum z Difeitebenefacere;qtas . [fos : | g Rege r «oram Baal: Eríxit Elias vvivit Dominus, vite judicium , fubvenite oppreffo , judicate fi erit annis b vos , $ pluvia., eccexota gupillo , defendite widuam , &8 oenite, & ar. fupplicii £cena., 'colum quidem :eft, :non guite me , dicit Dominu: jfi fuerint peccata | tamen nubibus foedum, «& fulminibus fo- vuefira , ut coccinum quafi mix - dealbabun- 'tum, quibus facrilegum interficeret; :(ed 4ur. euset, cuiblasphemi injurias. in» duce ferenum,fplendore coruf(cum , & tan tulére, -& tamen mullam vindex Deus pro« tum pluviis, G rore areícens; ünterim vi. priam exigitlz(i fui honoris reparationem: vit Achab, imperat impuné, Jafcivit petu- qmonexigitimmolationem victimarum; tém- lanter, annonz caritate laborante -duntaxat iplorum conftructiones, munerum oblatio plebe, cui etiam opportuné fubventum futt. ies, ar? ;reparationem z. quia f1 blasphemi Fuit Achabus homo ex affe nequam fcelera refipifcerent , hechaudomitterentür: fed- adglutinans fceleribus., & nihilominus Dei quatuor prazcipitblasphemis,Deóque exofig fulmen ipfum non percuffit rebellantem ab ad melioremtevertentibus frugem, fcilicet: arisfuiss. Verüm fi Dei vindicis quafi tor- fubfelliorum zequitatem ; levamenoppreftas H a TU Veraui de Afeciibus Tom, H1, 60 ! Däfferta-tïö UL ) ii rum, pupillorum tutelam , ac viduarum pa- figniri. Non tamen Petri Pontificatum fofo 'trocinium: quatuor nimiram , qua non in Chriíti amore definitum legimus,fed etiá a« FU fuam, íed noftram.redundarent utilitatem; nimarum paflione Pafze agnos »eos proprie PI qua non fibi, (edhominibuseffent commo, um eít amantis beneficiis cumulare períonam do, quia nimirum noftri, quàm fui eft ftudio- L amatam: hac tamen non pro fe Chriflus ru fior, & impenfius noflrra promovet commo- à Petro exegit, fed in noíftra ut redundacent dà, quod proprium eít veri amoris: maluit commoda, Sed cur affixe funt coc!i claves, gl enim fplendere fubfellia viduatum patrono- non clavo , fed amori.? Simon Toannes rum defen(ione ; quàm fua " fumare altaria amas me ? etiam Domine ; Mfi- ib Aen; hoftiarum immolatione. 72€04, Pafce agnos gL 65. Acceffzratad |Efum Princeps eum to- Scrutemur amoris in Deum | intimio- 67. PI gaturus, ut filiam fuam, qua nuperanimam al res receffus, & nonnifi acceffus 'heneficio- M&ä"h.9c egsrat , prifting reflitueret vitee ,. Surgens PC rum innos inveniemus, & quafi rotam. in i J€58 fequebatur eum, . Intravit , & tenuit medio rotz , feu amor Chrilli in nos in £ manum ejus , 6 furrexit puella : fedpro fi- amore, quo Chriftum profequimur ; dici- ii lia defunóla enixim togaverat gemebundus tur enim de dilectione in Deum : Qui vide. pater, cujus preces lachrymis madida Chri- vit fratrem fuum . necefitatem babere , & T,J0A5g« W ftum flexerant in fua vota: reflituitur lu- clauferit "vifcera fua ab eo, quamodo chari- gzi cis ufurz extinéla filia, quia oculi patrisla- äüï t45 Dei manet in e0 , amari fe Chriftus vo- chrymis maduére. Sed cur nullis delinitus luità Petro, ita tamen, ut dum fuumin | illo 1t flà precibus, nullisque commotus lachrymis amorem fereret , pubularet in corde Petri obvium in feretro prope iNain adoleicen- fà cum Dei amore amor pariter - in £ratres, tem unicum redivivum reítituitmatri fuze ? & beneficia Petti amoris in Chrilum, in b quód filiam Archifinagogi prifting re(ti- noltraredundarent commoda, | Fuerat Petri f iuerit vite , ad id fuit rogatu parentis in- amore delectatus Chriftus, nop quia ig ip- Q flexus ; caput enim Sinagoge ad Chrifti füm tantüm Petri affe&ctus tenderet ; . (cd N pedes abjectum extinda, & jacentis filie quia in ipfum vehementi velutii impingcens Periclitantis. filize erexit totum corpus ; impetu refiliret in hominum paílionem : E amor zelum omnem pereuntis legis excuf. ii ,lo. fibi Petri arrogavit amorem, ut fuis ovibus /2 ferat; & caufafuit , cur Archifinagogus Chri. paftum confuleret , ut nobis . falutatia pro» fü ftum adiret, à quo defunéta ejus filia vitam fpiceret. — Scimus nudáffe gladium Abraha, T hauriret, cujus lex erat brevi mortem fubi- mum Patriarcham, & etiam Petrum Chritti 1 tura. Preze(cripfiteiam amor fummo medico pra cateris amatorem ?. ille evaginavit fer« Ü modum curationis; jufütillum falutem de- rum liberaturum Lothum ia Hoba à Revi. - ü ferre, chm poffet mittere; & manuum im- bus captum : Petrus vcró prope hortum K pofitione fpiritum reftituere, quem folo nu- H Gethferani Chriftum ab inlultibas propu- tu potuiffet impertiri; nimirum peritiffimus gnaturus militum: Abraham, ut Lothum legis interpres, alium noluit, nec debuit ac- eximeret à fervitute, gladium nudavit s cedere, qui in lege naturz difpenfaret, quam fed Petrus, ut Chriítam defenderet, & qui- ipfum authorem naturz ; noverat enim ab dem ab iniquis, injuftisque aggrefloribus z ipfo folo potuiífe collapíam filiam in mor» quis non crederet, Petrum inconcufia fui tis lethales umbras, erigi, ac reítitui. lucis YT pectoris fortitudine, ac fide in Magiítrum M 5 ufurz, Surgenus J&fus fequebatur eum, mi- ftatim coronandum? iddue, quia Abrahas Á Áerationum bajulus non laffatur itinere, fe- mo fortior folus , ac inermior pugnavit? ftinátque pedum celeritate , capiti Sinagogze expugnaturus iniquos infultus ; & propu. praftiturus beneficium in £filia defuncta ; gnaturus Magiítri innocentiam j — neque ^ quinimó quem pedum celeritate fequebatur, carni, aut fanguini, ut Abraham , fed coe- cordis przibat affe&tu ; quia parentis lachry. lo, fnóque Magiftro -unicé Petetns. suilita- mae matcriam fuppeditárunt , quà flamme vit, qui non in arenam cum trecentis ar« Adeó exardet alerentur uberioris amoris. matis pro Nepote vindicaudo defcenderat benefico in nos Deusamore, ut etiam non pugnaturus , fed folus unico tantüm in- rogatus nos beneficiis cumulet , & adole- ftructus . gladio , folóque armatus zelo Ícentem defunctum redivivum reflituat ma, fuum propugnandi Przceptorem : & tamen tti fuz,à qua nullis fuerat poftulatisinflexus, quàm difpar utrique pugna refpondet prze- neque civium rogatu invitatus, mium. | é6, Imó adeó in nos beneficus eft Chrifli Abrahe reduci ex Hoba obviat in- $8, amor, ut quz fibià fuis effent amatoribus fignis multirudo plaudentium cum vitz a- beneficia rependenda , hzc velit in noítra . (X e 8- 59 Á ( * imentis, primitiisque Eucharifliz redundare commoda : — interrogatus Petrus. tro nullus occorrit, à quo plauíu excipia- ; ó1mons gOA 21, À Chrifto, num ipfum diligeret : tur , quinimó czdes potiüs ei Chrilus mi- jeannes diligis me plia bis? etiam Domine, natur , G nece terretur , nifi gladium re» £u [cis, quia amo te, Pa[ce agnos meos : condat in vaginam, Genef, 14. Melchi. quia Petrus amore in Chriftum cateris an- fedech. redeunti Abrahze anem profert , & vinum. tecelluit Difcipulis , meruit etiam dignitate 4r verà. Melcbifedecb | Rex cateris praferri, & Ecclefig prafecturà in- Sale . proferens pauem , & vinum ,. bene- diwit äm*oreth Deiinhominem :Iucuknrerptoduüx divinzperfonz. 6t dixitei; nulla certé fan&tior, nulla augu- — Cormeli. — att ille intuens. eum timore corree füor poft egregie pugnatam pugnam pote- ( puus dixit 2 quis es Domine ?. dixit autem * tat ovatio expectari ab Abrahamo, cüm poft jlli L Orationes tu& , & eleemofyna tua a pugnam,.exemptümque à fervitute captum fecenderunt. in memoriam in confpetiu Dei« Lothum (alutetur à Regibus, & inpane tri- SEt nunc mitte viros àn Joppen , &5 acceríes umphali inflituantur plaufus. Secus pu- Simonem.: mirum tamen , quód cüm aon £nanti Petro nullus obviat plaudens, fed minus religione, GC timore , .quàm oratio- 'ei dicitur, Mabtt. 26« Converte gladium tuum in lo- pne, & largitate excelleret Gornelius, ora- eum [uum , omnesenim ,. qui acceperint tio tantüm , & largitas dicantur cceles con- gladium ,. gladio peribunt : fi Pertus non fcendiffe ;. & de timore, a« religione nul- 7. pro defeafione fui innocentis Magiftri , fed lum proferatur verbum ; an facilius anrum in cclam fubfilit , quàm thus, quod in ad iniquas cedes gladium evagináffet , non potuiffet quidquam funeflius ei intimari. : thuribulo Numini adoletur ? fi thus in fu- &nnon Chri(tus à militibus captus pluris um converíum furfum ex fua avolat na- etat faciendus, quim Lothus à Regibus vin- tura ; & aurum imnato pondere imum pe- &us? & tamen quia Petrus ad coércendos tit, ubi natalia traxit , cur potiüs eleemos rlïm'q 1niquos infultus , & propugnandum Ma. Ífynz , quàm religio ceelutn fcendiffe 2 ?.dicu'ntur con- l giltram Chrittum gladium evaginaverat , gubetur iterum in vaginam gladium reconde- Ergó quz mactantur ab hominibus vi- 79» re, nifivelit, & ipfe gladio perire: Abra- &ima coram Deo flagrant , fumántque ; ham veró, quia pro homine capto pugnave- & quz Numini adoleritur , necflagrant , nec rat plaufibus excipitur ex Hoba redux , ac fumant, quófurfum valeant afcendere? ita benediGlionibus cumulatur; quia nimirum eft, Cornelius orationibus , & eleemofynis noftri , quàm fui ftudiofior eft Deus, & fibi, & proximo confulebat , & quz fibi , que ia ipfum impenduntur beneficia , non fuisque deerant , profpiciebat , & eleemo- €urat, utuberiora in nos redundent. Íynis, quz fupererant , levandis pauperum €9. Degebat Czfaree Cornelius. Reli- indigentijs impendebat ? quia igitur ora- «ddor, 10. giofus , ac timens Deum cum omni domo [ua tiones , & eleemofyne in beneficia , & fuctens eleemofynas multas plebi , && depre- commoda dirigebantur hominum , ideo di- eans Deum [emper. Terre(tti haud. abfi- cuntur in coelum afcendiffe ;; quia qua in milishabetur paradifo, cum quatuor veluti beneficium impenduntur hominum, gratio- fluminibus irrigaretur,religione , timore , rafunt Deo , quàm que in Numinis exhi- oblecratione , ac largitate: ex quibus duo bentur obíequia: timor, &religio , quibus timor fcilicet , & religio templum aluebant ; Cornelius excelluit, non hominum promo* religio hoftiarum ferax erat, & immolato- vebant commoda, fed obíequia Deo exhibe- rum feta ; timor ne quidquam in ccelum bant: fiquidem timore à Dei injuria, G ab peccaret ? fed duobus , quz fupererant , eo omni, quod Deo diípliceret , revocaba« fiuminibus fibi confulebat, & proximo: fi- bur ; religione veró in Dei obfequia infle- quidem obfecratione Numen in fua vota fle- xus, nonnifi Numinis intenderat cultumz étens , quz optatet , obtinuit : largitate ergó gratiora funt Deo, qua non ipíi, Lutmiinad tofufus in egenos fuit ; ideóque ait Lucas.Zs fed fuis famulis impen- ' Vidit in vifu manifefld quafi bora diei nona.s 10. duntur, X aángelum HATOCNREEH V (5 dicentem fibi s Fa s 7j* N 4 [^ h N N d fb : PX z) x IS AA M 1 NU (1 M 2 d N " a CV , 'aN s 1-*'"' VN ES ? A X ,/(4/ SSSNV E E TA SSAN A d —1 A d NP- NI A NY s L A. . ; ïf*'* d z E gt f L t ag d T. FE rs d H 3 DIS- & xex BG ói - ? ;. Af " A ), ^ P « i - i w- L.] ) « ^ WQ^.0^ Vs * . s5* « : VN p Ka " ei^ * ^ «" «"* B £ *)x yt .' SoevyWi H .r. s äf&(: r äï e LR A qu Ph DISSERT AT IO IV. t yi d TotaChrifti vita fcholafuitamoris,quem ET t cxemplis fortiüs , quàm verbis nos edocuit, fe cum noftrz oblitus ingratitudinis fuis nos cumu- Y lavit beneficijs. Pät dj E die tat "Adeà impense mos Chriftus Amavit , cum in terrü degeret , t frn- H gula ejus gq/la dn.noftra vefultaverint beneficia, P,l Te O 1 Chrifti ,'cuminterrisvi- 'incurrerant jácturam : enullil;i faciliüs inve» PI« ?* y £ ^l veret » .gelta 'perpcnda- nitur Deus , quàm in templo, locóque fa« 27 i d A 5j mus;(ingula inhominum crifici. ;Medius tamen iater.Doctores ho- W 2 ïgä dMuth. s. Q » NT commoda , favores , & mines: edocebat . «& bene in medio , cum N OSSON : ; Pl beneficia 'fuere. 'Vix V centtuüm totius fapientiee contineret, .Erus SS duodenhis invenitur in buit 'togata ;Philofophia «coram |loquentis [ j a u H X templo difceptans :cum pueri majeflate; five modeftiam interrogane- Dodoribus , -homines tis, fiveauthoritaremattenderet rcíponden- Q iC ïnüruäurus. Sancitumiege veterierat , ut tis : tot. didicérunt fapientize arcana., .quot audiérunt ab ipío prolata verba. f Jerofolymam ad templum :unicum in pale- ftina ter duntaxat quot annis adirent homi- Verüm inílructurus'urilius ad falutem 30 In.j mundum & cathedra- defcenditmatri obtem- nes, ea tamen lege , ut nec pueri , nec muliee f res ad.id tenerentut ; undejoíephus quam- peraturus . iiósque :fuo "defcenfu-docuit ; W | vis nulla ada&tus neceffitate - - devotionis eos:non fapere., qui obedire minimé:didi« tamen impulíu excitatus templum :cum.cz- cerünt, "Ceterum'fi ad trigefimum usque teris adivit, nutricium fuum fecutus eft.puer annum latuit , lignarize artis in exercitijs.ex« pectaturus tempus preedicationi inaturum , yefus duodennis. ( ut.nos doceret,non fem- per effe homines praceptis adigendos ad o- "habuittamen femper., 'vel - maxime :cordi Fä pus bonum praítandom ) & Maria ejus opusnoflre redemptionis, :ad quod explen- Íponfa. Neque abfcefferunt Jerofolymis , *dum ardentiffima charitate ,' quotidianis , ac i Antenfiffimis fe:votis:obtulitDeo Patri : & ni(i feptendioazimorum expleto. Tumre: ^ vertentibus parentibus ,"neque :preemonitis neotio 'videretur torpefcere, parentum fuo- manfit JESUS duodennis Jerofolymis pre» Tum tenuitatem , fuo quóque laborc , quae« i ftüque quotidiano fublevare fatagebatarrem candiftudio; & 'quidem:nuil'ä parentum cul. 1 pá contigit , ut vefpere eum abeffe cerne- *exercens fabrilem 5 :& licét quzenam fuetit »privata Chrifli-vita per eorundem -fluxum ? rent, cum exiftimarent , eum effe in comi- * tacu [] cümquefruftra eum quafiiffent inter annorum non prodant Evangelia , ait tamen cognatos eidem notos, :eà no&e in luctu, -S. Lucas revertiffe eum cum :parentibus in JNazareth , fubditimque 'ijsdem fuiffe ; ac 2 precibüsque traductá (ummo -diluculo iter repetunt ; & demum tertio dieTerofolymis profeciffe zetate , fapientid., acigratiá coram DDeo , & hominibus : tametfi à primo fuo Ü in templo inter Do&tores audientem , '& in» terrogantem comperiunt. conceptu virginaliin utero-omni fuerit gra« li 'tià plenus,, '& fapientia , 'fuerítque proptee p Inter cognatos inventus mon fuertat , $ cum ab ijs quandóque etiam fugam effet fua- 'rea hujusmodi profectus pro ratione etatis., furus : non invenerunt vefpere parentespue« àn qua'capiebat fenfim incremrenta 'experi- rum, quem cüm prafentem femper habe- menti, ut homo , ut nosedoceret tenden* rent affectu , non cenfuerunt procul abeffe , dum femper effe ad perfectiora , «cüm vel Apfe Chriftus adolefcere vi(us fit , ac edifce- qui aderatin corde : non tamen mifcuit fe turbis populorum amicus folitudinisDeus ; Ie , licét -*vir:qtum ::fubirc incrementa :'non If:« potuerit, fedin templo reperitur tertiodie , quia ult- ra iriduum non meruerunt torqueri dolore iNon tamen lux mundi diu latere in d ejus parentes , qui nulla eorum culpa talem mundo valuit; & lignarius faber é dedolan- g :dis Tota Chrifti vita fchola fuit amoris , &c. 65 | mus : Chrifti tentatio noftra fuit inflruclio, dis lignisad expoliendam animorum rudita- 4em , purgandásque hominum maculas ad voluttque Magifter bonus fuos edocere Die aquas cucurrit joannis bapuiímate abluturus3 fcipulos artem , quáà malignorum fpirituum Tante eft ut non tam per Joannis hortamenta, quàm nequitiam 'omnem eluderent, per fua exempla ad has homines aquas aili- jejunium virtutis , ut etiam in deferto ad- ceret , quarum beneficio fordes exuerent , verfario divinitatis ingefletit fu(picionem , quas per violatum à l/rotopiaítis divinum majorémque homine crediderit , quem é preceptum conttaxere, Et qui jam. apud venttis fervitute liberum deprehenderat, 6. fe deíignaverat hominum pitcatores , pro- Chriítus veró de hoíte tartareo vi&ctor vidé nobilem praparat in aquis facere prze- fecus mare fcholàm aperit , & quosdam ex dam. Hac unda ablutos voluit Achilles Diícipulis Baptifteeaccerfit , quibus eam ho- fuos , quos à vulnere immunes conílitue- neítaret , càüm perfectionis ftudio jam effent addicli. Primüm tamen vocáffe eos vide- ret. Ab infantia Joannes in defertum fecef- ferat fumma victüs , ac veítitüs aíperitate , tur ad folam familiarem notitiam ?. deinde & ad Chriíto Domino precurrendum , ac ad temporaneam fequelam cum aiimo rever« baptifmum poenitentiz przedicandum fe prze- tendi ad piícationem , & tandem ad perpe- tuam ejus fequelam omnibus, qua poffide- paraverat , ubi fub annum trige(imum pro- dijte deferto circa Jordanem , ad quem au« rent, derelictis : ut hactrina vocatione nos diendum populorum accefsére frequentiz ; edoceret gradus , quibus ad perfectionem fenfim afcenderemus , nimirum gradus inci €9 quia innocentià morum, G vitz aufíleri- tate fummam fibi authoritatem comparave- pientium, proficienrtium , & perfectorum. fit; tametíi fine miraculo vitàá, & exem- Semen íiquidem divinz inípirationis ,. ac vocationis , primüm prodit in herbam , mox plo fortiüs, quàm linguá fummum ipfe pradicarec miraculum, Ad iplum etiam inculmum glifcit, & demumin fpica matu- venit Chriftus ab eo baptizandus, & quam. rit plenum ,acfolidum granum, Primi ve- Iu vis Joannes pre humilitate recufaret. ró ex Apoftolis vocati fuerunt Petrus , & 314::.?. 3; venu ad me? ego debeo À te baprizari: com- Andreas ; an forían quia utritisque przviía pulit tamen eum Chriftus, ab eadem humili- crux fuerat, & Chriitus necem fubiturus in * . tate fuz predicationis auípicaturus initia cruüce , hanc pretiofam crucis hereditatem eóque baptizato, & oranteaperti (unt coeli, fuisad Apottolatum legaverit primogenitis ? quos nobis cum fuo inftituto baptifmo reíe- Reficiebant tunc Patris Zebedei. multiplici ravit, cüm aquas attactu divini fui corporis fciffu dilacerata retia; fed nova quarere de- fanClificavit , ac bapri(mo deflinavit 5 E£ buerant retia, quibus non ampliüsmarinos: Enc. g. defcendit. Spiritus. Santlus corporali []ecte.» inter fluctus , fed in urbibus inter populo« 30 ficut columba in ipfum , teltisnimirum ejus rum tumultus homines expifcarentur. innocentiz; , puritatis ; ac maníuetudinis Stertat in pluma defes nobilitas L . One« 7* fine felle peccati , hinc vox de ccelo. ftatim ri Ápoítolatàs non adícifcit Chriftus delica- intonuit : Hic eff filius meus dileclus , in quo tos bajulos, fed pifcatoriam exercentes , ut suibi beué complacui, Matth. 3. Apparuit qui pifcibus capiendis affueverant ; faciliüs fiquidem homo fub fpecie peccatoris , pec. homines non hamo, fed amore captos lucra- cata hominibus condonaturus zeterni Patris rentur coelo ; non felegit Chriítus fangui- Filius ;; non adoptione affumptá , fedin ea- ne illuttres, necinfigni nobilitate in mundo dem natura (ingulariter genitus, claros, ut edifferat, mores munerari in ho- * . Abaquarum elemento fui corpotis con- mitibus, non majores; & virtutem in pre- ta&u fanctificato , ad illuftrandam profiliit tio effe , non fanguinem. Quia ad toleranda terram ia defertum fecedens, quia quaz fle- pleráque advería fuos evocaverat Difcipulos; rilefcerehominum corda in terris didicerant, à folo patientiz ufu laudatos huic obeundo nonni(íi defertum Chrifto noflram initiaturo muneri a(fumpfit, feu doemonum antago«- falutem' exhibuerunt , malignis obfeífum niftas nonnifi fevera acceríivit e gymnade , Ípiritibus; & quia mundum mortali :gri- & humanis priüs affuetos voluit laboribus, tudine laborantem repererat Chriftus.eum quos indefeíTos cuperet in divinis, .. Nimi* fanaturus alexipharmaco utitut orationis ; rum munus Apoítola'rüs jacentibus in pluma & jejunij. Efficax jejunium quis non dixe- concredere noluit , fedlaboranribus tumul- rit probitatis viaticum, cüm absque jejunio, tuarios inter fluCtus, quia onus totius mun» nec Dei filius ingredi viam fuam volueric ? di'ad meliorem vocandi frugem , non hume* Sed volens ipfeà fpiritibus nequam mundum ris mollium, fedeorum, qui jam laboribus induruerant , imponendum erat, ' Coníul- purgare , à maligno ipíe tentatur fpiritu ad noítram eruditionem , ut ad fubeundas in tiüs vifum fuerat, dominico gregi eos'prae- ipfo divini famulatüs exordio tentationes ficere cu(ítodes , qui affiduis jam affueii vigi- preparemur , fimiülque (peremus fore , ut lijjs , patientiz , & tolerantiz jam pofue- eju$ ope ; & gratià eas vincamus, jejunio rant tyrocinium. Imo ituros ad latrones fcilicet , & oratione; armafiquidem funt , juffit fine farcinis effe," & baculum inter- quibus hoftis tartareus proíternitur , hac dixit , ut folusregeret, quos ipfe dirige- voluit Chriítus exemplo fuo nobis füppedi« ret per varias terre p'agas , uchominescoelo h lucrarentur, «— M tare ; ut Daehmoniorum verfutias excutia« Non 64 Differtatio 1V, 7* Non folàmhominum conftituit pifcatores $. II. ut peccatores caperent , coelóq; lucrarentur ; fed ut ipfos peccatores , hominum inílitue- Suos. Magifler Chriffus edocet di- ret pifcatores , & eosut ad fe traherer mi.- fCipulos in montis fiflisso , ut ex. fubli- raculis etíam allexit : cüm gffet unigenitus zterni. Patris humanitatis veltitus Ípecie ; mitate loci edifeant. terra ima babere hanc ut exerceret , haud detrectavitnuptia- contemptui , &5 colefita tantim [apere ,ac le convivium , unà cumíuis difcipulis , & ejus matre adire , omnes ad illud à fponfis «fhimare. jnvitati erant, Qoàm felices nuptiz ? E Difcipulis , quos é retibus evoca- 92« que à JESU , & MARIA ijsdem affidenti- verat ; onusgrave videretur, Chri« bus hone(tantuz : cum defcendiffet in terras fti profiteri difcipulatum, inmonte unigenitus Dei filius fuppleturus defectus ijsdem exponit octo beatitudinum genera , omnes, debuit & nuptijs Hymeneum fup- quibus ad fublimiora erudirentur ; eósque plere, Epulum frugi , & modeítum adeó beatosdixit, quipauperes íunt fpiritu, qui fuerat , ut vinum defuerit , G nullo com- mites, qui lugent, efuriunt , fitiántque jue monente fua Íponte miferata JESU mater ; ftitiam, quifunt mifericordes, mundo cor- ne fponfi pudefierent , filio fupplicavit, qui de , pacifici , quique perfecutionem pati« defectum fuppleret : imà cum noviffet fi- untur ; fimilque eos edocuit reliqua evan* lium ad. opitulandum paratiffimum nulla gelic& perfectionis fundamenta ; && ut non adhibita precum inftantia , fola voluit mo- Íolüm opere externo , verüm etiam interno - nitione uti £i/; Vinum nuon babent : & cüm 3u3. feu affsdu declinarent homicidium , fur- divinus in terris fol fuo jam emineretin Zo- tum , fornicationem , perjurium ?. urgét- diaco vindemiarum hilaritatem fecitin figno que ufum donorum Dei , ac talentorum in Virginis, jufsitque impleri fex hydrias aquá triplici illo officiorum genere , quod pro- ac fert. Architriclino , quiaquam invinum prium eft Apoítolorum , ac virorum, eo« converíam admiratus generofius , melitis- rundem infi(lendi vefligijs ;; nimirum pur« que vinum propinandum exhibuit convivis : gandi Pos effis fal terre : illuminandi s defiderari vinum paffus non fuerat Chriftus , eílis lux muudi , & perficiendi. ,. Cyvitas €àüm ad inducendam fanctam in mundo divi- Jupra montem pofita , inttaquam multi col- ni amoris ebrietatem fuum propinate fan- ligunt, & confervantur. guinem deftinaverit : Juffit vafa parari , & Egit Magifter Chriftusin monte perfo- 19, Jifta, aqua oppleri ,. ne miracula fine neceffirate nam ccleítis Docloris , Legislatoris , & geminari viderentur : & quia nunquam a. Confiliarij : fed nifi agatinteriüs , feu . nifi varitiam redolent Dei dona ; cum una for- illa(tret intellectum , inflammet volunta- —— taffis hydria fuffeciflet convivis ,^ largiori tem, parum prodeíl externa vox, qua aue munificentiá quinque dat convivis genero- res duntaxat pulfat, noencor movet, Hinc fiori oppletas vino : & fortáffis e& hzc mu- ad fumma pefectionis culmina non affurg i nificentia tetendit , ut facramento fuo fidem Y vitiata natura : & mundus , quas Chriítus omnem adítrueret ; fuit enim hac frigidze beatitudines dicit , aerumnas edicit : & nifi in vinum converfio typus , G umbramajo- ipfe nos traxerit poft fe;ut curramusin odo- rismiraculi , quodin noviffima coena Chri- ! rem exemplorum vitz fuz 3 nift ipfe illu- ftus inítitutá peregit Euchariftià , cüm vi- flraverit , aperueritque noftrum intellectum; numinpretiofum Íuum comutaverit fangui- nifi ab ipfo caligines omnes excufferit igno« nem La * tunc enim venerat hora ejus , tunc rantiz ; nifi torporem abegerità voluntate, vel maxime clarificatus efít , ut cum effet eámque inflammaverit deíiderio evangelicae L tametíi in ipfe vitis , & nos palmites , ipíe in nobis, perfectionis, nil proficiemus 3 & nosin ipfo maneremus. Sedet Mag íter montis f2ftigio Magiflrum Chriftum audia- temperantie in convivio , & dignitate [uze mus ad fublimia nos erudientem : fuos ta- men& erudivit fuaconcione, acinflamma« praeíentie epithalamium fponfis . fupplet ampliffimum : nulli tamen fuére cantores vit auditores paucos ícilicet piícatores , in vocati, quia ubi JESUS , & MARIA ad. quibus tamen omnes mundi tribus erudiret ; funt, coelefítis tantüm fapit harmonia, & & quia nonnifi füblimia erat ijsdem locutu- defipit terrena ; & quia. inter homines ex- rus , parem argumento eligens cathedram du MM . uo x 7 a a — dul - deqe - u 2. A aR* - Eu trema gaudij dolor claudit ; defe&tus vini montis petijt faftigium ; ut vel éloco dedi- convivantium pofítremam nonnihil turba- cerent humilia terre , & nonnifi fublimia bavit hilaritatem , fupplevit tamen Chri- faperent ceeli, Uuliori argumento inchoa- fti munficentia, ut in defe&u vini ejus ri haud potuit primanovze legis inftituendae divinitas copiofior fe feffio, Huius do&trinz femina , quz jecit O —— £0 9 3 proderet. in monte,fructus etiam dederunt in vaile, I Nicodemus enim ex Pharifzis maximé Yr. $& (o Chriíto infenfis ad fidem adductus miracu- Jjoan. £, o ii a lis, licét inter primarios tribusJud& Magie H ftratum gerens, no*le venitad Jefum ; for« ( táffis quia nondum plené mentis excuflerat Y tene- Tota Chrifti vita fchola fuit amoris , &c, 6; tenebtas ; velquia imbecillis adhucin fide , prehenfibilis eft Dei in homines ;ainofr.. Ad .Ram. £, pudore quodam futfufus umbras quzereret , Qui proprio filio fuo non pepercity fed pro no- quibus fe tegeret; vel quia adhuc humano bis tradidit ilum ,. ut per ilum wiva- 2514 . retineretur timore , ne fe palam Magiftri Ea exarfit Chriftus ob fuum incom- 15. Chri(ti profiteretur Difcipulum. — Per(zepe dignitates funt faluti obítaculo, & impedi- prehenfum amorem humanee falutis fici , ut menta inijciunt: fatis efe putaverat,fi clancu* ad fontem etiam fatigatus cucurrerit 5 hoc ló Chriftum ut Meffiam reciperet, qui tamen eft;poft expi(cationem hominum,ut omnium eum duriüs non redarguit , fed fumma pa- «rederemus laboriofiffiam , cum in ea À tientia , ac prudentia illum de neceffarijs fidei velipfe [ESUS fatigetur , ;meridie pedes L E * erudivit fundamentis & primo necelffita- iter habens; & fedet humi;qui ftat fuper Che- tem eum edocuit fidei in Chri(tum Redem- rubin, prope fontem animarum falutem ma. ptorem , & baptifmi. ANifi quis venatus gis fitiens , quàm fontis latices, Samaritanam feritex aqua , &6 Spiritu [antto , non poteft expeéclans, quae haud temeré , fed Deo diípo- ll videre reguum Dei : beneficio enim hujus nente acceffit , aquas hauritura , ui tamen ]a fontis priorem abolemus originem , quá ex paupertas occafio fuit falutis: ab ipla enim le Adamo nafcimur irz filij, mortisque rei: licét adultera potum aquae Chriftus petit. " dein myíterium edocuit Nicodemum incar- Da mibi bibere ; aquàm petit , quilachry- ll nationis , cujus beneficio terni Patris filtus mas exegit , colloquium miícetcum foemina, n 'opus redemptionis humanz in terris ageret verba protrahit , ut ad fidem eam pertra- aperuítque proinde .etiam SS. Trinitatis hat : led mulier , cüm imprudenter velud is Ayoan.3. .afcanum, Sicut exaltavit Moyfes ferpen. hominem Judeum .eum audeat à fe teijce- At' tem d deferto , ita exaltari oportet filium re, audit à Chrifto. Si fcires donum .Dei 4 foan. . dbominis , hoc eft, ficut à . Moyfe ferpens & quis eff , qui À te bibere pofctt , tu forfitan )a fuit'exaltatus , ita & Chriftus à Judzis in Ab eo. petiiffes , & ille aedifjet tibà aquam vi« j* crucem a€tus L ? ferpentis :afpectus faucios vam: nimirum facla translatione metapho- £ curaverat , G viva Chrifli fidesà morte erat rz abaqua corporali , anfam defumit loquen- j revocatura, quos peccatum enecavit, '"Ve- i de fpirituali, quà fitis terrenarum extin- rüm ne putaret ex neceffitate aliqua 'fuiffe guitur deliciatum , quz fi bibantur , (irim a- . Chriftum adactum ad fubeundam mortem 5 .cuünt , non extinguunt, nec perfeverant in aperuit itidem :eidem :caufam humanitatis -anima ,.cüm fint fluxe ? fecus aqua , quam a 18, I Soan,.s. affumpte , '& paffionesfubeundi. .S/c Dews 'Chri(tus fpondet propinaturus Samaritanz , ilexit mundusm , ut filtumfuum unigenitum haret cordi , quodzeficicit; inharet menti; il aret , ut omnis , qui eredit in eum , mon-s quam purgat ; abluitoculos , quos illuminat, " pereat , fed babeat vitamaternam ; nimi- quia fit fonsaque falientis in vitam zeternam: iL rum Pater fuum .dedit hominibus unigeni- «ümque ex defiderio hujus aquae vivz Sama- tum filium authore Spiritu S, quicommunis, ]^ titanam in agnitionem 1ui peccati adduxif- [ & mutua e(t utriusque dilectioe fet , .& ilia fermonem abrumperet , alióque 12. Quàm ingens Dei in hominesamor! qui transferret , quoloco Deus effet fclemni tí« nosdamnatosà primo exortu , G conceptu, tu , ac facrificio adorandus ; pergit Magie ac natos naturá ffilios irz , ac pravaricatio- Du fter Chriítus eam inflruete , ejüsque cali- nis ex Adamo »origine vitiata regeneravit gines excutere , séque ipfum ei aperire, u- 4* in Chrifto, & per Chriftum , inque novam Ego fum , qui loquor tecum , 6 amorem o»an. 4 'edidit vitze grariam , fpémque hzreditatis L incomprehenfum 35 à popularibus ad alie- zeternze., ut filijDei nominaremur, & effe- nigenas migtavit Chriftus duplici inflam- J mus. Detrudendi quamvis fuiffemus in infe- matus igne , folis exterihs urentis, & cha« rorumaternos carceres, adhuc Numinis a« ritatis interiüs exurentis 5 & quia violen» mor Dei nosfilios adoptat, fic Deu dilexit tum fuo amori hoc iter obtigerat ingentes d* mundum , joan.3, fuit enim hic Numinis a- in.eo vires attrivit , füdores fudit , ut Sa- 21 mor primz noftraz falutis, ac redemptionis matitana aquas hauriret falutis 5 tulit (em* aI origo. Suovoluit nos amore dignari, cum per fecum ardores , qui falutem attulit ho» Ifi adhuc ejus eramusinimici , ac propterea om- minibus ; ad fontem acceffit non fitis fo- j nino gratuitó nos filios fuos conttituitadop- latium ab hydria hauriturus, fed falutem ]« tivos; nimirum Deus rerum omnium effes animz hatrientis expeclaturus, Rogat &or , & Sator nulla noítra indigus ope , nul. pro aquz bauítu, qui redundantem exhibet ll lc';que egens , fe uno beatus, mundum abjie-. fluuium gratize, Miratur mulier , quód à la &itfimum inquinatiffimum ita dilexit , ut ei Samaritana Judzus potum expofcat : ex- * filium fuum naturá , dignitate , & autho. cufavit tamen Chrifítus ignorantiam , & P ritate parem , & in quo unicé fibi complace- quamvis potuiffet eam inurbanitatis argue- J ret à nullo rogatus , fed ex puro amore in« re; tantüm mulierem coarguit intemperane du&tus daret ; non quidem ut delicijs ho- [ ti2 , eó quia quinque jam viros habuiffet , M minum afflueret , fed ut cpprobriis grava- cümque fe viduam fateretur , celare ftu- -'u-. 705,- h retut , tormentis torqueretur, vulneribus duit fe malé nuptam , fed fuamet refpoutio- confoderetur,& morte accrbiffima cruci inter cüm audivit vi« v ne conviclam Ífe novit , ? viros nequam figeretur. Quàm incom- rum non effe fuum ; quem haberet : refue a Verani de Affeilibus Tem.IL.- l gerat 66 | Diflertatio 1 V, gerat tunc à fui cognitione noxius animus , Tran(tulerat ;enim Jefus eum Maria matre & transfereudo. quaftionem pudori opitu- ejusrem domefticam in Capharnaum, fplen- latur : fed in corde faucia aculeos experi« dore evangelij gentium.excuffurus tenebras: tur falutares , relictáque hydria urbem re- cümque in mare Genefareth Petrus totam vertitur, totánque Samariam ad Chriftum noéctem in pifcatione fruftra laboráffet ; ad convocat , quem deprzdicat Prophetam ; Chrifti nutum timo jactu tantam pifcium co» fuísque civibus fit annuntiatrix . evange- N piam coepit , qu& ad ambas naviculas implen- lij. das fufficeret , imó tanto onere gravatz e«- t4. Eh quis de Dei diffidat clementia ? quis rant , ut quafi mergerentur. Tum miraculi in boni noftri paftoris non fperet affe&u , novitate unà cum pifcibus captus Petrus pro- quando nec unam oviculam , vilem , & in- Exi 4 mes Lut.$q cidit ad genua Jeíu , inquiens. famem , qua in perpetuo vixerat concubi- quia bomo peccator f(um Domine,cui Chritlus natu, tot proftituta viris , non neglexerit ? noli támere ,ex boc jam eris bomines, capiens imó cüm defatigatione itineris , viriimque nimirum id agit Dei amor , ut quos humili- attritu quafierit, & tanta prudentiá , pa» tas in imum deprimit; hos charitas in fübli- tienti3., .comitate , & maníuetudine in me evehat , & Petrum ex piícatore pifcium caulam reduxerit ?. haufit mulier Samari- hominum conflituat venatorem, — Cümque tana ex fonte bonorum omnium aquam veniffet in domum Simonis , & ejusfocrus vivam , qua purgaretur ,. illuminaretut , fuccenfsá in vitiato fanguine febri zeftuaret , inflammaretur divino amore', ac plené rogárunt Apoítoli pro ea ; quibus annuens converteretut in Deum : biberat mulier a- cecleftis Medicus manum egrotantis appre- quam coenofam terrenarum voluptatum , hendit, non arteriam exploraturus , fed fa- non tamen fe ipfam refecit , quin potiüs nitatem benigné daturus: imó & plerósque Ü deíecit , fitim enim non explet hec aqua ; alios ibi egrotos fanitati reftituit , intef fed hydropem adducit , quia vitium inducit ; quos energumenus in [ynagoga infignis, qui g non purgat , fed coinquinat ; non foecundi- clamaverat, Quidtibi , 620bis TEfta Naza- Mara Y5 H tatem adfert, fed fterilitatem virtutum , ac vene ,Uenisii perderenos?. féjo , 4ui fis , filssa meritorum refert, Dei; cui Chriítus filentium comminatus , 1j* Sed fi egritudini confuluit anime in eum , & nosedocuit, omne effe cüm malignis Ü fomina Samaritana ; illam tamen non neg- fpiritibus commercium declinandum. Quid CI lexit corporis in filio Reguli. Cum ex Ju* domus Simonis , ejüsque navis fymbolice p dea in Galileam Chrittus veniret ,. gra- exhibet ? quàm Chrifti ecclefiam , in qua ü tffimum hofpitem perhumaniter Galilzi fola vera traditur doctrina , quá ad zternam H ÍIuícéperunt : erat autem ibi Regulus quis- inftruuntur homines falutem? D. Petri re- piam ex urbe Capharnaum ,. cui cüm pri- tia € lacu perditionis homines expifcantut snüm innotuiffet Chri(li adventus , eum adie ad viram ; cujus lavacro agritudines omnes ! wit. &e quidquam intentatum in jam con. tum animi , tum corporis curantur, & ab & «lamata filij fineret zgritudine : fed fuit immundis fpiritibus, qua occupantur core EML. ^ merbusilli, totíque ejus familiz falutaris , pora, libetantur, [223 af jo aterna falutis V [] cüm enim Wtporeé occ ' fupplicáffet Chrifto , vellet ftatim defcen- S. III. alare filium fuum curaturus , antequam a- nimam ageret , ac mortalitatem exueret j gä quafi rnion crederet potuiffe à Chrifto etiam Beneficus. Chrifii amor im. omnes G l abfentes curari , ad Reguli coércendam munifica fe diffundit gratiarum largi- tate ; 8 ità. fanitati confulit animarum , [ JPDD. *-6 arrogantiam duriüs reípondit, Nifi fignas & prodigia videritis , non credlitis , Íed cur ut illam non negligat corporum ,quorum cu- | paradorem Íe exhibuit fervo Centurionis randis egritudinibus opportuna adaptat Alexipbarmaca.s, Íuà praíentià opem allaturus , quàm filio Reguli ? an ut damnaret exemplum , pra- 7 T beneficus,Chrifti amor per corporü x'fä M » vámque confuetudinem ,. quá laborant ho- curationem , viam promptiüs ad illam .animi fibiftraret, totus fuit Chriftus mines in perfonarum acceptione ? urfit ta- men Regulus Chrifti mentem non plené af- in curandis egritudinibus, tum animarum , ; 20A2, d. fecutus ; Domine defcende : ceffit tandem tum corporum, ut duplici beneficio cumula« ejus precibus , eumque dimifit , misitque rentur homines, fanitate donati non folüm t ad filium prii*ciizæ reftitutum fanitati, — P«- animi , fed etiam corporis, ac uberioris teffe- [pnn. T de , filius tuus vivit , cumque à fervis oc- ram reciperent amoris : eft (iquidem amare, curenribus didiciffet Regulus, eaipfa hora, perinde ac alteri velle bonum., Sedebat l quà Chrifti refponfum acceperat filium fa-. Chriftus domi , docens, & cüm obfrequen: tiam hominum non pateret acceffus feren- nitate donatum , credidit ipfe, & domusk f ejus tota. / tibus paralyticum , conícenfo teélo dimifee t t'ita 16. Id przflat Dei in hominesamor, u runt eum per tegulas in lectulo ante illum : H morbis medearur animorum , ut & egritu- quorum fidem, ut vidit, ait paralytico, dimit - Maré $, dinibus confulat corporum , qua etiam ree tuntur tíbipeccatatuia: quiacaufam attule- ; ens tacitisg áüeir , a ab fpiriibus liberss immundis tant paralyfis/Chriftus fumul occur Phafi:, l Tota Chrfti vixa fchola fuit amoris , &c, 67 tem , cüm mentis deterfit caligimes , corpo« Fharifeorum cogitationibus eos edocuit dif- [ * ficilius non effe , peccata condonare, quàm risque fluentem coércuit fanguinem quàm falubre contagium ? quo non morti dantur i ab zegritudinecurare, juísítque paraliticum tollere le&tum fuum , furgere , domümque viventes , fed pené mortui donantur vite, fuam adire: & utnon folüm corporum , fed Quid enim Hamorrhoiffa myftice prodit , quàm amsimam vitijs infectam , mollem ; & animorum íe Medicum proderet, homi» nem fedentem in Telonio Matthaeum no» fluxámque ,. mafculo deftitutam robore, & mine vocatíolo verbo , & disruptá quavis ad crimina proclivem? hac folo divinze ma«- mnüs atta&tu invifibili (anitati reftituitur , morá ftatim habet fequentem: fed quid mi- rum , fivocanti Numini obfecutus fuit Mat- hinc David Pfal, 40. Sana animam meant, thzus , cüm federet , quando mare, cceli, & quia petcavi tibi: fluxus fanguinis fcaturi- Creaturze omnes ad nutum ei obediunt ? ni- go eítpravorumaffeétuum , acfomes vitia« mirumcitra arbitrij noflri, ac libertatis lae- tz concupifcentiz , nec ficcatur putidus fons fionem vocat nos Deus alta quidem, & fe- ifte, nifi divino contactu , quo fanatur line gua à verborum inutilium ; & noxiorum €reta, ac perquàm congrua vocatione , cui fi obicem non inijciamus uberioribus etiam profluvio ; fanatur pallatum à gulz , cibo- cumulamur grauje, quibus é mundi furgi- rümque intemperantia ; fanatur cor à per- us ceno Chriftum fecuturi , zeternámque verfarum cogitationum fluxu, Ut antem Chrifti beneficus amor i5 20. k cenfecuturi falutem. Quiàm fuavis divini omnes fe diffunderet,$ domo Archifynagogi amoris eftvox ? qua fola homines recreat , lapfos erigit , jacentes fublevat , quá eegti, ad pifcinam tran(it curaturus languidum , £$ TE. & peccatores revalefcunt, deftitutum homine ,, omníque ope. Efdttyg.ggn' A& $. Non folüm fedentes in telonio, verüm Jerofolymis probatica psfcina quinque porti. M & jacentes in le&to ad mortem agritudine eus babens, In bis jacebat vultiuudo lan- : Aita f5 gravatos jubet Chri(tus furgere ; fuerat Jai- guentium cecorum , claudorum , aridorum «que motum expetlantium , & qui prior. de- l rusPrinceps Synagogz , qui Chriíto enixim fupplicavit , petiitque , ut ad fuam vellet fcendiffez , fanus fiebat : movebatur autem ) ) domum venire manum impofiturusfiliz fuz aqua pifcine ab Ángelo : curaturus autem. duodennz jamjam animam adturz. — Annuit Chriftus agritudines animorum , eas nomn e a Chriftus ejus humilitate delectatus, Jam neglexit corporum vidit in pifcina laboz rantem quendam sgritudine annis jam tri- per annos duodecim fluxum fanguinis pae tiebatur fru(tra Medicorum ope adhibita ; ginta elapfis , ultróque à nemine rogatus punc fidei plena fperat, fore ut fanitati re- per fe ejus mileratus, intertogat jacentem , num velit fanus fieri ? refpondet ille, bom£- ftituaturà Chrifto, quieam tetigit 5. fed ad piam ejus ignorantiam caftigandam , & ne uem non babeo , ut cum turbatafuerit aquá , L e fuz eam puderet egritudinis , fuaviffimé me in pifcinam mittat languerat miler eam Chriftus compellat ; alloquitürque. triginta jam fluxuannorum, & licet enixim Matib, $. Coufide filia fides tua te Jalvam fecit , vade fanitati cuperet reítitui , peterétque opem ; n pace , & Marc. j. Contatlá vesti fun- nunquam tamen hanc obtinere valuit, nec briá fons fauguinis ficcatus efí..— Kerum ad convaluit deftitutus externo auxilio. Ta* extremum reductarum defperationis fit ma- metfi à nobis voluntas exigatur obtinendze falutis , non tamen folafufficit , nii ope di? giílra neceffiras , quee perízpe falutare dat confilium, Hamorrhoiflam fluxu laboran- vina juvetur. Miferatus igitur hominentz 1em fanguinis pharmacum curandz infirmi- Chriftus, zgritudines non tam corporum , quàm animorum curat, & in uno Nofoco« tati aptum non inveniffe , remedium fuit : 'artis non-adjuta prafidijs , & naturz defti- mio mundum univeríum infpiciens vitia de- tuta viribus ,. nilulteriüs fpectandum fuerat tergiccorporum, uteaaboleatcordis; quze nifi properantis Libithinee acceffus. fons funt totius infortunij. Gaudet tàmea z9,, Fuit tamen eidem anía falutis Viator Chriftus excitari hunc languidum , quitam- Uf diu torquetur; ut quoderat vinculum mera. Deus , quia càüm adire prohiberetur tem- plum;fuppetias ab eo petijt in itinere : ve- bris, fieret menti libertas : in pifcinam de- fcenderat Chriftus , non tam hominem cu- ä zecundi tamen confcia ulceris non patiebatur raturus, quàm expifcaturus, Quod fi mo- Ác tangi ;; quafi nollet doloris remedium ; '€&um pudorisrubore; ftuduítque occultare, tus aquz corporum abftergebat vitia ; feli« quod diu jam erat publicum : tandem admo- ciüs coele(tis Medici prefentia morbos ex- tà fimbriis manu ena&ta eít fanitatem , nul. cuífit animorum, Surge , tolle grabatum a. ;?aim P lum egritudini. expellende | opportunius ?uum , 66 ambula : cümque fabbathum Ju. j pharmacum experta fimbriz contactu: non dzxi opponerent , adhucin die quietis mo» fuerunt Chri(ti fimbriz illa Phatri(zeorum; tum aulpicatur aque, & datam (ibi fanita» d tulit ipfe ibi remedia vulnerum , ubi ulce- tem teílatur, 44i me fanum fecit , ille mibi dixit : tolle grabatum tuum, €$ ambula. zum caufas attulit ; neque laciniz fuerunt ad : r pompam, fed ad hominum utilitatem ; & Pifcina facramenta prefignavit Baptif- 2I h , yin mülier, quz tactum imprefferat in fimbria, mi, G Ponitentiz , eó tamen difcrimize, u 'Chriíti amorem fenfit in corde. Quàmfe- quód pifcina nonnifi egros corpore curaret , , L lix egritudo? quz geminam attulit fanita- zon mortuos exfufcitaret ?nec omines egros; íed Virani de Afeidibus Tom. , ia 66 Difïertatïo IV. j fed unicum. duntaxat , qui primus in eam 1 1(1 1 non tantüm: quz homines ore loquuntur ; tus deícend Lv et; cüm facramenta gratie vitam . . Chrifius fed & qu& corde moliuntur cun&is reflituant , & egritudinesabltergant veró immundas has viclimas facerdotibus tui omnium , qui digne ea frequentant. Ane legat non contemnentis effectu ,. fed vene: gelus veró hujus pifcing Chriftus eft Au- dii rantis affe&tu : reverita lepra facerdotium thor facramentorum , G pracipuus admi- in homine , qua inficiebat corpora , de- tur &e« FE Dd JoA4n. I.( nifler, | Hiceff , qui bap ate. quïa cateri ferit , & penitüs evanefcit : fed quod de- fat funt ejus Vicarij: illic Angelusad agitandam teftandum etiam cum morbo memoria de- at aquam defcendere confueverat non pro eeg- letur beneficii ; & mundities acquifita cor- fit rorumrogatu , fed adNuminis folum im* poribus , novas ingerit mentibus fordes, fàt perium:fecus in hac facramentorum piícina, Re(tituti cum fuiffent. valetudini , pra- t« balneóque falutari femper praeftó eft Chri- mium Medico deftinandum , fuic Medicum [ ftus obediente Numine voci hominis, adcó fugere., & mundati à lepra fiunt mundo ut non liceat ampliüshomini laboranti zgri- pl'ä magis odibiles , quia magis ingrati, quàm RUi tudine in facramentorum piícina dicere, bo- antea leproft. Ex decem , à quibus lepra I miuem uon babeo ,, cüm Deus femper pre- beneficio Chrifti abfcefferat , unus dunta* ul fló fit: neque ullo probibentur homines xat alienigena memor fuícepti favoris gra- Tif tempore ad hanc defcendere pifcinam , quà fanit ate aro donati in füblimiora confcendant : tias fuo rependit benefa&tori , abeunti- ol bus ceeteris novem in perniciem-; quàm pauci exonerantur enim morbo, fedfimul cumu- V0 poft fufcepta. beneficia Deo per grátiarum &C( lantur heneficijs, 2*. adharefcunt actionem ! interrogatus deci* fuf Sed neterrz conquereretur elementum, mus de reliquis novem focijs ingens de 1js« fi fua duntaxat Chriftus hominibus in pifci- * ol dem prodit fua taciturnitate convicium ? LA nis impertiretur bencficia , .defcendenti de nil hominibus frequentiüs obtingit , quam Q t monte commodeé occurrit ei Leprofus, qui Íuícepti oblivio beneficij ps plenus fide dixit : Doemüne; fiwis, potet meuiuudare., Matth. 8. Sermonem pra- Amoris veró , quia proprium femper 24. T eft benefacere, hominum oblitus ingrauicu- & mifit, quem opere comprobaret, appre- * . a dinis uberiora profundit beneficia, & cze- Ài il henfóque mitaculi figillo communiret - ? . theoria venitur ad praxin ? & quam Chri- co nato novam aperit diem quia ubi pa Chriftusadeít, cüm divinus fit fol »uftitize, VOM ftus. verbo proximi commendaverat. dile« ibi nounifi dies fplendere debet, Quque Cionem , faclo exhibet : & abílersá leprá À nativitate cacitatis fuerat tenebris invo. pe mundatum corpore fimul , & aiimo fi- mgr lutus , lucis ufurà fruitur, cüm primum n nit abire, Imó non lepram tantüm, fed Chriíto , feu divino foli appropinquavit 5 d a reliquas. omnes excutit & corporibus zgri- tudines, Ingredienti JESU fiquidem Ca» & quidem fabbathi fuit dies, quia operanti 1no falutem noítram flat pro fabbatho ominis pharnaum Centurio curam fuorum habens » Àn nobis utilis dies- 3 & quamvis videri tunc domefticorum , quia nec infimum à pedi- i bus puerum neglexerat , mifit, qui pro eo non appeteret 3- adhuc pati non potuit in p* Chrifto fupplicaret ; qui pro fua comitate nobis cecitatem , quam falutari abflerfit am Mattb, $, fe fe offert. collyrio : nec mirum, qui exhumo homi- fit Ego veniam , €&$ curabo eum : ed dum illuftratus Centurio fuit ; nem condiderat , potuit ex luto lummen e* fm divinámque reveritus Servatoris Majeíla- vocare , G oculorum vitiacorrigere ;; fípus din tum adhibuit , ut fan&ioris roris guttá o- tem , alios fubmittit rogaturus , ne velit tou laborem itineris fubire , séque dignum non culos baptizaret peccatorum j 'vel;in aquis du accenduntur lamina-, quibus confoeverant eíle , cujus tectum fubeat , eniximque ro- Q ut tantüm dicat verbo ad fanandum extinpgui : emitürque obíequio gratuitum g.at P adp ueruft, Admiratus hanc fidem , quam beneficium , & quamvis caca fuit obedien- tia, cxcum tamen recto tramite: ad lucem telu ipfe infudetat, feu ut nobis pateret, quàm üris perduxit, | Videbatur triftari nequitia ; eílet admiranda ; annuit Centurioni , fa« did nátque abfentem fervulum , fi tantüm ver- có quia oculati crefcerent fuz turpitudinis T bo dicat ; fanatur & anima noílra , fi ju- teftes, GL quem mendacem facere nequivit ; | EM li; à fynagoga fecitextorrem , & novum à Deo beat , extinguitur omnis febris , abfcedit lo hominibus impeníum beneficium : novam "paralyfis ; languor tepiditatis roboratur , * . verüm lols impletürqüe anima omni virtute. provocat in hominibus injuriam menteni luce deftitutam non permifit , qui ,l.'f(e 25* . Sed cum Chriftus fupplices multos ha- ho enim abfílerfit & corpore cacitatem va- buerit ,. nullos tamen leprof(is pares invenit, lr Ne viderentur falutem minus promereri , luit etiam, & menti fuos detegere , ac im» partiri radios, ut jam duplici luce illu(tratt Tnus audaces fletére, quafi parati ad omnia , fed homines non poffent ampliüàs excufari ,. fi pla à long?. Acceflum enim , quem fuaadebat viam non viderent falutis. ? opinio de.clementia Medici , diffuaferat pu- Quoi V dor ex conícientia morbi. Voces pares de- . Non folüm czcutientibus reftituit vifum 2f Con| fiderijs attollunt , tametfi nulla hunc ne* oculis , verüm & auribus auditum, & linguze ceffitas conatum exigeret ,. cüm qui roga- obmutefcentí loquelam.Adducuntur Chrifto ali [ alit retur , is effet ,:;d cujus auresillicó veniunt ; futdus , & mutusquia pet (e nunquam accef- fiffent , QXP N Tota Chrfti vita fchola fuit amoris &c. 69 fiffent, hfcquc miferrimus eft peccatoris fla- Puej]a duodenna Jairi filia in adibus patere tus, qui caret file, & obedientia , oratione, nis re(ufcitata exprimuntur ; fecundi in filio & confeffione : hienim duo defe&tus fpiri- viduz adhuc . adolefcente. ad portas Nain, tuales (imul confoederantur, fexque coeleftis Tertij in Lazaro . jam quatriduano. Qui Msdicus adhibuit aCtiones, ut curationis veró peccat ex animi pa(fione, ac pertutbae difficultas luculentiüs appareret, feducit mu, tione veluti pheretro fertur inclufus;jnufpi- tum, S&fíurdum à turba feorfum, ingemi« am confi(lens , ipsá incitatus paffione, qu fcit, fulpicit in coelum , immittit digitos in cogitationem omnemad ea, quz funt cot- aures ejus, expuit, & demum linguam tan- póris, quodanimz eft fepulchrum , trans- it falivà divinze Sapientiz ,' & verbo impe- fert, : Quatuor portitores totidem funt ap- tat Cphberba , leu adaperire. Quàm omnia petitiones cateris, vehementiores quzque recté fecit, & bene inítituit, cüm furdos fe- feruntur in voluptates, honores, divitias cetit àudire, GL mutos loqui ; quódque uni & vindidiam ; nimirum luxuoria, ambitio, pra'titit, pluribus potuit imperüri, X etiam.- avaritia, excandeícentia , que precipirem num przítat. Quot enim inter homines in orcum animam agunt, Benefico amore perinde ac furdi non audiunt , & tanquam ipfis mortuis defiderium fui excitavit bene- muti os fuum minimée aperiunt ; oculis ni- ficus Chri(tus, & qui venire ad ipfum mi- mirum fidei, omnique fenfu vitze fpiritualis nus poterant, etiam ferebantur, & occur« orbati, quos tamen Numinis bencficentia renti fibi extra Naim filio viduze ejus phere- evocat, dedu£itque feorfimà turba curarum, trum in cunas convertit, & iaplius furrectio ac confuetudine hominum huyjus fzculi , üt adoleícenti fuit, fuípicientes in coelum ingemiícant , ac veré reli pifc::m E 26. Quéd fi fingula propemodum huma. ni corporis membra Dei feníére beneficia; Chrifii amor , quos. dolores ,. &9 pra cateris tamen fen(us oculorum, & au- agritudines ex bomtnum corporibus ex- u rium, aclinguz ; illud enim eft verfipellis cuffe ad fe traxit ,— morti ipie obng- cacodemonis ingenium , afpidis furditate aures noílras obturare à voce incantantis $a« Aius , ut vitam nobis smper- tiret, pientie , & repagulum furditatis divinze vocationi, ac voci objicere; G cum mors U os Chriftus dolores, & xgritudines a. per fenfuum patentes fenellras confueviffet Q hominum excuffit & corporibus, ex ingredi, per easdem mox claufas fecuriüs vehementia amoris ad fe traxit no« intus penettat 5 fed feras omnes Davidica ftram operaturus redemptionem ; fi enim clavis adaperuit, ut per fenfusnon ampliüs recenícamus Chrifti Domini paffionem,non- mors, fed vita in hominem | ingrederetur, niíi ardentiffimi amoris effecta nobis occurs Amica femper fuit cacodoemoni. flatio au- rent. Finem impofiturus Chriflus Moy(aie ris, & linguz : quàm difficulter ab hacex- c& legi duos mifit Difcipulos, qui deílina- pellatur ftatione ex eo. conjice , quód non toin cenaculo pafchalem coenam pararent, i ampliüs fola fufficiant verba , fed Dei opus , quam ut noviffimam íuz previam paffioni fit etiam manu : non (ingulis duntaxat Ícor- vehementiffimo exoptaverat defiderio , ibi- fim corporis membris fua infeclis zgritu- que agnum . pafchalem malculum , agricu- dine opem tulit cceleitis medicus, verüm & lum, immaculatum igue toítum edit - cum toti corpori fimul, utcontigit in filio vi- lactucis agre(tibus, Canaculum vix in« duz ad portas Nain fufcitato; conínltó oc- greffus ,. veítes deponens anguítiam pr-dit currerat Chriftus funeri , quod przviderat loci, qui immeníum capere non potuit, & ad portas urbis, nos eruditurus de morte, & ad agni efum quafi ad iter accingitur, fuóse relurre&tione.. Efferebatur filius unicus ma- que Difcipulos fecum jubet in coena peregri- tris viduz infequente matre lachrymis ma- nari inftar feftinantium lumbis precinclis, Mifertus Dominus dida, triftique turba. pracepítque baculos in manibus habere;quia matris viduz funeri illachrymancus unici fi- Eub y. cum ageretur de corporis refectione, g laeg; lii adolefcentis, ait 50/; ffere , tum manu quafíi deliciis in iisdem eos hzrete. noluit, loculo admora , juflisque ftare portitoribus ied duntaxat per illas tranfire, & quidem Íolo verbo adoleícentem exfu(citavit : 4o- feftinantes , paffüque frequente; imó quas lefcens t1bi dico furgez && ve[fedit , qui erat fuis exhibuit. delicias amaritudine etiam gnortuut , & cepit logut gratias fuo agens fu- temperavit la&tucz, quia hoc fine. condi- Ícitatori. Tres ex Évangeliis deprehendi. mento licet placere poffint , non tamen pro- mus mortuos ad vitam revocáffe; qui tri- deffe, Voluit quos ad manfuetudinem eru- plex exprimunt genus peccatorum , quos diebat agno pafci;prohibétque in ejus offibus quotidie é morte excitat peccati. lzdi animi firmitatém;acconftantiam, quam 27* Sunt fiquidem qui peccant interiore eo potiffimo tempore perutilem iisdem íci« coníeníu ;. alii qui opere etiam externo; & rct & ne epulis fartos hominum inveniret, i alit etiam ex inolita confuerudine, Rurí(us fed pane refectos Angelorum , unico .con alii ex imbecillitate, & ignorantia; & alii ! tentos ferculo voluit. ex pafüone, & perturbauone. — Primiin Coná I;A 70 Diflertatio 1V. Coená mox abfolutá animum quafi rela- 491 pat: Non potuiflis una La vigilare mecum? «-Mmb.ao*. xans,veflem deponit exteriorem, linteo pra. Pugnam in horto Gethfema.t! inierant amor cingitur, frigidámque infundit in pelvim ; vite tuendz , & timor morvis fübeunde, Íocdésque à fuis abíterfurus ad pedes Difci- vicit tamen Dei Patris, noflri,ue charitas ä pu/orum fe profternit,&prope pelvis aquam Vitz,ac natura amorem. £ acriori fe amoris flammáà prafentiens ardere Cümque interiüs ad cor tutandum in 32 inhujus folatium ardoris ad aquas accurrit; fummo moerore , ac trepidatione univerfus ; G baptifma pedum applicat affectis tumore concurriffet fanguis, inde ab amore Dei Pa- capitibus ; & iis, à quibus fe deferendum tris, noftraeqdue falutis voto, foras in excerna Íciret fni amoris veftigia imprimit per ofcu- membra propulfus emanavit : Faílue efl Lues 22 1laj & adnovum iter novos apparat pedes: fudor ejus. ficut gutta fanguinte decurrenis in terram. à Judaveluti xgro maximé fibi demerendo; Quàm diffimilis hortus . ifte ä vel à Principe Apoftolorum Petro pedum moetoris, & horroris ab illo *terreftris para- inchoavit lotionem , ut eosin Íchola erudi- difi, in quó primus parens fuerat à Deo con- H ret humilitatis, Dein refidens ad menfíam ditus? quam primus Adam malé carpferat diviniflimum fui corporis ; & languinis fa- exarbore vetita voluptatem ; eandem fe- 0 crificium, idémque Sacramentum inf(lituit , cundus Adam fumma moeroris amaritie de. ens & panem in corpus, & vinum in fanguinem tergere voluit, acabolere: quàm in B confecratoriis à fe verbis prolatis commu. tormenti genus fuit, cüm folá cogicatione j f tans, Et nonfigura, non pats , fed corpus fanguinem elicuerit, & nova ratione non per integrum, ac perfedum , fanguísque uni- vulnera corporis animum torferit, fed cor« verfus Chriíti Domini fumitur à Difcipulis, pus pretlerit in fanguinis (lillicidia per 2nimi Le f Tum Apoítolos in hoc novz legis à conceptos dolores: itáne membris orini. $0. fe inftituto fecundàm ordinem Melchife- p bus, fanguineisque lachrymis deploranda Ji dech facerdotio fibi fucceffores initiavit ver. fuerunt peccata noíftra? fed quó tuusille di- X bis illis; Hoec facite n meam commemorae vinus amor ó dulciffime JE(u progreditur 2 ! tiouetm. — Átcana haec fuére charitatis, quz Quid antevertit lictores ? quid flagra, fpi- invifibilem Deum ofltendit in carne, & vi- n3$, clavos, crucem ; lanceámque pracurrit ? fibilem hominem celavit in pane; fignum Íed cur cüm eo, qui nunquam diffenferats - uberioris amoris non potuit fuis relinquere fed jugitér obíecutus fuerat,quiqueà natura - l cum totam fuam eisdem fubítantiam dede- b infitus et amor, pugnam fufcipit timor ne- rit: aditum fibi quarens in cor. noltrum, cis obeunda ? nimirum fuimet lictor , ac tt quod íuo accenderet amore, novum (ibi ve- carnifex, noítrorümque [celerum vindex H Vel mnli- K hiculi genus adornavit in pane. amor effe voluit ; & qu& mente; ac cogita- taturis nobis coelo de frumento electorum i tionibus interiüs perpetrantur flagitia, in- congiarium praeparavit, Poftque proli- terná moeílitudine , ac trepidatione expia- & xum Íermonem de mutua charitate, ne quid vit, In horto divini fui cruorisprimos fon- hofpiti crearetur moleftie ; confuetudinis tes aperuit, quibus fterilefcens cordis noftri F fus retinenda — causà pernoclandi in ora. tellus irrigata flores tandem inciperet virtue 1 tione, feceffht in hortum Gethíemani ; ex tum germinare, Sudores fanguineos toto itnere przdicit Difcipulis eadem ipfa nocte corpore expreffit amor ; ut pretiofo hocob- t fcandalum eos paffuros, contradicentique obalfamo fingulis noítris mederetur vulnees d U iterum Petro, ac prze. cateris preefumenti , ribus, quz vitia in fingulis noftris propema- iterum trinam przdicit negationem. dum membris inflixerunt, D Mox cateris Difcipulis in anteriorere- Sed cur fanguis ad cotdis arcem, veluti 33« pl gT. li&tis hotti parte, cum Petro, Jacobo; & Jo- n preefidiarius miles imminentibus affültás pe- anne, feceffit Chriftusin interiorem; & de. riculis accurrere;& ex ceodem nunccorde,ve- f DT curía :nimo univerfa paffione,fingulisq; tor- luti ex direpta arce, apertísque toto corpo- mentis, expenfisque fingulis noftris peccatis re hiatibuserumpereforasenititur, & meme fuique populi reprobatione,& damnatione;a- bra fingula cruentare ? Àn quia impatiens BU liísq; caufis fummam concipit maftiuam;tre- intra venarum angultias detineri, noftram Matil. 16. pidationerb, & angorem ; Tréffis eff amma in fua urget libertatem ? Cur 'nubes illze . Modó ad oratio« smea usque ad mortem, tetrz, lurideque timoris , ac triftitiz, quae í nem, qua unicum eít. in tribulatione refu- divinz frontis , animique turbaverant (ere- gium Íe convertit, proftratisque in humum, nitatem , impendehtis mox mortis gelu are Íudoréque fanguineo madidus eterno Patri &iüs concretz. fanguineum imbrem perru- humiliter fupplicat, ut ab eo tranfeat calix pto corpore profundunt? An-quia noflra- imminentis paffionis; ita tamen, uttotum rum culparum é cceno excitatz nubes, none rx (e eius permittat voluntati , offerátque ad nifi predigiosé , ponis & fanguine potee I Maré 14, patiendum : Now quod ego volo.fed quod tu, rant pluiffe? cur membra fingula facratiffie Bísque Difcipulos interruptá precatione re. mí illius corporis liquefcunt in fanguinem ? Ls maítitudine vifitin fumma itidem — animi An quia avarus fuerat dolor cüm^ ab omnt fuorum minimé depofitá curá; quos licét voluerit membro tributum exigere ? nulli hortatusfuerit, ut orarent, & vigilarent, fiquidem pepercit, nultifudorem,& fangui« mox dormientes reperit , & fuaviter incre- nem condonavit: AÀn fortaffis quia Deus, g qui Tota Chrifti vita fchola fuit amoris, &c. 7 P Mu 10f iqui totus oculus eft, aliter flere non &ebue- luptatum , an veró poenatum apggreffurus eble&tamenta ? utrumque prz(titurus , & R, rit, quàm ex fingulis corporis. membris ? Sed hoccaieíli rore , imbréque deciduo if« pati voluit, & in fuppliciis oblectari ; ad- tàs zigata cordisnc(lri tellus pro vepretis, fen. fuit fiquidem Ansgelus.confolawr,.ümü-!qug: tortor illuftris , qui remedium adhibens a« It tibüsque roías germinavit amoris, & lilia j &allitatis, coclo icilicet inferendos flores, qui mará malorum commemoratione refricatá. [üs veluti vulaeraexacerbavit; & calicem obtue propterea debuerant cceleíti hoc. perfundi r £fore, Quód fi Chri(ti bumanitas conchy- lit veneno refertum; eóque propiüs admo. firi lij vifa fuit peciem praetuliffe ob pretiofiffi to (udavit illic&. nobilis gemma. Quim f.g Lt 22, gmum divini Verbi-margaritum,-qu-od.insiu- diffimilis Angelus hic ab eo terreftris para- n difi, hortíque primavicuítode ? in hortum debat; tamcopiofo nunc perfufa hac con- [le &ha rore,non nifi concreícere in gemmas Deo enim Gethíemani de(cendit de fummo coclo fd« dignas,poterit, Angelus,non ut abhorto dolorum , ac ípi- Ufle narum Chriftum arceret, fed uteum ibi do. 34 Quis non fateatur Servatorem totius a- je qmoris Regem, cüm voluerit hac conveftiri lorum fuorum cogitationibus diutiüs reti- neret defixum: càm alter abhorto terre(tris [e- purpura, non manu artificiofa intexta, fed de, paradifi diftriclo gladio primum expulerit occulto ingenioíz charitatis machinamento eng elaborata ? divinus amor morasomnes di- Adamum. Verüm Ííi nobilis Chrifti gemma . ad 36. W rumpens novum exoríusfine armis bellum 4 fibi fuz paffionis objectum venenum exudat n fancuinem toto corpore fundit; campum ofe Martium in horto aperiens, hunc primo fuo i& horto; negotiatur in aula com Principi- mi velpergit ctuore, quia hortus in primo pa- bus hujus pretium gemmza Judas ; Jntra. Luntap. 22 vit autem Satbanas in Judam , qui. cogno- )nin rente noflro. (celeri prima fuit. voluptatis palzítra; ó ferales hortos! à inamoenas de- minabatur Hcariotes unum de duodecim, & vdæ Abüt , && locutus efl cum Principibus / [acers Gle licias! càm nonnifi vel necem, aut fangui- dotum , & Magt(lratibus, quomodo illum., : nerà extorqueant ! Mentem fubierat recore dàtio lapsüs, quo protopatens nolter , fe & traderet ei$ ,. ccdit in. venalem /| Difcipuli |ple t pofteros fuos pracipites egerat in om nium mercem Magiíter; G caput. Redemptoris baratrum miferiarum: has Chriftus ut à no- pretium fit proditoris. Abierat Judas locu- at Ua bis abigeret, in horto fibi voluit affumere : turus cum 'Principibus ; & cüm primüm N- non enim quid aliud fuit tzedere, pavere , in Chri(ti Difcipulus ingreffus fuit aulam , o- mnem exuit pietatem, receffit à fratribus, & E terram proílerni cum fpiritu. exitum qua- zente lu&lari, nifi velle miferum effe,& mor- ambitio Principes alloquendi ad proden. d tem ipfam cunctantem , ac prope verecun- dum usque Magiftrum, & Dominum n« ;ifa- dantem. incitare. Quàm graves ei fuére duxit: non enim folius avaritie fludio à lflv hominum levitates in patrandis culpis, cum Juda Principibus proditur Chriítus, verüm T etiam ambitione eisdem placendi, ac ineuns earumdem onera eum in terram opprefïum ïün: dz eorum amicitie : adeó valida eft ambi- Yrt proüräverint fanguineo madidum íudore ! nonita humeros incurvaffet ceeleítis Alci- tio Principibus placendi, ut nec ipfius Dei [fv des A:hlanti fnffectus, cum tribus dun- horreatproditionem. Prodidit Judas Chri« joto ftum, ut Principibus placeret; & damnavit Q« taxat digitis univer(am fuftentet mundi ma- chinam. | Rubefcit vefpere ccele(tis horizon, eum Pilatus, ne Cafari difpliceret. u- Lsc, $3, itee ut nobis polliceretur cras ferenum, feu fpon- rebat opportuuitatem ». ut traderet illuqz, & fro deret 2ternz vitz beatitatem ^ non enim. armis abuíus amoris ofculo fuam | perfecit oterat tellus non dare früctus fuos, tam be- proditionem; fidei (ymbolo in perfidiz con- Jott h verfo teíferam, ad ofculum proditoris, per- nefico irrigata imbre ; tam falutifero per» pe tufa rore. d inde ac ad ferale clafficum tota fe fe vefana cohors effüdit contra manfuetiffümum Re- Y $5* Quód (i in id nos detrufit miferiarum " fi in fudore vuitüs demptorern. . primus Adam , ut nonni [2 Quód fi Abel àfratre occiditur, Chri- 37« noílri pane vefceremür ; nunc non jam in df noítro, fed infudore fecundi Ada palci- ftus à Diícipulo proditur, uterque tamen lrart parricida Cain, & Judas infefta nomina, ac mur,nutrimürque ad vitam zternam, Verno jia infauftiffima omina: avaritiá ftimulante in- fub fydere florido anni tempore in horto qu Gethíiemani, pluviz decidunt fanguinez in faniit Judas; fiquidem triginta argenteis eum vendidit, cujus caput aurum eft optimum; (ete* dolorum ubertatem ; quantum à íua ver de- u & Cainin peenam profufi fanguinis terram generavit amznitate ! cum pluvias dolo- UM rum, vulnerum, necísque prodromas fude- excoluit fine fru&tu : — esm operatus fueri Senefo d eam, non dabit tibi frutius fuos,debuit poe« firae rit QCüm enim cruciatuum füuorum fune- qo ftiffima obje&ta animo volueret, factus ipfe na Ícelerirefpondere , ut per qua Cain pe;c; y0t07 exanimis, qui cunéta vivificat , cüm pares caverat, per baec. plecteretur ; cüm ivitur Caino terra (lerilefcat interfeCto fratte ava. i fíi fetui oculi non effent, membris omnibus Satiatis eterno pane ritiam prodit Caini malé . lirandi , ac maci- nen*:ï coepit illachrymari. n Dilzipulis quamvis ipfe efuriret, quianon- Jentiores viclimas, feu peiora*nunera . Deo offerendi. lnvidus (iquid^m Cain cüm pri. m &dum feileis paüus lautitiis, in hortum ve- s viclimas gratiores ngUi'* perat Gethíemani , fupplicia au luiturus vo pim fuis hoítiis Abel. €li€ Dguäa qul / Differtaio lV. eff: D eoconfpexit , fufpicatus eum fore di- nec hoflitim fuorum vim, nec atma, necda; tiorem, ne ejus opes augerentur, molitus lum adverfum fe timuiffet ; €um fua volune efteum minuere, ac € viviseradicare; cám- tate, & eo, 1 quo in nos flagrabat amore pati que effet ipfe primogenitus mortis primo- genituram fibi debitam non vendidit , fed vellet, obviam procedit fatellitibus, eósque togat, quem quaererent, & cum refpondif- avarà liberalitate fratri fuo natu minori ad- fent : JEfum Nazarenum, & Chriítus ad eos; dixit : erravittamen, quia cum mortuus fine Ego fum; hac voce omnes veluti fulmine i« prole fuiffet Abel, heredem mortis fuz au. élos proflravit in terram , ut nemo g:aviüs thorem fuz necis reliquit: & quamvis pa- inter diítrictos gladios fauciaretur; hincPe- res Ícelere viderentur Caia , & Judas, & irus hoc hoflium animatus lapfu confueto "LL Mib at u- RE N i 1 OU fupplicio difpares; avaritiatamen ita utrum- incenfus fervore eduxit gladium, percufíit- que junxit, ut non poffimus proditionem que Malchum Pontificis fervum;qui fe forté Juda fugillare , quin fcelusexecremur Caini. primus infolentiüs ingefferat ; cámque de- Judasigitur ofculum Magiftro daturus dixit: Mantthb,22: clináffet ituim abfciditauriculam ers dexte- 4ve Rabbi , cui Chriftus : ! 4zzice ad. quid 1am, quam Chriftus divinz contactu manüs venifli? Juda ofculo flium bominis trada ? miraculo reflituit, nolens fuam paffionem Itane pacis fymbolo cruentum bellum indi- ullieffe detrimento, quamin omnium jam cis? G teflerà amoris mortis accer(is vincu- pridem inflituerat falutem; neque voluit fe à la? Fecialisomnium feederum feedator, in- Petro defendi, quiantea Datris obedient i3, ter amicos ofculorum anhelitus odij venena ac noflri charitate duodecim dimiíe: at pra. defpumat; & fucata urbanitate crudeliffi. fidiarias Angelorum legiones : mam orditur pugnam ; fcilicet . non obítre- Caltcem quem f dedit mibi Pater non vis,ut bibam lum2 pentium timpanorum rumore , neque ha. oh quàm fervido amore calicem dilexit ! ftarum jactu, aut vexillorum undatione,fed quàm zftuante fiti concupivit illum haurire unius ofculi affixione, & amoris jaculo, ami. —— quem antea renitente naturá caro exhorrue- citiz jugulum confodit: & ubi fecuritas , fi pacis ofculo bellum indicitur? fi amoris rat, nunc ftimulante amore Spiritus .avi- diffimé concupifcit, /fibíque datus, ac pro- teflera odij proditvenenum? fi vel in ipis ^ pinatus à Patre fumma - mentis hilaritate i ofculis mors reperitur ? cordísque voluptate videtur hauriendus : 39. Quéd fi Deusin primum Adam $ cce- fuit calix, de quo Propheta praedixerat: Er no plasmatum infpiravit fpitaculum vitze L * Pfaim.ns ealix meus inebrians , quám praclarus efl. Judas fecondi Adze é cceloin terras delapfi Divini preceptià Deo Paire übi. in- in faciem inípiravit fpiraculum mortis; cru- 40* juncti de nece fübeunda, & calice paffionis ]i deliffimum,; ac cruentum bellum exoríus à hauriendo haud difficulte t impetráffet ab- figno pacis. Quàm barbarum, ac. inhu- rogationem, fi perfeverante prece vehemen- manum vel ab ip(a humanitate facinus ! .a- tiüs id petiiffet: fed quia falus ; & glora.ei moris larvà mortem tegere inferendam ; pa- cis figno cruentum exordiri bellum ; bene- potior erat ; vitam perdere voluit , quam nos lucraremur: :duodecim facile legiones volentiz tefferá venenum effandere lethale, Angelorum , ac cxterz.eoründum Ípiritu. Quàm peffimus fuit Judas mercator , cüm - um bearorum myriades ad (uum prafidium eum triginta vendiderit argenteis , qui the perniciffimé convoliflent; nifi has prafi- fauros omnes in fe poffidet. Przconis im- diarias legiones ejus in genus humanum puriffimi voce feftertio venalis Deus procla- immenfía charitas recufáffet : licer ceeleftis matur, quafi non Dominus effet. majeftátis, bus non indigeret prafidiis , qui uná dun- fed de grege fervorum famulus quidam in- dignitatis, taxat voce hoftes omnes in terram. proftra- Verüm cui in delicias tormenta verat; G uno nutu eosdiffipare , imó & in ceflerant , ac volupe pro hominibus mori; nihilum redigere facillimé poffet.Hinc quafi mortem ipfam ofculatur ex ore ipfius Judze Íuam innocentiam offendiffet Petrus , cuüm prodeuntem, ac tartarei przdonisinhalatam eum defenfore crediderit indigere nudatum Ípiritu, Judas enim & Diícipulo defertor;ex gladium juffit in vaginam, feu locum fnum fc&tatore fang do&trinze fa&tus. nequiffimus recondi ; qua(i moneret , fuiffe tunc in loco Mercatorum , venditörquedivinitatis, pro- non fuo; quia ubi Chriftus, ibi locus tan« priique emptor fufpendij, fe perdit cum Sal. tüm beneficentiz ; non gladij, nec vindi- vatorem prodit; quem tamen falutare non &z., Neque permittere Deus debuerat , erubefcit, 44ve Rabbi ; voxhzcfuit, quam profanati facrilego cruore hortum illum , ipfe áér reculáffet excipere, nifi fuiffet antea quem Chriftus luis confecravit füdoribus , deterrimi infe&tus contagio proditoris. Ne- abluit lachrymis, unde abfciffam aurem illi. que fatis ei fuit avernalem fpiritum in ejus có reftituit Malcho, quem faciliüs toleráf- inhaláffe aures ; nifi etiam tartareum vene- fet fine lingua, quàm absque aure, eó num oículo effudiffet in os,quo divinitas lo- quia obedientize dicatus fit pree coteris hic quebatur, quo humanitas refpirabat ? nimi- LE * - — "ERN Lans^c sUlMNED d . Üne dSüna Á CM d. — LÉ amksn LL 20um 5 X m d. lenfus, pracepta audire fuperioris affue- rum animam plané cadaverofam ofculo Ja- ( tus; fenfum obedientizx precateris fervare das efflavit, cüm fuam non minüs , quàm ftuduit: & bene íervatas voluit homini« Magiítri oleret mortem. j? US aures,paraturus ad mundi eruditioneim / Cüm nondum effet Chrxiüus agnitus ; imbres linguarum 5 inftruifine auribus non (i potuit- .z'ota Chrifti vita .(ähola furt atitoris ,&c. ^5 l« fotuiffent hómines. — Terrere tantüm mili- mum vultum furiali læd'erecoiaphb? aruit tl £es voluit, non ladete 5 timore enim pet. fortaffis, fed'ad contactum vitz iterum re- vixit. £ul& in:tergum — ceterorum more pecca- Czteti carnifices perfoffo corpore i. torum retroríum corruére , quamvis ne- fanguinem, quem fitiunt hauriunt; fed i(le )ï: fcirent,ubi corruerint, quia fcilicet erant viri faciem;qua fedese(t animi, dum cadit;ani- la nequam: viri enim pietatis addicti ftudio mum vulnerat. Percutitur alapa ab eodem u$ aniroríum cadunt in faciém proni fpectan- Malcho, cui pauló antea abíciffam reftitue. O. tes (ua fponte humum , & qua funt plasma- rataurem , more fcilicet hominum fufcepta FIO ti Íua confitentes peccata, & divinam reve- beneficia illatis compenfavit injuriis, & qui- ll» rentes Maje(tatem, dem palmaribus, palmarem proditurus ho: ((2 minis ingratitudinem, Servorum ingratis- Q fimus aure reíticuta fufcepti beneficii mo» $. V. e numentum poíuit contumelíam ; extento uj Pajiu eft Chriflus fe. ab z';zfdnd.; enim brachio , exertisque viribus alapam ] illi impreffit ori, quod fplendor eft coeleftis comprehbendi coborte, funibüsque iMliga- m rí, quo nosira folueret ligamina pecca- glorie, neque ad ferventiffimz lucis con. /d torum y nósque fibi vinculis fui a« tactum exarfit , nec foluta cecidit in cine- xa. res manus, quia voce manfuetiffima veluti moris arclias collsgaret. æl tenuiffimz aurz afllatu eam Chri(tus refri- "n 4t. Ermifit Chriftus feà militibus comþre. geraverat, -Conquifitis interea pluribus fale ; hendi, conftipari, & à fuis deferi Di- fis teftimoniis nullum verolimiliter herere zi ícipulis: càm fe militibus dediffet co. potuit in fandiffimam , ac innocentiflimam Chriíli vitam, adeó ut coactus Poatifex e/ hortis; cüm homines ultra nihil . beneficij i«j ab ipfo compreheufo expe&tarent, eum de- Chriftum adjuraverit, ut palam diceret ; Matth.i6s ll fervére ; ad hamum (ine illicio ; nec pifces n fit Cbrifus filius Dei benedidii. accedunt, nec pifcatores accurrant. Melius Salvator veró nomen Dei reveritus e- 41* lo. 05 tamen dixerim,fuos àChriíto fuiffe ab erum. tiam in ore blasphemi, refpondit, zs dixifli, nis, miferifsque Difcipulos exclufos, quos fed quia veritas odium parit, ille ftarim ad delicias ceenz vocaverat; (ocios afflictio- zelum fitnulans difciffa ve(te blasphemum, Lt , Pjam nis amicos nolait , quietiam inimicum Ju- mortisque Reum pronuntiat. À Caipha dam comitem accivit ad lautitiem refectionis lll« fitticur Pilatoapud quem accufatur trino de 4 Decerptus ex terreftri. horto flos cocleftis crimine : Hunuc imvenimus fubvertentem Lue, 23 ni$ " protricus ii triviis fuos caepic odores diffua- gentem nofiram , & probibentem tribuia s dari Cefari, €9 dicentem fe Cbriflum Re« ls dere ; arctatürque inter vincula mirrhz fa- el fciculus,' & quia victimam noverant in cru- gem effe , quafi peccáffet in plebem ,. —Ma« cis araimmolandam ad Sacerdotes adducunt am giltratum ,' & in Deum, jásque omne vio- làffet naturze , divinum, & humanum. Nes ie Di«j magna vi, magnóquetumultu captum,vin- ( IU ROU &ümque : diris reorum vinculis divinz ma- glexit tamen Pilatus priora duo accufatioe u nus totius opifices univer(i conftringendae nis capita, decommotione populi, & tri- fuerant, quà ao(lrz peccatorum catenis im- buto prohibito dari Cefíari, quia fciret tll« plicatae folverentur, Captivitas humani fal(iffimas efle accufationes 5 & tertio dun- uf l iL generis crudeli hac, & infami innocentiffimi taxat hefit , Jefümque interrogavit , num Servatoris comprehenfione exfolvenda fue- Rex effec Judzorum ? fed quafivit tunc Ill« [v fat, O inexhauítam charítatem; quz inno- Salvator quà id authoritate, & quo accufa- tore roget, cui Pilatus: Gens £a , &6 Pon. Joang n centiffimas manus in beneficiis impertiendis jugiter occupatas, ac miraculis perpetrandis; rfices tui tradiderunt te, mibi. quid fecift 4l |fü vinculorum coaré&tavit anguítiis , ut laxiori docuítque przfes fe interrogáífe judicis au- donaremur noslibertate! O invictam man- thoritate ; & ut fuo fungeretur munere ; ia fuctudinem! qua animus innocens tot inte£ tunc refpondit Dominus ; faum Regnum J efferatos lupos, rabidos canes, fevientes ti* non effe de hoc mundo,quod Cafari fit for- X0 grides [uum fanguinem diriffima fiiientes midandum., if« rabie veluti agnus obmutuit, Siccine bo- Sed quia voluit. fua: paffione peccata a i trus Cypri in vineisEngaddi ad iteratum fu« noftra expianda fufcipere , . damnaticiiem i g dorem fanguineum nondum conclufis poris fubiit, quam nos mervimus; . cámque in- 15 tenerrimi corporis , exprimendus fuit? ad» ftarent Judai accufatores eum. commoviffe $4 €ó enim praecipites eum urferunt impij. mi- populum à Galilza ,. Pilatus cüm . nullum ln niílri, craxerunt , impulerunt, exagitárunt, videret - hujus judicii exitum ,. cupidé eum j ut iterum fufo maderercruore, ,pugnisl,þcg!. amandavit ad Herodem , qui gavifus eft Q ceis, & alapá percuffus. vifo JESU , de quo.multa audita ;accepee nie Ad primam fiquidem emiffam vocem, ratj non tamen gaudio ,. quo Abraham Pa« * 4t. divinum vultum, fedem nimirum gloriz; triarcha letatus eft, fed . vana videndi mi- i thronum Majeftatis , impudentiffima: mini- raculi curiofitate ; hinc.multa curiosé po« Et cut fl* ftri dextra impactà alapá percuffit. ftulanri nil refpondit , . tametfi haud. ignos df non aruit facrilega manus aufa diviniffi raret, quam in partem fuum £cret. inter4 ol Verani de Affeiiibus Tom. 1l preta- 4 d - - Loree i 74 * retatui'us filentium-. Dimifit tunc eum : uisp» 'imus ae valentiüs feriret, plagásqué 431 EHC. ,n;t' Sprevit illum Herodes cum exercitu fuo ,. & infliget et, ac teneros delicatiffimi corporis illufit indutum alba. weste ;. in fignum . vel artus alviüs confoderet , aperirétque vibi- affectati Regni , vel fimulatz amentiz, cüm Ccibus; n mirum folvebatur corpus illud vir« lï tot impetitus accu(ationibus, tótquelaceífi- ginale , ceu templum illud non manu fa» tus interrogationibus nil omnino refpon- &um; diri,iebatur Repia illa divinitatis j | diffet ; remifit eum ad Pilatum, Tacuit diffluebat in terris fanguis ; & tamen | ipfe Ia; apud Herodem Salvatorno(ter, fed non a* nec fevirgis, velmodica declinatione . fub- pud zternum Patrem, cüm ejus de fübeun- ducit, non tori ores oculisad mifericordiam da morte przceptum mentis dulci volue- fledit; imé eain, quam potiffimum«orpo»e Í ret cogitatione; féque pro fingulis homini- ris partem jam Vibicofam expererent , vul- bus hoítiam offerret ardentiffima charitate; neribus fubjicit, paratus munifica largitae f P/hlm.:;. l Iniqui infurrexerunt fuper me, & Synagoga te languinem fundere pretium redemptios porentium quafierunt animam meam, Res nis noftrz , qui vitam profundere voluit, fhice in. me , quia pauper , && . unicus. fum examore, quo nos profequebatur. Quàam €, '0. ingens Chrilti in homines amor./ qui nul« 4j Illuditut Dei Sapientia à Rege deliro? lum recufax ictum, à nulla fe avertit. plaga: t alba vefte in. contemptum . induitur , fed quin imó pluresatrocioresappeteret;fi chari- qu& fit index , acteílis innocentiz : remite tas id expoíceret, l titur ad Pilatum, & à populo poftponitut Videmus unigenituim zterni Patris pro 47e 9 Barabbe ; & qui quinto abhinc die ei ob- nofítris flagitiis ad tortorum usque detfati- viavére jucundiffimis acclamationibus,& oc. gationem toto corpore proícindi ,. meme ! Matth,.21. cinentes : Hofamna filio David . benedicius brisque omnibus dilaniari , ac in fuo volue ä qui venit in nomine Domini , nunc diriffie tari fanguine: & nos adhuc à carnis amorie mis vociferationibus ad necem , & crucem, bus finemus abítrahi, & in cecno volutari efflagitant clamantes erueifige, erucifige : & prava concupifcentie ? Quàm ingens fuit in Pilatus fatisfacturus non Juftitiz , fed popu- Salvatore amoris flamma; que tot fapguis lo duplici ex caufa Salvatorem flagellis coedi neis rivulis neque extingui , neque minui jufft, ut efferatam Judeorum minigaret potuit; quin balneum paravit falutiferum; ä rabiem , caftigatimque illum dimitteret : quo noxas omnes noflras elueremus. Sitiens l vel fi perfiflerent , ut de more, ex legibus jam non. ampliüs. aquas, fed fanguinern | R.manorum crucem anteiret : flagellatio, Moyfis populus Judaicus virgis utitur, qui- i NWI&- A I qvà jus civitatis, ac libertas. adimeretur, bus percuflus lapis angularis Ícatebras ape- tit, quales populus amavit. P.lurima:p attulit. Salvatori erubefcentiam virginalis corporis denudatio in ampli'ffima lligatur ad columnam., :qui lmdnäi eít 48* f *I hominum frequentia, quamvis nihil. pre- columna ; veftibus fpoliatur fuo mox cruore iU fentiret erabefcendum , originalis juftitize veltiendus , & fpeciofus forma ;prze 'filiis ornatus dono. O hominum impudentiam! hominum inflidis vulneribus , fufóque fa. ó viros in efferatas belluas degeneres! eurn, guine totam obliterat. ipeciem ; tempeftas qui omnia veílit , detracto eüam . indufio fiquidem verberum crudeliffima «otum «de« fpoliárunt , quem flagellis ceederent, cruen- populatur fpeciofi corporis :decorem 5 fed li Pj:'l,m:37o taréntque; Quwoniam ego in flagella para« voces fanguinis , plagarümque clamoresy X t tus fum, . €8 dolor meus in. con[]etiu meo quia porentiffimi apud sternum Patrem; vel maximé ejus unigenitum filium delc&tznt l femper ad columnam alligárunt , quem coeli Ü non capiunt , ac diriffimi inftar mancipij e- oraturum pro hominibus : gaudet dilace- jus terga , totümque corpus loris atrociffi- rati corpore, ut integritati nos teflituat mé proícindi cepére ,. & membra fingula mentis; fibi complacet in- hiantibus , pa- tergum , pectus, latera, femora, furas, bra« tulísque corporis artubus , ut nos feníus chia, & anteriorem quoque ventrem atro. clauderemus ,. ac membra ad carnis ccncue ciffimé dilacerárunt manantibus in terram pifcentias: atrociffimé diverberatur. Deus homo, ut facundiffimé defendatur Reus ho» fanguincis rivis ad noflras detergendas for. purgandas conícientias, co&rcendam mo ;. quot enim funt verberum ictüs, toti. dc» concupi Àv - 'centiam, dem (unt fanguinis voces zernum Judicem flectentes ad. abfolutoriam fen:entiam ; & 6. Judzorum lex fancita erat, quà nume- e ad quadraginta definiretur . quamvis aget effet virginis, non virgarum 5 fus plagarum fed' Salvator no fler more Romanorum fine voluit tamen virgis cadi , rivulósque effun- h ] dere fanguineos ; quibus flerilefcere noítri siumero absque commiferatione flagellis cae- ditur, lorísque difcerpirur, quoad lictores cordis tellus tandem dediíceret » florésque Con(cindune & vi&ti lafficudine fátifcerent. tam pretiofo rigata humore daret excultze tür veiberibus humeri , coeleftium orbium virtutis , fru&hüsque meritorum :: imà quo li oneri fulciendo pares , inipreffis alciüs vir- tutiores noflrz effemus redemptionis, íene d tentiam . abfolutoriam in lapide, finon f. earum fuleis, quibus non humeri tantüm; (culptam , fcriptam voluit, mom -alio atra* d fed corpus totum vibicibus dehoneftatur MI inuftis; diri enim illi, ac barbari virgatores; mento, quàm fanguine proptio, L quafi civicam relaturi coronam decertàrunt, Lapfus ? Tota Chrift vit'a*fchla fuit amoris, &c, 7$ Lapfus fuerat mundus, inflaurari indi- falutaturi: hínc A&ores in - fabula conqui- 4t, guit, ac erigi; & qui unico vero fíat eum fità hiftrionicá purpurá Regem induunt, a- condiderat, columnam mox. quafivit ejus rundineum Íceptrum in manu ftatuunt , & fuinas reparaturus ; íed qu mundum hac pro corona fertum é fpinis horridum capitü inflatrare columná voluit , peccati, vitiique circumponunt ; móxque adornato licto- in mundo molitus eftdeftructionem. Cæ- rum fatellitio Regem fuum ambiunt, fup« : ^di ad íanguinem voluit. huic. alligatus co- plicésque in genua procumbunt , timidi venerantur., & mox quafiin fcenz — catae l lumnæ Deus viator,v: eádem recla nosedo- ceret itinera ; merió fibi debuerat, teme firophe murata perfonarum facie , qui an« pióque fuo timere Dagon cum cocleftis Sam- tea Regem [lalutárunt , ^ nunc ambiciofum íon columnar amplectitur, féque przepa- conclamant fcurram , exibilant, explodunt ? rat hoítium fuorum ruinà. peccatum fepe- & dignum illud fideribus caput fcopus fit laniftarum, & Rex gloriz , ad cujus pedes lire : feóquod peccatis noftriseft fepulcrum nobisfit cuna ; quá nafcimur ad felicio- curvantur, qui portant orbem , ludibrium ! ris vitz ufuram ; eft enim caro Salvatoris fla* fit infime plebis , & jocularis ia fabula gris concifa ; electuarium contraomnes im- Rex illuditur,licét nutu fuo univería regan- » pudicitiz moríus; eft ejus languis per mul- tur in mundo, $t tiplices effufus rivulos falutiferum balneumy . Ut aiiquod poenz genus inveniretur , in quo fi mergamur , tevivifcimus, in quo cum fummo cruciatu fumma june h 42 Verüm ne caput cafi corporis ab in. geretur irrifio , joculari purpurá Regis glo, riz contegunt humeros, pro fceptroarune fli&is effzt vulneribus immune, fpincá re- dimitur coroná per pretorianos milites,non dinem dextereinferunt , G fpinarum acue tam ad dolores ingeminandos , quàm ad leis horrentem coronam vertici infigunt 5 illufionem invehendam.. Jufferitne, vel & extantibus utrinque dumorum culpidi« permiferit Pilatus novum hoc ludibrii, ac bus facrofanctum illud . caput miferandum E tormenti genus , anceps hareo; certé ab in modum perfoffum torquetur, & infixae hoílis tartarei videtur. potiüs inventione Ípinz fanguinem eliciunt, quem in rofas l vertunt charitatis. fimülque produnt lilium profectum, diviná tamenagente providen- tià. Exverunt iterum JEfum, & quidem inter fpinas; fed fortáffis. meliüs dixerim, non absque acriorisfenfu .doloris, cüm ve- guttas illas € coele(ti capite diffluentes fidee ftes cruento adhuc corpori adharentes non- ra € codlo dilapfa, Regem coelorum coro. mt:bo 2-70 nifi vi adhibitá detrahi potuerint , eblamy- natura; velíi mavis non guttas afferas fan- dem coccineaus circumdederunt ei : ceu mi- guinis , fed vernantes charitatis rofas, ut litare aliquod paludamentum in ejus injecé- non ampliüs fping rofas cingant; fed roíze 4v re humerosad mimici, perfonatique Regis difluenüs fanguinis ífpinas ipías coronent, ornamentüm. Etrurfus plecleutes coronam Decuit coronari rofis eum, qui Sator Veris j de [pinis. pofueruut. fuper caput ejus, ac de- fuit; Rex dolorum (ine fpinis effe noluit , mum arundinem in. dextera ejus Mattb.27. uibus efficaciüs ad ejus amorem nos putie nimirum pro íceptro fruítum arundinis , ut geret;ac Itimularet , & qui in . nobis arvee ejus Regnum inane, ac vacuum effe indicas rantíentes , tandem fcecunditatem fenti- rent ; Gita inftructum Regem ex eminen- rent, tam benefico rigati humore ; feu Chris tiori loco; quó fabulam fuam commodiüs fti fanguine madentes : revirefcere vifi funt fpc&tandam exhiberent populo ; confpicien- rubi, quirofas etiam diviniffimi fanguinis ä: dum eum tradunt, protulére, ; Quód fi antea fenticetis affueta tellus $2« , g VI. nonnifi fpinas dederat, nunc etiam coelum; le ceu Chrifli caput fpinas fuas proferre vo- luit, qux tamen nobis non dolores, fed L Chrifli amor, quo inter vo[ae cha. le rofas darent, ac in hominum cederent . de- vitatis vernaret uberior,[pinis corona- j tur5 dolorésque fibi avrogat, exbibitu- licias,quze Chrifto fuerunt cruciatus, Quàm recté, vel nolentes Regem produnt Judei, j rus nobis florum, feu celeftium " gratiarum delicias, quem Ípinis.coronant? «eratenim Serva- tor Rex virtutum ,. G in Regno patientize $0. -Nfafiabilis crudelitas à virgis corporis ad nil aptiàs coronat, quàm quod cruciat 2 ;; fpinas tranfivit capitis. Regium caput Regi patientiz fpinea. aptatur corona, ut non auro pracingitur, nec gemmis illu. fortaffis de fpinis uvas colligeremus , ex , minatur, fed dumetisobruitur horrentibus, quo vepres inoculantur in vite ; cüm pti« ac lilium innocentiffhmum fepelitur in fpi- müm enim in Chrifli vertice feu Evangelica [ * nis. Ferales enim lanifte verberando jam vite conferuntur fentes quamvis aridiffimi, defeffi, quafi quietem aliquam | interjecturi fentire vitam caepére, fructámque darefoe. femivivum Redemptorem carnificinz. fub- cunditatis, Non fuitnoflerflos campi mas j ductum in eodem pretorio per otium cir- lé cultus, qui ideo progerminavit in ruboss cumf(iftunt, Audierant affeclati Regni Reum ut probrum flerilitatis excuteret & fentibus, efíc, regiis eum in(ignibus ornárunt Regem dumisque; quos tellus. cordis noflci fterig Z Veraui de Affeitibus Tom, 1l lefcens ] 76 m Dïffertätïo -1V., lefcens produxerat. Venefat mortem , & cujus coron: tam alté radices 40f ; orcum expugnaturus;araari etiam in capite vertice, egerit in facta Mduit enim Chri ftus potiüs ro- voluit, ut mnembra omnia ad pugnam pata- tion bufté, quàm venufte regnare : alii diadema, tiora forent : fcimus populos in acie pugna- ti delicias adnettunt , íed Chriftus dolores; prodw turos fagittas inítar radiorum capiti circum. alii micantes delic genmas, fed Chriftus defluen. pofuiffe, utinde prompta in hoftem jacula tes fanguinis guttes, finga contorquerent: Etiam fplendot lucis &ter- - Sed cut nudzípinz absque ullo folio. e " Hok nz, czleflis Patris unigenitus filius in. luce ff rum virore caput cinXire "eleftorum ? an pt( fagittarum fuarum tartareos expugnaturus quia phaleras omnes veritzs. abjecerit , fen- utp hoftes, principémque tenebrarum , fpinis tésque maluerit tolerare, qoàm frondes ? oO Obarmato capite, ut faciliüs profterneret ; Scio providi effe agricol& viq aggredi voluit. eam fepire purp fuam, ne à feris devaítetur : feà quia coe- der ] $5- Scio, Ducem Ifraelis Moyfem cüm pri- leftis agricola vineam noftri c ordis iam in teffe müm eminüs Rubum vidiffecinflammatum, horto. Gethfemani profufis € tOtO «xor- mile Bxod, 5, nec à flammis confumptum dixiffe * * Va- L Mlubdb ' pore fudorum ; imbribus irrigaverat , :c dam , U videbo vifionem bane magnam., : excoluerat, ne vitiorum ferze ei adferrene ii nf / & revera magna fuit vifio cüm cocliítis a- nocumentum,eam nunc fepire in fuocapite liger Angelus prefentem fe ardente in dume. püfp4 voluit , & licét non fuerit terra malediéta, beba to proderet : atqui viflio longius major Ípinas tamen ferre maluit ipfe, nenos am- ;ï veref fuit, cüm Deus noítra indutus mortalitate plius cruentarent : affumpfit in fe fpinas mel : Ípinis, irrifibus, ludibriis, verberibus,fla- daturus rofas, quas nos legeremus, Sed ejus. .gellisque deturpatus textile dumetis diade- jam apparet mundum magis faviffe nafcen- Ui ma capite pratulit, Colefti Regi germi- t, quàm morienti Chriíto ; cum in cunis bis h Genis, 8« navit terra, fed quia maledicta ob culpam, paleas , & flramen fuppeditaverit , & in nonniftfpinas & tribulos: AMaledicla terra in foilit cruce nonnifi fpinas. Suaviüs obtigiffet qui opere tuo [pimas, && tribulos germinabit tibi: Servatoris capiti fubjectum fcnum, quàm quà germinavit probro licét laborans fterilitatis vepretum , quo premeretur ad cruenta ftil- lm denfas fpinarum fegetes , ex quibus gran- licidia: in cunis fafcias toleravit, fed in fpin dem Chrifli capiti infixit manipulum : íed cruce ferreos clavos:. in cunis lac fuxit ma« fi fanguinem elicuerunt ; ccelefte illud ca- if ternüm, fedin cruce fel ebibit, & acetum: put rofcidos fudit imbres; qué noflra irri- pu: nimirum Rex dolorum per incrementa pce- pura garetur flerilitas , datura tandem flores vire narumad extremum voluit cruciatuum pere« Chri tutum, fruclüsque meritorum ; hinc coe venire. Fuerunt fping Chriílo inítar pilei, fiomi leitis ponfus fnam alloquens fponfam, íeu quo caput fuum texit ; die quidem atrato, put Csht. &^^^5, Ecclefiam ait: 4pers mibi foror mea , quia aére nubibus foedo, & quo colum, feu vejt «aput meum plenum — eii rore , & cincsnni Chriíti vertex fanguine pluit, & terra fe; Chri mei gurta nocltum , quas e-xpreiïerunt ditionem movit, àcira coleftis Patris to« Rubi. qi 54- nuit, fulminavitque: hac commota tem- Teht Scio Abrahamum , càm vellet filium peítate pileo caput fuum texit quidem, fed Ifaacum maéctare, arietem vidiffe inter ve- Ípinarum, — Scioex Jofepho, famulitium Sa. Lib.2,antiq, | [ LDARTP pres, cornibus herentem : Vidét. post ter- €Ap. 2 fito lomonis ex flore juventutis compa&tum, & did , gum arietem inier 'UCP?'B! barentem corni- equeftres famulos promiffo capilitio con- óus, quem | affumens obtulit belocauflum Pep Ípicuos fericaram induiffe purpuram; au- $^ filio : Íed unigenitus eterni Patris fi- ríque ramentis capillos quotidie fparfiffe, üi, Tiutm lius orbiculariimplicatus vepreto crucis a- ut ad folares radios fulgor refleteretur re imponitur mactandus pro humano ge« uberior : fed noíter hic Salomon non alium flueq nere; & nulla pro eo fuccedanea appfxtuit capillis fuis adaptat ornatum , quàm hor- fpui hoftia, nullus fubítitutus fuitaries, qui pro dsis rendam cidarim ,. fpinofámque redimicu- illo immolaretur : obruerant certé fpinz lum, nonad pompam , & luxum, fed in omi bonum íemen; quod & fuffocárunt : has lr tefferam fumma patientiz, — Quid nos fpi- tamen jugulatrices fpinas fuo collectas vo- (0m nas horreamus? cur arumnas fugiamus ? luit in capite, ne noftris ampliüs nocerent ampleétamur & nos lubenti animo ; cordé- Ctet pedibus, nec in via falutis nobis effent im- füp que hilari hoc fertum fpineum in exilio hu- edimento. Sed quàm mutabiles , quàm jus vitz, ut Ti 4 gemmatum recipiamus incoe, in(tabiles funt homines, càm ante pauculos lefti patria. perf dies palmas triumphales fubítraverint Chri- Non tamen contenti Judzi cocleftis Ta] 56. * fti pedibus , imó & jumento , quo veheba. noflri lilii caput circumvalláffe Ípinis, to- deyi tur, nunc fpinis facrum ejus caput fzvis- tum voluérunt corpus rubere in rofam coc.. fimy fimé cruüentent ! Haz fpinz infertum con- cineá indutum vefte : Cblamydem coccine- Mattb,r. QU textz Chriíto cervical fuéóre ; non enim a APL circumdederunt. ei, Fuit veftis hac Clte liud inle&tulo crucis pulvinar habuit, Quód rubrum quoddam vetus, lacerámque ve. doloy fi Echnici Deum finxére fpinarum , Judzi ftimentum plenum ludibrii ; ficut enim his, revera fecerunt ; fed üt nos de fpinis uvas corona ignominiis, ac cruciatibus referta Ciend colligeremus ; & vel inviti faffi fuére con. fuit , & arundo cava vanitatem rod*e- «tet ftans effe , & non labile Chrifti Regnum, bat Regni j ita ciffa purputalad cachin. t - nos mgm Yota Chufti vitä4 Íchola fuit amoris , &c. 77 f10$ ; 'irrïsüsque movebat , adeóut coro- quadraginta fuerit exceptus plagis, fed pro- nà hominem arrogantem , arundine Mo- pemodum innumeris concifus , totóque cor- tionem , purpurà . Regni affectatorem pore fractus ; fed Judai nullá tacti commi- proderent Tudzi. Quamvis in amore , ac feratione , perinde accanes rabidi magis ex- delicijs femper purpura fuerit , ac in pretio arsére ; maximóque tumultu vociferanteg N ingulari , ac propterea purpureum fuerit fucclamárunt , erweifige , eructfage.Toan. 1g, Holophernis conopeum ; '& Jofeph in JE- & quamvis przfes pluribus contenderet , ut pto , Daniel Babylone honoris causá rabiem mitigaret Judzorum , hi tamen ac« u rpuram induerint , & Romani ipfi Regem riüs femper in innocentem linguasacuerunt, : onoraturi exterum togam confueverint ei donec crucifigerent ; legem allegárunt Moy- purpuream aittere ;. & Rex etiam Alexan- faicam, fecundüm quam mori deberet, eà der Jonathe Hebrzo Principi in amicitize uia fe filium Dei fecerit , obijciente: eriam tefferam , coronam auream , ac purpuream ambitiofo Prafidi Cefaris metum , ff buge a, Macbab. milerit, . Attamen Servatori fuit purpura dimittis , non es amicus Ce[ari:. Jean. 1g. injecla , non ut teílis effet honoris, fed in 65p4 10, & demum quia Pilatus accepta aqua ex con- Íummi ludibrij fignum. —— Verüm fi inter fuetudine Judeorum magis ,. quàm Roma« purputas teíte Plinio czeteris pretiofior ha- norum , laverit manus , . (uam proteítans bebatur dibapha , eó quia eflet bis tincla : innocentiam , Matth. 27. Innocens ege vere Chrifti purpura dibapha fuit, cüm fe- fum à fanguine jufli bujus , vos wideritis , mel muricis oftro tin&ta fuerit , & iterum adhuc fucclamárunt Judzi,/angup ejus fie fia- ejus effufo f(anguine colorata , cujus pre- per uos , & fuper filvos noffros: hoc eíl exci« tium longe illud totius orbis excefferat; ut dium Jerofolymitanum , mortémque lempi- bis hec. dibapha tingeretur , przemiferunt ternam , ac ditiffimas poenas fibi fuére im- milites ad columnam fanguinis effufionem , precati. quo adhuc recente maduit Chrifti purpura , fà Sed quamvis Pilatus manus laverit ; qua & tribapha dici potuit , cüm non fo- nunquam tamen cordis diluére maculas va- làm milites flagellis € corpore ; verüm & luit, &licét totus Oceanusin fuas defluxif- fpinis & capite fanguinem elicuerint , quó Íet manus nunquam tamen linguz fosdita- in flillicidia diffluente tertió Chrifli pur. tem , qu&á injuítam protulit fententiam, purs pura tingeretut, . Quod fi tefle Pierio pur- gáflet , nunquam cor iniqué timidum , ac pura pudoris, ac verecundiz nota fuit ; in juftitiae refractarium mundáffer, Silaverga Chrifto fignum extitit ludificationis , & ig- Jerem. &, s | tenitro, E5 multtplicaveris tibs berbas, Bo« nominia, Verumtamen hac Chrifti pur- ritb, maculatus es in EnIQUILAtE Ltia, Chri- pura omnes in ecclefia Martyres fanguine . ftus tarnen, ut opus perficeret noítrz recem. veftiendos prafignavit e. tinxerunt enim puonis , &ternum Patrem mente allocutug Chriíti pugiles in proprio cruore veftem , quafi intra fe dixit: Ó Pater xterne » ecce ho- quà Chrifti corpus , íeu ecc '!eflam indue: mo filius tuus diledus ,. in quo tibi bené rent, complacuit , flagellis íciffus , Ípinis ccro» 37: Hác igitur indutum purpura , & arundi. natus, tOtO COrpore cruentatus , ad (ubeun- 44 .h neo donatum Íceptro, fpineöque redimitum dam mortem paratiffimus. Deta meus vo diademate voluit Pilatus Chriftum produci P[al, 33 lui, & legemtuam in mediocorda mes. Hic é populo , & intento digito , diduclá purpu- mihi eft dies latitiz , quó tuum de forte fubeunda rá, nudatum facrum corpus oftendens ple- praceptum adimplebo , fimülque num vibicibus , fciffum vulneribus , dif- humanum genus redimam tuz reflituendum fluens fanguine , luridá , & exangui facie, gratie : ecce me Deum hominem, homi- fputis , cruore, fanie deformata dixit [u- num Rederoptorem tua voluntate ; atque in dais, Ecce Homo , fitamen erat homo ,qui eos ardente charitate mortem cr E ncis obitu- hominis fpeciem ampliüs non videbatur prae- rum, feferte , cum horribile fertum & dumeto Quis ita faxeus ; ac durus » Ut teneri- $3- compa&tum vertici hereret ; manus funibus tudine non emollefcat , totüs circumligatz arundinem tenerent ; vultus que lachrymis liquefcat, fi videat noftrumServatorem do- cruore, & fputis effet deformatus , corpo- loribus fubditum? vibicibus , acvulneribug ris artus omnes faucij, recentíque fanguine perfufi, quósque coccínea ludicra chlamis faucium , totámque nobiliffimi fanguinis liquorem ad ultimam usque guttulam .ex«- malé operiret ; & oculi jam jam nece clau- preffum? Quis dolore non frangatur , fi vi- ff dendi moeftiffimé fubmiffi; os ad filentium, deat Petram non bistantüm, fed pluries vul- fimul & verecundiam compofitum , vultis- neratam , ex qua non jam aquz rivuli, fed que totus fanguine é fummo vertice deplu- cruoris torrentes fcaturiunt in fitim extin« H"bo"' ente madidus, effipiem potiüs exhiberent guendam totius orbis ? Exulceratum quafi doloris, quàm fpeciem prafeferrent homi- Lazarum nobis ex alto fua oftendentem ul- nis Pilatus tamen , ut hominem, conípi- cera ? & (tantes circum ipfum moloffos , ciendum dat populo , quamvis fimilior vi- canésque rabidos , non ulcera lin&turos, fed deretur pecudi ,. cui recéns effet pellis de- vulnera ampliaturos? En qui omnia vellit , tracta , cüm non lege, ac more Judzorum [ydera accendit , flores pingit , arbores comis triginta tantüm novem , vel ad fummum tegit, terram herbis ornat » non haber , quo K5 fua 79 Differtatio W. eu o d contegat vulnera : forisminus quàm fputis, accruore transformata , & per fin* E íen homo ,licét iatus plus quàm Angelus; exte- gula corporis membra fanguinei difluerent grei riüsnon tofis ; fed fpinis redimitus , non rivuli, eoll 62. veíte Attalica , fed ludicrá purpurá indutus; Egreffus extra urbem ad moriendum mol non fceptro, fed arundine infignitus, quem procefferat Chriftus, iter totum fuo fangui- 361 hominesut ftultum irrideant, Et hic licet ne pretiofiffimo fignans , nobisrelinquens LA " in Thaboris faftigio amoeniffimos emilferit exempla , ut ejus fequeremur veítigia 3 (2 radiosé vultu; modó livore fqualidus ; fan- cujus mortis etiam ab initio mundi condi- jedi guine perfufus, fputisfoedatus ; nonnifitri- ti voluit typum nobis dare , praeíertim in -fien ftitie , & doloris operitur caliginibus ; qui innocente Abele ab infido fratre Caino in Sim in Thàbore tribus Difcipulisveftium fuarum campum educto , G interfecto ; üt etiam L ban formofiffimam nivem , vultisque amceeniffi- fuit typus No£ juftus deferens ligna ad fabe deg mum folem exhibuerat : modo nonnifi in ricam arcz , ne genus humanum periret. t« Obediens Ifaac fuis ipíe humeris lignorum córpore membra prodit vulneribus fracta , fb uiceribus lacerata, cruore madid(a'. Livent falcem deferens apparando facrificio , in quo fer Jacob ocoli multa jam morte natantes , fqualent erat ipíe jugulandus in victimam., fust gene tormentis compreífe , " madet frons peregrinus fuas ipfemet deferens fcalas coclo ! Tij nin | tótà pluvio !é vertice cruore , concrefcunt applicandas , pet quas fcandimus 'ad fiderae ium Fortiffimus Jofué divino juffu fuum elevans cápilli fanguine immerfi, & per totum vul- qum. tam nonnifi pallot , livor, luror, tumor , clypeum contra civitatem Hai , nec contra- toli hens tíanum , quam in fublime porrexerat ctüórque plurimus fparfus ; 4 planta peda in! f/ais 1, usque ad verticem capitis non eft in eo [ani« tenens eádem clypeum. Moyfes in monte dol ta 2 vVulua , 05 livor, €£ plaga tumens. palfis brachijs oraturus, feréns vitpam , qua ft, Sed lioere ejus fJanatá fumus, aliquando vería fuerat in ferpentes ; & quá C percuffa fuit petra , G ex petraevulnere aqua Ícaturijt. Elifeus veniens ad aquas haurien- m.i $, VII. h das cum ligno. — Abimelech : Qu arrepta D Jud. cag.6s wl ft curi pracidit avboris ramum , impofiiüm-. d Noxas omnes nofiras abäe;»ftrw' $ que ferens bumero dixit adfocios. — Quód me Chrittus fi- um Chriflus . mon [olüum fuum ex toto cor- vidifss facere , cità facite. us pore Janguinem fundit , verüm etiam ex a- quidem crucem przferens ajebat, . Sy 4wis L"c. 4,0 du moris fHimulo erucis pondera [uis defert hu- vult venire poff sme , abneget femet spfums , dnd. meris , ut nos ab oneribus fubducat & tollat crucem fuam ,. &6 f[equatur me». tenk p'ecmtaru-m..-. Eliacim indütus cruenta tunica, cinguäö;jue -Atá À Pilato iniquiffimá mortis fenten» pracin&us novo , clavem Domus David fu- pitc éo, feral tià jubetur Dominus , quam ad ludi- per humerum ferens paradiío referando.. David Rex cum cithara conícendens mone N " brium purpuram induerat , mox exue- 3ni re, ac proprias refumere veítes , quà fa- tem aterni Patris iram placaturus, Salo« 0i cilius internoíceretur; tum ingenti trabe ; mon pacificus fuum ipfe chronum deferens ad locum judicij. Summus facerdos , qui den cui fuffigendus erat. jam titulus , feu cruce tris fuis humeris impo(icá traducitur ex urbe lon- fuismet humeris portat altare, in quo ipfe fit factificium , & victima pro mundi falute, peti go itinere usque ad portam Calvarig, Tri- Mà bunus cum cohorte (ua armatus lugubrem Lazarus ulcerofuscanibus circumdatus, pul« fus exurbe , utligno imthoriatur. Vati pomp am ia foas digerebat clafles ; aderant & duo latrones vin&i , & ad fubeundam Cüàm veró Chrifítus fuam ad montem.- 65 diff Vtne mortem deftinati : & Chriítus mundi Con- geflaret crücem confluxit ad trifte Ípectacue ditor , hominümque omnium Creator non lum ingens populi multitudo , cüm ferie fton edlel minus , ac viri illi nequam , vindtus, füam effent pafchales , & res meridie ageretur. . . & agmine toto in In ea fceminz erant Jerofolymiranz , qua filfin bajulabat . crucem ordinem tumuituarium compofito ducitur humana motz commiferationc lamentabane PT ton JESUS , 4« bajulans fibi erucem. — &xivit tür , quafi non volens pateretur , quas jn eum , qui dicitur Caluaria , locum beb- propterea Servator confentaneá divinz fusme p Sean. 1,. Ti raice Golgotba-». períong fervàtà gravitate. commonefecit. Nolite flere fuper me ,. fed fuper vos ipíae Luse, 23 ïl*ü up,',: Pdä é 1. Neque unam tantüm , cenfendus eft, tuliffe crucem , qui corpus vulneribus, pla- ffete ,. && fuper filios vefiros . càm ijsdem Vóca immineret excidium : m ff in viridi lige gísque decuflatim illatis utrinque (ciffum ha- Mr beret , caput horribili dumeto faucium , no boc faciunt , in arido quid fiet : hoc eft, fint fi Dei filius ob aliena peccata tam fevere ple- fpineóque ftillante fanguine ferto gravatum; eu ra] jumbos non militari baltheo , fed laqueo &itur, quid fiet mancipio tot proprijs con» viclo fceleribus, Ne veró deficeret Domi* pracin&tos ; humeros quafi non fatis ad co- Iete lumnam flazris dilaceratos iterum excelsá o- nus fub crucis onere, hoc impofuüére Simoni Xety U neratos trabe ; pedes lapfabundos , totüm- Cyrenzo,non quidem miferationis , fed crue fatur delitatis caufa ; fiquidem verebantur Judai, que corpus tremore nutans ? fíquidem vix Ü fibi ipfi portando fufficiebat , cuius inceffus ne Chriftus oneri. fuccumberet , . & exanie Ts lentus erat ; anhelitus eget ;. facies livore ; matus concideret fub pondere ,[uág ue morte t «rucig — P — Tota Chrifti vità fcholafuit árnoris , &c, - 79 &riücis ptzverteret tormenta , cümenim ob guine fignavit, ' Fatuitag eft , perhonores, ferváffent Chritum tam lento , fractóque opes', delicias fperare Regnum Colorumg greílu incedere , ac paffim fub crucisonere & «ollabi , ne decederet in via onus crucis in Si- cüm Chriftus nonnifi per contemptum ; pau. pertatem , G crucem fuerit. illud confequu- monem rranítulére , ut fitientes ejus fangui- tus : absque luctanonfperemuscoronas,fine mem ex alto , feu montis cacumine , crucis« fudore mercedem non expoícamus, necíine que fixione haurirent, Nullus tamen Ju- laboribus proemium expectemus: absque cer- daorum crucem ;quatunc probro, ac ma* tamine némo inter Athletas numeratur , nec ledicta habebatur , tangere aufus fuit, ne victoribus quis adfcifcitur (ine pravia pugna, fieret exlex ;; unde hominem alienigenam idque primó ut nos doceret exemplo , & Simonem nomine ex oppido Cyrenz inur- non fola voce , voluit Magifter Chriftus nog bem properantem accerfivére , fimülque a« praire 5 & ideo fuam voluitinlinteo obyiz degerunt , ut Chrifti crucem in fe recipe- Berenice expreffam effipgiem ; ut etiam pof ret , G adlocum deferret fupplicij. ejus necem viva füorum dolorum extaret 64. Verüm Simonis Cyrenzi labor in per- imago fuperftes 2 nimirum, quos'non po- ferenda cruce, licét brevis fuerit,fibitamen ; tuit in hominum animis-dolores fuos altiüs fuísq; filijs eternam interChriflianos memo. amprimere , pinxit in linteo , quos faltem Marcá ls. riam peperit. Erangariaverunt pratereun- oculis obijceret ad refricandam eorundem tem quempiam Simonem Cyrenaum -"ventene Temoriam., Fuerunt diving hzc. ariig zem de villa patrem Alexandri, &6 Rufí , ut fue rudimenta fyndonem fic pi&am exlibere tolleret cvucem ejus ; nimirumlabor , quem hominibus, quamvis non delineandi, led co- in hac vita fubimus propter Chriftum , & lorandi peritiam probaverit, dolor ; quem fuftinemus 4 «quamvis brevis 4$, Cüm jam effet , ;paratisclavis , & ctuce fit , proemium tamen nobis gignit.zeternum. eidem affigendus, iterum detralis veftibus , Chrifto autem properanti ad necem occur- quz cruento adhzferant corpori, plagísque terat Matrona quzdam Jerofolymitana no- renovatis , quarta jam vicenudus conftitui, LT IT mine Veronica, velaut ali js placet Berenice, tür longé , latéque patente in campo coram ut Chrifti füb cruce fatifcentis fudorem;,, 1a- innumera propemodum hominum frequen- chrymas , fputa, fanguinem toto vultu fpar« ti4; ad primorum nimirum parentiüm ; ng« fum linteo abíterperet ; àin.quo tamen Chri- ' ftrámque omninm «erübefcéntiam íua cone lt ?. ftus fuam depinxit effigiem , ut nihil artis 'huic defuerit picturze , :ut refert Adrichom, tegendammuditate; «celeftis Athleta füpre- mam in terris defcenfurus ad luctam vettiüm àn defcript, Jerofol.:, 44, . :Nequefola Be- Tenice , :fed & alie Matronz in Chriftum exuit impedimenta ; expeditiüs orcum de- bellaturus , hoftémque proftraturus tarta; jpi? obfequioíze fuas eifaltem lachrymas hoc rCUm, Verümnuditatem fui Authoris mi« iferali initinere confecrárunt ; imó &L etiam ferata natura , fuum ftuduit tenebris obte- Dei Mater per viarum 'compendia cum Jo- gere Conditorem : & quamvis - medius in« anne , Magdalena , 'Maria Cleophe ad ube- tet fures cruci affigeretur , mihil tamen & ziorem doloriscumulum : loquebatur fiqui- terris difcedens afportare fecum voluit , nifi dem Materad cor filij , & filiusad cor Mat- €lavos, vulnera, & vepres; quianudus in tris, "Quis dicat, qualis fuerit.zeftus , im- Bethleemitica caulanatus 5 nudus in eruce petüsque :reciproci :doloris , & amoris 2 denatus,zternz gloris vernantes rofas $ fuig Móxque ad radices , cum perveniflet Cal- nobis voluit fpinis depromere, Vel quia variz montis, illiusafcenfum quamvis per- baptizanduserat baptifmo , quoenixim €u. difficilem czfotot flagellis , «exhaufto: tot 6;0 piebat baptizari, ad novi delicias balnei fe itineribus , deficienti tanta fanguinis effus nuditate preparavit 5 fed fi lictoribus fuag fione; amoretamen noflri, ftudióque ob- veftes dedit, utimmane fcelus contegerent 3 ediendi, collem fuperavit , in quo genero- fiffimus botrus non tamen eas fcindipaffuseft : quam fue- penderetur, G novzelegis rit integritatis amator , ex &o etiam conij« Aaron virgam ferret ; quie fuo tempore «imus , cum vel in veftibus i píiseam amaret frondes depromeret , & flores, Princeps integritatem , quam fervatàm voluit in moz pacis fuam ipfe monarchiam deferre hume« ribus, " S&calum innocentiz,, fi quamdiu ris voluit , ut nos ab oneribus fubduceret, Adamaudus fuit ín terris, floruit ; & aruit faia cap.9- Fatius efl principatus fuper bumerumejus : cüm primüm veflesinduit:redivivum ut fure J vocat Iíaias crucem principatum , cüm per geret in mundo fzculum gratie , & tepa- ipfam referatum habeant homines coelum , rateinnocentig , voluitfecundus Adam nu» fiántque ejus beneficio participesaterni prin» dus videri in mundo, Caterum typus cipatüs. X. Chrifti veftibus nudati No&mus fuit ; quia 655 Ut veré defpicatior ejus nex mundo fie- fi hic arcá humanum genus fervavit; Chri. ret eidem ad mortem anhelanti duos adjun- ftus cruce illud idem repatavit. Nogmius xéruntlatrones, ut comprobaretur Ifaize ef- : CAP. ;,0 fatum. | Tradidit in mortem animam [uam ; vineam , Chriftus ecclefiam plantavit »quam fuorigavit fanguine, No&mus vino ebrius & cum fceleratia veputatus esi : ergo erta- in tabernaculo nudus deprehenfus eft : & mus , qui ad coclum aliam querimus viam Chriftus amore zítuans nudus incruceemo- extra illam ; quam Chriftus fuo nobis fan- Fritur; nobisvitam impertiturus, Cum i« -- n * — M ———ÜÁ— ao - -Differtauo 1V, 4 qU Cum verb ob effufum fanguinem fitiret , corpotis extremz pattes multipliex 7mplieae ti é7. Mox acetum myrrhatum ei obtulére , erenim in care netvo feníu polleant vividiote, t crucem a&tus dixit, Sztio : vas erat pofitum fh 304". " 9. diduétis brachijs , luxatis artubus , perfot* Aceto plenum Ill autem [pongiam plenam ace- fis manibus, trajectis pedibus , crux ecig t avy Vil £a by[Jopo circumpouentes obtulerunt ovtejus ; & 1n effoflam demittitur fcrobem , &ad ia- prater fel , & acetum quid fuis- propinet, crementum cruciatuum , ac dolorum , nov& 700 Sed cur à» bu mundus fitientibus non habet, fit membrorum convulfio , & fcatnrire cee- Pl cetum Chriíto exhibetur morituro 2. cerc? perunt quatuor veluti paradifi fontes divin& Di non fi(tendi fanguinis, aec vitz prodücendae cruoris, quibus fenfim vires deficerenr, & $1 causá , fed odio , & illufioni augendz; ut pendulus é crace Setvator ad lentam , accra- fo Rex.gloriz videretur opprobrium homi- dclem adigeretur mortem ; móxque ab ali- 4 Enst. 23. num.; G abjectio plebis. — Iudebant autem quibus tritte urgetur parricidium , ab alijs pä[ ei ,. B milites accedentes ,. & acetum offe- informi Regno illuditur , ab omnibus infa« v rentes- ei. Moris fuit , at fpongia , vásque mi letho infultatur ,^ donec viribus prorfus MU aceto plenum ineum adeffet ufurn ,. quàó mi- deftitutus pronis in mortem oculis, labente f litescrucifigentes tergerent manusíuas fpon- in pectus capite , quafi infpiraturus inho:ii* du già , & crucifixorum vulnera. Acetum nem vitz fpiraculum , atrato ad facrilegum fiic autem aquá mixtum potus fuit crucifigen- fpectaculum coelo ipfo ; emotis & propriá: fede elementis ? Ll n tium , ac fufpenfía corpora cuítodientium, laborante naturà .fpiritus Suum igitur acetum non tamen mixtum a- oris nollri , unigenitus zererni Patris filius ex- & fie uà , ut confueverant milites , paravére piravit, Nullum fuit fupplicio crucis ig« Chri(to illudendo , . non fiti extinguenda : nominià feralius , cruciatu atrocius , diu- j n voluit Chriftus membris omnibus torqueri turnitate crudelius: illud camen eligere vo- fe séque mori fentire ;. necipfam permifit prae luit, utetiam Calvariz montem publicis : fit: arenrem linguam à doloribus , . flagel- fea » reorum fupplicijs infamem , urbémque Je- lísque immunem [j & lingua ipfa flagella- roíolymam , non Palz(tine tantàm , fed & W lo tur , & crucifigitur in Chrifto innocente ; totius orientis Metropolim , & quidem pa- eó quia rea fuerit in nobis nocentibus , & Íchale-feftum , quo conflueret in urbem ome bu Ll quia membris omnibus delinquimus, voluit nium. propemodum gentium frequentia 2 fot Servator noíter membris omnibus torqueri, tempüsque meridianum , ut palam in om- p Quód (i Adam efu pomi vetiti gula fatisfa- nium confpecta de fuüblimi pendens ftipite um ciens mortem in malé carpto malo degluti- roreretur : nimirum Bethlehem nativitati , li dis vit , quam in pofteros transfunderet ; fecun- quó lateret obícurior , deftinaverat ;; & Je- dus Adam gulæ noluit fatisfacere, nec (icim rofolymam , quó clariora, ac celebriora fani | exuünguere , ut mortem , quam primus in forent ejus opprobria ;; & paffiofies, dele- per omo devoraverat . revocaret per ardentiffi- gerat ; voluit media nocte clam in (tabulo il le mam fitim ad extrema labia , eámque ab naíci , & mediadie Wt palam in patente Calva. hominibus mortuis peccato fua morte ex- riz faftigio mori, h Àn fatigatus iterum ex itinere fi. Durius eít cor noftrum omni adamaate, mi pelleret. 690 tivit Chriftus , à quo fontes noftre emaná- fi amorisclavo non transfigitur , fi fenfu (it m runt redemptionis ?. fitivit quidem non libi, doloris expers ; ferreum eft pe&us noit- fui fed nobis noítram falutem. Imoó & incre- fect rum , ficlavis hisce non terebratur ; — fa« mento dolorum ex intenfioris amoris zítu , xeum cor , fi Chriíti fanguine non emolli« dut quo nos profequebatur ,. quamvis in. 2- tur : & quomodo fiet , ut. fponfüm ani-« lt rumnarum oceano immerfus effet coeleítis ma nof(trz nudum in hoccrucis thalamo non dte "Tantalus , adhuc eas fitiebat ; fuá. adhuc in amplectamur nudi.& nos ab omni rerü cadu- amoris flammá cruciatuum aquas anhelus fi- carum affectu? quomodo fiet,ut non ofcu- tivit , non in fuum , fed noltrum refrige- lemur facrátiffimos illos pedes , tot pro rium; hinc (ibi oblatam ab hominibus po- noítra falute fufceptis itineribus defatigae / tionem , bibere noluit , càm Ííciret , non po- tos? & cum Magdalena eosdem cruci affi« tuiffe mundum. fuam extinguerefirim ; vel Xos uberioribus non proluamus lachrymis 9t " noluit.acidiffimam potionem bibere , eam ad nofílrorum fordes criminum wabluendas ? hominibus fervaturus , quos dulcedine de- quormodo crebra per ofcula divinas manus právatos amara corrigunt. admirandorum .operum effztrices. ,^ ag* $3. deij- In jacentem humi crucem magna vi reas , tornatiles., plenásque hyacinthis citur Dominus quatuor carnificum impetu, gratiatrum non profequemur ? E cüm ipfe !l in quam fua fponte fezebatur veluti in nu* totus exzeítuans in nos amore etiam pro tialem animarum noftrarum thalamum a* fuis zternum Patrem roget hoftibus ? dul- moris ipfo pondere. Hictoto excenfus cot- ciffimo Chrifli gutturi ,. nec fel ipfi pota. tes pore , didu&tis brachijs, manibüsque porre- tum amarum fuit , cüm nihil ex illo ore Tunt Gis, &addelflinataprotractis loca, dexte- prodierit , quod amaritudinemefaperet, li rà primüm , deinde (ini(tra duriffimo clavo Pependit Dominus medius duos inter la. llo j cruci confixa eft :^deinde pes uterque , vel trones ,. veluti unus ex hujus furfuris ho« unico majore , vel dupiici clavo perfoflus , & Tünt minibus , ad obícurandum fcilicet ejus M nominis claritatem ; nec ipfe medium un« qeieeej acerbiffimo cum c;uciacu, cum hae - Dite quam j Tota Chrifti vita fchola fuit amoris &c. 8t (de probra , convicia , flagra , wulnera 4 in« quam tefpuit locum , 'qui natus mediusin- 0X ter jumentá , denatus'eft medius inter la- concufsá fuftinuerit firmitate ; neque no« 0[« troneó; ut à primo vit& exordio ad extre* fler otiabitur amor ,. fi penitiüs, qua !eïv mum usqueepilogum locum.nos edoceret Chriítus pro nobis.dignatus e(t pati , per- . i* virtutis, fugámque extremorum. pendcrxmus LÀ tota fiquidem Chriíti rvæ 70. Titulus difcriminabat eum à 1Tatroni- vita ab inftanti fuz conceptionis ad. ex« E s bus ; ecat enim innnocentize index , & illex tremum.usque vite fpiritum jugis fuit. nt amoris JESUS NAZARENUS REX JU teflera.ejus in homines amoris , quo na* fÍci voluitinter homines ; & cüm effet & DAJEORUM,, ho« eít Salvator hominum, lle Sanctus Sanclorum , .eximià omni virtute ejusdem.cum Patre, & Spmtu fancto na» jj* floridus. Quis .non exuat pravos omnes tufta , nullis .cbnoxius zerumnis , nuluque lj affectus in mundi delicias , in fzeculi pom- paffioni ,propter nimiam .charitatem , quà df dilexit.nos , .noftram :voluit humanitatem pam , in vanas voluptatum illecebras ? cüm us videat zeterni.Patris umgemtum filium toto jinduete , & : homo fieri , .ut hominem par- It ticipem faceret .divinitátis, Ab homini- corpore vulneribus faucium , & emblemate ii* fculptüm amoris , nudümque & cruce pen- 'bus à.diverforio , .ac.communi hofpitio dulum, 'Scio , fpe&tacülum hocce 'inti» 'exclufa" Virgo :Mater , :unà .cum Jofepho [ fponfo in ftabulum .cogitur fe recipere , 11os piorum hominum fenfus.incredibili in u Chriftum commiferatione pluries affeciffe' , .cümque 'illic partem noétis fundendis Deo IX' & pree cateris Elifabetham AndrezeHunga- »precibus transegiffet in altiffima mentis e- ] .Clafi eeterni Patris unigenitum Filium enixa r Regls fiiiam, & Ludovici Principis con- Üj jugem:: ;cüm. enim:hsc:regio. cultü ornata .eft fine fenfu .doloris , absque ulla Virgiai- tatis Izfione , (» in;póblicum ; prodijffet., «templümque in- móxque humi jacentem ;, 6 o reífa;i imaginem : 'Chrifti crucifixi vidiflet , natümque in tetris eeterni Patris filium fup« [2] vYe a fe.à: achrymzs tempetare haud pot diUb.s & plex. adoravxt , quilhnis.fuit . amplexa , finu per-crebra fufpiria intra.fe. loquens ajebat : fovit , :cinxitque fafciolis., . & «cüm aliz - /Eterni Pacris:Filius pendet nudus in pati- non eflent: cunæ » in przfepio reclinavit; d. eum cum 5 T bulo , & ego gemmis fulgeo , auro obte- ». Jofepho fponío prolixiàs ado- fatura,; :Quód f1 /Cagnovir ; bos poæyö Ifau LES gor? Domini mei caput acutiffimis eít o* ]« pertum dumetis , .vallatum fpinis ;. & me- rem.fuum , & afinus præþpe Domini fui , W um fuperbit pretiolis illuminatum — lapil- quovis bruto eít: homo deterior, nifi (en- tiat fe amore inflammari in puerum. ] Es j lis ?. .ille madet fanguine , :& à planca pe dis usque ad verticem capitis non eít ia eo SUM , ob nimiam éharitatem , '1& nos Qu * ( fanitas ] G .ego .toto corpore odenbus dilexit , jacentem in prafepio 5 .cüm ma- turus vir potuiffet ad.nos venire , infans les perfundor , .ferico auro intexto tegor ? ille Rex cceli ab omnibus deferitur; & ego effe voluit., quo foret amabilior, ac ube» lo riori teneritudine amaretur ? e às tot famulis cingor ? ille locum capm qua- & quó nu. dior , :e5 charior ,nobis etfet. Venit ia rit , nec invenit ; & ego pulvinatia ad- 'a mitto ? -Heu.me miíeram , méque infeli- muadum pauper , humilis, .defpectus , Pm ( fit cem! Hisce cogitationibus adeo compreífa inglorius ; Deus. abfconditus ; ut fua paupere tate coele(tibus nos .divitijs afflueremus, (ua us fuit , ut paffa deliquium fuerit fomentis fecreanda , & ex tunc muliebrem mune humilitate.erigeremur fuper fydera, ls Quis non amet natum nobis Deum e«- 73. lie dum omnem ab;ecxt ; cilicium induit ,. ne Chrifti paucntls qmeimoria uunquam .excie legantiffimum infantulum fed nudum in f]]e deret, praefepio , lgentem , vagientem, fletu, o motiüque corporis rmaaternam opem implos " fantem: & intüs ment$' beatiffimam (uam la $. VII animam ad noftra expianda peccata victi. A li^ mam Deo Patri coníecrantem ? Imo Adeo. ingens fuit Chrifli in bomi- » lachrymis, & fanguine,noílram , ut ex- f« zies Amoris flamma, ut baucaque uulla ordiretur redempuionem oXlavo die citcume dolorum , uulli evuctatuum torrentes , nec " cidi voluit, féque fubdere Moylaicz legh, 25 flumina conrumeliarum valuerint. ex- «um folutus effet ab omni lege, & propter Qs Hnguere , noc dmthi- amorem , quo nos proíequebatur ; primz SXHETE 9. a^ pofuit rudimenta, tum humilitatis ; .quà 1 ($ 9I* Uàm ingens Chrüifli in homines a- inuftam oripinalis peccati non noxam , fee« mor! quem tot àqua dolorum, ac -que notam , fedinfirmitatem doloribus ob. rP[C pfO cruciatuum ,. tot languinis torren- noxiam in divina fua fufcepit carne; tum tes, tot flumina contumeliatum non value. dub pauentxæ , quà non utcateri infantes ratio« ii runt cxtmguere $ imó neque obruere ; nis expertes , fed judicio marurus impofi- ote quinimó perinde ac gutte roris injecta mag. tam fibi plagam, ejásque cruciatus fen(it a. no incendio flammas vehementiüs accende- cerbitatem : tum charitatis immeüía , quà teho li« runt, Quamvis fit amor omnium affe- primitias divini cruorislachrymis permixtas lo« Quum fuavifimnus ,. eft tamen caeterorum zeterno Patri litavit ad hominum falutem , potentiffimus , ac fortiffimus , cüm tot ]üi & redemptxoneä» yfi* Verani de Afetlibus Tem.H. Refti* 82 - ^ Differtatio IV. i EL . Refüitotus Virgini Matri circumcifus enim in ptzlepio vfum;aam in nuditate bv 754 ff puer deplaga, & fanguinis effafione tener- flendit paupertatem ; ita in cruce dolori- P rimé compatienti , ac filio collachrymanti bus ,. ac vulneribus faucius fummam ejus eum (uaviter amplexa eft , finu fovit, lachry- charitatem , ut in toto ejus corpore mulas deter(it ; fed nospudeat , cüàmtam pa- fculptus videatur amor , qui ipfum in.oli- j h rüm (imus corde , auribus , óculis, linguá, veto. humi dejecit , coram militibus vin» Wd. h moribüsque circumcifi, imó-GC pravos om- Xit , captivum duxit , ad Judices pertra» fe nes foveamus affectus. Voluit nofler amor xit , columnze alligavit , fpinis coronavit , I carne minui circumcifus ,. ut mínuerentor li cruci affixit ,. & mori cocgit fuis pro;ho- in nobis pravee confuetudines, & defle&len* ( [tibus, ac impijs, nt enim ícribit Apofto- * tes à reclitudine affectiones :: & ut viam nos l*us..' Fix pro juflo quis moritur Lj namn-s ? 4;1 Rem. $, edoceret falutis., fcholam aperuit duoden- pro bouo forfitan quis audeat mori . Com. 5 nis inter DoGores ; titque exemplo hanc fii mendat autem cbaritatem fuap Deus in., fortiüs ; quàm voceoftenderet, à Joanne va* nobiás. , quouiam cum adbuc peccatores ef: fe luit baptiímate ablui, & in defertum fecede- ftmus ,. Chrifius pro mobis smortuus ef. s & re , humiles & abjectos pifcatores accer. hi eh quis zrerni Patrís afpiciens unigenitum fete , fibíque in Difcipulos adfcifcere 5 imó filium cruci affixum ob purum in nos a- a docturus nos charitatem etiam in proximum morem , Utvhus à morte l.iberg-rcl;., non n exercendam , nuptiarum hilaritatem vo- incaleícat tenerrimo inj ipfum affedtu 2 Üü luit miraculo geminare; in monte fuos ad Quis cernens Regem cclorum nue 7f« eu fublimia erudire Difzipulos ;' panes mul- dum in cruce , vibicibus , plagis , vulne« h tiplicare, quibus plura hominum millia pa: ribus plenum ,. fanguine madidum non li« H ceret ; tempef(tates maris fedare., ab immi- queícat .in lachrymas pra amoris teneritue & hh neütibus aliosut fubtraheret perículis ; Mag- dine ? Utinam ejus clavi nofiros terebrae dalenag peccata dimittere5 Samaritane fon- zrent pedes , ne unquam declinarent à via E tes falutis aperire ;- Adultere lapidibus ob. falutis., quam ;ipfe nos edocuit ? 'O uti- j ruende patrocinari ; filiam Cananez fani- nam Ípinz rcgium illud caput coronantes Jf J Zacheum: ad meliorem tati- reflituere j noítrum fepirent ; omnésque dilacerarent frugem vocare;; Centurionem per famulum pravas cogitationes ?. Utinam ejus crnore g lucrati; non habenti hominem in piícina inebriaremur , nihílque ampliüs , quim li occurrere; Hamorrhoiffam à fluxu fangui- ipfum diligeremws , ejüsque . cruciatus , t nis hberare; Leprofos mundare; cacisna- dolores , & vulnera ?. & cam experirge tij tis novam aperire diem ; furdis auditum ; mur violentiam ,quam.in Chrifto amor ex» h7 & mutis loquelam dare 5 immo & filiurn ercuit ? Utinam cor noflrum eá amoris flam- [n viduz fufcitare ; Archifynagogi filiam ad ma aftuaret , quá ipfe exarfit ; & preecordia [ f vitamrevocare; & Lazarum quatriduanum Et dum in fmgula noítri pectoris hoc igne cinefierent ? "" redivivumre(tituere fororibus. pulchré Sanctus Bernardus, O amoris vim ! alios beneficus effet, ab erumnis fe noluit Serm, 6a 1 lu dta ne [ummus omniumy, àmua fatlus efh om- ?f fubtrahere, ut fibi indulgeret : cumagnum | nium 1 Quis boc fecit. ?. .amor dignitatie Cant m,Qn, : 1n/ [uis cum Difcipulis comediffet , eorümque nefcius , dignattone déves , affeciu potens , lu pedes abluiffet, oraturus feceffit in hortum, fuafu eficax. Quid violentius ?. trium- ubi effufus intenfiüs in preces fanguineos phat de Deo amor. 14l Quid tamen tam.s r liquefcit in fudores, & modóà [uda ofculo non violentum.?. amor eff. Que of ifa li U proditur, & à fuis defertus Difcipulis vin- vis, quéfo tam wiolenta ad viclortam , cirur à militihus , trahitur Terofolymam , ac- p tam villa ad violentiam ?. Deníque femete «ufatur coram Caipha, vexstur per.no&tem; spfum exinanivit , wt fcias amoris fuifesy Tli4 fiftur Pilato ; mittitur ad Herodeni , ubi quàd plenitudo effufa eff ,. quàd altitudo «- illufus reducitur ad Pilatam ,& flagelliscae- l. quata efh ,. quàd fingularitas affociata este ditur ad columnam , vepreto coronatur , Non potverunt hominum fcelera , & no« Sil & oftenditur populo, & exfibilatur ; crucem fira delicla effe tanta, quin Deusnos non a« p bajulat ; veites exuit , cruci affigitur me- maret ; necíupplicia, cruciatus , dolo- dius inter latrones , fitiens felle, & aceto po- * res-, actormenta , quamvis acerbiffima tatur $ & tandem inclinato capite emori- potuerunt eidem obijci ; quin ea lübenti B tur, ut fua morte nos viveremus, Ex qui. animo , proniffimóque corde toleraret a« pere bus liquet, 4u2m bonam , & confertam:s, more noftri, tod Flamméus amoris pelagus Á E coagitatam , & fuperfluentem men[uram imumeufus in Chrifto fuit 4 nullo cosrcie o Luc. cap, 6. dederit Chrifti in nos amots, "tus littore , nullóque claufus termino , & cüm totum fanguinem ad ultimam usque ]un hujus amoris in nos beneficium , nec ex. primi poteff , nec obijci oculis * . tanta eft [)] 94 guttulamdcum aqua nobis latgiffime effude- rit, hujus amoris exfuperantia , ut plures eam L Rofcida fane nubes , quæ:fudo*re, la- 74 non valentes percipere offenfionem inde ac« €hrymis , fanguine , & aqvá flillavit , ut ciperent , ut fcribit Apofítolus. N^s au- ETE Vlgu 'probrum : fterilitatis cordis noflri tandem tem predicamu Chriffum exucsfexa g Judais rintb.cap, d. d i tellus abigeret ,. & tam pretiofis irrigata guidem f(candalum E. ( &0HÓUS auterm flulti- humgnþus flores getmin;ret virtutum ; ficuc :im—.ï 24. P"bl l Tota Chifti vàt fiiola fall amoris, &c. 85 76 'Hunc autem offenfionis lapidem , ut Tentationis in deferto : ob. 2, Di- femoveret adumbratum priüs voluit fuum xit ergo Dominus ad Satban , ecce $n maum amorem in facris fcripturis, Figura enim tuA eft. ? Chrifti in terris nati , & jacentis in prarfee Lapidationis David 2. Reg.26. Se- pio, feu objecli arumnis, fafcijs involuti mei maledicebat , mittebátque lapides €on- Exod, 2. fuit Moyfesinfans. , Natus fiquidem Moy- 4ra David. Judai fiquidem indignabun- di Chritum l Íes cogente Pharaonis imperio à matre fua apidibus iim;pete»rc aufi in fifcellam fcirpeam , .quam bitumine .funt. linivit , pofitus fuit , & abfconditus in Prazcipitationis de monte Jeremias e, caredo fluminis , «ümque puella Regia 26. pprebenderunt eum facerdotes ,. 68 i g, Pharaonis filia ad ripas illas deícenderet fri- Prophete , &$ omnis populus dicens , mor- gidis laticibus corpus ablutura ; quam in 4e.moriatur. — Judeifiquidem impetu facto flumine viderat fifcellam , juffit ad .fe ad- irruerunt in Chriftum, ureum é medio tole lerent. fetri , & exemptum inde infantulum grze« cepit fibi educari in filium. Quamvis My- Separationis à matre Sara (Genef. 22, nagoga noverca peffima Chriftum in terxis ubi fuum unigenitum líaac in montem natum zrumnis obijceret ,. tectum ei de- Moria ad facrificium tendentem dolens à fe negaret , .G ad pecudum ftabulum .amai- dimittit , quia at notat ;D. Auguflinus, daret ; filia. tamen Regia, feu .ecclefia tonfeia fuit necis futura , hriftus enim Serm, »g, If J 10.. eum recepit, non.tamen in filium ; fed in »nitium pofiturus fuz paffioni , amantiffimae Patrem , .cui.obtemperaret , infervirétque. Matri valedicit mortem oppetiturusin mone "Háncque hominis nativitatem vaticinatus te Calvarize. ,etiam fuit l1faias, PT JEece uirgo «oncspset 4 Tigura ultime ccnzà Chrifto inftitu- . & pariet filium , .£5 eocabitur somen ejus z fuit agnus pafchalis * AXExod. 12. Tol- &Emmanuutl , butyrum , &8 mel comedet , ut Jat unuquiaque agnum per familias , & da- féiat reprobare malum ., &5 eligere bonum.s. 205 fues : etenim Chriítus verus agnus ap« Parvulus natut.efl, $ filius datus efl nobis pofuit fe , .ut à fuis Difcipulis comedere- & fatius «est principatus .fuper bumerum.» tür in .ultima .«cena , .etiam à Juda prodi- ejus ,. -&$ vocabitur snomen .ejus admirabi- X ore. lis , Confiliarius , :Deus fortis , . Pater fu, JOrationis in horto Gethfemani Elias 4uri f[aculi., Princeps pacis » quem textum 3. Reg.19. — Petivit anima jue , ur morere- expendens 'Eufebius Emifenus pulchre ait : 4ur , projecítque fe , & obdormivitin umbra Natus.e[t nobis ,qui fibi.erat. — Natus, qui ejuntperi , £5 ecce Angelus Domini tetigie fentiret occafum 3. .datus , qui nefciret ex- &um, . &hriftus etiam humi proftratus, & ordium 5 natus , qui & marre effet quntor ; ad necem usque afflictus ab Angelo confor« Aatus , .quo nec Pater effet antiquior; ma- tatur, Luc, 22. Zater , fí vis , transfep calicem isIum à me : merumtamennon mea.s TLATE M £45, .qui 2)0reretur j datus , ex quo nafce. Tetur, — Atque fic , qui erat , datus eff j qui voluntas ,fel tuafiat. — Apparuit autem ill CA a f;ï. nonerat, natus.efl, Jllic dominatur , bic lJ 4Angelus de ewlo confortans eum.s, bumiliatur 3 Jibi vegnat , £ mibi smili- Afculi à Juda proditore traditi Áma- 44t,. Ía 2.Reg.20. JDixitstaque Tacob ad Ama- 77 Figura circumcifionis fuit Sephorz fi- fam , falve mi frater. — Et tenutt manu dex- lius ExZ. 4..21, T'ulit Sepbora acutt/mam Jera mentum Amafe , quafi ofculans eum, petram 4 & circumcidit filium fuumy, £5 att Judas enim Chriftum amice exofculatushos 4Barito , [oufus fanguinum tu emibi es. flibus fuis tradidit, Oblationis in templo Samuel z. Keg. "Trajectionis per torrentem Cedron, l. Adduxit eum ad domum Domini in., David2, Reg. 15. Omnes flebant voce mag« Silo, Puer autem erar Adbuc anfantulus , msA , 6 univeríus populus transibat : Rex & immolaverunt vitulum ,. €$ obtuleruut uóque transgrediebatur torrentem Cedron, puerum Heli, Chriftus enim per torrentem Cedron rapta« Fuge in /Egyptum Abraham Gewef. tus fuit,quem cum Difcipulis antea pertran- 12, Defcendit Abrabam ia Egyptum ,. ut fieràt, Ut fe ladio furentis He« peregrinaremr. Alape impattz à milite fpeciofiffimo rodis fübduceret S. Jofeph cum Marià ejus Chrifti vultui Micheas 3. Reg. 22. — 4ccef- N fponía, & JESU feceffit in /Egyptum. fít Sedecias filiu Chbanaana , &5 percufft Miq Amifífionis Pueri duodennis 'Tobias £baam in maxillam , méne ergo dimifit firi- junior 726, 10. Ceperunt ambo fimulflere , z , E6 locutus eft ibi ? fiquidem Joan. 1. eà quia die flatuto minimà reverteretur filius unus affiffens Miniltrorum dedit alapam eorum ad eos. JESU. Laboris fabrilis Jacob Genef. 31. pet Velati vultüs , & percuffionum Sam- viginti fiquidem annos infervivit , ut tan- fon. judic, 1$. quäm , €um 4pprebendiþ'ent Udc» 4 l dem fponfam enanciíceretur Saram, Pphilifibiim , flatim eruerunt oculos ejue , €5' rinih:"f' 7* Fatigationis ad fontem Eliezer Genef. duxerunt Gazam vintlum catents , &6 claue 24. Pauxillum aque mibi ad bibendums m in carcere molere fecerunt, Siquidem prate de bydria tua s. Judai Chrifto oculos velárunt , pluribüs. Veranide Affeilibus Tom. i, L 3 que 84 , Diffeftatio IV. Ip defcript. que percuffionibus , & contumelijs per no» Adrichomio in leco. ad .cceafum verpente 3er»/, »um. , PTYT Vi Gemonerárunt, Lur.22. vweláverunt eum , CGhriftus in terram lubfidit. H & per. uticbant faciem ejus , & interrogabaut Occursüs Virginis Matris ao filium , 5 eum dicentes , propbetiza. virgincs ad Oniam accedentes. 2. Mtcbab. qï - Falfae accufationis coram Pilato. if« g. - 4ccintlaque mulieres cilietjs pectus per f LÀ . piel. 6. tunc vofpondeutes dixerunt coram.s plateas confluebant fed &9 virgines , qua conclufe erant. ,: procurrebant ad Oniam.s. FI Rege, Daniel de filijs captivitatis Juda non.s ü( euravit de lege tua , &6 de edicto , quod con. Egrefla enim domo in viam publicam Virgo Mater filio fuo crucem bajulanti , ac íub Q fitusfh. Siquidem 'Chriftus apud Prazfi« u dem.- Pilatum"falía fuerat accufatione trae onere .deficienti obviavit, & ductus Lwe.23 cwperunt autem eum accu- 'Typus Veronice abílergentis linteo Chrifti vultum , ejisque faciem expririene lu fare dicentes , bunc invenimus fubuertene fi tem gentem nofiram. ] tis in fyndone , tefle Adrichom, £s deferipr, 792* K Albz veflis , quà in fignum dem en t-:æ geruf. num. i. fuit tunica Jofephi cruenta Genef. 33.. Tunicafíli meiest , ferapefma Ir ""indutus fuerat Clhriftus , typus fait David n Vidi* comedit eum ; beflia devoravit Jofepb. 4. Reg. 21.. 4it. Acbu ad fervos fuos. u Jf bominem in[anum , quare adduxiflia eum Secundi fub crucem Chriíli lapfus ad portam referente Adrichom., Typus fuit Lot. &if LU ad me ? fiquidem Chriftus tametíi eterni b Patris fapientia ab Herode inítar amentis Dux Amaía, qui fanguine circumfperíus , q albaamicitur veíte, & ad Pilatum remitti- fcedüsque media jacuit in via 2, Reg.20. ite« rum enim fubfidir hami mundi Salvator o« U tür Lwc.23. Sprevtt illum Herodes eum ex- u ercitu fuo, & illufit indutum veffe alba, & nerofa fub cruce totus fanguinolentus. Y 1 renifit ad "Vilarum. í ;Mulierum — deplorantium — luctuofam Chrilti lortem figuram exhibuerunt mulie- v« Figuta flggena-tionis Jeremias 37. I- nnt vati Principes contra Jeremiam cafum.s res illachrymantes Jofie 2. paral. 55.. O« nes Cantatores , & Cantatrices wique n pr&- C exm miferunt $n cavcerem. Fuetat enim entem diem. lamentationes. [uper. Jofiam l juifu Pilati Salvator mundi ad columnam Chriftus enim noluit, ut fiiae (a vin&tus , & atrociffimis czfus flagellis 70* veplscant. líraéiitides ipfum lagerent , fed ie ipfas , & n annisig, tunc ergo apprebendit Fi d .',m' jE* filios fues ob futurum Jerotolyma excidium Lf SUM , & flagellavit. * * n Coronationis ari " es Patriarchz 'A-bra- Ltc. 23. Fi/te Jerufalem uolite flere fuper mes fed fuper vos 1p[as flete. , & fuper filios ueff» fin hami Genef. 22. Levavit Abrabam ocu- V0$. b los fuos . vidfque pofl tergum arietem suter [ Ultimi Chrifti fub cruce lapfus ad mon- z vepres berentem cornibus , quem ajJumens Infxum fi- tem Calvariz ex Adrichom. £v Jefeript. fe« obtulit bolocauflum pro filio rufal. num, i. Typus fuit Onias. 2. MA« Qu quidem ingenti tormento foerat fpineum €babaor. 3. Sacerdotes ante altare oum flo« dü« Íertum tenerrimo Chriiti capiti , Mart. la [acerdotalibus ja&laverunt fe, — Tam veró, ER W Iï' Imponunt ei plectentes [jineam . coro- qui videbat (ummi [acerdotis yultum sente V sam , G cepersunt falutare eum , Ave Rex vyulnerabatur, PUL judæamm. Veftium depofitionis , Fe!lïsque ob!a- & T ypus produ&tionis ad populum ver- Percuf tionis typus fuitJeremias Z/rep. 3. — Factus nil bis illis Ecce Hotmo Job fuit 7o5 2. fum in derifum omui populo. — Replevit mes LE fít Job. ulcere peffmo à planta pedia usques Chriitus enim toto amaritudinibus , inebriavit me ab[ynibio. yi ad werticem. ejus. Crucifixionis in monte Calvarice »amfonm &i corpore faucius , membrísque omnibus Judic. . — d feptem crines capiris meieum hn fciffus innumera exponitur hominum licio plexueris 5 $ clavum bis circutmiliga- ab multitudini foannmw 19. Dicit eis ,' Ecce Homo. tum terra fixerias , infirmus ero : fiquidem. Y Chri(tus, cüm perveniflet ad locum montis Vi fe. Bajulatienis ctucis Ifaacus Genef. 22. Calvarig , indigniffimé humi proijcitur , Tulit quoque. ligna bolocaufli , & impe- immanique tormento fuper cruce extendi* L fuit fuper Ifaac filtum fuum. Inje&ta enim tur, clavisque affigitur Lue, 22. Pofiquam f« Íuit Servatoris pené viribus deftituti hu. venerunt in locum, qui dicitur Galvaria , ibz f meris graviffima crux. , quam deferret ad crucifixerunt eum, Qu locum fupplicij. 7oa". 19. Bajulans fibi Chriíti in cruce exaltati , & pendentis n erucem extvit in eum , qui A-dicitur Cd['üd . ex ea figuram exhibuit ferpens Mofaicus fi4 , locum. Num.21, -Fecit Moyfes /trprmem eneum ,O ieg« It Primi Chrifti crucem bajulantis lapfus peluit eum pro fignoy quemecum permf ajpi-. €ur Ícala jacob Genef. 24. Tulst de lapidibus , cerent , fanabaniur. dt Chriíti fepulture Jonas Propheta fome qui jacebant , & fuppofuit capiti , dormi- pui vit in eodem loco , viditque in fomnis fca- 2. Erat Tonas in ventre pifcis tribus diebus, Crux eniHÀ €9 tribus nocltbus. Etenim corpus Chrifti Diur lam (lantem [uper terram. fui nobis eft ad coelum fcala ; fub quanon dor- fepulchro infertur, quodibidem triduo man- lor muens , fed vigil , fed de(titutus viribus ja- fit. Mare. 15, Pofuit eum 12 monumento s nä( cct mundi Redemptor, Rcfczeme enid PU guqd excifum erat de petra-a, Has r L h defcr;pz. Tota Chrfti vita fchola fuit amoris &c,. 8; RLT lil s; Has fui amoris figuras , umbrásque facinus ex 2quo atrox nefarié perpettatum voluit prxceffiffe , impenfis ut eum ama- ab impiis parricidis, quod nec fine lachry- zemus, Cum figuris res ipfz refponde- mis pullati intueri potuiffent Angeli pacis, Yent,&cum umbris lux vetitatis concordaret, fi humana induiffent, & ipfi corpora: hinc quam teítata fuerunt, velipfa elementa ; Sol ipfe, diurniluminis moderator medium fiquidem obítupuére coeli, quos puduit pro- fuum interrumpens diei curfum repentina yrii Numinis, ex quo fol ipfe iuftitis mor- nocle terram totam contexit , quia nimi-- tis fuerat caliginesingreffus. Contremuére rum tanti , fceleris non pctuit gravitatem €ampi terratum , cüm eorum Conditorem fuftinere , nec facrilegii atrocitatem vide- c;"ci fentirent affixum , & cujus ponderibus re: G ex quo dies ipfe fuo in meridie atra- eorundem libraretur flabilitas. 'Templi ve- tam degeneravit ia noctem , expalluére & lum fe ipfum dilaceravit, càm nofceret Chri- Íydera, Authori (uo morienti totius com- fii corpus;templum Spiritüs fan&ti tot vul- ploratione naturz parentatura : & huic fu. neribus faucium , tot. ulcetibus íciffum, nebri pompz — pofiturus irlicium Sol radios 1mó & ipíi lapides emollefcere didicerunt fuos diei baiulos ferales cemmutavit in um. in fenfum doloris, cüm fe ipíos fciderint; bras, ut univerfa natura tenebris obducla, ut dedifcerent hominum pedtora lapidefce- tremore concuífa infueto, flu&tuans motu Iic. Vicit quidem, mortem , à qua nos li- Authorem fuum plangeret, jacerétque ia beros voluit ; íed perindeac Samfon , unà luctu , in fqualore, deflorata, deplorata; cum hofle cecidict, ac in. pralio dilacera- & perinde ac facris pollutis adfummum do- tus fuit, nt. noftre confuleret integritati , loris fenfum prodendum fibi veftem à pe- cui nos reítitueret, — Cecidit per quem coeli &ore difcindebant Hebrzai; ita templum flant; & à miferabili fpecie , ut fuos fol Jerofolymz , & quod in ipfo continebatur oculos averteret offufis tenebris acerbum velum, fummum hunc totius nature, ut Inaluit fpectaculum obtegere, Imó cum proderet dolorem , difciflum eít , absque Chriíli corpore, in quo tanquam in invo« ulla tamen parietum ruina , quia mortuus fucro pretiofiffüiumo augu(tiffimum - divini- Chriítus nondeílructor, fed Ecclefize con- tatis lan&ctuarium . continebatur. fumma ; vi ftru&tor fuit. Et quis has inter nutantis, in pattes didu&oe contrarias; non potuit e- dolentísque naturz tenebras memoriam non ä tiam ipfum templi velum contineri, quin jugiter enutriat. Chrifti morientis? nun. in partes duas diícinderetur, Planxére quam oblivioni detur hzc Servatorisnoflri fuum Conditorem coli lumina, quz tene- cruenta mors, fÍed ejus gelu flammas in bris obfita facrilegum Judzorum facinus, nos excitet uberioris amoris , ut diícamus czce noctis caligine cooperuére: vel utap- cum ipfo pati , ac mori. paratu lugubri , pompáque funebri fuppli- Si Deus charitas eft . & | nos hanc in 834 cium profequerentur fui Opificis. Senfum Servatorem & cruce pendentem — nutriamus dedére moeroris, ac doloris elementa cum charitatem , quam aqua fluentes terrena- ? parentatura mortuo fuo Authori fuis con- rum voluptatum nunquam valeant extin- vulía fedibus funus pracurrere quodam. guete; ficut torrentes dolorum, & crucia- 3nodo niterentat, Luxerunt terrarum tra. tuum extinguere non valuerunt, imó neque €tus, qui crebris, profundisque concuffio- obrüere amorem, quo Chriílus nos ad ex- nibus labefacli enormiffimi 'facrilegii non j tremum usque vitze eft profecutus, & quo valuerunt immanitatem fuftinere , quin & fuis etiam pro perfecutoribus, ac inimicis ipía faxorum firmitas conífractá foliditate enixim Patri fupplicavit : Parer iguofce l- LHte 2ge difrumperetur. Imó & doluerunt ipíis ho "* l, non eutm [ciunt , quid faciunt s inclufi fepulchris fandorum cineres , qui ne fuit primum de cruce poítulatum ,. hoc . absque -commiíerationis fenfu jacerent, fuum votum , quo cceleflem Patrem- fuis zeaffumpto motu vitam repetere adnixi funt, precibus ad veniam fleéteret ; parcerétque vitz Authori mortem oppetenu illachry- Judais, quos tenebris ignorantiz etiam di- i$ inaturi. cit obvolutos , & quaft infcios deliquiffe: $2. Sed fi fol ipfe atratus immanitatem li hanc voluit mercedem effe mortis fuz jam- Íceleris clariüs fuis obteftatus eft/ tenebris; jam obeunde, ut Pater illis ignofceret , " l fi terra tantum indignata facinus fuis con- qui eum in crücem ágerent , eümque blas. cufla ponderibus nutabunda tremuit, cur phemiis, irrifionibus profcinderent , & eo- proprio difciffo finu, repentino hiatu facri. rum allegat ignorantiam ad culpam immi- Is legos non abforbuit? fi monumenta patué- nuendam, ac veluti obliterandam, Si adeó j5 re, ut inclufi cineres fenfum darent. doloris, beneficus eft in cruce , ut nil magis fit ei cur Deicidas non deglutiére? Annon fepul. cordi, quàm hominum falus, pro qüa e- " chra ipfa teflata fuerunt plus ine(fe (enfás in nixim Patrifuo zterno fupplicavit, equum putidis cadaveribus,quàm pietatis inhomi- e(ít, ut nos corde eum redamemus , & fe- "4 num pe&oribus ? Imó non tellus tantüm jungamus cor noftrum ob omni cupiditate 5 fuis concuffa tremoribus fignum dedit. do- epum, bonorum, voluptatum,illüdque re- (l loris, fed natura univería expalluit, acpe- pleamus vivifico in ipfum defiderio , ac- |fl né defecit ad inauditum fcelus , enormiffi- cendamisque fan&tioris amoris flammi, ut T mum facrilegium ; nec Sol viderat unquam, pro aobis mortuuseít, & nobis vivat ; qui L j E $6 Differtatio IV K in eo nos vivamus; pro quo faltem mori &us, qui igneis linguis € fummo colo in terram dilapfus efít zelida noítra inflammas f &« Corntb,s, optemus , ut enim ait " Apoítolus : Chari- t45 Cbrisli urget nos : eslimantes boc,quia turus corda,. Feíto etenim Peatecoítes , fiü f fí tmius pro. emnibus. mortum efp — ergo & quo datz legis Moyfaice feftivitas agebas tur, feu die quinquagefimo à Chrifti Do« omnes mortui funt , ut nemo jam fibi viuat , hoc eít nobis non vivamus; Íed potiüs no- mini reíurref£tione, & decimoab aícenfione j là bis motiamufr, ceu noflris concupifcentiis, in ceelum, erant. Difcipuli centum viginti us, carnis viri cum mulieribus, &Virgine Matre ii« pu pravis defideriis , vitiatis affectib indulgentiis, vitae commodis , ut mulomnes congregati in coenaculo 5ion, pU vivamus. fin Chriíto & unanimiter perfeverantes in oratione, L 34 Quéd fi demortui Servatoris pectus Tum repente excitato fono vchementioris [t. £ü dira lancea aperuit , ut ejus intima nobis venti delcendit Spiritus fanctus in multiplie vifcera paterent, ingrediamur hanc caver» ces difpertitus linguas, Lex Evangelica ; g nam macerie, ut rcquiefcamus in Servato- quia lex amoris eíft, linguis flammantibus ll promulganda erat;& non jam in tabulis lapie ti ris corde, immoremur in foraminibus pe- ttae. Enixi Deum rogemus, ut alas no- deis, fed carneis, cordibüsque noflris imprie E bis fuppeditet, quibus ad ipfum evolemus; menda;, & quidem ope divini Spiritus 40 Bíslm,$4. igne fui amoris intima noflra pervadentis i eique jugiter adaereamus: Quis Zabit mibi pennas ficut columba ; nimirum puras, fim- pracordia, ac ferrea noftra corda emolliene kl plicirate niveas, amore flammantes affectio- tis; & quia novalex xoto terrarum orbe in nes, & volabo, &5 requiefcam. Quzra- omnes erat gentes praedicanda , recté ignis (Q mas tria tabernacula nonin monte Thabor; divini Spiritus multiplices difpertitus in lin- bl fed in colle Calvariz , inipfo facratiffimo guas & fummo «coelo inima delapfus eft ter» u Salvatoris corpore; unum fcilicet in pedum rzarum. 86. " Sed cur repentinusde ccelo. fa&tus eft vulneribus ad peccatorum veniam obtinen- dam:; alterum in plagis manuum ad meri- fonus , «um cceleítis ignis delaberetur in tet« Q torum, ac bonorum operum abundantis ram ? an obflrepuit extemporaneus & ccelo ü am; & tertium in aperto cordis latere ad Ífonitus effraclurus populorum furditatem, & divini amoris hauriendas flammas ; & à pe« hominésque celo procul exulantes recenti f dibus fugam edifcamus culparum, à mani- fono quafi voce ad cadleftem patriam voca- ill. bus virtutum exercitia, & ex corde puriffi» turus? 'Coli fragor procellarum femper vi- lor mam , ardentémque intentionem. Roge- detur prodromus , uttonante ccelo tremere [ mus no(ftrum Servatorem fuum nobis & cru, terra videatur. Verüm ex repentino hoc £v ce aperientem pectus, exhibenrem cor, ut fragore nonnifi beneominari licet , non cce- HU w nos edoceat , quales nos effe debeamus , ut lum fulmina, necgrandines demittet in ho« o illi femper placere, & nunquam difT " cere minum perniciem , fed feliciffimo nimbo valeamus; utignefui amoris gelu de: Jie & profufa divinitas fuas fpargit divitias, qui- fit corde noítro difcutiat, illüdque inflammet, bus noftra «diteícat paupertas. :NOn &im- d ut jam nihil prater ipfum valeat. concupi. murmurat cc!i fonitus terrarum clades quafi 05 fcere , omnésque exuat terrenorum affectio- ultricia difplofurus fulmina ; fed flammae tes nes, ut füuum tantüm amorem induat: & rum innocuam pranuntat pluviam , quà Cl eum imitemür, cujus charitas nec unam noftra rigentut corda , probróque fublato fterilitatis rofas difcat fanioris germinare D fibi guttam cruoris refervavit , quam non Bu effunderet in noftrz pretium redemptionis, amoris, Fuit fragor ille oblirepentis coelis adblandientis voxamoris, qui per aurium Vi "Totis viribus ejus poícamus amorem , eí- bil illicium fe in intimiora pectoris noftri vie que fupplicemus , ut pretiofi(imá aquá, f quam é latere fuo fudit noítras emundet Ícera demitteret, ac imperium invaderet a» conícientias, fuóque fanguine exornet, ut nimorum: etenim hoc ufus Moyles initio ln Qs ipfi jugiter candore innocentiz , ac amoris legem populo promulgaturus ejus delinivit cantico aures, utfacra dulcedinis fuavitate tei ardore placeamus, perfufi Ifraelitz promptiüs legis pracepta ls fe 5. IXQ mentibus imprimerent fuis, altiüsque ejus obfervantia hareret animo, di $3. Quo Dei amorem Spiritus San- Verüm divinus Spiritus homines mo« di rum varietate diffociabiles, fludiorum di- n &us nos edoceret in flammantes difper- fcrepantiá , affe&tuum diffonantiá difcordes dlg bitus linguas excitato [ono vehementioris genitià [ummo clo $n terras defcendit, ad concentum compofiturus virtutum, har- d monico ccleftium linguarum fonitu ad ftue Vi gelida noftra inflammasurus £0YA4. dia inflexit pletatis, ut fieret ex pené innue Qic U meris terre incolis recté pfallentium cho- e;. On folüm &terni Patris unigenitus rus unus , ac cor unum ? edocuit coeleftis lr , filius fuum in homines amorem pro- amor homines muficam , cüm enim contia IN didit noftra indutus humanitáte, & neat omnia , fcientiam habet vocis, G cànm fa&tus homo; ut hominem diviniratis par- omnia nofceret hominum corda , perinde Vi ticipem facerec; verüm & ipfe Spiritus fane ac mufici. infttumenti chordas fuo pulíu , adeó LA — L] GU 87 TotaChrfiti vita fdhola fuxt E:u hdeo fuavitet concordavit, ut concentui re- tunus ventüs arentem fcrræ Yaciem colle- ls' Íponderent virtutis. Unde modulatus fo« €lis € beatorum Regno gratiarum nubibus de nus, auditus tuncé ceclo, rectum, harmo- recreaturus ? vel quia & procellofo rerum lo« niciimque in. terris concentum induxit, (i- humanarum Oceano foluturis hominibus , (ig mülque plaufus geminavit.zterni Patris fi« accaleftem petituris portumaura promitte- n lio, fuo- fanguine purpurato,ac triumpha- batur fecunda, venuisque favens , quibus lle lem coeli atcem nuper ingreffo: cum enim prima impertiebatur coeli gratia ?. vel quia 1l pugnaturus cum morte, &tartaro divinus in e(tuante praefentis vitz flu&tuofo pelago. It pugil in arenam terrarum . defcendiffet , & nullaa fuerat aura tam felix, quz potis »riS victor ccele(tem repetüffet patriam , debue- effet hominum mentes à vitiorum fcopulis )fl'c zant coeli plaufus in-hoc fragore audiri; . avertere? nulla, quz à Sirenum. alliciente £üm ceelum in tanto lzetaretur triumpho,fua littore voluptatis removere 2- nulla, qua à 4 u$ £audia ut - hominibus participaret fplendide flu&ibus.decumano. tumidioribus humani !pl. illabitur. per flammas felicitas fonoro . fpi- faflóás retrahere? nulla, qua aptiüs ex vote Itj titu, non mináciter, fed fuaviffime , ac a- ticibus charybdis , fcyllaque. voragine libe- LUS mabiliter tonans ; neque-.ex hoc amaoili raret? Verüm per flammeas linguas fe fe |ti$ tonitru fulmina irrumpuntin hominum per. infinuans im animos jucundiffimus hic as« niciem, fed flammeze perfluunt lingue cce- Ítus, vehementi commotus flatu, ac vene :f'h itffA M Jeftem homines edo&turz-eloquentiam, quà tilatu, efficaciüs flan $ihad s ipfas amoris pef Is & in mundo fupetbiam deprimerent , dura flantis aure impulium «orda contererent, ízvadelinirent , & ho- minum, m cordà immittit ho« ]. minum animas ad Auteo fzculo in mundum reduci, fi FIC &f« tum. ï('wdia füe&er'*cn-t Vittü» non aurea , ignea faltem amoris pluvia, $, $9. « "Vel repentinus hic & coelo fonus quafi quovis auro long& pretiofior przludere de, belli fignum ceeleftes ad atma legiones evo- buit; & quia ferenitate gratiz erat mundus e[n 3*j €avit, ut coelo tonante, ignéque pluvio ex- donandus , .re&té debuit ventus perflare, qui Im, &idium pericurgz Jerofolymze — prediceret. etrorum. nubes diífipans , veritatis Ío- :Sed i bellum indixit Jetofolymz, quia Dei lem hominibus .aperiret, Quoód fi efilans A filium morti addixerat ; fuit tamen . (onus aufler plantarum dicitur fcecunditatem pro- (de Vs ille hominibus pacis prodromus,ac przcur- movere; quàm apté coele(lis hic au(ter efe Íor; GL ignis à celo delapfus. hominum flavit, probrum difflaturus ex humanis cor- et corda cceieíti feedere nexuit4 G eadem vin. dibus fterilitatis! ut tandeni noítra tellus hot (Q* civit lege5 ubi enim lex amoris erat in ter- poít dumeta, & vepres, rofas daret fanio- fis promulganda, non tonuit coelum, fed ris amoris ,- florésque omnium virturunt- 0* L fonuit; fa&us esi repenté de. celo fanus ] debuit hác autá falutari perflari, quà fce- ho & quidem íonus fuit ad ceeleftem compo- cunditatis przfentiret beneficium, Ui fitus harmoniam, ut mu(icem referret,quaimn Iffü Foriiífis id caufz etiam fuit, cur ve- g.A« docet àmof, j a 89, hemens fpiritus ignem & ccelo pluvium co- Scio moris fuiffe plerasque apud gen- mitaretur, có quia zítus amoris ,. flatu ldv tes profanas leges carminibus illigatas de- amat fufpiriorum recreari ; hominum cor. qui cantare, quó jucundiüs in aures illaberen, 4da accendenda hoc amoris zílu, recreanda 49 tur homiaum, blandiásque illicerent. ani- itidem erant hac comitante auràá. Veligne. a mos, quibus hzrerent fuavius: Q quia dt: arum auriga linguarum Spiritus vehemens, Bll, vini amoris leges (unt fuaviffime ab ama. ideo terris incubuit , ut hujus venti impetu um bili fonitu vix diffociari poterant. Quod vehementiori long?, latéque flammas fpare Y fi in primzvo mundi exordio fpirituambu- geret, quibus in fingulis mundi partibus [ds lente fuper aquas edita eft multitudo fonis homines ad Dei amorem accenderentur * Lal uo tþs aquarum , qualis tunc informem dece« quód £ diluvium DE1 indigmntis (ingulos Tj tet abyíffum; nafcente mox Ecclefia Ífoni- terrarum tractus obruit ; incendium hoc at tus auditur, Spiritu non ampliüs aquam, , Sors DEI amantis vehementiori vento íÍpargen« pta Ífed ignem movente : quia cüm ad con: dum erat per fingulas terrarum partes, üt diam Ecclefia nafceretur linguarum, & cór- j beneficium innocum flammae omnes homi- c]us dium amorem ( fuére fiquidem fideles cor nes fentirent. Sed cur ignis lingu& potiüs n 10* unum, & anima una ) debuerant ad. Dei figuram, quàm fagitte , vel falminis fpes i digiti pulíum cordium, acanimorumchor- ciem prafetulit? An quia ficut olim mun- s dz & fides unanimes concentum. edere fuae» di Conditer plurium. confufione lingua- af viffimum, quo gentes criminibus efferatze, rum iníanos diffipavit. gigantum labores 4 cicures fierent ; ac manfueícerent in. ftudia D ac tumida coníilia in fuperba Babelicz tur. virtutum, quzin vitiorum palatítra Ízvie- u zis ftructura ? ita nunc é converfo, ut fy. lo fant, deribus Ecclefize fuz turrim zquaret , Bu 920, Sed cut non fonitus, tantàm ,. fed & (us guas mittit in terras, quifaniora docerent vehemens flatus igneam comitatus eít plu- fié canfilia, laborésque fuaderent hominibus n viam? An ut infani hominum zítus blan- culmini izxædiücandg virtutumaptiores ? nde z dà hac aurá delinirentur? vel fpirgt oppot., iNon [ s M 89 Difetsio 1V. - Adeb ingens, ac fummus eft DET in fv $35« Non dilabitut & celo ignis de more a- 96, Jis culeatus in fulmina , quia amor nocere ne- homines amor , ut hominibus nonnifi at« Ío Íícius fulminare odit ; fagittas refpuit , ne dentibus linguis explicari potuerit ; vel quia ledat; linguasexigit, quibus fuavius elam. Vertbi divini in noítra humanitate Victoriis gO i bere poffit, ac dulciüs eblanditi ? in lin- explicandis magis idonea inftrumenta non glb guis apparuit igneis divinus amor, quibus poterant feligi, quàm illa linguarum; Ver» «t per os promptiüs in noftra dilaberetur cor- bo enim recté lingua aptatur, Debuerant om da, & per pacis ofcula veram nobis polli- autem lingue iguez effe, ut propiüs ad a» f cerefor felicitatem. Scio moris olim fuiffe; nimos penetrarent, càm nil igne. velocius tf ut victimarum lingue przconibus tribue- fe infinuet, — Tum quia ad divinos enarran- fen rentur , eo quia linguá populorum frequen- dos amores lingux defiderabantur , qua tiis divina expenderent My(íleria: quàm igneze forent. Quód íi in prima mundi t j i bene ignitze lingug — Apoítolis tribuuntur ; molitíone rerum omnium Opifex DEUS Lunam nodtis lampadem accendit, íleilás* da utpote legis gratiz futuri praecones, cce- leitia erant hominibus myf(teria explicaturi. que vernantes ccli rofas difpofuit, non fl 91 Qued fiin Babylonice molis temera- tam luminis nitore, quàm ordinis pulchri« ria ftructura linguarum ex una in plures fae tudine , ut hominesad fuprema allicerent $ [üf bik &um divortium viam ad impietatem om- folémque diei bajulum pofuit, .coclorimque . Otbes in terr& fornicem extendit, :ut [yde. qu tiem,ac corruptelam aperuit: equutm videba- tur fuiffz, ut linguarum multiplicitate ad ra omnia ardentiüs, ac fufiüs Dei gloriam QU( enarrarent ?^ ita in reflauratione orbis terra- de morum revocarentur homines integritatem; (rugémque meliorem , ut ex linguarum rum voluit coeleftis Spiritus fuas.etiam coe, tiU multitudine fieret beneficio amoris, & cha- lo adjicere ftellas, & quia in.coclo jam ade- 9 rant, que narrarent Dei gloriam ; ideo i- Ia titatis cor unum, & anima una, que non- nifi unam, eandémque legem per totum lo. gneas faces demifit in terram , quam ime luc Vel fortaffis divinus a- di quetetut orbem. bribus irrigavit gratiarum , & Apoftolis mor multiplices difpertitus in linguas dila- impertitus eft' flammantes linguas.; quibus l bi in terras voluit, ut famá omni longé lo- atrdentius Dei gloriam evulgarent, -G fere (0 quacior centenis linguis Chrifti. victoriam ventiüs Cluri(*ti"promulgare:1t viclorias: nec Vlg evulgaret hominibus ; quà interris tarta- homines latere' poterat. Deigloria, quam rel Cni rum proftravit, & mortem vicit: ütque non (olàm fydera in ccclo, fcd & lingua i« gnez in terris enarrarent, fiü] tam infignis victoría ad ultimos ufque tet- rarum tractus brevi perveniret ; unà cum Scio Deum legem :datutus hominibus 975 üdf VtS linguis fonus audiri debuit amabilis ; quó per Angelos fuiffe locutum 5 fed quia lex per aures vox amoris in hominum pectora Evangelica longé excellentior Moylaicá eít, Hs Íe infinuaret, ideo nova legis non Angeli, fed Deilingua de Imó ut non tantàüm Chrifti loquere- eft promulgatrix: ignea tamen fuit lingua, Ino 9f tur victoriam , verüm etiam ad nefarice fu- ac Íplendens , quia umbras legis Moyíaicae perftitionis evertendam impietatem linguz difpellere debuit: quàm bellé inter nubium P eé (ummo colo in terras delabuntur: cüm caligines lex Moyfis fuit populo promulgae P enim tum faxea, tumlignea , argentea,vel tj & lex Evangelica inter ignitarum lingua« um aurea fimulacra mendacia loquerentur; & rum fplendores: quia lex Moyfis, cüàm um- Pl Oracula depromerent verborum involu« brafueritlegis Evangelice ; nonnifi inter lin eris obícuriffima , quia € tartareis. umbris caligines, & obícuritates dari debuit homi« Cæll orta, quibus homines deciperentur; illu- nibus; lex veró Evangelica,quia lex eft grae po ftres ac (plendentes delabuntur mox & coelo tiz , umbras Moylaice difpellens, nonnifi Tiur inter fplendores ignis decuit évulgari. Sed linguz ignez, quibus & tenebrz abigerene Wt tur errorum , & fimulacra combureren- quid caufze, quéd in Bethlehemitico fpecu dix O lux clariffima! O tur mendaciorum, delitefcentem humani generis Repatatorem eif ignis ardentiffime! qui fuis radiis. excuffis una duntaxat in coelo íplendens ftella,unica t?w errorum tenebris diem adduxit mundo gra- veluti coeli lingua tantàm pradicaverit, ae & tiz, fuósque delegavit nitores, quibus vir- perfuaferit peregrinantibus Regibus : & ler tutum hone(tamentis fplenderenr homines, eundem mox triumphantem coeleífti rece- Tiotc Quàm fagax, & fuave amoris con(ilium ? ptum Capitolio innuméra pené fydera & lm fummo ccelo in linguas fplendentes dilaban, «um imperium invafutus animorum vigili fent riüs aurium cuftodià dolofa quafi lingua* tur, ut eum promulgarent in terris? An NT rum adblandientium przceníione fonum quia unius fyderis fplendore paupertas Dei la, ftudüit excitare, Sed cur fereno , ac arri- vagientis in cunis illuftriüs fplenderet per dun dente ccclo ignea hzc miffilium linguarum ipíam fyderum inopiam? & ejus triumphos le in coelis, laureásque ut depromeret, totum Q 'procella innocenti videtur prodigio fulmi- Veríi na ejaculari in linguas , quibus deterret gen- coelum debuit in linguas difundi ? Anvas Oltta tes à nefaria. fuperítitione, & impia repe- giente in terris hominum Redemptore uni«- ) tito ictu profternit fimulacra? AÀn quia e- ca tantüm apparuit flella , eó quia juftitiae delal tiam fulmen amoris fit lingua ; quà corda Sol, licet noítrz humanitatis obduclus nube feriuntur amantium ? Pr"ïw yberiori non indiguit in terris nitore ; càm h qu Tota Chrifti vita fchola fuit amoris , ö:c 89 X novis inftructus linguis erumpere poffet in C fuo fplenderet? & codem ab hominum ocu- lis íubducto, terrisque fublato par effet, ut voces, quibus & mare, & venti obíeque- d folis abfentiam non unius tantüm ftella ful- rentur , fluétisque infanientis pelagi coér- I$ cerentur, ac procelle priftinam reítitue- n gor, fed infinita propemodum aftra relar» rent mundo malaciam 5 nifi dicamus ; ad- T. e&irent? Anquia tribus duntaxat Sabzis Re: ibus Bethlehemiticam ad caulam perdu- venientem in igne DEUM voluiffe non fe- ht cendis cum fuffeciffet unius fyderis nitor; ad cus ac gladium linguas fuas acuere , ut eae- d* dem flammaz non folüm iter prafignarent Ug omnes poftea rerrzPrincipes.Reges,Impera: tores,ac gentes omnes per fmgulos terrarum in ccelum 5 verüm & in terris in arma cone Ts formatae vitia profternerent, terrásque cce- tractus longe , latéque diffutas ad Salvato- J lo fubjicerent. Sed cut ignis lingu& po- rem perducendas,mulzipäices debuerint pra- ? N nitere faces? & quidem € ccelo delabentes . tibs fpeciem induit, quàm gladij? Anquia J cüm Verbum in noílra jam humanitate lo« in terras , linguzque. praeferentes fpeciem, aM cutum fuiffet , nonnifi ab ipfo nunc ccelefte claríns ut hominibus perfuaderent , oíten- 0R deréntque re&tum ad falutem iter ? cum e» capitolium ingreffo linguas homines expe- 'im nim & (ingulis mundi tractibus effent ad pot- &arent , cüm Verbo nil magis aptetur , t quàm lingua? Quóod fi Spiritus Domini in tum zterna falutis perducendze gentes, de- u buerant multiplices íplendere cynofura, prima mundi molitione ferebatur fuper a- d& quarnm fulgore procellofa trajicientes « quas:; inhac mundi renovatione pluvio a dele&tatur & ceelo igne : coeleftis fiquidem a« quora periculis, naufragiisque obnoxia, no« (de mor nonnifi ignea voluit fe pluvia prodere, €le praíentis vit2 tenebris obvolutz tu- hæ. tiüs portum appellerent ?. amoris fiquidem pluviaignis eft. Somniá- c» runt prifci Pocte ex modico Promethei 99. Sed cur cynolurz (plendentes confor- h furto , coeleítis ignis particalam hominum mantur in linguas? Anutreclum iter non luto animando immiítam fuiffe : fed veri- lüce tantüm ügnif*ïcent; gerüm etiam blan- Lm tas factum edocet , quod fictum erat, cüm olis da períuadeant oratione ? Àn ut folatio e- bus fe fe totum in. lutea pe&tora vitalis incen- loquentium linguarum , fnavique orationis [tfe concentu moleftiz levarentur laborioí& ena. dii fplendido diluvio Numen ipfum effude- rit, vitam impertiturum hominibus. Quàm nce vigaääonis? an quia ad perfuadendum ter- àm reítribüs hominibus codi iter , ijsque-evel- falutares flamma ! qua vel ipfa frigida & emortua hominum corda incenderunt ad vi- T lendis & terrenis negotijs 5 quibus adhare- tam! quàm beneficus coeleítis ïgnis imber' fÍcunt; coeleítium eloquentia linguarum de. fideraretur ? eít enim ea hujus eloquentis qui excuffo & terris probro fterilitatis, foc- n ?h JX vis, quz auream longé catenim ex ore cunditatem promovet daturam virtutum flores, fructásque meritorum ! Quàm be- Herculis, juxta Poétarum commenta, pro- neficus ignia fplendor ! cujus beneficio ex» gua deuntem vincit , quazque auditorum ani- mos quantumvis invitos fuaviter ftringit ; pulfis vitiorum caliginibus dies nobis illu- d cet gratig , & ad primigenie virtutis de, Te4 & vi blanda in fuam pertrahit fententiam, cus videtur mundus adole(cere. ;Sed cue iUf Prodigiolam . Mercurij virgam , qu& pu- gnautes inter le Íerpentes in foedus, mutu- cüm füper aquas Jordanis jam pridem nivea lfie volitaverit columba : modé fuper montem üm.ue amofis complexum conjungeret,fin- 'Ud« xerunt Po&tz ; íed. veriüs diceres vim hanc Sionem ignisexardet? An quia ut ocyüs ad Jffle nos ccleílis Spiritus. defcenderet , non a- Itet linguis hifce ineffe : | fiquidem adeó valet vium alis ufus eít, e&6 quia nimis tarda cocleftis haec eloquentia in homines, & tam ((l« fuiffet pernicitas, fed vento vehemente fer, [da potens exercet in animos mortalium impe. rium, ut diffidentia capita amore compo- ri voluit,non ampliüs fuper fluminis aquas, nl e [ fed in pluviis lammarum ? Voluit. Spiri- nat, omnéque odium long? profcribat X dixiffent Poétz hujus vim eloquentize blan- tus candidiffima veritatis rubere inignibus, cüm aterpi Patris Verbum in. nube noflrz « diffimam fui Orphei citharam, quz faxeis, L em humanitatis rubuiffet fanguinis effufione L À efferatísque hominum animis dominaretur, I(a DEI amor ut concoler ei fieret ; in purpura & ineam , quam maluiffet partem. impel- ad nos flammarum defcendere voluit : vel L leret, omnésque five hoftes, aut. amícos; in igne & coelo maluit delabi , eà quia nulli motos, & ignotos blandá raperet violentia. «t ex elementis major activitas congruat, quàm Imó Moyfaicz cultores legis tubam dixif- 16 igni: & hsec ratio , cur Spiritus fanclus fent, quà clangente olim Jerichontis muri 3. cecidére folo aquati : fiquidem vi ceeleftis nufquam federe dicatur, cüm tamen Filius n à dextris Dei afferatur in. ceelis federe ; Et -Marzi a, harum linguarum eloquentim non unius 33 M duntaxat urbis muri quatiuntur , fed ubi- Dominus quidem ]8£SUS poflquam locutus ef p que terrarum flagitioforum hominum, pet- eis affumptus eil in calum , & fedet a dex- x irís DEI. ho verfi mores , depravarz confuetudines, in- lo Tedere ; um 190, u olita vitia funditus evercuntuf. Sed cur dicitür in cc DEUS non fedeat , neque dexteram habeat, v 929. Dixiffes, eloquentes has coeli linguas us àfiliomuniatur fedente ? quamvis haec uf« delabentes in terras coeleftes firenulas , nmæ rorius innocentes ; quibus divinus amor Íe(fio, & DEI dextera nonnifi metaphoricé f u m g"c ;ubd Verani de Afectibus Tom, dl, Á am Q L Difïertaiïo V. pis Catech.e4. fümatut , attamen . feffio, ut explicat Cy- ipfe ei fua chara&leriftica proprietate amot hz rillus, pro judicandorum hominum potefta- fit: intrinfeca fiquidem elt fecretiot ani« r tefümitur; Gtdextera pro. eequalitate per- marum gubernatio , folo peragitur , perfi« t fonarum. — Verüm adhuc explicatu videtur citürque amore. Hinc Spiritui fanGto quia jlli difficile quid horum Chriftus in ccclis ha- amor efl, nullibiinfacris litteris federe tri- bis beat, quód in terris non prahabuerit, Sed buitur, feu extrinfecagubernatio , fed tan« Lib.de agone ex Aüguítino , per dexteram ficut fignifica- tüm intrinfecum regimen : fed cum tota nof CPr:fii c. 20. tur zqualitas Filij cum Patre, ita haud Trinitas femper operetur ad extra, cur ex Po! abs re dicere poffumus per feffionem ad dex- tribus divinis perfonis folus Spiritus fanctus t0s tram honorem exprimi judiciariz potefta- nunquam Judex, íeu .extrinfecus dicitur qu tis, quam Deus homo; feu Chriftus extre. gubernator ? An fortaffis, quia amor ma. De Anii mo univerfalis judicij die palam obibit : lum non cogitat? & judicium prafertim f£7c2).16«. pulchré Maldonatus ait : Z4nimadverto in circa malitiam exerceatur ? id caufz for- mal Mareé, 'ditteris [acris nusquam. Spiritum fantium, táffis fuit, cur judicandi munus amori divie Qs T fed folàm Patrem, &6 . Fitium . dici federe , no nullibi in facris litteris tribuatur ; quia quod federe gubernare fit , &6 non Spiritus ubi amor, ibibonorum oblatio ; & malo- (it di fantius , fed Pater & Filiue dicantur guber- rum omnium ablatio, Dixerim; Spiritum nare extrinfocüs tamen . quia intrinfectis fan&tum, cüm amor fitinfinitus , nunquam q tot: animos bominum regere proprium est Spiri- dici federe; quia verus amor otia fugit £u5 [anili. Quàm apté intrinfecum per feffionis , femp De otiofus. : er -*a&u—ofus: eít, nunquam libe gratiam regimen S. Spiritui tribuitar , cum Ícen en VRi [ æäææmgaæggüaææwwü& Bo al L 300 0309 0569 0O COCOCO CO 0 —R —— —M——— —— | & GNCDCDEBEDEDCDOD CO ED ID GDCDCDOD GD DO CC COCOGD C | pïur a p Yu: — DISSERTATIO V. ce lusl LUPT Amor hominis in Deum jugiter excitan- iK f tte dus, nunquam remittendus, plex j &ii $.5 Y &l aSzeut Detts ex benefico amore fe bomini commtnicat : Pf?"fü&gä lenetuy ob & affeuin Deum refuädere , féque totum DEO ; 3Jioni bomo fe tatwfz ATIUOT'C dedere pert Y, Gx(a T - Imilitudinem affinitate nullo cir;umfcribamur loco : Oblibertatem pte G lunc , arbitrij : / ob carentiam materig, Ob im. 'o," " CRINEAN ) /) invectam radicem effe, ^ LE à qua germen pullulat mortalitatem, quà animus hominis donatur €omr d £, 9 amoris comprobata nulli interitui obnoxius; Ob cognitionem, "A *P « quim 7 ARA N R s b ^ : 75 4 - G N femper fuit Sophorum Deiamorem, cultümque: nil enim horum el n y . & *2 omnium fententia, ac habet homo commune cum beítijs; Ob Sa« M rxi QV N XL& Xime - AS * commune eorumdé pla, pientiam, & providentiam , quarum ope fi« citum : conciliat fiqui- nem agnofcit homo fuarum actionum , ac m dem convenientia quandam benevolentiam; vias eligit eó tendendi , ubi aterna fruatur elargx beatirate: Ob demum internas animi facul« uhem quà homines mutuis fe profequuntur amo- lib ribus: & ha ratio , cur fi hemo pauló at- tates; nulla fiquidem re magis homo divi- nam in fe Trinitatem refert , quàm cum in- ida tentiüs copitet de divinitate dulcem quan- Tuen dam in peclore cordis fentiat motionem: & telligendo objectum aliquod , ejusdem ver- 0 qi illi procul dubio eít argumento, effe Deum bum producit, & ex verbo expreffivo boni; humani cordis effectorem , & hominem à & amabilis amor procedit ejusdem, Cüm Diobis fttim Deo conditum, & plasmatum in fui fimi- igitur divinam homo prafeferát imaginem, ';:m]. T. litudinem ; faciamus bominem ad. imagi- féque ipfum intelligat, Deümque cognofcat, Tiinj Octur nem, €8 fimilitudinem noffram : eft homo nifi gelu fit frigidior, non poteft nifi flammas imago, & fimilitudo Dei ratione Dominii, fentire, quibus Deum amet;, & in ipfum toto Omi * * Tantu Gmi:. Is quod homini datur in ceteras animantes nifu tendat, Prefit pifcibus maris,e volatilibus celi : Ob Hincfi quidpiam adverfum cor noftrum DEU 2. fimilitudinem divinarum virtutum : Ob extetreat; eique timorem incutiat ; Numini amor modum exiítendi in rebus, cum nec Deus; enixim fupplicamus , ut tametíi catera in 4 ua noe neque nobilior hominis pars, feu Spiritus, EU / 'mundo nobis adverfgntur » velit fi - bis M Vg Amorhominis in Deum jugiter excitandus, &c, 9t J lin bis ope favere , fuóque opitulari auxilio ; tatem communicaverit , nósque participes l hacque fiducia eft noftrisà Deo infita pe&to- voluerit fuarum perfe&tionum oritur in no« ribus, amoris promotrix, gaudiique excie bis obligatio toto affectu, acamore eum E l* tatrix; neque poteíl aliunde oriri, quàm ex jugiter profequendi, ne vitium incurramus "" illa convenientia , ac fimilitudine, qua no- ingratitudinis; quod peffimum e(t, & fa- bis ine(t cum Dei bonitate ,& quamvishanc lutis peremptorium , quia ut fcite S. Bern. Seem.4 T. 25 d non integre penetremus , non tamen ire ardus: Ingratitudo inimica esl anime, exi- «4nt. poffumus inficias ; .cüàm fciamus nos condi« IH sanitio meritorum , yirtutum diperfio , be- tos ad Deiimaginem,& fimilitudinem fuiffe, meficiorum perditio :.U ne tam toedo , no- üt de quod perinde .eft ac ícire,nos eximiamcum xióque inficiamur vitio nunquam memoria Deo habere convenientiam ; fiquidem .eft excidere debent Dei beneficia: nil enim te. [* anima nofltra fpiritualis , impartibilis,, à nuius poteft quis fuo rependere benefacto, 3ateriei craffitie fejuncta , nulli corruptio- lt ti, quàm ipfam fufcepti beneficii (memori- nis periculo obnoxia , immortalis, omnia am, quá «ummulatus ibeneficiis faltem often- là )e intelligens , & quc bona funt liberé ample- at à fe fufcepta aftimari beneficia: qui e- Gitur, que mala refugit: :capax eft judicii, nim neque ad memoriam ea revocar, indi. diícuríüs, ac virtutes excolendi, poffidendi- ««at eo neglectu fe nihili ea ducere, & à fe que, Refidet:/hac tota intoto corpore , & t ;patvi pendi, .quafi :non mereantur, ani- tota in qualibet .illius partium , perinde ac mum in eorum occupari confideratione. ti- Deus:totus intoto mundo, & totus in qua- :nam pluresnon effent;qui rebus hifce fluxis, libet ejus parte.Rurí? homo feipfum cogno- ánfimísque ore tenus immerfi, divina, quz fcens(e etiamamat,& quidem per actus pro- fufceperunt ;beneficia non oblivifcerentur 2 'venientes :ratione :cognitionis.ab intellectu, .:.Sunt.etia.m-qui tametíi ea mente recolant, ita & benevolentize.à voluntate; & .tametfi 'tamen perfunclorié, & obiter; utiterum fi- [ d plures fint aclus, .ac difcretijharent tamen nant ab hi(cebonis caducis rapi, & occupari. $. animz, -& quamdam ;proinde .divinarum Etiam lapis :excuffus fundá., vel ba. períonarum prafeferunt fimilitudinem: fi. liftà in fublime fertur, & aveocyor in coe- lius.enim abantellectu foecundo Patris pro- Jum nititur, fed quia innatum pondus non cedit, :ut.ejus expreffa cognitio ; :& Spiri- xuitc, minime in fublimi hzret,feditoto nifu tusfan&tus ut.amor fpiratusà Patre, & filio, -deorfum iterum «orruit ; imó :non folüni ut. ab:uno procedit fpiratore. 'Et licet di- Telabitur, fed terra eo altiós poft lapfum flinctz fint perfonae tum intet (e, tumàPa- infigitur, quó fublimiüs vismachinz impel- tre, füunt.tamen omnes una , & .eadem fim- lentiseum extulerat difplofum, "Nifiexoat »plex , i maximéque unica , indivifibilisnatura, .homo amoris pondus, quo hifce adharefcit r;. & divinitas, inferioribus , perfun&torius eít amor , quó Ce»cione s. *Quinimó ;prater hanc fimilitudinem, in fublime nititur: reclé Auguflinus : 17 ^^ £/4l, 3o. '€a eft reciprocatio Deum inter.& hominem difcas diligere, difce non diligere : hoc elt (i J ob reciprocam ;perfe&tionem , ut ei fimilis veré visDeum amare , neceflé .eft , dediícas nonreperiatur, :non quód Deus ullum poffit hec inferiora diligere: quidquid enim dili- perfeciioms-incr.ementum ab homine fufci- gimus extra Deum à nobis malé diligitur , pere, íed quemadmodum nequit homo a- nifi faltem propter Deum diligatur: & ideo liunde perfici,.quàm à munifica Dei bonita« ut difcamus Deum diligere, neceffe eft de- l te; ita divina bonitas (fuam perfectionem difcamus ea diligere, quz non funt Dei 2 Mytbol, 2, u commodiorimedio :;non exercet extra fe, reCté Fulgentius ; /4mor cum periculo fape ff quam pernoítam humanitatem , qua capax eoncordat , 65 dum ad sllud folümrotat ,quod j eít íemper uberioris bonitatis , quá vel ma- dhiligit , nunquam videt , quod expetit; de- Y ximé indiget ; G divina bonitas, vel maxi- difcamus igitur amare, quod amatum nobis [j« mé ptona; G propenfa eft ad hanc hominibus non congruit ; quia nobis amantibus nocet, « elargiendam, Nil enim eít, quod poffit cüm falutis affecutioni fit impedimento. Ta- tf uberius explere hominis exigentiam , quàm metfi videamur fummum bonum diligere , U« liberalis divinz bonitatis affluentia ; & nil eique adhzrere; quiatamen adhuc affe&u .'vi' ad extra gratius divinz obtingit liberali af- hifce inferioribus , ac terrenis agglutinamur Ij fluentiz , quàm inops noftra indigentia ; bonis,(iin fublime erigimur terrenorüm pon. rcr. ob quam propenfior et DEUS ad . fuam: dere pre(fi deorfum relabimur , & vaporem nobis bonitatem communicandam , no. 1 potiüs imitamur é cceno in ceelum elatam. N ftrámque explendam vacuitatem : unde non "Trahitur folisradio in fublime terra 6. effly minüs fuaviter ; quàm avidé fibi invicem vapor, & qui (qualebatin luto, volitare in« ab occurrunt munifica Dei affluentia , & inops €ipit per aéra, ubi coa&tus in nubem , modó a hominis indigentia, quz cüm fimul refe- pingitur in arcum,nuncdealbatur in nubem, rantur , ineít reciprocatio ; adeó fuavis otü quam putaremus jugiter ccelis ufuram, fyde- DEUM inter, & hominem, ut DEUS ex ribus poené conterminam : & tamen fubes amore (e homini communicet , & homo vum h unte frigore, & fc fe intendente fpiffeícit, de; teneatur fe totum amore , & affectu . in hifli 4, fluítque in pluviam , ac priftinum repetit lu« n Deum refundere, féque totum Deo dare, tum, qui fuerat in fublime vapor elatus; & Ex eo, quód nobis fuam Deus boni- no ranis , buffonibásque affociatur, qui fyderi« Verani de Affedibus Tom.1l, " U$ :j 92 Didcrtatïo V, u bus videbatur adnexus ; & id, quia pondus culi in unum coeuntes vires uniunt, agüntque juv non exuit, nec gravefcere dedifcerat: quiex fortiüs: perinde divina beneficia mente col- femp hominibus hifce perituris , ac infimis amore le&afi attentiüs confiderentur,fimilque con- fmu agolutinantur , quamvis quandóque videan- ferantur fervorem augent charitatis, ignéme. finel tur in fublime vehi, ac Numinis ferriamore; que coeleítis amoris neftris accenduntin pe« femp hi tamen vapores imitantur, de quibus ade &oribus ; excuffo üquidcm é noflro corde geta Cap. 66, mir»bundus ait Ifaias: (Qui funr bi , qui ut frigore, incipimus calorem experiri ,. mox écuiel aubzs volant £ 1n ruinam enim degeneæat vO. fervere,dein flammas amorisin Deum con- tim 1 latus: neque vapor deorfum ruit, ut furfum eipere : hecenim recolle&tio divinorum be- fat j aícendit; ted cum fragore;tonitrüque relabi- neficiorum, & feria eorandem cogitatio tan« « di tur, qui paululamfuerat athera petvaga- t& e(t efficaciz, ut amorem in nobisaccendat bnun tus,difrumpitur infulgura, dilabitur in ful- extaticum , quo mensà fenfibus, acfenfibili» fmetal men; nifi pondusomne, quoamore ad hac bus abductain Deum liquefcit, trahimur inferiora, deponamus, nunquam Ideo plures hoc fancto non incalefcunt ga & on rio lu volatus noíter hzrebit fublimis : neque hunc amore, quia rebushifce infimis haerentes vix ad hazc fluxa adharefcentem affectum exue- ferya unquam de divinis cogitant beneficiis, quafi - mus, nificarbonem adhibeamus defolato. fluxa hec, & interitui obnoxia bona majoris " t ;'! jn ni tium fanclioris amoris, ni(ifoloardeamus in fint meriti , digniorisque eftimationis,quàm Deum amore; perinde ac flagrante lychno, eomp quz DEUS vel nobiscontulit, vel pronobis &um ita cera confufnitur, ut neutiquam in ceram geffit, ac nobis fpopondit. Quàm czci;quàm coalefcat, Saxaenim quamvis in altum ex. viles animi ! qui mundi przítigiis fafcinati cu(la.recidunt, & vapor in fuum relabitur lu- divina parvi pendunt beneficia; quibus va- tum quia graveícere non dedidicerunt;fiqui- na,ac temporalia bona, & plerumpue noxia dem bali(te non ez infunt vires, ut quemin praferunt! intenti in divitias,quibus inhiant; fublimelapidem excufferit, ponderis exuat D in ludos, quibus luérentur; inhonorcs, qui- gravitate,neque frigori tantà ineftvirtutis,ut bus eeftimentur, raró-& nonnifi perfundtorié vtull quem in aquam vaporem ípiffaverat in aérem divina perpendunt beneficia, quibus non tam «oavertat: proprium eft ignis munus faxa, & afficiuntur, quàm cumulantur ; & licét nulla lignaita excoquere, ut in fumum, a&rem re- mens creata par fit divinis beneficiis. nobis foluta, itainublimetrahantur, ut nusquam cellatis pro dignitate confiderandis, ideo prolabantur. Quo impendio abies cum fuis non fegniter , aut obiter , fed intentiflima N radicibus in füblime per a&ra traheretur? quo animi Ípeculatione ell ijsdem . incumbene Íumptu pragrande palatium in aéra elevaree dum; & ex eorundem confideratione tria tur? quadifficultate pyramis in fublime fu- potiffimum perpendenda , nofítra fcilicet in- dwid; pra fuam bafim erigeretur? Eruétant perfz* dignitas, Dei eminentia, & beneficiorum D»O , petum Vefuvius in agro campano, tum. magnitudo. Do AEchna in tractu Catenenfi rupes, & fcopulos Noftra indignitas illico fe prodit tum L mun imó & incendia ex aperto hiatu fulphure, ac ratione nature, quia-ex nihiloà divinatra- tum , bitumine inputrita, qua cum virtute ignis du&ti bonitateex fuo duntaxatamore partie enm nativo deítituantur pondere , non videntur cipes fumus ejus bonitatis ; tum ratione tt.n.]pl ampliüs ex eethere digredi, & in terras relabi: peccati ;; quia naícimur filij ire , mente cate Hly uni conceditur igni, ut quod nulla aliavis in ci, voluntate ad malum proni , DEI be« tæ,( cateris poteít corporibus; poffit ipfe pracíta- nevolentia, & favore indigni. DEI etni- que à re ; f cupimus pondere fpoliari, quo hiíce in. nentia ex eO flatim Íplendet, quia eít ad ferioribus amore hzremus;ab igne divini a- DEUS , qui cumulatiffimum totius perfe- divin moris fuppetiz petenda funt. &ionis florem compleclitur , nullius rei in- 5 . Dediícamus ea diligere ; quae poffeffa us n digus, omnium opulentiffimus , quique fe Unq funt poffidentibus exitio.Ut autem hazc divi- toti naturz , adeóque huic noflre. mortas ni amoris innobis flamma ardeat , neceffe eft RT litati profufiffima profundit munificentía j beneficia, quibus fuimusà Deo cumulati, fioye cujus providentia clavum regens univerfi ; mente jugiter recolamus ; quia cüm nihi] di- omnia gubernat ; . dirigitque in fuos fines, Ut num pro tantis beneficiis nobis munifice femper vigil , infomnis, fuóque femper collatis poffimus reipfa pre(tare; equum eft, ii operi affiduus , ac intentus , ut tot adapertis ut faltem affzctu,(i non effzctu, ea compenfe- oculis videatur fpe&tare haec inferiora , quot itte àtboy mus; idenim Deusà nobis exigit,quód poffu. funt in pulcherrimo illo ztheris domicilio musei prz(tare , noftrum | fcilicet amorem, collucentium myriades flellarum. Cujus mi. - f Cefts quem ab hifce fluxis , ac pereuntibus bonis fericordia eft tanta , ut noftras jugiter fublee evellamus, eíque totum demus: huncautem vet miferias;erigat imbecillitatem , excutiat lo in Deum amorem nullo aptiori lychno accen- mocrorem,foletur animum,in(truat ignoran, ln ruy dere, ac enutrire poffumus, quàm beneficio- tiam,leniat acerbitates cumulet inopiam,füp, lopil rum artentá & affiduá confideratione: quem- pleat egeítates, & quafi totuseffet ex mater- (omm admodum folis radij amplo excepti fpeculo, .mis conflatus uberibus totum fe mifellorum Pitin & in unumcollecti calorem augent , ignéme infantium folitudini, ac orbitati im 4 pertitur àdgt que excitanr, & adítantes ftipulas, paleásque ejusenim natura eft fum ID* li d - .àm illud bonum, quod nunquam ». ïlEBCil accendunt, eà quia folares radij beneficio IE?R atüm , nunquam denatum; ^ nun- hij l Amor hominis in Deum jugitci excitandus ; &c. 95 gunquam interiturum , & à fe nunquamfu- poteft non amore ardere , pralertim fi prz« giüvum ; femper integrum , femper totum, tecen(íitis addat , fuiffe hominem à primzva fempérque idem, fine acceffione cumulatif- ftatás innocentiz felicitate dejectum in Pro- fimum , absque deceffione diffufiffimum , toparente , & inexitium lapífum, ac proinde finelege nunquam effluens , fine neceffitate cum nafceremur mente czci, àd malum pros femper exundans ; cujus fcientia omnia pe^ ; ni; filij ire , Deo exofi, omni tzvore in« te'rrat , quam nihil fübterfugit, & quátot digni , & aternz morti in avernali carcere €cleitia in ethere, partim errantium , pat- addicti ; adhuc no(tri miíertus, voluit pre- tim inerrantium ftellarum fimulacra nomi- tio (ui fanguinis nos à morte redimere, & pat ; quà perpetuas annorum revolutiones ; ex inimicis Dei filios conftituere ; ac jus ad ac dierum converfíiones confignat; quà im« ccleftem hareditatem in nobis inítaurare £ brium flillas petcenfet , matis arenulas nu- idque ut przftaret, non exhorruit noftre na- merat, profundifima quaque fcrutatur , turz infirmitates fufcipere , ut immortalig l & omnia fubit, acexplicac; & cujusimpe- necifieret obnoxius; impaffibilis dolores fu- rio lubfitent omnia; cujus providentiá-con- biret; immutabilis humanis vicibus fubjace- fervantur fingula, & in fuos fines dirigun- ret5 indefeffus labores fentiret ; ab Ange- turz; cujus digitis concluduntur omnia , & . lis adoratus , contumelias , & probra pet- in nihilo fufpenía contínentur ) & cujus ferret; & vincula, flagella, fputa, alapas, comparatione rerum univeríitas non pun« coronam fpineam , vulnera , clavorum per- &um, fcd nihil proríus eft, foffioném , fanguinis effufionem , cruciatu- um acerbitates , ac demum mortem ipfam Íuftineret , quà nobis vitam daret, $. II. * Hisce addenda perpenfio eft aliorum fpecialium beneficiorum , quz prz alijs ine Divina beneftcia nobzs licet tmme. numeris cateris communibus fpeciatim no« ventibus collata uberrimam /iaþpedimnt bis Chrifti fidelibus Deus przftitit , inter materiam. excirandis ,. fovendísque quz illud certé cateris videtur praferen- jflammis amoris in Deunm dum , quod aureo fzculo , feu tempore gratig nafci nes voluit , & non tempore le- aptüïmm?. gis veteris , aut naturz , quo tempore non ä 10. Teina Maiä&as in noä'täm benefica , modica erat rerüm divinarum ignoratio ; ac . digna ettjugi noftro amore, & qui- cceleitis gratie , donorum falutarium inoe dem toro noítro affe&tu , quem non pia; fiquidem antequam unigenitus Dei fi- lius noítram indueret humanitatem , do» dividamus , nec partem tantüm donemus Deo , & parrem creaturis, fed totum foli minabatur pene toti orbi tartareus hoflis , D«o cam totum , quod nobis ineft , ex qui in (imulacris aureis ; argenteis, ligneis , lapideisà gentibus ethnicifmi caligine cecu- $ munificá Dei bonitate fuerit nobis imperti- tum , & nihil à crearuris acceperimus ; et« tientibus loco divini Numinis colebatur z enim cum nondum effemus, & xternoretro qui propterea pro fuo videbatur omnia at- tempore intenebris delituiffemus nofltri ni- bitraturegere ; Q pauciffimi effent, qui a j 4j hiii, feu carentie animz , corporis ; & vi- ternam confequerentur falutem ruentibus omnibus in fempiternum exitium : & (ané s tz , proinde (ine fpecie, fine forma, abs- Ís ferreum fuit fzeculum illud , tametíi divi« que ulla exiftentia , ex nihilo nos condidit ad íui imaginem ; ut capaces fuze eílemus tijs eque , ac delicijs videretur affluere , ac aurum fluere. . divinitatis, & glorie ? quin & mundi huj- j us ftruéturam 1n noftrum con(truxit folati« Quódfi quispiam noftrum natus fuiffet 12. 1 um cum omnibus fuis opibus, ornamentis, caliginibus illis ethnicifmi obvolutus, acin tenebris illis vite decurriffet fladium ; an ja & commodis, utíingula, qua inelementis moventur , fiveper aéra volitantes voluc- nonin tanta »aturcee , morümque pravitate , 4j in tanta cceleftis Numinis carentia , divini Ü ges ; five aquis innatantes pifces , five per x auxilij inopia , fsculi corruptela, tartarei T terrarum tra&tus difcurrentes quadrupedes , imó & ridentes in pratis flores, pube(centes hoftis potentia 2eternamincurriífet mortem ? certé perquam credibile videtur , tam exi« in terra finu herbula , glifcentes in campis atbores , in collibus vites , in arboribus guis fultum préefidijs ; & tot infidijs circum- X früctus , ut & in terrze vifceribus delite- ventum , tot machinis petituni3 & commue- [ü nisconfuetudinis exitiali eflu abreptum z j" fcens auti pretiofitas ; & reliquorum metal- lorum pretia, nec noninconchis margarita, ternam minime fuiffe falutem confecutum. r in rupibus adamantes , in campis nitentes Quia prafciverat id Deus ; ne fzculo nafce- at remüur tam noxio , ac tot obnoxio periculis; lapilli no(tro infervirent ufui , ornatui , conmodo , & obfequio : quin & coeleftes voluit ab eterno fuz mifericordie benigno JPQ Ípiritus nobis vigiles cuftodes affignavit, & propofito nos prevenire, G ex infinita ho« o minum multitudine nos feligere; nofítrós-. Yf ad:zternam vitam , fuzeque confortium glo. rix deítinavit: ex hac nobis collatorumbe- que natales , vitzeque ftadium in aureum coe tj neficiorum feria , & attenta perpenfione , leftis gratiz tempus refervare, imó ip gem- Iffly omparatum pretio Ghbziíti '-fangui- nili gelu li—:'h.om*o frigidior , in pcum non rpeum € n à ni$ ; 94 Differtatio . V, at nis , quó difcuffis infidelitatis cacutienti- eft etiam beneficium ,. quo nos voluit per quem; bus caliginibus , fublatá nefariá idololatriz viam ttahere falutis, Quis hareticis infe» licior ? càüm mortiferas tenebras coeleftem huj fuperftitione, debellato tartareo hofte , ejüs- ia V que principatu depreffo , mundi Redemptor putent lucem; & vitalem lucem ; lethales tiägüf crucis fuze clave cceli nobis januas patefecit, tenebras ; errores exitiales falutarem virtue viam falutis flravit , auxilia , virésque fup- tem ; & ipíam veritatem errorem craffiffi- 17 s peditavit, quibus é via praefentis vitae ad coe- mum; imó & pracipitium ad inferos viam jnco leftem tenderemus patriam , &ternáque do- credant vitze ; & iter falutis compendium inuc natemur felicitate, 1 mortis ? adeó cecutiunt, ntin umbra mot« diloti 13 Quis recenfeat ceeleftia beneficia, que tis jacentes putent meridiana luce clarefcere , mifericos Deus in lege gratie nobis imper- & fecuros effe zeternz felicitatis, cüm certif- ertpt erie titur? Sacramenta , quibus divinz ubertas fima fit eorum damnatio , ni(i re(ipifcentes tentia ratiz in nos redundat , datürque nobis fa. perfidiam deponant, & ad meliorem revo- eilitas reconciliationis , facultas merendi , centur frugem : imó tam luridé czcutiunt, «n commoditas refipifcendi , & nobis imperti- ut bonum inílar mali averfentur ; & malum que untur innumera perfeverandi fubíidia , ac locó boni amplectantur, l'QV( cavendi ulteriores lapfus, Certé fzculum Ideó funt fanatu difficiliores , quia fu- Toent 1f, qu dicendum eíl coeleflium gratiarum , cum perbiá tumidi , & vecordiá corrupti pro- melliflui jam fint cceli , ftilléntque montes prium fenfum , depravatámque-opinionem,, flpïfcz i f dulcedinem , & colles lacte manent , & mel- omnium ízculo*um , ac totius ecclefiz ca- fuit: Je; & quofingulis momentis, bonis operi. tholicee przfumant judicio anteponere , .ac bus., internisque amoris actibus in Deum fi ipfis folis veritas illucefceret, & fapereef- incen um offimus zternas illas enancifci divitias, quae fet conceffum , cüm tamen vitijs indulge- fi emelà nobis poffideantur , nullo funt am- ant , carnis fequantur blandimenta , :divie pkma €o1nc pliàs periculo amiffibiles, nec ulli amiffio- tijs inhiant, ftudia virtutum negligant, exe ni,aut diminutioni obnoxiz. Quis igitur QU ercitia pietatis parvi pendant. — Àn tot vie non dixerit maximum beneficium nobis De- ri in afceterijs pietate infignes, morum can» EO (um um contulifle ex eo , quód voluerit nos na- dore commendatiffimi , virtutum omnium fci eo tempore , quó unigenitus fuus filius ftudijs addicti, amore Dei ferventes, con- !201'7.'! coclos nobis aperuit , (travitque ad coeleftem temptu fzculi fingulares, ftudijs litterarum 11 attiam iter , nósque communivit auxilijs , inftructi , ceeleftibus contemplationibus af- pern' viribísque , quibus ceeleftem poffemus pa- Íuetí , quia prorfus contraria cum hareticis -al | triam appellere. Quamvis nati fimus aureo fentiunt , de(ipiunt , decipiünturque cali« Il hoc tempore , adhuc munificentiffimus De- gine errorum circumfufi , ac mentis labo- qebet us id fpecialiffimi beneficij nobis eft imper- rant czcitate ? Àn quia fe NNuminis cultui ab at tio t titus , ut & parentibus Chriftianis voluerit mancipárunt ; quia fe totos Deo devove- nos,nafci , & in gremio verz religionis runt; niílque illis magis fit cordi , quàm Deo conlo educari, virtutibus inftrui chriftianis , mu- adharere , ejus cultum promovere, glo. immi niri ecclefize facramentis, hortari ad incre- riam propagare , G ad ejus obfequia alios fume menta virtutum exemplo fanctorum ,& do- exemplo fortiüs,quàm verbo pertrahere per- liena cumentis piorum. Parum nobis profuiffet mittit Deus cecutire? ac in umbra jacere inton pafci tempore lucis ; fi in (inu nos mater eth- errorum ?. & hareticos carnis addiclos i]- quaa nicifmi peperiffet , infidelitatis obvolutos lecebris ,. fenfuum harentes voluptatibus , vpit tenebris ; non enim fuiffemus hujus parti- vitijs indulgentes , commodis tantüm , ac ctuci cipes lucis ,. nec bonorum hujus aurei fz- divitijs hujus faculi inhiantes , diésqueome temi culi, fedin caecutiente jacuiffemus caligine , nes terentes in negotijs peragendis rerum Vand, fluxarum , quarum cumulis, & acervatios Ícu in ignorantia divini Numinis,viteque fa - Jibor lutaris , & in omnium «olluvie vitiorum tibus putant homines tantüm beari , Deus igit dé immorati fuiffemus, docet veritatem , fuóque lumine perfundit, fordi ext Huic beneficio etiam hoc aliud additur ac illuftrat ? " tobis 14« fpeciale , quod nos à quavis harefeos labe Quis ita defipiat , ut fibi id imaginetur ? 16. t quis credat , fanctos Patresretroactis fzcue prafervatos voluerit , & ab innumeris pec. lucis catorum occafionibus , in qu& ex naturz lis pietate , & doclriná infignes, & prifcos at fu pronitate facilà laberemur, — Quot centena ecclefie Doctores, qui velab ipfo Chrifto m f hominum millia non feducit hzrefis , . per- immediaté , vel ab Apoftolis , aut eorundem Queu trahítque ad sternum exitium ?. quot ho- Diícipulis veritatem didicerunt, errores ad- tia (ü minum millianon corrumpunt vitia? mul- ad nos transmififfe? cüm igitur exitialibus Volur ta certé centena hominum millia feducun- cecutiant haretici infuis errorum tenebris 5 Quas Provin- Wuti tur, accorruunt in orcum., jaceántque in umbra mortis; id impenfi no- ] cias , terrarámque tractus non infecit, cot- bis beneficij etiam fuit , ut ne hac harefis Ublq[ rupít here(is, quz in(lar flammz omne bo- lue inficiamur , nos Dei bonitas prefervave- tf.nw num depafcens nonnifi malorum colluviem rit ? certé ex magnitudine hujus mali , ac Ditllo effadit ,^ fubatis penitus , abfumptiísque imminentibus hujus zvi periculis eftimans x ls findamentis faluris : Quód veró ab hoc nos da eft hujus fingularitas beneficij. Quód Pt | Deus contagio immuncs fervaverit ; fpgcialc fané debet nobis illicie effe ad Deum enixim D'opr aman- Araor hominis in Deum jugiterexcitandus , oxc, | 925 * a &mandum , eique gratias ihxpehdendas i &z , fed ob eandem numericam naturam ; quemádmoedum fingulare hoc beneficium & deitatem unus Deus , Omniporens, íum- hujus in nos exetrcitae muniüc&miægü index, mé fapiens, infinité bonus , eximie juftus, zi ]e ita illex debeteífe ad Deum toto corde , to- ac verax , quó nil majus , nil pulchrius , ac l tisque viribusamore proiequendum, jucundiuseffe potelt , nec cogitari : cüm an« 17 - Aliud etiam additur beneficium;quia ta- te mundi conítitutionem folus fibi fufficien« metíi in gremio vera religionis nati fimus, & tiflimus eflet, acinfinité bonus; íitquebo- in eo adoleverimus verá inflructi doclrinà, la nitas diffufiva fui ; diffundi cupijt , ac fpe- à raacula ab origine infecta ad nos transfufa &abilem hanc mundi machinam condidit , '$ diluti per falutares baptiími latices, adhuc & in eahominem , ut peroperum divino- [. 4 erepti fnimus à pluribus zeternze perditionis rum contemplationem , mentem ad ipíius periculis;, & ad falutarem refervati porni- Conditoris cognitionem erigeret , & ad eius T] tentiam- - Tametfi pluries ob patrata deli- alliceretur amorem * neque in hujus molie a €ata fuerimus gehennam promeriti, irám- tione univerfi ullam expertus eft Deus diffi- que divinam, fulménque coeleftecontra nos cultatem , nullum paffusincommodum, fed provocaverimus . adhuc lzi Numinis cle- Íolo nutu uno duntaxat voluntatis imperio j« qnentia füam voluit iram.coércere , nobis- totum abfolvit opificium. )« 1f, que tempus concedere , quo poflemus re. Nonitacontigit , cüm perditos homi- nes, ac Tartari obílrictos fervituti redime- 19 fipifcere 5 quod beneficium alijs pluribus , qui minus deliquerunt , .conceffum, haud re voluit , & ab exitiorevocare: tunc plue fuit : fant fiquidem plures eternis addicti ta, & varia fuit incommoda Chriftus paf- incendijs, qui tamen long? pauciora perpe- fus; labores fuftinuit, eruciatus toleravit , £rárunt delicta : an non quód tibi, quilonge & mortem ipfam fubivit ; ut nosvitz refti- tueremur : hinc Bernardus. pluracumuláfti peccata ; perpetráfti delicta, Super omnia Serm. 2o, conceflum fit tempus ,. & auxilia fuppedi- veddit amabilem te mibi YESH bone calix , inCamt, tata , quibus refipi(ceres 4 fingulare eftbe- quem bibifli , opusnosire vredewmptionis, Hoc neficium tibià munifica Dei bonitate concef- €ff , quod nofiram devottonem , && blandisg fum? an non protam munifica indulgentia ^llicit , & juflits exigit , &5 avilihs flringit, nobis conce(fa agenda funt Deo gratie ? an & vebementiis aficir. — Mulmm quippe in., non hoc beneficium nobis fingulariter im- €0 laboravit Salvator , nec n omnti mundi pertitum illicio nobis eft ad Deum :enixim :amandum ? fabrica tantum fatigationis autbor zffump- ,r fé. — dlle denique dixit , 8 fatla funt $ man- LY :Quinimó ex hoctotusnoller amor Deo 18« davit, 6ereata. funt : at werb in boc, tf debetur., «qui nec filio fuo pepercit, utnos$ in ditlis fuis fullinuit contraditlores , &i5 5 ab zterna eriperet damnatione ,. à famuli- faclis obfervatores , 69 in tormentuillufores, tio redimetet tartarei hoftis, Ut noílrae & in torte exprobratores. coníuleret ,Deus faluti , & à miferia nos immunes conítitueret.; eam voluit (ibi af* fumere factus homo : qui ex hominibus a- ^ a WE lienze eít levamini miferiz absque ullo fuo Cum Chrifflá im mos amor obviae incommodo folüm rem illam externam , quásque fuperaverit diffcultates in a- quam ei donat , expendit : fed qui ut alteri pere moflra redemptionis perfictendo :: aque e3j opituletur , multos fuftinet labores , fubit Amefl, ut & nor obí cruciatus , *experitur dolores, non folàóm facula vetrabentía . 4 Dei obfequio , & amore;s rein illam , quam donat alienz miferiz le- vandae cauíà; cenfetur conferre ; verüm & VIncamt., labores , cruciatus, ac dololes, quibus af« : Rima, qua fe obtulit fuperanda diff- z,ö.;x fligitur pro mifero, cui opitulatur, perpeti cultas in opere noítre redemptionis exiftimatur, fuitonus , & obligatio fatisfaciendi Ingens fané fuit beneficium nobis à divina collatum bonitate , quód ex pro reatu omnium peccatorum 5. fiquidem " nihilo.nos eruerit , traduxeritque ad hujus ámmenía propemodum fuit fceletum collus a lucis ufuram , ac condiderit ad imaginem, vies, delictorumcongeries ; criminum co3« - ac fimilitudinem fuam, erexerítque ad fta- cervata multitudo ; & hümana malitia in pelagus excrevit , quod ab initio mundum tumgratie, Verüm id preítitit Deus abs* queullo füo incommodo, fed ex redundan- totum inundaverat; cüm in totum claré , ac tia fuz bonitatis , & unico duntaxat fuz diftincté menti obverfaretur Chrifti, non« nifi humanitatis affumende difficultatem voluntatisimperio ; nullosenim in homine, mundóque condendo exantlavit Deus labo- ingerere potuit ? & nihilominus hanc , ut res, Deus fpiritus lucidiffimus, eternus , nos redimeret , difficultatem fuperavit ,no- flrorümque peccatorum reatum voluit fibi ubique przfens , unus in naturze Deitate, — Ll - - UA — —— X — trinus in perfonis, feu Pater ; qui folusà affumere. . Fofuit in eo Dominus éniquita- gfaia Sïg; nullo e(t ,. Filius de Patre ab zeterno geni. tem omnium nosirüm : poenas , quas nos promeruimus ,; ipfe fubivit , tit quas nos tus, & Spiritus lan&tus ex Patte ; filióque pari Deitate proccdens ,. feu tres perfonz contraximus labes proprio fuo deleret fan- "m proprietatibus qïui'dem perfonarum diílin- guinje. . Feré languores noffros ipfetu 9ie ,-y yfdïd $g 96 äDiffcrtatio Y.. | dolores nofhvos ipe portavit. — Ipfe autem., Alia difficultas fuit fatisfaclio externa, 23 vulneratus eff propter fcelera noffra. — Elinc ad quam fuperandam plurima toleravit ;; & non folàm culpas noítras in fe tranftulit , primó ftatum paupertatis , qui plurafecum 9 Íéque reum pro nobis con(tituit , verüm e- incommoda trahit , przefertim famem ; fitim, tiam cruciatus , & dolores de ijsdem maxi- frigus, eftum , labores, inopiámque om- mos concepit, quos tota vita fua continua- nium commodorum: qua ut fentiret , nafci vit : quia ficut , qui injuriam Deo intulit voluit à parentibus pauperrimisinlocoalie- | no, inítabulo bruta inter animantia , exclu- perpeccatum , debet fe primà Reum agno- Ícere, deindé internum concipere dolorem ; fusàcommuni hofpitio ; reclinari voluit,non quia Deum offenderit, & demum laionem in molli culcitra; fedinfono, acítramen- Deo illatam refarcire , ac pro modulo fuo tis. Mox furente Herode in exteras fugit fatisfactionem exhibere : ita Chri(tus Do- regiones , ibique peregrinus , & contemptus veluti reum minus vices noftras fubiens , immoratur annis aliquot ; non absque plu- coram divino tribtnali fe con(tituit , dein- rimis incommodis in aliena Regione proríus de dolorem internum , & quidem graviffi- ignotus , deflitutus divitijs , omnique hu- mano commodo. Adultam affecutus zeta- mum in fe concitavit, & demum externam fatisfadtionem , eámque variam exhi- tem nonnnifi pauperes Difcipulos, ac rudes — buit,. voluit fibi adfcifcere , eorümque convictu ; $I« Eft internus dolor quedam eff VC&X pece G confuetudine uti, imó tanta fuit ejus paue Catorum retractatio , quze interiüs voluntas pertas , ut neque lectum , neque cubile , temimmutat, G corrigit, irritümque, ac neque domicilium, in quo fe reciperet , ha- infedum vult, (i poffibileeffet , quod factum beret , dixeritque propterea, Vulpes foveas Matib, 18, fuit, & proinde doloris acerbitate fe tor- babent , &$ volucres celi nidoss filtus autem ALit hs quet , ac punit , hícque primus actus eft poe- bominis non babet ,ubi caput fuum reclinet , nitentiz , & quidem neceffarius ad obtinen- L] tametfi eflet ipífe. omnium divitiarum au- dam reconciliationem Lj tatio vero dolendi thor, & Dominus ; omniüámquebonorum duplex in Chriíto fuit, nempe injuria divinze largitor munificentiffimus, omnésque in fe Majeftati per peccatum illata : & damnum thefauros includeret , wnt ait Apof(tolus, humano generi inde proveniens ; & cüm Cum dives effet , propter mos egenus fatiut , 1 . Chriftus clariffim& , ac perfpicue in particu- ef/ , ( nimirum ut homo , & quoad ufum , »/5;7, s, —— lari peccata omnia hominum nofceret , & ac fruitionem commodorum ) r spfius inopia quanta fuerit diving Majeflati injuria irro» divites effemus, gata , dolor inde in eo excitabatur acerri- Preter paupertatis ftatarn voluit etiam 24» 1 alijs fe fubijcere ad Galat, 4. Fattus eff fub mus ; fiquidem triftitia incrementum fubit ex magnitudine maliirrogati , & ex clario- lege ut eos , qui fub lege erant , vedimeret , ri cognitione perfíectioris perfone , cui ut adoptionem filiorum reciperemus : íeuut fuit irrogatum [J] . erat enim malum , quo ex fervis nosliberos con(titueret, ac Dei fi- per peccatum lIaffa fuit' divina Majeftas ma- lios: fueruat autem hujus fubjectionis co- ximumratione culpze,quá infinitee Dei boni- mites ingens moleítia , & multiplex humi- tati fuit injuria irrogata ; incrementum enim liatio, Moleftia illic& obviavit Servatori . gravitatis fubit offsnfa ex dignitate perfonz, in circumcifione , quà à fanguinis effufione cui injuria irrogatur, Tum ratione poena ; fuam exoríus eít vitam , ut pet hzec facrificij cüm major calamitas , & afflitio vix fingi fui prima libamina initiaretur facerdos , & ä offit, quàm fit eterna damnatio : & cüm fimul noftrz redemptionis pretia daret ; ne Chriftus exactiffimé hzc omnia apprehende- lacteam ampliüs crederemus coeli viam , cum ret, ac perpenderet , acerrimum in fe exci- Chriftus vix eam ingreíffus doceat effe fan« tavit dolorem , quo peccata noflra fuit de- guineam , & nonni(i per vulnera, & dolo* teftatus, tes currendam. Humiliatio fe obtulit eó &Z. Quéd fi plures ex vi doloris ene&ti ce- quia lex , cui fubijci voluit ob duas potiffi. ciderunt , ut Heli , qui dolore capte ara re» mas caufas fancita fuit, ac per Moyfem po- u troríum cecidir , & expiravit ; ejüsque Nu- pulo promulgata : nimirum ut à gentibus rus , quz dolore ejusdem cladis animam e- ubíque terrarum falfo Numinum cultu de. git: fiquidem ex doloris vehementia, ita cor fipientibus , ac idololatrià obrutis , popu- concluditur refluente ad ipfum fanguine cum lus Líra&liticus fecerneretur , & ab illicitis — —— fpiritu , ut impedita naturali diaftole , & illis fe averteret cultibus ; & tum timore fiftole , mulráque fuligine colle&á fuffoce- poenarum temporalium 5 tum innoxio illo tur: ut é contrario ex vehementi gaudio ità ceremoniarum legalium exercitio ccércere- fubinde dilatatur , ut effufo fpiritu, ac dif. tur, neaftu communis confuetudinis abrep- fipato, vita etiam evanefcat, — Dolor veró, tus idololatriz cacutiret caliginibus. quo Chriítus de peccatis totius humani ge- Secundó ut populus carnis addictus il* 2f. neris doluit, longé acriorfuit, & intenfio- lecebris, ac voluptatum illicijs'captus, re ne, ac z(timatione major , quàm ullus alius, rámque fpiritalium rudis ; umbris, figuris. qui poffet in hominem cadere ; adeb ut non- que legis inftrueretur ad Chri(ti my(teria ; nifi divinitus obtigerit, fi Chrifti humanitas ut qui nudam eorundem veritatem capere non defecerit , ceciderítque extiacta, Don poterat , faltem in umbraticis fignis , flgu— n Amor hominisin Dcumjugitcr excitandus , &c. 07 4j figuríisque fenfui obvijs .prima intelligeret "bores fubire , dolores ; G &ruciatus tole; ä rudimenta , qua lex illa edifferit 5 quia ut rare , probra, G contumelias íuflincrc , - Ó - « Galat.g, Ícribit .Apoftolus, Lex "Padagogue :noster quamvis innocentiffimus.effet., :nec ei oo1j: e [3 a erat in Gbrifío? nimirum Peedagogus , qui poffet., quidquam .difíonum à lege , uci : timore füpplicij homines ad illicita pronos naturz , tum fcripte ;;X quamvis effec ip- TY coérceret., :rudésque perinde , .ac pueros ty- Íe fanctitas , :paffus tamen .eft , ut à pri- pis fyrabolicisrudimenta edoceret veritatis , marijs judaicee gentis;.hominibus fuz detra- be legisque evangelice: .cüm igitur fe legi f heretur ifama , vocareuirque .contume- L jjcere fignum .fuerit innata pravitatis , G liosé temulentus , publicanornm focius , ruditatis; nulli dubium , .quin.zterni Patris populi fedu&tor . . .peccatorum .amicus , filius affumptá noflrá humanitate (e humi- legis Everfor , ;Perduellis , deditiofus $ a liavetit; cüm ut homo legi fubijci voluerit, Samatitanus., praeftigiator , ac ipfius divis $ quafi pedagogiá illà indigeret.; :& licétlege nitatis impius .ufurpator : :nil hisce ca« ]e omni fuperior.effet, adhuc ramen (e eidem lumnijs potuit.orcus ignominiofiis eructae ") fubjecit , :non :folüm in fatisfactionem , . ae , ^nil hisce injurijs atrociüs .excogitare 2 : moítram redemptionem 5 .verüm :etiam.ne ;mec fola fuftinuit.contumeliofa verba 5 ve« Judai tanquam .legis :przvaricatorem. pro- jrüm & verbera :referta iignominijs ,.—.a€ le culeum eipellercnt,'**& ab.eorundem .exclu- .contumelijs, .quando Judai;, .ut feditio* derent confortio ;5:ne igitur.hanc jufte .exe ifum voluetunt illum capere , :vinculis illi« cufationis fpeciem fuze. impietati , «& infide- ;gare , :ejus faciem velare , :alapis.czdere , Jlitati poflent :prztexere., ; maluir fe eorun- putis foedare , ;& ejus corpus:albá vefle ad ; Mitib, , -dem:legi:fübijcere ; :nt etiam obedientiz pa- irtifionem induere , flagellis cedere., fpi« ientüm, ;rengit Nazaretb. , &6 erat fubdi- ) ;..ilm. DN :mmis coronare., .arundine veluti fceptro in« * ctus il* : tametfi plenuseffer fapienuá ; imó ifignire , «chlamyde :eoccinea veluti regali dapientia.effet increata., :gubernans.omnia ; wette .per :ludibrium .ornare., .ac demum medium .inter latrories.ctuci .affigere ; .& ï & difponens :fingula.ad fuos:fines 5 adhuc :veluci infipiens., 'humanzque indigus dire- ;in ipfa:cruce felle , G aceto pofere , quo à é&lionis , 'voluit fe pauperculis fubijcere pa" :mil cogitari poteft acerbius., :nil.contumes IPPIUS - rentibus , .eorümque nutui : obfequi : mans lioftus ;.& hac.omnia perpeti cupivit ob fin» , tibih, a, -datísque obtemperare , /& quidem in . ob* ;gularem amorem ., .quo 1os voluit.profe« fcuro vitz.ftatu.veluti ignotus ,. mundóque -qui , :ac.redimere à fervitute peccati , at ? inglorius. ;mortis, p 26. :;Moleftias:etiam fuflinuit , | ihomines i«Hocautem/beneficium., :cüm fit ime 27. ? ;mon tam fermone , quàm exemplo eruditu. menfum , five malum fpe&temus, .quod tcl« rus , nullis enim pepercit laboribus , cum litur ; fivemodum , quofuüblatum eít , to« A 'mon fine:corporis .defatigatione vicos , pa- :tum ;procul .dubio :noílrum .promeretur [n L :g0s , :urbes , -omnésque Palzítinz tractus .amorem : :fi enim fublatum penfemus ma« er annos tres , »men(ésque aliquot peram- lum , .cüóm Deus fit fummumbonum ; pec- [s js ulaverit ; docens.homines :viam.falutis.: . «catum quod diving adveríatur .bonitati mas 4 ii me eam etiam videretur:corpotis:negligere ; lorum eft fummum ; & (icut Deus e(t.bo- afflictis :fuit:confolationi , :pauperibus fola- um infinitum., 'ita. & peccatum iímmene /J :tio , egritudine laborantibus impertivit fa- :fum .quoádam :malum ., .quatenus repuge mitatem , «czcis:vifum reltituit., :vel dedit ; :nat .bonitati immeníz : fubit:enim fuum i ut-etiam'mutis-auditum; :claudis greffum, :magnitudo:offenfionis incrementum :ex ip« & mortuis vitam., /& in'hisce impendendis da excellentia, :ac magnicudine perfonz., h beneficijs., :adeó affiduus ifuit., :ut vix «cui.per.offenfam injuria irrogatur , :sítque quicquam temporis :ad 'fui corporis : refe- ;propterea eó injuria alteri illata igravior.s ;l ionem fuppeteret ; alienz magis., «quàm :quó ^hic injuriam :paflus eft .dignior ; -& j AMeus.cibus eft, «üm Deus infinite fit :dignitatis 4 trahit Joán, .. fuse appetens refectionis, 0- "t faciam voluntatem ejus , qui mifit me ;peccatum ratione offenfze Deo illate.mali» u$ & in hoc praftando pluries :defatigatus :tiam :quodammodo infinitam 5 ;nec pro» t pterea poteft pura ulla creatura pro peccato fuit , :quafi wiribus :deftitutus.: fngido u- fub dio in.oratione ;perno&lavit; /in pau* amortiferoex zequo Deo fatisfacere. ' 28 e perculo 'tuguriolo :omni deítitutus huma- Imó neque omnia San&torum «opera ue te 10 commodo ;per nocdem delituit ; neque num poífunt duntaxat «ompenfare .pecca- lo ibi delicie ulise ciborum aderant ; :quibus 'tum ; adeó ut fi in flatera appenderentur , c. 'hinc.merita omnia creaturarum , ; illinc vires :teficeret ; nulla indufia , :quibus fudore mananti corpori confuleret ; nullz unicum. Jethale peccatum , -adhuc longé P- veftes , quibus membra corporis obtege- praponderaret pars illa ,. qtie mortifero L if ret ; nulle molles culcitre , «quibus fom- Allo gravaretur ; :cüm tota collectio bos. lc. no , & quieti indulgeret ; nulla alia con- norum operüum , acmeritorum , qua une fj fueta commoda ,. quz folent laboribus íc- quam ab Angelis, vel hominibusfacta fué- latio effs ; adeó ut deftitutus omni com« 13 re, & fieri poffunt, nonnifi finitam , ac i modo , tantàm mole(tijs affici voluerit la- € pfós limitatam :QXhibe,apt- bonitatem , a inds j k,ïf?gg.»zni de Affetiibus Tom. II 98 Differtatio V, inde veluti :nihil refpe&tu honoris: divinz & quidem unigenitum nobis dare '*,miü'ra'm-? Majeflati debiti refarciendi : : & quia pec» que affumere humanitatem , hominémque catum lethale huic adverfatur fumma Maje- fieri , .quis potis fit, Deum pro tam ingenti l ftati ; infinitam quandam contrahit: ma» beneficio nobis collato , -ut par eft , redae litiam fuperioris Ordinis in ratione mali , mare ?- fateamur , -neceffe eft noftram pau* quàm fint opera juftorum in tatione boni , periem , & cum fponfis- vino carere;feu effe eó quia a&tus virtutum fua à creaturis-hau- amore deftitutos , -non quidem in nuptijs riunt incrementa , à quibus eliciuntar , & Canz in Galilza , fed prefepis in Bethle- ! a&tus offenfz ab objecto., -cui injuria irro- . liem. ,- ubi noftra humanitas: Deo nupfit ; gatur * quà ratione docuerunt fan&ti Pat- - dum humana :divinis ; ima fummis ,. Pa- , res , neceffarium, fuiffe eterni Patrisfilium ftoribus Angeli ; Regis coeleftis lachrymae dt noilram affumpfiffe humanitatem , — cujus cantui famulerum ; -Herus, -& fervus; vir* tiCnnt.s fe merito zquale pretium divinz :exhibere. ginitas, GC maternitas; Verbum divinum , [ tur juflitiz; & jufta compenfatio pro pec* & caro:humana 5 novo., fed vero ;; mirae- catis hominum : : & quia dilexit Deus ho: bili,- fed fancto , ac illibato fcedete focian- r J mines , voluit , ne perirent , unigenitum tur, e fuum dare , ac hominem fieri, Szc-Deu ZÁnnoni n oí Weawvi: ?, Es Verbi divini cum AQ'* $9. Vil dilexit mundum , ut-filium fuum unigeni- Éra humanitate :nuptijs vinum nobis defi- fei tum daret : - nimirum ponitur:particula illa eit amoris:? Quisnam tanto fe. patem a« fic » quse emphafin prafefert , -& perinde moti-dixerit , -ut ei fufficiat amor ad dili- u of eít , ac fi dixiffet ; tanta-amotis vehemen- gendum abundé-Deum reclinatum in. pre- tla, tanto dilectionis zfítu, conatu ,. & ex» qu fepio., jacentem infoeno-, vagientem inte£ ceflu , non Angelus, nonhomo;, non Im- bruta animantia ? Certé huic divino amo- de | perator ; non Rex , fed Deus dilexit, hoc ri impat femper-eít .quilibet-noftler amor:, f eft gratis, absque ullo przvio noftro-me- nec unquam potiseam ex 2quo redamare» ls rito , line ullo precedente noftrodefiderio, qu& nobis apparoit , humanitatem Salva- mundumsg feu homines.Reos zeternz dam- VO toris noílri Dei, Supplicemus igitür.enis nationis , fibique exofos , & contrarios ob Xim Virgini Matri , -ut-in-hisce-nuptijss üt til injurias fibi illatas : -ut filium fuum non.a- quibus Verbum divinum infolubili- foedere lienum , non adoptivum , fed naturalem , bei noftre confociatur humanitati- , " dicat-Filio m & proprium ,' & quidem unigenitum., & Íno vagienti , & lachrymulas effundenti f lü unicum , ejusdémque cum Patre naturz , [ vinum uon babent , Ícu (ufficientem amo« ac Deitatis daret * nimirum graüs , & ut rem, quem in-hisce exhibeanttuptijs , at la V mortem pro nobis fubiret ; idque ex puro Filius dicat ad nos, — Jzplete bydrias 4743,5363,,33? àbi amore;, quo homines profequitur , ute: &c ut vinum nobis fuppeditet fui amoris-2 - fi Sert», Y. i» differit Guerricus Abbas, .O Deum , fi fa: velimus igitur hoc vitio inebriari., 1 cupie Ver Zentee« ; eff dici , prodigum fui ! fhetlem ,non quo- mus amoris vino cor noítrum incalefcere, li, ties Deus dedit , fed quoties fe dedit. IFZ . oportet ,ut -impleamus hydriasnoflras, feu Ope profufonem fus t0ta con[jiravit Tvititas , cornoítrum aquä ; lachrymís refipifcentiie, deg( 9 affluens libera. Cs f«pe fe dedit Divinitas. & vagientis pueri:ab hoc fonte ignis oritug litas Dei ! ó indeficiens largitas. bonitatis amoris ,& vinum producitur finceri affectüs, at divina : Spiritum , cujn primitias dedit Quis enim ardorém non fentiat ,. flammas ndi «poflola , effert univerfis , thefaurum fa- non experiatür , 1 vel unica lachtymantis (Upn um s fontem aque viva aperit , tam bo- Dei guttula afpergatur ?. Quis-non lique» letur minibus , quam jumentü ; tanquam G p Ícat amoris violentiá in latices pellucidos ubm fe omnibus fapientibia , «5 inþpiekztiöm fanclitatis , ardore fi 4fficiatur hujus amo- n debitor fit. Parum erat "Patri tradidiffe ris ? etenim fi Virgine Matretefte in facro folo Filium , ut vedimeret fervum $ nifi daret €&9 epithalamio. Parvulur nobis natus, nobíique [v 7723 DT Spiritum [antium , quo fervum adoptaret datus Botrus efi Cypri : quidquid ex illo ex- Filium. Quin Dedit Filium in pretium redem- fudat non lachryma ,. fed muftum eítpu- . pf ptionis ,. dedit Spiritum in privilegium ade rioris amoris * unde fit cor noflrum per. C eptionis , fe denígue totum fervat baredi- inde ac calix in manu.Domini , ut redun- Qüia £atem adoptionis, 0 Deum , fi fas eff dici , det P(al. 74. Vini meri plenus mixto. Ve- Ut procigum [ui pre. defiderio bominis ! . n , rumt4men fex ejus non [l exinanita : effun- m pe non prodigus fuit , qui non folim fua ,-fed damus ergó ficut aquam cor noftrum , ut € fe ip[um impendit , ut bominem recupe- impleatur.aquá, qua in vinum generofio- Mif y vAret , non tam fibi 5 quam bomini ipfi ? ris , ac fincerioris convertatur amoris, & ol n non prodigu , qui ficut proprio Filio fuo amemus non ore tantàm , fed & ves Ts non pepercir , [ed pro nobis omnibu tradi- ro corde, non verbo folüm, Tepc dít illum ,. fic nec. Spiritui. fanélo pepercit , Ífed opere. utita loquar 5 . [ed nová , G mirá largi- Itm | fe OP' tate fuper omnem carnem effudit illum ? 19. $i igitur Deus ob tummum amorem, $P0* g Pearil Ofun quo nos dilexerat , voluit Filium fuum ,. : [di j IV. ]'n,1, 3, It ;,m 99 Amor hominis in Dgum jugiter excitandus, &c. $ VE &o quidem , & non obliquo, ac recurvo ; :. quíque Deum amant non propter fe ipfos , 4 Deus impenfrts opere 5 quam ver- nec ob proprium commodum ; fed quia De» bo diligitur : non fuffeit amori , ore us utpote fummé bonus totis viribus debet lequi ,. nifi. fimul ubere nutriat ; feu à nobis amari , & quidem propter fe ipfum, : qui totam comprehendit bonitatis plenitue verbis oris , opera re[pon- deant cordis. dinem,. Sunt, qui Deumamant , fed dun- taxat usque ad mammas , ufque ad lactis P. E Memus azterni Patris Filium , quem dulcedinem , doneclacte, && melle pa- amor é fummo coelo traxit in praíe- Ícantur ; & illicó ab amore recedunt , fi | pium , ubi voluit indiffolubili fce- dere noítrz copulari humanitati , ut haec non lactis dulcedo , fed alicuius abfinthij , InCAnt,c,1. feu adverfi arharities ei propinetur. fieret ejus fponía , cum qua dicamus, Q: Pluries Hebrzorum populus lacte , & 33* Jeuletur me o[zulo oris fui , quia meliora [unt L melle à Deo paítusfuit, fed tamdiu exaríit ubera tuA vino [ nimirum experta fuerat amor in corde, quamdiu lactis dulcedo la- Íponía dulcedinem uberum ; proinde petit $. bia delinivit: feu friguitcor, cum primüm oículum ; quia meliora fatetur ubera prz fubtracta ori fuit annona ad fidei experi- vini fuavitate: experta dulcedinem uberis , mentum ; nimirum amicus Deo fuit usque feu operum ex pectore , ac corde prodeune ad mammas : nonrecto dilexit Deum amo- tium , expetit & labia lacte pafta , fitítque re, fed obliquo, & rccurvo cb proprium oÍcula, & à pectore rradum inítituit ad os , commodum , ut fibi populus confuleret , quianonoretenus, &folis verbis, fedcor. non ut Deum folum diligeret, ' Vze nobis, de intimiori, & opere profecuta jam fuerat fi Deum nonamaverimus recto corde, non Íponfum , cui indiffolubili foedere nupfit ; recti erimus in dilectione, fed recurvi, ac & proinde priüs eidem fponfus lac immul- recedentes à puro amore : non tamehn caret ferat , quàm ofcula ; ubere priüs folatam eam ille amore , ft non diligatur à nobis , fed voluit , quàm ore. Plerümque verba qui - nos caremus reclitudine , (i eum recté non dem proferuntur amorem redolentia , fed L diligamus . Retli diligunt te ; qui amore übera non prabentur paftum operis exhi- recto Deum amant ; amantur & ipi: funt, bentia : laclea verba ex ore profluunt , fed qui vanis anguntur conícientiz fligulis ex- ;E lac minimé ex ubere profertur : proinde fa- agitati, hareutes animo , num amore, an ftidimus etiam audire paftores , eó quia fo- odio digni fint , cüm nullas valeat fïnceriüs la verba (ubinde ab 1jsdem excipimus exclufi id dijudicate , quàm ip(emet ex proprio ab ubere : utrumque verus amor exhibet , * » J amore , quo Deum profequitur * fi enim ! & oris ofculum , & lac uberum ; quia ubi amorepuro, & re&to Deum amant , aman« . verus eit amor, ibi verbis refpondent ope- tur G ipfi; fi diligant, diliguntur : fiqui- Ia , cüm veri amoris teffera exhibitio fit dem Reci Jiligunt te, Yti funt jufti, & reti, Opertis. Sed fi non uber , feu lac in ubere qui recte Deum diligunt , & à Deo vicif- deguflatur , & nutrit, cur potiüs non la- fim diliguntur , quia jufti ; qui vero recte Ctis ; quàm uberum meminit ? cur non di- : Deum diligunt , non proprio ftudent com- cit lac uberis dulcius ofculo oris ; fed ubera modo , fed foli Deo adhzrent , & quidem soeliora ? quia nimirum non lac lïmplicitet ita arcte, ut fupplicia quzque potiüs, imóà «upit, fed pectus, & in pectore cor: ofcz- E letur sme 0 & mortem feligerent , quàm per lethalem noxam à Deo fejungi : qui ita amant, funt ubera tua vino. fcule oris fus « qqid meliora [unt recti, quia Deum diligunt , quia non mu- $?. Imó Chrifti humanitas non fuftinuit nera amant Domini , fed ipfum Domi- folo' in pectore ubera refidere , verüm ea num. in nos tranítulit ; an ut loqui non poffet , ! Ciit Sunt , qui Regisimperio militiam ex« 34. quin paíceret , & cüm exi(limatur verba ercent, pericula obeunt, labores fubeunt, proferre mammas exhibeat ? hinc fponía fed tametii Regi obfequantur , non tamen Cantic. 4. Me! , & lac fub ligua tua.s, Regem amant propter fe ipfum ,. fed pro- quia promptiüs ,. & faciliüs ubera nutri- pter munera , quz accipiunt , ob fpem , " unt, quz fub lingua latent ; 'quàm quz quà aluntur , tit ad fublimiores promovean- in peclore proflant ; mon fufficit amori. le tur przefecturas. Plures funt , qui Deum ore loqui, nifi fimul ubere nutriat ,. feu amant in profperis fuis negotijs , in vineze j nifi verbis refpondeant opera. Imó non ja cultura , in acquifitione dignitatis; fed ifti ófculum otis petijt , fed ofculari oículo o« non Deum , fed dona Dei diligunt , nec ijs ris ? - Ícilicet non ofculum petijt oris per- accenfentur, qui recti Deum diligunt; ne- ftrepentis , fed ofculum ofculi tacité amo- ue officit, fi dicas effe Dei dona ; quia hec rem imprimentis , quia amor magis gaudet adhuc habenda funt neglectui, imó & con- Íc operibus prodere , quàm verbis ob(lre- temni debent , fi Deus jubeat. Euit pro- pentibus fe maaifeftare. Sed qui fine ver- cul dubio inter dona Dei vita Ifaac repofita , borum ftrepitu;opetum exhibitione veréDe- in cujus lumbis Deus homo continebatur , um diligunt ? Qui recto funtcorde : Re&i in quo fervabantur benedici gentes omnhes $ las 35.— Phiguur ce , fen qui puro feruntur amorere- & tamen Abraham non folüm paratus fuit , Verani de Afeclibus Tom. H N 23 bonum loO Differtatio V. donum hocce'negligete 5 verüm & immo- utríque fuum amotem dicaverat D. Romu: lare id jubente Deo Vix fideles funt. in aldus : fed quale fuerit inter utriüimque di- Tyrocinio amoris , & plerumque non De- Ícrimen prodere voluit , cüm mortalitatem um amare difcunt, fed dona Dei ; quzcum exueret , & jam effet animam aclurus , fic , D in noftrum refundantur commodum , nos tunc ijfe: Vixi centum annis in relieione.s, i potiüs in ijsdem ,. quàm Deum in [e diligi- viginti in mundo. 0 quam [unt illi bre- mus Btiam Vinitores vineam Domini z* ves , felices , jucundi! quam bilongi, mi- íftü dilexerunt ardentiore , à quibus tamen feri , importuni : nil fané opportunius ad fuit vinea defoffa , & immani fzvitie hzres excitandum Dei amorem , & mundi odi- vinez confoffus. um; cum Dei obfequium , quamvis integro Eít amor iíte à recto amore degener , 31 Í2culoei impenfum , ob jucunditatem vitum quiaà fummo recto deflectensincommodum P] L ipfi fuerit momentaneum & premium recurveícit amantis , vineam quidem amá- prattiti obfequij fit perperuum. runt, led filium hzredem vinez intereme. Sialize deeffent caufz , faltem ipfz tem- 28. runt; neque hircanis tigridibus mitior eít poris anguítize deberent nos amorem de- hicamor , qui nonnifi proprio inhians com- docere temporalium, Quid fitoto fruere- modo alienum fitit fanguinem 5 anguibus, € mur mundo, cunclísque , qua ipfi infunt, afpidibus concolor e(t hicamor, qui ofculum & noflra fruitio ad plura etiam protrahe- figit, & vulnus infligit ; melvidetur exhi. retur fcula ; adhuc nihil effet, & perinde bere , ut venenum propinet, acumbra fallax , & aura fugax deficeret ffe eft, ;60 Re&é diligere, ut difcamus, nece caum fimus nos interitui obnoxij ; & quid: dedifcamus diligere , — quia licét magna fit quid in mundo index eít , G illex voluptatis ars bona non negligere , major tamen me- flaxum, & deficiens illico evanefcat : & ubi liora feligere , & maxima optima dilige- cífluxerimus , privamur mundo, G omni- ET Quidquid à nobis diligitur preter bus, qua funt mundi , imó & Deo , om- Deum,; aut non propter Deum ,. malé à . a nibüsque qua funt Dei, Quàm infelix nobis diligïtur proinde ut diícamus recté mundi amor , qui amantem Deo privat ; diligere , neceffe eft , dedifcamus ea dili- & in imum detrudit miferiarum ! quàim gere , quz non funt Dei, & ea prafertim, c2ecus mundi amor L 1 qui amanti exhibet qua amata nobis non expediunt , nec con- rofas , ut volutetur in fpinis , & prafert gruunt, quia nobis amantibus nocent , dum viliffimum pretiofiffimo , quid'enim di- À coníecutione avertunt falutis : ea dedi- ligenti mundum videtur vilius , quim fzamus diligere , que , fi à nobis poffide. quod eft pretiofiffimum , feu Deus ? & wiiV eric ulum nobis ingerunt , nc pe. antur p quid eidem pretiofius , quàm quod eft vi- reamus,& quce potiüs nos poffident , quàm ? . liffriumum , nempe mundus fed viliffi- ipfaà nobis pcffideantur. Diligit quis mus eft mundi amator , & proinde mundo coacetvátque j divitias ,. quas congerit , ipfo vilior , cui Deus viluit. Pluris mun. fed non ipfe divitias poffidet , quibus im-* di amans lucrum facit pecunig , quàm Nu- penfo labore infervit , fed divitiee ipfum minis , quod pre omni lucro eít inzeftima- poffident , trahíntque innato pondere de. bile ; an non eft maximé contemptibilis , oríum , unde monet Salvianus, Refu- qui^ maximi . zfílimat contemptibilia , & 40 gienda efl ampla poffejio , ne fequatur. pro- 3 L acri fale hisce "Ad Ecclef. flocci facit pretiofiffima funda perditio ; diligit quis aurum, utile infulfis (uccenfet Auguftinusin Pfal. .Dico llb. PT lud poffideat ; fed cum primüm illud poffi- Pfalm.' 206 breviter bomini avaro , Znvoces Deum.» £ det , periculum incurrit , ne pereat.; quia quare invocas Deum ?. ut. det tibi luerum , quoties ea diligimus , qu& non funt Dei ; lucrum ergo invocas mon Deum ,. quias jam nobis pereundi pericula apparamus. boc lucrum ,. quod concuptfcis , von potes Ínid noftra incumbant ftudia, ut reclé 27 babere per [eruum tuum, non potes babere.» feligamus , cui noftrum impendamus amo* rem. Duo funt; qua à nobisamorem ex- per colonum tuum , per. clientem tuum yper fatellitem tuum. Invocat Deum ,. Minifi- torquent , & quorum alterutruin neceísé yum lucri tui facis Deum $ viluit tibi De- e(t diligamus , G eligamus , in quod a* LA Vi invocare Deum ? gratis invoca », more feramus ,. cüm voluntas proprio tra- 4vare an parum eii tibi , — [i te impleat hatur pondere in amorem ; funt autem hac ipfe Deus & Deus fi ad te veniat fine auro. , duo Deus, & mundus , qüibus fimul fer- p € argento non vis illum. Quid ergo de.» vire nobisnon datur , adeó ut unum diligere L] perinde fit ,^ ac alterum negligere L] . dili- ha, que fecit. Deus fufficit , eui Deus ipfezo non [ufficit. gere autem mundum odium efít in fe ipfum Aliam bibamus nos mentem,vilefcat xio.. 37* exetcere , (éque in ima detrudere eerum- narum ; fecus Deum amare , .eíque infer- bis quidquid non eft Deus , quidquid non di« lu In vire regnare eít , séque promovere ad cul.- ligitur propter Deum , quidquid eft przter men verze felicitatis. Deum., Isnon poteft vilefcere , cui vilia funt Fuerunt ; qui utti» cztera praeter Deum.. Ut difcamus igitur re« que diverfis tamen infervierunt temporibns : Íedin ijsdem amor , quo mundo adhefe. &e diligere, dedifcamus , quze in mundo funt runt, nonnifiangorespeperit, & dolores : fluxa vana , ac inuüilia diligere, — Nonnifi fen* 1Oot Amorhominis in Deum jugitet excitandus, &c. I-. fenticeta exhibet mundus , nonnifi vepres totius anteacle vitz heneüla.s operationes, per virtutum ftudia, laborum to;erantias, producit eerumnarum, ac dolorum radices;& quibus crüciatus pullulant gehennze , & ad- patientig exercitia, charitatis. culturam , hucdiligimus mundum? 1cité Augutinus: coacervaverant; neque hifce duntaxat 1po« Serm, de liant divitijs; verüm & vulnera infligunt le- Amarus est mundus , & diliitur, Puta [i Fep, 3il. lethalia, quibus ad internecionem lauciant? dulcis e[fet , qualiter amaretur ? nonnifi ve- nena propinat mundus Íuas fitientibus. vo: leviaenim noníunt vulnera ,. quz faucium Ideo fi fapiunt, de- luptates, & quzx in ipfo videntur effe hono- femivivum relinquunt. fipere definant, incipiántque refipifcere,de. res, dignitates, divitiz , & gaudia; & ta- men , quia fucatz immixtum dulcedini ple- difcant mundi amare obiectamenta, & unicé Deo toto adhzrefcant amore, cujus calore nis faucibus ebibitur venenum ab eo, qui vivifico reficiantur, ac prifline reflituantur mundum amat usque ad odium fui : an non id infanire eít, mundo fervire usque ad vul- incolumitati : hzc eít illa. charitas , quani L tüs fudorem ? mundum fequi usque ad tze- aquze multz non extinguunt , mec flumina cbruunt: eft hic amor illud praeftantiffimurm dium cordis? mundo adhzrere usque ad in. teritum animz? quid ita in mundo cacu. obobalíamum,;quo vulnera omnia curantur, &cicatrices obliterantur,eít hicamor felix il- tiens potelt fibiàmundo promittere , quàm quzad interitum pertrahunt, cujusmodi leignis,qui femper ardet, & nunquam con- fumitur,cüm neque flumina poffint eum funt pondera divitiarum , honoris umbrz; bullz gloriolz, voluptatis quisquiliz , por- obruete : 4424 malte non potuerunt. extin CA»NZ ?a corum filique gravando (tomacho non re- guere eharitatem , nec flumina obruent. al- ficiendo natz. ÍAnL. O palpabilem «cacitatem ? T I) lucemnegligere , & umbras fequi; «clum Non opponuntur huic igni torrentes ; deípicere, & coenumampledli, ubi quidquid fed flumina, à quibusnonextunguitur ; fed fi torrentes impetu magis tumukcuatio, cut« apparet fenfui volupe, venenum «eft animz ; & quz aliquid cenfentur pretij praéfeferre füque rapidiori dilabuntur, cur non potiüs puerorum funt aping, ac fabularum affanize, torrentes objiciuntur, quàm flumina? Aa quiatorrentes non femper fluunt, cum flu- Íeu umbratiles voluptates , noxie deliciz, ? vanzque praítigie, — Quàm depravatus in. aninibus nunquam defit copia aquarum ** eít guítus amore mundum profequentibus, 1tà e[t, quia verus amor, tamet(i femper ad- verfa patiatur, nunquam tamen extinguitur, um ejus amaritudo ipíis dulcefcat 7 nec quidquam patitur detrimenti, & non fo- làm aquis multis,ac diurnis torrentium, fed & diuturnis fluminum obfiflit, Solus Dei amor. [uo calre vivifico Tametfi fluctus infurgant advärütatumg 43* turgeant perfecutionum procelle , nunquam veficit, fwätque pracordia, cujus beneft- tamen hunc .amorem ad ullum impellent 440 vulnera curantur noxarum , £$ i* naufragium ; imó in adveríis ejus. flamma catrices delentur «ulpas ]H7L-», fplendet.clarior, illucefcit illuftrior ; hinc .:fponfa, cüm amore ferveret, quamvis ad. verfitatum circumfepta tenebris nigrefceret, 40. & 'TOn diffiteor 'pï'ura?ämundo 'ft'lis-ama; toribus exhiberi oble&tamenta, plu- formofatamenapparetz ANzgra fum fedfor- Cannt, ra voluptatum illicia , ac deliciarum ofa filia Hierufalem, non eniminfolo dun- WWJM taxat- candore floret pulchritudo , fed etiam auc: pia , fed tamet(i haec videantur dulcefce. àn umbris nigredinis clatcícitilluftrior; hinc re, cüm. guílantur; guítata tamen, nonnifi veítigia telinquunt amaritudinis; & que pla- fponía.,'quamvis nigra, adhuc tamen fors mofa, imó fpeciofa, quianigra; perinde ac cuerant, cüm haberéütur; difplicent, & fidera, ideo fplendent, quia tenebris .ob- lancinant, . poftquam «abiérunt ; imó ideo aliquam praíeferunt dulcedinem , utad ve- voluta;quali omnis ex nigredine venuflas in Íponfam derivaffet. Da veré amantem, da nenum hauriendum. infelices alliciant volu- finceraardentem charitate; tametf1atris vi« ptarios: 'eft eaiin deleCtatio carnis afflicio fpiricus, dulce venenum , melleum fel, vul. deatur obrui, fumofisque tentationum cali- ginibus; nunquam tamen interna ejus pul- nosgratum , mors blanda,recte Augu(linus: chritudo quicquam patietur detrimenti,quin Serm de Pen Delectatio otcidit , .&8 praterjtyuulutravit, p*. & tranfioit 5 miferum feeit , && abijis anfe- & illuílrior illucefcet. . Àn non pulchrior D.Paulus in fua.apparuit infirmitate ?. an licem veddidit j & ^reliquit. Neque abs re muhdi oble&amentacontuleris cum przdo- nonjJobi formofitasin fuo fimeto illuxit fpe- nibus , ^quilerichontinum peregrinum | e- ciofior? An non Abrahz fidesin fua proba- tione candicavit clarior? Imó nonne Chri. T. Lus, IO, fholisuerunt , & plagis impo[itis abierunt . fe- ftus ipíe, quem David dicit fpeciofum for- piidivo velidlo , hacinnt mundi ftipendia ; cujus oble&tamenti: delicie voluptarios de- inà prze filiis hominum, eerumnarum obdu- ÍpoliantDei gratidg. jure ad Dei hzredita. é&us caliginibus fplenduit exercitio virtu- tum illuíicior ? tem ; favore Chrifti, fuffragüs Ecclefize, vir- tutibus moralibus, omnibüsque per tot an- .Ne tamen quis fibi nimium blandiatur 44;; nis congeltis meritorumthefauris, quos pcr de fua nigredine; non quacunque nigredo, *? ? eque 102 Difertatio V. utiit neque quoquo modo formofitatem invehit, plures invenias , qui cüm tormenta incorie borat fed ea duntaxat;quz nigrefcit inftar taberna- cuffà vicerint peCtorisfirmitate, fibi oblatae hicf culorum Cedar, & pellium Salomonis ; N$- poítea ceflére pecuniz : validiüs ferro re- 1i5 ( gra fum.fed formofa filie Hierufalem, ficut fiftitur, quàm auro; illo pugnamus, hoc 4 zabernacula Cedar , ficut. pelles. Salomonis, expugnamur; idque etiam Poétis cüm inno- anan quia nimirum fi exteriàs fqualent Regum tuiffet; Danaém finxére, que cüm turrim utel tentoria, intusauto illita, gemmtsque illu- propugnaculis vallatam :fuperaverit, auro ce- guett minata referta funt. opibus: qui igitur in cidit opprefía; fed procul hinc Poérarum tiit,q pravis excutiendis cogitationibus eft folici- commenta , peffum eant fabularum delira- 4ut af tus; in tentationibus urgentibus fuperandis, menta, cüm citra fi&tionem pluresauri fitis h n ïponf( fortis, & conílans ; in laboribus fubeundis interemerit, Anania, & Sapphyra Lucem n0n perfervidus ; in adverfitatibus tolerandis mundi Chriítum fecutiàreclo falutis itinere patiens,& humilis3 hic, veré thefauros fuos fponl haud deflexére, quamvis in eodem plura fibi enixi recondit fub pelle; & extima nigredine, quá objecta viderint impedimenta; ut odium po. 4on L obducitur, internam cultodit pulchritudi- pulare , injurias propinquorum , minas nein. | Duo: Judeorum, incommoda Evangcelicz pau- 4ItieL, 44: Non tamen fola extima nigredo fub- pertatis, Chriftiani inflituti probra, quze ta. amutus eundis laboribus accerfita pulchritudinem men omnia imperterriti fuítinuére, Ve- prodit; fed quam Dei amor invexit; fiqui- «inis t rüm qui pe&tus objecerunt adamantinum ho- fülqte dem pauperem fuperbum , militem focor- minum exprobrationibus, animum habuére u 0 dem, operarium defidem , ficut amor vir. cereum adauri fulgorem ; fiquidem primis tutis non commendat ; ita nec pulchritudo perculfi auri fplendoribus collicuerunt; di« -äubd e dim ex ornat: nigredo , quam virtus non promo. vendito enim agro, cüm primüm numera- Quem vet, fed vitium movet, turpitudinem inve- tam fibi viderunt pecuniam , maluerunt hit: étiam Saul tentatus fuit, & tamen vis perire, quàm egere; G cadereà coclefti hz- —— duo ip defici &tus occubüit ; etiam Arius laboravit, & ta- reditate, ne tenui exciderent patrimonio : men errore duclus, G tumore inflatus cre. Tolati maluerunt mentiri Spiritui fanélo, & Petro; puit medius; hi enim & alij plures ejusdem quàm fufceptas prodere pecunias ; adeó in atit fuffuris viigri fuerunt, non tamenformofi, aurum amorinvaluit, ut preconceptam in fiper quia nigredinem, quarn virtus non afficit, Chriítum dileCtionis flammam extinxerit. Omnit 6. vitium inficit, Ut nigredo amico focdere Scio à Saule viélos Amalecitas, fed fcio honor pulchritudini copuletur, ab amore virtutis etiam à fupellectili Amalecitharum poftratü " & div Íuam necefíe eft originem trahat, hincfpon- [ed tà Saulem:Percufitque Saul Amalech ab Hevila, €Ag?, Y. fa : Nolite we confiderare quó4 fufza fam.», donec venias ad Sur : fed victoria Saulis nos h Y quia decoloravit me Sol : hzc eftilla nigre- edocuit ab auro fortiüs, quàm ferro , &à lt do, qua fimul infufcat, & ornat; obícurat, €omm fupelleétili ocyüs, quàm ab hoftibus fuperari & illuftrat $ umbras inducit, & lucem addu- homines : Victori enim Sauli palmas pro- tantg, cit: qua àfole habetur nigredo nitorem ad- ftrati dedére. Amalecite 5 fed ferales cu- qu dit, dum candorem adimit; ut nigredo pul« preffos exhibuére (polia Amalecitarum ; & o chritudinem invehat,é coelo in nos derivari quem loricati milites, catafradi equitesnon A debet, non interris oriri ; qui ex . terreflri vicerunt, inermes oves proftrárunt; E*pe- 6p adta igue nigredinem contraxit , quà facilitate candorei ex flammarum confortio amife- percitSaul ,. populue Agag , & optimis IéReg. 1j llllfïl' ; gregibus ovium,& armentorum, 65 veflibua Ín q rat, eundem abluentis aquz recuperat be- arietibus, Sed Í[ublatum etiam de . anathe- (itiat; neficio; nimirum adfcititia eft nigredo,quae mate aurum ab Achano,homines edocuit, ex. dii; cüm radices nonegit, non potis eft in pul. pugnatores urbium, nonraró à divitiis ex« chritudinem efflorefcere : quz veróà à fole fitat pugnari; & capi poffe auro, qui ferro mu- illiat mutuatur nigredo,quia agglutinatur cuti,in- nitiffimas caperearces potuerunt. . Ut aüteni tit; h hzret carni , milcetur vultui, altiüsque ra. non vincatur quispiam amorefluxorum;qua dices agit in genis, à quibus faciliüs cruor, interitui funt obnoxia, neceffe ; eít amore libiy quàm induétus color extrahitur, in florem muniatur illius, qui infirmis, & imbecilli- qe tq Ápoil germinat; imó & geminat pulchritudinem busfortitudinem fuppeditat? quia Deus ad- intimam cordis, & extimam oris, la, id eft pro muro inexpugnabili eum diligenti- ttis F 41* Facilé extruditur nigredo, quam fumus in bus: Urbsfortitudinis noffre Sion : Saluae omir genis finxit; fed quam Solin vultu pinxit £or ponetur in ea murus, &5 antemurale z ni- nonnifi cum cute, & fanguine obraditur : mirum Deus tunc inflar muri Sionem ani- quo f W quia nimirum verus amor adimi non pati- m noítrz cingit, munítque, cüm .eum ex NT tur, & nulli cedit, 1mó nec fluminibus obrui- Q a totis viribusamamus, quia tunc viciffim ab &t cop.8: tur, necauro corrumpitur z $i dederit bo- ipfo amamur, LP 47. iC 1 n omuem fubflantiam domus fua. pro dile- Hinc fponía h occe ut muniretür pro» £ione , quafi nibil defpiciet eam., Obfer- hili pugnaculo expetiit exofculari à dilecto,, cu- ves velim poít fluminum inundationem;pe- jus amore languebat ; Nwnerate dilecfo meo, CAnby 3; ofculi cuniarümque oblationem, adhuc triumphos quia amore langueo , quàm felix infirmitas ! : 1. H()l'ibl recenferi amoris; quia nimirum | difficilior quàm falubris egrotatio! languere amore ïfmur eftcum auxoludia; quamcum gurgie; cüm ...... pout, in exle(temfponium , & perire dilectione ) Wtis Wirys B Amorhominis inDeum jugiter excitandus , &c. 103 utinam, & nos fortünátohoc febrili xiftu-la« murus, fed'nos ut Deumteneamus noflram L boraremus; ideo (anitati donaremur , quia fulcientem imbecillitátem-& hanc defenda- hac febri zí(tuaremus: azftuseft, (ed.amo. mus-debemus & antemurale-extruere, hoc C ris, qui folatium adfert, & reficit. &eftuam eít cuftodire noftrum cuítodem, propugnare a £em ; Ó utinam daretur & -nobis.hoc z(lu noftrum propugnatorem., ac defendentem: ánflammari , hac febri-laborare, hac:charie defendere, (cilicet.ut ille-fiat murus ;protes * tate languefcere! .& ideo fponfa cüm lan- gens, debemus urbs effe fertitudinis, feu .gueret amoris vi correpta, flumina non pe- amoris ; fortisenim e(t ut «mors dilectio, &iit, quorum laticibus vehementia minuere« tunc in circuitu noflro -erit, nobisque mu« l$ tür ardoris, fed ofculari enixim-expetiit à -nimento, :fi eum enixim dilexerimus, mec c.mg- lo fponfo, ofculetur me ofculo:oris fui, hoc eft, «ceat, quidquam à nobis fiet, quodipfiminus pla« mon petiit ,. ut poffet ipfa -füum deofculari 1 fponfum , fed utfponfus:eam deofcularetur xd?. 'Ut igitur ipfe nos muniat., :noftróque enixim efflagitavit; quia nimirum 'ipfam maneat in circuituyexcubandum nobiseft, ne ii 3mon latuit, parum effe Deum amare, nifi à finamus quidquam attentari, quo lzdi poffiz IY JDeo.etiam redamemur : :/fi-enim Deus nos Werus:enim amor ocyus ;periculis 'occurrit 4met, quia.nos eum amamus,tunc.ponitur amantis.;,:quàm propriis; imó.& proptiis, 4mutrus , & antemutale; quo Urbs fortita- h quia amantis ; cum fit anima magis ubi amat, :dinis noftrae Sion munitur, ne expugnetur; quàm ubi animat; -hinc Apolftoli, quiaveré ffulcitur , -ne cadat ; .ait fpenfa ofculetur me, Magiftrum Chriftum amárunt, cum navicu- qua ofculata fum :eum.: :minus enim -eft, k flu&uaret, rogárunt, timuerunt, .& al- quód.ego ofculer illum;; :nifi ipfe: me vicif- tioribus eum excitárunt clamoribus,eó quia ifim exofculetur, .Pereojnifi abeo . amer ; «utn ipfisetiam Salvator in puppi dormiene quem diligo;; :meze-cedo -imbecillitati , -nifi perichtaretur. Sed.undein Petró :prefer-- 1fuo ipfe me fulciat amore, langueo amore, tim tantus timor, cüm nauticam-exerceret, :deficio dile&tione;nifi fuo ipfe ofculo mihi 6it marinos fluctus :etiam pedibus «alcare di- folatio. :Q febrim 'falutatem ! O zílum dicetit, &b undas decumanas:nautice artis 'haritatis feliciffimum! : quo fponía naufeat, induftrià eludere: -unde igitur tantus in:Pe- fuper cibo leviffimo voluptatum; rerümque .tto timor, :'cüm edoClus enatare , adhuc ft omnium liumanarum, *nec ampliüs «curat fluctus-navim exforbuiffent, potuiffet ;ipfe 46 honores , ac dignitates, nec inhiat opibus, natatu littora -appellere:? ;Nimirum«cum & divitiis, necíitit voluptates, & delicias; medijs in-aquis igae aeftuaret . amoris in Ma- Ted tantüm ofculum.enixim petit. :giftrum'Chriftum , & quo fluctus argerert : 8t. Vix didicit in -cunis balburire., -&jam tumidiores., arderetipfe flammà vehemen- fa&idit-quidquid 'voluptatis, :honoris., & tiote., :non proprium rantüm timuitin exe äl €ommodi mundus fuis :exhibet incolis; & €itatzmaris procella: periculum, fed quia im, L antüm ofculum (itit , quod enixim .petit : pavi dormiens periclitaretur & ipfe Magi« fter quid ? .an dulciaslocuta fuitfponfa., quàm Sed (i non proprium, fed fopiti ti- cocleftis fponfus? .(iquidem 'Chri(tus ingre- muit Magillri periculum, cur Martb. , Sale « Heb. Yo, diens mundum teíte A poílolo., :converfus 'Vatórem timore correptus alloquens 'ait $ P ad Patrem dixitc Olationes; 6 facrtficta no- -Salua nos perimus , cur potiüs non dixits Juifli, corpus autem perfecisis mibi.: (pon- '4mpera ftatim ventis , 'ut fileant; co&rce flue ;loïR?Z;- If élus decumanis tumidiores , ;ne una cum ! fus ctucem receníet , -cüim Íponfa ofculum Áitiat; ille patibula :meditatur, 'hec amoris CYavi te ábforbeant, i.'alva; i fzeviente: procellá delicias efurit; ille fpinis eircumfepiri co- iperiturum, ? gitat, hac amotisfulciri floribus; ille faxeze Verüm qu ia pericalum Magilirra p* illigatus columna flagella ,& vulnera appe- 'tro dile&i;Gib: Petrus propriumfecerabideo tit; hzc veré in ofculo amoris ro(as legere '€ fomno eum excitans dixitSz/va nos peri- labiorum purpurá vernantes expetit; uter- nu qua(i.diceret, 'pereo f tuperis: verus E que tamen .amore ferebatur ; íed.quia à 'enim amor eít, qui fc incelumem putat , (1 is Íponío fpeciatim redamari-concupierat fpon- non pereat, quem amat;. & ideo Petrus Mas Íía, ideo prater amorem., quo eterni Pa- giftrum rogavit, ut fuos falvaret Difcipulos, tris Filius-omnes.generatim . profequebatur à quibus cum totis diligeretur vifceribus;non homines, fizivit fingulare -fpon(i ofculum , exiftimáífet , potuiffe matatu naufragium Ilfl;l 2(' 4 quo fortiüs muniretur , ne.caderet ; ofcule- 'evaliffe., fi Magifler dormiens obrueretur zur me ofzulo oris fuj: & quamvis fpontus flu&tibus: & ideo pereunt Difcipuli diligen- eam ample&taretur: Leva ejus -[ub capite tes, quia Magiíter periclitatur dile&us, Vee rüm quia Chriftus fuos redamavit Difcipu- 360 , &5 dextera illius amplexabitur me,ad- n huc ipfam divinitatis dexteram , quafi ni- los, fuit iisdem murus, & antemurale, ne eorundem navicula fluctuum ] 4h hili feciffet,fi ofculum ei defuiffet;à fponfo x - impetiga afful- 'tibus mergeretur.: ofcalum petit, feuab ipío redamari, utnon $f. CHf floribus tantüm fulciretur, fed muro, & an- "Quàd f vbi f. 3lus-, "ibi nullus timorls "ocus; non erat; cur in navi timerent Difci- Àfaia 26. temurali muniretur, necaderet : Sd'lwi?*'v' puli, in qua falus ipfa federet, Sponfa f5 ponetur in ea 1UWrus , &6 antemurale : ni« $ mirum Deus ut nos tucatur, factus. e(t mobis :adfuiffet cum Difcipulis in navi illa flu&ibu " * 104 , Differtatio- V, dl ] uf quaffata certé non liberari petiiffet à pericu- amoris excitaret, nift oleum , quo alcretuf 4l lo, quod tunc imminere Difcipuli. credidé- effulum poffediffet ». fponfi nomine,oleóque kl runt, fed contentaofculo fuo quieviffet cum effuto cüm primüm ditatam fe novit, non m Íponío , ac ferventiüs amoris flammá exar- ampliüs tam folicitafuit de ofculo: quia per- h fifíet ,. ventorum exagitata impetu , ac ma. fufa oleo, & fponfi nomine , íeu amotis rum rinis madefacla flu&tibus, quosri(iffet,cüum flammá, qua arderet, diligit quamvis ofcue & nec flumina, nec fluctus obruere. charitatem lo deflituta; refpirat enim folo fpoafi no- lm poffint;ofculetur me ofculo oris fui , nilavi- mine, quod Íuo- adfert Janguori íolatium ; fneus dius exegiffet, quàm hoc ofculum,feu reda- tota exultat, fervétque amore, fi ejus no- &f mati àlponfo, quem enixim diligebat, Plu. men fonet non tam in auribus, quàm corde; dem ris enim fecit fponfa ofculum fponfi, quàm & recogitatum fponfi nomen mentem .nue cxtera omnia, qua mundo funt pretio;cüm trit, & amorem. ,aml nihil fciret etiam orbem terrarum exejus pendere Parvula tunc fuit fponfa cum ofculo- digitis; opes, & vitamin ejus refidere dex- 4 po[fe rum lacteconcupiíceret enutriri : nunccüim tum terà: imó luto, & cinere & algáviliorem, jam adoleviffetin fchola.amoris, evacuavit, hi / fc cxiftimáffet , quamvis pretiofiori mundi quae erant patvulz,; folidóque.nominis:cibo fupellectili locupletatam ; fi fe deftitutam ää qu enutritur: Oleum effufum nomentuum: quia E hoc ofculo noviffet, & ideo enixim folàm jugum divinz legis.non:ofculorum -deliciis qula uUl petiit ofculum,à quo folo nofceret poffe ve- fit leve, fed cceleftis fponfi nomine,oleóque tnu ta donari beatitate, N fuaviffimo ; neque amor'hoc perfufus .oleg Em 4* eum Fuerunt hac initia languoris, quo fpon« putredinis :expavet. ;periculum 5 'innutritur fa usque ad ofculumamorisaílu agrotavit; $pon 'enim vegetior-oleo:.rectarum operationum; fi tamen fuére initia, càm dediguetur cha. 'quibus:ne fponfa deftitueretur., néve -otiari i ritas claudi terminis. dend Primum tamen,quod videretur, petiit poft fponfum currere;cüm« bin, Íponía fuum petiit à fponfo , ofculum fuit , que fequi,quocunque.iret: Zrabe/me, .post * Qu ^ H?Zf.)f e €————— qom quia cunéta fortunz blandimenta , mundi te curremus : iedquid trahi cupit,.qua cur- lenocinia, deliciarum illiciafaftidit, qui ve. hort rere petit? fi trahitur, jam:noncurrit, quia ré Deum amat. Parum amat fponífum, fi non vi propria, quis trahitur , fed.alienas Tnam quid aliud prater ofculum à fponío cupiat, currit autem quisque indita fibi virtute;.cu£ pem] parum amat, cui fufficit .non peccare 5 :non igitur trahi petit; quz poft fponfum currere difft eiden amat, qui ofculum non :optat:;non fuit fatagit? an quia verusamor vel cüm evolat; Magdalena folis fponfi pedibus :«contenta ; volur le putat flare? G cüm .currit, fe quiefcere quamvis ijsdem illigata capillis amore lan- autumat ? :ferventer -qui.amat, tametíiin fudor ferun gueret ,. nifi fontibus 'eos abluiffet lachry« amantem currat ; quia impatiens eft :amor, inatum; G ofculum pacis fenfiffet fibi à facrif morámque omnem difrumpit; fibi quiefcere fponío datum, V/ade n paceremittuntur tibi videtur, doneceum.affequatur: .qui :verà Áigy peccata tüa, Sitiit Samaritana aquam non modico flagratamore, volate fibi *videtur;, Quo tamen puteo incubantem, fed. falientem in duy; fi vel pedesmoveat, ideóque nos fegnes -in vitam zternam , ac redamari à fponfo , cu. curfu fumus, quia modice :amamus;, «X fi jus amoris f6 pou'ä flammas in aquis excitayic putea« pedem moveamus nobisvidemur aquilarum ex:equáffe volatu pernicitatem; & ideo fpon- Ícrib $. VI, fa, quia ferventiori dilexerat amore , :non Íolin currere, fed trahi fecredebat; &trahi pe» fuis v Veri in Deum amoris lychnus , ne tebat;'ut currere poffet: Zrabe me, pof ze fæ, q dormitet j vel moriatur zutrimento de- curremus : nefcit charitas tarda -molimina; fe fpo currere cupit Euro ocyus ad amplexum fpon; Qyer. flitutus, alendus est oleo interna pacis; & externa operationis, fi, nequeotiari vult, que toto nifu petit cure &aden rere, aflecutura- quem diligit, Imó quia Wt f; C* I fponfa ofculo fponfi afficitur, nonta- amorin aliosfe diffundit, mon folus petie led& men nomen fuit fponft oblica, cüm il- currere, fed fociis flipatus Zrabe se ,. pf Y d ^. lud altiàs ofculo,& oleo fibi impref- te curremus, quia charitas benigna eft, ítu- Qa»». 1. L] " fum voluit: Oleum effufum nomen tuum LÀ détque omnibus impertiri beneficia: imó quia an nonut faciliüs conciperet amoris ignes ; non amat, qui bona, quz poffidet, in alios tllr,ql quos vel ipfum nomen effüfo oleo incende- non diflundit ; cüm fit Philofophorum fci- Enlm. ret? hoc fiquidem oleoignis nutritur amo« tum quodpiam;non effe aliud amáte, quàm QUo a ris, & ideo cum nominelponfi fibi voluit in- alicui bonum velle, quo conftitüto, fit, ut Dofl fundi , ut quo amor aleretur, nunquam de- quanto majus bonumcuipiam volumus, il. &tail eílet: delicaté amat, cui vel folum dilecti lum vehementiori profequamur amore, lt nomen fapit ; folo fpon(i nomine fe defpe- Hinc fponfa, cüm impenfiori amore jf Obtuh &am credidiffer , nifi & oleocffufo fe prz- fuum profequeretur fponfum, cuncla, quae Brand fenfiffet affectam : flamma (i alimento de- poffederat bona, munifica ei largitate flatim T. flituatur, quamvis excreverit in incendium, dederat , tantüm ut ipfa fuum poffideret di- Gt h flatim extinguitur; perítque in umbra,quz leétum , cui nonfolüm hortum , verüm & üüt Íplendoribus coronabatur ; non fatis fuit, plantas, atbores, fruchísque omnes, quin & BEU fponfa fpon(i nomen, quod ignemg in ipfa — affcium ad ipfos ampla ceffit largitate: 7e lt in E nidt lt 0a Amorhominis in Denm jugiter éxcitandus, &c. 10f lN g Cnr/:t,c';þïe niat dileBus meus in bortum fuum, & come- non in gemmis pre-tx;uxp'.; 'fed in voluntate dat fruciia pomorum fuorum. — Abdicaverat pronitatem, i Íe fponía horti fui dominatu, ac totius po- Sed quid ? quàd feptuaginta Interpretes la marii; proinde non dicit veniat dilectus meus E H legant : Defcendar fraternus meus in bortum in hortum meum, & comedat fructus pomo- meum,8 comedat frullum nucum eju :f fpone ]a rum meorum j fed veniat in hortum fuum; fus regaliredimitur diademate, regius po- )a & comedat fructus pomorum fuorum: fo- tiüs eft eicibus exhibendus , fercula func illi lüm ipfum dile&à vocat fuü, veniat dile&us paranda delicatiora;cur nuces ei apponuntut, ja meus; meus ipíe fit,& omnia meaillius fint: quibus vefcatur ? &f'comedat fru&tum nucum & fortáffis füuum dixerat dilectüm, quia ei- ejss, an quianuces multiplici cortice nucleum le dem hortum,. & . cuncla, que. poffideret, intus obtegant, & Deus ijs vel maxime de- jam fuiffet elargita, Deum enim habet, qui ] ledetur fructibus, qui exteriüs non patent, nihil habet ; & omniapoffidet, cui Deus eft fed interno matutiunt affeQtu, dulcefcunt a« r poffeffio ;; quia dominatu fe fponía bono- more? Sciocoleftem fponfum latebris gau- l fum omninm fuorum abdicaverat , ut ni» dere, precibüsque eidem in abfcondito fufís, 0 ao hil üibi retinuerit , meruit Deum poffidere, càm oras ait intra inculiculum tuum: quid IH quo. pacto etiam Abrahz Deus merces fuit; hoc? nifi quia magis penfat affectum.intus l$ quia & pattiá ulcró carverit., G domo | Pa- latentem ,^ quàm effe&um extra patentem ?2 Ils ttis, 'ribui Levi pars, & hareditas Do- amat fufpiria noftra, fed qua intus affe&tus 9 minus fuit , quia nulla.ei portio terrarum elicit, non quz exterius hominum objiciune h cum cateris tribubus in pattem obtigerat, tur confpectui,. Noftra jejunia, eleemolynae, Sponía igitur.cüm impenfiffimé (uum ama- ) quibus alienz opitulamur indigentize; noftrae / ret fponíum., .non ei hortum tantiim poffi- preces, quibus Deum nitimur in noflra vota I;idem. dendum tradidit, fed & plantas , imó G fru- flectere; noftra cilicia ,' quibus rebellantis Gus plantarum:; veniatim bortum fuüsna, 5 concupifcentiz co&ércemus motus, inflar nu» Cutit, comedar frusius pomorum fuorum ,. facilé cum multiplici involvantur tegumento,intus hortum noftrum ,. corpus fcilicet, & ani- ES foveantur affectu , ut gratiora Numini ob- mam Numini confignamus , ad quod fcimus tingant, quod adeó hoc involucro deleélas h pertinere cura pleno ac difpotico jure ; fed tur; ut vel in Matre propria nucleum Virgia $ difficulter, &raró poma, fructásque horti nitatis, fponfi cortice tegendum curaveritne g eidem cedimus. Quàm pauci qui propriam foris ftatim appareret fuiffe é Virgine Matre 'a voluntatem ;. labores omnes, quos fubeunt; editum. . Quinimó mercaturam cum doce- ü fudores,. quos fundunt 5 verba, qua pro- ret folas € gemmis margaritas conquifivit , " ferunt ; affectus, quos ex corde eliciunt,Deo emitque,eó quia folz fub cortice concrefcant. facrificen? quàm rari qui fcrmones omnes, Quéd (i thefaurum emit, ideo fibi comparas * fingulósque cogitatus , & omne opus , in vit,quia deprehenderit in agro delitefcere, quo exercentur foli dedicent DEO , .cujus £? 3 - Quàd fi fponfa inhortum voluit fuurri duntaxat gloriam in iisdem quarant, & non accerfitum fponfum, curnon potiüs verna iil f potiüs proprium commodum. temperie, cüm areole herbarum | lufu jo« $6. Facilé Dominium horti noftri Deo in» fcribimus. cantur; flores colorum vatietateelegantios Verüm eundem rogare, ut non rem fpectantibus pompam exhibent ; & ca« la Íolüm in hortum fuum defcendat, verüm & nore avicula arborum ramis iníidentes fuis veícatur pomis, amoriseft unius fpon- cantu multiplici aurz plaudunt teporibus ; 4 j Íz , que nontantüm corpore, fpiritn, G vità arborümque comis , " quibus obtecle au« fc fpoliaverat, fed à dominatu etiam abdi- diri potiüs volunt; quàm videri ?. cur cüm caveravomnium operum;imó & affectum ad fponíus fit los campi , non eum accerfivit, l cadem excufferat , ideóque fponfum invita- c cum in horto candicatent lilia , purpura» verat,ut non folüm veniret inhortum fuum, fcerent rofz,vernarent tulipse difcolores, &t 7 €, d led & comederet fruiu pomorum fuorum.s, reliqua Florz odora proles adole lCCI et 2 [ non dixit comedat poma plantarum, fed fru. cur in autumnum diftulit invitare: fponfum f étus pomorum, nimirum fructus fructuum, in hortum; in quo caniculares folis radij pena L quia Deus non tam operibus noftris delecta- dula exarboribus poma concoxerant? Am Jo tur,quàm eorundem operum pio affe&tu: non quia pomis, feu operibus ex ardentiore affe- 9 enim quid effe&tu ei offerimus, attendit, fed é&u profetis;-ac perfectis magis delecletur, ie quo affe&u; feu quo animi, cordísque fenfu quàm floribus? eó quia iftiinonni(i ad ocu« n noftra ei dicemus, penfat: iddue teftantur lorum, nariámque oble&amenta adolefcant? ( 2railla duo, quze arz vidua obtulerat,munus cüm enimin floribus pretium nonnifi in exe l licét effc&tu fuerit cateris tenuius, quz alij tima difcolori pompa fiftat, fitque tota flo. obtulére, quia tamen affectu fuit omnibus rum fupellex exterior ad illicia duntaxat " f grandius; metuit reliquis praeferri, acgratius oculorum, noluit fponfus ijsdem dele&lari: P Deco obtingere, fi Deus in noftrum defcen, qus latent in corde , quz foventur amore, dat hortum, non fructibus vefcitur, fed fru- hzc illi placent ; non que folo proferuntur j €uum fructibus, neque in pomis . attendit ore, vel oculis exhibentur ceterorum , à eraffitiem , fed in. corde promptitudinem; quibus vel plaufum extorqueant , vel com., non in auro pondus, fed inanimoaffcctum; modum trahant, [ l9 Verani de Afeäiäu: Tom.It. : Dilc&æ» 106 d -;zpiacrtatio PA í5» - Dile&s fponfz invitatu defcendit fpon. per eligitur in horto,«& colligitür*'?V'cm'*in fed fus, intravitque in hortum füum;fed quid -bortum meum . [oror-mea fpoufa , mejfui ;putas , collegerit ? 'An racemós vindemiam i myrrbam -meam. cum. aromatibis meis s dil defpumantes ,. vel poma rubedine picta, vel quia fine myrrha non placuiffent fponfoaro- ee ficum lacerato cortice propriam"oftendenté mata , qui-myrrham füuam ; demeffuit - cum lj dulcediné , vel marnofa pyra é ramis pendula, aromatibus, à quibus fejüngi -noluit , fed & innata dulcedine ad efumallicienti2? nil fa. fiit fimul illigari: fed' cür fejunctim vocat myt- ium né horum : fed cüm-omnem : refpueret po- rham fuam meffui myrrbam meam ? cur fhr morum dulcedinem , fola fuit amaritudine myrtham - aromatibus prafert preff/ui smyr- deleclatus myrrha:- Veni im bortum meum.s &f rbam meam cum aromatibus, G non pouüs nub foror mea fhonfa , me[fui mayrrham meam.s, dixit ,. meffui aromata mea com myrrha ? eum aromattius meis e. nimirum vir dolo- ide an ut fuim : proderet affe&um " fingularem £m rum non dulcia , quzguftum titillarenc; fed in mytrham-? 'eó quia-plus noflrà ei pla- amata, qua linguam : torquerent- in horto PBT. ceat mortificatio , quàm aromata & mu- demeffuit fuo : .càm effet incruce - felle po- nera: arómatüm - non: meminit ; if poft tandus ; -voluit inhorto myrrham colligerez myrtham ,quia nimirüm mytrha-amarities invitaverat fponfa fponfum ad efum -pomo. fuaviter ei oleret pet-fe, & 'feótfim ab aro- l rum, quaSol beneficusad dulcedinem con. matibus ; -& hec "nonnifi mytrha . confo« «oxerat ; fed (ponfus myrrham quarit , in- 7I €iata; quia qua mortificationis amaritie PI .ventam colligit, colle&am comedit, & ejus non imbuuntür opera, -minus grata DEO paícituramaritudine, Voluitqüe fponfam obtingunt. -Meffui myrrham imeam, dein- edocere nil gratius in- noítro horto- illi ob- de pergit inquiens; comedi fauum eum melle J tingere myrrha mortificatione. — Si peram- 3s8:0, bibé vsnum tum laile meo , non dicit bulemusPrincipum.hortos nonni(i ad illece- favum meum cómedi cum melle meo , fed bras oculorum myrtus, ac buxus nobis ob- tanràm favum'cüm melle meo ; quianon lunt .viant , quz plexisinvicem brachiis; acver- :placet favus feorfim'à melle , ficut. placuit : pu tice non quidem demiflo, . fed truncato,vel iüyrrha fine aromatibus , imó' difplicet fa- ateolas variis depictas figuris -diftinguunt artid 'vus fine melle,-quia favus melle deftitutus, velitinera virefcente jugiter fucus eft, vacuitate imbutus, & nil vilius & riunt. fn'argine apg». i pro 60. favo, fi mel in'ipfo 'non delitefcat, Sub- $6 Non qusrit fponfus in noftro ! horto "dit ; bibi vinum meum:cum latle meo., ut 1105 plantarum illecebras , florum lafcivias; po- inde difcamus , fponfo coelefti non propina- morum divitias, itinerum "pompas, fom. refolum merum, fed vinüm lacte mixtum 2 lext luve tium falientium Jatices , quia-haec. omnia id eft amorem, cujus vinum eítfymbolum ; Íolatio inferviunt ,non mortificationi, folam ecul ünàcum morüm innocentia , qua in la- . Àm: quatrit myrrham ,. quà mundi folatia im. &e : praefignatur . noflrum fitit fponfus V buta; ac infpería amarore abjiciantur: non affe&tum, fed Jacte. innutritum | innoceime ; divitias quaritànobis, non pretiofam petit tiz, n fupellectilem, non gemmis deleclatur, non Sed cüm primum vidit fposiía inhor- €1. qui flores colligit difcolores , fed in horto fo- tef to fponfum myrrha dele&ari^ ab ea haud j; lam quarit myrrham, quz nullius eft pre- abhorruit fponfa : "Fafeieulus myrrba di- fe tij , & hacunicá fponíus capitur , & hanc h, leilus meus mibi : inter ubtra mea commo- capit: nimirum -ex noftris operibus jis de- rabitur: quiaamantiseft, id tantàmvelles pit lectatur, qua licét minoris videantur pre- quod 2mato placet : pluribus placet ffpone qua tij, apta tamen funt concupifcentiis coér- tard fus, fed quamdiu lilium eft,: & campi flo- cendis, voluptatibus abigendis , ac moru- Ículus; qui fi convertatur in myrrham, fta- kll[l ficationi invehende : hac funt virguita , Quia tim fpernitur. Sponía quia fponfum ama- quz licét incuriosé exculta, fi plena manu vit, nomut lilium, fed ut fponfum, ideo Qu colligantur probantur à fponío, & appro- five floridus effet , five myrrheus toto affe- p bantur: myrrhaeít ,' qua prima inter aro- &u fuit.eum profecuta, quinimo nusquam y, vol, mata legitur; fed qua etiam fuper. omnia à fe dile&tum fponfum dulciàs , chariis- VT aromiata fponfío placet, — Licét fponfa non. !s que amplexata fuit, quàm cüm eum novif- * nifi pomorum meminerit , cüm fponfum fet in myrrham verfum * Fafeciculus nmyre — D invitaret in hortum ; hic tamen neglectis b« dileilus meus-mibi : - inter ubera mea.» tor pomis myrrham quarit , — & quam c«teri coumorabitur. Amor enim nifi piclus, vel ipit fortaífis pede conterunt , ipfe plena : manu fictus fit, quó fibi duriorem experitur diles qua ample&itur, « colligit. Qum, eó fuavius'eidem eblanditur ; non imo 61, Amara fugimus, quia palato minus enim Job uberiàs Deum laudavit, nec une cxeq atrident; poma myrrhz praferimus, quia quam profufior fuit ejus encomiaftes, quàm lus dulcedine guttur titillant ; fed que à no- cüm ab eo eft Sathanz traditas, Haciuera- quat bis negligitur myrrha, hzcà fponfo avid& tio , curSponfa cum à f;onfo in cellaria de- bic colligitur, hac illi placet , qua nobis. di- duceretur eum norginet Regem: Introduxit fplicet: quàm dulcis fuit fponfo hec myr. üp PEF'oy in cellaria fua,& cum duriufculis eam Voli zha amarities! qu& primogenita ab ipíg ïgfcepit , nonin cellaria; fed inter 2erumnas lllpe pere alna ! h Amorhominis in Dcumfjugi'ter exc'ifandus, &c, wr perduxit, & dumeta, non ampliis Regem, voluntatis inomne perfeverare zvum ,r & i ' fedà fe dile&tum vocet fponfum : 'fafcteulue non per unüm tantüm , vel alterum diem, myrrbe diletlus meus mibi : nimirum .plus . meníem, vel annum: unde.David, quia veré 1 dilexir myrrhz amaritiem , quàm vini dul 'Deum amavit ait;Zgclinavi cor peum ad fa« Pfalm, 1135 n d «edinem; plus concupivit faturari myrrhá, ctendas 3uTlificationes tuas in ateruum , quàm inebriari vino : verüm id proprium quidem quamvis »plura occurrerent etiam [* fuit unius fponfze, impenfius amare fpon- vitz pericula; qui enim veré Deum amant; T a fTum cum fa(ciculo myrrhz, quàm vino onu- funt veluti fulgura illa, de . quibus Job : flum. Perpauci funt, qui eque caelüm infpie t Nunquid mittes. fulgura, & ibunt , & re« '?*ï?-ä& E €iant five ferenum folari radio :rideat, five vertentia dicent tibi: ad/umus? fulgur, & mubibus fcdum pluviis lugeat, — Abráham P. fulmen perinde ac nomine, etiam .natura ideo commendatur,quia zqué Deum dilexit, affinitatem .contrahunt, funt enim ígnes £üm filij ortum nunuatet j ac cüm filij m« fubtilifhmi., fuapte natura.in fublime ni- ] peraret facrificium, tentes, 'Verüm quía Deus ea deorfumtru- 'dit;propriz tunc.zequé fulmina!, ac.fuleura &, V. oblita nature, :mira :celeritate .deoríum ja Jl amanti magis volupe , quàm tuuüt , omnem perruptura obicem,fivetur- tis fit, five.propugnaculum, rupes, auckfer- &2 prompt? ,"celeriter, ac detojanimo :xum;f(i eorumdem obfiftant motui. ronóque corde exequi . qua uoUit A« An non fulgura dixerimus eos,qui Deum 65« | emato placere,ac arridere, «enixim amantes propriam frangunt volun- i Ui veré amat, non quz fibi atrident, tatem, ut integre pareant divinze? hi fua- £1, pté natura nonnifi ad fublimia adfpirarent, fed quz amato placent, eadem pro- Q nonnifi in altum niterentur, fi proprios fe- "* fequitur; quia non propriá vult vo- Juntate , fed illàamati ; :cujus voluntas pre- querentur impetus: fed diving obtempe- £aturi voluntati ad ima fe fe etíam gauden- ä pria eít: qui amat , xvoluntatem exequitur tes demittüunt , .& proprie obliti indolis 3 amati ; & quidem intentione puriffima , munia queque -obeunt, licét obfcura, & . €ó quia voluntas fit Dei, qui amatur, quem $ viliaj difficultates, quz iisdem obviant fu- s propterea , fi veré amamus , non lucri caue sà cum diligimus, fed quia dignuseft, ut à perant, obices perrumpunt: .neque crébra - X defatigantur itione.peraétis imperiis., fed nobis fummé ametur., quo pacto Deum di- ls fulgurum inítar revertuntur., fuóque 'hila- lexit Jobus, non quia divitiis ipfum cumu- res íe Domino fiftunt, dicentes t «ecce ad- ' laverit,non ulliusformidine poenz,fed quia dfumtus , executi fuimus, .quze precepifti, & oculo fimpliciea voluit, qua Deo placuére. parati fumus ad omnia , prout tibi magis Amanter etiam voluntatem exequitur ama- libuerit, cüm noftra.voluntas alia non fit, ti, & ex eo pracise quód eidem placeat,quod quàm tua; fieque gladii diftricli, neque amans agit , & exeo tantüm quód ei placeat, fecures imminentes , neque lu&tus intu- quia ut re&té monet S, Chryfoítomus, vere ; 44 neícit quid fit/Deo placere; fi aliam quarat TBeíÍcentes , neque procella cumultuantes ? nos terrent, parati non tantüm [uccumbere mercedem. Rurfus qui veré amat omnem difrum- laboribus, verüm & occunibere, fi tua fit $4. haec voluntas. it moram, ut euro ocyüs voluntatem exe- Scimus fulgura é nube multiplici ha- 66 quatur illius, quem amat ; fiquidem amor tarda molimina nefcit, & tardé velle " no- lituum acceffione densá, G utrinque clau- a lentis potiüs eftjquàm amantis; cujus obfe- Ía profilire, non veróeximo vallium , aut 'ex fundo pelagi furfum niti: perinde du. . quia eb funt magis grata , quia paratiora: qui amanter ac libenteraliquid agit. prom» €tilis amantis voluntas ad omnem obedien- tiam, & ad omne parata obfequium à folo pi» & expedité illud exequitur : benevole voluntati tantum adimitur grati2 , quan- prodit amore , qui nubium intlar füblimis Z ';!fdlm; 1e7. tum adjicitur more, hinc Píaltes ; para- avolat corporis fenfibus utrinque claufis, Felices, qui divinze adeó arclé noverunt jo tum cór meum , paratum cor meum , imo propriam agglutinare voluntatem, utnon- " non folüm expedité, &absque ulla cun&ta- "] tione, verüm & fingulari perfufus latitià nifi Deo placere ftudeant, eniximque to, gant, ut divinam poffint jugiter volünta- agit amans, ut qu& amanti placent , exe. tem exequi; eft fiquidem quadam ha« cce- j quatur; hilarem enim datorem diligit Deus, imo non folàm cum gaudio , fed integré leftis beatitatis praeguftatio ; cüm beati . in ccelefti patria. uberiüs de executione divi- exequitur, quodamanti fcit placiturum; & hunc in finem fibi praeftituit executionem, nz voluntatis letentur , quàm de propria L gloria, fíntque propterea fuo finguli proe. quam non protrahit , fed omnem removet obicem, exclodit impedimentum , utaman- mio pleniffimé contenti; nec ulli difpli« s ti placeat, ac perfeveret in executione ejus €eat , fi altet illuftriori fplendeat fulgore t e intuentes fiquidem divinam Majeftatem, Det K voluntatis, nec quidquam eidem magis vo- j voluntatem propriam fibi conftitnunt, cui lupe poteft obtingere, quàm ftatim placere amanti, & in taliamore, acexecutione ejus non folüm plené confermantur; fed ab ea- 15 O 2 Verani de Affeitibus Tom, l, -demï ä L(9).: Differtatio. V. 4 dem etíam abforbentur, transformantür- gna videatur verietate fimghlorum vita di- que vi amoris inillam , magtsque gaudent; flingui ,. [umma in unum venit. Atcepï. j d hanc effe Dei voluntatem , ut ea, beatitate m peritura perituri. Quid ita indigna., [4 donentur , quàm fe gloria ea frui. Y q [ é7. mur, quid querimur , ad boc parati. fumus, u Hzcdue humana voluntatis 'tum di- Utetur ut vtlt fais natura corporibus , n0s ]IW vina plena conformatio fo:cunda eft parens leti adomnia., & fortes cogitemtu , mibil amoris illius excellentiffimi, quo creatura perire de noítro : ià caducis, & fluxis no. t fuo unice adhareícit Gonditori, Utinam N Íttum abftrahamus amorem , quem fummo ' daretur nobisin hocce mortalis vite exilio u duntaxat bono impendamus , quz hic vi- hoc fervere amore! hacbeatá xítuare flam- dentur nobis adverfa, nec latum ungnem ab u u màá, hoc feliciffimo ardere igne? omnia animo retrahent tranquillitatem ; qui enim nobis ad vota fluerent, dulcefcerent ab«- nonni(i fummum bonum amat , fua fempet li « Ícynthia, faperent egritudines ,^ moleftize vivit forte contentus, & liberaliffima con« At non vexarent, &rumne non opprimerent, fof fidentia fingula , quze contingunt , divinz dolores noti torquerent , fed unica gaudere- tranfcribit providentie , & ex hoc amore folc fon :nus divine voluntatis exectitione , qua o- fummo bono tantàiim adhere(cente imalacia mnem nobis tranquillitatem etiam inter illa oritut in animo , quam nulla. unquam ve procellas conciliaret, pacem cruenta inter favientes procellz, nec tumultuantia vento« tuat. adm bella inveheret , & quandam nos in terris rumagmina turbant , necà quiete dejiciunt. cclefílem preguítaremus beatitatem , cu« Iddue càm noviffet Salomon vaftiffi- €9; : fur jus quandam veluti fpeciem munifica DEI mum illud humanz Sapientiz pelagus ait : g liberalitas fuis itnpertitur amatoribus: non fant Non contriftlabit juffum , quidguid-ei acci, Provee Ya enim DEUS zternis tantüm nos deliciis derit : juftus autem non eft, nifi quem amor am beateítatuit, fed diem aternitatis quafi A in fumrmum bonum informat, & perinde ([ubi preoccupans, quó nos ad omnia paratiores eft, ac f1 dixiffet, non contriftabit DEI ama. p initituat , € menfa fua coele(tis convivij pro- torem , fi quid ei acciderit ? loquitur Salo- fiis mulfdem veluti zternze felicitatis guítu- mon de rebus fluxis, G forttitis, que bonse Vett lum libandum, guftandümque nobis exhi» menti obveniunt renitente voluntate: quia ViIk bet, ne inter zeruminas , .moleftias, aclabo- mala voluntatia, cujusmodi funt peccata, & At res hujus vite folatia defint , quibus allicia- noxa virum iuftum, & Numinis amatoe lip mur ad coeleítia, Hincin Thaboris fafli- rem, non folüm folicitum hábent , verüm 0pp io faftidire terrena didicerat Petrus , cüm & dolore afficiunt : fecus adverfantis fore V u, 4Ut coeleítis beatitatis guftátfet guttulam, illicó tunz ludibria illa, que fecum trahunt fa- màl, Magiftrum alloquens dixit : Bonum eff uos cultatum amiffionem ,. dignitatis privatios —— timc bic effe Marc, 9. — Verüm quafi hoc ccelefti nem, honoris jaduram , opum Íípoliatio- ajeh neclare ebrius, quid diceret, ne(civit; prz- nemus valetudinis difpendium , amicorum p properum fiquidem eft, velle & ceelefti pa» funera, virum Dei amatorem nonaftliguntz IT quàd fi bella ingruant , gladij vulnera in- ttia extorres nectare potaþi ; & ambrofiá ii Q.ICi.' fligant, cutem tantüm lacerant, & corporis à Mao Illud tamen haurire commodum ex di- pulverem excutiunt, non veró animum pu t5 vinz voluntatis executione poffumus , ut pungunt; nec corporis vulnera ejus lzedunt vile Íaltem omnem procul abigamus mole(liam, integritatem; quinimo uberiüs ejusdem con- ulif animümque ad jugem componamus mala- fulünt fanitati, quia amanti Deum calami- «af ciam » quam nec procella turbent, nec flu« tas omnis occafio efl virtutis ? hinc Apofto- 2;adCorpth, lus Repletus fum confolatione , fuperabuns pun Qus arietent , neque Euri, Notíque exagi- eap. 7, ht, tent: fí enim animo imbiberemus divina fieri do gaudio in omni tribulatione nofira : hoc eft non in fame ftomachum rodente . dun- gi providentia quidquid molefti , vel adverfi, aut minüs grati nobis videtur obtingere; fi taxat$ aut fiti fauces exficcante, aut vinculis Quà lii confideraremus fingula à DEI providentia libertatem corpori adimentibus , plagisque fanguinem elicientibus, fed in omnibus s« Qula dirigiin mundo ad fuos fines; & univerfa ad beatitudinem difponi juxta fecretiffima rumnis, fingulis anguftiis, cunctis adverfi- Vi llf DEIjudicia;, quorum lege omnia decur- tatibus, i» omnui tribulationenoffra: neque * runt, moventürque ab omni zvo , nullam perfun&toriá duntaxat íe fatetur letitiá ä afüic & nobis adferrent mole(ítiam , qu& nobis ad- affeum , fed repletum — omni gaudio : veríari videntur, quia nobis non detrectane Repletue fam. confolatione , fuperabunde tibus, fed volentibus obtingerent ; perim. gaudio. 79, de ac ex DEI providentia fiunt , cui noítra Da zíluantem ia Deumamore, da an- adhzrefcit voluntas , diving jugiter agglu- helantem Numinis duntaxat voluntatem ; Providentia tinata: fcité Seneca; Cau/a inquit ex cau/z & hunc neclabotes frangent, nequerutme $p $ :nfg pendet , privata ,. ac publica longus ordo ni& opptiment, neque anguíliz coarétae f verum trabit , ideo fortiter omne feren- unt, neque moleftize turbabunt, nec ulla la dum efl : quia non ut. putamus , incidunt trilitia à mentis dejiciet ferenitate ; rele rj ,,, euntia , fed veniunt, Olim con(litutum eff, Ambrofius : Ef jm illie , boc eff in la- of ag N boribus aliquid acerbitatis, — Quem virtw quid gaudeas ? quid fieos « && quamvf: "ma.. auEmi l Amur hoininis in Dc-um jü'gïtcr-cxcïtandus ,& Io9 animi won -gïfäbnditdolorem ? neque enims dus fuit fomnus , . cum poft longa itinera grofundum amare navigaverim ,. quia vua- defeffa membra non in pluma ,. fed (axo dofa. funr littora $. meque celum lucidum ; quieverint; fed vidit tunchuc , illácque eun» tes ; & redeuntes Angelos , imó & Deum quia snterdum obtegitur nubibus s neque» terram fecundam,quia aliquibus inlocis je- capiti acclinem fcalarum, . Plura videntur Íaxea , quibus tamen infomnes excubant , jena glareaest 5 aut. latas [egetes ,quia im- mixtam [olent babere flferilem avenam.s. An : el'iu Refert Heraclitus Alexandrinus Similiter puta beara meffem con[ctentia in- Íe acceffiffe folatij fpiritualis causá Dorothe- um fexaginta jamannis in excavata rupe vit& verpellari aliquo acerbo dolore , tamen ma- nipulis vita beata , fi quid fortà accidit ad- fanctiffimé agentem , ab eóque adfontem verfi , atqub amaritudina tanquam fleri- miffum aquz hauriendz causá , ferpentem L] [] d avena ab(conditur , . aut tanquam lolyj vidiffe , puteo innatantem horridóque Ípectaculo , ac timore perculfum folicitos amaritudo frumenti faavitate obducitur 2 non tangunt , neque turbant juftum , qui pedes cum vacua hydria zetuliffe ad Doro- folo in íummumbonum zítuat amore, quz theum ; qui fubridens , hominémque diu- novercali odio advería in eum fortuna mo- tulé intuitus , capitéque leniter concuffo lä vet 5 quód fi xrumnas , actentationes fen- dixit , quidni ;fi Dus diabolo permitteret tiat ,non tamen ijsdem confentiet: & quem- viperas in omnes deijci puteos, an netu om- admodum pluta, qua in mare devolvuntur ni prorfus abítinerespotu? hocmonitoHe- éy J flumina , ejusnon mutant faporem , necmi» raclitus abundé edoctus reffumptá hydriá , nuunt Íalfedinem , ità neque rerum adver- & ad fontem reverfus cum Dorotheo, juffit [ , Duig, c, l? fantium impetus virum juftum ; quem Dei hic, hauriri aquam; quam cruce fignatam amor informat, ex adverfitatibus nullam propinavit Heraclito fubdens, tibicrux Sal- fubit mutationem , necfaüum minuit in fume vatoris erigitur , ibi corruunt artes Satha- mum bonum amorem , quia omnibus extet» nz. Etubicordiviniamoris exzfluat igne, nis longé potentioromnia ridet , quibusno- quamvis fásque , déque ferantur omnia , imó & coelum ruat fub ruente hac mole nil vercalis fortuna lachrymas elicit 5 imó ea vincit ; & cüm eidem ad vrrtutum exercitia trepidat : ampliffime fiquidem funt Dei [ áter fternant, eó altior extollitur, quó adver- Íponfiones , quz cor,/hocce divino infor- f2 profundiüs eum videntur premere , ac matum amore impertéteitum premuniunt, k!fw'kl- a2£, opprimere ; hinc Regius Vates. —.56 amós- nec finit Deus opprimi, lavero izm medio umbre& mortis , non timebo Scimus Regem Sennacherib totzm de-- o mala , quoniam tu mecum es « GL revera vaftáffe Jud&am , expugnáffecivitates, foio timorem omnem excutit Dei amor , unde equáffe propugnacula, ferro ,'& igne ubíque &jebat D, Paulus ad Romanos 8. $: Deus excidia, & cladesíparfifle , & tantüm Jero- pronobis , quis contra nos * ftetit Deus pro folymam immunem ab hoc flagello man(üffe , Felice Nolano ad internecionem quafito , quam neque obfidione vallavit ; neque vi- ;ï dit ,. ut differté Ifaias affetit. fed vel araneorum telz inílar triplicis pre- "Hec dicit C^b. gre Domintu de Rege Affriorum , non intrabis pugnaculi ei fuerunt , neque armati mili- $es, quidquam ei intulére nocumenti , G etvitatem banc , & non jaciet ibi fagittam s E E non occupabit eam clypeus , & non miries valentius fuit ad eum propugnandum fub- tiliffimnum textum , quàm murus quilibet $n circuitu ejus aggerem. Jerofolyma uts craffior, Sunt jufti , & Dei amantes pote Urbs fanctuario infignis cor indicat re» pupillam Numinis , quam nemo tangere va* €&um, divino informatumamote, charüm- aC d "Po 70 let, nii is ; à quo Deus voluerit eam tan- que Numini: éftque inexpugnabile ,. nec illud commovet , quicquid ei accidat ; quam. gi : quód fi aliquid ipfi contingat molefli , quó Dei pupilla tangatur , non tamen hac vis dolor difterqueat vifcera , ferrum dila- ceret membra , fames ftomachum rodat , lzditur, nectriftatur, quia ideo tangitur, quia Deus vult eam tangi ; imó gaudet , 1z- fitis fauces adurat , paupertas ad anguítias ;ï tatárquede Dei voluntate ; quam hilari adigat, ac mille premant erumnz, nil pa- animo , lubentique corde exequitur : imó titur detrimenti , quia arctiàsDeo adhzre- fcit ; cujus voluntati fe fe ex toto confora amoris metamorphofi in folatia vertuntute &erümnae, in $audia moerores, mat. Id proprium eft charitatis libertate gaudere , fursmque in Deum jugiter niti , acflammá faltem defiderij avolare, necullis ä $ VII. finere fua brachia catenis vinciri , quin ad 70, Dei amplexus ea valeat aperirey & extena ua amanti Deum adver[antur dere: neque ullo poteftobice detineri , quin spfortunia exercitio [unt virtutis, nom exitio ; eíque dulcefcunt amara ,. arrident in Deum feratur ; cum ab ipfo amore tra» hatur , unde fponía fuum alloquens fpon- dachbryme , G mellia, ac plumea funt ;L: fum ait; Zrabeme , pofl tecurremus : qUÍA Cupp, euay prt WY Z s nimirum fi traxerit, fi fuo amore volu ntà« I. eüb.þ i 921 W Ndormivit Jacob. Gezef. cap. 24. frigi- tem inflammaverit noflrram , fi fuo igne cor do fub dio, terra predura cubile ei ftra- nofltrum accenderit , perinde ac flamma toto : 'äifcmr? vit, faxámque cervical exhibuit; rigi- nifu furfum avolat ; denec fuz adharefcat j fp*hæræ : 116 —-Differtatio V, - hi fphzre ? cor iïö'hiüni tot viribus nititur .quànrvini '*'*dü!äedine" ; cümintftoapcitut in cellaria . cürd donis, ac muneribus cumulae t Deo copulari , in quo plené quiefcat ; inquie- De tum enitm-eft cor hominis , donec in Deo tur.; plüsque fponfum diligic-myrrheum ; f quiefcat , cüm nil extra Deum fit ; quo ex- quàmifloteum;amarum, quàm amantem, pleri poffit , & in quó quiefcat, ne ' Qui Deum amat, quia floridum, ut 7f. n0 73 Verüm quiDeum fequitur, ejus volun- fibi bertie oleat , ut ab ipfe favoribus cumu« d tatem exequitur : idem fiquidem eft curre- letur , divitijs affluat , honoribus infigniae te poít fponfum , ac ejus voluntatem in om* pecn tur ,"non Deum amat , íed propria com- not nibus adimplere, Sunt , qui- afferunt fe dili- moda , quz inde fperat., .nec amor.rectus "r gere, Íed non dilectum fequi volunt, fed eft, fed recurvus, cüm non re&tà in Deum id appetunt ,. ut dilectus poft fe fequi velit ; ed tendat , in quo folo fuum figat tetminum , €ó quia non dile&ti voluntatem exequi fata- fed refiliat , - ut recurvus iterum.tevertatur grat guntj fed id enixim cupiunt , ot Dilectus in creaturam- 5 'fi Chriftus fit- nobis myrr* jf , 61 fuam impleat voluntatem ; -&-hi nonnifi heus, illico é finuexcutitur, & tnnctancüm h st t — 10 ore tenus diligunt ,. cum corde propriz fub- . eum amplectimur., cüm floridus nobis fua- derviant voluntati. -Nonamor eft iftecor- viter olet, ml 'Vetiori amore-Deum dilexerat dis, fed mentis infania ; qui veré amat , nil Conobitaille, cui-quoties in afceterio aliz Th | efa €i magis obtingit volupe, quàm trahi à di- 'quid obtigerit adverfi , coclum intuens di- H cere confueverat ? -.Salve amarirudo ama- f f lecto , & currere poft illum , exequi ejus ä voluntatem , implere ejus defideria, féque rifrma:, omnuis gratia , ac benediclionis plee Plt j totaliter eidem conformare, Sunt etiam;, "4: dixiflesbunc difcipulum Socratis cicue tüm qui diligunt:; fed duntaxat , -cüm res ijs. tam haurientis cum rifu ? fed meliüs dixiffeg fem dem ad votumfluunt., cüm fortuna arridet, Apoftoli Andrez affeclam , qui ingenti gau« ln cum omnia funt profpera ; cüm divinis cu- dio emirüs crucem falutavit , quam comie ol fnulantur muneribus , tunc enim cum fpon- excu cd"ï: -' e nus fumimá perfufus lxtitià amplexus eft z Ía dicunt: Introduxit me Rex in Cellaria.s fi veré Deum amamus , codem femper eum a fea : exultabimus ,^ €8 letabimur in te», amore profequimur , five nobis myrrheus tt0bl Ceilaria Dei , ejusfunt dona , ut etiam for- ludi fit , five floridus; nam &rofas legimus cum tunz munera , "hiscefi cumulentur, intro- luis fpinis, & hortum amamus cum fua fe- Vorii ducuntur in ;ellarfg:',' ubi exultant , & lz* pe; quá vallatur , & nucescolligimuscum d tantur., dua fuo cortice ; five fponíusofcula labijs figat , 74 Sed qui veré amat , non folüm c m five manu tangat , & feriat, femper verus te5e fponfa exultat in cellarijs in dulcedine vini ; amans equé amat: fiquidem à mana Dei Vipet verüm etiam in amaritudine myrrhzee , & amantis feriti beatius eft , quàm à quavis impt dicit cum fponfa, Fafciculus myrrbae di. aliáà mulceri : eft enim manus tunc levis , mini dletius meus mibi, $nter ubera meacommora- quando nobis gravis videtur; quia fi aggra- nobi bitur Cant. 1,. plerisque placet Chriftus , vat, erigit 5 fiferit, fanat 5 fi premit , Yada fed quamdiu arridet inlilio , vel ridet in flo- dilatat: quia non ad necem; fed ad falutem a re , Íeu quamdiu eft lilium, & campi flof- tangit , vel percutit, nof «ulus; qui tamen, fivertatur inmyrrham, Tetigerat Jobum manus Domini, Job. . T * 74. illicó negligitur, habetürque contemptui * Manus Domini tetigit me , íedab hac manu mus etiam Apoftoli, quibus Chriftus placuerat, JP 19. feriri beatius ei fuit , quàm à quavis alià fl utlilium, eum deferuére in fafciculo myrt* mulceri , ac proinde fe ex integro divinae Witat hz , cüm à militibus captus du&us fuit ad conformavit voluntati , . quia noverat ad* , Bhap fide Pilatum : at Virgo Mater , quia Chriftum verfitates Dei. effe inftrumenra, quibus non knqa dilexerat , ut lilium , & filium , eum nua- fathanas, fed Deus per fathanam eum preme- hyi, quam deferuit , five lilium fuerit, fiveflos meret : an non fi quis me ferrea chirotecha campi , five myrrheus , quia femper filius percuteret in genis , cruorémque eliceret , iu fi i fuit ; ideóque zqué inter blandimenta flo- jus vocarem ego chirothecam; eó quia im- fm rum , acarmarores myrrha femper charus mediaté me in genis leferit 9. vel manum , LT extitit : quinimó nusquam chariüs diledium qua mediante chirotheca fanguinem elicuit ? h, filium fuum flrinxit , nusquam ardentiori certé nifi defiperem , nec cirothecam , ne« ^ amplexu eiadhafit, quàm cüm amaritudine que manum, aut brachium in jus vocarem, anr. Y, fuit myrrhe perfufus, ' Fafeiculus suyrrba [ed ipfum hominem , qui chirotecá ferreá Vàpo hiec i diletlus zmeus mibi , snter ubera meacommo- meas lefit genas , — fanguinémque elicuit ; rabitur 2 tunc commoratur inter ubera , fioni etiam ad virtutum exercitia, ad torporem cüm premitur in fafciculo myrrhz : quia excutiendum , mentísque diffipandas cali- Vatur Wor verusamor, quófibi durioremexperitur di- dines , noftram fubindeexcutit Deus pellem; Jectum , €ó fnaviüs eidem eblanditur: non l ten ed manum , quà tangit , & excutit, chi- enim Job , càm eflet vir juxta cor Dei, feu rothecá tegit , fiveligneá, five ferreá; nunc tUl'b" o f veré amans uberiüs unquam Deum laudavit, enim fame punit , nunc infamiá premit , modó hos , modó illos , five notos , five &Teni nec facundiüs ejusgloriam explicuit ; quàm cüm noverit fecum duriüs agere, séque po. ignotos, five amicos , fiveinimicos, dome- Que i Hàte teítari traditum fathang. : qui veré amat , fticos, velexteros, confanguineos, vel af- W promptiüs amaritudine myrrha inebriatur, &nes immittit, quibus affligimur, divexa- Btio mu; ? y at Amorhominisïin Deum jugiter .xcxcitanäus ,COC i ] m je ur, fed eadem femper-reü Dei manus , 'tísqtie -*'prävorum a*-H'e*&uum , & pefp-*etuz; tametfi eadem non (int inftrumenta , femper -donaturferenitate , jugi afficitur laitiá , 'Deuseít ; qui nosexercet , :quamvis modus -qui enim oriuntur ad'eum turbandum nue t I^ fit varius : non conqueramur., 'eó quia illi 'bium .paffiones , -eas coércet , ac pedibus u nebulones nobis nocuerint ; illi tenebriones conterit , - diffipátque : & quamvis videas le -mobis detraxetrint honorem; 'illi trifurciferi 'tur moleftijs affici ; zegritudinibus divexari,, ad anguílias nos conjecerint ; -illi lurcones " 'doloribustorqueri, perfecutionibus premi,, pecunias fürripuerint jilli fycophantze nobis j 'mon propterea eft-minusdsetus , quàm qui mocuerint : non.conqueramur de chirothe« 'hilaría , & faturnalia agit, velbacchanalia €a , noncogamus manum vocariad judicium, . E ly -vivit fiquidem placidum eít, & occul« fed Deum afpiciámus percutientem ., : Deo .tum illud gaudium , quod tametíi exteriüs [ & 'gratias.agamus , . qui ad pulveres vitiorum -non fe prodat , intustamen animum recreat, 'excutiendos pellem noflram exagitavit : fíe- | '-;f:ieþ kmp. 75 *& cor laxat ; neque quidaliud eft hzc hi- wt enrm banc ,. fic & sllam fecit-Deus , -ut. laritas, quàm interior quies , "& pax , quá ]v 4 nou inveni4t bomo.contra eum juflas querie i. ' divino &ítuans amore foli adherefcit Deo , -380nt44, " quem- amat , & in quo plené quiefcit, five 77 -Venit manus Dei , 'ut Afa'nïtatc';mfcon- 'nubes tonitru mineatur., :five folgetrá, ac Il- I ferat : quód fi chirurgum commendamus. , -ac fulmina.rüant , five euri , notíque pro« f ferreo: fcalpello purulentam vomicam ru- (s - cellas.cieant , five omaiafus,. déquevertan- pit , eó quia falubri hoc-vulnere-corrup- tur, fivelanitate paudeat; :five xgritudine ] 'tum., vitiarümque extraxitévomicahumo-» d -abfumatur , doloribiisque torqueatur ,.quia rem ; ita Deus ideo-nos ferit.zegrotos, ut 4 'ut recdle S.:;*AmbrofiusT Non fraugitur. fa- ub.ored C fanctitati reltituat ; 'ideó pellem percutit piens dolovibur corporie , uec vexatur incom- a l. noítram., ut pulveres pravorum affectuum wä:q / $d modá-5 fedinerumnu beatus manuet z quia . j excutiat 5 ideo nos. percutit , ut excitemur mon én deletfatione corporis vite beatitudo ; n.; ad ftudia.virtutum.5 annon gratie funt à fed im confcientsa pura ab omni labe s. ta- Ug nobis Deo rependendz.? an non id faltem metíi. aerumnas fentiat ; :qui Deum amat , laudis.tribuendum e(t.Deo,, quod chirnrgo nontamen timet.,, fed invictus dolores fuos Qa vomicam ferro aperienti.?: quód fi laudi me- ex alto fpeclat ; :imó amoris rofa dumis dico damus , qui pharmacum nobis haurien- circumfepta-olet fuavior, *perinde ac thus , duim exhibet :amarum.ad .peccantes humo- -cüm exuritur., torretur quidem in prunis ; H .£es € corpore expellendos, qui theriacz fuze 1 fed intér cruciatus fuum-odorem diffundit, a viperam mifcet faluberrimo effectu.: cur I$ -& cclo fumum immittit, improbamusin Deo , quod laudi damusho- minibus ? .quid.conquerimus de Deo , fi nobis fuam praítat -opem , quà meliores.e. $. 1X. :vadamus ? Quid queruli in-Deum muffi. tamus, Íi nobis fertopem, — Siverüs eflet ,-*Ver'zz; in Deum AO TOÍ ATE EU nofter in Deum amor , noftram voluntatem datur , qua blandins floret ipter vul- *« fb divinze conformem efficeret , noftérque ani- nera pinarum , ac vernat fuavias vepretis mus fuper hecevectus inferiora, nulla tri- ä 6p t eireumfepta afficlionum y qu& licót exeimams füitiz nube fosdus , .perpetua gauderet fete- difrumpant cutem , quam (auciant ; nitate, & effemus quales Seneca fuum de- ; E] dntimi tamenamoris confalumt t Epij. ip fideravit Lucilum , inquiens L Nolo tibi Y z'nt—egrimti. unquam deelje latitiam , wvolo illam tibi do- 2 mina[ci: nafcetur , fimodà intra teipfum "Uftus, '&.amans-*Deum,ff uamante ipfuny L. fit 3 catera bilaritates non 4mplent pettus , tri-bgl-atiancm pronuntiat, fuam Deo 79« Jéd froutem vemittunt z deves funt 5 mifi tt caufam revelat., séque humanum, ac fortà judicas illum gaudere , qui videt. .. A4- ]. fuavem exhibet perfecutoribus , .& ficut li- nimus debet effet alacer, && fidens., & fuper lium-inter fpinas-, rofa interdumenta,olet omnia ere£ius, 2V fuavier , & qua ip(i contingunt adverfa ve« Erigendus eft.animus terreftres fuprae- luti profpera-lzeto animo amplectitur , ho« Qa ly Vaporationes, né ventorum vi exagitetur., flésque ut amicos excipit. & fpinas arume nec impetu paffionum , feu nubium-excur* 7 marum perindé.ac filias.proprias amat ; .ut fionibus turbetur : que enim pars a&ris ele- Íponfa cüm vero flagrarecin Íponfum amore, vatur fupra nubes, ordinatior eft, St paca- ffeut lilium inter [Dinas-, ffcamsca saea snter / CAst, , tior; non enim in nubem cogitur , neque [ fílias , & ideo uniadhaefit fponfo , quia.ine in tempeflatem impellitur , nec verfatur in ter Ípinas perinde ac inter filiaserat conflitüe , 13 j turbinem , fed omni tamultu carens perpe- ta, hoceít, perinde'olet exercitium virtr , tuo fruitur folis afpectu , — jugique gaudet tam .nter dumeta ; ficut t ferenitate. | floret incer--fgä,ngs Ita verus amans flammá , igné- lilium. " queíuo, quo sftuat, furfum evehitur fup-. Sed quàm rarus hic amor, .qui perinde 80- ra terrena quzeque, ut foli Deo adhzrefcat , intervepres quiefcat, & gaudear, ag im fi- el & ideo in (latione tranquilla quiefcens fu- nu filiarum ! quàm-dukes fant vero amanti fl ac perior e(t nubibus concupilcentiarum, ven üünt, & dc.hcias 've,g;rcs » qU& gujjgccsï:, inve DPUE] 'u(;z" — Differtatio V. - um influunt ; nönw enim fponfus delicijs affluens non verebuntur explorare , vefligia diledti ytig reperiturnifipo(t fpinas, G vulnera. — Per. inter milites fecuturz ? . cur igitur fponfa vitij Cdnf. ? [] eulferunt me, ait fponfa, && vulneraverunt enixim rogat filias Jerufalem , ut fi invenee tur : me, rulerunt pallium. meum mibi cuftodes rint dile&um , nuntient ei amoris fui delie infer surorum : quia nimirum fponfum quare- quium? quia nimirum, qui veré demifse de fuói bat , quem tamen adhuc non invenerat: un- Íefentit , G de exteris fplendide , de alijs de fnbdit : adjuro vos filie Teru(alem , [iin». meliüs fperat, quàm de fe , & ideb fubdit, folaa j M qeneritis dileflum meum ,. ut nüntietís e£ , ff inveneritis. dilecium meum , quia intra fe ( m m 9 quia amore langueo : amor inftar ro(ze blan- loquens ajebat , forté ille invenient, quem diüs non floret , quàm inter vulnera fpina- egonon tepeti , eó quia filiz fint Jerufalem, « fis if rum , &licét cutem faucient , difrumpánt- quia f/cut lslisim inter [inas, fic amicamea.s que , integritati tamen confulunt amoris , inter filias, (eu amor meus inter filías Jeru- ] " Prin fabdi qui inter vepreta nutritur vegetior , ac in« falem, feu charas fponfo; fienim filie funt «rementum (ubit usque ad deliquium . unde disd Sionis , quzrere debent fponfum, qui facilé letat fponía hocce voluit amoris fui deliquium in- ijsdem obviabit ; non enim eas fponfus &« i notefcere fponfo , inquiens : «djwro vos fi* legiffet in filias,fi earundem faftidiret occur» LU li« Terufalem ,fiinveneritis dilecium meum , Íum 4 fi filiz Jerufalem funt , jamspares. 1 liK wt nuntiets ei , quia amore langueo , non. funt (poníz , & fortaffis feliciüs ,' & faci- Ü p f dixit , adjuro vos , ut nuntietis dilecto ;quia liàs illis fponfus occurret , quàm mihi : veré fus i cuítodes murorum multiplici vulnere fau- demiísé enim fentit de fe , qui veré Deum ciárunt me, & etiam defpoliaverunt , fed amat , omnémque fuperbiam retundit alios ercet nuntiate ei , quia amore langueo , inter praferens fibi : & quia alijs non appetit de- Ampa vulnera corporis acriüs me torquet vulnus ot i licijs affluere , quàm ijs, quzà dilecto dif- amoris ,. nuntiate dilecto , me non quarere fluunt , nullam-extra ipfum admittit lzeti- ripat Doo. pallium ,. quod amifi ; nec refarciri damna , tiam ; hinc Regius Vates hoc eftuans amo- que exinflidis mihi vulneribus paffa fum , re ait. Renuit confolari anima amea : horia hmt- Pfalm. 6. 1 fed folàm me quererefponfum , cujus amo- »)or fui Deij85 deleclatus fum. afien re langueo : INuditati mez confulerem , fi Ut delectemur , omnem abigamusex- : 92 e Vitijs Íponfum induerem , damna corporis tefar» tra Deum delectationem, Daàvid enim tunc lupti cirentur , fi fponfus amoris mei deliquio husce fuit delectatus ; quando fe deftitutum no- folatium adferret. Nimirum exceffus hic vit delectatione ; quando renuit confolari Dor :;ï e(t charitatis, & . fumma amoris, poít nudi - extraDeum : & tunc dulcedinem meruit di- Vera tatem membrorum pati vulnera, . &/dam- vinz voluptatis guflare, cüm delicias , quas. &id na corporis ; amoris duntaxat vulnus fenti- mundus exhibet , exclufit, Ut letemur , tam . re, & diledium quarereetiam poft vulnera ; omnem abijciamus letitiam , tunc delecta- — LT & damna illata : 'déque exceffu hoc amoris bimur, cüm renuemus confolati ; David Vità Serm. :35 de $ * fí. perfecutoris loquens Auguflinus ait enim, quia renuitconfolari mundi delicijs ; tibu: Sanilit, nóbis flamma deefl ;. fidei tamen Jumma non carnis illecebris, recordatusfuit Dei; & de« fity deefl, . Non ardemui quidem corporé pro lectatus eftin Regefuo; hortatárque pro- — ' l Chriflo ,. fed ardemus affetiu , mon fubijcit indenos, ut infolo Deo exultemus, acde- | 1mpe snibiá per[ecutor ignemz [ed fubijcit mibi de- lectemur. — Et filie Sien exultent in Rege fuos phn i'./kl; 1486 : fiderium Salvatoris. . Nec mirum fi fponfa in Rege vult, ut delectemur, exultemiüsque , &tE | ferro faucia ,. fanguine madida zeftum non à quo folo verz voluptatis fontes fcaturiünt, liofit fentiat vulnerum ; vulnus fiquidem amoris, Sed non hortaturnos , ut exultemus in mue ts f utpote longé acrius seftum confopiverat do- neribus Regis , in commodis , quz abipfo- loris, & ardorem vulnerum incendium ex- &d innos redundant; in bonis, quibus ab ipfo ma,' l OWI tinxerat charitatis, quia qwi ver? amans Cbrí- cumulemur ; fed in ipfomet Rege , sítque tünc ffí ; ardet defiderio per[ecutoris , pe Lnam non propterea noftta delectatio in ipfo tantüm , qm & non in eabona, quz ab ipfo ad nos deri« fentit. Cetel Sed quid? quód fponfa priüs percutitur vantur, Suntenim, qui toto corde exul- 19., àcuftodibus murorum , deípoliatur vefte , tant , totáque anima lztantur , non tamen «elu. » tet & inflictis vulneribus fauciatur ; & pofthac in Deo duntaxat , fed in opibus , fibià Deo bonj damna , qua paffa eft, fuum prodit amoris conceffis , & quibus affluunt , quamvis ip- lsc: languorem ? adjuro vos filie Jerufalem., , Íos non lateatà Deo effluxiffe, qui enim ex- W pr fí imveneritis diletium meum , ut nuntietis ultant in bonis!, quibus cumulantur , hi ei , quia amore langueo , fi ipsámet fpon- non in Regeexultant, fed in proprijs com- tuta fhor fa poit tot circuitus jac per plateas , curfus, modis , quibus delectantur; &tquia plures & recurfus fponfum , quem dilexerat , non ünt, qui in proprijsdele&tantur commos CXpet invenit , an filize Jerufalem eidem ocyus ob* dis , fibíQue complacent de congettis divi« poft Ícerer viabunt? íi à fponfo inveniri haud potuit tijs , ideo perpauci reperiuntur , qui veré tanto íftudio conquifitus etiam inter cufto* exultant in Regefuo: quiais tantüm exulta- Ptatt: A UI. laten des murorum, inter vulnera, fpoliationes , re in Regedicitur, qui Rexfuetit , ton fa- àfiliabus Jerufalem invenietur per vicos, & mulus ;' qui verà exultant pro dignitate , tdit LITUTI plateas , ubi fponfa ei non potuit obviare? quà infigniuntur; prodivitijs, quibus afflu- haD, an fiiize Jerufalem vulneza, G paupertatem unt ; pro honoribus , quibus afficiuntur , hi L famus la ! — Amor hominis in Deum jugiter excitandus , &c, I5 - famulantur , ferviántque dignitatibus , di- optimé David noviffet , nullibi in Pfalmis vitijs, & honoribus ,. & plerumque etiam Samuelis meminit, à quo fuerit Regno do- natus * L vitijs inficiuntur, eó quia divitijs cumulen- ^ fed Regnum à folo Deo in íe. de- tur * ille exultat in Rege , qui hisce non rivatum cüm noviflet , non erubeícens infervit, fed iple Rex eít, fibimet imperans, prifinam humilem conditionem aperté fuósque omnes affectus regit, ac dirigit in ait , -depof? fetantes accepit me 2 Ícilicet folum Deum: is enim veré eft Rex, de quo eus, Pfalm, 25, ait Regius Vates, — Rex veró letabitur in.. Divini amoris flammá qui veré ardet , Deo. [73 ac illuminatur , non folüm videt . bona ; Sed utinam Reges omnes,quotquot in tef- . que poífidet temporalia ex munifica Dei tis imperant 3 imó non Regestantüm, íed bonitate in fe derivari; verüm etiam quid- $3. Principes; Ducésq; omnes, qui (uos regunt quid in fe boni continet, proindefe totum fubditos,dele&tarentur in Dco? fed quia deli- Deo devovet , & tanquam aliquid Dei , cijs diffluunt, & divitijs affluunt, non in Deo, nec latum unguem à fuis abfcedit prace- Iztantur , fed in fuis proprijs commodis, pus ; fed omni ítudio nititur ejus exequi in venationibus, choreis, ludis: quamvis voluntatem , cui proptiam fatagit in ome - hi Regis nomine donentur , non tamen Re- nibus conformare 3 neque' poít agnum ges fun* , quia non letantur in Deo : ille coccleftem , quem quetidie folemus ad. a- alia oblatio à nobis veré eít Rex , qui amore in Deum ardens ram Deo offerre . , fuis imperat affzctibus ; pravos omnes co- facta, pofeít Deo gratior contingere , ércet motus depravate concupiícentiz , quam noítre voluntatis facrificium 5 unde impetüsque compeícit animi ira(centis ; & Hieronymus Epiffol. 28. ad Lucinium , & Paulinum ait cor fuum ita regit , ut in Íolüm Deum di- Aurum deponere 1ncipien. rigat , is vere ell Rex , qui lztatur if num efl,non perfectorum : fecit boc Crates Deo. Vei f1 David Reges omnes terra Thebanus , feett Amtiflbenes , fe ipfums ïi'alm f, horcatur, ut in Deo lztentur , pulchré id offerre Deo proprium Chrisiianorum eff , afferitur ; quia Reges terr& , quamvis di- íeu Chriftianorum vere Deum amantium $ i vitijs cumulentur , delicijs diffluant , vo» hi enim Deo obíequuntur , nec quidquam luptatibus abundent , non tamen veram in ipfis magis volupe , quàm Dei exequi vo* hisce valent lztitiam enancifci-, quia extra luntatem , pracepta fervare , séque ipfos , Deum &erilefcit omnis tellus , nec po:eft & prafertim propriam voluntatem eidem 'verz laetitie florem concipere , & enutrire , offerre: cum (it id pricipué, quod tauto- & ideo recte David afferit, ipfos Reges ve- pereà nobis expofcit Deus, "Prabe fils Proverb, c, -fam nacturos in Deo latitiam , quia nec in "i,-cortuum mibi, quia omnia dat, qui A. Íumma deliciarum affluentia. , neque in di- cor füuum , fuàmque voluntatem Deo do- vitiarum cumulis, nequein mundi volupta- nat. Verüm ur oblatio hzc gratior fit tibus fperanda eft latitia , nifi à Deo hau« Deo , ut facrificium.- fit magis acceptae fiatUr, * bil illo debet igne cremari, quem ful- $4. Sit Rex viribus potens , genere clarus , mina non obruunt , E Íeu ex eo prodire a« imperio fclix , divitijs cumulatus , trium- 'more, cujus lampades ignis funt , atque . L] phis fortunatus nunquam tamen in hisce flammarüm : hinc Regius Vates vocat fi- Pfdo u^ erit vere laetaturus, quia verum gaudium lhos Dei ad hanc oblationem. P(sl28. : € 44 fcrtu nonni(i à folo Deo dimanat B vera volup- Domino fj Dei , afferte filios arietum.s s 'tas flos eít , qui nonni(i in Deo germinat, nimirum ut expendet S. Bafilius , priós fi- '& ab ipfo in nos derivat ,; quia ut dicitur, mu fj De y juam ea offeramus , que * Jarob, 1, Omne. donum perfetium defurfum efl * Íed grata funt. Deo LJ & quia non fumiis filij tunc nos fatagimus in Deo tancüm lztari , Dei naturales ,tantüm in Dei filiationem ad- cim terta gaudij materiam nobis fubtrahit : optamur pet gratiam & charitatem ; «ujus cxteruf JEgyptij fumus , qui nunquam beneficio divinz fumus naturz participes ; eclum fufpicimus , cüm tellus viret , cüm eít enim charitas hec, quam aque multz terrafloribus ridet , nobísque arridet: cüm non poífunt extinguere , mec flumina ob. bonis cumulamur terrenis , ^quafi ploris ruere , hunc ignem in noftro adhibeamus hzc à nobis fierent , cosleftia negligimus; lacrificio, $unt, qui ceram offerunt in * & przpoíteré diligentes praferimus peri- * templo 1 oleum vovent ad concinnandas L tura seternis . fin veró terrenis deílitua- lampades aris appenías . verüm quia ali. mur, tunc celum fuípicimus , fuppetias quot duntaxat feítertiorum funt hzc vota ; L] L] expeGtaturi utinam homines bona , quze quamvis bona, non tam optima ; nec per* offident,à Deo in ipíos derivata cogno- Íecla. fcerent ? & inde anfam defumerent Deo Sunt qui abítinentiam à pretiofis efcu. b 86. * .gratias rependendi ? quàd fi ijsdem fpo. lentis , & poculentis vovent , ut libera- liarentur , dicerent cum Job. Dominus '5'0 I 0: liàüs ftipem elargiantur indigentibus , & hoc dedit , Dominus abflulit , fit nomen Do- pretiofum quidem eít votum , non tamen piini benedicium , non enimà Samuele fue- adhuc optimum , quia adhuc aliquid (oper-. rat David in Regem unctus , íed à Deó me- eft offerendum pretiofius , Deóque charius , diante Samuele , ut Miniftro ; ídque cüm nimirum quod ipíe in nobis redemit, jeu Verani de. Affeilibia Tom, II, ani- 1i4. WDiITcrtatïo V. m animam , quam. tametfi habeat jam ipfe in non torrentes.tanthm , fed & flumina iplä f fua poteflate: ,. eam tamen adhuc valemus aquis redundantia fpernat ; hoc eít, non ub eidem offerre , 1 noftram voluntatem no- folüm tolerat modica , & que inftar tor- n limus aliam effe, quàm illam Dei, & fata- rentis funt potiüs diurna , quàm diutur- il gimus moribus fanctis , cogitationibus ca- na, cüm enim impetu fluant , non dura« E & ftis , operibus fructuo(is eidem prorfus con» tura funt , cüm flatim effluant ; verüm formari , nec latum unguem ab illa abfce- ber etiam fuperat-flumina ,' qua jugiter flu. um dere, & (anclo amore eidem unicé adhz- unt , Íeu ea in nobis adverfa , quz à no- pïC rere , floccíque terrena quaque facere: hac bis nunquam abícedunt ; vel faltem | ita enim charitate Ánna (uum Samuelem Deo fluunt , ut raró difluane ; ut lepra inna- qu hi obtulit ; hoc amore Elifabetha fuum JO- tà, cecitas oculorum , curvitas pedum ; ANNEM BAPTISTAM Numini devo- 10 furditas aurium , genus obícurum , funt £0j vit; & Virgo Mater fupra cateros hoc ar* hac flumina , qua jugiter influunt ,. & dentiffimo inflammata amore aterno Pat. Dt . raró difluunt ;; & hac ignem non obru- L] ri puerum JESUM confecravit * quód fi unt charitatis ? .mon enim hoc flumine ob« u . I hoc facrificium eft Deo gratum , quamvis rutus fuit Jobus , càm dixit L] Domiut .. lj P ( ab alijs oblatum ; 'eb erít gratius , quó à dedit , Dominus abflulit ,. tametfi duras Íc ipfo procefferit, ídque cum noviffet Dae turum fe in illa-fe crederet egeítate * . nis de ts Pfülm, ,3' vid : non per alium, fed per feipfum eo ; nihilominus alacri animo , & fuffufus quo erat divino amore informatus , vo- gaudio benedixit Deo. p Jonas itidem luit, feipfum Deo vovere, inquiens: p2» cecinit in Ventre ceti ,. fed tunc tantüm Qu luntarà /acrtficabo tibi. fius torrentem íÍprevit , 'à quo obrui non po« $7« Placet facrificium , fed fi eo confum- tuit, cüm fperaret fore , ut inde erüeree t U metur igne , quem aqua multz non ex- tur Jonas 2. Ego dixi , abjetha fum.» tinguunt , nec flumina obruunt; hoc enim xili 4 confpeilu oculorum tuorum, verumtamen igue, quiardent, fe totos in Dei obfe- vurfa videbo templum fantum tuum.» 5 nl pe n2 quia abfumunt , quia fluminibus . non plures alij etiam. torrentes fpreyére , ut obruuntur , & càm jugiter ardeant , feli- Tobias in captivitate , in qua libertatem bu Citet ablumuntur. QCant. 9. 4que multe non» non defperavit. "Tobiz 15. . Jpfe caffis quc potuerunt extingueve cbaritatem , mec flu. Rs * gavit nos propter iniquitates noflrae , &f eunaobruent :lam LJ ubi verfio hebraica ;zpfe falvabit mos. propter. mifericordiam den legit , & flumina non . inundabunt. dillam.». ]Ildm. David itidem. cum läpidareta-r t Pruns ejus , prune ignite , flammue vebe- à Semejo , à malediclione , quam fere. 110v pentifime , GU feptuaginta explicant a4/e bat , benedictionem nafcituram fperavit 5 pr ejus ala ignis $. quia Dei fpiritus 1js oblecta- quam optabat, Sed íolus Tob zrumnas Wmnt tur, quos hacflamma informat , quam flu- fuas nulla fpe. condivit, & ideo non tor- Mite mina non obruunt, rentes tantüm ,. fed & flumina aquarum ifr $9. Sed cur Dei Spiritus hac delailatur copijs redundantia ejus Qu 4igknisl feliciter fus flammá , cur non potiüs in homine , au- peravit der ro , velgemmis ? . : An quia flamma f(li: fion pulis , fono , & vilibus nutritur ? utin- def $ X. de intelligamus , in nobis Dei Spiritum / de ; non refidere.; fi vilia refugimus ,. & di- f vitijs inhiamus ; quo paécto D. Paulus inter Jdunocua amoris flamma '.zzz:þl/ 4 ; ob- dí viles compedes , & vincula ,. fe repletum vuitur , Uec extiuguitur adverfitatum all à faffus eft Spiritufandto. — Àn quia ignis , (i fluclióus ,. licót. torrentes avumnarum: Qn aurum invadat , illicó illud expurgatà fece? pleno gurgite devolvan- la & amoris hzc flamma, fi in nobis ardeat , IUf quà nugas omnes , ac deliramenta abfumit ? Qde bene hac: íed ideó hác flammá Dei Spi. Uid :? :quód non fólüm non obrua- 9. Qu ritus deleclatur in nobis ,. ideo hoc igne, tur charitas aquis ,. fed neque ab- Qt quem aqua multe non extinpuunt , nec luatur , inundetur , neque obtega- pe flumina obrount , gaudet , quia proprium tur? virent in undis coralia , fed marinis i eft ignis plurà in unum cogere,. quz in cru- obruta aquis; ditefcunt foeta. margaritis [ti cibulo infunduntur metalla * vi fiquidem conchilia , fed vel. fluminibus inundan« »o, ignis ita liquefcunt , ut in unam coéant &ur, vel marinis fluctibus obruuntur 5 in« I maffam , que diftinguebantur metalla; ut natant aquis fquamigeri greges , fed undis Pa autem Dei Spiritus hoc in nobis igne de. immerfi ; folam/ charitatem , .. feu veri a« la | lectetur , debent, qua diflinguuntur , ejus moris flammam ; nec flumina inundant, nee beneficio in unum coire L . nimirum noílra B flu&dtus obruunt , nec torrentes abluunt , voluntas divinz integré uniri , quiaà tunc li * quia lampades ejus , lampades ignis , arque aque multe non extinguunt amorem * flammarum ; que equé fuper candelabro MLHT ür fcililcec nulle novercantis fortunz srum- emicant ,.quám fplendeant fub modio locas na noflrum extinguunt amorem , nec flu- tz ; verus fiquidem amor,five ttorentes pleno Ten Qüen mina obruunt ; adcó enim potens eít, ut gurgite devolvantur,ícu fluctus adverfitatum Uif intus - t : Amo£ hominis in Deum jugiter excitandus , K&c.) Ilj fi intumeícant ; five zquora erumnarum z. Ut neque venti , neque pluviæ , neque ni« n If« ftuent , nil proprij deperdit fplendoris, quía ves illuc pertingant, quia utcecinit Lucanus ue ubique eidem idem pabulum fuppeditatur lib. 2.Pharf. — Nu£es excedit Olympus : nun- nempe Deus , quem enixim, & fuperomnia s quam ibi nubibus eít a&r foedus; purum illic diligit ,, & ad quem omnes fuos dirigit a* & fincerum eft coelum ,. exita omnes teme m li« &us , à quo fuum hauriunt pretium : ha* peftatum furias ; im& neque aves , nedue bent enim humanz omnes aétiones preti- lm alias animantes enutrit olyaspi cacumen re- um à fine, in quem feruntur ; induüntque fpirationi obítante nimia aéris fubcilitate 2 iel propterea honeftatem , vel malitiam à fine, ferunt fiquidem ; fuiffe homines ,: qui quot ld« quem fpectant : cümque finis , in quem annis hujus faítigium montis 'afceadentes l, hic amor tendit , fit, quó nec melior, nec Ípongias aqua refertas , plurimóque madene. t fia nobilior, nec fublimior e 43lv ,imó neque ex- tes humore fecum deferrett naribusin mon- - cogitari excellentior poflit , eít (iquidem tisaltitudineapplicandas, qua aéremhumo- Deus , cujus voluntatém in omnibus ni- ris frigiditate fliparent , craffiorémque effi- ) . titur exequi ? iüeo squé femper amort cerent , cujus beneficio refpitationem pro- 1] b I, fplendet , nec quidquam proprij unquam moveret : ex quibus aliqui dicuntur certosg Idv deperdit fervoris , quia nunquam eidem characteres pulveri infcripfiffe , quos poíte- Iia decíl, quem enixim amet, & in quem to- ro anno tam integros , intarbatos , acillaíos tus tis viribus feratur $* * non enim meliores , reperérunt ,ac fi recéns impreffi fuiffent : id- em ac Íublimiores ulle funt acliones , quàm que argumento ijsdem fuit; illuc nec pluvijs, m que in Deum diriguntur ; adeó ut mag- nec ventis acceffum dari, Olympi pracel- nus Baáfilius totam fan&litatem in homine n Íum faftigium , mens zemulatur illius , qu£ I(» effloreícentem Chriftianoin eo fitam velit ; divino aeítuat amore , cujus flarimafurfum ut terum omnium quà grandium , quà e- j14/] Íemper enititur , quietem iníolo Deo, quem xilium caufz ad unum , folámque Deum amat;, & in quem unicefertur , repertura , J referantur , & voluntas noftra plené divi- hic enim aitior nubibus, fuperior tempefta- * üt nz conformetur . eft fiquidem h« ple- tibus , feris inacceffus, ventisimpervius nul- em na refignatio clypeus ille adamantinus , lo turbatur nubium meerore , nullo concuti« li quo advería qucque retunduntur , & om- . tur ventorum impetu, aullóque paffienum nis invehitur tranquillitas * elevat fiqui* pravo motu , & in fola Dei voluntate jucune dem hominem fupra hac terrena , coilo- diffimafruitur tranquillitate,quia ut fcicéAu. tur Tom. .b cátque in eo tranquillitatis flatu , ubi neque guflinus. . Zn pace perfetlioeff , ubi nibil ve- 8 de [erm. [Cs novercantis fortunz procellz valeantà pro- pugnaz , - & ideó fl Dei pacific , quoniam.s Dom 15 [n pria deijcere quiete: eít enim etiam medijs nibil in. istie vofiflit Deo , & utique fil) fimt- sopte cap. litudinem: Patris babere debent. na$ in turbinibus , ac tempeflatibus impavidus, Hacdueeft 2 poff init. o* inter.roinas erectus , quia humana quaque paxs que datur in terra hominibus bona vo- um infra fe habet , ac veluti pedibus concul- duntatie 5 bac vita confummati , perfetiique cat. li Quód fi Rubus , quem Moyfes vi. /4piemic. derat flammis ardeniem , ita ureretur , ut Nu llum amanti Deum po-tcfï fi:n'fortäu- 9fÍe non combureretur 5 ita flagraret , ut non nium contingere ,. à quo aliquid patiatur deflagraret ; fplenderet, ut nil damni in. detrimenti ,. .& à fua curbetur tranquilli- de pateretur : (i tres hebreei juvenes intet tate ; qui enim Deum veré amat , non a* flammas Babylonicz fornacis illefi , inta- liud vult , quàm quod Deo placet , nec a* J éíque perítitére , plüsque eorum virtuti lia ineft illi voluntas , quàm Dei , ex qua adiecit flamma fplendoris , -quàm ignis tota felicitas in hominem redundat , quia M * ETU damnum intülerit L itahac , qui ardet omnia participat , que in Deo funt bo- fanCtioris amoris flammà , nil lxditur , na, Scio fratrem prodigi adole(centis quamvis Acherontis Megera in ipfum debac- acerbé admodum tuliffe ,- quód 'ejus Pater chentur ; procelle rabie defpument ,. flu- juniorem fuum fratrem patrimonij deco- .€&us decumanis turgidiores eum exagitent ; Clorem epulo excepiffet lautiffimo : ídque ( L euri , nothique turbulentiori perflent. im- d cüm fibi daret injurig , paternas ingredi * peru ; imó plus inde haurit nitoris ,. per- zdes recufavit ? pater veró filio primo- (f inde ac flamma vento agitata fplendet illu- genito placando egreffus coepit rogare , ne ii Ífltior. diem illum inílitutum à fe ad infuetam hi« DXy uI p m riuf 90, .. Quamvis amanti plura | obtingant tri. laritatem fuà vellet diffenfione temerare ; jafie -ftia ,' quamvis fenfu non deítituatur , im- fuáque abíentià domeítica turbare gaudia ? Ifis ,patientid tamen caret ,. quia omnia adver- ícd ftatim filius patrí humanitate pleno LI ndi fa fui interpretatur experimentum , diri- objecit . En pater mi tecum lemper fui t r gitque ad divinam voluntatem ; edoctus bo: immoratus , nunquam à te difceffi , tuig r ni con(ulere quicquid acciditj. & ideà nun* Íemper obtemperavi przceptis, fludui pro "T quam ab interni animi. pace elabitur, quia viribus tibi femper in fingulis placere , nec rque humana quzque infrà fe pede conterit ; quidquam mihi magis volupe fuit , mihil bro mentéque ferena divinum jugiter folem in. magis Cordi, quàm omnia mea obfequia ocn tuetut , montem imitatus Olympum , cu- tibi fincero zffe&tu , aperto corde exhibe, [eno jus faítigiamad eam protenditur celfitatem, re , Gin id vel maxime incubui. ftudij , uj Verani de Affeidibus dom. d, Pz uüt. j » lo R— 16 : 'Diücktapio V. qocett vt nihil unquam contra tuam agerem vo- quoad ufum ,. & finem ; quatenus omnia ! p yit V luntatem ; & tamen nunquam ullum mihi ita condita fuerunt ,. ut eorum infervirent 4f dedifti agniculum ; quo cum amicis hila- falui: eorum eft mundus cum rebus ome« volii riüs conarem ; nunquam hane domefti- nibus creatis , quiaxijsdem hac omhnia ane ", li cam pro me hilaritatem inftituifti , neque cillantur ; eorum eft vita , quam unicé Deá 3 ninj unquam has prandij lautities paráíti , ut te- impendunt voluntati * eorum efít mors ; ettt cum letarer , vel cum amicis gauderem : per quam veluti per januam paradifum in» L] . ejus " & quia filius natu minor inobediens , tui- grediuntur eorum funt praífentia , five funt, que patum amans , abligurivit cum mulier- arrideant cum profperis, five triflentur cum - ítre d culis torum. fuum. patrimonium ; Íplen- adverfis , quia ijsdem utuntur àd exerci- tia, & culturam virtutum * $ eorum funt audla dorem familize in fe obfcuravit , alijs foe- mait dé infervivit gregibus páscendis porcorum futura ; quibus fruentur ad voluptatem, fifim adfcitus, modóvix filiusiíte tuuslurco do- Plures veró ideó hisce bonis carent', come emu mum redijt , flatim eidem fummo gaudio modisque deftituuntur , quia fe ipfosamane eelat obviálli , eum apertis ulnis es.amplexus; o- tes, non Deum, propriz obíequuntur vo« ER SUSD n tent fcula ei dedifti ; & tota domus sásque d- luntati , non divinz : & utinam non effet hon que evertitur , ut pretioüora;qkuæque eruüane ampla focietas horum lavernionum , qui vt nE aE tur , delicatiora preparentur fercula , Ó pleráque gravia etiam inviti, & repugnane mula fumma in domo inítituatur hilaritas , ve- tes patiuntur mala, ex co quiafeipfos non ut'ai,t u luti in gratulationem maximi negotij juxta Deum diligant , nec fuam divinz addicant tuüm votum peradi , reíque bené gefta, voluntati, tium Quis pater mi non indignaretur , cüm pro E(t amor fui , & voluntas propria pu- PL lunts.ï tida malorum omnium ícaturigo " L ceffet qui ( filio tuo nebulone, lurcone ,& fycophanta , qui totum fuum decoxit patrimonium , voluntas prüpria , ait Bernardus ; & infer- Serm- 3. dé prian inde qui tibi noluit obfequi , à te voluit difce- $u non erit ; quia quidquid odit , quid- Ya(urrois, dere , nectibi infervire, ut par erat, tan- quid mali homo agit ; id ob propriam vo» Domin, hi t * tam in domo lxtitiam in(lituas ; & mihi luntatem exequitur ,. imó nonnifi propria ]ura toà nullm unquam dederis hilaritatem , ac fi voluntas nos ledit, fi enim frigus urgeat $ mea obíequia tibi forderent , mea fervitia fames premat , fitis ardeat ,. dolor tor- fiit, tibi difplicerent ,^ meus affectus tibi non queat ; vel quid aliud nobis molefliam in* acer effet gratus. Sed benevolus pater tran- ferat , nil aliud nos lzedit , quàm propria qum quillacurus indignantem filium refpondit. voluntas : fi voluntarié , & zquo animo écul Ànuctap. 35. Fili,tu femper 'mecum 65 , & omina mea.» vellemus adverfa quaeque fuftinere, nil no. det. ficin £uA fünt , non fuit opus , ut ullam pro te bis damni inferrent , que nobismole(ta vi« hilatitatem inflituerem , cüm zequé fis tu dentur , fed quia nos ipfos , non Deum difti rerum omnium mearum Dominus ,. ac ip- amamus; noftrenondivinz adharemus vos pra luntati ; hzc perinde ag carnifex nos tore ted femet : cüm pecunide meze omnes , & facul- tates fingulæ tuz (int , ad te pertinet do- quet; hec immundiffima eft animi lepra ; mfi f, inefticam , fivelis , hilaritatem inítituere, ob quam in Jordane mergi debemus , & s. eumimitari , qui non venit voluntatem fu- ul jàm mihi gratum contigerit, fitibi fatisfe. €eris , fi cum amicis tuis volueris agnum am exequi , fed'illam Patris, JNon tht Luco '4? 15. dem cómedere, & hilariüs prandére ; jam non voluntes , fed tua fiíat, Mirumfané , qued DI habes , quod debeas conqueri , fi fratrem cüm creature ca&tere divina obfequan- impa tuum refipifcentem perhumaniter excepe- tur voluntati , folüs homo eidotm detrectet dali rim, Hisce mitigatus filius natu major in» paáréte! ftidt Cur voluit Deus Eliam Thebiflem à cor- 94« gredi domum futtinuit, f 82. Eadem fermé ratione fupremus Patet. vis, velut à dapiferis vitze fuftentandz cibos familias Deus homines fua voluntati de- -qui | fümere? Quidid rei ? volucrum furaciffi- dj votos confervat , alitque : funt enim fem- mum corvum deílinare ad prandium , ccee jer in Dei memoria, intelle&u, & volun- námque Eremicole preparandam , & fide, I'M 4pr tate; & bona Dei , bona funt amantium liffimis obfequijs ad nutum parendum ? 1d Va Ginef. 635, Deum., Ego ero merces tua magna nimum. voluit Deus, ut nós doceret , quàm pàáratioe 1l Imó neque hoc videtur amantiffimo Patri res fint etiam brut& animantes ad obfequia , 9l fufficere, fed qui divino fervens amore ; & nutus divinz voluntatis ; quid admira» &í: diving plené obfequitur voluntati ,. pluri* tione dignius, quàmà corvo carnium appee UI mà apud Deum pollet gratiá, & id agit , tentiffimo, acrapacilfimo , carnes eremico« H j 0b quod Deus, Opera, qua egofacio, &5 ipfe lg deferri , quas in die millies devoráflet , JeAn .;. 14. faciet , && majora borum faciet: valt Deus nifi Dei voluntas , eas integras deferri jufs : H;:"" Mti. j LT t fuum cum fuis amatoribus divilum impe- fiffet ? Profe&tó parent Numinis imperio T^ « rium , G oinnia , quze funt Dei ; eorum ferae proprias oblite naturas , & folushomo X. 4d Co effe. Sive inundu . five vira, [ive mors, uberioribus cumulatus beneficijs propriam iti QmntA4 enim.s Va rinih. €13. frve prefentia , (ive futura. voluntatem divine prafert , lutque impene veiira funt . L] vos autem Chrifis , Chrifius fiüs amans, Deo párére detre&at? Veta 9j* Autem Det. Profectó , quz funt Dei , Imó non animantes tantüm , fcd-& ven- (ïffe À l d h&c à Dei etiam poffidentur ámatoribus t " fluctusque fsniu deftitüri divini imperij i 'VOCCDA b 'Amorhominis in Deum jugiter excitandus, &c. H7 *;m;sg vocem audiunt , cui & obediunt ? Imper):- bat foramen, e3 quia cüm :cqgnofce'ret,eüm vit ventis, $ mari, & f[aBa eft aranquillitas à Deo defüinatum , ut proprias depalceret zagna: & qui proprize tantüm didicerant carnes, eegré tulit f1 fuo .non iungcrætmaafq voluniati parérejadmirantes dixerunt: qualis lfICiOQ i e[ bic, quia venti, & mare obediunt ei?. quia $. XI. nünquam in fchola amoris divini edocti,quid effet diving obíequi voluntati , parére Deo, Gaudet amtr , quo Deum prq/l-i-t ejus voluntati fe conformare non didice- quimur per ulcera, «ulptra , egritudi- runt, Quiddicoventos, & fluctus Deo pa- 1ére imperanti, cüm Strupes, & (axa vocem nes viam [ibi ad celefiem parriam fler- Aerefloccique, facére,qua.eidem.obe jl audiant divini imperi], ienfümque depro- , mant doloris? annon montes ipíiad luctuo. qiant Adver[A, fiffümum morientis Domini fpecteculum in- ; [vino Jobus amore Lexaräenä;prqpfiam 2T» gemuerunt , difruptis , fciflisque pectoribus .* teítati lunt univeríz lu&tum aatutz fuo pa- exuerat voluntatem , eam induitu- rus Numinis, ad quod per ulcera; rentantis conditori ? & x creaturis 1olus ac. it vulnera , «arnísque putredines ; iperinde. homo in rupem obrigefcit, licet cateris cu- mulatiüs afficiatur divinis beneficiis ; qvia per ftipata floribus itinera:vehebatur ; & -quamvis tot millia-ovium, boum , «amelos ut ait Jeremias cap. 17.. Pravum ef? cor .bo- rum perdiderit ; quamvis wentorum -ture aninis, cui propterea durum videtut impe- binesdomum in ruinas egerint : 'filios /fe- zium aliis fe fubjicere, propriam exuere vo- peliverint , &ipfe dejetus in íterquilinium PT luntatem , & alienam induere; 4ed parére ludibrium haberetur ceterorum ; nunquam qui divinz detrectant. voluntati , nec pro» priamexequuntur, & fibi funt .exitio; pere tamen conque(lus fuit, .necimpatiens, .quia m di divino .zítuaret amore : -charitasenim;ut ait P nfurd, inde ac Marius Romee Tyrannus feptimus : hic referente Trebellio Pollione uno die fa- Apoftolus inadverfis nunquam deficit, .quia A Corinth, ?; at m. "Jutatus eft lmperator, .altero imperavit, ter- gatiens effs . de damnis fibi illatis ; vindictam "13* -non meditatur, quia.fengna ef? ; invidianon tio à gregatio milite gladio confoffus inte- ja xiit, qui dum ferro pectus Marij trajiceret torquetur, quia lienaprofperitas ieamnon «ruciat, neque .de aliena triftatur felicitate, ]« acerbiffirnum illad adjecit: 4bic.es£ gladiu, ï quia non amulatur 5 confcientia mála eam. P quem tu fecifli, aum mox teneas: fiquidem € cultrarij officina affumptus fuerat ad dia- non pungit, quia z0n agit perperam 5 thono- res eam ^non .extollunt, .quia ;s07 zfia- dema Étiam divine voluntati :tefractario fic infültatur; hic elt gladius , quem tu cu- tur ; dignitates eam non urgent;quiazez eff a difti; tuo «e gladio ipfe jugulas , feu pro- ambitiofa ; cupiditates eam non coardant, quia 400 quartt,qua f« funt.5 convicia, 'GC ) priatua voluntate te lxdis,te interficis: rc&é Bernarduszm Serm, quomedo voluntas «calumniz eam non laceffuat , .quiason-irri» fe vo[fira divine Gc.ait: sunde funt fcandala; tatür 5 fufpiciones prave,& judicia exetran- itia à vero eam non foedant, quia snon.cogitat : unde iurbatio , nifí quód propriam [equimur goluntatem , && 1emeró, quod wolumu 1ncor- amalum 5 ex alieno infortunio , malóque in ]s alios debacchante , :nullum :fufcipit laetitize de noftro definientes , fi quo modo id probiberi fenfum , quia.sov geuder fuper :sniquitates j contingat , Aut impediri , £OntinuD ettam n «zterorum erroribusnon cecutit, quia-eóg» je ámpatientiam., n snurmurationem , 3n fcaue dalum proni f[&mus , nou . attendentes. quo- jgaud:t veritati ; novetcantis fortunz rproe. « ellae eam non frangunt,quia osmuta «eredit.s niam omnia cooperantur 4n bonum bis , .qui quámvis non -omaibus; nulla defperatioeam f« )h fecundim propofitum vocati funt fantli ; & abforbet, nulla zerumna dejiciunt,nulla it« qui nobis cafus videtur , fermo quidem Dei 98 ruentia damna opprimunt, quiaomni2]u/eie ]s . eft fuam nobis indicans voluntatem. €t Serm. aer ; imonullum mortis periculumquamvis de dup. baptis, concludit, Caveamu igitur ] imminens, nullus fuppliciorum metus «eam À propria vooluntate tanquam à vipera pe[i- le, feparatà Dei voluntate , quia ebaritaeune n ma ,& nequiffima , & qua fela deinceps dam. mare po[fit animas noftras. quam excidit. 0s Imó naturam xmulatur :palmz., que 98« 98. Adam quia propriz indul(it voluntati, H cüm premitur , vegetior extollitur, eftenim t & (e,& fuos polteros perdidit: quàm melior amor Numinis, feu charitas virtus, quee in concionator fuit fuo in fimeto Jobus dicens o infirmitate perficitur, arctitisqueDeo-adhze. Job. cap.1. Sicut Domine placuit ita fatlum oe eit , de quo propterea eleganter Tertullianus refcit; hinc Apoftolus 2.ad Corinth.12. acri 44] tentationum vi,& acerba calamitatum:mole ] Lib.de pati- Ypyomundam ulceris (ui vedundantiam magna " feré oppreffus auxiliarem.advocat Deum;qui MntA 6 145 o anipitate diffringebat ,. E erumpentes malumavertat. Sedanimitiüsei refpondit; [io -dnde be[liolas, $n eosdem fhecus , & paflus fo- 10 1u O* fuffcit tibi gratia meaz mam virtu in ánfir. vamino[e carnis ludendo revocabat. f mitate perficitur; & fetmoe(t generalis de verat vir fecundüm «or Dei, hanc Numinis J e(fe voluntatem.&t taliterexerceri: proinde quavis infirmitate: at que fithzctam flre- nua virtus, quz ruentibus é coelo in terras / fi quis fort& vermiculus fugam vellet arri- anl non tümeat, fed ingruentibus ad« pere, eum ürcorrofa . carnis iterum adige- fulminibgs vet. ls ij 3 Differtatio V. u8 verfitatum caliginibus illucefcat clarior; fa. ís, chm DEUS dixiffet: Cerno , quàd pa» Exed. sss rentibus tyrannis gaudeat; tumultuantibus pulus ifle dura fit cervicis : dimitte me.ut irafcatur furor meui contra eo$: que verba d flu&ibus quovis decumano tumidioribus malaciá fruatur ; fuccrefcentibus. dumetis expendens Richardus de gradibus charitatis In Cap,5 1 105 floreát pulchrior , oleárqáe fuavior; offu- ait; Cbaritas eff vita fidei, fpei robur, omui- fis utrinque vallata tenebris illuftriüs fplen imque intima vis, ac medulla virtutum. & deat ; non aliam dixerim effe, quàm chari- paucis interjeélis, Hac valens ad omnia.&€$ tatem , quz patiens eít, benigna eit, quz omnibus prevalens, quaip[am quoque omni- non zmulatur, non inflatur, noneit ambi- porentiam quodammodo reddit impotentem. tioía, non irritatur, omnia fuffert, omnia Nonue bac eft , que in. Màyfe divina juflitits. & poteutis obflans pravaluit im. fortitudine? credit, omnia fuperat , omnia fu(tinet, & nunquam excidits fcité Richardus Victori- Dimitte me inquit, ut arafcatur furor meus Gap, -15 nus de gradibus charitatis ait : Cbaritas mi- centra pa;uizmz iium. Audis dimitte, €&9 ferüs non reprimitur , quia. in infirmttate eum tcneri dicas , mec. aliunde gt:.äm An0r 16 Pror[us virius omnipotens, qua fortitudine : polleaconcludit. .Quid ui cef. perfeitur, spfas miferias facit poteutes, dum converiit fit potentia , cefit juflitia de corde tam puro in adjutorium , qua parate. funt ad nocen- non tam rogabat , qtiàm urgebat ? quia cha- ritas talibus eft viribus munita , ut non Ío» dum; quá fuffulti milites Chri[H , impauidi certant , certi de vidloria medájs pericula in- lüm valeat ad omnia , verüm etiam omnibus cedunt tutiffimi, nec damouemyuec bominem pravaleatj quia patiens, benignaeft, omnia 6 9netuentes. fuffert, omnia fuperat, omnia íuftinet. 92* IOI, Quis hanc non. dixerit virtutem qua(i Quinimó perinde ac flamma fibi à na- omnipotentem , cüm omnia fuperet, imó & tura vi indíta, furfum avolat chari:as, íeu ipía noxia in propriam convertat utilitatem, amor in Deum,&adeo violenret furfum niti- imbecillitatem corroboret, infirmitatem ad- tur, ut in coelum etiam hominestapiat, du» ipet, & in ipfis. agritudinibus perficiatur, cátque, — Exarferat, fancto hoc igne D.Pau- conílruens vel in ipía infirmitate (olidiora lus, &flatim abeodenm fe raptumad tertium firmitatis fundamenta ; advocánsque ipfas usque cceelum novit: /feie bominem aute an« 2« Corinths [2, adver(itates auxiliates, ut ex adver(is,noxiis; 205 quatuordecim fiveim corpare nefcio, feue extra corpus nefcio , "Deus fcit , vaptum bu« damnümque inferentibus fplendidiorem ad- ornet triumphum, & inipía mifériarum offiz. jusmodi usque adtertiumcoelum : & fcio bus. cina felicitatem fibi cudat , in angultiis au- jusmods bominem [iue in corpore, ffue extra guítiora depromat gaudia, in periculis tu- corpus nefcto, Deus fcit , quoniam vaptus eft tiorem ftabiliat ftauonem, neque calamita. im paradifum. Certé non aliis fuit Paulus tibus obruatur , neque adveríitatibus pre« fubvectus alisin ceelum, quàm amoris; fed fi matur , neque procellis naufraga mergatur, amoris alis fubve&tus fuit, cur fe raptum il» Quis non videat in hac una. maícula virtute luc fatetur, & non potiüs volatui tribuit fu« cháritatis, quendam omnipotentiz faftum, um usque adtertium ccelum aífcenfum? quia quo ita pié fuperbit, ita fan&é intumelcit, expers corporce molis Paulus in paradifum dta probéerigitur , ut non tantüm catera» afcenderat, neíciüisan in corpore, vel extra rum virtutum armetur fatellitio, verüm & corpes iilac confcenderet, quia fcilicet alis ijsdem adverfantia vitia exarmet, proílernat, veheretur illius amoris, quo intus exardes debellet, ac proríus vincat ? bat; cum amorfolüm afficeret animam, ni« 1Ó0, Plurimum promeruit laudis Sufanng hil de corpore excogitaverat, & quia amo- ris fabvectus fuerat violentiá,ideo non rrahi, virtus, que non folüm fosdas fenurn impuro - amore infanientium extinxitflammas,fed & non volatu afcendete , fed rapi dicitur: quia calumnias , totámque propemodum erebum ut palchré Richardust. e/Zuima fe in fe totam Loc, A. 6 contra fe infurgentem fuperavit: fedchari- perfiringens , nom jam afcenforijs gradibus, tas fuit hec virtus, quz de infirmitate mu- vel paffrbus utitur; fed inopinatie raptibus, liebri, de adulterii periculo, de minis cruen- exce[fibus fertur volans, non vadens in illa tz mortis, de infamie propudio, déque fablumia fecreta celestia, linde &$ Paulus Íevientium lapidum impendente nimbo eà non in tertium celum afcendiffe , fedraptum gloriofiüs triumphavit , quà turpiüs ejus fuiffe perbibetur : fic affici , quafi Dei Vicardj pudicitiz candorem fcedare nixi funt fenes; esl, dum animus divino ebriatus amore obe« vel in ipfis fontium pellucidis laticibus. Ge. livifcitur omnium , & totus pergit in Deum s nerofum fane eft charitatistropheum , cüm non-igifur mirum , fi nefcius proprii cOorpOe de infirmitate robur, de infamia gloriam, de ris,& experscorporeez gravedinis forfü fue, calumniis honorem , & de periculis falutem rit violenter raptus; amor enim cüm ibi ma hac enim charitatis virtute enanciícitur : gis dicatureffe ubiamat , quàmubi animat , & Paulus ferventiffimo in Deum atderet a- càm didiciffet , vel in ipfo gelido fonte fer- ventiüs zítuare, ea protulit verba fydereis more propriioblitus corporis, imó & pro- Ícribenda charaCteribus: Melius esi mibz 255« prio fpoliatus corpore raptus fuitin Deum, que opere incidere in manu, Ve[ftras , quam feu raptusamor in amoris centrum: nil a- . geccare inconfpettu Domini ; lllutriüs eciam manti magis cognatum, ac volupe, quàm reí amata felix pofleffio3 G cum totüsin Deum illpxit hzc charitatis potentia iq— ipfo Moy- raPetqn Amorhominis in Deum jugiter excitandus , &c. il9 Ek'ii j taperetur, quem polffideret , fe ipfum, feu väorpw nefcto, Deus feitz quoniam vaptuseft. corpusexuir, ut Numen indueret amatum, $n paradifum : ábi anvenerat paraditum, ubi lnCag s illádque poffideret. amor.d Deum , quem unicé amaverat , 1402, Sciverat tamen hominem raptum'ixi pa- perduxit: ita deleclari inDomino cordis eft radifum , quamvis neíciret , an in corpore, vacuitatem explere , unde Regius Vares ait: Pfalm.46. vel extra corpus raptus fuerit; an quia to Deleitare in Domino , & dabit tibi petirios tus homo íola eltratio , & animus, cui illa nes corda 1ui, & quamwis videarur regius inferitur ? corpus enimcommune habemus Pfaltes nobis orationem , :& internam cum cutn. belluis, & animo paulo minüs :minui- Deo conver(ationem pracipere ,in quamens mur ab Angelis, cümque fuerithomo à fuo hominis terrenis nulla , -& cceleftibus tota íe conditore pauló ab Angelis diminutus,totus fe ad Numinis nutum componit : «eít nihilo, homo animus eft, qui propterea, fi amore minus hzc deleclatio , quz ex fervore pro. ferveat, ejüsque alis in coclum evehatur,to- manat amotris , totümque hominem afficit, tus homo illuc vi rapitur amoris, & cocli dátque cordis petitiones , feu explet animi E factus nobilisinquilinus, nonfolüm terram defideria, hinc pulchré Ambrofius .expen- cenfez peregrinam , fed & terreum corpus à dens verba Pfalmi(te ait: Quare non .divit fc alienum , «cujus propterea oblitus, íolius deletkare $n Domino , '€& dabit tibi petitio- animi, feu hominis meminit , qui amore nes tues , fed dixit. petitiones «corda 1ui ? ferveret : pulchré pratactus Richardus Vi- €ap. 2 quia lex carnis legi mentis frequenter vepu- &orinus degradibus charitatis: fed quanto gnat: qua autem interioris funt bominss qus putes ffupore perfunditur anima fubtradta renovarus efl in. fpiritu, allas petitiones pwo Itt, 3llá dulcedine , && ad bos fenfuum . laqueos donat 4ffeiu ; diltinguuntur igitur petitio- capiiva vetratla ?. Nonne quafi de patria nes cordis abillis carnis; quiaille examore Jfpiricuum pul/a ia vallem corporum , $n aliud dimanant coele(tium ; hz ex affectu terree quoddam sgnotum feculum fibi ecidiffe vi- norum; illz hzrent foli Deo , iíle «extra detur longó priori diffmile, n quo bec cbari- Deum inhzrent terrz; illze coelo funt affixze, £ab friget , & fenfualitas vegnat , G'oculus 3 C iftz coeno infixz ; ille zternis j iftz fluxis snentis caligat, & fenfas viget corporis? ba- u inhiant : ut autem petitiones moftra exple- ret tunc & alta trabens fu[piria, inde mife- antur, fint cordis noflri petitionesex amore 74; unde beata efficitur Subtratlio enim res Dei ortz , dicitur enim Deus :annuere qui« amai& Augmentatio efl defiderzj, && quod ar- * dem petitionibus, non tamen oris, non car« denris optas,carcs egrins. - Et bic efllan- nis, fed cordis: ;non enim Regius Píaiteg guor amoris , qui non eff aliud,nifi tedium dixit; & dabit tibi petitiones tuas,'fed.cor» smpatientis de[iderg. Cüàm amor in iolo dis tui : petitio enim tua eft, «quam -ambi. delecteturamato, recté Paulus proprii cor- tio concinnat , quam voluptas promovetg poris oblitus toli adhzefit Deo, in quo to- quam divitia? excitant, lex carnis diétat, tum inveneratíolatium , :quo vera donare- alfectus corporis ingenerat, & tur beatitate, proptereadixit : Er feio bu- amor proprius fufci» 'tat, jm*qui bominem (iuesn corpore, fiveextra t m hf N- N — 1. A 15 Nl Ms 2 nE P - ln Iu j N^T ";" D) '; ; : : ;" j L^ SNCEE L P RE tv d uwrfïl s QT LR "iï A s-;- f;e N 49 NX n 2 48 EC N- f-» ^. LL A 4ip f g - t wäw,fä z n NT z v L- 0) 3W ", i b 2 N /-; d7 DISs -PBH(no) 8 tüf: Sääægææmæmäï&ääæä&æ&ää&æää (Qododocoo &e geï!i ea b C5 fiL & eOeD ECC fui tam ul deg DISSERTATIO VI. . inc nud Amor, quo latius in proximum diffundi- hi T .tur, €ó in amantc ditefcit locupletior, foo - ^ ?IO $. I, fpr H fit du "Amor uberizs fruitur bonis eorum, quos amat , qzzär)z propriis : &5 run anima verà amans magis efl ubi amat, quàm ubi animat. bi (uz fponfze deflitutus cepit nonnihil expee * tür 1, ï A ] . Icut amor fui. ipfius in- Y J ; 4 A2 il" ops, & egenus arcliffi- riri incommodi, & qui proximé melle, lacte;, eurt l q mis clauditur anguftiis, caterísque deliciis faginatus fua gaudebat er A » eóque refluit continuo, Íponíz confortio; mox tore, guttisque no» fio UM CONSSS PA — unde fluxit; ita amor &ium madidusante limen dom$üs fuz dilecta null m d quó amans alios pro- ejulat, rogátque fponfam , ut ei adaperiat, at GN QNe N fequitur auguítus elt, quam. per receffum ab amore clauferat janu. Cant; $ | t ac dives; & eó ditior, am : Aperi mibi forer mea, amica mea— ? fit L , auguüiörquïc » quóin plures effunditur: quia proh quale charitatis .violatze difpendiutn ven ni bcona eorum, quos profequitur in amantem quo (ponfus ab aromatibus horti ad noctium transfundit, & hoc eft fingulare amoris ar- guttas traducitur, & ab efu mellis ad iT« us tificium, ut unus plurium bonis perfrui pof- brium tranfit injurias!. At fponfa, quiacha- lum fit; hinc Bernardus hujus excellentis pro- ritatem exuit, fponfum nefcit ampliüs inves &m M —"Ó prietatis amoris non ignarus exclamat O nire, nec ejus induere prarogativas; X quem cam chbaritas , que ueminem expolians emuid.s antea invitaverat in hortum. fuum, ventat finy rApis! dilge proximum , && omne bonum.» diletlus meus in. bortum. fuum , & co- UH ejus tuum efl s rapuifli tibi, $ altum nan ex« medat fruclus pessorum fuorum , nuncexuta Q1l poli4fís. Eft hocce artificium amoris fin- charitatis tunicá ctiam é propria excludit fion gulare, quó fit, ut unus ceterorum | bonis domo , rogátque propterea fponíus , ut ei que perfruatur. Ditefcithomo, i proximum aperiatur: 4peri mibi [oror mea , & quem den diligat, & eé uberioribus affluit divitiis, quó antea fuo capiti praetulerat, nunc Íuis polt- dic in plutes amor effunditur, quorum bona habet pedibus, quos, neinquinet , (pontum odií fiunt amantis, fi hic finceré amet: quia amor pulíantem nocturno derelinquit rori expolte fui verus id przílat, ut amans, perinde bonis tum: nonadmittitur fponfus ; tametíi vo» fuíc fruatur eorum , quos amat , ac propriis ; ciferetur, & pulfet; & noéturno madeat rore RmemÓt— —— nemiccpta: ante, à fponía , quia cüm hac tunicam exuiffet cha« cümque fitamor magis ubi amat , quàm ubi tibii animat , arctiüs bona eorum poffidet , quos ritatis, non ampliüs cordi ei erat. íponfus; qm amat, quàm propria, ubi animat : hincpau- qui propterea extra domum fponfz rogabat, f per eft, ac nudusamor ille; quiinalios non ut fibiaperiretur: 44peri mibi foror mea,cxe effunditur, ut non abs re fuerit fponía de fe cluditur flatim fponíus, tametfi à fponfa L quia ipía conquefla inquiens: £xpoliavi me tu- nonnifi leviffime violata charitas effet, cüum €a4nh. $. ln nica mea: quomodo induar sllá1 Neque non dicat fponfi exuiffe tunicam , fed fuam propriam: Exut me tumicá meá, ac fi diceret tuni quid aliud putárim, effe tunicam hanc, cujus Voli proijectio plurimum intulit difpendii , nifi non przcepta charitatisà fponfo lata defpexis fem ipfam charitatem : hac enim veraeft fponfae led quz ftudio ei placendi erga proximos veltis, cüm fit charitas, que operit multi- exercebam amoris officia, & charitatis im- penf CY tudinem peccatorum, qua aliena obtegit pendebam exercitia, intermifi; ex quo ab iisdem , cüm fponfum per vicos, & plateas Lre probra, cooperit flagitia, tefoi LA Profecó exuta fponfa hac charitatis quarerem, fuerunt mihi , & injurie illatze & vulnera inflicta, In vefte plurima ftatim patitur detrimenta, & qua antea ditefcebat, fplendidé epulabatur; Hac fuit violatio charitatis, per quam i ili fatetur fponía fe ipfam expoliáffe tunica (ua : Ut mox incipit indigere inquiens £xpeliavs me zgunicA meA, quomodo induar illà ndiguit in- intermific impenfam in proximum dilectio, Qm nemj expoliavit fe tunicaamoris, & ftatim te fegumento , qua tunicam exuit charitatis ? .He; copit egere, quz divitiis affluebat, quia a- receffità fponfo, quem etiam domo exclu- d fllm( mare defierat: imó & ipíe fponfus amore eguer -2 fic; & licét non odio fponia eos prof. tür 4 ili: * p l Amor quó latius difundimr, eó ditefcitlocupletior. — 121 tur, à quibus fuerunt eidem injuriz illatze; tepuerit, à quibus fuerunt hobi-s initiriz tlla.- 4 & etiam vulnera inflicta , imó eos etiam dili- tz, nifi Deusope fux gratiz cor noftrum re-- L r d geret ; fed tamen quia non eaaffabilitate,quá moliíat , vix in pri(tina fle&titur obfequia, priüs, & cum negligentior, tardiórque facta nec eà affabilitate, quá antea cum iis verfa- fuiffec in exhibitione quorundam officiorum, mur,à quibus aliquid fuimus damni paffi. tametíi cor ejus odio careret; adhuc tamen, Requiritur enim divinz gratiz ubertas, nt amoris teftaurentur deliciz. quia expoliavit fe tunicá fuá ornatiore , ac elegaatiore , feu veífte charitatis, propterea Imó noníponía amoris tunicam exüït, $5 incommoda experitur paupertatis, & probra. fed amor fpoufam reliquit; fiquidem in he. L. nuditatis: Expoliaui me tunicá mea,quomos brzo legitur , Expolsavit me tunzca mea.s do induar illá : & quamvis nongraviter [pon- quomodo induam me 1ll4 , hoceít, non reje- fadeliquerit; neque amorem excluferit in cit fponfaàfe tunicam ; fed ipfam tunica à Ípon(um ; quiatamen affectum remiferat in fe feparaviv, hoc eft fponfa tunicam . qui* proximum ob fibi illatas injurias, adhuc dem habuit charitatis ; fed tunica fpoafam fponfum exclufit, & param illi profuit Chri- non habuit ; adhafit veítis fpontz, fed e£ j Ílitunicam non exuiffe , cum (ponfum exe non adhafit fponfía, qua licét non odio ha- cluferit, necpulfantem fores admiferit, Pa- buerit eos, qui eam quarentem fponfum rum prodelt loqui cum adverfario; fi ita ver- pereufferunt , inflictis euam vulneribus , s ba emittantur, utejus verbum non admittae quia tamen eos iisdem , utantea, blanditiis ity tur; fponfus Ifaacum videtur imitari , qui non dilexerat, ideo reliquerat eam tunica um rifam fonet ; nifi hilaris fitamor, diu charitatis, quamvis fponía eam non dimi- bt Verüaa hQs cum füanon immoratur fponfa. — Quàd lz. ferit, cüm odium non admilerit. fio charitatis levis fuerit ex eo conjice, quad g veítis quà fpoliata erat. fponía, quafi emore nullum attulerit nzvum;quó candor deturpa. tua, cadaver imitabatur , feü. corpus fine ( retur fponfz, cüm [ponfus oftium pulíans di- anima ; idem enim videtur veílis fine core m':- Cun $ cat: Zperimibi Soror mea; amica, columba.s pore, absque fponía; qua proptetea nom 98£tA, immactlata inea, cüm enum peri'everä- poteít pulveres ab ea excutere,- Cadaver ) verit immaculata,hzc violatio charitatis re« eft veítis fine fponía, absque corpore; pal- mii miffio duntaxat fuit affectüs; fed quam fpon. fs let enim , fordet, diffilit, ac fponfo difpli- fus vocat iponfam fuamfororem , fuam co« cet. Rurfus fubdit ex hebrzo ,. 44omode ls lumbam, fuam immaculatam, non tamen induam me ill4? ; quia licét fponfanon caru- [* eam fuam dicit amicam, fed fimpliciter ami- a erit tunicá fuà , catvit tamen veftis fpone cam , quafi dicerec columba mea es, cüm in- sá, quz fi non defuit veíti , hec tamen ípons 4 fimplicitate me diligas, immaculata fnea es; fze defuit : amor enim remiffus quique in« ((* cüm legem meam non fueris transgreffa;ami. tepefcere incipit, quamvis foveatur , quia iiPi ca itidem es, cüm me diligas; (ed amica mea tamen remiffé; amanti non videtur adhze- dit non es, cüm amica meis non fis amicis, ne- rere, quamvis amanseidem non defit, queng d fovet. que perinde meis eblandiaris,ac mihi;es qui- m dem amica; fed non mea, cüm meos,tuos non jf« dicas. Amici funt illij quos metulegis non $. IL m odiíli? amicaetiam es tu, quzelegem non olfa fuitti transgreffa: fed quia eos proniori poft Verus amaas conftans eff, necejus y0r fuícepta vulnera non profequetis amore; ut amor vemiffoni, aut mutationi ef. ob- ore noxius, fed equé jugiter fervens, acÓta. antea, neque iisdem eblandiris, ut ante illatas ha« tibiinjurias, ideo nonesingulariter mea; ficia ia proximumy cut prodefje flu. [u cürh charitatis praeceptum nou fingulariter det,nuuquam obeffe, hat fetves, tametfi illud non transgrediaris, co quia nullo in percuffores inficiaris odio, Erus (i it amor, conflans eít, nequïc $, 2 | mutationi, ac remiífioni obnoxiuss. onfæ 4v Meque fe ab aliofatetur vefle exutam & ex amorein Deum , qui nunquam um fponfa , íedà fe ipfa, cüm dicat: exwi. me tunicá meá, quemodo induar ill4? Pocuit, fi remitti debet, amorem baurimus in homi« j nes; uterque enim amor .pati. incedit. paffu, eret voluiffet charitatem fervare illibatam, amo- cum utriusque fir unus ac idem habitus, ut chii rem non remittere in proximum , imó im. penfiori eum affectu profequi; fed quia cüm docet D. Thomas,huncque angorem, teffata nos eít Virgo Mater cam filutante Angelo. .re. ATE Ia um ea affabilitate,quà priüs cum eodem non vet- fpondit, //ar mibi fecundum verbum ruum , d faretur, ideo exuit fe tunicá fuá , quam reíumere non valet , tametíi id unicé cupiat: protulit enim h:zec verba . ex fumma in hu- s manum genus miferatione, ut homines Expoliavi me tunicá mea, quomodo induar r ab eo redimerentur , quem effet ipía pari- ill4? quiafi íemel delnamus charitatem Íuis cum deliciis exhibere ; difficuiter eam tura: amorem exercuit,cum adolefcentulain: m It templo fe divinis impenderet obfequiis: (i- cum primava fua delibamus fuavitate; ine (ua: quidem quidquid id loci cozvas inter. puela d10, tellexit fponfa, poteftatem fibi efle deponene di tunicam , fed deeffe facultatem eam re- las vidit, quod à regula defle&eret virtutis, uf fuavi ab(terfitadmonitiunculà ; feu ut referc Íumendi, quapropter ait: quomodo. induar (( Bonaventura in vitaChriftifi rifum leviufcus .ap ; Allá? quiafi femel noíter afFä&gs Ui €0$ inv efee ïum,! 4 Y peraui de Afeciibus Lom, lb DZ Differtatio VI, lum, fi ocuios liberiores, verba minus cau- chWi1 imö inflat famuli conducli vulneribus fcif. t& prolata, animum minus patientemin aliis uori i obíerváflet, ingentí amore corrigere ítu- fum, & quafi agentem animam fuo impofuit ii jumento; tametfi Samaritani Judzos . cane duit, & interdum folo oculorum feveriori fnaft peius, & angue oderint. Primó ex amore, nutu, qui plus moneret , quàm verba con- quo in fuum diflagrabat proxinium miferis fope fueviffent, Eundem prodidit amorem cum p cordiá motus, cui obviaverat vulneribus fri ad Elifabetham cognatam fe contulit,ad eam €&o , fanguine madido, viribus deficienti o« invifendam , cui etiam trimeftri toto famu«- It4 pitulatur;. tamet(i nec Sacerdos, vel Levites lari non eftdedignata , & ne panem otiofa hu illac pretereuntes ullà in femivivum reli- comederet, ea exercuit ; quae folent ancillae €ium moverentür miferatione, Secundó iüas' circa fuas herulas ; nimitüum amor in proxi- Bo chirurgi etiam munus obivit, -quatmvis pie» mum eam propria dómo traxit per longa tatem magis, quàm artem calleret : & vul- gin itinera, vias afperas, acin alienas perduxit nera fanguinem effundentia oleo, &tvino guát zdes: non enim otio torpefcit amor,actuofus - exce eluit: Er alligevit vulnera ejus, Tertibau- J04n. 4, hic eft: & licét prifci homines plures fine bra. rigam egit; proximi, ut occurreret iadie ptO | chiis, manibiisque permiferint fculpi ftatuas, eun £entiz ; imponens illum in jumenutum [utins nulla tamen earum amorem exhibuit , quia 19, duxit in fl'abulum,pedes ipfe fecutus, Quar. Ine manibus amor non eít ; opus indigitat, tó Nofocomus etiam fuit faucii &grotantis ; ij & quidem non lentá, ac remiífá manu, fed fiquidem fedulam curam ejus egit, Quintó com| celeri pede, & laboriofo brachio, impiger ejus etiam thefaurarium (e exh quä' | totus exurgitin actionem, & talis fuit amor ibuit: Pyo. Ibdem, E 1ulit duos. denarios, & dedjt fiabulario, ajt cietat | 9:. (Ap.1, Deipare, quia: Exfurgens Maria 4büjt in tiam euram illiu babe, Sextó etiam fideiuffor fuit aontana cum feflinatione : erant nimirum pro curando corporeextremé affe&to ac mul- te pI manus ejus tornatiles, aurez,plenz hyacin- tiplici vulnere faucio, addidit enim : quod« yii & this, fcilicet manus benefice ; &munifice eungue /upcrerngaveri:,ego um rediero,red- hacd ad benefaciendum aliis expeditz, hyacinthis, dam tibi, Quod verà amorem illüftriüs d feu beneficiis przeftandis plenze, auro illitz, bene commendat; quia vuluerat usex gente efíct feu charitate informate 5 tornatiles , quia Judeorum & Samaritanus;qui tanta in ipfum Quos ad opem ferendam paratz : talesfuntamo- impendit charitatis officia; cüm tamen Sama« fem, ris manus,non defides, non otiofze, nec defi- ritani Judzeos oderint, quoshoftes, & advera diofz , fed actuofz,ac laboriofz, pend farios habuére ,' adeó ut immulier Samaritis homi Non tamen fufficit, fi amor in homi. /. nem laboriofus fit, & actuofus , nifi etiam Chrifto ad fontem aquam petenti refpon- Adi derit, »om enuim contuntur Judai Samari- rcétus, ac compofitus, talis nimirum üt nemi- £ADIS, ipfe Quo: ni quidquam invideat, non corporis,necani- Proximum diligere amicum, vel fami« mi dona, non opes , : non virtutes: fi Cain liare 3. cim m naturg eft indita propenfio ; fed ho« tealc Abelem; fi fratres Jofephum; f1 Saul Davi- fles dem tecté amáffent, nec Cain fraterno fan- beneficiis cumulare id pronitatem fu- ää et1at perat naturz , G divinam quodaminodo guine proprias fcedáffet manus; nec Jofephus b videtur emulari perfe&tionem : 6 qua enim tat fuiffetà fratribusin cifternam demiffus; ne- in Chriflianorum cotu virtuse : tem que $aul tam gravi invidiá Davidem preffif. catetisque fortior , dile&io hac eft, tim. fet. Sed livor invidiz , tepor charitatis diffi- quá dia, & jurgiaexcitat , odia nutrit , vulnera non folàüm amore, verüm & impenfis be« 4 neficiis inimicos profequimur , nobis infligit, & cruentascladesfpargit ; ubi verus noxios Juvamus : que [T eft hujusmodi diledio enin fovetur amor, ibi nullus accitur livor; quia ubi amor ibi procul exulat invidia: tefles magnanimze indicium naturz , divinz ar gue tom mentum gratiz, aC uberioris elogium fan- funt David, & Jonatas ambo juvencs: Jona- Clitatis: « tas paftoritium adolefcentem Davidem co cüm enim homo infitá fibiànatura propenfione praceps in ultionem ruat in- qua eít amore complexus , ut. crefcentem ipfi ftie juriarum; de fe ipfo neceffe eft gloriofum gloriam nunquam invíderit , quinimo fuis teferat triumphum im Íe etiam exuens veftibus Davidem iisdem in- » amore hoftes profecu- i, r turus, cósque effusá muneraturus beneficen« li, duit: G quia verus, rectüsque fuerat amor tià. Nil tamarduu [li m, támque füblime vi- Jonata, eum nec formidanda Patris fuperbia, detur humana virtu s p fü nec crudele imperium valuitunquam prohi- offe ultra ambire , quàm pro injuriis fibi illatis beneficia re- Ü bere: fi enim verus, re&tásque fit in proxi- pendere; pro conviciis Wt » calumniísque pro, h mum amor, minas non timet , neque linguá latis, ofcula figete, & odium amore, ac [ tantüm eít profufus, fedmanu, & opere, beneficio compenfare : effufaheceft in ho. WFP diffufus, ut przecipit Joannes : Zilioli non Ji- mine pietas, Del cui uberior ob(letricatur fane l»enp. I-/- VitAtt. ligamu verbo, neque lingua, fed opere, & ve- Gitas, uteleganter innuit Tertullianus in- fler quiens: C 45,3 1; a. ttir Hujus amoris illuftre dedit monumen- Seito preceptum effenobis ad vedun« bpologet. 8. dantiam benignitatis etjam duc. tumSamaritanus ille, qui non folüm mifer- pro inimicis Deum orare , ieu recto , finceróque amore Cl] tus eft hominis in itinere multiplici vulnere €os profequi, qui nos Ti oderunt, iisque be. faucii, fed perindeac peritus,piüsque chirur- neficia rependere , à quibus füerunt nobis für gus vulneribus oleum inftillavit, & vinum, fere inflicta vulnera, ill ate injutiz, & prolata COl« Amor qüb latiüs difugditür,;cö"ïdifcfcït locupletior, — 123 convicia, quibus non parumnoftro fuit ho.. élatur, contineat, »Dixq:im; neque poffe ho- nori detractums; eítenim hicamor exceffus minem amore in Deum ferri, nec ipfum di-- ligete » nifi & fuum diligat proximum , tas» virtutis, & redundantia benignitatis hu- manum fuperexcedens faítigium, & menfura metíi fibi infenfum , & adverfantem : con- fupereffluens,ac effusé redundans; dixeritque tinet fiquidem Deus comprehenfione long& eaninentiore homines quosque, five amicitiá propterea de iis, qui amore inimicos proíe- Zuc,6, V. 38. quuntur Chriítus: Menfuram bonam,& con- fiut nobisdevinéti , five focietate adharen- fertam & coagitatam, & fupereffluentem da- tes , five inimicitià averíi; fi nofter amor in Deum fertur, fi Deum diligit, neceffe bunt in. finum'vesirum : quxnam eft menfura ifla, quz fupereffluit , quàm , ut loquitur eft, & proximum fuum,: emnésque homi- Bernardus, men(urafíine menífura ? cüm e- nes etiam fibi infenfos , & hofles, diligat ia Qiim benefacere iis jubeamur, qui nos ode- Deo dile&o: alioquin Deum non diligit, Sunt; profe&ó hac dile&ione menfuram càm id non amet, quod in Deo continetur; h. 4 excedimus conítitutam: unde & nobis Deus mec cotat inunum cum «eteris , qui conti- nentur incentro; hacqueratio, «ur ejus- pro remuneratione benedictionem impiuit AAd Rem, Q; exundantem, dem habitüs fit, Deum, & proximum dili- Q. Meníurae ftà naturainnobis conf*:ituta gere, & D. Paulusfcribat: 4wi diligit pro- ijs benefacere , quibus natura ipía favere ximum , legem implevit , adeó eft Numini compellit , vel ob fanguinis neceffitudinem, percharus amor, quo proximum profequi, lg, mur,& tanti eum Deus facit, ut amari noe quá ijsdem devincimur 5 vel ob initam fo- cietatem, quá illis colligamur $ vel amici- lit ; nifi G preximus ametur. tiam , quà ijsdemadhzeremus; íed eos amo- re profequi, qui nosoderunt, nobísque no« xii fuerunt, profectó meníuram excedit,quz hac dilectione fupereffluit ; & effufa redun- Nil glbria'm:, dMuflrius nibil po- dat: per hanc menfuram fupereffluentem; 4efl homini obtingere,quam per boflium beneficentiam intelligamus Chriftianorum, Amorem., per calcatas fraterne diletlionis quos pietas ad hunc fanctum accendit amo- gede aillatas fibi snjurias contemnere, & rem, quo pro injuriis fibi illatis beneficia re- £baritatis vubore prolata $n nos pendunt; quod etiam Etbnicis illuftriüs in «ónvicia delere, Pem hom:ne vifum fuerat : fciícitatus fiquidem Achiles ab Aiace , quos omni vita majores A Lios diligere ut fibibeneficos nonho- minibus tantüm, fed etiam brutis eít ipfe exanreláffet labores? Hos reífpondit , Anatura inditum: «icurantnr fiqui- quos pro amicis, mihíque charis. pertuli ; «ümque interrogáffet ulteriüs Aiax4 quos dem beneficiis etiam ferz immanitate Ízvi« ) ores; nil.enim fortius beneficio ad fe ani- ceníeret jucundiffimos ? eos fubdidit, quos qmos trahit: fed quos nobis noxics aoveri- etiam pro adveríariis ; mihíque noxiis íu- bivi; quia.amor ipfe, quo vel hoítes fue- mus non ore tenus diligere ; fed & manu, rat profecutus laborum lenierat afperita- largitione beneficiorum , eftea benignitatis tem, ut jucunda el viderentur , qua plau. redundantia , .que divinam imitatur perfe. Matib. s. €uonem: &ideo Chriftus hortatur. fideles rimum fecum adferrent incommodi. 11, adinimicorum dilectionem, cordis affectu, Amor fi laborem fugiat, f1 incommo- da declinetà natura deficit amoris ; verus manüs opere, linguz oratione , U: fitzs filjj . enim amor nutritur laboribus, augetur in- Patris ueftri, qui inculiseff.. Sunt;quiim- commodis , imó & defectus omnes tam pensé conantur efficaciam inveftigare illius corporis , quàm animi in aliis tolerat, & vocis///7: fed miffas facio plerasque com« quantum poteít obregit , & cüm omnibus mentationes ; G illud approbo,quo f//;us he- braice alteri fimilis explicetur: quo pacto five doclis, five indoclis, cecis, & claudis, imprudentibus, & zgris mitiffimé agit ; ut folent filii fimilitudinem przeíeferre parem« 1:; Cornib, hortatur D, Paulus inquiens de corpore mye tum: amoreigitur, qui inimicos profequume« |€Ap. la, tur, divinam imkantur perfectionem , (imi« ftico fideliumz No (it Jcbifma in. corpore; fed id iplum pro invicem folicita fiut membraz lésque effe videntur Numini, ejüsque funt fie & fi quid patitur unum membrum : compati- liüzmpenfiori igitur dilectione,quos noveri- untur omnia membras five gloriatur unR mem. mus nobis infenfos , noxiósque profequa- brü,congaudent omnia membra.Vos aute effis mur,fi Numinis in nobis fculptam velin:zus vorpusChrifli $ memóra de membro.1mo neq; imaginem ; quid gloriofiusjilluftriüsque po. Deum diligit, qui proximum, quamvis ho teft homini obtingere , quàm per hoítium ftem, (ibique adverfantem non diligit: linez dile&ionem, per calcatas fibi amoris pede enim, quz & circuli peripheria ad centrum illatas injurias, per obliterata charitatis i« "m ducuntur,nequeunt centrum tangere, quin $neo colore; &calorein nos prolata con» g" » fe ipías in eodem complectantur centro, o» vicia, divinam in nobis imaginem expri- mnésque in unum,idémque punctum coéant, mere,Deíque przfeferre fimilicudinem,ferre MAfb $, £üm centrum lineas quásque à circuli circum- filiationem ?. quotquot ex hominibus fuis Dili« ferentia utrinque ad ipfum ductas. comple« parcunt .i-.rïimicj.s fiii Dei vocantur : Q z gue Ferani de Afeüiäw Tem. i. .. As D4 ! Dïfrcrcgao UE -5 giie inimices veliros, Denefacite s. qui ode. mini: in principe tamen id vel ipfa necef. rUnt vos, 65 orate pro per[equentibus, & ca. fitas videtur exigere, in quo pro amplitue. lIumniantibus vos : ut fitis filfj Patris veffri, dine poteflatis, pberi-u-s pietatis requiritu£ qui in celis ef , ac i homo in hoc praeclaro incrementum 7 (in-veró ob condonatas Dei attributo fit Dei imago , ipfímque imi- injurias, deleta convicia eximia fit dignus tctur, & éxprimat. laude; reus tamen fit probrofe infamie ij: Hinc S. Zeno Veronenfis fublimiüs e.. ob vindictam : dedecet Principem vindicta, tiam aniniadvertens adquantum evehatur in cujus arbitrio fita. juris eft licentia; fci- , p WRb té Beda expendens illud : Benedicite ma.. homo p ecionisfaftigium ; fí non cor- dis tantüm affectu hoftem diligat fibi infen- Jedicentibus vabis ait 1 ferà cuntli contrá fum, verüm & manáüs opere eundem quam* boc mandatum procedimus , & prafertim. vis fibi noxium beneficiis cumulet , ait, te: potentes , vel Principes non folum fi pafft neri diligentem hofles fuos, plures ijsdem fuerint contumelias 5 fed && praffita non fue- H rependere ptatias , cüm eidem fint. occafio, rit eisdem reverentia ,. adver[arios. vepu- quá Dei enancifcatur fimilitudinem , expri- tantes , quicuuque eos minus veveriti funt, mátque in fe imagimem , & in fummo ve- quam fe reputaverint dignos. Efb autem.s L] luti perfe&tionis faftigio fublimetur * fic 1$. Serm.1. in nota infamie Principem. effe promptum 4 enim fatur : Inverfo gratus offcio. Vultut vinditlam s, Píal,130. pro inverfo officio, feu injuria nobis illata Princeps igitut , fi proprias. ulcifcae : gratiäs ijs rependamus , qui easdem nobis tur injurias ex udice fit reus, cadítque intulére; quamvis moris fit, ut . grati fi- principatu ; 6 contra gloriofos de coércita mus pro beneficiis fu(ceptis: amoris tamen natura triumphos refert , qui cüm poffit e(t, ut grati fimus etiam pro injuriis, con- impuné fe vindicate, pronior ad veniam * viciis , damnísque aliis, quz nobis inferun- hofti parcit , cui etiam — eblanditur * & tur, cüm ad fummum nos provehant. api- hic eft faftus ille ; quo coetus Chriftiano- cem perfeclionis, TNuminisque imaginem; rum gentes excedit omnes; hzc eít victo- & licét. materiz gratitudinis -accenfeantur ria illa, quà filius eterni Patris DEI enan- beneficia, id tamen folius moris, nona- cifcitur dexteram ; Dixit. Dominus Domi- Pfalm, 1o9, moris eft; vulgaris gratitudinis . materiam W0 t»to fede à dexteris meis ,^ donec ponam * - beneficium fuppetit: maleficium veró lon- inimiücos tuos — fcabellum pedum tuorum.» LI & lablimioris e(l. gratitudinis materies ab federe ad dexteram in communi hominum eo profectz amore, cui maleficium , per- exiftimatione perindee(t, ac potiorem oc- L] inde ac mellificium dulcefcit : e(t fiquidem cupare fedem . hinc ut DEUS nobis . iün« hicin hoítes amor , qui iter nobis fternir, nueret, quanti fecerit unigeniti fui. noftea . quo in fublimiora pergamus , & ad fafti- induti humanitate victoriam, quà non fo- gium illius erigamur virtutis, làm mortem vicit ; -fed & pro fuis enixim quz divinam eemulatur perfectionem. perfecutoribus exoraverit, cüm animam ae Hac indoles Chri(liani eft amoris , ze- I4 geret dicens : — Pater zgnofte ilis, quia jué benevolum fe amicis, ac infenfis , ad- nefciunt quid faciunt : à dextris fuis lo- yetfariisque exhibere, hinc Cyrillus expea- catum volüit , quó in hoeminum exiítima- tione etiam nobiliorem cenferetur fedem - Auc. 8, dens illud ; e46 eo , qui aufert tibi vefli JHenituim , etiam tunicam noli - prolibere , occupare ; fed quamdiu putamus hanc il« ait: decet enim, eum, qui pius est , obli- lu(trem occupaturum fedem, donec ponam vifit salorum ,. ut & ea, . quibur. cbaros (aít aternus Pater unigenito fuo filio ) amicos jAuvamus ,. perfequentibus confera- mimicos tuos f[cabellum pedum tuorum : nie s;uj, Proh quàm eminens, quàm fubli. mirum ad dexteram fedebis meam, quz po« mis, « potens Chriftianorum amor! qui tior apud homines cenfetur effe fedes, do- naturam àd eam perducit ftatüs fublimita- nec tu fuperfederis ab hoftium ultione , & fem , ut hominem reddat &qué benevolum ego te vindicavero à tuis inimicis , eósque U 3n amicos , ac in hoítes: folet injuria alteri pofuero fcabellum pedum tuorum , feu tibi illaia jurgia excitare , &t odia fovere; & fubjecero? quafi diceret, concedo unigenito tamen Chriftianus amor impetum hunc co- meo dexteram donec non vindicaverit inju. * ércens nature vitium in eadem corrigit F] tias fibi illatas, Quàm utile, quàm profi- adigíitque naturale odium ad legum ami- cuum eft homini non ulcifcenti injurias à citiz; obfervantiam , & flammantes iras in fuis fibi inimicis illatas, càm veladipfam niveo blande benevolentie lilio extingui , DEI dexteram evehatur? quàm pi?, ac ré- ac eadem benevolentiá zqué illatas profe: ligiose fuperbit homo, qui cüm poffit;pro- prias non ulcifcitur injurías; . pulchré Ber- qui injurias, quàm collata beneficia: fcité ximum di- nardus: de catero nulli, vel inimiciffmo ba. Serm.is, ig a.4doe[us " Aertullianus : Quàó magis pro Marei c, 22, ligas diligere jubéra inimicum , 6 extra- mini vegari quantulumcunque affectum chba. cant, neum : exaggeratio eft. debite. bonitatis , vitat [aneé in bac parte. ambiriofa permittit « exatiio indebita, Quód fi illatas (ibi inju- ambitiofam vocat charitatem , qua injurias rias nigricantis oblivionis atramento ob- non ulciícitur fibi illatas, nec damna vindicat literare laudi datur non exigua privato ho- fibi irrogata, &fuis lubenter inimicis parcit; Íed Amor quo latiüs difunditur , & eó ditefcit locupletior. mj fed fi charitas ex Apoftolo , non inflatur , ïpfli&af fibi vtrlnera micantibus ftellulis, quas . quomodo Bernardus eam ambitione tumida À proprio emittit gremio, t 18 dicit? quia càm (it ambitio appetitüs hono- Hzcque fortaffis ratio , cur ex lapidi- 4 bus voluit Numen filios excitari Abraha,non us ris fupra merita ; támetf1 plura mereatur !s inimicorum dilectio , ac multum affequatur ; ex magnete: quia Princeps pacis lapidem ii fupra tamen humanum feattollit faftigium , tcípuit, qui ferrum amat; G lubentius eo $ l« federe affe&lans à Patris dextris, quaindiu delectatur , qui ferrum tolerat 5 ejüsque injuriarum fuerit oblita : pia fané ambitio, patitur ictus, quibus fplendelcit illuftrior : t qua Dei enancifcitur dextram;in homiaum amat Numen in lapide lumen , quod é vul- 4 nere accendit ; .non tetram obícuritatem , exiftimatione! ambitiofa fané charitas , qua " injuriarum oblita federe ad Dei' dextram quà magnes amicum rapit fertum 5 hinc [ ï; prefumit ; obtinét Servator Chriítus Petrum juffit in vaginam a affectat / que in Chriüg ; qgod u gladium recondere , ne qui inter Apoftolos j« 16. Non igitur arduum eft ab ulcifcendis fuum à lapidbus nomen traheret, &Gà prz- ^ injurijsabítinere, fed perinde facile ac flam- dura petra nomenclationem; magnes potiüs ferro amicus , quàm filex amoris illex vide- ma in fublime niti , pizque ambitioni fe- d lj dem in coelis eniti , ac homini defiderare , ac retur: tolerat ferarum bellicoffimus leo le- amare , quod fibi utile vilum fuerit ; hunc porem illudentem , fed Panteram difcerpit ízvientem : eaelt filicis indoles , st quam- amorem; ut homini proficuum non florum e teneritudo, ac difcolor elegantia nos edo- vis teràtur , filet, imó fulgurat , fplendét- cet, fedvelà filice teneriüs amare difcimus, que illuftrior ; cingitürque ftellulis , qui* Quis nefciat amorem ex cordis natum ar- bus coronatur , fi chalybe feriatur : & ho- dore ignis non dedignati naturam imitari? mo eà fit illuflrior, fplendétque clarior , f ä! lefusfileat , fiinjurias non ulcifcatur ,. fi Quis neíciat, filicem eó fplendidiores emit- tere Ícintillas, quà acriüs torquetur ; vulne- pati potiüs cum filice affuefcat, quàm ferro n ratírque chalybe ?^ nimirum lapidis ultio adharere cum maggete, 1« Verus amor propria non quzrit come T9» Íolus eít ardor , feu amor , non igitur vi- deatur homini durum , quod faxo eit fplen- moda, neclefiones curat , quia proximo Pjaln, w didum ; refrigefcit in homine charitas ad prodeffe procuratsexemploA poftoli,qui cüm Dei, hominámque amantiffimus effet , ait ictum alapg ; coronatur veró fplendore fi- :7;; lexchalybe i&tus : convicjis petitus homo de fe ipfo : Nom querens , quod tmibi stile ,, Cviusg s * Ed omnem à fé abigit amoris ardorem 5 pet- eff , fed quod smultis , ut falvi fiant , qua- cap, v5. - u cuffus vero. filexignes & finu evibrat foras : propter dixerat: Optabam ego ipfe anathe o* Corintb.: 4 nil (plendidius filici vulnere obtingit ; nil ma e[fe À Cbriflo pro fratribus mesu 5 & e enp. &9. ja teirius homini accidit , quàm vel cutis , vel exarfit in proximum amore , ut duriffima honoris lzfio: eftamor cordis illex, & for- quzque libenter deglutiret , ac excoqueret Vrb gars t eposag ene de titudinis filex , qui fi feriatur ignes elicit pro fratribus , quos fine difcrimine diligeret, tametíi natione , & conditione difcreparent : 4 amoriís, emicátque in idu : at homo fi vel punctim fe fentiat ab acu ledi , omnem ex- quia perinde ac in cantu mauficae funt notz ; L 3' tinguit amorisardorem , torpet pectore , & quarum aliqua lineis ipfis inhzrent 5 aliz interjectz jacent, duas interlineas; & aliz congelaícit animo , & ideó verbo laceffitus , vel etiam verbere ictus non coronatur fplen- velutiexlegesextra lineas, fupra, velinfra j dore , : ut filex ; quia illex amoris non eft , eàsdem locantur , qua tamen fingule ad harmonicum faciunt concentüm , cantüme neque quos fibi infeítos noverit , diligere didicit : file& nunquam fplendefcit illu(t. que juvant : itx exbominibus funt , qui le« ld Qe *riüs, quàm' cum acriüs Izditur , quia nul- ges 2que divinas , ac politicas obfervant ?. funt alij ade& natura faciles , comes , pro» j la in:chalybem ferientem vindictam ;olgi- tat, nique ad nutus aliorum , ut fcité ad-omni- um fe fe ingeniuni accommodent; & hos, It 175 Sed .quis—ex lapidibus iiluürior ? filex ne, an mágnes ? quisfortior , aut glorió» qui non amaret , corde faciliàs catetet, J fior ? ille vulneraturà ferro ; àquo njagnes Alij vero & converfo funt tetrici , afperi , mo» 0 rofi, & veluti exleges; verüm hos verus. ]e "captivatur : fcio apud Ethnicos fortitis tuif- fe vincere5 quàmvinci ; agere , quàm pati: amor non refpuit, fed finceracharitas ami« q. ï hoftes proftráffe , quàm aliquid damni ab cis ampleétitur brachijs, neque remiffiàs hi ijsdem paffum aliquem fuiffe. Verüm in funt diligendi , quia minus affabiles : funt caílris chriftiane militiae fortiüs cenfíetur omnes homines in hoc-faltem pares, quia Q^ Scio Memetho ex- pat, quàm agere. Dei prafeferunt imaginem ,in quam impen- 0s tructum à Turcis rumulum ex difecto mag- se amor fertur ,. quamvis plura debeat im. rr. ïï mete , quia apud infidos illos ea duntaxat eft commoda fubire ; charitas enim perinde , ac ftruthio-camelus ferrum didicit, feu mo« virtus,ue ferrum trahit,quó feriat. AChrifti z ' M"h autem fidelibus non magnes infertur templis leftias concoquere, & dura quaque injuria« acturus in ferrum , quod ad fe alliciat , tra- rum deglutire , Davidi enim nebulonis iaf Semei maledicentiam generos? digerere vo- hátq ut feriat ; fed (ilex advehitur,aptatürq; d Ornatui are , quia ferrum non amat , . & lupe fuit 2. Reg. cap. 16, ajebat: dimirtes IH pati mavult, quàm agere; compensátque eum , «ur maledicat juxta praceptum Domi- j i $ e- d i 126 - Differtatio VI, qam 7 nimirdm hzc eft fincete cBaritatis na.s phas colore candidus , quem Rex Sornaicum fypt tura etiam cultros deglutire , G ferrum poffideret; Rexalius finitimus , cui nomen digerere, fide! Brama elephentem hunc album enacturus , t trecenta millia armatorum in aciem eduxit, gito $. IV,. ratus ingentes has impenías in bellico hoc m apparatu ftruendo optimé collocatas fore , tsl &æhz in bruta Animantta amore fi dignitati , & gloriz fuze luculentum adjes m o fovemus , natura dedignatur hbumana, ciflet auctarium album , fcilicet elephane eotà quia bominem in belluam degenerare tem : inito tamen bello nil promovit , íed 4qui A «digit , fi non effetiu , [altem reinfeda, imminutáque tertia parte fui exe coni ercitus, redux lugubri fuitapparatu exceps 4ffectu. priüs tus; cümque pro unico elephantetothomi- 20Q. Untex hominibus, qui fuum non in alios num millia perjerint , tótque fumptus facti i ) homines impendunt amorem , fed vel fuerint , eó alteri Regi fuit charior: neque in bruta animantia , quz errante profe« permifit in publicum produci absque infigni quuntur affe&u : tefte Xiphilino Cajus Ca. pompa , & ampliffimo comitatu , adeó ut ligula equorum fuit ftudiofiffimus , uniim- precederent proceres partim equis centum queeorum, quem pernciffimum vocaverat , fexaginta vedti , partim elephantis o&to- fecum ad cenam invitavit , eique hordeum ginta tribus, qui cüm plebeieffent, feu ex in auro appofuit ; fuditque vinum ad potum communi forte obfequij causá album przi- in poculis aureis , imó eó infané equum a- bantelephantem, qui fequebatur auro , ar- damavit , ut fe eum ad confulatum promo- ub v gentóque gravis , objectis fupra ipfum vi- infid: turum polliceretur ; cimque poft plura cru« ginti quatuor ex filo ferico umbellis contra deliffimé a&ta fe ipfum facerdotem inftituif- fj folis radios , & ipfe in probofcide auream Íet, equum accivit in facerdotio collegam ; fphaeram globum referentem terraqueum quid hoc amore infanius ? quo vel ipfeIm. gellaret : imó ut abomni injuria tutus ince- perator in belluam vifus eft degenerá(le ? detet , ejus latera utrinque cinxére tria mil« Sco Alexandrum Macedonem tantum amo- lia fatellitum armis probé inftructorum , ne- ris , & honoris impendiffe equo fuo buce- que defuére mufica inftrumenta , ac citha- ^ phalo $ quo mortuo non folàm monumen- redi, qui fidibus , & vocibus hilari plaufu tum, verüm etiam civitatem ad perennem wv refonarent, .Agmen ferunt, claufiffe quad- memoriam conftrui jufferit, eámque à fuo raginta viros Principes , totidem vectos ele- fuga bucephale denominari. Scio Petrarcham dem phantis , & quacunque tranfiret hzc albi Biialeg. 1. de remedio utriuque fortuna refezte , fe in elephanti pompa parietes pretiofioribus vi« quod Italia quendam noviffe virum non vulgaris debantur aulzis vefliri , ac fuperbire , & Obdüw confili] , qui egrotanti equo , quem fuerat quoties beítia confifleret , nemini licuit pro- a?val amore profecutus aureum pulvinar, fericim- gredi, nec pedem movere ; imó quod infae m que. cervical, ac cubile ftraverit, & quamvis niam videtur redolere , quoties albus elephas Vetat podagrá ipfe laboraret , equum tarmen ter , urinam redderet ; hzc aurea excipiebatur in Éaua quatervé quotidie inviferit , fueritque eum pelvi , & ad Magnates totius Regni dono ad cc blando quodam murmure confolatus ; & mittebatur ; verüm quia quavis humana nullum non benevolentiz, ne dicam ítulti- api felicitas fluxa eft, tandem pretiofus hic al« dit, tiz genus infirmo illi , aclanguenti amico bus elephas occubuit , cui parentavit popu- Nti; impenderit , & mox demortuo fuerit illa. lus, & per menfem in lutu jacuit , acíqua- tiór f chrymatus , luxerítque perinde , .ac ex filijs lore ; & Rexfertur in ejus exequias viginti rit.ate unum, : quod homine fang mentis quatuor millia impendiffe coronatorum: ecce Ut indignum eft, proFfus quem homo in alium hominem non repene Ptolg 2Ie. Refert C amerarius horis fuccifivis cen- dit amorem , in belluam infumit. PU. d. Equum Selimi Imperatoris Turca- üve ( Fueruünt etiam ; qui fuum impende- 22e li c .rum; quem Spadicei ferunt fuiffe coloris , runt amorem in animalia alia exotica: ete 4j percharum fuo fuiffe hero, à quo propterea enim Ptholomzus Rex referente Diodoro deli etiam libertate donatum ,. conceffo etiam Siculo, vel maximé portentis delectabatur. £b quoad viveret confuüeto pabulo , eó quia natura ; vel nunquam vifis belluis: Imó ame ejus pernicitate ex pralio , in quoà Bajazete &üim plis fponfionibus hominum induftriam ex- Otic Patre fuo prope oppidum Chivili victus fue- acuit , ut hujusmodi monftra novitate fibi rat, fugá falvus evafiffet. | Exoticus etiam * . fum pretiofa conquirerent & ficut nihil eft fuit amor in fuos equos Athei Regis Scyta- Jf auro impervium , non defuére , qui tegijs mille: rum , cui volupeerat fuos peClere in ftabulo ille&i proemijs Africe , Libyzeue fylvas equos , fricare, infternere : cümque à Le- luftrarent ,ac deferta percurrerent monítra mip | gf gatis Mecedonibus in (tabulis hzc agens de- capturi prodigiofiora non absque proprio preheníus fuiffet , eos interrogavit , num * * e(at vitz periculo nullümque erat tam abítru- etiam Philippus Rex Macedonize hancin fuos fum folitadinis antrum, cui atiri fitis viam T adhiberet equos diligentiam. Tente non aperiret ; nullum tam impeditum itef , Mirum quod de exerrante affectu in Ele« quod fpes lucri non complanaret : nullus /iit. [ tam impervius Jucus , per quemauri (ponfio Bati, " phan?tum Jndorum Regis fertur. Fuit ele- Vi viam ; d &'?.'4 ; Amorquo latiüs diïunditur, eó dicefci,trIoc-upic,tiar. 127 n viamnon prafignaret ; nullüsque adeó prae- & &in plantas fuum Reges amorem impende- E fuptus mons, quem non afcenderet auri des runt . e refert Herodotus 4/5. 7, Xerxem IS' fiderium., Hinc contigit , ut juvante foler- dl Regem Perfarum in íufcepta contra Grzcos tem audacem fortuná;quidam ex Libycis ve- lt expeditione Platanum in Libya comperiffe , natoiibus portentofz magnitudinis ferpen- eámque ob pulchritudinem aureo donáffe t llen tem longitudine excedentem triginta cubi- monili , & ad illam tuendam , ac irrigan- tos invenerit flabulantem non procul à fluvio dam viro Períz concredidiffe, Imó Quintus IY opportuno infidijs loco : cüm enim illuc pe- Hortenfius vino fuàas irrigavit platanos, led Xo €ora aquas hauftura accederent , priusquam Etiam.in flores amor hominis exarfit , fer- aquas linguà attingerent, eorum fanguinem tur enim anteaclis (zculis , hominem divitijs j confueverat ferpens ebibere , fuámque (itim affluentem tulipam ( flos eft é Syriá advectus Tl« priüs extinguere , quàm pecora aquas hau- à Pileo turcico fuam fortitus nomenclatios li firent : de quo Po&ta, nem ) novo cóue exotico ornatam colore que adeó deperijfe, ut mille florenorum pre- pi JMartius anguis erat zhfic pm]ïgnü * tium offerenti vendere recufaverit ,cüm ta- uf AurO men nocte fubfequente fubterraneus mus Ui Fue- JYgne micant otuli , corpus tumet omne.» floris bulbum arrodeus enecaverit, '10. qveneuo s 4 runt etiam ex Principibus, qui exerrantem Trésque micant lingua, tripici [laut or- foveruntin propriam barbam amorem, fci« & vdiæge dentes. musenim Romz,Neronem batbam fuam ree df* fectam in aurea pixide Apollini confecráfe , Vls ubi vetó »confpexïcr bellua fibi ab fhom'(in'ibus & Othonem Magnum barbz fuz tantüm ime Itf infidias parari acta iniras in obvios. qu?')sque pendiffe honozis , ut per eandem in rebus iam favijt, -& ferijs, gravibüsque negotijsjuramenta cone « ciperet ; & qui Cafaris barbam temeré ats 1(C« Oceupat 0s mor[u ,. longis cqmplexi* tigiff:t non íolàüm Majeflatis , verüm & im« n bas illos , pietatis reus ageretur , ut narrat Balthafar j [lte 0s necat affatu , fuuefla os tabe ve- Bonifacius /n bzoría ludicra. 15. tha» Sent. Pudeathomines , quicum monfira, fe. 26. av ras, angues impense diligant , proximum 24 ul« Non tamen X--*qui fu;aerfuärc beneficio fuum mnovercali odio infequuntur .ad ine« Q* fugz deltiterunt à parandis infidijs : fiqui- plurisque eftiment nature probrum albl dem venatores fortiffimo rete os fpelzi , in M nílro , quàm Numinis fimilitudinem Vs quod tutumfupienti belluz receptum daret , in homine; feris, plantisqueeblandiuntur, ,& obducunt, quod intus fpatiosé cavum erat , & in homines humanum (iuentes fanguinem pro- ac validiffimis concextumfunibus , móxque Íeviunt ; cüm tamen nil homine dignius , |ifiae cüm ferpens per finitimam vagaretur fylvam nílque laudabiiius , quàm ho(ti parcere, nee venatores :noloffos incitant , qui laxatis minique effe damno , prodeíle omnibus , has tUf Ul faucibus oblatrantes anguem terruére, qui obeffe nulli ; :quod Pericles edocuit., cüat ad coníueta cucurrit diverticula , cümque dono enimlenta abfumeretur tabe, jiámque pros máfid anguftias fui fpelai ingreditur in caffes inci- péanimam ageret , affidentes ad le&um prae jc dl« dit, capitárque , & vivum Ptolomzo Regi ftantiffimi cives, & amici , for(an, utde, Retiarij Alexandriam attulére, ubieó gra- cumbenti folatio effent , ejus commemorá- opie tior fuit Regi bellua, quà deinde exuta fe- runt, quas excoluit virtutes j opes , quas Íqude xgmu ritate cicurari potuerit. Hacque caufa cumulavit; egregiasdotes, quibusenituitz fuit , cur toto orbe aula commendaretur eorum aliqui resab eo przeclaré geítas recene »eue Ptolomzi , cui quotidianas delicias faceret , fuerunt ; delatas plures é proftratis hoftibus epae five draco , five ferpens ad focietatis huma- victorias; novem trophza,& plurima ,qua ns cicuratus affuetudinem. patrie attulit commoda: hec &aliaidgee eydte p ( 2j* Imo non brutatantüm , & monftra in nus fubmiísé inter fe adítantes memoriá re« delicijs fuerunt Regibus,vetüm etiam Helio« od0ro fricárunt , quafi »ger omui jam fenfu defti- gabolo Imperatori araneorum telz, Is tutus amplius non audiret , qua narraren« ibatüf Q aIfie enim referente Lampridio modum plané ex» tur ; fed càm ille attenté omnia audiviffet oticum excogitavit , quó per telas araneo* recolle&to fpiritu 4 oculisque in adítantes ] ex« rum Rome amplitudinem dimetiretur. apertis dixit: Miror fané hzc à vobis tant« te (ibi hil et Juffit ad hunc finem fibi colligi ; afferríique opere commendari ; ac plurimi zítimari., millena araneorum pondera promiffo prce. quorum partem fortuna fibi vendicat , & tegij$ mio ; & fertur decem millia pondo colle* partem aliena induftria fibi comparat, qua- ylvas gifle , & hinc conijci facilé potuit , quanta que pluribus alijs obtigére Ducibus : & quod lOH[m effat Romz amplitudo. Gatys Syriorum à re&i factis confcientiam fingulariter regitz mpno Regina adeófuit appetens pifcium , ut refe- quódque excellentiffimum meo judicio pror« pítrue rente Antipatte TarfenfiGtoico /;/. 4, fupere Íus amifi(tis: idque eft, guia nemo ex om- ; viant j?it..p*er ptzconem jufferit edictum promul. nibus civibus mea operapullam veftem induit, 9 tf gati, ne quisaufus effet fine Gatyte pifcibus ut indicaret , neminem à fé ftudio Ixium. nUHUS etii homo; 1 vefc»i, JNon in animantia tantüm verüm ; NNoverat vir Eïhizi;us,quanfti fitpr ponfw quantd. T 1284. Diflertatio VI. quantique æüïmarid&beat, cüm eidem pro- diffimiles , imó & adverfärids fu. ul nexos ; defle femper (tuduerit , & nunquam obeffe: -& unàconfibulatos ainorisvincalo , tamet. & Chriftiani in fchola Salvatoris inftructi , fi ex hóminibus, alius fitadamasnobi, ! pro- quamvis non verbo tantüm , íed fortiüs ex- fapiaclatus ; alius zenerofo fanguine ro."eat emplo Magifter Chriftus eos edocuerir amo- in piropum ; alius fpe ad fublimiores dign.'* * dile&tionem inimicorum . rem proximi ; 3 tates innutritus virefcat in Ímaragdum ; alios adhuc acerbas fovent inimicitias ,. lechalia ignobili genere natus obfufcetur in beryllog nutriunt odia, & ad internecionem fibi. ad- vult tamen Deus perinde ac gemmulas in verfantur; cüm Chriftus lenitate iras extin- Rationali Poatificis unà nexos effe hornines, xerit , maníuerudine fzvitiem coércuerit , quos non íanguinis neceffitudo , fed charira- & charitate exafperatos animos deliniverit : ts víinculum copulet; imó vult omnes pere Chri(tus ofculaturfibinoxios ; & Chriítia- inde ac Rationale deferri in pectore , amari ni mordent, enecántque , quos noverint corde: Hec mando vobis ,. tt diligatis in- Vos UiCEIm,. P fibi adverfari , ut fcribit Apoítolus. Imo lexifta eft ncn folüm inlapi* Jd Gäläfg invuicem mordetis , & comeditie , € ab invi- GAP e f. dibus fcripra, fed & in cordibus noílrisícul- cem confumemini , nimirum Chriftiani al; pta: hoceft nonfcripta tantüm , fed nobis- ternis odijs , mutuolivore, dentesacuunt; cum nata lexeft, quam à natura ipfa haufi- ut acriüs mordeant ; aternásque inimicitias mus: nmnon enim quidquam rationi magis 290 in amarocorde fcvent non extinguendas nifi confonum ,. quàm ur homo amore alteri ad- effuio adveríarij cruore, An ignorant Dei ne&ctaturhomini ; cüm & ipíabruta animan- preceptum 2 Dzlzges proximum tuum ficut tia impulfu naturz, fi ejusdem fint fpeciej te ipfum. mutuis neCtantur focietatibus. An non intellexerunt Magittri n Chri(ti do&trinam 2 Hec zzando vobis , ut Imó non animantia tantüm, verum & à d in fepulchris offa arida hunc fentiunt amo. diligatu invirem. rem., Oltenderat Deus Ezechieli longé , la- téque patentem campum oflibus aridiffimis $. V. mortuorum oppletum. Jutfus eft Ezechiel offibus illis , perinde , ac vivis hominibus Rationi , actuirtuti nil "ag?s cor- concionari , ac ijsdem dicere :- 0//2 arida.. fónum , quàm ut bomo fncero Amore audie verbum Domini: quid ni,ad primum alteri adneBlatur bomini, Vatis jutfum , feexcitárunt; incitarün'que, i u: ftatim voci parérent Prophetze , & proptes rea ftatim accefferunt offa ad ofí3, unume 17. Cimus , Deum innumera propem(lum circa veftem fummi Pontificis, auream quodque ad jun&turam fuam , flaiímque offa- z« i, ejus fupeliectilem Moyfi prafcriptitfe , offibus , art;cali articulis ;; vene venis , cap, 37. ac plurima hac fuper re Moyfis commifiile membrane membranis , nervi nervis jun: arbitrio, fed càm primüm ad Rationale ve- gerentur , ut caput fupracollumerigeretür, niffet pectori appendendum, non dixit: f; brachia etiam ad atma capienda extenderen- cies , aut cdlabis , Íed pones , ac à diceret tur; pedes ad motum eflent expediti ; & to- de reliquis facrarum veftium ornamentis di- tum corpus ad parendum Prophetz paratif-- fponere ad tuum potes atbitrium ; à fumma fimum , ut etiam fingula in corpore membe enim mitra , ad imas fimbrias elaborata fint ra ad propría obeunda munera : percipiee omnia, prout tibi magis placuerit , tuze bant fiquidem aures fonos , " quibus pulfa- enim id induílriz relinquitur : verüm illius rentur, & voces perciperent Prophetz , di-' ornamenti , quoingenium , & ratio eítco- rexerant oculi intuitusad obie&a eminus, & - honeítanda , & nomen fortitur Rarionalis cominus obverfantia :lingua folvebatur ad Estod., eap, praeer me nullus alius erit author. Pones verba proferenda : quia ingreffus efl in ea s 28. / autemin Rationalidoclrinam , ($ veritatem : Jpiritus ,. & vixerunt 5 fleterintque fuper nimirum arbitrio hominum plura folet Nu« pedes fuos. exercitus grandis valde : quid men permittere, ut vovere caftitatem, ab« quafío noítre funt urbes ,' quibus immo» dicare fe humanis dignitatibus, onusfubire ramur , quàm arida offuaria ? ubi inimi« Religionis, Verüm cüm agitur de chari- citias jam pridem fepultas etiam ex aver- tate ; non in noftra id relinquit pote(late, pali.fpecu excitamus ; ubi mutuis edijs Íed id expreíse nobis praecipit : Hec mando colliduntur homines , & corroduntur; ubi qobis , ut diligatie invicem, nimirum hac homines absque vita charitatis emortui fce- eft (apientia, hzc veriras , quam expreffam torem fpargunt vitiorum ; coemeteria funt : vult in Rationali pectori appendendo ; ut noílre civitates foeiidis oppleta cadaveri- nimirum in corde dilectionem foveamus bus, aridis conítrata offibus ; verüm f& roximi , non folüm nobis arridentis , ves cadavera omni fpoliata carne ,. nullo ani« L] rüm & illudentis * perinde ac varize Ratio- mata fpiritu voci fuére Prophetze obfecuta nalis gemmulze , quamvis nativo diffimiles dicentis, Offa arida audite Verbum Do- mint ? . E? ech, 37« fplendore, difcrepantes colore, magnitudi- cur homines rationis compotes, ne differentes in eandem tamen etant focie- fpiritu, & fide animanti non audiunt , non tatem colligatz, : Valt Deus omnes homi- hominis Prophetz, fed ipíius Numinis vo- nes, five affectionibus fimiles , five ftudijs £em , kb.s: mando Vebjs , p dilig atis — — 3.-::-';":;-*.(- RNRUU inzzi:efm;f / l —— uD Amor qüö latiüs difunditar & eó ditefcit locuplcrïoi. 329 | shvicem * jubentur offa arida per Prophe- fenfos oleo déliniamus pacis, ac inimicos tam audire, & ftatim furtexére , & am- apercis nlnis ample&amur , t fratres : ha bas aperuerunt 2üres , séque prona prz- Ífunt holocauftomata Numini czteris gratio- ftitéce ad obfequia ; & homines ratione com- rà, "t in quibus non alius abfmmut ignis potes , intellectu vigentes , voluntate po- vi&imas Deo oblatas ; quàm ipfa chatitas; tentes, audire detrectant vocem Dei? Zec quaz.convicia, injurias, lxfiones ,& damna ssando vobis , ut diligatis invicem. — . Acece- aobis illata extinguit: hec fi Numini offe- dant ofía ad ofíaunumquodque ad jun&turam Tantur, il gratius agimus , & cum facobo $uam , nimirum amore mutuo fe homines filicem «capitis tortorem erigimus n titu» complecta:.zur , charitatis profequantur am- lum , pacísque oleo re[pergimus , cüm prae- plexu; alter $ terius defectus toleret, vitia «conceptum odium, «quo caput dilacerabatue xontegat $ aiter alteri injurias condofet , furens in infenfum, obliteratur; Sinimicum convicia remi:zat , calumniasextinguat , & mobis reconciliamus, lter alterum confilio , manu , & facultati- 1 iFacile eft facrificium offerre cuüm' Mil- 3. bus jüvet : i 1izc eft lex charitatis , ut qu& 1 ^ «hifedecho poft receptamlibertatem, ;;jLü- nobis ab a ä *á s fieri vellemus, cadem à nobis :dus eft, aram pro pace ,'& puteo dedicare: at alteri fiant 'exulantem Jacobum , lapidíque refupinatum z 9« Hzccue ratio , eur David pro toto po- Numini litare , próque agno faxum offerre pulo facrificium.Deo obtulerit , tametfi ex &apitistortorem, feu pravam voluntatem in pluribus jam .annis à Tribu Beniamin , & €05 , qui nobis obfuére , 'iisque;pgodciïc , juda reliquz tribus divifz e(fent ; & ani- non jocus eft,fed munüs; quo Numen imitae ;J;Ga'm tAp. mis difhderent, — Obizlerunt bolocaufloma- mur : plures Deo offerunt , fed cüm fingula h $. t4 Deo Ifragl vitulos duodecim pro omni po- ad votam fluunt. 'Benedixit Joachim Deum, p^lo . quia ciüm facrificium ex fincera pro- 'fed.Bethulie obfidione folutá ; -plutimum diret cliaritate , quse animos etiam :diffi- commendavit "Tobias Numen ; 'fed receptá dentes componit., ac unit , pro omni po- poftexcuffam czcitatem luce : cecinit-Maria, pulo ifra£l.obtulit , à quo «haritas diffi- pulfavitque conciané mufices inftrumenta ; dia omnia abegerat , & in unam «coégerat fedPharaone demerfo , ;& Ifri£le libertate amotis vinculo focietarem. iFacinus .nimis donato : laudaverunt injecti in flammas for« atrox foret inimicitiarum . -ac diffidiorum macis Babylonicz pueri.orbis Conditorem,, ad aram meminiffe , «ibi fanguis funditur , fed illefi ab igne fervati : pauci tamen , qui quo charitatis purpura rubeícat illuftrior ; ««um Jobo in ulcerum procélla difcolorem pa* quéd fi & cruore arietum pulchrior in fan. '£is irídem explicent : fedunus fuit'Tirael, qui tbitl, guine boum emerfitcharitas , «que vel in raf Jobum anteceffit , qui doloris inftrumenta, 27, lacte toties naufraga perje à£xb€- 73 Rei profe- charitatis voluiteffeblandimenta, "7ulizlz- /Genef, 28; élo acculamur , fiin lege evangelica furor pidem , quem fuppofuer at capiti fuo ,&4 erexit excandeícit in afinis , fiin fanguine agni ex- m titulumfundensoleum defuper., quot pül- tinguitur charítas, «que in lege €Moyfis é 'vinat felle adfpergunt , .feu caput turbidis 'Sed fanguine boum vegetior emeríerat. ámplent cogitationibus, 'fi vel unico lzdan« «ur holocauftomata Deo Jírael oblata re- tur convicio ! Jacob autem oleum faxo in- «enfentur ? & non potiüs Deo 1faaci , Abra- fudit , feu pacem invexit, quá oblatzzNu. hz , Melchifedechi , Davidis. 'Quis enim ini viclimz gratiores fierent, P fanctius Numinifacrificium obtulit, quàm "Uberiàs delectatur Deus condonatisine 3r. Abraham, quidi(tricto gladio brachium exe jurijs , :quàm victimis oblatis 3 plus inita £ulit , ut filtumé vivistolleret? Quis oppor- pace, quàm effufo boum cruore, hinc .A« tunior in hoftiarum oblatione fuit ipfo Iía- aaæh;z;p,g; poftolus ait: Pax Dei , que exfuperat ,om« aco , qui aram extruxit , ubi puteum (ine jur- em fenfum cuftodiat.corda veftra , 69 intelli gio, & rixa fuffodit ? Quis in ara felicior gentias vefiras in Cbriflo JESU : hac enim Davide, qui miftam acturus choreas coram eítilla pax , ait Anfelmus , quá in fe ipfo atcaduxit ? Quis Melchifedecho victima- pacatus , & quietifümus eft Deus , «ujus tum ítudiofior , cüm poft triumphum vi- natura pax eft : heceftilla pax, que cüm num obtnlerit, & panem , ceuvitz tuendz, exfuperet omnem fenfum , sítque impati- & fervandz alimenta, quibus & charitas ve. bilis, cuftodit corda hominums fenfus, ae getat , ac incrementum inarà fubit : & tamen intelligentias? hzc eítilla pax ; quàhomi- foli Deo 1fra£lis vituli jugulatitur 5 an quia n^- injuriarum obliti nulláà tamultuantium lapidem Iíra£l in titulum erexerit, oleiim- pa onum pul(íantur procellá, nullis zítuan- que fuderit Jacob, ut ad exteros proficifce- tiu . affectuum agirantur flu&ibus, fed jupi retur extortis à patria , exul à matre? An fruc tes malacid la&leum traijciunt mare , gratior hoftia (i filice pro cervicali fubftitu- unde Cyprianus fermon, 6. in-explan. o- to , ipfum capitis fupplicium in aram exci- rat, domin. Voluntas Dei eft , Zuan tetur; oleóque pacifico perfundantur ; quze Chriflus docuit , 69 fecit 2 werecundia im puh i Deoin arafacrificantur2 hoceít,(iDeo do- verbh , infatla juflitia , in operibus mi- nemus convicia contranos prolata; injurias fericordia, in moribus difciplina , injuriam nobis illatas ; contumelias , quze noítro de. f«cere non noffe , fatlam tolerare polfe.s, traxére honoris & quosnovimus nobis in« eum fratribus pacem. tenere : pulchra e(t if:r'zni de Affeiisbns Tom. 1, pax 130 Diflertatio VL Put Sed quares -, quem vincat, qui nulló ER lg pax illa , qua inter frattes viget, & chri- ftiana pacata concordia in unum cogit; hac ulcfcendze injuric pulfatur ftimulo ? fe ;gm ipfum vincit, & quidem eó illuftriüs , eít olea illa , qua feraci fuccrefcens in tel- nii lure , fructus producit aternz falutis ; qui- . .quó fanguis non funditur ? vincitur vetó ; piri bus depaíti vires reficiunt , roborántqte. qui ultioni adharens fibi noxios ledit , run Imó & invulnerabiles fiunt ,. quatenus in* quia à proprio profternitur pravo iffe&tu. (itu . fenfibiles vult effe , quos afficit, ad inju- Quàm durus vindiclz exactor , eft animus na riatum dolorem , eft enim pax, 444 ex/u- injurijs laceffitus ! quíque pugnaciffime voli adverfus veniam repugnat contumax ,pulch- perat. omnem [emfum ; videantürque fenfu t carere , .qui hac fruuntur pace , nullum r£ Galfridus expendens illud. ,,Qz(änu Sapient. « u ulcbra est generatio cum claritate , aitip- [entientes injuriarum dolorem , ideóque at (e (umens charitatem pro clafitate. — um paxeít, qua cor , & intelligentiam, cu- der flodit , dicatürque injuriam facere non pulchra eff. cafla generatio cum charitate., ! nib * caflitas ,. & charítas bant inuebunt pulcb- pofie * quis enim tam injuriarum fenfu [ot vacuus , quàm qui offenfam pau poffit, ritudinem , fine altera enim corpus in pu- LJ L hus & nocenti injuriam facere non poffit ? Is tredimem. deffuit fine. altera veró 4niíe eu wus dnextinguibilem. fibi. flammam. de ar» adeó fublimi in imjurijs pace . perfruitur , ut n fólüm eum non turbent injuriz , non dore. fua abflinationia accendir. Quod ue u non moleílent ca- f « Ang E e tent convicia , contingat Dominus ,. di[cipulos admonens ait : babete fal in vobu ,. & pacem babe- etj lumniz ] fed nec earum ultio mentem fu- gal( beat. te inter vos. Sal cafiutatis , "e CO?PO- ra libidine corrumpantur. Pacem cbari* U$ À 92 Ouód fi non turbari offenfis, non ;n- lil 14 ftigari ad vindictam ob fibi illazas | inju» tati , ne corda difen]ïone feindantur. uü" bc 4 ell rias inconcuffam. prodit animi firmitatem , Mi mentémque ad re&ta rationis amuffim om- — n / nino compofitam ; fíummus evangelice "i pacis ceníus eít , ultionem etiam à mente Fi"æ excludere , nullàmque vindi&z cogitatio- Nulla praclarior eff vidfaria eá , Hac fuper re Apofto* "AdRom.i2, nem admittere, quá inflexils animi contumaciam fran- [ lus pulchré differit , inquiens:, f1 fieri po- nnus , odium in nobu infeu[os corcemtud » LOU teft, quod ex vobis e(t, cum omnibus ho- & illatas nobia injurias clypeo retundi- ininibus pacem habentes ; non vosmetes 7uus ebaritatis. que UH iplos defendentes; tunc nil contra vos pol- adi funt injuriz : Serica non ferrea font , quae * : Njuria nobisillata obítinationem noflrae contta vos jaciuntur tela ? inermes funt inperit menti ,. quà veniam injuriam u Tui l Va hoftes, neque unde obíint , habent : inde ^. ferenti dare valenter repugnamus , & . L] noli vinci à ma- pugnaciüs reluctamur. Pertinax fane efk oftea concludit igitur N lo , [ed vince in 6ouo malum : nimirum bellum , quod contra pertinacem geritur N animum * L Tà noli vinci ab impatentia illatz injuriz , fed praclaré vincimus , ii ejus frangamus contumaciam ; palmas legimus, fibi CU;BS læfuræ leniu -in)uriam PQHUS ACIIUS infligatur ad graviorem lefionem inimico fi eum coérceamus; triumphos agimus, fi W * li inferendam * hoftem vincit , qui de pro» inimicis convicia in nos prolata , & injue latis convicijs ; illatis injuriis , nec dllam rias remittamus nobis illatas 3. & hoc efl ; clen ultionis:concipit cogitationem : fecus vin- quod ait Apoftolus vincere in bono malum , fuo. Íeu in venia inimicis ultré dataj contuma« UT citur ab inimico, & nonvincit , quifevin- dicat; is enim ab inimico vincitur, qui ab cis animi reluctantem duritiem emollire qu ad veniam L] LÀ eodem damnum patitur ; & eà plus vinci* non vincamur igitur à malo, 4l Íeu non finamus nos trahi ad injuriarum tür tur , quó damnum fibi illatum eft majus : qui veró prolata contra fíe convicia vindi- ultionem , id enim perinde eft , ac àpravo Ín dicat, pluspatitur damni in lefione, quàm proprio pro(terni affe&iu.: fed in bono ma- d lum vincamus , feu in venia ultro hofti data D proximo affert ; ob injuriam , quam Deo . infert ; fit fiquidem reus duplicis lzfionis ; reluctantis animi proterviam [ hanc nos Ícü & ütramque illufiffet , fià vindicta abfti- victoriam edocuit Magiíter Chriftus & cru» tihí Cis cathedra , nimirum uüt laí1 non leda- nuiffet : quo pacto (icut,qui injuriam paffus, tam pacis amore non fe vindicat , vincere di- fnus , fed. ladentibus benedicamus ; cui Cati citur ; quamvis nulla pracefferit pugna : obeft nonnoceamus , fcd potiüs eidem ftu- x deamus prodeffe. Magnum quidem, & ult. ita qui fervore vindict pugnas imit , vin- Df citur , quia pugnat : proindé recte Apo- ró hominem eft, afperitatem verborum , & 'UJt, ? L verberum non folüm pati, fed & non red. flolus monet ut nolimus yinci & malo , 14] dere. Illudlong? excellentius , quódque dí- féd welimus vincere in bono malum ;. i no« 6874 bis infenfis parcamus , vincimus : vinci- vinum fapit attributum ijs prodeffe ,. qui 6647, mur vero , fi nobis illatas vindicemus in- nos fuére odio profecnti exemplo patien- i * LÀ - ficut in. venia inimicis data inve- tis Chrifti , qui ledentes fe non folum pa- jurias li nitur victoria , tamertí1 nulla przcefferit tienter tulit, verüm & ijsdem profuit , cüm u$ pugna; ita jacturam reperimus in ultione. & veniam íuerit elargitus ,. Gt seternum f« Pat- I3F Amor quo latius diffunditur, eó ditefcit locupletior. Patrem enixim rogaverit , 'th munifica fua n ih folem , ut divina comroendetar etga inie largitate eos beneficijs cumularet ; — Parer micos beneficentia. Imo id intereft diícri« : ignofte slla ,^ quia nefciunt , quid faciunt : minis inter Deum , & hominem in diligen- F nimirum Judzi felle os imbuerunt ,. clavis dis inimicis , quia Deus , cum hominem zanus perforárunt , lanceà latus vulnerá- diligit inimicum , eum fuo amore fibi con* Ü runt ; cámque ipfi obeffent ,. ijsdem in- ftituit amicum; non ita homo , qui tarrie V$ ne ftrumentis , quibus nocuerunt , ijsdémque etfi inimicum diligat, à quo odio habetur, membris, quz leferunt, prodeffe Chriftus nontamen hic ejus amicitiá devincitur : hinc h. voluit ; nimirum ore , quo eternum Pa- conijke, quàm efficax , & beneficus fit Dei ï?ï Sap trem , ut iilis ignofccret, rogavit ; manibus, amot, quinequit in hominem à Deo avete lp- fum , & Numini inimicum ferri , quin m z Qquàs aperuit, uteos arétius amplecteretur ; ? latere vulnerato , quo cor ipfum eis often- verà eidem devinciatur amicitiá .* quàm J. deret , ac exhiberet :. parum fuiffec ma- redlé igitur Solem fuum oriri facit fuper [h' nibus cruenté perforatis benefacere diris bonos ; & malos, quos zqué illuminat , i carnificibus , eas terebrantibus ; ore felli- amore fovet , & ad fuam pertrahit amici- Jjja tiame i j bus amaricato illis veniam po(cere 5 . nifi 4fa 36s etiam latere ; ac pectore inhumaniüs vul» Cüm Deus adeó impenää homines fibi £ nerato caufam inimicotum corde egiífet , ánimicos diligat , ut largioribus eos bene- 241 ne aliqua Chriili laefura fupereffet , qua - ficijs afficiat ; non.debet homo humanitae le. erga períequentes benefica , — proptio fine / 1 tem exuere , :quamvis inhumané eum alij 70. gal ariter careret beneficio ; quod proximi- profequantur; fihomo eft, non poteíthu- /j* [3 us ad divinitatem accedit ,. fummis etiam manitatis oblivifci E tametfi nonnunquam videa- inimicos velle beneficijs cumulatos ; idque belluinas iras , ac pecuinos mores Mäüb. .f; e(t , quod Chriítus nobis injungit. Di- tur induere , quia tamen adhuc homo efít , ligite inimicos vefivos , ut fitss f Pairu humanitatem non exuit , & cüm ab ho- mine non deficiat , nec debet ab 'exercitío velivi., quiin cmlis efd , - qui folem fuum.» * eriri factt . [uper bonos ,. & malos [] nobis humanitatis alienus effe ,— Zs tantizz diff- ( precpic , quatenus ininimicorum dile&tio- cglter ait. Seneca , 4d naturam reduci- Epife, $ ts lil- ne Deum .imx;emur á qui etiam. peccane tur , QUi ab slla defecit : . qnód fi .convi- . tibus; acinjurias divinz Majeltati irrogan- &ijs peutus ,. injurijs laceffitus ,. contume- 'tüh tibus benefacit dando ijsdem (olem fuum , lijs affz&tus , damni sqi laefus, adhüc ho« t malos, & E quem facit oriri fuper bonos, mo eíL ,. neque à ni a. a defecit hominis , cum ífole dando itidem pluvias , fruges , imó exercitia hon .debet humanitatis oblivifci , i ad illicia voluptatum,etiam virorem herba- neque ob injurias fibi illatas humanitatem M virtus humanitatis difficulter m rum in pratis, & florum q&fcolo-zjem elegan. - deponere - : tiam in hortis, dediícitur ,. €ó quia virtus fit natura con« & L) Axdeo celfi eft Numen ánimi , ut quam- Íona * fecus favities vitij exuenda , quia .di 35 (tur vis injarij fint ip(i homines , nullam inju- nature diflona , quam deturpat , .& cor- rumpic 9 . odij tetricitas , invidig livor j ejus riam (ibi factam putet', nullam lafionem fibiillatam cenfeat; imó tam impatibilis eíl, vindictz ardor vitia funt homini adícititia , 1lUS, ut in eum nulla cadat ira , nullum locum cui ab extrinfeco adveniunt , quatenus ab )7ü habeat vindicla : & adeó eíl bonus ,. ac alijs excitatur homo ad odium, invidiam, fjj clemens ,. ut fua dona munificá largitate in & vindidlam ; & quia ob id non deGinit F o- C& j fuos etiam inimicos effundat : fed cur ea mo effe , tenetur humanitati adhzrere , Iffl s ejüsque promovere exercitia ,. ne defcifcat a ï tunc fpeciatim fua vocat dona ? dicens , qui [olem [(uum oriri facit. [uper bonos , & in naturam ferinam ; prorsiisque humanita- Mlite * tem exuat. z malos . àn beneficia , quae viris imperti- !3107 I Fav tur probis ,. ac vircutum culturz addictis Depo re igitur oportet iram, excin- 374 uri fua non fuat ? certé cüm ab uno Deo cun- dere odium , ac omnem extinguere vindi- tavo €a (uum fortiantur effe ,, quod habent j &am, ne naturam videamur depotuiffe hu- ffid* Deüámque opificem , & authorem cogno- manam , humaniratis obliti ; ac degene- dità Ícant , necefsé eít dona fingula Dei efle : ráffe in panteram ad vindiclz fzvitiem ex- nos nihilominus quamvis omnia fint fua , ea ardentem , ad eífufionem fanguinis, quem au : tamen fibi fpecialiüs vindicat, ac Íua expli- fitit , pronam : nil autem poteft homini 40l« catiüs agnoícit , quz inimicis impenduntur gleriofius obtingere , quàm injurias obli- t ! benéficia , & dona manu impertiuntur mu- vifci , quàm dammna (ibi illata inferentibus j foe nifica , pulchré Augufítinus, Solem faum dimittere ,. fcite Auguílinus ferm, 16. de . t ulte qocat , quem oriri facit fuper bonos ,. & verb. Domini L] Homini gleriofum efl in- y znalos , ut binc commoneamur , quanta li* juries oblvoifci ; & hac ratio ,-cur ftudio (f berdlitate inimicu nofiris ex ejus pracepto de- addicti virtutum , non folüm mala pro ma. ydie beamus praflare , qua n0s non creauimus » lis rependere detreclárint , nec quidquam ne qii fed. ex munere ejus accepimus ; vocat Solem noxij inferre vol Ab rint : Íed maluerint pro j« Íuum , quiaoritur etiam fupra malos, qui- viribus viris fibi infenfis gloriosé beneface- bus cüm profit , ac beneficia impertiatur, Ie€ » & injurias fibi illatas beneficiorum ) p m fpeciaïi . nomenclatione. Deus — /uu9 de compenfare largitione ; fed fiita eft , cur & riu m : Sere Veraui de. Afectibus Tou. (la ; lat. Diflertatio VI, 1272 " Servator fuos dimiffurus Difcipulos ad E- comiaítes , ut pulchré obfervat Chfyfoüo- r mus, hom, 38.in Matth, Vide, guia ve- Mattb. cap. vaqgelij propagationem , ijsdem injungit , 19, m ut ijs, qui perhumaniter eos exciperent mi- movet à Joanne leviratem ,. de qua turba pon raculorum poteftate , quá inftru&li erant, dubitabant , dicens : arundinem vento a* rl benefacerent ? fin veró contumeliose ; fta- gitatam ? cüm-enim turbz fubmurmuta- vift tim abirent excuíffo etiam à foleis calceorum rent., & Joannem inconítantid redarguee doer ulvere . Dóu Excutite pulverem de . pedibus rent ; qui cum illuftre antea de Chriíto te- nud vefiri , ne fcilicet pulveris reliquias ecum ftimonium perhibuiffer , nuncvifus fit due velul deferrent ; &t memoriam inurbanitatis de- bitáffe , Chriftus impenfius Joannem excu- duri ponerent : quafi fuis Magifter Chriftus di- fat , & fufiüs in ejus eximias progreditur bice xilet Difcipulis : Si Paterfamilias , fi he- laudes : Scio Joannem in Jordane , & non yunt tus cujuspiam domüs vos contumeliosé ex- Íemel alibi Chriftum mirificé commendáifíe, vicil pulerit , dirísque rejecerit , animóque ho« & nullam fuiffe tunc à Chrifto Joannis e« f5 ! ftili e fuis-excluferit laribus, excutite illicó narratam virtutem : fed cüm ex turbarum &f etiam de pedibus veftris omnem domás il- fenfu, dubitatione Joanuis fe dehoneftatum lius pulverem , qui calceis hzrere poflet ; fenlerat, luculenriüs in Preecurforis laudes P[öf ( hoc eít, delete ftatim omnia fufcepte inju- coram turbis , íe diffundere voluit , ut que &il rie , receptze contumeliz veftigia pulveru- nos doceret benignitatem , & ijs prodefle, lenta, ne fi ocülis obijciantur , memoriam qui nobis videntur obeffe ; laudibüsque eos €orp rcfricent peraclee inurbanitatis : — quafi di- excipere, qui cenvicijs nos impetunt.. Hac fing, ceret, vereor, ne f1 pulvis ingratee domüs eft chriftianz charitatis teflera nobis infen« tum veftris adhzrefcens pedibus memoriam re- Íos beneficijs afficere : hac-eít le&tio illa , eiu &hro fricet contumeliofe repulfionis, obliviícae quam Magifter Chriítus exemplo validiüs s imini benevolentia etiam inimicis ,. G in- & quàm verbo edocuit : induens enim Regius gratis exercendee ; & miraculorum pore- Vates Servatoris perfonam , mente przíaga offen yum flatem , quà inftrudlieftis , in vobis ingra- agit de favitia Carnificum in Chriftum , & toscxerceatis , idéóque excutite pulverem de perfidi Juda proditione inquiens. Ad. d de pedibus veftris , ne ulla ingratitudinis ver[um me fufurrabant omnes inimici mei j P[al. 4€. A f mermoria vobis inhzreat : Ícicé Hilarius. n aduerfum me cogitabant mala mibi ; ere | 4ntmp.10. Exiflenti in loto ,. cum loco videtur. effe.o ficen enim bomo paci mea magnificavit fuper ?ne AMa n*h.l £0U1UMIRIO j fOIM D qu()d eít illius do» fupplantationem : cümque Servator te ad deba hoíle hs excuffo puluere i um relinguz'mr , ^6.5 necem exagitatum pr&vidiffet , & in fepul- ing* atitudinis memores defistatur 4 beneficijs chro cadavetica exinanitione jacentem , e- rependend&k. nixim fufis precibus aterno fupplicat Patti, ä 38. Hac eft chriftiang benignitatis indo* ut eum vite refítituat , reducémque in coele* les, eólargiüsin laudes efferri , quó pro- ftern patriam excipiat. ; V LE brofiüs videtur contumelijslaceffita: fi con- Sed fioblatus eft , quia voluit, cur adeà 49» biü tratijs virtus careret , minus clareret j pal- impensé petit é fepulchro priftinze reítitui u ma nonnifi pondere preffa affurgit: fubli» vitz? Certéut redivivusimpijs Judzis,à qui- [J mior ? margatita in finu conchilij nonnifi bus cruci fuerat affixus beneficijs prodeflet, flu&uante maris procellà , & obmurmu. pergit Regius Vates , & Chriíti nomineait: rante minantis coeli tonitru concipiuntur ; Tu autem Domine miferere mei 5 & refu- tunc ridet in roridz nubis finu diícolor.i- Kiita me ,. && retribuam eis ; hac tota eft n ris, cüm a£r tetra obducitur cáligine , mul- ratio, cur cuperet é fepukchro refurgere ; ut tiplici fpiffato halitu foedus. Joannes redivivus eis retribueret , cupijt redivivus Mattb. i. € vinculis fuos mittit Difcipu- eis retribuere , hoc eft retributione , quz illis ficiis .los , ut interrogent JESUM , num ipfe prodeffet ad falutem ; tametfi plures fuppe- ]u Meffias fit, Quid ? an Joannes Baptilta, tent caufz przcocem impetrandi fui cor- . L ludri qui adhuc materna inclufus alvo Meffiam poris refurrectionem nimirum ut legis evangelice digereretur oeconomia ; veritas 4 öqug noverat ; & repetito faltu exultaverat , Quit ejásque prafentiam fenferat priüs , quàm fidei vegetior roboraretur ; tetras triftitiae naíceretur , Tnery nunc dubitatione pulfatur , nubes & fuisexcuteret Difcipulis;: & preefer, hzerétque anceps, an fit Meffias ?. abfit ; tim cüm viderdtur dedecereServatoris cor- j Licm, . . h",þ. Qofo ut ad id de Joanne lufpicandum adducar pusab omniimmune delicto, Deitate delibu- Mla fpecie tenus videtur duntaxat dubitüffe, & tum fcatere horrore vermium , fordefcere tantüm rurbàs adftantes Chrifto id fibi ferio fepulchrali in pulvere , deficere corruptio- Lt] ti la Bifil perfuafiffe, cenfent Interpretum pleríque. nis peedore , umbrísque obduci lethalibus ; gui 9. Id tamen obíervatu dignum , quia nullam tamen ex hisce produxit caufam ad (ui tunc cüm Joannes dubitáfle videretur, dixit corporis impetrandam refurrecionem ; fed 91&69; Wn ; Maiib, 20. JESUS ad turbas. Quid exiflis in defer- ut largiüs fuis benefaceret inimicis , qui cüm tum vVidere ?. arundinem vento agitatam ? inmþ ipfum non mente tantüm perverfa, im- fcilicet cüm Joannes extimo in cortice vide- piísque confilijs , fed totius corporis adni- ten/g,. 105 , retur dubitare , & opinionem de Chriíto xu perfecuti fuerint , exiguum fibi vifum quafi dehoneftare 3 L tunc Chriítus illicó fum fuerat , fi animo duntaxat ijs profuiffet , Joannem levitatis excufat ,. fítque ejus En- nifi G corpore preíto ijsdem adfuiffet 5 fatcm "quafi - npli )0 Ámor quó lätiüs .di,ftmditur;, có ditefcitlocupletior. — 135 a quafi diceret zefufeita me , €8 retribuam eis , þa'fi'us eft ferenamente commemorare; pra« feu zquéanimo , ac corpore eis benetaciam , Íertim cümrefricata injuriarnm commemo-» L ] 'eüm enim totocorporefuerit flagellis czefus, tatio incentivum Íoleateffe vindictz, & fo- " non Íaus cenfuit , .fi fola mente opem eis mes furoris: mente pacata, fronte . /erenas praftitiflet, nifi etiam corpore «eosdem ju- «ore placido, verbisblandisde fufceptisloqui Qe váflet : ivéruntad virgas milites, fafcesvo- injutiis ,.offendentium diffimulare malitiams Q ]e luérunt expeditas , inítar cyclopum lacertos precox fuit fummze Chriftianz virtutis fru- mudárunt, & innocentiffimum :Chriftum,, &us 1 pergit Pradful Seleucienfis inquiens $ ]* velutireum ad columnam fevitie ipfis faxis jofephus invidiam, venditionemybelluindme I n duriore illigárunt, & verberum vulnera, vi- .que immanitatembumanitatis uleifcitur ob- bicésque in omne corpusimprefferunt; adeó fequijs « :terriculamentis ludieris wtitur, i« t : ut nulla fuetit flagellorum intermiffio, nulld mas, quafi in fcena con[equitur , dras bifiviae Qe viciffitudo, cüm ictus plurimi veluti grandi- Aicé veprafentat.: & nonnullis interjectis nes uno ferrentur impetu in delicatiora (pe- fubdit : /idifli divinis praceptionibus inbas ciofiffimi corporis membra ; tumerent pro- zentem., ofores amantem , novi teitamentg a prerea fufóque fanguine imaderent .plaga, u tonfervationem .enuntiantem, — Scilicet Jo- " qua& tamen nullo fovebantur.oleo;quin aliis, fephus pramaturé .obíecutus .legi 'Evange- ty iä & aliis (equentibus .dilrtpta cute, :coníciffo lice .ejus pracoqua obedientia pteceptiones 9 &«orpore priores recrudeícerent : -cümigitur munivit Evangelicas: .divinis enim :praece- 11 . fingula corporis membra fzvientium -inili- ptionibus inhzrens , amánsque ofores, nov [/ là teftamenti enuntiavit .confervationem : .fuit tum (culptam referrent barbariem , id uni- cé in votis habuit tedivivo corpore & fepul- fiquidem oforisamor, Evangelicz prodro- j ; «hro refurgere , ut nonmente tantüm , fed mmus perfedtionis, .ac :Chriítiang virtutis ! & toto corpore gratiz :;beneficentiam -.pro Pracurfor, .ac veluti confiruendae iEvange- pl offenfionis malitia rependeret , ideóque eni- lice legis fuleimentum , feu primum , .cuí£ xim aeterno fupplicavitPatri, quatenus re. ànniteretur., fundamentum : .ofores .enim ü divivus & fepulchro refurgeret, Re/zfeita mes :qui diligit, Evangelium fuffulcit : :nimirum 1 ij !(o'd. 40 st retribuam eis, Plurimum accrevit .glo- inimicos.qui amat, fulcrum .e(t Evangelii, ac 2 rix Chritti corporietiam ex munifica benee perfectionis Chriftianz :fundamentum, quafi /4 ' ficentia in inimicos exercenda , anguíla yi- hac nut.et.:uitura,-nifixinïhoüesk;fulciamruhe- : d debatu:r gloria nifi largiori munificentia àn mevolentiz fulctis, hoítes dilataretur, I[- 'Ofores :qui-amore:profequitur , iinju- EL " stiásque fibi illatas, & damnaallata benéficiis , . $ V. rependit in fludiis virtutum plurimum pra- t fumitur profeciffe ; imó '& Chrilliang;per« Verus in þroximum mor illata ft- fectionis fupremum attigiffe faftigium: :re- e 40 bi oblivifcitur injuria, € flammaá chari- «dundantia amoris /in hoítes finceram prodit n iatis ab[umit relitla wefligia , meane« in Numen;& reliquos homines dileCtionem; Jie qui enim vero in hoftes fibi :noxios:exardet moriom vefricent ad vinditlam. Z Satagítque beneficijs malefi-. amore, überiori.flammá ztuabit in alios, à. It 4ia cotmpen[are, quibus nihil in fe noxii noverit.deriváffe; & uberiori amoris incremento in iplumDeum, [' , at 4.1s Dverfarios eó impenfiori *ptofequ—a- écujus munifica beneficentia innumeris cu- mulatur donis: eft igitur, fraternz charita. yr mur affe&tu, quó diriüs nobis no- cuére; eó pluribus cumulemus bene, tis redundantia in hoítes, argumentum divi- vus lis ficiis, quó acriüs in nos fzvierunt; exemplo nz veritatis, fulcimentum difciplinze Chri, ftianz, ac validiffima -Evangelica legis.con- Y Jofephi Patriarche . hoftilis benevolentiz il- luftris gloria Genefeos 40. cum fqualido, di- fervatio : haec.enim tamdiu flat inconcuffa, f« xÓque catcere diu detineretur innoxius , 1o- uamdiuhoftibus non impetitur , :nec labe« gis gavit Pincernarum Prafectum de Ífe bene- í actatur machinis, L'ISS meritum ob fauftum fomnii interpretatio- QQuemadmodum mnullum validius ful- 43* ls u nem, ut fuam fuggereret Pharaoniab xrum- «rum fuítentande Evangelice ;perfectioni nofo illo carcere liberationem: Quia furto adaptatur amore etiam in hoftesredundante, Jf» &niss4o, fublatus de terra Hebraorum, €5 bic dnnocens ita nullus fuffodi poteft perniciofiorcunicue Jjje luseidem evertendz, injurüs vindicandis: in lacum mil[us [um : quze verba expendens ;re Ora;. $. Bafilius Seleucienfis ait: ,Qua lingua pro di- inimicum , qui 'odio profequitur, ferróque l0* gnitaie eam laudet orationem, quaverborum adinternecionem infequitur, non folüm vul- lSä nere, quo ho(tem cruentat, perfectionem 1la; (oí quoque bumanitate cum iuimicis ufus est ? non invidentie recordatus, non fraternam.s cerat Evangelicam, verüm & fe ipfum diriüs ?ed áncu[ans erudelitatem . non venditionem ve- difcerpit, fauciátque: dixftque Lamecb uxo- "Genef, e4 n cenfens, non. mortem meditatam exponenus , ribus fuis , quoniam occids virum in vuluus m- w«on muleris tmmoderatum | amorem , nou seum, 6 adolefcentulum in livore meo $ fe- ld JfMam temperantiam ,. non illius importuni- ptuplum, ultio dabitur de Cain : de Lamech jf zatem: nimirum íumma vircutis eft pacate verà feptuagies fepties : exquo anfam fume implicata odia receníere, & damna,qua quis püt $, Auguílinus affirendi , homicidam. L à um i * Differtatio VI*.A" 54 : repetita ferocit , GL in :Lamebhum feptuagias pu!a fuam afte interficereanimam, quàm hoftis tis [ corpus inflictis difcindere vulneribus. — Ge. fepties infzevit 2 an non mitiüs folet fuppli- - tia/ gninam procreaverat Lamech prolem ex Ada, cium effe poít patrati fceleris exemplum ? Àn non primus : flagitii Author cüm aufus dep & Sella duabus ejus uxoribus, nimirum ex Ada Antefignanus hic bigamorum genuit fuerit fancitam legem , velin ipfis cunis vul- gcïi; vial Jubalem, qui- pulfandz cithara affuefcens, nerare graviüs puniri affolet ? An non pri- mus criminis Magifter gravitate fupplicij tudir pater audit canentium - ex Sella genuit Tu- fus d balcain Malleatorem , & fabrum zris , ferrt^ conílituitur, ut ab imitatione cxzreros de- quibl que: fedquid? quód ex uno Lamecho tam terreat?. Àn non leges, qua recéns fanciuns tür fanclé confueverunt femper cuílodiri,ut fibi difpari, & difcreta conditione nafcantur filii duo , citharedus unus, alter malleator? hic neque leviores earundem lxfiones negligan- p tur? Nonne]Jonatas pauxillá mellis flillà exe p toto brachio incudem verberat, ille fides ïï tinétus fuit, eó quia eodem die, quo mata; [e co fuaimis digitis arguté pulfat: unüs citha- H & ram, alterferrum tractat: Jubal fila tendit; fibique data lex fuerat virgz fumitate eamdé violare aufus fuerat? An non protoplaíles A- fofu "[ubalcain ferrum tundit ; ille pulfu aures dam primiam divini- przcepti transgreffio- oput allicit, hic impulfü aures flagellat, : Àn quia tibUs diffimilior Lamech in fe, quàmin filiis fuit ? nem in efu pomi innumeris. luere erumnis adactus fuit ? Quid igitur qued Lamech fe« in (ce ipfe fiquidem deliciis folutus. duas effzmi- natur inter uxores; & interfecti à feadole- veriüs puniatur poft Caini fratricidium ? nis al pt fii d fcentis fimul cruore rigefcit ; haereásque mirum quia id fingulare eft in homicidio füpe das, 1 propterea anceps , num plus efferaüi , an plicium ; qui enim primus interfecit homi- effeminatiin Lamecho deprehendas, An nem, mori nondum affueverat, nec didice 3Mcel brum ut difceremtis , eodem natas parente pulfatae ràt;- cüm, quàm portentofum cffet. parricie dium, minimé nóviffet ; ideóque mitius pu» fili. citharz blandam voluptatem, & vibrati gla- dii tracem feritatem? qua(i Mars, & Venus nitur Cain,cujüs ultio nonnifi in feptup lura Yont excrevit, bl l eodem recipiantur hofpitio, eadem commu» Lamech verà cüm nulla potuerit fe excufatione purgare, cujus ante oculos thoi nicopolentur in domo ? An quia ficut ve- nenum anguis effunditin ofculo, ita feri- Abelis cadaver püttüerat, didicerat, quan- Quori tum adferat homicidium damni, quod cüm urbe tas blandiriis palliata lethaliüs - vulnerat. in i fciens adhuc intulerit ; meruitlong? graviüs tn fi roía? fedquid, quód Lamech fuis dicat uxoribus: Jirum occidi t2 "uuluus meuns plecti; De Lamechba verà ultio dabitur fepu gucn. &5 adelefcentulum in livore meo. tuagies fepties. tum Cur etiam dicit feptu lum dari de Caino Si ferió expenderent proximi fangui- T0n 1 44- 4€. ultionem, & de Lamecho feptuagies fepties, nem fitientes, quantum inferat homicidium h damni non tam occifo, quàm occidenti , Memoriam refricat Abelis interfe&ti Numi- imþel nis judicium 5 quo extorrem juffit fratrici- promptiüs oblivione , quàm cruore illatas bl dam Cainum , non tamen neci tradendum: fibi delerent injürias; exemplo Angelorum pic; Delebimus locum iflum, eó quia sncreverit Gen Genef. ^ Omnis qui occiderit Cain feptuplum punietur, ef. 194 : OU clamor eorum coram Domino ? expetiti à po, non igiturxDeus fratricidii vindex Cainum juffit feptuplum ple&endum , fed eum,qui pulo Angeli ad probrum paulé ante fuerant, - z & tamen graviffima hujus injuriz fibi illatze in Cainum violentas injicere manus aufus Jato fuiffet; & nihilominus Lamech foas allo- nullam fecérunt mentionem, quia nimirum dil quens uxores affitmate videtur ; Cainum injurias fibi illatas oblivione, non fanguine feníe extinclas maluérunt ; idque non parum re- fcptuplum plectendum effe, ait enim feptu- fnore plum ultio dabitur de Cain: fed quomodo verentise iisdem attulit , cüm proprias obliti Xi0g Cain fe ipfum interfecit? quomodo fepties injurias tantüm aífervére crimina Sodomo» btm( fui homicida fuit ? quo gladio membra rum in fummum excreviffe facinus, non am« lu confodit, féqueinteremit ? gladio defpera- plius à Numine. tolerandum , ideóque ur« bem tot fceleribus infamem ruituram: non fed j tionis, quia fe vulnerat, féque interficit, qui Íped Videtur hoftilem , qui fanguinem fuas proprias, fed Numinis ulcifícuntur in- peccat. quj fundit,in hoftis lapfu refurgere, in ejus vul- jurias: imó nec meminerunt illata fibi con- tumeliz , ne forté viderentur non tam Dei, bem metibus integrari, & in funere vivereg. &ta- Liby quàm fuam propriam agere caufam. Egref- Genej. :uy; men oppofitum Lamecho obtigit, cüm .di» lachr, cat occidi virum in vulnus meum,vocat vul. fs itaque Lotb, locutus eff ad generos fuos , 19, l- qui accepturi erant filias ejus , & dixits fur- &bcn nus fuum, quiavulnere , quo adolecent ———Ó— Us, lüm interfecerat, fibi damnum intulerat, & gite egredimini de loco iflo, quia delebit Do. minus civitatem banc. dixit vulnera adolefcenti infli&ta in. ejusdem La- Et vtfus eff eis quafs mechi ceffére lethale vulnus: non enim po- ludens loqui. Sed Angelis,qui oblivione in- tdide L n teft quis fe fe graviüs vulnerate, quàm qui ] urias fibi illatas delevére, haud abíimilis fuit Of feptuagies fepties ple&ti meretur,& fe ipfum Loth; potuiffet hic in everíione urbis fuog neglexiffe generos, cüm ab.iisdem neglectus, tam gravi, ac repetito fupplicio lubens ob- I$ ey trudit: fepruplum ultio dabitur de Cain: de & ipfe fuerit pauló anté, cüm ejus oppugna« CXUnd Lamecb veró feptuagies fepties. retur domus, & à quibus non folüm fuppe- Sed cür mitius de Caino fupplicium tias non accepit , fed detrimenta paífus fuit, OLh, E & oppreffiones ; fiquidem nplius adfuité po« Plat éxigitur , eujus ultio , nonnif in feptupium Hüre pulo, , : Amorqub Iatiüs)diümdit'ur', €ó ditefcit locupletior. 135 pulo, quinon irruerit in Lothum, cüm effrae- folatia ; fi nonurbis roína m, fed civibus prae, nis populus infolenti exagitatus concupifcen; dixiffet hilaria creditus fu tia Angelos hofpites expeteret ad probrum, iffet vera predixif- fe ; adeó fcelus judicium corrumpit , ut is depofceret ad flagitium: & tamen ab An. prophetare cred atur, quieidem eblanditurz gelis edoctus hofpitibus,maluit Lothus inju- rias(ibi illatas à fanguine junctis,& neceffi- is vera loqui, qui folatia praedicit ; qui ver& excidium praedicit ludere cenfetur., Et Ufe tudinis affinitate obítrictis oblivione pror- fus eff eis quafi ludens logui, — fus delere, eos fervaturus ab incendio 29 Nunciare fupplicium fceleratis quibus non fuerat. iple fervatus ab injuriis vix pof. 42 fumus, quin delirare credamur, Qoàm at. ibi irrogatis, imà & focdum in modum op- preffus. duum eít, quàm difficile ,. quod non placet A7- credere excidium ! Sed quàm amaré ab hocce amore (inunt in fupplicio timorem Deinon diícunt fcele rati , quamvis fcelug fe colligari, etíam qui fanguine funt conjun« proftet, fupplicium immineat 5 & Loth.pto- 6! noveratLoth fuorum perfidiam gene- phetet, & oculorum cacitate u rbis fit incen.. forum ; noverat ab iisdem fibi denegatam dio & excidio prolufum, Sed quid fuis Loch opem, ime& illatam domeflicis fuis paric. generis fuafit , tibus violentíam, quin & adjutum ab iisdem quo eis invifus fietet ? am jejunia, quibus corporismembra viribus de- in (celera populum , expetitósque ab ipfis ftituerentur? àn vigilias, quibus vultus im. ad probrum Angelos: cüm audiviffent filias fibi defponfatas pro hoípitibus proftituene palleíceret ? an cineres,, quibus veftes for- deícerent ?. an cilicia, quibus COtporis cutig das, moti non funt, ut averterent. furiofos diicruciaretur ? fortaffis f1 hzec fuafiffet mi- àícelere; ne puelle tanti/dedecoris .pros brum paterentur: & nihilominus impii, in- nimé ijsdem fuiffet contemptui , cüm hac non adee contingant íceleftis exofa; ut in« fidi, diliguntur, fervantürque, imóà G mo- nentur, ne unà cum urbeevertantur, extre- gratum iisdem videtur abire À vitio, difcede- re à loco, ubi peccatur; mümnque fentiant fupplicium : excidit € Lo- fuafit igitur Loth, quàd fuis etiam oppreff o tibus optimum e- tho injuriarum memoria , ut (larent ij ob rat, furgite Íciliceté coen quorum flagitia domus propria, unà cum 0 vitiórum;. fuafit egredi é loco, in quo pe Ccandi contraxerant urbeeratruitura: extinguinon potuitamor coniuetudinem: " furgite egredimini deloce in füi oppreffores, tametíi urbs tota extin. iflo : led vifus . € 7 , quafi ludens logui,quiz guenda damnaretur ad rogum ; quia nimi- nimirum duo propoi uetat, quie vel maxim& ruüm juflitiaperit, nbi amoretiam in hoítes horrori non redundat. [unt peccantibus : furgere icilicet & " coeno libidinum, in 48., Hinc juftitize przcateris addi&i hunc quo hactenus jacuére? & egredi de oco fcelerum, inol impenfiüs foverunt amorem; nonne David itásque pece candi refcindere occafiones: ita eft confuetue Abíiolonem,rebellem,fratricidam, patris im« do peccandi propenfio placabilem hoftem, uxorum fratris fcedum fit nature, & prom. ptiüs libidinibus. imm erfus vigilias protrae if h concubitorem fervari exoptat in acie, quam het , jejunia multiplic abit, pecunías diílri- L2 ipfe velcentra proprium parentem in(tru- buet pauperibus, [éq ue flag Xerat? Servate mibi puerum Ab[olou, Noane ellis cruentabit , quàm in coeno non fordeíce re libidinum, - Jacob moriturus impenfiàs Efau fratrem Propheta Jonas, Íeu vit ignotus ex navi $95 - dilexit, quem tamen adveríarium fempet maufragus in flu&tus merfus feníerat ? Loth imminente urbis excidio a- à pifce hauítus,à Numine profugus, mifer, pannofus, feminu» more ductus in. generos, quamvis fibi no- dus, nallo clarus eloq uio; nulla blandus co- Xios, eos monet, ut euro citiüs furgant, ur- mitate, fed proríus in urbanus clamatin Ni« bémque egrediantur: furgite, egredimini de nive civitate grandi, & poenitentiam indicit loco iflo, quia delebit Deus civitatembanc: incinere, & cilicio : vix loquitur Propheta, fed perinde füit, ac furdis canete, czcísque & Rex ipfe exutá purpurá , depofito diade. fpectra oflendere : fiquidem & vi/us e/. eis quafi ludens loqui : ( (tatutam . dixiffet ur- mate in lu&u cubat; in cin e re jacet , ac je, junare adiguntur non virita bem tot criminibus conftupratatn, tot ícele. ntüm, fed pue- ri; ac puellz, ut tota civitas poenitentiam a, ribus fodam, tot vitiis [ordidam, forían geret: nimirum pro mptiüs auditus fuit, fi« f tb lachrymis eluere fcelerafategiffent: fed quia mülque exauditus P labentemin flagitiis, evertendam in fceleri. ropheta, quia folum praefcripfit Ninivitis poenitentiam, qui for- bus, extinguendam in flammis urbem prae taffis aures claufi dixit, non lachrymas elicuére, fed rifum flent, fi difceffum ab urbe monuiffet; fi deterere fcelerum illicem, lo« ediderunt : adeó czecutit Ícelus, ut nemo (ce- cümque, in quo delin quere con(ueverant, leftus fibi fupplicium imminere perfuadeat, derelin quere debuiffent Monebat Loth , aderant Angeli ad probrum ; nimirum quod ne« ceffarium eft ad radices amputandas vitiorum expetiti, prodigium cacitatis proluferat ur. in Íceleítis magis exofum videtur ; qui folia bis excidio ; fcelera fceleribus agelomerata exundaverant; & tamen infanire putatur promptiüs, & palmites p cenitentiz carpunt, quàm in racemis fp umantem vindermiam; fo« Loth; eà quia imminens periturz urbis pra- lis delectantur foli is, cum botros neglizant, fagiat excidium: (i non ignes, fed rofcidos Non refipifcit , fed d imbres; fi non ferale excidium , fed fefliva efipit, qui cilicio clamy« rgit libidinvn. datus é 'coeno non fu $. VIH, 136 Differtatio VI. Pinguiori invidentes Dalefthini Ifaaci h LT $. VIIL fortunz, puteos, quos foderat obítruxerunt, & Ulicharitas odia zzbz'git, Ef rz'xzz.b fed Profeiius inde fodit. aAlium puteum, pro titu comprimit s ibi Dei munificentia ctumn- Qquo non contendertunt : (cilicet ab eo.; pro- t latius fuis nos repler beneficijs , 9 ube- fe&lus puteo,quem 4zipicitias vocaverat, d« r mnia profperé ei ceffére; & ad votum flu- rfam felatio um emereunt incre- t AEnE A. Xerunt; ubi enimrixe compreffz faerunt, i inde folatiornm emeríére incrementa , ibi m éT On fertur ad DEUM ; : qui armaé amplior latitudo, & Numinisvifio: Jtagque ao ? [4 tus incedit in hoítes ; mentem in f | per« IN QOCAUIE BÜPIER ejus Latitudo dicens . .Nunc nam cclum non elévat 3 qui in tefe dilatavit nos Dominus , 65 feciz. crefcere fu- pä K ris latus gladio munit: hacque fortaffis per terram , quia ubi rixze omnes compti«- fus ! ratio, cur inhorto Gethfemani , Petrus nec muntut, bonà fperari poffunt orinia: quame lent una hora potuit cum Magiítro Chrifto ora. diu enim rixati fuerant fervi l(aac cum Pa em re; quia gladio cingebatur, fuum quidem lefthinis, quamvis zquo Marte, fua defene obl propugnaturus Magiftrum,fedetiam pugna- derent, Deus non apparait: íed cüm pris fos, turus contra hoítes Magiftri, fuümque vul- müm eft rixis finis itüpofitus, tunc D'eum vis €5,( neraturus proximum, En inclufus vaginá det Ifaac inloco fcilicet proculab inimicitiis ferrumnon permifit aureum Apoftolorum ipft hoc eft in Berfabee loco fcilicet pacis,procila blan caput mentem in coelum erigere, G ztérnum queàrixis, &inimicitiis; L4/ceudit ex sllo Patrem enixim exorate, tametíi bocteilla filio: loco in Berfabee ubi apparuit ei Dowinus m iem, b 053 fuiffet facris initiatus , pluriésque 3'Chrilto ipfa nocte Betfabee dictus fuit locus ille ubi quia monitus, ut oraret ; & quomodo orationi Abraham cum Abimelecho feedus inivit, Id tinàt erimus vacaturi, precésque Numini fufuri circo Wocatus &ff locus ille Berfabee: quia of« evaginatis, diftri&tisque gladiis arrmati, Quo- ibi uterque jüravit, Et inierunt f«dus pro modo acceffuri ad Deum erimus, (i à prz- puteo juramenti: ecce ubi foedus initur ami hi 117 concepto in hoftem odio non recedimus? fi €itiz , ubi olea virefcit pacis, ibi Deus appa- hr injurias nobis illatas, & damnaallata : hila. zet beneficus Non palmz de holte proitrato, res hoítibus non dimittimus ? Ifaac fua ab déque inimico debellató iter ad Deum nobis dua a iniquis cüm repeteret, Deo caruit, G nos fternunt; fed pacis olez , quà fit ad Numen frui Deo cenfebimus, qui quotidie cum fra« pf eundum prafignant , ideóque Cliriftus, ut tribus rixamur ? Refpuit Deus eorum focie. nos ad fe trahat monet, ut inimicos. diligas Clqül tüm tatem , qui ferro cinguntur, quod in hofles mus, omnem deponentes inimicitiam , o« evaginent,nüdent,vibréntque. Petieratdpon- imnéque exuamus ad vindiclam incitamen- Tnac fa à dilecto fuo fponfo Cant, 1. ubi palceret; tufn, que: fios. cubarétque, quem absque circuitu inveniret: Hanc in adverfatios charitatern didi- LÀ ubi pa[cas , ubi cubes?. & velipía fponíate- cerunt quotquot fuprema attigére virtutum tris j ftatur, fuum nonnifi in liliis fponfum pafci fattigia, imó & ipíe Chriftus à Deo Patre, g &f qui pafcitur inter lilia. . Sed cur non potiüs in quo auguftiffima emingt in hoítes benes in roía , qua foliorum purpura cateris prae, volentia, unde ait Chriflus ; / Diligire ini- !h fhini cellitflorum fpeciebus: e(tenim caterisele- qicos vefiros , && benefacite bis, qui ode- Matth.é . ! gantior floribus; frondibus enim convefti. 6851 *unt vos: dein caufam producens finalem ta ex fmaragdino dehifcentis calicis con. fubdit: r firzs fl Patris veflri, guitn ca- tati, clavi inultiplici foliorum fyrmate regaliter fefo Jisef. Sed quomodo amoreerga hoftes explicato in publicam prodit lucis ufuram: fieri potelt, ut fint homines filii cosleftis Pa« tem pompá enim tum foliorum, tum colorum tris? etenim cüm fit Deus Pater. ómnium &Pl penitus patefactà nativum in calathum libe- 1a f noítrám, eümque talem dietim vocemus - raliter tota vernantium.deliciarum explica- Pater noster,qui es in calis , jam fumus ejus gf tur ambitio; cur igitur íponfus inrofispo. filii, nec eít, ut fatagamus fieri, quod jam NiC(a tiüs non pafcit, quàm in liliis ? quia rofa ta- fumus ; propterea fruflra laboramus, quà n metfi cateris gratiofior ac elegantior flori- omnis hoftilitatis depofito animo £lii ejus- bus, rubet tamenin foliorum pompa: get- fiamus, qui jam Pater eft nofter; nifi for- U minat priüs granofo inclu(a cortice,quo mox taffis poffit in id homo niti, ut fit filiusfui tofif intumefcente, acin virides faftigiato fma- Patris, cujusantea non effet filius, quod ha "4 tely rigdos paulatim rubefcens dehifcit ; féque refin redolet Philofophicam ; Patrem nimi« ttoi pandit rubore fuffufa: facer . fponfus Prin- rum admitterefine filio, unum correlatie cepseft pacis , lilia prafertrofis, quia vel vum absque alio, iurgg Non tamen, me lates fe;! cruoris umbram in rubore floris horret; ma- S. Petrum Chrifologum emedullantem ver- Ump vult candori przludere innocentiz in liliis; ba filii prodigi: Surgam, 6* ibo ad Patrem Qtia 1 quàm purpuram fanguinis prodromar in- Lue, ds, meum , cüm anteabona dilapidáffet fua, lu. &ten duere in roía; ne fcilicet, velcolore r'xarum xuriosé vixiffet, & cum porcis fe in coeno Dem ]zietur in rofa;qui pacis cultor cubat in liliis, E volutáffet vitiorum , ita pulchré fari . Egó ongg Falleris , fà munitus gladio, fi rixas fovens perdidi quod erat fil] , [ed illes quod Patris itdu f»onfum gutas invenire, €33, non amifit. !n!rJ ln Id pro- l P d Arnor quà latiüs difanditur, eo ditefcitlocupletor. — p7 NI $4* —— ld proprium eft divinze benevolentiz dfion tam «ruore , quàm fudore madidam, p lt acamoris, ut quamvis homo Deo infenfus; E(t filentium :neglectz injuriz;inulti convi. ) & averfus illuflrem — per lechalem |.culpam anon €ii, non inersotium, fedfumma virtutis la- Q« titulum amiferit divinz filiationis : bor; ac eminentioris negotium fanélitatis, (« tamen DEUS blando Pattris fe titulo .abdi- Silentium eft, fed quod illu(trius finc ftrepitu " cavit; fitque propterea DEUS beneficus.Pae vocis, fine tumultu verborum triumphum ll ter, ac paternam exerceat benevolentiam loquitur fui ipfius ; -etenim huic inerti fi« ot in homines, quamvisfibi infen(os, fibíque lentio neglecti convicii infidiatur.natura, cui inimicos, & à fe averfos: tametíi bomines nil pronius., quàm :malum :malo trudere ; d Gmig 3 per culpam lethalem DEI amiferint filiatio. verüm ^hanc pronitatem .compefcit iners /ul nem, non tamen dimifit DEUS -offentus quod dicitur filentium, :cui divinior ;favet []u páaternitatem ; quia nomen Patris thefau- gratia , :quaad coeleftis patriz evehitur tri« lle ruseft pietatis, & promptuarium benevo- umphos, &t ad gloriam aternitatis, 'Quid lentie : hinc Deus :«oftenfurus hominibus PLl generofiüs, quàm gratiá rependere injurias; ln. cumulatiorem benevolentiam , 'etiàm in eos uàm :damna allata compenfare .cumulatis HU ob lethalia crimina à 'fe averfos, fibi invi- beneficiis , &t adverfariorum malitiam bonie fos, acinimicos , adhuc fibi :complacet.in tate remetiri 2 » $65 V e€o, quód fiteorum Pater , tametíi :non fint 1d generosé preftitére fummarum exe !t 'S; m ipfiejus filii, largiorem munificentiam , cultores virtatum, quique /Numini adhz- 00( Mtg blandior;&ä*;*qüe profuífurusbenevolentiam in sére. 'Scio Davidem inter Reges optimum, filios eriam alienos,(eu adverfarios , inimiie indolis bonitate, morum comitate , :virtue ]bi €0s, & per lethalia fcelera à fe :averfos .$ tum excellentia inftradtum;. fed ício etiam l quia nomen Patris, conftantem , 'piéque per- ipfum hominem, ac plura at hominem paí- Id tinacent fonat .amorem , .ac ;munificenti fum , nom folàm àSaulcadveríante , verüm )'ü officinam , «quam propterea DEUS , quia etiam à filio Abfolone infolefcente ; qui zeftu Pater, largiffimé etiam in fuos :exprimit [l juvenili abreprus regia : nobilitate fuperbus, inimicos; -quibus fua ampertitur :dona ; 'e- pingui 'opulentià , 'Regisque Patris conni- 3d i0, largitur auxilia ; :quibus ;refipifcant., .in» ventiá ferociens, non folüm fratrem Anno; duantque iterum filiationem., :quam pece mnem infide trucidavit; verüm; ad id etiam bis l cando exuerant ; haecque vera ratio, cur devenit Abfolonis infolentia , ut : in Patrem w poffit quivis fatagere , ut:ex DEI inimico , perfide rebellaverit , occupaverfcqqe afmoe eique eXofo initituatur filius DEI ; fi nimi- rum violentià urbem ]Jerofolymam., !Ree U Qv rum fciat diligere inimicos, deponere o« giam 'expugnaverit , arariüm expilaverit;, mne odium,'exuere omne vitium , malüm- Patrísque concubinas . infando fcelere :con- xn. que animum , & benefacere etiam iis ,' qui ftupraverit , /& tandem Patrem "ipfum in di- nos.oderunt ; ut-mimirum -fimus filiiPa- fugam coégerit turpiffimam., 'ídque ambie f) tris noftri, qui in ceelis'e(t , hoc eít ut e« tione inflatus praemature - regnandi, Sed il jus gratiz reftituti ei placeamus; à quo re- càm Abfolon conítructo exercitu máturaret I &effimus, Patrem.opprimere, :& Regia :pellere; Re- lo DEI qui veré eft ilius, & amicus, ho gnümque fibí ufurpare; jímque ob id acíem ;5 l Mmh.c; minum non provocat inimicitias , imó & inftrueret ; :etiam David ad iniquam propul- bt eas illicó excutit , & (biincumbit -& chati- fandam violentiam , jásque proprium pro- 2 tati, quia DEO unicé accumbit ; «qua extra ng. ;pugnandum fuos accer(ivit: milites, compoe fe foris aguntur, quafi'aliena putat; virtu. fuit exercitum : /fed Duci Joabo , 'teliquis- ] tem tantüm e&colit, cujus fructu nutritur ; que militibus exeuntibus per :urbis portam Dj« & pingueícit ; injurias fibi illaras, & dam- ad przlium ferió pracipit , injungítque, ne [ na fibi allata perinde .ac fi ipfum non teti- filium fuum Abfolonem , quamvis fibi ini- j5 micum, & hoítem lederent: Servate mibi "4«Reg. :.1:3;' giffznt, nihili facit, fed inulta patienscon., jus vicia iners effeà mundi hominibus cenfetur : puerum eAbfolon. Tametá verfaretur Da^ 1n jm tamen ab 'infipientibus redarguitur vid in imminenti difcrimine regni amittene n cüm gloriofiüs agat quócunque Urbi- di, (imülque vitz perdende, & Abfolonem qW P j uU m expugnatore; inertiam dixeris, fed ope- noviffet (ibi adveríarium , 'hoítémque futa« ( rofifimam, quá vir iners natürz pronitati tum, cüm tantum ^nefas impié moliretur; J reluctatur, ira(centis aaimi coércet impetus; .anxius tamen fuit de ejus incolumitate, 1 ferocientis iracundiz €ompefcitmotus , in- — 'Exit ab urbe David exercitus ad Abfoa "u lonis coércendam infolentem audaciam , fu« furgens vindidtze dcfiderium comprimit, & j fe ipfum vincens gloriofum de fe ipfo tri- gandósque, :quos perfidz rebellionis focios ( umphur refert, Operofiffima igitur eft in- fibi adícitos voluit 5 fed id'eaixim injungit ertia filentium neglectz injurize ,'cüm ad in- [/u David fuis militibus, ne quidqusm damni ertem injuriz diffimulationem univerfa pro. Abíoloni quamvis rebellanti , & Patris in« "n ry, (SQ lle pemodum virtutum concurrat 'aCOhO!'S, .ac ternecionem :molienti, inferrent: Servare longé negotiofior , operofiórque virtutis mibi puerum Abfolon : Nunquideximiahzc 110 » induftria, quàm fi bellico apparatu, fi acie eft in hoftem infenfiffimum benevolentia ? þga' n inflracta, arma armis collifa pugnam inirent; nimirum ub i dicitur Sergate mibi puerum.a $ Ferani (: 4ffectibus Tom, 1l Abj?/aæ . 158 : Differtatio V, "l beatifico circuüfufum'fp'!-enäore-,' quem o« Ab folon , feptuaginïta' Interpretes legunt p parcitdpuero Abíoloni; quafi diceret parcite lim viderat. ulceribus fractum, fedóque cien vos, quos Abfolon non lafit, cüm ipfemet, madidum cruore ? quod i plures in finu em qui lzdor ; ei parcam; ne geratis hoftilem Abrahs eodem beatifico.fplendué:e nitores | (nt animum contra non veflrum , fed imeum cur é tot beatis unum Lazarum feligit ad (ui vidi duntaxat inimicum ; ego ipfi condono men. miíerendum? cur.eum pra«catetis vocar ae€ juriai te fincera, apertóque corde; noneltcur ves de(iderat, quem graviter offenderat, .A rnon. faty in ipfum debeatis irafci ; nil impenfiüs cu- potiüsalios, quibus infenfus non fuit? Ni- pio ; quàm ipfum ut filium exofculari;cavete mirum cateris pratermiffisunom feligit La-- quod suimi vos, neullum eidem vulnus infligatis, fed zarum fperans fore, uteffet eidem . folatio, [7 37 eftote bene affe&li erga proximum, ut ego eb quiafuerat illi inhumanus, durus, ac if« in infeftiffimum hoftem, quimolitur, me mifericors: fciverat,Lazarum fummas exco- prop! detet diademate, & chlamyde delpoliare ,. regnó- luiffe vírtutes, nilque eidem magis volupe tOR que pellere, imó & vitam mihi adimere : obtigifíe, quàm in iisdem excolendis fe ex- buit, quàd fi parco ego hofli , à quo graviffimé ercere, cómque fumma fit virtusiis prodefles quia t ledot ; cavete vos, ne feviatisin proximum, qui obeffe voluerunt , vcl faltem. contem. à quo nihil fufcepiftis nocumenti, Vobis Ab- ptui habuére, ideó unum prafert cateris; $ii ultt Íolon nil. detrimenti detulit, nil mali contra Lazarum , àquo aliquid fperaret. folatij ,. lutqt vos cogitavit, neque ut inimicos fuit perfe- quia homo fumma virtute illuftris , quó DEU cutus 5 fed dumtaxatcontra.me militum co« plus contemnitur, ac deurimentum patitur,, lem i pias confcripfit, exercitum congeffit , belli- eó fit aptiorad uberiora adverfariis prailan.. cum occinuit ; cui tamen injurias mihi illatas da beneficia, fl i fss vifa ultro condono. Non diffitéeor, Abíolo. David non folàm in rebellant em, ac in» , folefcentem Abfolonem beneficus fuit, ve- fuitl nem ftulté zqué, ac maligné agere contra me: non diffiteor avernalem mihi hoftem rüm & in Saülem perfequentem : . invidià yns n efle, cüm tam pertinaci , tamque improbo, cüm torquéretur Rex. Saul , eb quia David ac perverfo animo contra me infoleícat ? WMdeo plures,& quidem illuftriores retuliffet victo- fed fervate mihi ftulté malignum Abfolo- rias, fibíque promeruiffer totius populiJaus. füdt, dem,& benevolentiam;eum immerito períe- nem, quia éàm totus mihi avernaliter ma- lignus fit, totum mihi fervandum opto, & quitur, quamvis David fuiffet d eSaule maxie. injungo , quia totum eum mihi exambio: mis beneficiis benemeritus. Fugit David 7/7 furentes Saulisiras, pérque avia deferti , & idque enixim cupio,eum totum mihi vivere, [ qui totis viribus vita infidiarur mez, & to« invia Engaddi montis, rupiümque crepidi-. tus mihi eftmalignus, totus avernalis ho- nes , viasque humanis fermé veftigiis inaccef- Ítis: volout diu mihi vivat , qui praematu- fas, ditique huc, illücque difcurrens vagatur, ram meam molitur mortem ; prz(umttque nullibi tutus à Saule, qui militibus ftipatus An non montem confcendit , ut caderet David ; led mihi füperftes diutiüs regnare, | é5 David egregié Evangelice ' pralufit. legi, in declivi montis afcenfu tenebricofo biatu E. quam priüs fervatam voluit in coníervato offertur (pelunca, in quamalvum purgaturus Abíolone, quàm Apoflolicis promulgares ingreditur Saul: latebat David cum íuis [2 dam Mjull, Plyta tur preconibus? militibus in ejusdem (pelunce abditiori re- í$. ceffu, occafio ei opportuna oflerebatur in Dj Quotquot fummas excoluére virtutes inid vel maximé incubuerunt ftudij, ut non Saulem adveríarium toto impetu irruendis fjilia rtjat Íolüm illatas fibi injurias oblivione oblitte- eümque inflictis vulneribus interficiendi ; rarent, verüm, & beneficiis fuos afficerent féque ab injufta ejus liberandi perfecutione: fuit adverfarios; idque, cüm non latuiffet divi- ad id enim Davidem hortati funt, qui cum fuho . . Et dixerunt fervi 8t74 tem Évangelicum ,. tametfi totis gehennae ipfo aderant milites 1,Ref, €. :f:" tormentis excruciaretur in inferno , quia David ad eum : ecte dies , de qua locutue eim | tamen durus fuit , & inhumanus adverfus efl Dominus ad te , ego tradam tibi inimi- nefio Lazarum , cui micas etiam panis denegavit, cum tuum, ut facias ei ficut placueritfuge u:i unicé fperat fore, ut Lazarus fummis exco- eulis tuis ; fed David utpoete miti ? tiam lendis virtutibus afluetus, & coelefti gloria tem fummísque addi&us virtutibus, non folum donatus poffit eidem efíe. folatio , proinde à nece abítinuit Saulis , verüm & íuos. de« igitu alloquens Abrahamum , in. cujus gloriofo tinuit milites, ne quidquam damni ei ine C finu nuper erumnofus fovebatur mendicus, Villdi!, £8$, 16, ferrent: confregit. viros fuos fermonibuss ait dives Epulo : Parer ezsbrabam mifere- G n»on permifit eos , ut. confurgerent in.» tatem S«nl. ve mei , G mitte Lazarum, ut intingat ex« 0dia, tremum digiti fui in aquam , ut vefrigeret Quo David religiofior erat erga Deum, W« lu v Qsg 6 Q* linguam meam , quia erucior in bac flamma, eb & pronior ad condonandas adverfario tl Putares Epulonem olim divitiis affluentem, * * f, Sauli injurias fibi illatas & quo infenfior Ífed mox infanià laborantem ; cüm Laza- fibi erat Saul , eó beneficentior voluit ín lofis rum ad fui expetat miferendum , in quem ipfum effe : nitebantur Davidis milites Ciis lN fuerat ipfe immifericors , & inhumanus, ei perfuadere Saulis internecionem , ut ejus. Quf | An folum Lazarum ex tetra gehennali. fua declinaret furorem, Íéquein tuto conftitues; ODtin caligine viderat in «oelefti Abraha finu ret; dixerüntque j Eeee 4je4 » de qua locutisa Qodri e 7 p * L Amor quó latiüs difunditu'r, Cö,di.tcf;ïït loqupletior; 139 RL conviciis petitus odium fovet , vindidiam u eft Deus ad te : ego tradam tibi inimicum 1u5m , quz verba expendens Bafilius Seleu- molitur, nec interim res ip(i fluunt ad vota; M cieníis Orat. 16 . fubdit., Neque veró DEI preces fundit ad Deum , & minimé exaudie " commemoratio potis fuit Prophetam 4d cru- tuf,quare ? quia inimicitias non deponit, J entam excitare cadem : irrui(let quidem Da- odium non obliterat, internum non delet li. a vid in Saulem ad immeritas ulciícendas in- vorem, necbeneadverfatio precatur : bona jurias, fi Dei voluntas fuiffet, eique decla- enim, quz& adverfariisoptamus, eadem no- le d* rata; fed quia fuerat ei optio. data adid, bis impetramus: pteces qu& pro inimicisà nobis funduntur,veluti pro nobis fufz,Deum 0. quod ei magis placuiffet : Ego rradam ribi 7 dnimicum tuum , ut facias ei, . ficut placue- in noftra fle&unt vota , noíltráque implent ]l« Qs Yit in oculis tuis , noluit Saulis fanguine defideria: qui pro fuis orat inimicis optata proprium foedare gladium :: & quamvis vi- quaque fibi impetrat. Sibibona invidet , deretur divina voluntas, quodammodo qui adverfario bona non exoptat: G ideo' Ya Magifter Chriftus. fuos edocuit Difcipulos pronior ad Saulis necem, quam non prohi- D buit, maluit tamen David ab(tinere à czede, hanc in hoítes beneficentiam , imó omnes fi« [* deles, quos orare docet, vulteos enixim quia tametfi religio ei fuaderet. divina ob- Matth, Gs rls fcqui voluntati ; pietas tamen exigebat , ut Deum rogare, utzequé propria, ac adverfa- ultró infenfiffimo parceret inimico , ma« riorum peccata dimittat , fibique zqué, ac 'Kx; inimicis bene precari; Er dimitte wobis ae- luítque proptereà minüs religiofus videri in I DEUM, quim minüs mifericors in Saus bita nofíra, ficut & nos dimittimus debitoris bus nofiris : voluit,nos menfuram effe benee lem inimicum : adeó excellet pietas in ho- H ftes infenfos exercenda, ut vel ipfa religio ficentize, ac indulgenria,quam optainus; ni» [5 ; vifa fuerit in. Davide tantifper ei ceffiffe. mirum, ut quantüm benignitatisáà Deo expe« 24 timus, tantum aliis praftemus; male fibi Fuit David Evangelice perfectionis precox ld * typus , edocuítque Chrifti fideles finceri feTo conífulit, qui adverfario non benefacit ; imó il yis exercitia amoris, etiam in inimicos, & fibi obeft, quihofti non prodeít; non cre- J &deo gloriofior fuit, dat effufis precibus veniam (ibi extorquere; v .quïa ad sfeniam p-ræ ü* fliOr " qui adverfario non indulget , G veniam ne- [ge gat 5 fcité S, Petrus Chryfologus enucleans (s g. X dominicam orationem ait: Horo ff five pec. Setif. d cato e[fe non potes, & vis femper dimirti zibi aaemor, guem in proximum iue- totum dimztte femper: quanium vis dimitti Iu guus, eà eff. glorioffor , quó ad ue- tibi, dimitte tantum : quoties vis dimitté niam, ac beneficia boftibus imper« tibi,toties tu dimitte: imó quia vis totums d. Jfy tienda eff pronior, tibi dimitti, totum dimittez Howo intcllige, " s quia remáttendo alíjs, t& tibi ventam dediffi: H ét A. eft glofia illuftrior , quaà Eeneü- quia fibi noxas dimittit , fi easdem advería- ed ciis oritut, qu adverfariis pro illa- u E rio remittit; & quaminimico dat. veniam; tis injuriis, prolatis conviciis, allatis fibi liberaliter elargitur. "us g damnis rependuntur. Quarit haud abs re Vis impetrare à Deo , quam enixim -.6;2 u$ Plutarchusz eur ex omnibus , qua bomines [* rogas, noxarum veniam; hanc, quam tu à Dijs offwunt immortalibus ab jsdem. fola Numine expofcis veniam, impetráíli,fi ini- n fjolia uegliguntur , nec vetustate confumpta mmicoeandem indulíeris, ac dixeris: Dmzr- ö&, ve[arciuntur, ac reficiuntur 2 4m id circo id te nobis debita woslra, [icut 6 nos dimiti l faciunt , quüd cum . [iqna inimicitia 4dver- mut debitoribus vaoíiris : elt homo fibimet e : u« bofltes tempore obfcuventur , ipfos ea re« m B f: . indulgentiz menfura, & venize author; ab 3 3ouUAYt £ noidiofum ,. & acerbum effe cenfeni? ipfo dependet veniam impetrare à Deo; hanc mj LAf '-w; cüm fit Deus fummébonus, .fumrnéque be- f1 hofti indulferit, eandem fibi elargitur: ve- u neficus erga omnes; hoftilitatis monumen- niam à nobis adverfariiimpetrent,& nos no- ! ta , ac figna impreffa, que ficut beneficen- ftrorum fcelerumà Deo veniam imperravi« 'tiam compefcunt, ita vindictam excitant,fal. i Homines mus: re&té Chryfologus : Zemo zntellige, tem vetultate fatagit abolere, quia remittendo alijs, t tibi vencam dedifliz um igitur graviori fui difpendio hoflilitatem impleat homo vota rogantis adverfarii ; & exercent; quia cüm privata fovent odia ad fuarum precum votacumulatiàs implebit * * ; If vindictam prona, divinam cohibent benigni- indulgentiam, quam aliis elargitur fibi con- i, tatem , qu2 ob przconcepta inadvet(arios cedit; malum quod : adverfario remittit, in odia, erga ipfos etiam fiftitur; quapropter fuum recuditur bonum; fi absque noxa non ä* Matthb, 5 nos monuit Chriftus ; Orate pro perfequei, eft homo; villtqueearm fibi dimitti; adverfae Jffly (o tibus, G calumniantibus vos, ] rio cam remittat , quia remittendo aliis f1, $2. rio In fe vulnus retorquet, qui gladio in bimet veniam dedit, quodque aliis indul(it, hoftem irruit : & converfo , fe ipfum benefi- ff fibi feliciter impetravit. if ciis cumulat , quiadverfario infenfo benefis Nunquam homo fibi utiliàs. confulit, 64 & te$ ; cum fe exhibet : quidquid enim boninof(tris quàm cum fuis confulit. iaimicis ; quibus cüm benefacit , fibi vel maximé prode(t; :tUS optamus adverfariis , infenfisque inimicis in :Bcll noftrum redundat emolumeatum, E(t,qui ipfis orat; felicitatem fibi exo- güque as Z rats Verani de Afeilibus Tou. IL. ïm& ! i Diflertatio VI. 146 * 4 rat; cujus illuftre dedit Job monumentum. bine . concuffis , deje&tisque ä fundamento Fuit hic gente Idumzus Efavi pronepos ex j quatuor zdium angulis priüs fepultos ruiná m patre Zara, Princepsregionis Hus, feu Idu- fuiffe, quàm vità defunclos. ttà m inter peffimos optimus , 1nque medio Verüm tot fibi illata damna , prolíse 65. gentis prava , virtutibusilluftris, & divitiis il que inopinà , ac prematura interemptio «t affluens; verüm fuz felicitatis comes fuit Jobumà mentis fuz non valuerunt tranquil. t invidia, non tam à protetvia hominum, litate dejicere, neque tetrze tot infauftiffi« quàm orci ferali livore. excitata: fiquidem morum nubes mentis turbare ferenitatem : iof hoftis tartareus fummameverfurus Jobi vir- tot enim cladibus acceptis; nec pradones p Q futem , eum adfingulare à fuperis depo- accufavit , nec malignantem culpavit for- poícit certamen : torquebat Acherontem ]ob tunam ; nequein dira prorupit, contra hoe vitiinnocentia, urebat deemonem Jobi in« ftes Acheronteos , fed veftium duntaxat di- mat Lib tegritas, G fan&litas , . cujus fama, terra, laceratione dolorem cordisaperuit, capüte coelóque illuftris ab omnibus commendaba- que more lugentium obrafit : dein filentie. £un tur. Experturus igitur, num inconcuffam bus luétuofis adítantibus, nuntiísque inten- &« f ejus valeret pecloris firmitatem.| frangere , ta ora tenentibus proftratus ipfe in genua, virtutémque profternere , facultatemà Nu« ac divine fe prorfus voluntati | fubjiciens ] fpe( mine obtinuit Jobi vexandi quibuscunque in has duntaxat voces erupit: Nudum me t6 poflet modis; dummodo vis vite nonin- nafcentem , ac in lucis editum ufuram ter« iaf feiretur, — Verüm viétoriis innocens pugil ra fuícepit : nunc me hinc demigrantem ne clarior evafit ex erco, quàm ex orbe trium- iterüm nudum, quem genuit mater terra fu- &il phato Pompeius; actriplici prelio tergemi um recipiet in finum : hor é tenebris , abdi- nam fibi palmam demeffuit ; fiquidem libe- tísque receptaculis materni uteri omnibus To rorum inconcuffus audivit funera ; ferena deftitutus commodis prodii , móxque fpo» tut fropte, tranquillóque animo | jaCturar in. liatus fortunis omnibus | in fepulchri tene- nib Ípexit bonorum omnium temporalium ; & bras concedam : que DEUS dedit ,. eadem ci demum torquentibus cruciatibus memibra 1 * abítulit, ut ipfi placuit ,. fa&ium eft ; ipf i fingula fubjecit corporis * & licét foctida duntaxat gratiz funt rependende , quia du ! potiüs vomica , vivümque videretur cada. quos amat,cosdem flagellis excipit: eftipfe f ver, quàm ad pugnam inítructus homo ; in me feli- Ípedator , íum ipfemet a&lor : 11o. fuo tamen flerquilinio, nobili veluti in or- cem cenferem , fi in hac fcena rerum. bu« «t chefira Acherontem vicit, hoftémque pro- manarum viri probi perfonam agerem. Ad qui Ítravit tartareum, qui inomnes nocendi vias has Jobi voces confufo , ringentéque Sa- pen intentus Sabzos primüm Huíes regioni tlianá alia molitur machinamenta, quibus fro conterminos laceffivit , armavítque in Jo- proximiüs inconcuffam viri quateret conflan. n bum, in cujus ditionem facta irruptione tiam; virtutem arietaret. Vatl mille quingenta majoris peccris capita, bo- Szviit in jpfum Jobi corpus, ratus fi éá6. Véte um nimirum, & afinorum abigerent, gladio mon animam; linguam faltem ad maledicla, 1 cuftodibus interfeclis , uno excepto , qui injuriásque in Numen adacturus : horrendo EU Nuntius calamitatis, qua perSabzos irruen- enim ulcere totum afflixit, infecitque cor- la tes in Idumzam fuerant damna invecla Jobo, pus, cum illo enim morborum feré omnie du nuntiaret; cuLalter additur, qui tupens fen- um ferales cohortes fingula ejus membra lin fu , veítibus fciffis, zgróque fingultiensan- toríére ; Ííntque qui morborum genera helitu, totüisque in lamenta compofitus fic 59:;; " ]to quatuor recenfeant fupra viginti , quibus ll U Jobo fari cospit : DEUS à tua ó Princeps tartareus alaftor , feu ultor: Acheronteus ]i averíus falute voracem à coeloignem in ter. in omnes Jobi artus defaviit, Initio fiquie rasdemifit, qui tuos ovium greges abfurm- 4di dem Phagedzna tetra , verminofa,ferpens, H pfit unà cum opilionibus , & uno excitato artüsque depafcens corporis carmes peree puut incendio tuarum ovium feptem millia pe. debat : cui acceffit facer ignis per popli- ziére, ne ullà quidem victimá, quà DEUM tes, tibiásque ad- omnem graffatus | fevi- qui l s placare poffis fuperítite : & iplemet . folus tiem ; cui additus etiam cancer fuit, qui duntaxat e flammis verantibus inco]lüumis pla totum corpus foctido objiceret. puri: imó evafi, ut hzc tibi nuntiarem. Vix fecun. &lepra ad medullas usque penetravit of- Lio Iet , dus fari defiit, & ftatim tertius fupervenit fium , totümque corrupit fanguinem : po- lugubriora prioribus profecururus: haret di, dagra pedes torfit , chiragra manus inno- hicin veftigio anceps , pavidüsque , fari, an davit , arthritis horribiles cruciatus in lum beml filere debeat; tandem linguam folvit in has membris fingulis. excitavit; ut & putredo voces ? ^ Chaldei & Princeps infeliciffime ln viícera corrupit ; addunt alii nephritin raptó vivere affueti, tres partiti in turmas renüm;pleuritidem laterum,phlegmonen feu Vil hi : tria catnellorum millia in przdam abftraxe- anginam, colli glandulas , & plures alios runt famulis peremptis , me tantüm fuper. Afl morbos, qui Jobi corpus afflixére, feu fpes füte hujus ingentis jacturz teíte. — Sed ad- Grum potriüs, quàm hominem, Verüm Job duy| uit & quartus etiam triftiora nuntiaturus: lob inconcuffà loricatus virtute tunditur quidem nimirum feptem Jobi filios , trésque filias tot coacervatis malis, fed non contunditur, mls ( - eadem convivantes in domo, vehementi tur- liti nec movetur ; quin vulnus. infultantium amico» Amor quó latiüs difunditur , eó ditefcit locuplcrïor. 141 ] amicorum , fi tamen amici erant , & petu- dit , qui vero ductus amore prok fuis e- e lantior protervia feviüs exulcerárunt ani- tam orat inimicis * oravit Jobus pro in« a mum patientis Jobi , quos propterea fub fultantibus fe , fed ejus oratio à Deo rion 6;, tragediz finem acri Numen reprehenfione Íolüm accipitur ad proprie poenitentix e- . mulétavit. Calamitas enim Jobi non fdlüm logium ,' amicorámque veniam , fedetiam . X per Hu(ízam Provinciam , fed long? , la- ad compenfanda in duplum damna e - fuit téque przeunte rumore propagata fuit ad i enim oratio à Jobo pro inimicis fuía , a- * €ognatos Jobi , quibus nomina erant Eli- deó utilis, eíique ita profuit , ut à tot ca» phas ; Baldad , Sophar , hi enim infpi- lamitatibus aífertio , ..priüingeque felicita- cientes fibi languinis neceffitudine junctum tis auctior re(titutio ei debeatur . cüm o* Jobum in fimento fedentem , fedé defor- taret enim pro infultantibus fibi, addidit Do- matum ; & non tam cum Orco, quàimcum minus omnia , quacunque fuerant Job, Libithina luctantem , coeperunt lachrymas .dp plicia. " la fundere, ejulatus edere, veítes diícindere ,. Preces plerümque. ab hominibus fun« e^ j & capiti pulveres adfpergere , mox ingenua duntur etiam pro inimicis, fed poflquam E ul Vaoticürurs E o fe profternere , feptémque dies calamitofo hinc demigraverint , quafi quia tünc nece- $ Ípeclaculo attoniti affidere, animo volven- re ampliàs non poffint 5 vel quia egregios tes miram afllictifüimi coníanguinei patien- etiam viros flogci facimus, «cüm inter nos tiam ; plenam vine voluntati refigaatio- vivunt ,. quos poítea demortuos , vel ab- j nem , cüm in nuFam irrumperet querelam , fentes ferá lugemus poenitentià; verus pro- «üm ex pinguiffima fortuna ,. ampliffimis ximi amor impenfiüs fertur in praefentes , honoribus , divitiarum affluentia , à fum- quibus beneficia impendit : fed plerume $ I] mo felicitatis humanz dejectusgradu , de- que obtingit parvi etiam pretiofa à nobis turbatus fafligio, fortunis mox exutus om- sftimari , quia poffidentur ; .quz amiffa nibus liberis fpoliatus foediffima morborum lugemus, 6 quia.eorum valor clariüs in ! [ cohorte oppreffus , omníque miferiarum umbris fplendeat Manium , nobísque in- genere cumulatus jacetet in fimeto fquali- notefcat 5 ac f1 priefentia ex invidentise liv d dus, marcidus , deturpatus. vore , aur malignitatis caligine virtutum l $4. Verüm feptendio illo dilapfo infiftunt obnubilet nitoremí , qui illuftrior clarefcit [« mox magis difputare cum amico ,. eimque per abfíentiam excufsá nimirum zmulatio- s * * ,eö fi acriüs quatere , quàm folatio effe- ne, deletá invidentiá , & obliteratà ma- ? quidem fuis collimare argutationibus coe. levolenti&. 6$. le * pére, ut exulcerato Jobo oítenderent im- Id obtigiffe Catoni | tefert Seneca lib- I probum effe , acimpium exiftimare inno» fO quinto de beneficijs , inquiens : Caroni Cd?. 179 centem tot à Deo fupplicijs affligi, bonis pri- populus Romanus praturam negavit , con- vari , doloribus discruciari ; ex quo intus fulatum pernegavit : — fed post. aliquot. di- f éá. Vére, wrumnas Jobi fingulas in vite ante: * lapía [ecula. cepit. Romanus populus pru, à acta noxas effe referendas . fed Jobus dentiam illius admirari , quo prafente jo acriüs fortaffis ab hisce, qui fub fpeciecon- contemptui babuit , — copítque commendari fs languinitatis , & amicitize hoftilitatem ob- améus , qui depretieri poleffus. videba- " duxerant, quàm aborco petitus , non ío- £ur : ac fi Catonis exculta. virtus quidam " . làm à querelis abfítinet , verüm & preces fviffet fplendor , qui cxcutiret in meridie; [à fcintillaret in occafu ;; & clarior fplende- gob cap,«:, Pr0 ijsdem ad Deumenixim fundit, — Doi: iH nur: quoque conver[us eff ad. penitentiant, ret Manium circumíeptus tenebris , mor- '?ull. H:xc eft gob , cum oraret ille pro amicis fuis s && tísque circumfufus caliginibus, ll addidit Domtnus omnia ,. quecunque. fue- fermé cujusvis egregij viri fors ; ut pra. m rant Job cuplicia. Videntur in hoc textu fens patvi fiat , — cüm abíens maximi zeíti- metur, Quis Moyfe illuftrior ? & tamen s piura involvi explicatu difficilia , etenim li quód Tobus oret pro infaltantibus fe , ut hunc cum viveret ; feu pre(entem populus ll Ajsdem invecte hofílilitatis venia detur ; e ingraté fattidivit ; parámqueabfuit , quin planum id videtur : . Ícd quód Jobi ora- eum etiam lapidibus obrueret , ubi Moy- ]ül no tio poenitentia dicatur ; 'id nodo haud ca. les conqueítus ait : QuiZ faciam populo - it Exesl, 1y. J« ret difficultatis , ut & oratio adeó foscun- buic? adbuc paslulum , & lapidabit me: da , qua omnia duplicaret , feu in dup- at demortuo prcfufis lachrymis, & impen: Ug 0* lum Jobo reftitueret ; íed exaíciatum ha- fis gemitibus , ade& lu&uosé , triflíique nz- nia parentavit , ut neceffum fuerit Nu. m bemus nodum , fÍíi penfemus Jobum ora. jo tionem illam direxiffe ad Deum in eorum men ipfum lachrymas exficcáffe , luctiim. n utilitatem , qui ipfi erant tunc moleftiffis . Que coércuifle, Faifum eff poft mortem.» mi * quia benefecit adveríarijs ; quia pro Moyfis [feroi Domini , ut logueretur Domi-- 2 * L w os anfultantibus fibi Deum enixim oravit; fibi nus Ad Tofue , & diceret ei LJ ferge : cám. LJ L] fudit 4] : duplicatam |exoravit felicitatem que é vivis fublato Moyfe toto defide- Jobus Numini preces, & addidit Domi- rio iliius teneretur populus, non potuit b fl nus omnia , quacunque fuerant Job, dup- lachrymas temperare in abfentem , quem Ify licia : quia nimirum felicitatem fibi cu. prafentem fa(ldierat. Etiam m 142 Diflertatio VI. 69. . Etiam virgines evangelice infelicitate * L u flent poanituit ipfas extin&i nitoris , fed f flultz , & ftultitid. infelices Íplendentes :£ra peenitentia demortuum lumen ad vi- lampades fuas opportunis neglexére fomen. qüä am non revocavit : inutilis peenirudo fae £of Matth»25, tis enutrire , fomno indulgentes, . Dormi- tuas illas toríit virgines , fed femel extins daverunt omnes ,. £5 dormierunt : Íed cum yri clam flammam non revocavit. hauttu deftituta flamma avolaret , láxque Amemus przefentes , quos abfentes fi« i 795 omnis eflet emortua , expergefacte , quee nedolore non patimur, — Amor, fi eftve- qü& dormierant ftultz virgines , fatagunt ole. hat rus , a qué prafentes diligit , ac abfentes, l um disquirere ; quo lampades fuas or- omnésque amaritudinis , Íufpicionis , & nent $. cümque nec auri pretio fibi oleum cri averfionis fcintillas in animo contra queme f: il le venale valuiflent comparare ; ad focias , cunque alium glifcentes illicó. extinguit , fed prudentes accurrunt virgines , quas ret umbras excutit , & prompté , ac libenter enixim rogant , ut velint oleum fibi com- omnibus opitulatur , non confilio folüm , Ies modare ; Date uobis de oleovestro,quia lam- fed voce , & manu. H LJ Qui babuerit: fub- 1, Jo22, 4, p«des nofra. extinguuntur *. quam ítultz flantiam bujus mundi , &5 viderit fratvem tilis virgines , quàm defides puelle , quz in- $ fhà , fuum necefftatem babere , & clauferit vifcera terlucentem nou curantes fplendorem , f& ab eo , quomodo charitas Dei manet in fini exiinftum lugent ,. & quem alere lucen- ido! eo * proprium. etíam amoris eft non gra- «em neglexerant , demortuum nituntur ex« vaté cedere :. fine neceffate nulli homini prof fufcitare ! micantes fplendorum claritate contradicere , turbas fedsre , operam gratis Qul lampades fovere depretiárunt , oleóque tribuere , & non tantüm amicis , & notis H mo! opportuné alere ,. ac confervare neglexee L] verüm & inimicis fubfervire , imo etiam ayl zunt 3 «um mox lenocinantibus abíentie [oan Oobfequijs certare, ac prevenire ; injutias tenebris , fufiüs deploratione inutili- cu- fibi illatas , & convicia contra fe prolata quia piunt tefarcire pretio , . concinnare difpen« sequo animo tolerare, quiaut re&é S. Gre- quiS( dio : facilé fuiffet ardentes fovere fplen- gorius : ff amas , toleras , f ger ( dores, quos extinftos exfufcitare non va- j L :alemrc,de/ä/ïi ATAYE, f dq/i;/h £ut fati ü::»æwæga&gmæaææwææäæææg&æ ximi CE»'GD CQ GC lD qep g m qededeqepoleeeg lp r lp R RRR od s cfo qgecpocgectocdoetéoto p — i À RR RA ciociociecie dit: CQar eDODEB BD EDEDE COCOCPDODCOCOGg3 G ? Do 3530???6?3-' æ(fä CECHCE E ldolt locet DISSERTATIO VIH. - bet: tmoj Amor fui novercale in odium degener, ain colt có furit fzvius , quo fuaviüs cblanditur, Vatj I6 a s. L. Qb j4 tusd X.Z!«:'Lzlel'l féi pfum amat. bomo , ff f& nimium amat : degenerat tunc a- tiüm tnor in qdium ; nec Amplits amanti prqde/ä » fed aäef. velti £. E*ä&.—.»ïä b P On modica eft. fcientia , hm 9) cüm fibi complacet in bono fibi à przelucene ledle « ää e ] m nec parvi facienda; fcire te cognitionis face oftenfum: quod fibonum YX amore profequi ,. quae low eu fit, & ipfi amanti congruum, fibíique in eo jä amabilia funt; fiquidem complaceat, tunc fibi amanscom placet , éít- liter, at k : non ideo aliquid preti- It 2 x] que amor proprius, acrecurvus, quiaffo» &K -L./*JP um fibi vendicat , ac z- lol 7 2 i let in odium degenerare ob damna, qua in» ifi| ftimabilitatem ; quia a- fertamanti; & folet hicamor fui omnibus matur ; fed quia dig- pené aclionibus fe fe quammolliflime infi- ao num eft amari ; tales funt mores, & amo- nuare , cümque re&tam intentionem fenfim fort res hominum, talis enim eft homo, qualis Don ac blandé fubtrahat , pravam fubftituit ; & Íuus amor ; neque poteft bonusi effe , fi itque tunc amor fui putidus fons omnium ifcy ejusamor pravusfit ; & ideó malé fe homo mup; delectationum , corrupta radix fceculenta* amat, fi fe nimium amet ; degenerat tunc rum voluptatum 5 hócque unicé , & effi- hent amor lethale in odium , neque ampliüs pro- ]i caciffimé edocet , fe'ipfum quarete, trahit deft , fed amanti obeft ; non eblanditur i enim fua quemque voluptas. t f fÍcdferit, acvenenum in ofculo fundit. E(t Eft quisque benignus fui judex ; cüm !Ong, ainor complacentia congrui , ea nimirüm nihil minus poffit , quàm feipfum odiffe ; Que ; prima impreffio , quá afficitur appetitus , quem tamen odit , quia amat ; quatenus H Bac mUs; intea- - 145 Amorfui in odium degenet s Vit atrociüs. acervanda.tubra tellure , pro '-modïcögaüro int&ntïo*, -qu"ä amor fui fertur adx,delicias femper refertur in proprium detrimentum: agimus. ]Jethro Moyíemolim generum 1* : quarit quispiam divitijs affluete , vitijs ut um increpans : ANon £onam ,ait , rem facifys -&ommodius indulgeat 5 inhiat.eminentiis , fiulto labore confumeris , idque fingulis a« t lapfu ruatgraviore; furgerenititur , fed more proprio captis., quaílui fervienti-« L àn coeno. non definit volutari ; quia bona, bus ingeri poteft , & intorqueri ? poteft 'qua querit , zterna non funt; fed terra.ad. enim eorum quisque moneri : quid agis à j hareícunt, & nonni(i coenum fapiunt , quia homo, .ad quid amore tui ftulto.confume- cecium ijsdem defipit ; id enim interelt di- ris labore: non.bonam if te rem agis , fed Ácriminis pravum inter , & probum amorem; cüm tuisinhias commodis , téqueamas,no- vercalilivore te lethaliüs odifti, [ Alle enim nonnifi caducis ;. fluxisque inhz- ret5 hieveró bonis duntaxat aternis adhae» Superbiá facilé etiam inflatur , ac intue ) ; ret: unica amori proprio eft cura , fe iutuee meícit amor fui , «& tunc fe ipfum etianm ti; luüámque tueri commodum : idque (ub. torquet , séque novercali profequitur odio. ; RL h tilis eít idololatria , & adoratio occultiífi. Qua non tolerantur in gratiam fuperbiz * " Plures fe frigere diffimulant , ne venuftam | i ma, quà creatura Deo prafertur , in qua 2 "finis ponkur ultimus : afficit, & inficit heec veftium gracilitatem turbent , :detreéctantes »p -a idololatria .quotquot fe ipfos impenfiori fartas , pinguésque tunicas , 'quia cateris. — g. tnotz inferioris communes, induere, 'Cal- profequuntur amore; fe enim odio profe- quuntur , cüm feipfosamant , quia à fum- &eus.dummodo niteat , ílri&lusque absque mo bono recedentes in malorum delabuntur rugis pedi hareat, quamvis urat , libenter abyffum, . Rectus amor illuc tendit , unde toleratur. Hic fuperbiz fuz'genium ex- Íuam traxit originem ; ad bonum accedit , preffurus etiam veítium non refpuit oneras A o w —— - E qu& honori autumat effe,/ Alius evi decur- - quia à futmmo bono procedit ; nec poteft quisque ad hunc pervenire amorem , nifi rentis recentem , elegantiorémque luxum per odium fui à fe ipfo egrediatur : tantà induiturus famem diu tolerat , no£tésque curfor proximior fit metze, quantó plus die percurrit inlomnes , lucrum aliquod ex vi- flat à prímá linea : itaeó fit homo Deo pro- gilia , & labore fufcepturus, quo fibi , lus xuíque fatisfaciat, NNeque defuerunt ex ximior . que àfe eit remo:ior; có vicihlor ad Deum accedit , quó dillantior à fe rece- puellis , qua decorum perfualura pallorema | dit : i (ehomo diligat, adfe accedir, &à cretam ipíam vorare didicerint, .ac pleráque. Deo recedit ; fibi fatisfacit ,. fenfui indul- alia hujus infanize fübire tormenta : hzcin- get , voluptatibus infarcitur , fuíque fic commoda fibi cudit amor fui, qua& fireócto in Deum amore tolerarentur, plus haurirent ldololatra , càm in fe ipfo finem foum col. locet ultimum , qui in folo Deo reponi de- lucri, plusque enancifcerentur nitoris, quó illuftriüs coelo fplenderent, fed huic ducto bet: vixque eft tam grande piaculum ; dum- modo occultum fit, cui innocentiz fucum [ui amore recté occinitür ; $iwLodlaborea: allinere non valeat variegata illa, G mulü- een[umera. . Quid acquirendze , "o*"bt'ïn&niïæquevha- $* —— —— —MQQM— color (alamandra amoris proptij , nonenim vario deflituitur amor íui pratextu , plu- minum gratiz non inflituitur, agitur , to» leratur? Nulli parciturlabori, nulla recus tes adfert colores , titulos, larvásque , quibus propriam obducat fceditatem. fatur moleftia, nil cenfetur intolerabile; to- LE Quid amor fui non pertendit? fi ava- tos dies in Principum obíequijs impendere, tus divitijs inbiat , palliolo parfimoniz vi- non tempus perdere ,. fed lucrari ceníeturg tium obtegit avaritiz ; fi vano delectatur non grave putatur, fed gratum. 'Quéd (f olim viri pientiffimi eremi ftudiofi lumma- veftium cultu , fub nomine neceffitatis vas nam nititur pompam abducere; filuxuob- rum cultores virtatum amore Dei in colum« à R lectetur in epulis virium reficiendarum titu, nis annis fletére compluribus , & inde no- menclationem defumpsére,, ut SimeonSty- lo omnem fatagit intemperantiz notam ob- literare, Verüm amor fui in odium dege- lita, DanielStylita, Aleppus, & Theodo- rus Stylita , qui dies , 'noétésque Deo colen- ner plus fecum advehit amanti damni, quàm [olaij; Cur divitijs cupit homo affluere , do , corporique affligendo ftetére: hunc ;o; ]l nifi ut proprijs ftudeat commodis ? nifi ex ftandi morem in aulis Principum amor fui amoreíui , ut pinguiorí fibi adblandiente innovavit; non horis tantüm , fed diebus in- * fortunà commodiüs fe habeat * fed quet tegris detecto capite perflant fui amatores gratiam aucupaturi Principis ;; qua& tameg non exantlantar labores , quz pericula non incurruntur , & quz non tolerantur difcri- in faxo luübrico ; pedisque veftigium fallen- ! mina ? ob folum lucrum , quot non fufti- tefita promptiüs amitti , quàm admitti po« nentur labores , funduntur fudores? pau- teft.. Scimus Jofephum percharum ZEgypti [,i periem declinaturus Mercator marinos traij» Proregi $. & apud fuum Pharaonem fum. . mam fibi ena&tum gratiam fuiffe ? Íed fci- cit fluétus decumanis tumidiores , pelagi longé, latéque extenfos tra&tus cürrit us. mus etiam alium eidem fucceffiffe Regem ; que adIndos: & quodfi pro Dei cauía , pro qui noffe Jofephum recufavit. Scimus per- gratum Dario Regi Danielem , fed fcimus redo , probóque Numinis amote agere» ejectuas ; mus, ceelum millies promereremur ; id pro etiam ab eoqcmpgniqlgm.gg lacum d .la;cq. i t iä 144 leonum. e Scimus Achitophelem Abfoloni pf'öpemo'du»m adducuntur ad molteüias,l . gratifhmum fuiffe, à confilijs intimioribus ; rumnásque perducuntür ; ut vix unum re- fpt n fcdeadem gratia, quam impenío labore fibi perias, qui fua forte contentus , fibi ac- fol comparaverat , non aureum torquem pecto- quiefeat ; torquet hic fe ipfum ; quia ad €ori adjecit , íed laqueum collo injecit. du ambitam nequeat dignitatem promoveri:an« u Scimus Amanum Principis gratià potenüffi- gitur ille, guia parem non fe novit advería» fjf mum penes Affuerum : fed per gradus eos. rio : non utitur alius, fed abutitur congeftis dem;quib? in aula ad apicem confcendit dig- h divitijs , vitijs indulgens , quibus omni ( nitacum , altiffimum etiam infcendit patibu« fpoliatur virtutum ornatu; & vix unus eo-- ]jum. d Scimus Belizarium fub Juítiniano rum eft, qui quod ipfi deeft, enixim quarat; Principe Aulicorum fuiffe gratiffimum , plu- virtutis nimirum ftudium , quo delítituti 110 ribisque illu(trem victorijs, fed fcimus etiam &fri inopiá etiam natdntes in auro «laborflfl&. gratiam fimul , & oculum utrumque per- qui didiffe , atque ad extremam devolutum Íu m ,fgäo,l«][ ][o mendicitatem adactumfuiffe obolum petere. d tut Scimus Sejanum Tiberio perchatum, fed c. tiam ab eodem gratiá fimul, & vitá fpolia. Jmar- f* torquet , .c;zäz neälmdi. fla : tum, unco per 4ury venenaSbargit , eum.delicias.exe qu rim dejectum. plamascra&ünf:, &in Tybe- Íun bibet. ; 65 oulntra dnfligit letbalia j &^ Fateor plures in aula centoculos adeffe um ofeula figi.letiora », n Argos , ut videant , quibus poffint medijs Tq, 1 On fibi amore proprio indulgentes g. ne boi gratiam aucupari Principis ductiamote (ui , czteris', qui nec-divitijs affluunt » cenfentes inde ad pinguiorem fortunam pof- meque .proptijs inhiant commodis qu fe fibiiteríternere: verüm licét millenis fit beatiores.credas ;5 .acerbiüs enim licét oc- dit Areusaulicus inftructus oculis; longé tamen £0l éultiüs torquentur, qui fuo ducuntur amos ä pures habet. gratia alas ,. .quibus faciliüs t , illis molliores funtle&ti , 'féd inquiediüs b avolet , quàm acquiratur; «X tamen adeó dormiunt:, quàam-in cctu Réligioforum j Qu amore fui ceecutit homo ,. ut hac tam fale ban qui omni proríus amore proprioíe abdicà- lax , támque incertifhima fideigratia, tan- rünt ; non enim in afceterijseunt Religiofi pr P ul us defiderijs , votisque expetita , tot labo- -dormitum , »ut bene cubent , fed ut bene I0, zibus concupita, tot folicitudinibus, curíse n -dormiant; qui fibi indulgec fomnum pres que quzfta, plus eidem adferat detrimenti, lixigrzm quidem trahit, fed non tranquil- fus —0$—C0—Ó———— quàm folatij , ut tanto par non fit impendio: liorem ; .cüm plura memoriam refticent , & cüm vix obtenta é manibusavolet, & fi di- qu£ & foporem perrumpunt , tarbántque., &nti ntiüs poffideatur ; femper pavida fit, hae- Fateor cibos-eidem plures , ac delicatiores t reátque anceps , num revera retineatut , quae exhiberi.; non tamen putárim 'eidem . me. Lv creditur poffideri ; fienim Princeps minus liüs fapere , quàm Religioüs hominibus fua — —— € Ícrena fronte faveat , minisque ridente vul. - olufcula, rfuasupgia'i/culab avenaceas , lixüme. V Y tu arridgat , lachrymas elicit amor fui, in que' hordeum: ; meliüs viro Religiofo fapie : bl omnem fe partem torquens; harénsque an- unt làctucule , quàm diviti fenfui indul- lllo ceps , num quam tantis fuerat. impeadijs genti gallifylveítres , fpadones mera fimis fl lagine , & lacte paíli, Veltes fateor effe e£ Priacipisgratiam enactus , vel Princeps re- — fl miferit, vel ipfeamiferit; síntque propte- materiá. pretiofi,orcs arte pulchriores , & Yày rea hujus aucupes gratiz , femper trepidi , ornatu elegantiores , fed plusetiam ijsdem T anxij, foliciti 5 ne gratiz patiantur jactu- affolent incommodi adferre ; minus enim fer ram, quam perinde ac malorum fupremum frigent Religiofi , minus ar&tantur , neque tati rcformidant : terret eosfonitus cujusvis agi, eorum calcei pedes premunt : quàd fi viris tati folij, ac inleporum naturam veluti.de- religiofis occulta accedant cilicia : nec fuis lib Tite generes , oculis indormiunt apertis , .ne , carent dumetis , qui divitijs affluentes pro- Íun quam fuerunt gratiam Principis aucupati , prió ducuntur amore ; ízpe enim acriores amittant ; quia amore fui ducli . nonnifi moleílize in affluentia divitiarum animum thoy a perincommoda, curas, ac folicitudines ad vexant, fodiunt , lacerántque : plüres ijs- Ten pinguiorem forcunam fibi viam fternunt , vi- dem funt feriz. : fed plerumque blandiüs vüntque vitam anxiam fufpicionibus inum. fedi laborant , qui nullo amore proptio ducune bratam , temporümque fufpenfam momen- tur , quàm qui proprijs indulgentes commo- huj tequ tis , quiaamor íui in odium degener torquet, dis, fuique amori otia largiüs protrahunt, - cüm blanditur ; aconita exhibet, cüm dul- Ts Laxiori fruuntur libertate ,. fed quz pluti- dükc ciatia offerr 5 & vencna fpargit , cum ofcula bus illigetur vinculis , ac multiplici aréte- , figit , imo X lethalia infligit vulnera. tur compede , cum morfus fentiant animi , 7* ia omnes hominum (latus etiam extra tre & divexatze confcientiz experiantur Janie- ^ &fo aulam amor fui amantes torquet , quia fe nam * quia amor fui in odium degener , amantes in fc ipfos fzeviunt, séque odio pro- tunc acriüs torquec , cum fuaviüs videtur pus Íequuntur novercali? eosconfulamus, qui eblandiri , adeó utfzvé blandiatur, & blan. Cotr diviti;s affluentes czteris habentur in terris défzviat: affentatorié palpat , & cumvo» om Vüly b;auere:; euam Jpfi amore fui , innumeras , angores luptatis blquitiïe fenfum titillant. CHdit, Dorti [j L J Amor füi in odium degener favit atrociüs. 145 ? «tidit , & dolores excitat immites ; .dulcia Xj rem foi dulcem Lyrannutä : amor fui äuïcä : Ípondet, & mellita venenavprqpinatl: videtur £fftyraumus, — Yyranni ingeniumamplacabi- d amorífui enigma effe , delicias promittit, & Je eft,3mmite, turbulentum , quódque non- folas intentat zrumnas deliciatum infperías ni(i ruentas.czedes , cladésque feralesmoli- la E duntaxat fucato facaro : .. grata eft fzvitia , tur ; ;nec dele&taturinififzvitiá ?.neq; deliciae vulnusvoluptuofum , calamitas felix, vene- 1$ «tur .nifi acerbitatibus : .quo pacto amorífui, num dulce , morsque blanda. -quiablanditur , & fzvit; ofculatur ; &-vul- hi Cavendum eft , ne finamus nos 'hoc du- ) 9» aerat 5 :arridet , &enecat , .deliciofa.dicitue ci amore fui , nefiamusfzculi Martyres, A- 'tyrannis , & grara crudelitas, xt, u cherontis Confeflores , Orci aflecla , : mam- Amor fi verus fit , :re&tus , :non «urvus monz diícipuli, Venerisalumni ; :fiquidem eetit, feretürque in folum Deum;.non án fe, amor (ui mille affolet fraudes comminifci , .quia.non;proprijs indulget commodis , fed quod vult , blandé fuader , & ifuaviüs per- patiens eff.,'omnia fuffert ;ut fcribit:A poflo- fuadct , ponitque pro fcopo proptium ju. ä lusjinquiens:cbarítas opmia fuffert,cüm pau- ;U.-Wäci,'; h dicium , .cui pediffequa voluntas :famula- lo ante dixiflet, quàd fit patiens ; :nunc addit fl« z irintb.3e tur , & curiofitas ;przlucente face iter :o- amorem omiiia pati , omnia.ferre : .quia. fiendit ; idque agit , ut :nonnifi per 'obli- mirum .amoris tolerantia generofa .eft ,.aca.. L qa ducat itinera à Deo aliena , quaque à Animofa, chm labores.non recufet , difficulta- dummo bono avertant 5 quia ficut .rectus tes ,'& incommoda non declinet ; .quin po- amor illuc tendit., unde fuam fumpfit origi- tiüs delectetur in tolerantia paffionum ; & $ Ü nem , & ad bonum accedit , quia à fummo :cüm Apoftolus dicat, amorem-omnia fuffer- bono procedit : ita amor.recurvus , & obli- re :niladeó arduumei pote(t obtingere,quod quus,leu amor fui , quiaà fummo bono rece- lubenti animo non toleret : etenim quicom- - dit;àquobonusamor procedit , nil boniin fe j aia dicit., nihilexcipit : imó.non folümom- &ontinet, quod veré bonumfit: quz enim a« nia fuflinet.amor,fed fronte ferena ,.vultu mor fui bona videtur.advehere , fucata funt, 1 /Izeto , ore jucundo , mente pacata, :animo quibus i larvam detraxeris, qua.dulcia puta- placido, quia cum (uffert , diligit,ut norat S. : : bantur, multiplici deprehenduntur amaritie 'Cyprianus de fimpliettate Prelatorum ,figi- permixca, tur perinde eít .vero amore fufferre , ac s:äili- " 10, Fuit; qui cum chmlongo ptoficifceretur :gere 5 :cüm pacate ; & placidé amet,, :etiam itinere , adeó zftuavit , ut rufticanamappule placidé fuffezt, fus .cafam Ja&is petierichauftum , quo fitim :Hincíporifa cupiebat:enixim, 1 ;gillüm 12, extingueret ; fuit ex rufticellis puer., qui fiti- amprimi fuper-cor fui fponfi; & fuper:bra- enti lactis optimi florem obtulité ligneo ta- /Pone me:ut fignaculum fuper-car L TR 3 * men catino , in quo plurimzeinnatarent mue auum , :ut frenaculum fuper brachbium:tuum , £ Íce : indignatus viator hauftum iilum lactis qtiia fortis efl., ut mors dilettio,, «dura, ficut € tali catinorecufavit ,aliidque lac recens pe- nfernus «mulatio.: Íed.car tamanxi&.expo- ]u tijt à foemina rufticana , quz accepto catino fcit figillumnon fólüm fuper cor ,verüm & (] snuícas omnes ibiinnatantes , queque à potu fuper brachium imprimi ?.curbrachium cor« |« illo niveo abfterrebant fitientem , abfterfit , di adnectit? An quia cor fons fit , ex quoa. l' florémque illum optimi la&is invas aliud te- amor fcaturits & brachium , initium , ex quo :j ftaceum effufum zeftuanti ; ac fitienti propi- 'omnislabor educitar? quàm bellé .verus a- | ( navit , qui fibi fuitfolatio , & niveoillo potu mor-cordiadneclitbrachium, quia laborare , fitim , quá torquebatur , extinxit: fi'innote- &amare; incommoda fufferre laborum , && Ícerent moleftiz , amatitudines , quz volup- diligere;stam ar&é colligantur;utverusamans e tatibusimmifcentur , quas amor proprius ex« aon amet; nifi laboret, nec láboret, nifiametz hibet , & propinat , vixex centum unusrepe- fed quid eftfigillumhocce, quod impreffum " j riretur, qui velleteas guítare : mufcae non de- 'cordi , & brachio cupit? fcio plures perfigil- funt , quz lacte innatent voluptatis , quam a- je lum notamibiintelligere,qua indicetaliquid 5 mor fuifibi propiaat indulgentibus , quia ta- 'effe noftrum ;; perinde ac funtclauftra,, vel fe- men latent , plures bibunt , quz fi innotefce. T2 quibus aliquid ,'utomninonoftrumaba. rent, nonniveus potusad hauftum invitaret; liorum:ufu vindicamus; qua ratione fponfa j H fed innatantes beftiolz abfterrerent : nigelle vocavithortum fnum conclufum , & fontem hujusmodi avicule priüs eijciendz funt , an- j fignatum , -quatenus amor.catceri pariatur.; tequam lacteam promulfidem ori admoveae «quo fponté detinetur amans $ratà «conflri- n :€tus 'catend amoris. h mus , nimirum excutiendus amor fui ; qui dulcedinemomnem, quamvis niveam detur- Verüm licétlaborbrachijà cordis:non fe. l( $. s pat » inficícque: tametfi opera noftra videan- jufaturamore , propriümque fit amantislae tur candida , non tamen Deo grata erunt , fi bores tolerare , quiatamen Apofítolus ait., 3 r €a faedet , inficiátque amor proprius , quio- tbaritas omnia fuffert Gtnihil excipit , putá. pus quodcunque , quamvis praftantiffimum, rim figillum brachio ; cordíque impreffum Vs corrumpit , & deftruit; neque ullumhabet etiam externas indicare paffiones, G flig ma- f homo hoítem truculentiorem amore fui , qui ta, qualiafuntfigna , 'quz pecori , noftrisque - (] vulnera infligit , càm ofculafigit , hinc op- mercibus.imprimimus , ut etiam ftigmata, portuné Nazianzenusorar. 27. vocavit aimo« quibus folent mancipia inuri,quia ctiamApo« À Verani de Affeciibus Jom. L, flolus, 146 Diücrtatig Vil. Hoi&s ,cüm perlapé fe Chfiüi vocet fervum probus fit , & in Deum vehementi feratug (ü J L fatetur ftigmata Domini JESU in fuo corpo: ardore,omnia fuffert , carceres fuftinet ; f'ig- 44 Galas. re portare: undé Paulus ab amore fligmati- mata patitur fervitutis , cruciatus perfert » j [ $, zatur Chriíli fervus , cüm eum füper omnia quin & gehennalia tormenta feliciter zmu- diligeret: hincverus amor affuetus paffioni- latur , dicatürque propterea Zu*a ficut m f bus cun&lis fubeundis egregiá dicicur fortitu- fernus emulatio ; & quihoc amoris glutino qU Numihi adhzrefcit , nullo ab eodem fejun - llT dine loriéatus: fortis eff , ut mors dileélto , ve» rümcur morti comparatur amor ? an quia fic- gitur cruciatu , unde Paulus ait? Quis 0s Ad Rom, 8;.» f0 'ut mors maxima eft calamitatum; ita amor t0l feparabit àcbaritaze Ghrifl , tribulatio ? an fumma calamitas ? fi de amore fui id intelli. fames? an nuditas ?. an periculum , an per- fif gatur ;calamitashic eft ; quamvisgrata ; & ut jfecutio ?. an gladita ?. certus fum , quianec d Gratie 17, Joquitur Nazianzenus, Dwleis tyrannuqua- 7B0*5 , nec Vita , meque Angeli, neque prine tür tenus tyrannide excruciatur usque ad mor- ecipadtus , ueque virtutes ,. neque inflantia , tit h tem, — Quéd fi de probo, rectóque intelliga- neque futura , neque fortitudo , neque aiti- tur amore , adhuc forris eff , ut mors dileclio , rudo , nequeprofundum , wec creatura alia a de quia ut egregié adnotayit Prelul Mediola- poterit nos feparare à charitate Dei : Quàm i Ill nenfis re, & nomine ambrofiam fapiens lib. audacter probus in Apoftolo amor omnes ul &^. 3. de ffaac. & anima. Est G illa mors fantlo- accerfit cruciatus , omhia coacervat inflrue n rum Martyrum walida , cujus non impar. ef menta dolorum , ' vocátque ipfos tortoras Til . baritas, que adaguatur Martyrum pa[fiont. doemones , omnésque creaturas , non exiftene fín An non inconcuffa in fan&tis Martyribus 14« testantüm , fed & futuras, quas& laceffit ff eít amoris fortitudo ? qua omnia retundit ad pugnam , nil formidans , tamerfi [2viant, ten adverfantium tela ; bonorum fereno vultu fanguinem fundant; quia nimirum tunc pa- pi fuftinet profcriptionem; infamiz notam hi- tientis Chrifi imprimunt cruciatus , & tut lari vultu fuffert ; & gaudet, fi ut fervus tra- Martyrem cudunt: quinimó , quia ficMar- ]u &letur, ftigmatizetur , fi experiatur vincula, & tyres excadunt. levesfunt cruciatus , quos vul 'xarceres; fi flammis detur abfümendus, vel creaturis amantibus infligunt , quia pondus fl ferro fauciandus , vel crudeliffimz neci addi- Martyrij alis innixum amoris furfum nitie us catur. Ea fiquidem eít amoris fortitudo, ac tur, nec pondus fentit ; hácque de caufa fiq charitatis affectus , ut dirzee , ac dutz Marty- aufus fuit Pauli amor fingulas laceffere z [ rum adequetur paffioni , hinc pulchré Ter- rumnas , quibus ocyus furfum avolaret, us clp, [ tullianus adverfus Gnoíticos. Dilecito bo- Plures fan&cto hocce zftuantes amcre in afces du minum Martyrem excudit , quafi amor fit ty- terijs jejuniorum tabefcunt inedià , flagella- Ts pus. & forma Martyrum : dicitur amor iíle tionum pia cruentantur laniena, & tpinofi litu Marryres cudere defumptá metaphorá à pe- cilicij lancinantur horrore, in cubiculo pere Tler cunia , qua typo cuffa , & imagine impreffa inde ac arctiffimo carcere jugiter claufi, ut liberiori nixu furfuüm ferantur, ac &ternam Vffe Principis, incrementum fubit valoris , & pre« Tloc tium metalli augetur ab imagine Principis fi- enanciícantur beatitatem, ye gillari typo merallo impreffa : & hac eft ra- vel tio, ait Theodoretus; cur amor dicatur figna- Iet cnüf- .. culum , & fponía dicat. Pone meut figna- go : III.. Va 'enlum: fubdit Theodoretus , vuit ergo Sal- fet; vatornofler , ut eum pro fignaculo babeamin s Zimor ,qui in amante oä/z'q:mtur, patr & notam illiua in omnibus tam ditli , quam.s Jfurfum non effertur, nec in Deumferturs ul f^tlis imprimamus , ut [int numismatarcgia fed feorfum amantem tradit , & ad ge- Gla non adulrerina , Jed regiam preferentia ima- bennam perducit, C lis, $. Eítverus amor , qui in fe non obliquatur, I non re&us, fed r&curvus fit amor, ob- 1 6. 1 liquetürque in amantem,& non rectàin tos fed rectà in Deum fertur typus figillativus , Ince quo veri Martyres excudtntur: imprimit fi- Deum feratur, torquet quidem , & cruciat , fed furfum non evehit , cüm deot- ET quidem patientis Chrifti dolores , & crucia- tüs, & exprimit patientem Chri(tum, qui füm trudat ; quia bonum,; quod ineft, cor« Ciþ; plet typus eft, & forma Martyram , in Martyris rumpit ,. fibíque tantüm indulgens favit , corpore ; & à paffione Chri(ti Martyri per cüm blanditur 5 vulnera infligit, cüm o« lL 1 ia ipfius amorem impreffa,fit Chrifti Mart yr, fcula figit; & lachrymas elicit , cüm ridet ? referens ftigmata paffionis in fuo corpore : ad corporis enim addiclus commodis ftudia tedi quod fortaffis allufit D. Paulus , càm dixit: negligit virtutum , vitijs adherefcens ; & Yitià eo nihili faciens bonaanimi,totus occupatur in d Ego fsgmata Domini TESU $n corpore porto:acfiamorin Apoftolo martyrium p r - cultu cotporis. Adfit adolefcens fui captus füin poti veniffet , quod ultimo Neronis anno poflea amore , quid abipfo expe&tas , quàm nugas 4 pertulit ; fueritque Paulus precox Martyr ob lufus , rifus, nilque impenfius cogitat s li in infe] amorem munere defungentem carnificis ; quàm voluptates aucupari , delicijs affluere. fueritque priàs Martyr fub amore , quàm füb Quód (i ad meliorem velis eum frugem per* telci Nerone , cum amor Martyres excudat , sit- trahere , non defunt ei fuci , quibus vitia ob- fent , non que fortis ut mors dileclie. — Amor enim fi duecat ; 6 Dei famulitium ei fuadeas Pt finit , Amor fuüi in odium -:.dcgch*et fzvit atrocius. | 14* dinit fe perfuaderi ; refpondétque illico , :di- 'parésque mori , & momentum effe flueritig 'ves fum ,' fanguinis nobilitate clarus , flore temporis , quo plures purpura fulgent-, juventutis recens , *mihi debeo indulgere, 'gemmis nitent , :auto fplendent ; «& quo congeftis divitijs uti debeo , 'ut mihi fatis- aliostegit 'trita lacerna., veftit lacerata pes faciam 3 fed quàm infelix., :quàm mifer., 'nula;, : deturpat corporis macies ; 'omnes fj« 'quamczcutit,velin ipfoauri fplendore ? cüm ;qüldem 'nudi nafcimup; « .qliamvis* pUrpu. de videát juvenem nobilem, locuplétem , & Tatus nuricà pannofo diftinguatur ,' dives ab Adun, i ' non 'videat fe hominem 'effe, :ac lutum ? 'inope; Princepsà fubdito , equesà rufticello, totus eft in cultu corporis , '& nihil de a- 'omnes -adhuc nudos fepulchrum 'recipit », nima cogitat : quid profunt flexz in calién- ' quia onmnium idem:exitus , 'idémque * donii- dro pecline comz ?. quàm melius fle&ere- 'cilium: 'in quo tam corpus:, ' quod purpurá 'tur :capitis pervicacia-:: "Quid facies 'exo- fplenduit, -arefcit inpulverem ; -quàm quod u Ed 'tico medicamine attrita ? quàm utiliüs ani- ub trita , multiplicíque fciffu lacerata penu- ,mus excoleretur , :ac virtutüm /ornaretür Ja , fudores fudit : 'tametfi dives congefto 'decore. Quiderines 'in fronte refugi , '& "fplenduerit auro multiplici 'micuerit' gem» : in altum erecti ? quàm rediüs menüs cogi- 'ma , 'omnibiisque afflüxerit delicijs;adhuc in 3 tationes in Deum erigerentur. fepulchro tenuatur in cinefem ; & quamvis 17. Is quia amore fui captus , 'nil cogitát , 'odore exotico fragraverit, brevi innidorem, nifi quz cultui 'infetviunt 'corporis , quod :putorémque laxatur ; quósque beatos cenfe- i multiplici fplendet'ornatu ; fqualet ani. mus;€ó quia in gemma bibant;jinaáuro come« mmus vepretis vitiorum ; 'qui veró faniori 'dant, in argentea fponda , plutéóque coru- g 'tenetur amore , 'nulla*eidem de cultu cor- 'Íco recumbant , in oftro dormiánt jcervices poris cura;, fed totus'eft'in excolendis vire ^monilibusornertt, 'hi brevi fotdefcent in Lie tutibus:, quibus animurh exornet: 'horrent 'bithinzcinerario, ín fepulchri lethali nmbrás E huic comz 'omni :deftitutze'nitore , (quálet '& utitam amor fui ad gehennales non per- 'vultus ; "nigricant 'nuda 'corporis membra 'traheret/cruciatus : cüm enim delectentüt ä fole perufta : *non tamen 'veluti 'vitze dede- 'catenis, & vinculis , dummodo àáütoligen- 'sus ex hominum excluditur cotu * * *cultus tur, gemmis illuminentur , ab ijsdem in tát» fiquidem corporis poena eft delicti , & ele- 'tara trahuntur; fi cumaffluuntd ivitijs, wi- gantia veltium maculam prodit 'quá in- tijs etiam indulgeant, ! 'tus fcedatur anima * 'etenim fi 'oculos fle- /An non fzvus'eít tortor ánior (ui ; ciin "9s ctamus ad mundi primordia , 'deprehendi- 'catenarum ponderibus oneret ? parum fiqui- mus primum hominem ad Numinis ; fimis 'dem refert , aurea fint, velfeirea pordera, litudinem , "& imaginem 'conditum 'inve- 'que membra defatigant : quàd fi'non cen- ftem., ac nudum terreftri in paradifo fte- "fentur onera , 'quia putantur pretiofa ; hac tifle , fi tamen nudus'erát, *quem tunc in- '€acitas eft amoris fui , non videntis effe o« riocentia *dbteger'et 5 'cüm veró divinüm fuit nus , 'quod gravat : 'ideó énim cacus'fingis preceprum transgreflus 'pudere ccepit, 'ac turamor; quia orbátus non videt res , uti Veítes querere , quibus propriam obtege- funt , 'judicátque leve , 'quod plurinium ha- ret foeditátem , 'quam 'per ;peccatum 'comn bet ponderis; & onusnon effe, quod pretium traxerat : quíd igitur fuperbit homo in tef- Hecum trahit ; imó riec vincula putantur , f fera dedecoris , 'in'nota delicti , in figno in ijsdem auri corufcet fplendor : fed quàm pattati fceleris ? Quàm cacutiunt, qui in Taevétorqueat amor füi , exeo coiijce ;quod cultu veftium totum impendunt ftudium;, ingemmis fudert, 'quos ipfe teriet ; 'in ferie «alamiftro crines intorquent , vnltam fucis 'cis algeant; inauroincurventur; in árgénto enubilant , biffinis , '& hyacintinis flrraga- premantur , in calceis torqueantur , & in ves lis, feü'fazis vilofis corpus amiciunt , vei- ftium elegantia Jibertatem amittarit, DA l ( L tosbalíaminospolt fe trahunt ; & quacuaque 'comptu foeminárim amor pfopriü's"'Videm': incedunt vias implent : 'qüin non folo fata. itidem triumphare , & qua exfomminis amos gunt ornatu corporis fplendere , fed & deli- re fui tenentür , adeó corporis cultui fürit adc cijsaffluere; imó & amor corporis ad eam dicte, ut nil impenfiüs cogitent;quàm luxüm plerumque excrefcit dementiam , 'ut amore in cultu , videásque easintra parietum fepta fui malinthomines perire ; quàm non fervi- proculà lücis afflatu cum ancillulis mollire recorpori: & perindeac lignufn occulta te- lanam,penfum ducere,fufum verfare, digitos redine confumitur ; ita animum paulatim terere , fübtegmina ordiri; telas texere , &t vitiat, exedítque ignava luxuries, textasacu pingere , séque ad omnem Ornare 18. . Quàm pravus, noxiisq; amor füi;quo ho- elegantiam, ftudere venuflati ,. Pprovocare mines ad infaniam concupiícüt quidquid cor- fenfum in preceps rüentem;, mollitér ince(- pori placet , ut ab ipfis habeatür locopiacu- Íum componere , nutum ad incutiendum des li in omnibus corpori non obfequi , & ideo fiderium fingere , formam artificio colere;, ï infeliciores, quia amore fui corpori adha- ornatu difcriminare veftem, mollíque feve, reícunt ; utinam faperent! & animo volve- ritüdine corpus enervatum laciniatis peres tent , omnes five divitijs affluentes , . five grino opere palis , quafi phaleris inflerz pauperie indigentes , five delicijs diffluen- neroe , & naturam ipfam adícititio fucco tes , fiveomni deftitutos folatio pares nafei , oblitam exterminare : hac funt, quibug Verani de. Afellibu Ti en Tl, Ta amor ä 148 Differtatio: ViI, j mlalt amor fui fuos torquet impenfos exigens ab more fui diutius velit delicijsaffluere, fene inve* ijsdem labores, fusósque fudores. Íuíque indulgere ; quot corporis zgritudi« A0» nes , membrorum morbos, honoris detrae n Quisquis amoreui ducitur,, is plusfibi, QUs quód irafcatur , habet ; quàm cuilibet alteri, Ciones , famae lzeliones' ; damna temporis 50, etiam à quo hoflili infequitur odio : fiqui» nonÍecum trahit ? & quia lenocinetur cor- dem non tantüm fibieít hoítis, fed & carni- pam tuptze natur& , affentiatur cupiditati, pro- citüt fex , & ideo fui ipfiuseft ferociffimus tortors prióque genio indulgeat, LEL qui | quia fui non eft ofor. Mundus , & quot- Quéd fi convicia fibi illata eundem quot inipfo (unt homines ; imó & qui apud pungant, inferántque etiam ex julíla cauía n dili. tartara doemones , tametfi hoftibus accen- triftitiam ; qui morfus funt carelli, Jethalia fsantur , inermes tamen cenfentur , ni(i nos dixe cenfent vulnera : fi abamico corripiatur ; in» nirt ijsdem arma fuppeditemus , quibus nos op- juriam fraternam! interpretatur correctio- indu pugnent: omnes funt innocentes, nifi eos in nem, amicóque itafcitur corripienti , ut fibi nos velimus Jaceffere , & in noftra e(t po- injqrio, noxióque? & nihilominus fibinon por'u re.ol teítateefficere, ut nullus nobis noceat: eít iralcitur, cüm amore fui ductusinjuftiffimé , rb quisque propriorum faber malorum ; quia ac graviffimé fe ledat: fi deprehendat ami- cüm proprio ducitur homo amore , fibíque cum femel mentiri, ei ampliüsnon fidit : GC Quii anum indulget , ac delicijs corporis adharelcit , cüm fibi toties mentiatur, decipiatürque ; ä Dei refiftit beneficentiz , effectui obftat & ladatur , adhuc fibi fidit, nec fe fufpe« blant um divinzgratiz , falubria impedit defideria à &um habet ; quia nimirum amore fui cz- Deo immiffa, S& virtutes omnescorrumpit, cutiens qualis fit , haud videt ; cüm debe. te& | nec ampliüs Deo placet; cui per patrata [ce- ret , potiüs fe ipfum odiffe , & atrociter flito lem lera difplicet. Quis non rideret caupo- execrari ,. cüm fibi fueritexecrabilis , & in nem illum ; qui hominem peregrinum Íe ipfum fcelefítus; imà quod longé deterius fení lautiffimis verbis in fuam invitaret taber- etiam in Deum , quem pluries offendit , ut £uim Ws pam , vinümque fuum nobile , ac gene- fibi complaceret: quod fi propter fe ipfuma —— À —— rofum laudaret , nifi quód unum duntaxat deberet fe odifíe , quantó equius propter BiiDi defe&um contraxerit , acedinem nimirum , Deum? fi quia fe non quíté amavit , decetíe m quá incipiat corrumpi ; apage tu cum hoc ib odiffe , séque horrere; quantó fortiüs quia tuo generofo vino , reíponderet viator , [ummum bonum . non folüm non amavit 5 natü quod cum acidum fit , meo non accidit pa- verüm G pluribus illatis injurijs la(it ; cone p lato gratum. geftisque Iceleribus laceffivit ad juftam vin- tiol Al« Hoc idem plerisque congruit , quo« diclam , quemque habuit contemptui 5 eó 1105 rum opera ; quamvis quandam videantur ho- quia eidem prztulerit creaturam ,. in qua Tim neftatem praíeferre , amore tamen fui cor- fibi complacuit ,- séque avertit à Deo ,. ut Tif ——— rumpuntur , & eorum vinum, vel acidum , fuca.tisl voluptatibuis adhazefceret ? «t vel aquá dilutum eft, de quo Deus per Ifai- Ícan am. Finumiuum miflum efl «qua , quiaas D Wt cap. Z .'lz -D more fui infe&tum opus totum devenuftatur ; Qf Ícité S. Gregorius Papa. Cám pervería s Vit Lib. : lo diad Qui. proprio fe quarit szarä , fe dog. cap. 3- eff intentio , que pracedit , — & procedir ex hii Amore (ui , pravum est omne opis » quod perdit ; séqueodit , cum fe umat : quia hon in omnbus fatagit fenfui indulgere $- E fequi tur , quamvi recium c[je videatur. Óbona mentáa emul« vita Ea e(ít maligna indoles amoris füi , ut 225 gei'b. iif blandeé omnibus fe fe actionibus infinuet , T^ Àtenus, qui amore fui ducitur , De- 45 adp rectámque intentionem fen(im fine fenfu.vi- Itot tiet , corrumpat ; fubtrahat ; quodque dete* um non amat, féque à fummo bono XU riüs etiam malam fubfticuat : eft fiquidem avertit ; quia non novit , fe recto a- eili more profequi , fed duntaxat recurvo in r amor (ui fons omnium voluptatum, dele&ta- ut í tionum,ac deliciarum , quibus vult affluere ; in proprium commodum , ut proprijs fatise faciat concupifcentijs , quia praftantiorem gt idque unum impense edocet, fe ipfum quae- en partem fui neglexit ,' quia nobiliorem fui rere, & id efficaciffimé quarit, utfibi tuís- portionem feu animam non dilexit, fed fo- Di que commodis confulat , fenfuique indul- NWHU.(;. lüm corpus, quod omni affecit commodo, e- que geat; quó fit , ut in putidum degeneret om- Titn mium pravarum intentionum , ac malorum mollivit blanditijs, cumulavit delicijs; & ut deteriorem amaret parrem fui , contemptui tih defideriorum fontem: éftque amor fui, qui Tlar Dei beneficentiz refiftit, collatas Numinis habuit nobiliorem partem fui; nec fetorum tüu »ratias refpuit, coeleftia dona inficit, vir- * dilexit ; quia quod iv iee!t praeftantíus negle- tutum fludia corrumpit L quot. amor fui xit ; imó quod eft fceleratius ; neque amavit U M non contrahit culpas , quibus jus ad coe- id , quod ipfieft torum , quia non dilexit De- jum (ibi aufert ?. divinz gratiz vires ener- um ; idque caufz effe faltem deberec , qu& tin vat ; occafiones augenda gratig focorditer difceret fe ipfum odiífe : fiquidem non a- at máffe füummum bonum fufficiens ratio eft , füy negligit : imó nonanimz tantüm obeít, fed cur debeat ; quisque fe ipfum odiffe : & hoe depl & ipfi corpogi eít noxius : a«cedat , qui a* malo« Qu QUs ^ i r a x E M'**'"xm -s Amor fui inï,odiïum äegmef fäc'yit atrociüs. 149 malorum eft atrociffimum , quod amor: fui amores indolem, 1ta juges inter fe fe pugnas invehit, à fummo bono recedere, & ideo ineunt: eftque amor fui, quo quisfenfui in. nullus. fzevior hoftis, nullus deterior inimi- dulget, hoftis ille domeíticus , qui perenne cus amore fui, qui cüm avertat à fummo bo- indicit animo, & alteri probo amori bellumg no, déítituit hominem omni bono , & ideo dies, negäsque bellicum «anit ; . idque agits. nemo peiüs fe odit, quàm qui amore fui du- donec homoanimamagat; fedfatiusodium citur ; nullásque eft magis perditus, quàm dixerim, quàmamorem fui ,. chm amor (it i non inanimumtantüm, fed etiam in cora qui fe amando perdit, Ofez 15. Perditío h £u4 ex te , li te ames, te odiíli , ac perdi- . pusÍgviens, quod aggravat, dum: nititue dilli; neque paradoxum putes, fi perinde —alleviate; defatigat, cüm ejus (ludet quietig dixero, effe.íe quatére , acfe perdere; ete- frangit, fiejus confulat integritati; quinam nim qui fe quzritin omnibus fatagit fenfui labotes non exantlantur, quzpericula non indulgere, & bona mentis emulgere , cor- jncurruntur, qua damna non tolerantur pro. poris inhiare commodis , G animi oblitera- pter corpus ? hujus fiquidem caufá trajicie re ornatum: &id nil eftquàm fe,& fua fe, untur maria, fuperantur flu&tus plerumque rió perdere: & cadaver potiüs fit hominis, etiam decumanis procellofiores , transcene quam homo; quia plus corpori fidit, quam duntur alpes, excavantur montes, dilacerane animo: fi enim vivamus corpori, cui per tur eorum vifcera, folicitanttr terrarum pe- blandimenta voluptatum indulgemus , mo- netralia, & plerumque ob lucrum pauxilli rimur animz: nequeut docent Afcetae, po- auri, rubrzque terrz jadura fit divinz gra- tiz: fatagunt, qui fni ducuntur. amore dif- teít quis vita viverefpiritoali, quin vita de- ftitaatur fenfuali; neque ad vitamfpiritua- fluere divitiis; vitiis fceedari re, & nomine lem alia patetvia , quàm per mortem vitze affinibus, quibus liberiüs,commoditisque inz dulgent: f1 divites, qui fui ducuntur amore; fenfualis; tunc dicimur fpiritualiter vivere, cüm onminestum corporis , tum animi mo- acceríeres; deprehenderes, uniluxutiam e« tus ad Deum diriguntur; qui finis e(t om- blandiri, alteri defidiam lenocinari, illi gulae nium humanarum actionum, ac propterea intemperiem obíequi, & iíti omnia vitia an«. omnium agendorum ícopus. cillari. Nimirum non filioshos dixeris il- 2j Hinc debemus ad agendum duci , non luftres in auri fplendore, fed caliginofosin tenebris vitiorum ;.filios, dixeris tenebras natura impetu, nec amore proprio, fed folo fpiritu gratiz , fi enim finamus nos amore rum, qui carnem fuam , ut filiolam,fuaviane Anoftri à virtutis tramite abduci, finimus,& tur, eàmque fovent, ut eidem blandiüs ía- veant; an nonqui hocceamore fui ducun- nos feduciz onus graviffimum uobis impo- nimus , fi ad ejus normam vitam compo- tur, rectà perducuntur in Epicuri hortnlos, ut in umbram ferantur delicatz inertie ? & nimus. Comprimamus corporis feníus , ifti cum folas in. terris aucnpentur delicias, coérceamus carnis concupiícentias , compe- Ícamus exerrantium paffionum. motus , rev venentürque voluptates , nil habent , quod i nuntiemus voluptatibus feniuum, abigamus ceelum fapiats nil cogitant divinum, quia nunquam fe humo attollunt , & perinde ac omnem amorem proprium , G moriamur vita fenfuali, ut vivamüs fpirituali : ficut. e. fues in cceno terrenarum voluptatum volu- ; tantuf, nim ex Numinis fancita lege coelettem homo MNeque ab ipíis expectandum,. ut tuendz honefílatis grauiá, autdivinz gloriz ALN non adit gloriam ; neque immortali fruitut vita, nifi priüs in terris obita morte: ita INu- causá, vel virtutis acquirendze fludio, aut minis decreto ftatutum eít, neminem evehi perfectionis obtinenda amore fe fe injiciant in difficultates, lasores fubeant, pericula in« ad perfe&tionem vite fpiritualis , nifi per ie mortem vitz fenfualiss idque adeó DEO currant, quin totas noctes volutantur in plue fixum , ratümque, ut fit Deus aliquem fa- mis, & rofis: fcio Diogenem uno cubáffe in. cilius exempturus à lege mortis. corporalis, dolio; fed euam ício hos delicatulos , qu£ | .ut fine ea, eum transferat ad vitam perennis Íui ducuntur amore , nonnifiinter dolia, non glorie; quàmut absque przvia morte vitz tamen vacua,4X ollas, dies ingpendcre, eo- rümqueanimum totum in patinis, & cantaris Íenfualis afcendat quis ad vitam fpiritualem. Dicat quisque audacter cum Moyfe, Numén- mergi, plüsque coeno, quàm coelo adhzrere; ! | Num.in que enixim roget in hoc fenfu ; Ob/ecro Do- non igitur mirum fi hifcevile fitomne ho- nimirum ut des mine , ut interfictas me : x nþüum, quibus invifae(t ipía honeftas , & mihiea tuz gratie auxilia, quibus mihi mo- quibus accepta eftfola corporis voluptas; G l riar, uttibi vivam ; amore mei deítituar,ut quia otio defident, vel languore diffluunt , 1 tuum induam, méque difcam odiíle, ut te fo- adeó virtute deftituuntur , ut neque vultum lum amem; tibíque (oli inferviam. ad fideta ereclum tollant, neque fciant men« T] FTA Perinde ac duplici conltat homo por- te quidquam moliriheroici , neque affur« $ 4 tione fupera, & infera; itagemino ducitur gantadopera fublimia, neque ftudus incum» amore, altero quó in fublime nititur , ut bant virtutum : plüsque enerves , ac imbe- À fammo bono adhare(cat : altero; quo in ima cilles timent culicisaculeum ; quàm viri;qui laboribus obduruére, & (tudiis affueverunt deprimitur, ut corpori inferviat, & caenofas virtutum , Perficum fpiculum , vel . acutas quazrat voluptates, ut carni eblandiatur ; & Gallerum lanceas, Partorum fagittas, Mas - ggqmadmodum contrariam fortiuntur ambo 1j P «edo* Ijo Difieratio VII - L Ál cedonum fariffas, Saguntinorum acinaces ; dam præih'mf , càm Magifer dicat) qui uxo- ipl"u1 & Perfarum machzras. qUI 47. rem non 0odit non poteft -mewe[fe difcipus Ita eít, qui ducitur amore fui, fuümque lus : uunquid aliud Judex nuntiat. ( ait Gre- nu. diligit corpus, fidamna, qua inde ipfi infe- tl dorius ) & aliud preco clamat? n fupul &$ runtut , perpendat ,fe potiüs odiffe noverit, ediffe po[Jumus, &5 diligere? M ac perinde effe «carni indulgere, ac fpiritui .. Sed fi vim -amoris medullitüs ;penfe" n obeffe ; & ficut amor fui inodium degener 9. i favit, cüm blanditur; ita odium fui 'verus mus , & intimiüs perpendamus , utrumque fimulagere ;per Chriftianam difcretionem d0, e(tamor, qui prodeft , càüm obeffe videtur : h poffumus, :ut €05, qui nobis :carnis cogna Epif^, 96. . fcit enim verus amor per odium diligere: ut of Ícité fcribit Seneca; Melis in adver[is fapi- tione conjuncti funt , :& quos proximos no- vimus diligamus & quos adverfariosin via vt mus,quam in profperis; iunt veri amoris o- ænil: perationes enigmaticz , que dumin odium Dei patimur odiendo , & fugiendo neícia- mus,fubdit enim D. Gregorius : . .Quafi e- at videntur degeneráffe, amorem produnt de- ris. foccatiorem , qui purior perízpe 'eft; 'cüm inim per odium diligitur., .qui carnaliter [av na füb fpecie mali videturobeffe; bonum fiqui- queus dum prava non ingerit , non odio ba- dem uberiustuncingerit, Etiamà Numine beturs ut- autem Dominus demonfiraret boe t mul vero, probóque diligimuramore, & tamen erga proximos odium , 'mon de affetiione pro- «edere , fed de «haritate 5 -Addidit protmus 103 càm videtur plerumque nós torquere , blan, tta diüs nobis favet : profperitas plerumqüue pra- «dicens ? -adbuc autemyt5 animam fuamz quia odiffe.animam :füam eft.eam 'diligere ; & Q vitatem nutrit , & rerum affluentia períaepe virtutiseftnoverca : ea eít virtutis indoles, '6dio infequi perinde ac eam'amore profequi: attià 'odium-à Magiítro Chrifto inculcatum 'eíts UI ut duris alatur, blandis diffolvatur, adverfis 'quod ex amore proficifcitur, adeout idem in Tf floreat, profperis diffluat, preffa atifux:gat,'& homine.affe&tus in extrema fcindatur exure« odii neglecta corruat, 26, mé pugnantia, cüm didicerit per odium a« fus Profperitas concupifcentiam fovet, & vitiis favet ; blanditurcarni,fed fpiritui no. mare, G. per amoremodiffe ; :nimirum ho« lm 'neftum eft, ac perutileodium, quod non :de .€et; neclarea pocula propinat corpori, fed pte! lethaliaanimae : fi amor fui hóneftatemcor. affectione 'incedit, fed de charitate proceditz pyr odiffe quos patimur in ftudiis virtutum ad- rumpit, & à füummo bono avertit,' amor non V&.*.H eft, (ed odium ; quia perinde eft amare, ac verfarios, incultuNuminis obices , odium fii$ "non eít , quod de affectione incedat, . fed 'de velle bonum ; & nullum malum poteft peius W excogitari, quàm quod à (ummo bono aver, ««haritate procedat j ac per 'ejusmodi odium ami tit; quód fi odiffeeft velle malum , confe. 'arcana :quadam | :affe&tuum . metamcrphofi fidi ;nos & eos, quos in via Dei adverfarios ;patie itd quenseít; ut fiamor fui à füummo avertit bo« : no odium fit; quovis cerafte lethalius. Hinc mur-odiendo diligimus. n "Non'enim dilectio fuavi 65!anditur7be; neque latum unguem à veritate deflectit 36. für vulgatum illud ; «ez; bene odiufli, tunc vecià 'nevolentia ; foemineus eft amor ille,qui none n ama(lis & eum blande amáffi, tunc favins nift blanditiis diffluit: mafculus qui lenoci« q edifi; , quia amátfe aliquandoodiffee(t;adeo . "ia refpuit blanditiarum, & collectis viribus atj ut cum amore vices odium reciprocet , ac pugnat, ut virtutem 'propugnet ; 'duriüse tati oppofita in unum co&ant , G amori militet que audet odiffe ; G in amoris officina fups lun odium, & amor incaílris odii pugnet ; pro- peditante charitate ignem faberamor odium ted Lib4 con- cedátque propterea odium ab amore, qui à difcitexcudere; ut fciat per odium diligere, ny Terculliano dicitur; precox, & acerbus amor: quod non deaffectione incedat, fed de chae iva Mar. ho( €ionem cap, videtur fiquidem acerbé diligere, qui odio ritate procedat. ';Mollis 'eftl; ac foemineus imó 27. amat: hancque pracoquam, acerbámque di- amor, qui nonnifi mellea guftanda porrigits n &st. i4, lectionem à Magiftro|Chrifto didicére Difci- dulcésque propinat hauftus: virilis & ro- tüm buftus amor cedes non horret in Abrahamo puli,cüm enim poft prolixam concionem tull difceffiffet Chriftus à turbis, fuerunt iítze ejus Ifaacum immolante, nec parcit chariffimis;ut knfj alle&te verbiscoclum fragrantibus eum fe- Numini pareat, . Utinam hoc amoris zenie ami cutz;; quibusin piz fequela ftipendium hoc gma perciperent, quotquot amore fui du- Tno fumme virtutis dedit documentum; fi quis «untur? utinamfcirentfub odii larva verum £m venit ad me, & nonodit Patrem fuum,& ma- fubducere amorem, & per odium impen- tum trem, uxorem , 65 filios, 8 fratres, &6 forores, fius diligere ? utinam Tobiam imitarentur, fünt adbuc autem & ansmam fuam , mon potesi qui contribulium Apoftatarum conífortia itnp sueus effe Dsfcipulus, quae verba expendens fugiens dumfuos averfari videbatur , eos- T D.Gregorius Papaait ; /ed percuntlari li- dem in avita religione diffimulantes inftrue, vit [ &et, quomodo parentes, & carnaliter pro- bat? nonenim cüm à pafchali convivio eos lt pinauos pracipimur odiffe , càm jubeamur €& rejiceret, odio execrabatur 'Täb."uer;/.' $. fed ánimicos diligere 9. 65 cerià de uxore veritas ür, odii fpecie ad patrios mores peramantert re« — dicit Mattb. j.. quod Deus conjunxit, bomo vocabat; tunc bene diligimus , fi difcamus lie ig Téan n [eparet , & Paulus ad Ephef. $. fcribit, reclé odiffe, ut docuit Chriftis inquiens . viri dihgite uxores veflras ficut. & Chriflus Qus amat animam fuam , perdet eam, 77 Jean.12, feqt fiec qUi odit animam [uam n boc mundo, euita. &celefiam , ubi D:/cgv(:!u: yxwmg diligen- éié Fuls s Amorfíui in odium degcnir fzvit atrociüs, Igt n MHit e4m * nimirumqui ducitur amore fui fe in id incumbamus ftudii,ut fenfus míniflrent, L ía ipfum perdit, qui veró (e videtur odio perfe. ut pareant rationi, non concupifcentiz; anie fs qui, impen(iüs fe diligit : pulchré Augutti- mi imperio, non carnis defiderio: przpo. nustract. g1.in]oan. AMagna, & mira fen» fterum enim eft, (i fervus imperet, herug zentía , quemadmodum fit bominis in vitam famaletur: fint fenfus corporis fidi excubi- a fuam amor , ut pereat, odium ue pereat, . $i tores, non perfidi proditores: fi enim nimis DN £al2 amaveris , tunc odifli ; fi bene oderis, indulgeatur fenfibus,fas eft, pungatur anima tunc amAfH. — Felices qui oderunt cujlodien- fentibus: ideo quispiam odio animam pere do, ne perdant amando, d* 3. fequitur, quia amore carnem profequitur (s Si igitur nos ipfos amemus , animam proinde, quia fe amat; odio feipfum infe- lla noftram lethaliter odiffe deprehendimus, fin quitur, quia nobiliorem partem íui odio vetó odio nos ipfos habemus, nos diligimus: perfequitur., d* [2 enigmatica fané eft hujusmodi pugnantium affectuum reciprocatio; in conflatorio amo« -'50 Vo ( ris odium cuditur , & inofficina odii amor s Per odium £OTpOris dz'fcimu: redd2 06 nafcitur, qui adolefcit in virtutem, & adul. teralcit in'martyres: fivitam noftram in hoc diligere ; quia tunc edium non de [i- (« mundo blandé, (eu malé amemus, tunc odio vore procedit, fed de ebaritate tncedig, H W nos habemus: íin veró bene oderimus fub- Garpitur corporis cultus, 65 ve. d trahentes carni lenocinia blanditiarum , & ffium luxus, corpori blandimenta voluptatum, tunc recté 33* ;i: amamus , quia didicimus bene odiffe; & Nimam non amat, qui corpus non. T tunc amor veluti alter ac verus phoenix € i« odit: non credamus Philofophorum n nerario odii redivivus furgit. vegetior; ia - argutiis ,neque affedibus hominum, A odii lethalibus umbris , quibus corporis fen- fed Magiltro Chri(to dicenti: 4ui emat ani« Q« mam fuam perdet eam, hoc eft carnem, c* fus circumfufi jacere videntur extunéti, il. Qa : luftrior emicat amoris flamma : ciliciis, ve- qui odit animam fuam n boc mundo,(cu core pus, zm vitam eternam cuflodit eam , dici« pretis,& aculeatis catenulis odium íui cor- ! poris membra munit , & torquet; fed amor tur caro anima , €à quia à plerisque pluris je vernantis inflar rofz hifce circumfeptus fpi- fiat in homine; credamus Auguftino docen- nis effloreícit fuavior, & hac ratione fi be- ti: fi malà amaveris,tunc odifti., fi beneodea ne oderimus, bene amavimus: odii vulnera r tunc Amálli: per odium enim carnig g re&é diligimus, quia tuncodium non de affe- amoris confulunt integritati ; fi odium in- f &ione incedit, fed de charitate procedit ; fidias parat, amoris funt laquei 5 fi jejunia a indicit,vegetior inde nutritur animus;fi con- hoc pacto viri omni avvo fanclitatis fplene temni fnadet, tunc fublimiüs evehit; 1 mina« dore illuflres, virtutum ftudio inclyti, pie- i tur blandz funt amoris voces.- tatis culturá infignes didicetunt fe odiffe, ut » 32 bene fe diligerent : & quotquot eximia flo- ]e Non timeamus igitur odiffe nos ipfos, quos càm plus oderimus, impenfiüs femper rent virtute inamoris cónflatorio , fui ex« lé cudunt odium, ut de (ui odio diícant re&t& ] amamus : fi nos bene oderimus immortali« tatis infcribimur candidati , &ternitatis ae fe amare; & hi ter. quatérque felices, qui fe $v i lumni, acfelicitatis nunquam peritura hz. oderunt cuftodiendo, carnificinam in. fe exe Pd ercendo, carnisillecebras cogrcendo, oculo- redes, . Non corpori adhaereamus, fed ani- mainhareamus: quid boniin corpore;quod rum evagationes compefcendo, totümque noítrum promereatur amorem ? nihil fan& corpus in ar&tam fervitutem redigendo , ng ] fe perderent amando per carnis blandimens Js ámó non deeít ,. quo debeat odio profequi, cüm (it, ut loquitur Bernardus facus fterco- ta, per illecebras voluptatum , ' per delicia- h rum affluentiam:; quàm feliciter (eptennem je tüm;, & efca vermium ; vel ex mente Ter- tulliani limus titulo hominisincifus; & ex fuam dilexit prolem beata Felicitas, quae .ne ) filii morerentur ; ijsdem mortem fuafit; ne fenfu Nazianzeni hoftis placidus, infidiofus u &ternis deftituerentur deliciis; :tormehntag [ amicus; & fané eft corpus inaufpicatum ;g; mon(trum pure foculentum , fanie tabifi- qua& fubirent, períuait; & utin ceelum ve« u- herentur,in terris perire defideravit,quos te- cum, putredine corruptum, & coeno confla, tum , in quo quot funt membra , totidem nerrimé amavit, de hac pia matre pié S.Chry. la funt arma, que animam oppugnant, Deum fologus ait : Ecce mulier, ecce mater quam 0 vita filiorum fecit anxiam,mors [ecuram, là impetunt; & cüm corpori favemus , cera- ftem in finufovemus: quis amet, quem no« Non eft vera mater, qua nefcit fuos fic 3* filiosamare ; etiam fponfa tunc ab amore vit fuum interfectorem? quis foveat, quem fcitad necem fibi infidiari ? quis ei eblandia- fpon(i vifaeft receffiffe , càm fe ipfam ada- s mavit; petierat fponfus ut fores fibi aperi- tur, à quo nonnifi lethalia expectat vulnera? rentur ; 4peri mibi Soror smea , quia. capur CAnt. $ ne igitur ob corpus periturum aeternüm pe- r reamus, odio potiüs, quàm amoreillud pro- sueum plenum fl rore , fedquia frigidis ab. H fterfetat fponfa laticibus pedes, fuique amo- fequamur , non attendamus ad ejus querelas, nec adejus blanditias: fiquidem conqueri- re ducebatur timens ,. ne f1 furgeret ; ter« igot D lásque con« [ .su'r(. ut nos vulngret; blánditur , ut fallat ; :a'mqug teteret pulveres, macu traheret,.- 152 Di.fïcrfatio VII. traheret , excufavit fe,tepofoitque : Javi n traxerant, capitis f plendoreä,& decorem ex« F" 1 ves meos , quomodo inquinabo illos ? . nimi- tinxerunt: amor enim terrenorum, & quo ;pio rum quia corpori füo indulfit , caput dilecti tem quis fe pro(equitur , fibíque indulget quide 10f rore imbutum pedibus (uis aquá ablutis poft- quid pretiofi, fplendidi, & aureiineft, cot- habere non erubuit : nec curavit roícido nu rumpit; -difpliceat lutum- in:pedibus, feu fponfi caput imbre perfundi , .ne ejus pedes terrena affectio, fuique amor, ut fülgeat in ul jut forderent ; nilque vel in ipfa fponía tam vile vertice aurum; i ccenofa digitorum vilítas, fuit , quod amatum, fponfi capiti non. fuerit fi amor luto corporis adharefcensad :exci- 07, 4m0 prelatum ; maduére fponíz pedes .aquá é dium provocat ; ad parcendum .extimnlet íinu terrg faliente;: maduit fponfi caput ro: hoc itotius corporis :dignitas ; «& ad proximum re e fummo colo. defcendente ;. potuit& dicét inimicum'-diligendum. fo fponía hoc codlefti rore madere, fed quia Qut Qui probo, veróque ducuntur -amore 36. Íui amore ducla , pedésque fuos capiti prz- non fibi, fed aliis indulgent , fibi labores, fyhh £t tulit fponfi, velin ipfa lotione pedum.mo. aliis quietem partiuntur , exemplo dNoémi culas viífa eft contraxiffe in €apite , feu -fpïonn p^ viri.agricole : Cepíque Noé vir ag ritola (Genef. 0. fo nonadhafiffe ; & caputaftris fplendidum, exercere terram , 68 plantavit sineam 1 la- por Íolísquejubare clarius pedibus potfhabuifle: Ed ami boriofiffimum fibi vit genusdelegeratNae, fiquidem amor fui , quo fponfa pedes lavit, Íeu vinee culturam;cum pafcendis:gregibus tuof $ta cor ejus lotis agglutinaverat :pedibus , €oti filios prafeciffet; utinam, :quialiis preíunt ut maluerit fponfa fuum periclitari fponfum Noeticohoc infttuerentur exemplo, :difces lt in nocturno rore, quàmiotos pedes exponi réntque infuaviora, & duriora fibi retinere; ht pulverulento pavimento, G mitioraaliis impertiri ? & ideo Magifter t 35* Sed.cur timuit fponfa 'pulfanti fponfo Chriftus .pifcari juffit :Petrum difcipulums tlà, foresaperire ? An quiapedes laverat , quos Em cum exíolvendum fuerat tributum , remigio ab inquinamento pulveris arcere;ac tueri-cue navesagere,coenámque apparare, ut qui :fu. €otf piebat? LLavi pedes meos quomodo inquina« turus erat Ecclefiae Princeps,, inde incelli ge- lal bo-e05?' Íed excufatio bzc eft., «quae poriüs ret, fe ad laboriofiorem pra czteris evocari : rilum moveat , quàmmiferationemcommo- Q fzrcinam: -non promoventur.ad dignitates, p veat: quod fponíapedeslaverit;eósque fore qui przefunt , :ut quie(cant in plumis; .fed u£ 110 deícere in pulvere:non fuerit.páffa,:nil id ad. laborentinundis, .procellas, fluétüsque to- fug verlatur dile&tioni,:qua fponía fuum debuit lerent adverfitatum, Sed vixNoe&mus tele adfe fpcnfum profequi: fed qud fposifum:ex- lurem .coeperat:excolere, &t ftatim : exculta ve. cluferit, eà-quia pedes laverit., :nec ; pati vo- 'tellusalimenta fuppeditavit fauiiliz -vix fe, apt luerit pedes recéns lotos:inquinari pulvere, mina jecit, & deliciasmeffuit:: ..fed tunc ab Tat id in fponía redarguendum eft;quia fponfam homine, ab ufu cecidit rationis, quando amo. a arguit amore fui duéctam, :non :dilectione re fui nimis voluit iisdem adharefcere; vi- qui fÍponfi perdu&tam ; :non:enim fponíus ab ea neam No£ excoluit , :racemos defpumantes petierat , :ut nudis ad :fe pedibusaccutreret: vindemiam expreffit., :vittumextraxit;.cme qui W potu.ffet facilé :fponfa 'munditiei -confulere que immoderato ejusdem indulfiffet hauftui, pecum, fi calceos induiffet : *unde fruftra temulentus ab ufu:cecidit:rationis, *Caveas ' Q £0 €oinquinationem pedum pratenderat , quz musà proprioamore in hac inferiora , non titu| folis calceamentis , 'ne pulvere-fordeícerent, ducamur :amore .carnis, ;non indulgeamus | dati tueri facilé potuit.: fed quia amore fui du- fenfui:mundi delicias fitienti ; :non .dicamus Vide «ebatur, amare ne(civit fponfum, :ejísque alimenta :nos ferere , :ne 'fer intelligamuss rore madefieri noluit,féque ipfam propterea tis; noncibum, fed illecebrasnos excoluiffe,quae us fuit odio perfecuta , cüm fibi fubtraxerit ro. cüm profint.fenfui, obfunt - animz t :tametfi fcidos cceli imbres , quibus non jam pedes, No£ dicereris, & poftarce :extruétionem, quia auti Íed caputlavaret;féque ad fponfum elevaret; poft catachlysmum -;irruentium :aquarum, hinc quiarecté ne(civit amare,negligentiam vili .poft oblatas Numini vitimas, familiarecum 08 quoque nefcivivexcufare : plures funt , :qui Deocolloquium;mifceres, ac foedus cum eo lt amore fui ducti , & de(idia capti zgré fur- inires ? .fiamore ducaristerrenorum;terram gunt, non quia terrz.pulveres timeant , :fed excolas, ut vivas; vites implantes;'ut bibas; dd D quia lectuli plumas :ament; nec ex o defpi- hauftui indulgeas, :ut fenfui eblandiaris, in- ciunt ccleftem fponfum, quia pedes coinqui- tþ t ebriaberis & tu ,denudaberis :ufu :fationisy rE nare teculent , 'fed quia grave fitillisà fom- irrideberis: :non poteftmundusexcoli,quin no furgere: pedes, feuamor :terrenorum ptof mundi amentur voluptates : -quzratquis vi. pletumque caput; quamvisaureum perdunt, €um,, fedinaulaPrincipis, :cui inferviat,& Íord Memoriam fubit Babylonicum illud fimula- ete tunc.amor fui quovisífavior tortore difcru. crum , cujusexcidium evertere non váluére €iat; poít victum -opes.quarit, fed:nec Cref &titr tuly tcto corpore difpofita metalla : :Lydiusnon opes ejus valentfitim extinguere : :dignitates fuit, fed nimis duruslapis ille, quicüm pe- fdor ! ambit, adeó cupit:eminere ,'ut vel purpu« des ferreos, seneum -ventrem , argenteum ras faftidiat., quia amor fui jugiter torquet, tiby pedus, capütque.aureum:explorare potuif- lls arctiüs emper illaqueat, & -nunquam qui- fe: , unos duntaxat luteos -contrivit pedum eícit, "Virtutum ftudio, ac pietatis culturá Dton UT celebris fuit Noé; & tamen cüm primàm ca. digitos: nimirum forc?cs*fluti,quaïp"edes-co*n-. pit e S)»; - h Amor füiin odium degener (xvit atrocius. 1553 ! pit amore fui duci, fenfuíque indulgere, à fe ges infuuut & Babylong ántexunt,U$ margae ipío defecit ;immodico enim madidus vino ; rita candent £5 gemma cort[canis 66 ip fum.» temulentus factus eft;nudatusjirrifus: -nimi- Aurum deterra;prodit, Opmis jam nofira l': rum amor fui virtutum abjicitornamenta, & .eura eft deveflibusyfi bene oleant . fi elegan- 4er fulgeant..Sed quid.homini cüm íitfupra nuditate gaudet, quia patrata fcelera, quo- . belluas cum veftibus belluatis. :ut loquitur 5: rum eí(t amor fui.author , Jatere non peí* anipt 23 le funt, 'S. Hieronymus : O ingloria gloria, quam 'Caveat quisque: 3 blando hoc hofte, àb homo ab exuviis mutuatur belluarum? :quà t 37 amore fui: hic enim 'eft, .qui Ànobis dicit, .homini:eft.amor fui inimicus, «cümab ipfa 'hominis fpecie eum dejiciat; viribusenervet, hocmihi »lacet, illud mihi fapit, aliud :mihi N prodett; id mihi eftcommodum, mihi jucune -& in muliebrem adigat mollitiem degenera- ? 350 1 dum,mihi volupe: eft enim amor fui veluti 're,quatenus mulierumritu aromata,'odores, L fylveftris taurus, fera peffima, qua quatuor ;pulvillos : exotico fartos :flore,«odorésque ll g &ornibus nos arietat, bona defideria corrum- Ápargentes circumfert: fragrat ubique muífco mure,ac domefítico veluti przconio éffoemi- la llswe! ^ pió & vitiat; primo cornu, cupiditate tho- morum, ac titulorum nos impetit, qui enim 'nati animienuntiat zgritudinem;; purpu- "? " amore fui ducuntur prz aliisvolunt eminen- ; fiffo vultum inficit, üibiaocülos' pingit, & $ 'tiores videri , plurimique zftimari, Altero .alieno :capilitio : utrinque ad peétus :deplu- cornu, aviditate delectationum,;quse ex efcue «ente;,tot obtegit caput ; & fuperfluo ore .mnatu. fingula .corporis membra:ad omnem lentis, & poculentis percipiuntur ; : docet e. ? nimamor fui cibum, potümque fumere non 'veftit elegantiam ; : cui fuccenfens/D, Chry- d SSerpm.7 . 3 M **am necelffitatis causá, quàm voluptatis gra- fottomus.ait: Primi Chrififiant femel ut dn " tiá, docet meníz affidere , :non ut fedetur eertamen-ingre[f funt , uefles exuerunt, mos A-ziä,zlpajlüe ï fames, fed ut gula indulgeatur, — Tertio Aurem anfansentes cum ; vestibus «certarexo. Y " «&ornu aviditate divitiarum, quibus vitia -ad- dumus..— 1dem f'acimus .ac . fi quis atbletam 1] fciícuntur, ac foventur;ut non folüm marfu- ;gulvere aferfum, nigrumynudumy &toleo; fa- gpia incumefcant.; fed & concupiícentig ap- dore, ac luto fimul deformatumiderit; épfe petitüs infolefcant. Quarto cornu, defide- -mnguentum olens , acceptis fericie , -Ac aureis rio damnialiis inferendi, quatenus amor fui ve(bus , -& flola usque -ad:corrigtas caleés fuggerit noceniibus nocere, ac moleftias ijs .demtfja , & aureo ornatu in capite , : ingréffue adíerre , quialiquidtaltem videntur adverfi, Jfe immittat.; -& nonnullisinterjectisfubdite vel offendiculi ingerere: :non: tamen femper Tempu:eff certaminis , tu autem fericis: n« aperta molitione n aliorum perniciem lábo- -dueris ? tempus «eff exercitationis., tempus ä: *at: plerumque tam 'commodé , 'tantóque fudijy tu veró quafi adpumpam te ipfum 0ve . circuitu peccat, ut nil minus videatur velle, as ? 85 quomodo vinces? ; Militia tefle Jobo u quàm ijs,quos odit , obeife: amor igitur fui -eft vita hominisy'milites fumus non phaleris :j quadricornuta eft beítia, totümque homi- .adornatum indigemus, fed armisad pognam mem hoc quadruplici-cornu ferit, ac dejicic. muniamur,-non auro fulgeant vefles;fed fer« ï Quantum damni primo cornu 'inferat. 'ex 'ro cingantur latera ? .non : oculi fint (tibio ) «€o conjicitur, quia qui honoris eminentia ; ;piéti, fed-fronsfudore.madida : non vultus L titulorum celfitudine ; laudüimque commen- ,purpuriffo:efflorefcat in rofam, fed facies la- ä datione czterisvoluntprzcellere , hi totum 'bore impallefcat in violam 5 non lapidespre. / videntur ftudium impendere in cultu corpo» tiofi micent in digitis, fed gladius diftrictus ris, in veftium fplendore, in nitore orna- 'fulguret in manu;; quia non veftis:compta, tüs ; utvideantur pra czteris effulgere ; fed fed (cutum divulfum; :non caliendrum.Cy- Át quia ptoprio ducuntur :amore,, vel in ipfo prio-afperíum pulverere , 'fed 'fracta;galea; auri nitore cecutiunt , & ornatu . veítium ; 'non mermbra corporis veftium.cultu induta, vilias fordefcunt ; Íciteé Minutius Felix in 4ed multiplici vulnere teffelata militem:com- " QOGavio: Fanuuserror bominis , €$ inanis amendant. «ultus dignitatis , fulgere purpura , 6$ for- ; Non eft igitur, cur 'gloriemur corpo- 39 defcere meute , ut enim:monet Chryfofto- Tisamiclu, Íed animi loricata fortitudine; $ mus in 1.ad Corinth.'6. homil.7. Dzffeile non veftium luxu; |fed apparatu virtutum ; &fl corporeormo-ornari fimul & auimam, nonadícititiz pompz nitore, fed-excultz,jue f« 33e Sicut qui amore fui ducitur , fe odio ftiiz ftudio, 'Quid? quód gloriaturhomo IS, 'cultu'veftium, elegantià amictüs,ornatu in, j profequitur, ita qui nicorem quaritin vefte; fordes facilius animo contrahit ? hincnulli 'dumenti? : quàm tenuis, quàm futilis gloria, ll fere exquifitus eft corporiscultus, quàm cui 'cui veltinez ip(z veftiumcarnifices infidian- animus eft incultus ; ut comptulus ;; :comae tur ; :non fic Chriftiano materiagloriz, quae in -tulusidem plerumque fit , ac fordidulusz vermium fitefca; non iisglorietur;quaeà brua f edores (iquidem in veítibus, gemmz in au- ti$ mutuatur animantibus; non fuperbiat in 2] ribus, annuli in digitis ,. aucupes funt libi- ferico, quod beítiolz gignunt; vermes, & je n dinis, & qui corpus exornat, mentem ibombyces (uppedicant: :non 'intumefcat ela. promptiüs devenuftat , pulchré Tertullia- 'tus, fi fulgeat in humeris.coccus, quem pifci " nus de cultu mulier, Et Milejfirowes tondent, debet;non fplendida veíte, quam ovibus; non 4 ninflatis Ds &f Syrg arbores neut,&$ Tyri tingunt, G Pbry- -mii:antibus,gen;mis, quas oftreis; no. Verani de Affeibus Tous.H. cothuz« 154 DifïCrtati.ö VII. N f cothuthis, quos bobus; non fericis tibialibus, eum, quó eótendimus, ut infendamus Dei qUC fiis qua bombycibus debet *' abjicit fe infra be- honorem augere. tel ftias, f1 inde fuperbiat, ac ijsglorietur, quae Is cxteris cenfendus eft honorabiliors 4*. tát accepitàbeftiis; nimius corporis cultusani- quem nullum honoris defiderium pulfat pra. * Rberor u 1d Tbeod,. mum prodit incultum: fcité Ariftoteles; Vir ter divini honoris incrementum, nullum ex- ille pulcber efl, qui & labores bellicos fuflinere petit honorem: quó enim quis honorem pro- £Lü* —JPOIO ul )6 queat ; & ita jucundus afpettu est, ut fimud e- prium flocci zeftimat, ac humánam dignita- tiam, dum viderit, terreat. * tl tem,eó plutis eftimatur;non eft cur homo ex 49* Caterum fücatus corporis ornatus ani« humonatus; & denatus iterum humo reíti« f * mum devenuftat ; elaboratus cultus detur- tuendus honores quarat , dignitates ambiat, fj quem exigua manet in fepulchro coticula : tis, pat; adícititia elegantia foedat , meretricius eli« nitor inficit, hiftrionicus habitus denudat, quidhonorem fibi querit homo ? cüm nil fit, 4 -gemmarum fplendor obfcurat , auri fulgor nifi fumusavolans ,. vel umbra fugax;à cunis denigrat; & impenfus ornatus deornat, occi- ad fepulchrum properans. Quis honoret ni- dig dítque; videatürque propterea homo amore hil; & quid homo aliud eft , quàm nihil tefte fp!ei Jobo.1.30.Redattus fum in nibilum: nimitum yea fui ductus,& cof'poris cultui addictus mortuá gellare animam inferetro gemmis illumina- ad nihil jam valet homo ultra, nifi ut concul- mul tatt to, auri fplendoribus illito, ac vario fchema- cetur ab hominibus: an non infania eft ambire tc depicto, ut fcité notat' Chryfoftomus in- eorum laudibus honorari , quorum pedibus fel. Homil 36, Ad popul, quiens: Molles,d:fJoluts, fornicarg corports dignus eftconculcari? An non ridendus effet dett ul munditiam curant,jugiter olentes unguenta, opilio, fi querelis aérem impleret, e6 quiaà fepulcbrum ovnantes: e$l enim fepulcbrum eis feptem virisnon fuerit Imperator electus'An quæ corpus, animam verüitus babent mortuam : nó ftoliditatis argueretur íceleftus ille,guem ütinam cüm veftes odorem exteriüs exhalant, patrata crimina dignum conítituerent fufpen. k fétorem intus anima non inhalaret ! cüm ca- dio,fi aureum peteret diadema,cüm laqueum x die liendrum in capite fuaviter olet, mensntüs fibi fuerit promeritus? & tamen quot funt corrupris non foeteret cogitationibus; Íape [tolonés, vix digniut fint lidtores, quitamen Áh enim fub vefte attalica , ferica ; odorifera , ambiunt effe Senatores. Quid homo eft quàm fpk ferr anima latet cadariferá, pura vanitas, purümque nihil, nec eff, quo fe debeat ullo dignum cenfere honore , ullà in, QUi figniti dignitate, quamvis divitiis affluat, vee tna ftium cultu fplendeat: etiam pavo licét fot» füb | Amor. [ui d g nitatum /ple'm'z'zla- moíus ob oculatam czcutientis caudce pom. El rum appetentiá inflammatus,fur[um ni- pam, ob unicum tamen pedum defectum to- tát, titur : fed quà [ublimus evebitur , eó tus confunditur, & verficolorem. ac floridam Qul lapfu ruit. graviore, : caudam illicó prz pudorecontrahit: mirum T On amor íui extima duntaxat obfidio. fané quód adeó impensé honorem ftudeat ho« Vi 4T. N ne, feu veftium cultu animum pre- mo aücupari, qui fi intimiüs perpendatur, nil die mit, deprimitque; verüm etiam vaná adjicit honorato , qui ut honoretur non de- p honorum appetentiá intiméarietat, quia ut pendet à fe,neque à tua induftria, fedabaliis z atl I» f9A 59« te G monet Auguftinus: Quantó plus bono an non arduum elt,velle id confequi,quod non gt ramuyr, tantó plus periclitamur : nullibi in- poteít quis fibi dare? &i dent alii,nil additur, us utilius defatigamur, neque in ullum opus quo melior fiat, cui honor impenditur? Quid Inn noftra futiliüs ftudia impendimus ; quàm ut quazfo eft honor,quàm fallax plerumqueima- fetc honorem enancifcamur, cüm fit id periculofae ginatio, qua fi aliquid ctedatur effe ; nonnifi d alee opus plenum : nemo enim altiüs ruit, adícititius e(t fplendor, cujus inahitate fafcie . quàm qui fublimiüs afcenderat: quidquid nantur homines; & eó minoris eft honor cen« Oj neg' ex terta in fublime nititur, lapfu femper gra. fendus, quo in re nil effe videtur.- viore ruit, & quidquid in extruclis turribus - Quis neget plurimum fplendoris, ac ma- fuí ET Treg conftrudum eftaltius, paratiori eft- ruinze jeftatis Perfarum habuiffeReginamEfttherem, obnoxium 3 ubi enim eminet fa(tigium, illic ol impendio tot Provinciarum ornatam;quz ab finitimum eft precipitium; & quantó eft gra. ipfo Reging cultu nomen fortiebatur ; & ta- m d dus altior, tantó e(t cafus profundior ; nec men quanti ipfa fecerit honorem in ipfo di- fulmina frequentiüs quidquam feriunt,quàm gnitatis cul mine,quanti diadema , fceptrum; . Wt tur. culmina : & fortuna, (iadverfetur cos pri- & purpurá,ipfamet aperuit Deumalloquens: üïü müm dejicit, quos profpera fublimiores exe Tu Domiue, qui babes omnem [fcientiam, nofli Eftber ^ tulerat. Altiüs qui evehuntur alis honoris; quod abominer fignum fuperbie, $ gloria mes, atl ac dignitatisà recto plerumque declinant fa- quod efl fuper caput meum n diebus offenta- ga lutisttamite: coeli enim via ijs pene cít in- zi0nls (ca,65 detefler illud quafi panmnum men- m . Via; qui non onerum , fed honorum veftigia Sfiruate, Attigerat fuprema honoris faüigia Vi Diec remunt, femitas fequuntur; ut cognata vi» Rex Antigonus Regio diademateclarus, re« deantur non folo nomine, fed affinia etiam re galíique fceptro przpotens: &tamen rugo- n hzc duo vocabula Zominatio , & damnatio ig cuidam vetulz felicitatem ejus deprzdi« j is igitur. damnari metuat , qui dominari ex^ canti repofuit , ó fi noffes mea mater ,' que,c moleftiis, malísque cingatur diadema itrud, pec-u : inhonerus e(t omnis honor, prater * D ^ od Amor füi in odium degener fzvit atrociüs, 1$$ quod tu vides, & auro fplendidum, & gem. ANon avium , Citbaraque cautus mis illaminatum; necde fterquilinio digna- Somnum reducent. Aomnuus agreflium » n reristu illud abripere. Neque minusexplo.- Lenis virorum non bumiles domas ( ratam habuit hanc umbratilem honoris felis Faflidityumbro[amque ripam, eitatem magnus ille Agamemnon , «üm nil ANon Zepbyris agitata Tempe, e d aliud cenfuerit effe diademanifi vano fulgore 'Nec minus attonitos, ;perplexósque tenet,; ün&tum nomen, & fzlfo comam winclo ni- X quos ipfa per (e metuenda altitudo, lubrica Íe tentem,ut ait Seneca tragicus;acfi diceret;ho: dignitatum «conditio , fummique :;honoris " mines,quifuis credunt oculis externa rerum poffidet principatus, fcité Seneca fuperficie contenti ornamentum putantcapi- Quisquamne regno -gaudet ? (à fallax H tis, quod verius prefíz, ac oppreffz mentis Donum, b eft catena, quzvera deftituit libertate, & in Quantum: malorum quam ifronteiblan ;/ lj | arctam detrudit fervitutem : neque :magna a tegu? li- le dignitas aliud eft, quàm ingens fervitus ; -& ANece[fe est ut multos stifneat ; quem fplendidus, honor, quàm gravius onus? no- anulte timent. l verat id Monima Milefia. Mitridatis uxor, - enenum .auro Dibitur.: expertus mulier Grzcis przeclara; qua utfe in liber- 'e Joquor., tatem affereret, fuo fe diademate fufpendit; us A fed eo disrupto, cüm in terram corruiffet , Prztuptis montium fafligus fociataad 4 detractum collo indignabunda pedibus con- jacent pracipitia , .ídque luculenter produnt culcavit inquiens: Quàm execrabilis fafcia! -quotquot alternanti fortunz lufui füére; hos qu cin vita fuave quidquam «amihi:con- fiquidem:non íecus, ac : pilam luforiam for« nec in tam triíti vobl'equio mihi va- tuna arridens extulit, móxque. eadem irri- le .dens in:imum :deturbavit: - teítes /Ablavius tulari: & verbishifce prolatis pectus Bac&hi di fciffa vefte prebuit gladio transfo» "Coriftantini,Ruffinus Arcadii, FlaviusTheo- i diendum. dofii junioris, aliíque .fexcenti , :quos :fore 44 Quis igitur eft tam infanz mentis;qui tuna nguaü naufeantis |flomachi : vomitum fplendidam ambiat , amétque hanc fervitu- 'vifafuit'in exemplum fuperftitibus poíuille; [e tem, tot zrumnis vallatam , -molettiis cir- idque.expertus:euam Mecanas , :à.quonon ll, cumfeptam,miferiis cumulatam ? 'Quis adeó diffimiles voces.in ipfo dignitatis.eculeo:ve- infanus ut omnium velit.obfequiis :tevera ritas extoffit ;.evehit fortuna , «quos !fovet, i» fübíterni, ut videatur in fpeciem .dominari? ffed.fi . ampliüs non-faveat, honorisfublimi- nl Fallitur qui aliqua frui felicitate , 'eum pu- :tàs praeceps :in dedecus ruit, «neque «olim (a tat, quem dignitatis faftigium , .& honoris .Manlio 'Capitolii.defenfio, nec Seiano Im« culmen tenet; quis dicat eum beatum , .qui peratorius fanguis, neque Pompeio orbis vie manus omnium circumípicit , :nutusobfer- €oriisoppletus , :nec Caefariex tot.caffis ho. 0 vat, fufpectáque femper habet loquendi,.au- ftibus:-delati triumphi .quidquam profuére, jl diendíque commercia, quique femper timet, :quin etiam «conjunctiffimorum :mucronibus ïe- pàvétque , nedeterioraei obtingant ?. .Pu. .& fummis honorum faftigüs caderent inter» h tárim, hunc beatiorem noneffeDamocle Re- empti;neq;alimelioraextra Romanum im« of ge olim Siracufis perfonato , quem Diony- perium fuére fata fortiti; annon' Mitridates s fius Tyrannus fub diftricto gladiocervicibus 'tot populorum debellator ,, Regnorümque id imminente juffit affidere menfz 'lautiffimo 'Occupator, ne fibi faventi :fuperftes :viveret d« ferculorumapparatu inflructe, Cümqui- fortunz, violentas in fe ipfum manus injecit, if dam ex affentatoribus Danrocles, ait Cicero, iferróque necavit? an non belliillud.fulmen ( Opes , & Majeflatem Dionyfii recenferet; :Hannibal Chartaginenfis,cüm plurieszquos (« 1a vi&tor trajeciffet, Italize tractus pàálmis:o- negarétque unquam beatiorem quemquam fuiffe: visne ó Damocle, ait Rex,fortunam 'nuüftusexcurriffet , .alpium juga fuperáffet, a meamexperiri ? cüm fe ille cupere dixiffet, diftricto:gladio fe ipfum:confodit , :ne vivus ff collocari juffit hominem 1n fella fua Regia; ludibrio-effet hoftibus'annon Croefusquam- P tum ad menfam eximia forma pueros dele- -vis divitiis affluens, déliciis.diffluens , hono- 'tibus:clarus, rogumifibi apparavit ,.quó non j &os juffit con(iftere, eósque ad nutum illius [ intuentis diligenter miniltraáre: incendeban- illuftriüs periret, 'fed :obícurius 'fubiret in 7) tur odores, meníe exquifitiffimis 'epulis flamma fatum ? . An'non Agis laqueum fibi ftruebantur, fortunatus fibi Damocles vide- 'texuit; 'venena Phocion fibi ptopinavit., & ;;, It batur. Sed in hoc medio apparatu fulgentem " Maufredustecurim fibiacuit? .an.non retro. .a&ta fzcula |Baiazetem viderunt é fummo T^ gladium $ lacunari feta equina aptum -de- ! a mitti juffit, ut impenderet illius beati cer- 'thronoin caveam dejectum? non ne Be lizariü jj vicibus. Kaque nec plenumartis argentum, :ex altiorihonorisfaftigio , 'licét viétoriis ile nec manum porrigebat inmenfam. :Denique luftrem, palmisque delatis-onuftum fortuna gm [es exoravit Tyrannum, ut abire liceret, quod ludensin imum detrufit'miferiarum ? :nimi. jam beatus nollet effe;fcite Floratius, rum placuit'eidem cum Tarquinio 'fumma 0! Difirilus enfis, cui fuper impia 'papaverumcapita petfzepe decutere, opimás« e o0£qp- . d 6t Cervice pendet, non Sicula dapes que (ibi vidimas faginare:quia fcilicet altafa« Dulcem elaborabunt faporem 2 noxia. *"Uda 1tigia grav;iori' femper fünt ruinz ob TNon d Perani-de afetibus Tomg li. - 1£6 , Differtatio VII, | 46 Non nos amot noftri illiciat ; nbn ho ísque fpoliare, nonne tametfi hodis effet do- mi Crefus,fieret cras in foro Codrus? id glo- noris fublimitas alliciat cum perízpe infelici funeftecur exitu: fi pyrau(lam ridemus flam. ri2 , honorísque videtur obtingere aucupi- $ m:e delectatum fplendore, circümque voli- bus: fiquidem cuilibet civi, hofpiti , &in« tantemlucernam , eó quiaferales necis um- quilinofas eft qnidquam illius detrahere glo- bras inlumine quarit, jocósque volatiles in rie,ut proríusinglorius cadat; qui illuftris exequias vertit: lugeamus homines, qui a- iT gloriá credebatur furrexiffe; qui totoambi- more foi ducti honorum fublimia petunt, E tu gloriam prehenfant, neceffe cft, ne inglo- quibus lapfu graviori praecipites ruant : ne» rii cadant,unicnique attendant, metuántque, ne ulli fint noxii, neminem lzdant, omnibus que aliud eft in homine amor fui, quo in fub- Alime honoris, & dignitatis nititur , quàm ut profint; nemini obfint, virósque nobiles, ple« 4pPfa.90. qiderté lequitur D. Bernardus; Subtdle ma- beos, equites, rufticellos, fenes, adoleícentes, fceminas fibi amore devinciant: quàm timida lum fecretum virus, pestis occulta, deli artí- fexs mater bypocrifis , livoris parens, vitio- & infelix hzc vanze gloriole felicitas, cüm pf I W 4151 Vüdk yum origo, crimtinum fomes,virtutum erugo, ex tot invidcrum pendeat linguis? tinea: [anflitatisexcacatrix cordium, Orba- Amore qui ducitur fui, plurimum ne.. 480 tus eít amor fui eculis; & cüm non videar, ceffe e(t impendat laboris, ut perniciffimam enancifcatur gloriolag fugacitatem , quam N nec finit eos videre, quos afficit , qui propte- reainquodvis proruunt fcelus, ut Abíolon; quis affequatur, illicó evanefcit, fítque pro» r &, Reg.e, t 6« qui per flupra paterni thori ad Regnum ad prerea ejus ufura volatica, dicatürque à D. GregorioNiffeno: Díaria qua oriente die lfo D nixus eft fibigradus fternere, quia amore fui proríus excecatus, inquz iniquiffima fcelera nata, eodem occidente denata diípa ;, ä O*rüt' ,0 1* Plauto £eréa fol/Titzalis,quae vix orta it; 914f« prolaberetur, nonvidit: & Tullia, que ut virum Tarquinium Regem falutaret , fupra à Luciano ampulla inaurata plena ina cruentum patris cadavcr ve&a carpento tefte qu3 fuopte ingenio crepit , & evaneícit; à Clemente Alexandrino pi£ium fomuium , eo Rib I«e2p.7. Floro coafternatos egitequos.. 11b adeó in homine furit, favítqueamor fui, uthomi- quia meniis poxiüs fit figmentum, quod ta- men verum dat homini documentum , ne nem ex ipfo homine dejiciat, exiinguátque in ipfone videat omnerationis lumen ; quis finat fe unquam amore fui duci; nec fidat Nabuchodonofori fuafit ,, ut. exterminatis plaufibus populorum, fed potiüs lenocinan- tia auribus verba, perinde.caveat;ac verbera: V^ 4 tt genium Numinibus, folóque zquatis Deo- m lia rum fimulacris, ipfe folus coleretur à popu- neque popysmata illa verbis affe&tare aliud eítait Auguflinus Epi/., 54. quàm linguis hu« AU. lis, utDeus, an non amor fui ? ft hicnon. extitiffet, nunquam Tiberius aras, & facrifi- manisruinofa gaudia conílruere , qui non culos affeCtáffet : nunquam CaligulafOlym- -yulc feduci,non finat ab amore fui fg duci, pici Jovis fimulacro cffigiem impofoillec fui capitis :-nunquam Heliogabalus Bacchum , $. VII. uódque extremz vifum fuit dementize , & nor fai, quö uberius deliciis, ae Cybelem habitu expreffiffet. voluptatibus ffbi eblandizur ,eo tru- 147. Eítgloria, quam homines amore | fui culentiis debaccbatur,C8 f[avit,fé- eapti;duétique aucupantur peftis illa inorbe, quz ubiqueterrarum hominum cladibus ur- que lethalids ferit. Lioitidem ámor fui i&tu ferít,voluptas 49« bes funeftavit, Quísque propriam fibi for. tem cudit, & (i proprio finat homo . amore te fcilicet, quá (ibi blanditur,deliciás- fui duci, fuorum .eít faber malorum : qui que aucupatur: nemo fiquidem &fty olim in olympicis certaminibus gloriam-cer- qui ambiat divitias; nifi acquirat delicias, ne«. tando extorquebant, pertinaci patientia fron. mo qui amore fui ducatur,quin ad lenocinia & in hoc . ite- dem emebant vitidem in victoriz tefieram perducatur voluptatum ; rum fzvitamor fui: quid enim funt carnis il* oft fubitas pugnas, exantlatos labores; cürn absque ulla defaugatione , quaftüque fex. lecebrz , fenfuáimque voluptates, nifi dolo« centas potuiffent fibi frondes fuccidere, plu- rum, egritudinimque appendices ? fecum e« h nim plenum advehunt malorum agmen , tta» résque contexerecoronas: G quodàe gra- tis obrinere potuiffent , vix poft.Herculeos hüntque miferiarum exercitum;ex una fiqui- dem voluptate, perinde ac ex cquOTr-oiano Jabores abaliis potuerunt recipere : nimi- rum nonnifi hamilis;, ac demiffa eft.gloriee tetà effunditurmalorum acies, quze non cor. conditio, cum ab alieno dependeat arbitrio, poris tantóm membra divexat,fed & nobilio« & nonnifi aliena fe fide eftimet; nec quisque rem hominispartem,animum etiam infeftat : fe felicem credit , -nifi quem alius felicem quid enim ex putida hac voluptatis radice in dixerit: hinc. qui amore fui ductus gloriam hominem derivatur , ?quäm.gravedovca,pitisg expetit , tot neceffe eft, heros habeat, quot dolor (tomachi, deftitutio virium, imbecillie . funt, quibus difplicere timet : qua fors ab- tas corporis., defeétio mentis, & vulneratio animz ?.quisenim voluptate utitur corporisa jectior ? .qua conditio mifetior ?. ,qua cae. teris omnibus famulatur, gloriole fluxam & conícientiam.nonledit? injuriam Numin, noninfert? virtutum fiquidem ftudia vojjp,, | b h aucupaturus auram ?. Si quis immenfis af. fluens opibus in ea degeret urbe; ubi fingulis tas corrumpit, & vitia omnia acceríit;a^4eó ut 'ami;m, facultas daretur eum licité foriunis ; pecuni. nulla fit verior miferia quàm qu&'a larvata munga '.5'7 Amor fui in odium dcgänct Ízvit atrociüs, - mundi pfofluit-voiüptace, qua fórtáffis plu- ,pEdag.vcap. 2, Vino «efgri)g/äente z'h floma- €bo , muflum madide juventutia fmes tran- res perdidit , quàm ferrum jugulaverit, jo. Expertus id fuit Salomon, qui licét tem* filitpudora : quia ut addit D. Hieronymus ad Furian, Non /Ethnee ignes, non Vulca» plüm fummo Deo ad fingularem conftruxif- Íet magnificentiam ; licét palatium ad mira: nia tellus, non Vefuvij erater, non Olympi culum usque excitáffet , ac in fumma rerum cacumen .tantis eftuant ardoribus, ut juve» niles medulle immodico irrigatz vino , dapi« omnium viveret affluentia , tandem amore fui ductus, & voiuptatibus captus, otio, bus inflammatze ; & non adole(centes tane deliciisque enervatus , eó prolapfus eft tur- tüm »fed & puellas hic ignis inlammat, cüm filize Loth in nefarios parentis etate jam gra- pitudinis, at cüm explenda libidini pares non eflent feptingente primarig, G trecen- vis proruerint amplexus : Lothi ícelera , teíecundarie uxores; innumeras etiam 1jS- qua ab una emeríerunt ebrietate receníet Origenes: quiloquens de Loth ait : Eóbrie- dem adícivit puellas, & adoieícentulas , quas 4n Gesef. D. Hieronymus helices vocat, , &ícorta: & tas decipit, quem Sodoma non deceperat , u- ,:?)i/æu '3;. Homil, ffe, ad Wïalem. vir licetinnumeris propemodum fcientijs in- vitur ille flammis mulierum , quem fulfurea flamma non u[[erat? imó non Íolüm temu. A ftructus adeó defipuit , ut à mulieribus in transverium actus , in omnium vitiorum lentiadecipit, & voluptas inficit ; fed ipfum. cceno inforduerit , ac inglorius in finu jacue- hominem ab homine deijcit , brutísque ad- fcifcit; non enim homo de'icijs fenfufim , rit foeminatum otio , & dehcds abfumptus J prorsisque enervatu: ; hinc recké Ecclefa- «arnis illecebris , .corporísque voluptatibus Cup. 2. ftes, Rifum veputavs errorem ) 5 gAu410 addi&tusin fublimiori fe claifc cenfeat, quàm '4h ïoä "N fintequi.,. & muli, alizdue bruta pecudes, Ln dixi, quid fruftra decipera? G in co prae fertimficus elterror, quiavoluptates corpo: Quid , quód (i voluptas fabtrahatur , indig- ris, (enfuáaique delicize meatem intringunt , metur homo , quia ut porcusnon grüniat ? ut Fier! enim lupus non ullulet? & ut vultur cadaveribus vitibüsque animam delticuunt. haud poteít , w ubi crapula dorminatur , ibi non pafcatur? ijsdem enim delectantur bru- fobriz cogitationes msntem occupent 5 ubi ta., ac homo corporis .vdlqïptacib.usi,.;fen'fq- pleno hauítu exíiccanturcalices, lumen non ümque lenocinijs. deficiatrationis; &tubiimmodico vino ma. Si.nolit homo brutis accenferi animane dentvifcera, vigor non extinguatur mentis: tibus, quzcommunia fant cum ijsdem , fen- Lib, 4. tem- neque tefle Auguílino ,. congruere cum fuum lenocinia abijciat , -perpendátque in ira Inlia- caíta.cogitatione voluptas corporis potell , exilio hic degere, ac in val!e lachrymarum,, 3860 CAD 14 quia deleclatie , ut loquicur D. Ambrofius in lu&u jacere , in (qualore, & nondum per- dib, de paradifo,fenfum && fen[us mentem.s veniífe ad.amoeniffimum coeleftis Syonis.col. captivam trabit:s Ícatevé corparis volupta: lem: fi id perpenderet, neutiquam obvijs mundi delicijs fe paffim ingurgitaret , neque te venenum quadam ferpens contagione , quódquenonfine exitij probre adimas usque à cocleíti patria extorris in errores Ulyílzis xerporis-, . .animzque fibras fe fe infinuat. haud ab(imiles abriperetur ; neque fallacis Quemadmodum: , ait Eufebius Emifenus: inundi fuadela delinitus in Sirenum infames eum bumore ,'tf fcabie cutus corporis vitia- impingeret ícopulos , neque momentanea *ur 2 ex witio.cutis corruptio carnem exul- inefcatus dulcedine, in Lothophagorum lit- cerat , 4b exulceratione carni prurigo titil- tore putrefceret ; .nec Circeo voluptatis po- " lat , &6 ex tutillatione [anguie corrumpttur « culo fafcinatus brutorum ftabulis manciparee áta per obletlamenta voluptatum denegli- tur : quàm utiliüs fapiunt , qui erumnofi hujus vitz exilij , fuzeque calamitatis confcij gentia proficit culpa , de iuxuria crejzit dlle- cebra , & perditio , qua perit j plus deleclat, cum exulibus Iíra£litis fedent ad ripas flumi- quia voluptas transatia non fatiat fed [uo mis, perpendentes ; quàm fluxa fint, quàm volatilia , qua mundus exhibet folatia in wfu magia exercetur vitiorum. cupiditt quám finiattis : fic emper voluptas punit,& fenfuaum illecebris , carutsque delicijs ! & in ierus dolor torquet, falicibus amaritudinis intrumenta fufpen- Quid quzío carnis illecebrze, corporis dunt lzetitiz, repetüntque Davidicumillud, ;'. t delicie , acfenfuum voluptatesfunt, quàm Super fiumina Babylonis sllic fedimus, C5 ffe. vimus , dum recordaremur tui ion, — dn fa. fomenta vitiorum , que in animo , perindeac fera in fylva delicijs ftercorata ftabulantur 2 Jicibus fufpendimus organa nosira. — Quo. modo cantabimus canticum Dominiin terra fi enim immodicé irtigetur corpus vino , in- aliena. Profanis non diffolverentur volup- ftar deníi cujusdam nemoris in eodemluxu- riantvitia, quz omnia virtutum germina tatibus delicijs addiéli carnis , fiferió hac mente volvererit, eradicant;. & libidinis aeftus exíiccat. quid- Alio aífultu nititur amor fui hominem quid honefti pullulat : nil enim eft ; quod * tam uberiüs creícat , Ocyüsque virtutes in expugnare , ac perdere opum fcilicet avidi- homine fuffocet , quàm libido ; . cujusfomes tate, quia qui fibi indulget , fuísque inhiar commodis, expetit affluere divitijs , :vitijs voluptas eft fenfuum ,ut enim fcribit S, Hie- ronymus. Efw caratum, potus vini , ven- ijdémque affinibus liberiüs ut indulgeat, 13b, s. P To- UMAT eríique jaturitas [eminarium est libidinis ; & Sed hecpro«cul dubio infanià eft , ceenumac- ',at;ci;"e addit Clemens AleXa.ndrinus lib, 3. quir»ej'e ; & calumperderes hanc ut declis nemus i ;8' Differtatio Vil nemus infaniam, divitijs non inhiemus, funt luxuria laboPavit $ mkjoit etipere ab b di- inftramenta l : enim hz alimenta vitiorum , ftces. Quéd fi queras , unde &nigmaticus h'ïä uj peccandi, & fomenta omnium pravitatum, 15 corporis prafertim addi&to commodis , ut morbus fuam trahat originem j reípondet j P enim monet S. Eucherius de contemptu mune idem Seneca: quia non rmpulfunatura , íed di, caeco opinionis errore ducimur ; divitiz e« Quadam focietas peu? etiam mominis , duabus bís vebus vitijs , & divitys. Quod nim inventz non funt , ut plura poffideamus;. veró perinde fit aurum quxrere, ac coelum fed ne quidex neceffarijs defit, proinde mene perdere, exeo evincitur; quia vita noflra , fura opulentiz excuffoerrore, noneft plura * * G eà quidam fit ad codlum afcenlus , & isimpe- poffidere ; fed ineceffaria non deeffz dimenta fibi inijcit , ne in altum afcendat ; illi plura defunt , quó majora femper con« qui füpervacuis fe ponderibus onerat : nil cupiícit : quamvis quidquamalicui non dee autem auro gravius , vix illud quispoffidet , fit ex neceffarijs , fi tamen is adhuc plurain & illico cum Jobo conqueritur, inquiens: cellapenuaria deíideretcibaria; inarca ve« 8le-v;f'o Fatlus [um mibimet ipfi gravis : quia nimi- fles attalicas , in pixide'gemmas nitidas, ii lf rüm aurum , qui,quarit , ut poffideat , gra. capite diadema , in humeris oftrum , fcep- ves fubit labores , graves timores, :dolorés- trum in manu., hec omnia eidem defunt ; que graves ; laborem tunc fibi quarit , ut propterea velinipfis divitijs , quibus affluit , paupertate laborat ; non enim to' defectus Efde [ acquirat; timorem ,ne poftquam'aurum ac- quifivit, illud amittat ; & dolore torque- rerum., qui non poffidentur , & enixim tüur, ubiaurum acquifitum amiferit, Imó :defiderantur , :quid aliud funt , quàm fordi- non tantüm divitize aggravant, fed.ar&té li- :da egeítas; is enim egere incipit ; qui hcä; gant, sintque propterea 'opes :compedes , congeítis divitijs potens,cupereincipit? ne« mo.enim-eo pauperior , cui plura, & plura quibus preepedimur , :ne coelum afcendamus ; derinet fuos aurum pofleffores terrz illiga- :defunt : -& & converío ille divitibus àccer« tos, corporisque commodis illaqueatos , & fetur , :qui tametfiidivitijs non affluat , ni« quae cenfentur ornamenta corporis., impedi- 'hil tamen defiderat: :non qui plura poffidet; i Pj menta funtanimi ; plüsqueirifervit homo di- Alle ditior.; fed.quem pauca fatiant, is lo« :cupletior ; hinc Epicurüs , fj ad maturam.s vitijs, quàm fervianthomini divitiz. f4. Neque divitiz defiderium explent ,'quàó "Urves ,:ait , uumquam eris pauper.,- quia enim plures poffidentur , *majores femper 'matura paucis contenta:exiguum defiderat z :defiderium plura poffidendi,, :ut fit quis di- expetuntur , sítque propterea inexplebilis hzc vorago , cuinullusunquamhiatusterrze 'tior., ex czco opinionis oritur:errore ; & ficut nullushumor fufficit ad fedandam, ex- par fuit 5 tametfi integras fübinde degluti- verit urbes: auro (iquidem quisquis inhiat, 'plendámque illius fitim., :cujus bibendi de- ut ditefcat , quia quod 1pfi deeft, ;concupi- fiderium.non ex humoris defe£tu $. fed ex fcit ; & cumplara femper eidem defint ; quze vitiato zítu ardentium intus vifcerum ori« poflet poffidere, habet femper , quó plura tur ; itain quovis defiderio , quod non ex expetat: neque charybdisunquamtam vorax inopia, fed ex vitio nafcitur, quidquid illi fuit crebris quamvis naufragijs infamis , 'congefferis , nunquam terminum cupiditati quàm qui acervandis divitijs opusimpendit: impones , fed fomenta adi 'tas incrementum fubeat. jcies ; quq cupidie- quinimó acciri , & ipfe Oceanus poffet in contentionem voracitatis -cum hac inexple- bili divitiarum fiti : licécenim totamnium; $. VL - fluminümque acceffionibus non intumefcat pelagus , fed novis femper inhiet aquarum Diviti« , -g'iMJ amor fui :congeriä lucris ; fervat nihilominus , ut obfervat S, / Hom:l.in S. Bafilius , prafcriptos fibi ab origine termi. quietem non imuehunt ,. fed adimunt y q?dï 054 nos: fecus auro inhians nullum fuz cupidi- & folicitudines , curas , ac molefizas fecuns ] trabunt : quosque beatos mundus putat tati przefigit terminum, cum eam nec tótus orbis fuis potis fitlimitibus circumfcribere; inter tmultiplici eruciatu tortos computat, Zib, s epift, vocétque propterea illam Ifidorus Pelufiota 4 lh. morbum znigmaticum ; 'quia in zftu feb. "J , Alluntar, qtotquot quiefcere in conge- T rium ardor aquis medicis temperatur , frigi- [ s putantdivitis: ibi quies non eft, dá fitis extinguitur , fed acquirendi defide- ubi motus femper excitatur intenfior ; rium, nullo divitiarum fiftitur incremento, non igitur divitiz quietem advehunt , nec Epif, 16, Hinc Seneca ait: Congerarur in tequidquid tranquillitatem adferunt, fed cruciatum in- snulti locuplezes po[federunt 5 ultra 'priva- ferutt., ac dolorem: mnon enim labores tol- ium pecunia modum fortuna te provebat , lunt, fedgeminant; cümnon minoris fitcu- Auro tegat , purpura ve[fliat , &5 eà delicia- I& quzrere , quàmquafita tueri, & in no- rum , opiümque perducat , ut terram mar- va femper excubare lucra. Imó D. Profper Lib.3* de " anoribus abfcondas $ wut non tantim babere appofité ait, Qui divitias pofidere fata. Tif XeXÍOID zibiliceat , fed etiam calcare drvitias * ac- £unt , fine labore non querunt , fime diffcul. Erdant flatua , piture , G quidquid ars ulla plat.sap 1g F4te non $nvemunt , fine cura mon fervent , » , 4H€ Amor füi in odium degencr fzvit atrociüs. 169 fine anxia delectatione non pojfident , fine.» naviin fcopulam allifa in profundum de- Et Boétius ironicé ex- | Lib z.de dolore non perdunt. mergi ; nunc cerebri vertigine ita in girum T eonfol. Phil, clamat: à praclara opum mortalium beati- duci, ut Ixionem fibivideantur imitari, Ita prof. j« tudo : quam cim adeptur fuerie fecurus effe eft , divitiz perpetuis curis fuos torquent defijfi ! nam fivein turba forenfi , urbiüm- pefteffores. Quis felicem adflrueret , qui que frequentia verfetur avarus , contra cu- fuo foveret infinu afpidem , qua cum letha- pientium , ac rapientium turbas circa lutu- liinflicto vulnere virus effunderet , & mor- lentam przdam lites concitat : five abhomi- tem inferrec ?. Quis eum beatum afferat , nufn confuetudine fejunctus ruris alicujus qui viperinos fcetus in gremio alerec ; & à fuburbani , fylvarümque folitudinem con- quibus frequenti moríu leibalia acciperet fectetut ; fecum ipfe , & cum feditiofis a- vulnera ? Quid autem aliud ex curís , foli« varitiz cogitationibusluctatur, Neque ibi citudinibus , ac vigilijs, quibusdivitix ace effe poteft folitudo, ubi fpés, & timor , a- quiruntur , & acquifitz cuftoediuntur , ex, varitia , & luxuria, caetereque inter fe cu- pectaripoteft, quàmlethale vulnus ? fiquie piditates tümultuantur ; nil prodeft, ait dem cutz eas acquirendi , & cuftodiendi tuce 1 Seneca;totius Regionisfilentium, fi errantes Epi'ji- Jf. : cum omnem exhauriunt , pectus püngunt , intusaffcctusfremunt: neque poffeffz divi. pracordia vellicant , vifcera excruciant, & tie finunt indulgere quieti , ait enim Syra Íanguinem exfugunt, Quàm mifer, quim Ecclef.cap,s. CKides. " Saturuas dwviítis non finit eum dor« infelix, quàm c&ecus ! qui ita dies , noctése $ire', an quia divitijs affluentes voluptatie que torquetur cb viliffimas telluris faeces , busdiffluant, & comeffationibus addicti ob ob caduca forturie muneta ; pereunt enim ,. devoratam crapulam , & ftomachi crudita quz poffidentur divitie, nequepoffefforem tes , difficiles patiantur fomnos , acturbulen- ultra tumulum fequuntur ; imó neque ad. tis vexentür infomnijs ? An quia divitijs fa- haredes ftabilem fedem figunt : fiquidenx tur timore jugiter angitur, nequaeimpenfis vel potentioris alicojus injuriá rapiuntur ; laboribus congeffit auri pondera , levi nifu . vel refluxu quodam fortunz alió curfum di« E io Pfal; 1. avolent? hinc Ambrofius , quomodo potef rigunt j; priftinimque relinquunt poífeffos- dormire , qui folicitam auri exercet. cufloa rem;ut enim ait Ecclefiafles, — Peretst in 4 diam? Qui damna formidat : Qui Iuera co« f- Cafp, s flitlione peffima , quae tantó eft acerbio Is gitat ?. quiufuras computat & cap. €. de Na- quantó ardentiüsfi butheait ; Nec fomni vices novit : excitat ratiüs affervatz. uerunt concupite , & ácue. eum cupiditas, exagitat eura pervigil aliena Hinc non eft affe&tus divitijs atægenävu*s; $8. raptendi , torquet invidia , Vexat mora , pere ut monet Regius Vates, Divitie , fí a f turbat sufecunda proventuum . flerilitas , fo- : ;'P([alm.fl«'j fiuant , wolite cor. apponere ; faciliüs enim licsitat abundantia. Hinc referente Stobeo ea dimittimus , quaz, veluti domás hofpita- ferm. 91. Anacreon quinque talentis à Po- lis farcinze abjecla , ac neglecta in angulo ja- lycrate donatus , cim infueto motu, curtis- €uére: illa veró majori cruciatu avelluntur, que gravioribus inde torqueretur , & nullibi qua in finum pe&toris recepta, cordi fuerunt : pofletanimo quie(ícere , fubfultim inter dor- agglutinata: & idebaffectus neutiquam dià miendum identidem expergefactus, non de vitijs eft affigendus, qua tamet(i hominum pecuniatantüm , verümetiam de vitaàdoe lb as opinione in zftimatione habeantur, pre« mefticis fibi eripienda folicitus, coepit intra tio tamen Íuo vilefcunt , plásque, plerám. Íecogitate' fetió : de priftina animi recupe- que obfunt , quàm profint ; ídque cum randa tranquillitate , & quinque à Polycrate Ethnicis innotuiffet ,' nihili congeftas fecé- fibi dono talenta data poftquam binas cum re divitias , & maluerunt ijsdem privari $ ijsdem no&tes traduxiffet inlomnes , ei refti- quàm rebus ex fe vilibus, fluxis, ac caducis tuit , à quoacceperat ; poenituitque ipfum eo amoris affedu adharefcere , ut prz cateris pretio animi vendidiffe cranquillitatem. Crates ille Thebanus , qui projecto in mare $7 Quéd fi divitijs affluentes , fenfuum af- non modico auri pondere dixit ; a/ie peffups fuefcunt voluptatibus , hi ptocul dubio ; mala cupiditates , ego vos mergam , ne ipfe vel delicijs diffluentes catnis indulgent ille: smergar à voli. Inflant enim divitize ani« cebris, & pefliferas inde contrahunt lues ; mum , non implent, utpote vacuitate opple« quibus inficiuntur, torquentürque , ne pla- t£; acinanitati przludentes , luperbiam,& - té cida fruantur quiete : fin veró gula fint de- arrogantiam excitant ; invidiam contrahunt, diti, (tomachum femper crudum exoticis G adeó mentem alienant , ut fames divitiarü infarciunt ferculis , vinóque ingurgitant ; etiam nocitura nos delectet; & quamvisin - & tunc à quavis extorres tranquillitate , ve- «orrupta hominum zfiimatione bona dicane ä luti eculeo torti noCtes ducunt infomnes : türfortunz, niltamenin fe bonitatis contis fin veró fomnus nonnunquam irrepferit, vel nent: fiquidem , quz bona fuünt, eadem inipfo fomno , corporíisque quiete, fom- fiduciam movent , & divitie nonnifi timo- niorum pavoribus exagitantur inquieti ; cum rem eas perdendi promovent : quz bona fibi videantur nunc in rupium attolli edi- Lib:t; dl ( (4 : funt , ijsdemanimusornatur ; & divitijs in- ' git. ,:Nfem' t tiora cacumina, G mox in pracipitium ex folefcit; vitifsque feedatur: quze bona funt, ijsdem agi ; nunc fubortá in mari procellá qun d omni carent culpá ; animos fulciunt ; non fluctibus exagitari decumanis, móxque vedti corrumpunt. L $ à 160 K Ditlertatio Vii. Non noxium eft ex 39» Si humanas res re&to eftimaremus ju» torqueri gehennali, Íe aurum , utpoteà Deo conditum, fed nos dicio, utifuntin fe, non veró quales inho- minum opinione , nihili faceremus divitias ; exauro noxas contrahimus , quia auro nof quas plurimi aeftimamus ; inani enim fom. utimur , fed abutimur ; ideóque e/uriene nioludificant , mentémque curis , & acu- tes implevit bonis , &f divites dimifit ina* leis.lancinant , & ab zterna beatitatis in- 1e5: quiainanitate ,. & vacuitate divites inflantur, cum divitijs abutuntur; & ideo Spi/i.l 03. greífu pr»pediunt; undeBernardusait, 7e, v4 ! vapor eff ad modicum parens ,. quod dimittuntur proríüs inanes : divitijs enim aterna felicitati aditum éntercludit , quod pe« inflatos anguíta coeli januanon capit, & hos rennie luminis incircum[criptam claritatem inexplebilis divitiarum 'appetitus à coelefti abfcondst ,. quod [umma privat dignitatis excludit beatitate; & auri congeíti pondee bonore. Quousque tu tantz glorie prze- rain imum trahunt gehenne : pericula ; fersfoenum , quod hodie eft , & cras in cli- & naufragia adit ; qui poft divitias banum mittitur ? Sifapis, fihabes cor, fi abit. tecum eít lumen oculorum tuorum , de(ine Tunc Petri cymbula fuit. peric]itata ; 6I. eafequi , quz & affequi miferum eít: An cüm captis pifcatu pifcibus navem implevit, non ea fatiüs cum honore fpernis , quàm Et venerunt , & smpleverunt ambas navicue Läc; $: | cum dolore perdis ? . nihil intuliíti in hunc las, ita ut. penà mergerentur : nimirum in mundum , haud dubium , quia necaufferre naufragium femper prona opulentia pericue Dormies fomnum tu- lum incurrit , cümincrementum fubit: fed quidquam poteris. um,, & nihil invenies in manibus tuis. quid hoc infaniz effevidetur? pifces ab un- Imó divitiz affluentes cccli impediunt adi- dis detrahere; quibus in undas demergamur ? tum non precludunt ; teflis eft dives evan- Ecce Petrus unà cum focijs prz nimia piície gelicus, qui Lze. 16. inducbatur purpurá , um multitudine pené forbetur: ütinam di. Ícerent divites ab oculatiffimo Phocione o- & biffo , & epulabatur quotidie fplendidé, cui diametraliter opponebatur quidam men- pes demergere, me ab ijsdem mergantur : dicus,cui nomen Lazarus: jacebat ifte ad fo-. tales fuat fluxze divitie , ut f1 de(int à pe- res domàs divitis cupiens de micis faturari, riculis liberent ; fi adfint , mergant: quia qu& caderent de menfa illius, qui lauteepu- abundantià rerum fluxarum , bonorümque labatur: fed Lazaruspauper, & mendicus temporalium obruimur ; & inopiáà fuble- vita fup&tus in Abrahz fmum defertur ab vamur animo : fed quid ? quàd prz ni- Angelis ; & qui divitijs affluebat, in tartara mia pifcium multitudine rete difrumpere. detruditur , in inferno fepelitur, & gehen- tut ? an quia arbor ; quó fo:cundior . fru» nali exzefluans igne de manu Lazari guttam Gibiüsque onuflior , fuo etiam curvatur pon» dere, fcinditürque ramis fructuum pon- expetitaque : 4Mitte Lazarum , wut intingat dete tecurvefcentibus ? ' vix enim contineri Jrirgy digitum [uum in aqua, &6 vefrigeret linguam sueam : (Ócd repofuit Abraham fili recor. poffunt opes ,(i nimia fint , quin etiam pet quiir , rete fibi exitum parent 5 quia undé portií- h dare , quia recepilli bona in vita tua ,. &5 Lazarus (imiliter mala , munc. autem . «on- fimum co£&rcentur , dilabuntur, Etiam folatur , tu veró eruciara s qua verba ex- quó plures ccelum & ccno adíe vapores at« e ndens S, Bernardus iz. declam. auro in- tUahit, eó citiüs eos demittit , vel conctee [ ianübus fuccenfet inquiens : — Expergi/ci- tos in grandinem, vel eliquatos inimbrem, eini ebrü , €£ flete * terribilis enim Deus Nocet plerumqué copia , & injurioía eít in judicijs fuper filios bominum : Hsccone» fibi fertilitas , quod enim e(t nimium, facie eruciatuum cau[a tota , qua i boc feculo liüs vitium con:rahit , & corrumpitur. Sed quid ? quód Petrus conclufa pifcium 60. bona recipit. Non tamen divitiz ex fe damnantur ; multitadine exclamaverit. Exia me Do- u:d ,, nec paupertas zccerna donatur beatitate ; led mime , quia bomo peccator fum ; . vunc fe divites ; qui divitijs abutuntur , vitilsque peccatorem novit , cüm oppletá piícibus viam indulgent , merità reprehenduntur ; & pau- naviculà copit divitijs abundare : per commendatur , ut notat Auguílinus, enim divitie ad vitia, & peccata flernuntz Epifl, 80 ad Aaquiens. Nofhis offenditur . mec in Lazaro & foriaffis timuit Petrus , vel in ipfa co Hilev. ( — paupertaztin per feipJam divinitüs bonora- pia pifcium peccati foeditatem ;. fed ex eo , fero» 5 '56 t&yy. vec in divtte drvirias futfje damvatas, quód Petrus fe peccatorem noverit , poít- verb. D omin fed. in. ipfo pretatem ,. in illo mpieratem s quam abundare copit ; inde fortáffis or- tum eít , ut terrenarum rerum copia vix fuos exitus babuiffe ; fie fufcepit impium divs - Rem crUCiatus ignis , ut tamen pium paupee juftis concedatur , eó quia raré opulentia LI L rem [(inus. [ujciperet. dyvitis afcendit pan- juftitis cohareat ; & indicium - peccantis Q per fplendidus & fordido pulvere, & é coeno copia fit bonorum temporalium : hinc Pet- Ui s i ceelum.; -defcendit dives ex fplendida rus videns tete pifcibus plenum, à Chrifti menía , vitije coinquinatus in infernum ; prafentia cupijt fe fubtrahere ,. inquiens : & dum pauper cclo beatur , dives gehenná Exi 4 me Domine ,. quia bomo peccater &ruciati L4 L ; ut nemo fibi perfuadeat meras f«m : 2nquia Deo non adhzret ,. cujus divitias :cio exciludi & : orcum deiru- animus hisce fluxis inheret ? — Rarà . poft di , Íed cognatum divitiarum abufum igne opulentam pradam mens Deo repletur , ubi cor Amor füi in odiüm dcgcner" Ízvit atrociüs. I6t cor tettenis impletur ; ubi.aurum colitur , - tunicam vendere , & gladium emete? An inde divinitasexulat. , quia.abjecta paupertas contemptui eft. di- 62, Sed quid ? quód Deus Simonem fi]o. vitibus, .ac potentioribus; proinde injurijs annem ,& jacobum , quos ad paupertatem obnoxia , & ideo armari-debeat, utvim fi- Apoftolicam vocaverat, affluerevoluit pre- bi inferendamwi repellere poffit , audaciám- dá illà pifcium . adeà copiosa., :quà facileab que»'prædi»viwm «coércere ? . Án muniuntut£ Apoítolata poterant retardari ? .Àn quia;, pauperes ;gladio, :eó quia'valentiores in bel- ut eos ad paupertatem impelleret ,. ingenti lo fint , .ac intrepidi.adeant pericula , quag pradáillà locupletavit ? fiquidem :nil .adeó imminent ? :non pavet-, qui nihil timet temporaliumfaftidium creat , quàm :eorun: amittere : ;mediósque 'inter «hoftes fecurus demcopia: faciliüs enim.contemptui .habe. eft , qui-quod perdat., :non :habet : .qui - inus, qua à nobis poffidentur., quàm qua no- bis-defunt ; hec enim cupimus; 'illa faítidi- anim :multa.;pofïidec,fmdleosætiam:tifnzf. : 6l mus : nifiexperti aliquando diícipuli fuiffenc; quàm inanis.effet.omniscopia ,.cüm rete-ip» —— Íum diffolveret ; (zpiüs forían defiderio prz- M. f z captifluxishisce adhzfiflent , quae faftidi- --';477207 fui-opibus .m"z'lmrqï)ämr;äm.; ze nondum didicerant: :verüm poftquam in- amos fortes ;simiditate .corrumpit : « tellexerunt faciliüs :ambas:naviculas:ad.nau- amultos neceffó efl ., -timeat ,.qui tmulta m Ea o fragium usque ,& mer(íionem ex piícium co- 3 pia poffeimpelli,tune periculumumminentis Íubmerfionis declinaturi.omnia abjecerunt, E 1 -"'Dun;læ'l.;s;T ilrleïHefoHesïRexfHebr'æor.llmæ $4 pifcandique abdicárunceupiditatem , quà ob- j «iumhRegijs difflueretopibus, & muici- " fui.poterant , nonimpleri: :ut igituromnia . plicis.fobolis felicitate regnaret ; : cüm dimitterent, permi(it Magifter Chriítus., ut :primüm fubaudivit jtresMagos . Perfide in abundarent :5 :eó quia :copia 'contemptum .Judaam :appuliffe infanti -recens^nato ; fua parit, *-quem*Vix.paupertas;impetiäfïet':fq»ui ;preeitituros:obíequia., ac delata«oblaturas femel'expertus:eft opulentiam , .quam faiti- munera , :timuit ftatim , todsue-corporis : artubus contremuit. divit, fit animofior ia paupertate , &fir* -dudiens autemHeskhüniib, 3,& - anior in ftudio virtutum ; :-quamvis fortuna 'rodes : Rex surbarus , ( omnis Jerófolyma pinguior perízpe 'viros inveniat magnani« eum illo. — 'Sed quid.caufz , .quód Rexwi - amos., raró tamen tales efficit.; quia-metus ribus-, -ac -opibus 'prepotens , «quique*ob amittendi., 'quod quis poffidet , .ac magni fagacem .animi 'indu(triam , 'résque.egre- » aeltimat , ; virili-detrahit audacize , «qua ad gié geftas Magni fibi«cognomen :effecerat ; przclara :;gefta neceffaria-e(t:; .ait Seneca puerum:timeat recens lucis editumufurz ? JDe 1rYas« tbabiliora funt:corpora pufilla ., «que in-arma 'Cur Princeps aliàs in.bello'audax fugandis, :quiäif 17 «ontrabi po[]unt , :quam qua fuperfundun- -cedendísque hoftium:copijs affuetus., adeó wur $ G undique magnitudo .[ua euulneribus türbatar., : pavoréque corripitur. , «eó quia ebjecit s. -animofior elt panaofus humilis., 'natus^fit puer , quem Magi adoraturi.à dif- quàm purpuratus fuperbus , :qui divitijsat. fitis veniunt 'Regionibus ? fi-natus infans fluit : quidenim non audet pauper , & in- 'nullum é terreno "detrudit.Regno ;quin:& glorius ; cui nihil perire poteft., & 'contra omnes 'vult Regno:donari coclorum., : ad quem novercalis fortuna jus nullum:habet ? quid Herodes timuit ?. fcité S,"Chryfofto- w d us in Matth. 3. cüm deijcere eum ab ullo:nequeat pinguiori 4Hudtens autem - Hero- flatu, :neque fublimiori fede : cümin divi- des Rex turbatur.z femp erenim grandis ;po- tem, quem & divitie muniunt,, '& digni- «teffas majori timori /fubjeila l.. Sieut:e- Uut ,' tatesevehunt, poffitcotomnifuirtuere? pau- um rami -arborum -4n excelfo :poftarum.» , peti vix fortuna nocere poteíl, quia.quod etiam fi levis aura flavertt , moventtr:: fo perdat , nonhabet , :& inde fit animoltor.; £$ fublimes bomines , etiam levis "untj fa- audentiórque , quocunque przdivite., licét 324 'conturbat, Humtles autem ficut m gemmis fplendeat, aurofulgeat ; huncenim convalle s 'plerumque in'trauquillitate confi- timor amittenda felicitatis meticulofum dU ESRURMONDASC ET s s g hao qr atf fiunt : timuit Herodes., quia in füblimiori reddit , ac pufillanimem 5 & tantum bono- conítitutus dígnitate ,. vel levis-aura pra- rumamittendorum metus àdimit, quantum currentisfamz eum:concutit , 'exagitátque 3 avita nobilitas fuggerit ad generofa faci» '& licét :magnanimus.propría natura ;effet ., nora, quibus fplendor gloriz fuum affolet incrementum haurire, » regni tamen faftigium ,'opámquezflluentia » ac liberorum numierofa- felicitas. -eum ipue- 63. Hinc Chriítus jubet Difcipulos fuos fillanimem effecerat , ut vel fola:concutiatue W m RU t Ltits 29« armari gladio , eó quia careant auro: 4ui fufpicione, non babet [acculum ,vendat tunicam fuam , Divitizgenim viresenervant, &'aniimos 69 & emat gladium : nimirum qui caret faccu* licét magnanimos, :ac fortes timiditarecor« lo, in quo pecuniz reconduntur, auróque rumpunt, Hacquefortaffisratio., cur Ab- deítituitur , pugnaci f& ferro muniat *' fed T rahamus poft.ceíoslin bello«quatuor Reges €ur ita pauper, abjectüsque; ut nec f3cculum eceperit timore corripi : non enim poft.de - -—» — —— —— 9u-—-— - - m habeat., nec pauculos nummos , jubetur beilatos cruentaczde hoftes habet vidor , Verani de Affettibia Tom. H, quiod 162 - Differtatio - VII, quod timeat , cüm potiüs lapfus hoftium', egeflatis, fed ver& intus opulentiá ditefcit : animum erigat victoris ad majorem audaci- & veré is dives, cui ad vitze fuftentationem Luc, 12. am; fi palmas proprio fibi demeffuit ferro; fi nil deeft, ünde Chriftus. Suos Íciícitatus -triumphos fibi pugná cudit, cur Abrahamus Diícipulos , áit. Quando mifi vos fiues . victor timet, & quidem talitimore , ut in- facculo ,. & pera , nunquid aliquid defuit diguerit etiam à Numine folatium aliquod vobis? at sls dixerumt , nibil, Dixir ergo ,Gemf. 1;. haurire ? Hi« ztaque transattu , facius efl fer- eis , fednunc quibabet faeculum , to 3mo Domini ad Abrabam per vifionem, dicens;: liter & peram.s. 4 llat fipit* Noli timere Abrabam ,. ego protettor tuta Sed fi di(cipu!is o mni dcüitut'i-slfäcu; 68. fum.:: qui pauló- ante itruerat ; ut leo fero. lo;, & perá nihil defuit, curjuberfacculum- ciens in hoftes , nunc poft delatam infignem moxhabere; & peram? an retractavit fen- victoriam timet j poft devictos , ac delezos tetitiam , rigorem temperatürtis paüpertae inimicos pavet ; qui ante victoriam erat in» tis? fi difcipulos antea miferat fine-faccue trepidus? quanamrhhujustimorisorigo? Àn ló', absque pera ; & quidem in Regiones quia poít devidos , debellatósque hoftiles longo itiperum tractu diffitas, nec ipfis quid- quam defuit; cur nunc jübet j eos peram turmas opulentiffimis coepit fpolijs dite(ce- re , ac uberiori honoris , dignitatisque do- hàbere ad panes deferendos , ^ & pecunize nari glotia? :non timuit , cüm privato mi- L f3cculos in fubfidium itineris? cur Magiíter note$-ei facultates. ineffent e nunc vero , Chriftus , quifacculos fuis intérdixerat Di- quia opibus locupletior , & glorià poít de- fcipulis " mox ijsdem pracipit ,' facculos' latos triumphos fublimior timore corripi- habére nummis deferendis aptos ? à quavis: tuür j proinde potentid ; divitijsy àc gloriá vendicat contradictlione utrámque- Chrilfti auctus confultiffimé jubetur equo , bonó. . fenteritiam S. Chryfoftomus in verbà D. Lu» que effe animo [] qui hoftes diftri&to gla- ce'apud Catenam . inquiens :: Dixfr ergo: Ltv 22 * " dio pugnantes intrepidus fuerat laceffitus , eié : fed nunc , qui babet facculum , - quo & aggreffus ; congeílas nunc divitias , ac féilicet portatur pecunia , tollat [imsliter , &5 opulentiffima fpolia expavet : qui pauló peram , quá portantur cibaria. Et quidem / antea privatus irruit intrepidé in feroci- quando mec zonam babebant , MeQUE 45 , entes Regum acies , eorümque robur fre- nulhus paffi penuriam : ut autem mar[ue git, virésque confregit ; ac potentiam pro- piwm eis)conceffit , €8 peram , efurire vi- trivit ; nunc triumpho celebrís , delatáqüe LÀ . dentur ,. & nuditatem pati 4cC fi &5 di- victorià infignis timet , non quidem hotles xerit : battenus cunéla vobis uberrimà af- c&Íos, fed opes congeftas; ideóque folatio fiuebant; nunc autem volo vos , & inopiam indiguit , quodejectum erigeret animum. experiri : quando voluit Chriftus omnem €6. Plus quód timeat dives , quàm pauper à fuis Difcipulis penuriam arcere , nec quid- habet ;; & tamen amor fui divitijs inhians quam neceffarij ijsdem deeffe ,^ mi(it tunc e hunc accerfit timorem . quotquot amore eos fine facculo , absque pera ,. feu extre- 3 » fui ducuntur ; fenfufque , ac corporiscom- ,mé inopes cüm veró voluit eosdemi ina modis indulgent , nil avidius cupiunt, quàm commoda experiri paupertatis ,. jübet face divitijs affluere : fortune bona eorundem culum habere , & peram : quafi pecunia in tenent vota ; fufpirant , & afpirant ad flu- lacculo ,^ & annona in pera inopiam inves xa, quefipoffideantur, elabuntur, (imiül- hant ;; & tummaegefítas opulentiam pariat z que torquent ; divitiz fiquidem: non pof. cüm enim incederent Difcipuli fine íacculo a feffe de(1iderio fui cruciant , poffe(le vero - absque pera, nilomnino ijsdem defuit; ubi multiplici cura, ac folicitudine fatigant , & veró jübentur facculum deferre , G peram y torquent , & ob inanitatem faítidium ple- plura incipiunt ijsdem deeffe ; - fünt enim rumqueetiam movent: fcité Sceneca, — Fiar pauperes nil habentes , fed omnía poffiden- Xpif? 10 Securits vivi- £ 18. vobi patipertas f amiliaris. tes ; quia fua contenti forte , fortunz bo« mus , fi [ciamus , quám non fit grave pau- na eorum non tenent vota , G ei nii deeft , L peres effe. qui nihil concupifcit; unde Chriftrus, ^ Bea- Mattbv s i 6,. Opulentia latvata eftfelicitas, in exti- t mites (feu fua forte contenti ) quontema ma facie divitias zqué,. ac delicias exhibet ipfi poffidebunt terram * id ett ,ut expendit infpiciendas , imó & delibandas; intus ve. Bedaterre opes,mundi thefauros. Sedcur ró nonnifi diram comprehendit inopiam : "t mitibus fpondet Chriftus divitias ?- An quia fed & paupertas perífonata incedit fpecie te- mititati, qua celfiffima eít virtus, nil de- üþ ! 34- nus erumnofa , inops , fed intusdives , & eít, quia nihil conzupifcit alieni ?. Sed f opulenta 3 foris egena; intus contenta : hi celfiffima eít virtus , ctr potiüs fpiritua- veré divites, qui fua paupertate , fortéque lia, & zterna , quaz fluxibilitati obnoxia contenti ; qui fub larva egeftatis veram fo- noníunt , non promittuntur ? reclé mie vent in finu letitiam 5 hi (unt,de quibus ait tis terre dicitur opes poffidere , — cüm Sicut egentes , multum autem X, 4d Cee Apoftolus. nec furaci potentium avaritize , nec infolen.. finib. locupletantes , tanquam nibil babentes , & ti refiflat , ut notat Hugo Cardinalis- omnia po[fidentes : - pauper enim perfonam in . Matth,. $, Per mititatem — terre-. g niþül.n quidem pauperisrxgerit, larvämque mifer? "am j:b/t'amiam pafx)ica ; G ma doua w -4 Amor füi in odium degener fzvit atrociüs. 155 ämamne polfidemus. — Quia per banc des geant, 'oves neg!ïgunt: vé&& ovibus ., quae Lt t4, amiffone temporalis febflantienon dolemus, à nimis delicatisreguntur paftoribus;: quia weque turbamur. — Mitis igitur nullius rei ut lactis .dulcedinem in paftorum delicias - temporalis eft indigus, fed omnia poffidet, fuppeditent., nil fibi fervant alimenti: pree quia non-dolet, .nec turbatur ex jactura bo- tiofis induti paítores veftibus , non lanam norumtemporalium: neque raptori-ob(iftit; tantüm tondent , fed & pellem detrahung Íed mente tranquilla cedit , pacem cum (in- ovium, & hi quia amore fui duéli fibi tàn» ais guiisiervaturüs ? cüm omnia prompto ani« 60, tüm indulgenr, & oves.negligunt , inquag mo relinquat , omnia dicitur poffidere; is etiam fzviunt usque ad cutisvulnera , ían* guinisque fufionem;cum has tondere tanthm €nim omnia uberrimé poffidet ,. qui omnia pacificé relinquit 5 quia tunc dominium ve* deberent., deglubere etiam volunt ; quia gum exercetin res , quas pacificé relinquit; cumaulteritate imperant , & cum potentia? & nullo ijsdem affzclás vinculo fubijcitur ; aufterus eftovibus, quila&is faginaturdul» fed ea fibi fubijcit; proinde quà pauperior, cedine ejus oblectatus fuavitate ; .quia oves €óditior, ac opulentior : Jezi 7sif65 , quo* mungit , non pafc it . ut fibi indulgeat ; non 'ovibus confulat. :uizfæv-:'pf;pofidfäam ffrfgmg. : ;Rigidus-eft,. quinonlan 'eisþ'r tantüm ves Ee 4tibus ,fed olofericisauro, gemmísque nitene tibus indut:us., fuum fibi obviantem videt proximum vefte pannofüm , lacerímque;; fame luridum,tabe confe&tum, morbo labos Aemor fa. eà rig 34izlf dn alios j &- vit , quos ferit , E ledits quiin fe Tantem.; non tamen veílem.ei offzrt , quá eff lenier.5 fibique fuavins eblan- 'nuditati confulat.; nec paném porrizit , quo FTET famem propulfet ;; neque pharmacum appa« d(:ur. Tat, quo morbum 'excutiat ; & ide& cum. €9. OA C ; ac lafivo affultu amor fui ho- aufteritate impetat, & potentia ; quia fibi in» minem impetit , defiderio fcilicet A dulgens lactis pafcitur dulcedine,& mollibus .* dammi alieni, non tamgn femper a. $ veflitur : . Is laile , .ait 'Hieronymus., pertá inolitione in aliorü perniciem laborat ; L ieetp.y4. Omnes-efcas intellige du las anultipl. $ CP03LS u eajpig], 4nterdum fiquidem tam commodé, tamque eflium uarietates .z qui.enim.amore fui «ircumípe&té peccat, ut nihil minus videa- du&i fibi induigenc; m-u*!tis., i dehcazfsqge tur velle, quàm eos,quos odio profequitur, ferculis diftentum.onerant ventrem , viníse ledere:: fibi amor fui indulget , proprijs in- queodoratis, acpra vetuflate decrepitis iti« hiat commodis , fed in alios furit , (gvit- gurgitantur ; veítibus bombyceis, vel feri- que eó rigidiüs, quó in fe eft blandior.: a. cis auro , gemmísque illuminatis induun« lienos.ridet dolores,cum ftudiofiüs volupta- tur-j quia cum aufteritate imperant., «qui tes , quibus fenfum demulcer, affequitur : amore fui ducli fibi indulgent: & iíli ait Ba« Íevus eft, & blandus amor fui ; mitis , & filius-erat, 26. tales funt, qui cum lupinig ferus; afper & benignus; rigidus & fuavis , moribus luporum voracitatem . & trucu- quia fibi eblanditur, & in alios [2vit: imà lentiam mutuantur : fzevitiam lautitijs fo» ideó feritatem in alios exercet, ut fibi-ube- vent, quia fibi duntaxat.non alijs favent, nue riüs indulgeat , Pollionem imitatus, ait enim triunt voluptatibus feritatem , quiacum au« Seneca lib, 1. de: Confolatione, Veisus fteritate imperant , & cum potentia, GPollio devorandes fervos obüciebat Mare- j Cap, 19) Vix ex fexcentisunum reperies, quifi —$9, nis , quas efurus erat , five in boc tantim.s proprio:ducatur amore , fuísque indulgeat $llas alebat : nimirum optimis ac fapidiori- commodis , rigidus ia alios non fit. Profe« bus, ut vefceretur murznis , humano eas €&usfuerat Roboam in Sichem, illicque cun« adipe faginabat ; c fanguine alebat 5 pro- &us affluxerat Iírael, at Regem eum faluta- prias voluptates delitiofius alieno innutri- $ Tet. Cüm enim populus fupra.-quafi vires Ms turus tormento: qua feraex Numidico ac- à Salomone tributisgravatetur, & exactio« cerfita lnco immanior? cui volupe obtingit nibusemungeretur,cogitaverat de jugo excu. alieno ridere dolore , & fletu; faginari tor« $ftiendo, & inaugurando Roboamo in Kegem, mento, £, paral 8 o 7O» Pater tuus duriffmo jugo nos prefft , tu le- Ezechiel Reipublice exaggcratu-rus viora smpera Patretuo. — SedRoboam quid perniciem , gubernatores deícribit amore FJPf 34 ad haccepofuit? an ut Rex falutaretue , mi- fui ductos pet deliciarum lenocinía, volup- tiüs fpoponderat regimen ?' an thronum ut 30:2:72 70 05275 tatümque blandimenta, morésque facerdo« confcenderet Regium , veétigalia promifé. tum , ac Pharifzorum fub allegoria pafto. rit minuenda ? Anut caput aureo cingeres rum carpit , inquiens.: 7 pafforibus Jf- tur diademate, manus aperuerat ad liberali« Y4El , qui pafcebant femet spfos, INonne.» tatem in populumexercendam? fuiffent qui- &greges pafcuntur 4 pafforibus ? lac conede. dem hzec Íceptro fibi comparando aptiffima, batis , & lanis operiebamini , & paucis quibus populum procul dübio fibi devinxif* interje&tis fubdit. fed cum auleritate.s ins- fet: fed quia amore fui du&us didicerat fibi perabitis ess ,— &5 eum potentia : qua(i di- indulgere , non potuit cam alijs mitis effe, €eret 5 vae pafloribus ,. qui uc fibi indul- acbcnignus ; quia (ibi erat indulgentiüs mi- P?fdni df Ajääläüs J9nmu Ho d ? ;is " 164 id -;pmenado Vil. tis, alijs fuit inhomané crudelis ; populus Propheta labofaverat , eum fcifcitatus dixité eum ad thronum vocaverat , fed ipfe ab om- putásne bene irafceris tu fuper bedera : bene ni fpe indnlgentie populum avocaverat , cui irafcor ego usque ad mortem, ^ Yonastunc fi« e, garal.10, tepofuit, Pater meus cecidit vos flagellis : bi indulgens , nimísque delicatus folis radios €go autem'vos cadam [corpionibus,' egré,(uttinens hederaceum umbraculürn fo- 3e Conquerebatur populüs fe dutiffimo lis objecerat e(tui , fed quia fibi mitis , & L ha v premijugo, infuetis opprimi exactionibus, blandus , fuit in Ninivitas rigidus, acim- & cum Roboamus compati debuiffet populo; mitis, cum cuperet oimnes radicitüs deleri s. .Afmdf graviora minatur ; &fortaffis minüs falis, fi Jonas fecum rigidus fuiffet; humanior in quàm minis; minüs verberibus, quàm ver- Ninivitas extitiffet; fed quiafibi benignus, bis populum exafperáffet , quia ut monet rigidus in' alios fuit ,^ & qui caloris mole- De clement, Seneca. Temperatus timor animos cobiber : ftiam ferre non potüit; & cui virefcentibus ajfiduus veró , &5 acer , &6 extrema admo- folijs ad delicias exortis privari graviffimum Veus , in audaciam jacentes excitat , fua- erdt ; jucuidiffimum: fuiffet fped'aculum ,. détque omnia experiri : fed quia amore fui fi evería civitatis priüs fepultos , quàm mor- ductus Roboam fibi duntaxat indulfetat ^ 76« tuos ruinis vidiffet Ninivitas. -- Jonàm allo-' nonnifiafper , rigidus , & auflerus, cum alijs quitur Bafilius ,, nomine Dei inquiens : ó e(Te potuit. Roboam idem eft, ac latitudo Propbeta ;zdverüu"peccgatore: immifericors r".-(:ïo populi , feu lata deliciarum via , qui igitur e$, QUos fui penitet , eorum te non mife- CIP' Ife - fibi indulget, alios fcorpionibus ; fi muffi-' vet., fententiam non demutas , nunqu;'d ffe- tent , promptiüs lacerat , profcindítque ; fculi deplorabis exitium ,. & tot bominutm " Ícite Gloffa expendens Roboami effatum ait : myriades pena perdes ? Hic fignificat malos Retfores in ecclefiá , qui Nequiverar..jonas ullam. benignitatis 71« terreni cupiditatibus dediti , euvam [ubduo- notam in Ninivitasexercere , quia affuetus vum negligunt , 65 gaudent in multitudine s fibi indulgere, nonni(i afper , & rigidus a« fibi obfequentium. Interpretatur yero Ro-. i lijs effe voluit ; nimia fiquidem fecum indule . 74 . &eamlatitudo populi, gentia animos generat,erga alios intra&tabi- Hi funt , qui latam ingrediuntur viam, les , ac diros*, totque hamanz naturz cupit qua ducitad mortem ; & non anguítam, pet racemos preeícindi immaturos,quot erant in quam patet ad ceelumacceffus, ^ Qui latam Urbe Ninivite , cüm ipfe nec folaris radij ingreditur voluptatum , ac deliciatüm viam, acítum ferre voluerit , cujus moleftiam , üt manus , digitósque habet alijs premendis , arceret,umbraculum accerfivit hederaceume opprimendísque fortiores ; & fcorpionibus Qui veró amore fui non ducítur J & fecum alios lacerat , cüm feipfum floribus ftipet ; rigidus eít, ac aufterus , ut plurimum miris fediftecum Roboamo latam ingreditur viam, eít cum alijs, quibus etiam proprio crüciatu; ànqua per laxa voluptatum itinera in perdi- ac detrimento favet ; ídque edifferit Joan- tionem ruat : qui enim angu(lam fibi viam nes in Citharizantibus, quorum harmonico eligit, alios non dilacerat fcorpionibus, (ed fonita haud modicé fuerat delectatus: au- fuccurrit neceffitatibus, onera levat , & egri- divit enim vocem. Sicut Citbaredorum-s Ajoths Ya — | tudinibus remedia perquirit, ^ Vix, qui fibi eitbarizantium in citbaris fuis ; citharae ! | indulget , alijs benigné favet. — Indoluit Ni- autem ait Rupertus Abbas , corpora funt nivitarum veniam Jonas , & meroreconfe- 30573- 4e. San&torum : citharedi autem ipfifan&ti Mar- €tus intimo torquebatur dolore, — Zffí£gs tyres, vel Confeffores , quorum ludibria ; eff Jonas affitiione magna , €& iratus eff , c. & verbera plura fuerunt ; cüm alij inediá lu- greffüsque civitatem ,' adhuc exardentibtis ridi perjerint ; alij verberibus caefi cecide« rint * prg ire zeftu oculis exitium expeclat ; ne- ? alij lapidibus obruti interjerint $ 've folis acriüs zeftuantis fuftineat mole(tias » alij afflictationibus fatigati corruerint ; & ä jona 45* umbraculum fibi contexit. Fecit fibimet 'nihilominus omnes fince£b deflagraverint ere utibraculum ibi , 6 fedebat fuper illud in , gaproximum amore , quorum neceffitatibug umbra , donee videret , quid accideret ci- qitati. Opem fuam praftitit Deus fola- fubvenire, miferis opitulari , indigentijs oc- currere volupe fuit : fed cur corpora Sane rium Prophete allaturus ; exorta repent& &orum vulneribus faucia, viribus deflituta , hedera folis radios frangit , & virefcens co- fame lurida citharis pariantur ?. quia nimi» locynthis in fpeciem te&ti. explicata Jonam rum mernbra in San&ctorum corporibus fides circumtegit. . Verüm tametfi hedera plan. imitantur citharz: duo enim fides habent , tarum veluti Briarea in plura fe ramorum cüm extentz premantur , & repercuflz labos brachia dilatáffet ; foliorámque virore tot rent, fimülque alios harmonico , dulcíqua clypzos folis radijs veluti flammantibus fa. fono delectent : immo ideó delecant, quia gitis € fummo coelo in caput evibratis Pro. repercuffe , fonum non ederent niíi diver- phete objeciffet , ftatim tamen exaretcit lanta, flaccefcunt folia, exficcantur ramus beratz,& ideo dele&ant, quia percuffz ; ergà citharas imitantur corpora Sanctorum,& ci- ículi, & Propheta ibi fedens arbufculz defti- tharedos fan&li eemulantur, qui fibi labores tutus umbrá acriüs radijs urgeturfolaribus , affumunt, ut alios oble&tamentis ; & hatmo., intenfiori aduritur eftu , & cunc Deus phar« nico fono recreent; fibi nil commodi indul. macum allaturus morbo inhumanitatis, quo gent ; ut alijs fint folatio ; fame torquentur, DA Is L r L. iph - Amor fuiin däïum'-gent:r Fævït atrociüs, 16$ ipfi, utalii panevefcantbr ;Th'dumi ctibant, le- élulosaliis itraturi; incedunc.nudi, àliis ve- meti igitur, qma crdce:a-tt.niti; & .fcapüïæ;,'ï quia verberibus íciffze redeunti ad ovile pe- ftes luppeditaturi. vepreta ipfi amplectun. cudi funt levamini : . fubjecit Paftror hume« tur, flores alii:exhibituri; & quidquid mo. leitum eft, (ibiambitiose amant, uc omne ju- ros ovi folatium allaturus , quia in fuz affli- €tionis fchola commiferationem didicerat cundum ítudiosé aliis offerant: Ícite Ruper- : aliorum: & membra qua tolerandis crucia- ] rik9. i tus Ahbas : Incitbara clorde audienres qmi- " pocal, " tibus, & doloribus affueverant; ncq'qi'liä&rane dem delectant,fed ap[a tn extenfione fua qu0- 'non effe aliis folatio quia.que .defoscatior dammodo laborant. — Sic fanéts Dei Audito. :eftamor, eón fe eft rigidior , ut lenior fit ves deleclaverunt , fed pf apud femet apfos alis: fecus quia amor fui proprio fludet laboravérunt , & |plerumque fatigan |[unt. . *commedo, blandus eft, In citharalabor voluptati cohzret, iaborant in fe, & rigidus , (ae. a(per alits. fides,.& doiciffimam edunc imelodiam ; X -:SHoc amor fui exambit, nt obíqué fit in 77e ut alios fuavitate delectent , Verberibus ipiae ,-'fagina, fäque paicat » nutriátque, quarmvis alii percutiuntur, fame torqueantur.; & idem pr&ftat, quod L- 76. Pa(tor Evangelicus quia amore defoeca- olim ilie, cujus meminit Gellius, .cum enim Lib 4 noif, LT to fuas fueratoves profecutus, omnem ad 1e quidam corpulentus, ac nitidus ,.egregiéque A/ticar ,cafe trahens afperitatem rigidus in fe fuit, ut le- - faginatus equum haberet ftrigofum., |maci. . tior in óves effet, ejus fiquidem ' lenitatem * lentámque; fcifcitatus quid.caufz, cur ipfe. €ap, 15« f exprimensLucas de oveaberraute , & non ad cotam pinguedinem fartus,, eguum háhe fineim pehib'labote adinventa, ait : 4 £5 ret adeo (trigofum ? repofuit ipfe, mirum - qenerit , imponit an bumeros fuos gaudens 5 haud debere videri,fi ipfe longé curatior (it, Th Éed cur inventa oviculá, quam perd.derat, di- quàm equus, quandoquidem ipfe fe curaret, citur primum gaudere? An non. de ialute iequum famulus: ho« idem agit :amor fui, nonaginta novem fuerat antea gavifus? gaue quidquid non fuum putat, vel id álíis mandat, dium quidem conceperat , fed aberrauo u- vel leviffimé curat, G virtus miíerationis eà mius, & exiuium, totam exünxerat . prace- infelicius it peffum , - quó feliciàs invaleícit dentemiztitiam 5 conceptá enim de unius fuiamor, [soptimus praíertim in.Principe calamitate triftiti, gaudium , quod illi de :amot, qui non proprio, fed fübditorum flu. toto grege inerat ampliüs non fenlerat, & in det commedis: hoc amore fi/Princeps-du« luctum, quaíi verfum effet de una tri(taba- «atur, ita fubditorum allicit corda, :ut :fuc. £ur, quz àceteris fejuncta per avia fylvarum ««efforem timeant; gloria Principis cateris aberraverat ; & hujus commiferatione. non illuftrior eft ,. fic fubditis placuiffe, fcité'Se- fine ingenti labore.finitimos !ylvarum, cam- mneca; Quid pulchrius efi, quádm wivere-op. ^Lib, Y de GE m porümque tractus Pator luttravit, donec in- ztantibus cuntiu.8 vota non [ub euslode nug« Clement, " veniret; & inventa folatium allaturus pro- «upantibus? — fi paulum valetudo titubavir , 7-9e priis eam impofuit humeris: fedcurhumeri non [pem beminum excitari , fed metum? oviex prolixo itinere defatigatz (unt folatio? nil e[fe cuiquam tam pretiofum, quod non j cur Ícapula aberranti funt levamini? Quia Jalute prefidis. fus commutatum velit : -omne Authit um Ia -t — nimirum paftor bonus Chriftus Dominus hu. quod illi contingit , fibá quoque evenire. de- meros cruci fubjecit, & fcapulasflagris, & quiet? In.boc affiduis boniatis "rgumentis €a membra, quz fedes fuére tormentorum, probavit, non Rempublicam [uam effe, fe4 fé & dolores exhauferant, folatio fuerunt ovi -'Reipuölic:e, Parumeítt, ülPrincqps cotpori« defatigate: humeri paftorís cruce baiulatà busimperet, & animos impenfis fibi non de- attriti, ovi, quz aberraverat ,. opitulantur, vinciat beneficiis; ille inregimine felix , qui ne in reditu adovile fatigetur, & ne ex itine- àta regit, ut non fui, fed fubditorum xisïmo;eüia quidquam .-concraha; damni. Hu., :ducatur amore, p ss 6; 7 Y ::, , d .:- s .1 .- A ) (d .. / ah Qvï*(l . SMXX; Q. . N ',A TNÀ Zj r iUR x- h.. A (0? 2 NU SNN u ( E lal LA Juil'h i«& y GD 3 Xg"q RA A N RA P Q';l ia £ —— E t AT. N QUi -s h&i N N d r NI n - M E . !? ,g,r j m s PX N Aiw wrpjyrgearr * ,,,,, EE w X 3 DIS &ä (166) ?ä s,x,x:s ä"""***ä*ä* €x. x:x,x, E DISSERTATIO VIII Amor cupldmeus malorum omnium fa- ber, non nifi.exitia molitur, permcms cu.. dit, $. I. 4mor "Uenereus favoit ciim mulcet , forquet cnm deletíat , Fcrit cim em Handzmr ; 4ngores excitat um -valuptam iugerit ; vulpera in aflisit, ehm efcula freit. K, f& a Xoticum, mirumque effe quó membra illicó torpent ; angina, qu& cog VAN j2 AA s ftatim füffocat ; imó menus lethalis eft pes A ? TC videtur amoris inge. xv mum, wsque C)US arcae ftis, G animz lugubris interitus; nemo cu- [SSOS N /* sJ na, & plena artis j licét pidineum huncfovetin finu amorem , quin N ü [ / otio videatur amor tora dolorem fentíat in corde ; nemohunc habet ei E )u " x P peícere, negotiofus ta- amorem in ore, quinamarorem hauriat, per« j men eft, & cunc opeto- cipiátqne in-corde; eft enim tefte Epicteto ,5 VP fior, quó tranquillius otiofi pe&toris moleítia, in puero pudor, in virgine rubor , in feemina furor, in Juvene uiefcit; fperando timet, mulcendo exafpe- rat, delectando torquet , blanditur fevé , ardor in omnibus pernicies. Scimus, prifcos olim Romanos fanum & blandé fevit ; affentatorié palpat,; & dum EL voluptatibus fenfum titillat, angores excxtaï, erexiffe via falaria , Dezque Veneri dicáffe Veneri verticordia , quibus membra torquentur ; dulcia propie adjedla infcriptione : nat, & mellita exhibet venena; gratus eft innuentes eam effe vim amoris venere1, ut ejus labor, voluptuofum vulnus , calamitas humana corda, qué-libuerit, vertat, invere felix, grata ejus favities, jucunda ejus egri- tat, pervertat ; an.non amor ifte cupidineus tudo, & blanda ejus mors, Perfpicax eft, etiam ipfius Salomonis cor pervertit, & men« cæg e gh lic&t cecus, quapropter Tertullianus feftive tem invertit? Zverterunt mulieres cor ejus: L Marcionem irridét , €ó quia nuptias damna- captushoc cupidineo Salomon amore ex 5ae verit, & hocce du&us amore caílitatem fece- pientáa à Numinéhaufta, ad voluptatum,dee Lib.Ystoni'5 ei. cradelem inquiens : Nom erit immamior liciatámque quarumvis indulgentiam pro« Mare, lapfus inabfurdiffima cecidit mala 1 zeftuan- duritia Pharaonis nafcentium euecatvix: nam Pbarao animar adimit , Marcion non. dat. te hoc amore refrigefcere coeperunt pietatig llle aufert à/ita $ bie non admittit ad vitam, ftadia, rerümque divinarum induóla fuit ob- nibil apud ambos de bomicidio differtz fed livio ; nec ampliüs facris refonuerat Aula ub utroque bomo interficitur,[ub altero jam cartibus; fed undique audiebantur profana editus; fub alieno edendus ?. an non crudeli- «antorum , & cantatricum voces perío» tatis potiüs, quàm «aítitatis Encomiaftem nare; hiíce illecebris cum fuerit captus;proe dixeris Tertullianuni? fed luxuride agnatum num ei fuit feeminarum itretiri blandimene vitium fxvitieseft; nil fiquidem in homine tis: & cüm junior Sapientiam-unicé amaret; luxuriá fevius, nil amore cupidineo dete- cepit fenex nonnifi mulieres adamare ; 'nil rius, cüm-ejus femper moliatur damna, - ejus blandiüs cogltawt, quam novas identidem inire nuptias exomni puellarum venufliori devenuftet decora , abigátque virtutes, 2« E(t amormorum m('cru&or, neque po- genere, neque folas eynaceum Tíraelitides te(tquis recté excolere moresquin fuos recté capiebat,verüm etiam (quod lex fieri prohi- Rtg r dirigat amores : qualxs fuerit amor quo. qms bebat ) filiam Regis /Egypti;puellas Moabi, :Sin'vero tides, Ammonitides, Idumzaas; Sidonias, $& flagtats talis & vita, quam agit. rávus fuerit amor, ac cupxdmeus,quahs in Hethaas , quas Salomon tantó flagrantiore, zetatis vere, in flore juventz ex recenti pul- quantó fibi minüs conceflo, furore deperies Julat fanguine, venenum eft, qued per ve- rat.Mirum fané dictuj& were flagitiofum fa. nas in totum ferpit corpus ; aconitum,qued &ulmille foeminarum thalamis unica oppleta inima confeltum vxfcera penetrat j Ípasmus, erac Regia, inquatum omnium foedos amoe res Amor cuPidineustalomm faberpernidiem cudit. — 167 ses fuit prolapfus; ijsdem petentibusindul- ne fanum impetraverit,cujus | ekemp'ld coma fit quoque unicuique gentilium Numinum, mote reliqua execrandis delubris Solimaos ac Dearum atas, fimulacra, & cultum. Et montes, & colles implevére, . Quàm ve- qui vero Numini templum antehac auguftis- rum vulgareilludeffatum: a5are, Q fape- fimum,;totóque otbe celeberrimum erexerat; ve negatum e$t etiam Sapienti! imó & Sa« hoc idem poftea profanavit, & (ingulis pe: pienüffimoSalomoni , -qui-cüm amare im- né peregrinis fuis uxoribus , fingula doemo« pudicé coepit, defipere incepit ; ideo foedá um in:eodem conítituit delubra. O pro- hac indelebili ignominiofze libidinis macus digiofa antithefis! ó monftrofa oppofitio' lá, illuftrem, quam fibi acquiflerat, gloriam Quid Salomoni diffimilius Salomone? viro. obfcuravit , famámque toto orbe celebrem rum*Sapientifümuä fit omnium dementiffi- feedavit , :ut enim Sa-lomonemælloquitur mus; & quem virtutum ; ac fcientiarumt Siracides : Dedisi? maculam $m ploria tta, 04 Ecclef enp,ss encyclopedià plurimum -oraavit; eumdem profanáfli femen tuum , eó quia cum impiis, amore mox s&tuantem cupidineo vitiorum iisdémque alienigenis fe commifcuerit mu. - myriadés devenuftant, detürpántque, Quid lieribus , filiósque ex "iisdem propgenitos illuftrius priore glorià ? & quid obfcurius,ac pravé permiferit educari, & idolomaniam ignominiofiüs pofleriere dedécore? obfcu- in pofteros per plura fi uccedentia fzecula us. ravit illuftrem adoleícentiam caliginofa fe- que ad Jofize tempora propaegaverit, filiós- ne&usj corrupit Religiofam juventutem que faos Idolo Moloch immolaverit ; adeó luxutio(a canities; abegit üniverfam Sapien, ut exmille uxoribus Salomon nonni(i duas tiam unius amoris cüpidinei dementia: quia filias, & uniéum filiom legatur genuiffe ; vi- vitium vitio viam emollit;quó blandior fuas deatürque propterea cxteros perversé geni« extititin mulieres, eó rigidior populo fuit tos, & malé--natos - perdidiife. Molochius líraclitico , quem exactionibus exfuxit : nec ignis Imó extanta libidinis:ve(ania , unie mediam fciens virtutis, ac liberalitatis fe- cum, quem fuftulit filium.,-Roboamus fuit, dem tenere, ad utrumque declinavit extre- qui quafi paterna hzres dementig ftulritiá mum, prodigus fimul & avarus : autum e- labotavit, ut ipfemet fatetur inqies: Rar- Eeclef p nim corrafit à (ibi fabjedtis, quod in fuas pto- fus detestatus fum omneminduflriam PÜAU, funderet Venetes: quznam auri,argentíque qua fub fole fludwfilfimà laboravir ) Dabitu. pondera, ac gemmarum, veftiüámque nitores rus baredem poft me , güein tgnoro , tutrum non exegiffent tot. delicatiffimarum vene- fapiens , an flultus futurus fit s. $- domina- rum quotidianz men[z, convivia, ludi, do« tur ia laboribus meis , quibus . defudavi , & natia, mundüsque muliebris: quantum non h folicitus fuis Gof quidquam tamvanum s. fclet una ex hifce foeminis fecum deferre di- $^ vitiarum, cüm velex unicatantüm aure fub. Neque tam craffa;tamque'faeda patrís dementia alium -potuit 1ucis ^ ufürz fcetnm inde bina, vel terna pendeant integra patri; dare, quàm ftultitis , quze triplexin Salo.- monia: quia veró libido hiantes exigit locu. mone notatur ; þüüquam-cupidineo amore : los, per fas, nefásque coactum fuit quid- captus alienis adhzíit mulieribus: naturalis quid in tot gynzceis foe ICtur, ] minarkum expende« prima fuit, quz principatum tenuit, hanc- W iM que àfenfuum — illecebris , 4v Non folüm laborante zrario fubditos deli.ciarümq ue contraxit lenociniis. Altera etiam naturá infuetis, acerbisque tor(it exactionibus, ut fuperior, hzcque poena fuit deferti Numi- populorum fübflantiis concubinas aleret; pe- nisz Jgitur sratus. ef? Dominm Salomoni, cuniis ditaret ;; auro, & gemmis ornaret, fe. quod aduerfa effet. mens ejusa Domino Deo Lib.3. Reg, que iisdem .totum traderet. in. famulitium lfrael , qui apparuerat ei fecund) » & prig. *b AT. libidinei amoris ; fed aliis etiam fe vitiis foe- ceperat de verbo boc. ne fequevetur «Deos. a. davit; in magiam devolutus, przítigiis de- lienos, & non cuflodivit , qua manudavir ei ditus, orcinisque artibus coepit curiofa , & Domtinus: eit fi quidem amor cupidineus, inconceffa fcrutari; hincque etiam fuarum qui prolixam vitiorum poft fe catenam tra- conjugum fafcinationes, incantationes, ve- hit, quibus miferé , quos inflammat , vin. ueficia ftudiofiüs indagare : etenim Salomo. cit; ingrati fiquidem, & protervianimi in- nem fermonibus, & philtris, ac potionatu, cufatur crimine : & cüm Salomon tam pro« aliz meretrices aliis przripere , fuísque illi- je&té à Deoreceffiffet,etiam Deus quod fuum gare amplexibus , magicis fatagebant auxi- erat repetiit, donum f. cilicetSapientiz, quod liis; & Salomon poít deperditam Sapien- munifica largitate ei concefferat ; & hoc de. tiam, amiffam innocentiam,: exclufam pie- ftitutus przclariffimo dono CCpit aqué a. : tatem , dilapidatas opes ; famam ctiam, & mans, acamenscum *Fæmigis ftultefcere, ac 3,R飫 & 1X, gloriam turpiffimé . perdidit L L Averterunt quaf ftolidus ftupefcere veri i guoratione, mulieres cor ejus, — Cumque jam : e[fet fenex mentis iníiti3 , ac feedis cogita tionibus ex- €Saliani caleulo annum tunc. agebat ztatis, agitatus, Tertia, quaSalemonem fatüitag 49. mollitie, ac deliciis fenectutem accele- tenuit,auxilium fuit cacodeemo nis,qui*com- rantibus) depravatum efi cor ejus per mu« modiífima nactus inftrumenta fubruendi lieres , ut fequeretur Deos alienos, ad. eara Salomonem, quot ei uxores gentilitia im«. fiquidem nequitiam devenit , & audaciam butas fuperfti tione fugeeffit, tot eidem de« eX meretri/ciþus una, utidolofuo à Salomo- cipulas , feu ;aq)ueos appatavit, quibus ir« m d rccitus? : l68 Diiïcrtatïo VIIL. retitus, philtrísque mulieribus dementatus, funes recéns plexos, perinde , ac geminam nec fui , nec Dei memor, folis fcediffimé fa- dirupit , fregitque paleam, inque campum mularetur l'ibidinibus. medium proiiliens lumptá, qua fortuitó ei, s ime -mme-R. "T rinz huic (tultitiz tres veluti pediffe- dem obviaverat a(ini maxillá, carne quidem denudata , fed dentibus adhuc armata, in qu& fucceffére egritudinum cauíz, quarum prima moeror fuit animz, &fpiritüs trifti- contertos hoftium. cuneos irrupit , favique * leonis more partes ad omnes imperterritum Proverb,17. tia, que medullas. etiam offium pervadit : Spiritus enim triflis exficcat ofja . noverat circumagens corpus, dextroríum, lavore enim Salomon, in quod miferiarum prolap- fumque czdere, flernere, proíternere, ac interficere quotquot infe(li obftarent ci faci- Íus faerat profundum, nec potuit non tri« * -".3* ?^ * flari, Secunda, ipfius libidinis intemperan- le ac volupefuit , ut vir unus viros mille unica jumenti maxillà interfecerit, ancepse tia, quzetiamipfum prima juventa florem corrumpit, perditque, & vitznon dies, & que hareas , duellóne potiüs , quàm pralio dimicaverit? Philifthzorum mox exercitu meníes tantüm ,. fíed . annosetiam fanis, ac fugato ipíe laboreconfe&tus , fitíque tortus; vegetis praícindit, fenectámque accelerat, & fepulchrum operit. 'Tertia divina Neme- necin propinquo frigidos videret latices; precibus fontem elicuic é.dente mollari afinie fis, ceu vindicta, quzlaneis incedens pedi- na maxiliz, bus, tametfi plerumque feró veniat, tempo- Verüm fortilfimum virum, quem pue 6, ris tamen tarditatem fupplicii folet gravi» tate compenfare. Quàm fzvus cupidineus gnantes.non terruére-exercitus., .amor proe amor, qui malorum omnium faber, nonrifi Ítravit cupidineus in 'una foeminarum. . 1 exitium cudit! fzve üquidem-blanditur, & vaile ob loci amznitatem,; .aéris falubritae blandé fzevit, dulcia fpondet ,. & mellita ve- tem, Íoli feracitatem amceniífima , «cui-nos men Soreca ;non -ptocul.ab :urbe .Afcalone nena propinat;. voluptatum illecebris fen- fum titillat, fed angorum moleítiisanimum Íedem défixerat fuam Dalila foeminarum ve« nuftiffima nauione Philitthea in:hujus foe» torquet; mel promittit, & aconita exhibet; delicias fpondet, & erumnasintentat ; flores minz.cupidineas flammasincidit Samfon; fed Philithaei, càm:novitfent mulierem efle íuae oftendit, & dumos exhibet. /a(:olog. "Declinanda eft hzc cupidinei amoris . gentis , 'coepére cum eadem.promi(lis :mue Inid, fcylla nautragüs przclaréinfamis: fugienda neribus paciíci , que:captum anfidus Hercue lem :Hebrzorüm . ;in «exitium ;pertraheret, hzc pudicitie charybdis, hac vitiorum 'or« cheítra, cireeum ftabulum, firenum. fcopue ;Mulier verónon:minusavara.auro, :quàm proftituto-corporeinfamis , -amocem fimu« lus, ad quem illifi non.aquis merguntur,íed flammis uruntur gehennalibus : . quid.aliud Jlans, Íceleratáque perfidià graffans Samfoni :amafío exitiales apparat infidias, :ac blandis eft mulier cupidineum fovens amorem,quàm blanda peítis, illuitris labes., -dulce vene :mencis fallacibus, aftutisque'fcifcitationibus l num, hilaris mors, omnisque diritatis , & irretire fatagit; ;fed «dolo :dolum femper Samfon illufit ; 'verüm:mulier ludere fe pet execrationis epitome, "ut recté Ecclefiaítes dixerit ; Jnveni amariorem morte onulterem. lenocinia fingens, 'virum interrogat quid :Caufa tantz fortitadinis in unico viro He« brzo:: 'cui repofuit Samfon imbellem fe fore — 50 I[. :ad refiftendum, i feptem | vinculis nervo «rudo;recentíque plexis; :G& adhuc humidis uos Mars gma?z'wu potis :non illigaretur,fepteno tunc.mulier . vinculo illo: efi in caffris proflernere, bos plerumque 'virum illigavit, accivitque »promiffi przmia t4cutiens puer , Amor cupidiueus gine illecta Philiftheos., ad quorum tamen ace Pfila, i, eit in gyneceo , n þnu,fzg?ni. ceffum.Samfon vincula illa;perinde, acbome 94. bycinum filum difrupit. $ A Mor Cupidineus amarior eít morte, g. 'Cümque variis adhibitis dolis, fictise quando & de fummis virisnon raró que blandimemtis non potucrit vaferrima triumphat , eósque proflernit, quos mulier Samfonem in fua vota flectere,mere- nec Martis in bello fulminaterruére, neque triciis etiam lachrymis voluptatum madefe- mortis afpe&tus movit, 'QuisSamfonefor- cit lenocinia, ocyus ut emolliret Samíonis tior? Quis plura memorandz fortitudinis duritiem; 'cui vir ut tandem placeret, ac Ípecimina dedit ? hic ad vineas oppidi Phi- fatisfaceret, arcanum aperuit fua fortitudi- liftinorum catulum leonis jam przvalidum; nis, dixítque à puero, cunabulísque Naza- infanóque rugitu fuam profitentem feroci- reum feeffe, NNuminique conceptis verbis am, utraque manu rictu comprehenfum fru. dicatum, & quidem Religione voti, quod ftatim difcerpüt, nullóque armorum muni- parentes nuncupárunt, & cceleftis aliger di« tus prafidio vicit, proftravítque, cujus pa« €avit; &adhuc primigeniam, novaculeque lato jam exanimato apum infediffeexamen, nefciam fe comam geflare, eíque divinitüs favámque mellis conftruxiffe, fertur. Ab innexam eíffe vim totius fu. roboris; quid hoftibus laceffitus, & per contemptum fere ni fallacibus blandimentis , infidiofísque le- vitutis provocatus, folus in eos irruit, & nociniis irretire Samíonem ítudet mulier Geminos triginta interfecit Philifthaeos, amore priüs delinitum, móxquealtofomno demet- . Àmor .cupidiheus malorum faber gpernwicier;h cudit; — 169 n demerfum, quem papavere, & mulfo.conci« fiomen, genus, vitzeque conditionem foemi- m .;ï; : liaverat finu excipit, ac dormienti feptem nzx Íe abluentis fedulo .examine difquirantg t s in capite capillitii .cincinnos, & quidquid «ümque intellexiffet Rex , Urigeam effe 2 d erinitum aderat tonloris minifterio refecat., nxorem , & quem David .cum :fuis «opiis in móxque é fomno exciratum é fuo expellit Amiferat ad'Räbbachæ,obüdionem,ïcæp*it ftae a finu: fed Samfon viribus fe novit deftitu- tim ferventigri exardefcere in - mulieremaa. m tum, & mulier, «üm moviffet virum re- more, qua propterea accerfitur ad Regiam, )f vera vacillantem greffu, totóque .corpore interpellatürque de iadulterio, .cui muliet X titubantem, Philiitheos vocat, qui Samíoe haud.ob(ftens, in (celus mitiffimus ;David (l nem non ampliüs antiquas fpirantem 'pu- proruit., cujusinfamia , :ne populo ;pateret, lle gnas aggrediuntur , comprehendunt, ac tu. evocatur e caftris Urias , 'fcifcitatürque .de j snultuosé :vinciunt , .cultrisque .crudelibus varia per fpeciem belli ffortuna ; inde :do- imum remittitur ad uxorem conveniendam ? Fio exoculant , pretióque perfidie :muliebri n perfoluto , .cujus fumma ad quinque mil- fed Urias ratus ; ;non decere militem belli n lia, & quingentos .afcenderat. ficlos argen« 'tempore.ad -uxoriam divertere confuetudi- & teos captivum in triumphum perduxére ad nem., :maluitad fores Regii palatii ea nocte Gazam urbem , :ubi.detrufus in .carcerem, parum quiefcere: .cámque Rex eum induce- gemináque devinctuscatená, trufacilem ver. re.non poffet, :ut ad'uxoriam reverteretur (, fare molam compellitur .adjuncto :puero , .confuetudinem , litteras fcripfitJoabo Rab- :ï qui mancipium dicteriis ; «conviciisque , .ad- 'bathamtunc obfidenti, .quibuspracipit , ut [:.I; ditis etiam flagrisad jugem ftimularet labo- "Urias iniquiffimo certaminis loco pro fron» ldv rem. :Quàm potis eft in muliere improba te inflituatur ,'przmonitis etiam-commili, (ja €upidineus.amor! dum virorum fortiffi- 'tonibus , :ut pugnantem., & in.extremo di* mum anon atmorum (trepitu , :fed ; blandi- fcrimine verfantem Uriam mediosinter hoe /fles deftituant.: litteras Rex:extradidit Urize Id tiarum lenociniisvicit , ac proftravit. .Di. dicit Samfon nullum effe abfynthium amore .ad caftra revertenti Joabo tradendas , qui , «upidineo.amarius , :nullam cicutam lugu- :mandatum Regium implevit , & Urias for« ü& ibriorem, nullümque vénenum :nocentius ? tiffimé.dimicans à reliquis .deferitur com- l]e n dpolog, fcité Ambrofius : Sam/on validus, & fortis s E David, militonibus , cadítque multiplici :vulnere u Jeonem fuffocavit , fed cupidimeum mon va- "faucius. 'Móxque càm expilata ac hoftiliter :ex« 2» aj Juit fuum prefocare amorem s "vincula fol- vit boflium, fed fuarum:mon [olvit :nexus :pugnata Urbe Rabbatha David ad :caítra fe UP FE Q " &upiditatum 3 me[[es incendit alsenas 5 fed contuliffet., ;perrexitque ad ;bellum :non unius mulieris accen[is sgnibus me]em fue 'Urbem expugnaturus , fed ejus cives ; puni- m ls vurtutis amtft. türus:; Populum ejus .adducens ferravit .ac :24,Rep.e A2 'Non Samfonem :tantüm , fed & alios .eircumegit fuper .eos ferrata carpenta ? di- "u $. wer(.g:, eequé fortitudine , ac pietate infigues viros wifítque cultris ,&5 traduxit.in itypo lates e vicit, proílravítque cupidineus amor. Vir quino: fic fecit -untver[is «civitatibus. filio- fuit omnium virtutum ornatu in(ignisDa- um Ammon : Ó truces ferocientis Principis i vid , cujus manfuetudo pratfertim , . mi- iras! o dira fupplicia non (fanguine tantüm Q imadida , 'fed atrocioribus .immania cruciae [$ titas prze :czeteris claruit "virtutibus , .cüm Sauli infenfiffimo inhumaniter fzvienti hu- :tibus:! itane mitiffimus David ferales hafce i Ij maniífimé pepercerit 5 allegaverítque :;pro- jubet barbaries ? itane qui fua invota Nu. pterea etiam DEO ^hanc eandem virtutem, men flexurus excultam manfuetudinis vit« lo cujus ftudio, vel maximé addictus erat, in» tutem :exhibuerat memoriz refricandam , 1 Pfdlwp 131. quiens; AMemento Domzaue David, &omnis AMemento domine -D avid, 8 omnis manfue- man[uetudints ejus. Verüm quamvis Da- 4udinis:ejus , has edit ftrages inaudità fee vid ab ineunte ztate virtutem excoluerit rales in:manitate? itane qui virtutum :cul« manfuetudinis; revertente tamen vere, feu 'turz addictus populi opitulabatur miferíis; a ^ eo tánpore, quo folent Regesad bella pro- nunc miferiis miíerias addit, 'arumnas x« 14 cedere mifit Joabum Ducem exercitüs con- rumnis, Gcladescladibus ? Jferravir ^ho- tra filios Ammon, eique przcepit obíidio- mines, feu dentate ferrez ferra recipro- " cantibus viciffitudinibus civium ne vallare Rabbatham Metropolim Am- 'corpora "] membratim divifit, interemitque, (Gira monitarum , cümque ad bellum ineundum movetur exercitus, quiefcit. David Terofo- eumegit [uper eos ferrata carpenta , leu in l* lymis tegio fuo in palatio , ubi poft epulas ttibulis, trahísque ferreis fuppofuit, in j* cum horis pomeridianis in Regiz domüs fe quibus meffes triturantur , quid truculen- [ reciperet folarium refrigerantis aurs ca. tius? quidacerbius , quid crudelius audiri d ptandz causá in Betíabeam contra folis ar- poteít, quàm homines nondum mortali- j dorem in finitinio horto domeítico abluen- tate exutos , perinde ac fegetes tribulis tri. e tem fe pellucido in fonte, incautiüs tamen 'turari ferreis? dioifftque cultris, (eu car- aliquantulum denudatam, iniecit oculos Rex nificum pugionibus membratim Ammoni, David; & ex niveo membrorum colorecon- tas lecuit: & zraduxit in typo laterum , leu . €epto cupidineo igne mifit camerarios , qui injecit in ardentem laterum fornacem , ut Pel:- Verani de Afeciibus Tom., 1. ; 170 - : Differtatio Vlll. l al perinde coquerentur ac lapides ': quimdura tis Davidis culcitrz ; mollities enim vene- Y barbaties,qua ignecoquit, G i rea fuam ex molli puluillo origitem tra-- n l4apxiclies cogit - li humana corpora! hit. Somnus, cui poít epulas. indulfit, 1o, Quaznamvindidia hac? an non la. L doemon fuit ille meridianus, à quo enixim il niena ? O barbaram crudelitatem . itane poftea rogaverat liberari, P/alm. 9o. & mitiffimus David non. humanum duntaxat Davidem; quem hoftis tartareus vigilantem [ fanguinem fitit, Íed & inaudits delectatur timuit; femifomnem eppreffit,vicit,ac pro» j cruciatibus , quibus homines interficiun- flravit, non alio tamen armorum appara- r f tur ? Eh quid caufz tante crudelitatis in tu , quàm foliüs cupidinei amoris telo; fuit li mitiffimo aliàs Davide? certé cupidineus enim hoc telum , quod lethale inflixit vul- f amor; David tamdiu mititate praceiluit ,. nus ,. & à quo etiam arceri poílea . petiit z U uamdiu caftitatem excoluit ; fed cüm pri- 4 fagitta volante in. die , ab incurfu, & Pplll?h'?&' ' ; f £»um laícivire didicit luxurie libidinibus , demonio mertdiano : nam ex fomno mee Ü maníuetudinis immemor , quia caílitate ridiano incidit in torporem, otiümque ine ( nudatus, coepit in liomines quamvis debel- temfeítivum impudicis cupidinei amerims latos., tametfi fupplices , ferocire quavis flammis ftipulas fuppeditans, tigride truculentiüs, & quavis Panterà (a- Vidit fiquidem Bechfabeam pe llucidis 12, ViUS, h lta eft; ab uho cupidineo. amore falientis fontis laticibus fe lavantem : Zf« zReg.c,1 f'" crudelitatem didicit, barbarásque libidines, * LÀ i dítque mulierem fe lavantem ex adverfo H nonextinguendas nifi effufione fanguinis , domus enim Utriz eo conítructa etat fitu ; [ quem faviores cruciatus eliciant. In quz quó ex adverfo Regium refpiceret palae Ícelera non adegit cupidineus amor Davi- tium, j Quàm in(idiofum fpeculum e&t foe« ( dem aliàs virtutum cultorem ? . in qua te- minea pulchritudo , cim etiam procul afpi- f tta flagitia eum non traxit ? Fuit amor | Cientes potis fit urere, & adurere! quàm ' A cupidineus in virtutes impie graffatus, quas dolofus eft amoris cupidinei arcus ! telum W)o 4 üP. 7A€ ; i fumma cum laude, earum addictus ftudiis ejaculatur, qu& blandé feriat, & fuaviter 1 David excoluerat , ejásque illuftrem fa- fzviat; voluptate enim tirillat fenfam , & mam fcedé deturpavit, O feralis cupidi- c&ca caligine mentem obruit ; flammas ac- neus amor ! 6ó ignis gehennalis ! . .cujus cendit ,. & tenebras invehit ; delicias fpone j flamma fuperbia ; cujus fcintille pravz det, G zrumnas intentat ;; dulcia promite cogitationes ; cujus fumus infamia , cujus tir, G mellita propinat venena ; reclé Au- Á t cinis immunditia, & cujus finis tormen- guítinus: De longé vidit David illam. ; 4l tum gchennale nunquam finiendum! Nil in qua captus efl ; Mulier longé s libido pro- ln Pj?al ;-o;" eft, quod tam turpé famam denigret , pà. 4libi erat , quod videret j: in ipso un- r L quàm ignis cupidinei amoris , nil quod - de caderet. Quàm feralis , & lethalis mu- plus habeat pudoris , ac ignominiz , plus liebris fpecies ! niveo candore membrorum H infamig, ac turpitudinis ; & hzc etiam ignem excitat, alítque, quó omnem virtutum Í ratio, Cur crebrius ipfum etiam violetur [peciolitatem devenuftet: vel ex ipío fonte ( penitentig Sacramentum , filentio. patra- . flammas elicit , quibus illuftrem Davidis 1 t» obfceenitatis, — Quàm tetrum , ac truce famam denigret: frigidis falientis fontis la« flgitium , quod non tantüm lethale infli- ticibus ignes accendit , quibus innocentiam H git vulnus, verüm & ipfam excludit me« perdar : & qua lavandis , levandísque core delam ; fed non in folam infamis amor cue poris (ordibus aptz funt aquz; ijsdem abu- a pidineus graflatur famam; verüm & in vir. titur amor cupidineus, & ex iisdem maculas fpw tutes ipfas fzevit , quas extorres cogit abi- ac foeditates in mentem invehit. luàm váfer, b re ; ocyüs, quem tenet;ad omnia perductu- fubdolüsque amor cupidineus / cüm vel ipfis la; rus flagitia. frigidioribus utatur fontibus ad ignes accen- do 11, id enim egit in Davide; [fed quo dendos , quibus caítitas cinefiat: rectà Gre: « bombycino pede priüs procefferit , juvat goriusPapa ; /afczvia afhetius fintilla fuit, pu expendere. Indulferat David otio,fomnó qua dum in paleam,ac femincam formamjn- Q a, RPg,6C.11. que pomeridiano : — Acczdit , ut. furgeret eideret , momento rapuit flavumam , € fedi fl David de firato fuo pofl meridiezm : Re- Amoris incendium | excitavit. Intuergi uom gh giis ferculis ftomachum jam repleverat , licét , quod non licet concupifcere, la(« fomnóque indulferat , nec mirum fi. cupi- Sed non contentus David infpexiffe, Vi dineum feníit amorem ; à fomno, & luxu 15, flammásque impuras concepiffe,famulos mi- in epulis proclivis ad Venerem tranfitus fern- fit, à quibus Bethfabea in Regium ducerecur Q D er fuit. Otium pomeridianum materiem palatium 2.Reg.t 1. Miffis igitur David uun- iní fuppeditat alendze libidini aptam : eft fiqui- pjs tulit eam ; non folàmamor cupidineus dem juxta Diogenem amor cupidineus ne- fuo é fonte evibrato telo vulnus Davidico. fer gotium otioforum: ignem concipit in vi« inflixit cordi, fed & cecitatém invexit men« Ur no, & quot fcintillas ejaculatur , tot exci- ti, ne pudorem videret , neque pruden- lig tat, prava defideria, foedásque cogitationes tiam humanis przlucentem aclionibus ia- D in menre foedé zítuante, G otiosé torpente. Ípiceret, Id proprium cupidinei amoris, Wi Incubuit amor cupidineus molli dormien: pudorem fimul, & prudentiam eliminare : ft. 1 neque Amot cuPidineus?;malorflm faber perniciem Cudïc, I71 neque Davidem puduit lethale fui cordis gerrimus quafinefcio quid :capitali 'fup,pïii. vulnus famulis aperire fuis , quos .ad mu- €io dignum -«commififlet , .:per fraudulen- lierem lavantem (e , & mox foediàs «oiün- tiam, & calumniam vitze difcrimini obji- quinandam mifit. Acceffhit mulier , annus «itur, :Octavó publico fuitDavid fcandalo itque Davidi, & qua :maculas corporis toti populo , :totíque :Regno , :ac finitimis exuerat in fonte, animi foeditatescontraxit gentibus idolorum cultui deditis : fiquidem in aula ; obi cecidit:David; & quemnecleo :quod licet Regiicur.non libet.gregi? /fic fce- ferociens in agro, :nec urfus -difcurrens in ]us fceleri viam aperuit, :vitium «yitio iter fylva, neque Philiflhinorum Hercules:'Go- ftravit; :üt.in baracrrum iDav'id;rucrct;mife- liathus in valle;. ;neque:millena tela /in cae :iarume Pfiln.ss, flris fregerunt., neque, terruerunt amor. unus cupidineus fuo vulneravit telo., pro- flravit igne , vicitque feva :voluptate , le- Amor Wenereus exitiales cexdatat thali lenocinio: veré Seneca : .4mans quid &upiat , [cit, fed .quid fapiat non -videt. flammas yquibuscaflitasextingui- Quàm inops prudentis confilii! quàm czecus, atur 5 0 relique-virtutes cine: Ii, Q vecorseít, .quemamor :cupidineusceítro idiunt, z'Rego f*l IQ ' brute-voluptatis exagitat : .czeca circumfue X f. fus caligine in baratrum:ruit omnium fcele- ,UI -*iüpidinei amotis áffuefcit «ïbnoti- fum : -qui enim thorum violatalienum viro J niis omnesáà fe extorres (init virtutes Q * -eft injurius ; :cujus uxore abutitur , 'liberos abire., & proclivis fit .ad fingula vi- 'tia : -adeo enim libido hominem .immutat, fufpectos, incertósque reddit; & quos Deus «conjunxeratin uno corpore , ac ípiritu,di- 'ut ampliós homo :non:maneat in homine, ffcindit, feparáque adulter ., «cui fuccenfens 'quia ; hominem turpiter .:poftquam:exuetit, 4 Ambrofiusadulterii vefaniam acuté pungit., in: pecus degener nonnifi-brutorum delecta- NAHS ATA * : & .arguté«corripit:: '& D.'Chryfoftomus tur voluptatibus; ubi amor imperat : cupie 4Homil.3, . de verbis Ifaie s Volaules.afferit :dineus , - ibiexulant -illicó 'virtutes , fitque fucatásque, ac ferales éffe voluptates , «quas 'vir cereus ad.viuum,, :fed (ilex ad virtutem, amor:exhibet .cupidineus inquiens:: /Na Jut reä&..deiploräcxecinerit" Venufinus Vates. * u« potef^effe voluptas , ubi metus ,ubi di- ferimen , ubi tantornm malorum-expetiatio, (Cereus in vitium fetli , mouitovibus wubi tribunalia, ubi accu[ationes, ubi Judict afper , 3 Srayubivruinayubi gladius , && caruifexs ubi In Pfdl, Wo 1 "hoc eft, cereus:eft non in unum duntaxat, -"Aaratrum;£ deploratio? 8 ponamusbacome mia tolli,.quomodo feret con[cientiamredar- Íed in omne prorfus vitium:; .an non fuper- bize famuülatur , qui comptulus, :mundulus, guentem , quomodo fuflinebu «caleflis «curie nitidulus é meris fucis,& adícititiis pigmen. fententiam, tribunal dllud , quod: neque pe« €unia corrumpitur; meque adulationibus ac- tis, vanisque nitelis formam fibizadfiruit, ut -amafiz ;placeat:? -An non avaritize forde(cit quie[cit, nec potentia reprimitur , necmen-. 4dacio eluditur.. «€ono? .cüm :enim e media virtutis fede de, jiciatur, nonnifiextrema occupat vitiorum, 14 En in quot perduxit amor :cupidineus Davidem flagitia. .Primó per:mollem cul- fítque.propterea avarus fimul , '& :prodi- citram, per fomnum pomeridianum eum di. 'gus;pecunias enim avare congerit;quas éffuse cum meretricibus àbligurit..An:mon torque- fpofuit ad flagitia quaque perpetranda;qui- bus pronubus fuitotii torpor. :Secundó ut -tur etiam invidia ? id.abundéevincunt cen- ties recantatz prifcorum tragediz ,. prafere lapfu rueret graviorein precelfum adduxit domus Regiz folarium , ubi cüm nihil ferii tim Troiz difcrimina, & excidium;plurimo- rümque non Urbium tantüm ., /fed & 'Pro- €ogitaret , mentem apparavit vanis,ac im- "Tertió vinciarum., ac Regnorum everfiones., 'hoe puris implendam cogitaconibus, oculos adhibuit emifitios , :ductorésque ad minum :cruenta clades, fzvientia bella, lu« 'gubria funera, An non rperfidam :etiam flagitium; incuftoditus fiquidem vifus ne- glectam prodit mentem; '& per oculorum invehit idololatriam vitiorum «omnium ; latcivientesafpeétus prima pugnz praludia qué feracem; ac turpiffimam matrem? 'Quid virtutis fuperfuit Herodi poftquam 'Heroe inivit Cupido. Quartó mulierem foedé con- f cupivit, GC cüm czcus fit amor cupidineus, diadis:adhaefit petulantig , cujus 'inceftum neutiquam potis fuit lachrymis delere , fed —— non vidit alterius effe foeminam : nec fuam infpiciens Maje(tatem eos mifit;qui fuafione, «cruoris rivulis fubmer(it innocentiffimi iB.g. & prece Ípeciofam mulierem ad fe adduce- ptifte caput. 16, rent. Quintó patrato adulterio vocatut/ Quàm fzevusamor eupidineus? infatia- Urias & caftrisreduxinRegiam. Sextó pal- bilis eft charybdis , qui non tantüm vires liolum fceleri,ut obtenderetur; foetusalie. animza; verüm, G totum corporis tobur, nus fupponendus erat Urize, non fine gravi totümquevirtutum cenfum miferé abligurit, juftitize Ix(ione , nimirum libido fibi blanda, avidéque abíorbet; id.enim proprium cu« fit aliis fzva, — Septimó infamatur vir inte» pidineo amori virtutes animo, voaletudi- Ys nem Ifmni de Affehibus Tam. II. *'F)*v ,;, r - 172 :s- Differtatio VIII, x i af nem Cofpori -& ctumeng nummos fubtra- cupidinef noxám aliis fufpicentur ínnotuif- tà here, vixque aliud reperies vitium , quod fe. Ex hoc feeculentiffimo fonte diffluunt h tam .nobilioti preda, tamque opimis trium« imbecillioris fexus, & lubrice adoleicen- f phet fpoliis ; mentem foeditfimis implet co- tiz errores, quibus in facrz exhomologefis f gitationibus , animam fordidiffimis inficit fecretiffimó judicio malunt ignis gehenna- f impuritatibus , noxisque interficit. lethali- lisfieri reos, quàm hujus vitii imagina- bus: id tamen cum cateris vitiis commune; tiam fübire infamiám ; quamvis forraffis animam, quam interfecit , ream | efficere nullum-fit hoc vitio hominibus frequen- sterne mortis; fiquidem vel uníca dune tius; nullum, quod tam enormes ho:ai- P taxat cogitatione foedam hanc impuritatem num fpargat ftrages. Nil ergo homini magis redolente obnoxii reddimur aternis gchen- noxium amore cupidineo ; eftenim, qui fo- [ nz flammis; fi eidem affentiamur: is enim res aperit gehennzg, viam fternitad aterna seternz [e morti objicit ; qui cupidineo « ( füpplicia, & vel ipfis blanditiis vulnera in- ftuans amore impuram cogitationem fciens, fligic lethalia, quibus interficit, volénsque in oble&tationem ampleélitur ex Augullino /Jib. 12, de Trinit. cap, 12. Ubi Hinc amor cupidineus tefte Anafta- 19, ÓH fio Niceno. Quies eft ferpentis , Diaboli Quaf? 63 4n ait: Torus bomo damnabitur , nifi bec, que : !, folatium, officina doemonum, vipera veli- /cri pusr, 6 fine voluntate operandi , fed . tamen cum.» ta: & tefle. S. Maximo , Hominum naufras Serm., 39* voluntate animum talibus obleciandi, folius gium , guietis impedimentum 5 vitz cae cogitationts fentiuntur effe peccata per , me- k.p.tivitas, quotidianum damnum , volnntas diatoris gratiam remittantur, 17. Hinc non abs re caítitatis culturze, vel ria pugna , fumptuofum bellum , leena E ampleclens, fcylla exornata, charyhbdis fu« ; h maxime addictus mellifluus Bernardus, cum cata : tefle Chryfoflomo; Naturalis ten, Homil. 192 . Íe len(iffet per tartarei hoftis infidias impu. tatio , defiderabilis calamitas, domefticum /vperMartb, ris hifce pulíatum cogitationibus illicó ex- ïg: periculum , delectabile detrimentum , vo- i clamavit : 24bzte binc latrones , abite la- ] *. tefle 2rones. luptas f2viens , blandities crudelis —— —R Latro fiquidem eft amor cupidi- Ambrofio , Janua diaboli, via perverfita- Li^.offie. neus blanditur utrapiat ; allicit furrepturus tis, percuffio fcorpicnis. quidquid nobis ineft honeftamenti in . vir- 20, nb tutum cultura P] e ofculum ment:itur cum Hujus conclamata eft falus , quem VOa [ ]o'abo", ut ficam infigat in Amaíam, quem hzc lues inficit ,. & fordidum hoc coenum fu. ew adir falutatum ; unde recté monet. Seneca ; averfum à coelo detinet ; imó & . pracipi- Fþl.j?. 51( 1'?, Voluptates pracipué exturba, 6 invifffmas tem adhuc viventem agit , cujus turpe dedit & a babe latronum mores in boc nos amplexan- poíleris documentum Galeaceus . Mantua« nus inter primos fui &vi Heroés: hic cüm tur , ut Sirangulent, Epidemica lues eft ve- nerea voluptas, enecatenim , in quos graf— forté puellam , quam deperibat ar&lo fibi fatur. Eh quot non perdidit hzc unica obviam haberet in ponte: : & illajocigra- tia dixiffet equo infidenti Galeaceo * quin peítis, quot . non interfecit ferale amoris — EM aa. i AAsa .AA. d5 cupidinei telum , quot non profligavit , tu mi amator, qui tantüm tibi bello jactass Q in acie places , & ponte bocce . in . füb- proflravitque impurus hic amor ? Àn nos temperabimusà lacrymis ? fi con(ideremus, terfluentem amnem amoris mei gratiá de- filias : quot fortiffimos zque ac Sapientiffimos, & hoc audito adeb actiter cupidi- .E — N pientiffimos expugnaverit; viceritque fore neus amor Galeaceum in . corde. pupugee a d titudine commendatos, ut Samfonem ; Sa. rat, ut incitato calcaribus equo íe cum pientià infignes ut Salomonem; pietate ,. eodem przecipitem dederité ponte, & lapíu ac mititate laudatiffimos, ut Davidem; nos exanimatus vix natando é Ticino fluvio e- igitur , qui flamus , oculatiffimé caveamus; merfit. Quid ? quód vir bellica | fortittiz ne & nos cadamus, cüm nec Samíone fi. dine celebris ad unius puelle/ vocem vo- luerit fic de ponte defilire ? An non fuit mus fortiores, neque Salomone Sapien- -— 9. «$4—. €99 t £ tiores, neque Davide fancliores. hocextremé infanire? quem inacie ar- mati exercitus non terruerunt 5 amor cue 189, Nullum eít vitium ifto magis fubdo- lum,; cum blandiatur , ut fzviat; alliciat, pidineus unius fordidulz puelle voce pro- A ut interimat; ofculetur , ut vulneret; de- flravit , egítque in. fluvium pracipitem, Nulla tunc Galeaceus feria Occupatus «co. licias fpondeat, srummas intentaturum ; dulcia exhibeat,venena propinaturum; mel- gitatione , & otio detentus facilé victus la promittat, aconita allarurum, — Nullum cecidit ; eft (iquidem amor cupidineus otio- Íorum negotium ; hos enim potiffimum ex fexcentis eft vitium ifto turpius ; nul- lum de quo magis erubefcamus , cüm vel occupat , qui otio indulgent , & dum otio ipfum nomen ignominiá non careat, tefle vacant in rem incidunt . negotiofiffimam , illud fiquidem otium magnum illis nego- P w -—————— Apoftolo przcipiente , ut quze hujusmodi funt, nec nominentur in nobis. Ex hoc tium faceffit, An non pee— p .P?rinde eíl ita ama» enim turpi vitio oritur pudorille, quofo- re, ac de(ipere? DA 21., | lent ingenui, probique homines affii ; fi NNon juvenes tantüm , fed etiam fäne;!, femel patratam aliquam ex fuafu amoris hoc &íluantes amore defipiunt , & ideó | » fämerxt;s f Amor cupidincus maloram faber þemicicm cudit 173 Ls T. amentes audiunt , quia impudicé amantes : res, & ,,teüycs , iat-e'rmgant team innocentif- lo tales fuerunt, qui pudicitise aufi funt Sufan fimam; adíunt cum ipía parentes, filij , pro» f nzjn(diari : impudici hi fenes praefecturá pinqui non tam de fua , quàm de tribunalis d* tunc apud Hebrasos fungebantur ; fed, capti juftitia folicitis quos omnes fqualor , & de illicio venuftatis pulcherrime Sufannz, pre» luctus occupat : ftat matrona pudiciffima [ snaturé adulteri ,. na&ctique occafionem ad- accita ad.caufam, & fententiam audiendam le ulterium intentárunt : tenebatur Babylone calumnijs oppreffa, fuis madida lachrymis l^ cxteros inter captivos Sufanna , cujus no- & judices ijdem Graccufatores fimul , & te- smmen Chaldeis lilium olet : ficutenim lilium I$ ftes repugnante conícientiá , obítante jufti- )u interflores , non tam corporis proceritate , tià innocentem damnant neci crudeliffimze, d quàm adoris fragrantiá prae ceeteris eminet ; O homines malé procos ! à viros inhuma- ]e ita Sufanna praeítantiá caftitatis czteras ane * nos! itane damnatur virtus, ut vitium tri« teceflerat foeminas $ habebat hac hortum umphet ? ita ne f2vit inhoneítus amor , ut varij generis arboribus confitum , & ad fin» innocentiam profternat , . quia vitio favere b ,96 renuit Sufanna virtutis cultrix , & cuftos2 gularem excultum amoeenitatem : pifcina e- li Q,Jlij? N tiam vifebatur , in quam defilientes ex fub- ibat deferta ad fupplicij locum vitam forti» . ferityr, limi pellucidi latices, populos non tam ad o- ter pofitura, & mortem obitura pro cafti- 1 , UE tate; cüm flatim prodijt adolefcens anno- culorüm , animíque folatium trahebant , ] Quàm ad corporis artus lavandos;folísque z« rum non ampliüs duodecim nemine Daniel , à Ii- ftus lympha temperandos frigiditate. qui divino concitatus fpiritu palam profite» i lac fub pomeridianum folis eítum , fe Su. J tur iniquam fuiffe fententiam latam ab ijs , fanna contulerat, opacatas inter arbores qui tefles fimul , & judices fuerunt , & in« non tam urentes folis radios declinatura , - Aææ;l. H 9: ! juftam czedem ; rogátque enixim , ut judi- [nevMacti, d quàm íruticofis feptis occultata corporis cium impium retexatur : ciímque Deus in . , membra ablutura, & fortáffis jam ad id ru- puero, & ejus fupraztatem fapientia loque- :J 3 rali in illo feceffu fe parabat ,. cüm ecce duo retur , eidem partes cognitoris , & judicis u H acceduntlenones canitie nivium quidem hye- imponuntur , íententia retexitur 5 accufa- mantes , fed igne cupidineo intus 2ítuan- tores , perverfi judicij deprehenduntur rei , tes ; hi ad (celus , perinde ac equus & mu- 10, innocens proclamatur Sufanna ; qu& à nes lus adhinnientes pudicitiam integerrimze Su- quiffimis fenibus libera evafit, Quàm ime fannz folicitant ; reluctanti vim minantur; probus cupidineus amor , quo perverseé z« ac lupplicium capitale. Quid fcemina etlet ftuantes fenes, impuras flammas fub nivibus a&tura? hinc fidesconjugalis, timórque Nu- foventes canitiel , pejorésque rivales, & a- minis f]a»gi-tium prohibebant : fed inde ex- mentes potiüs , quàm amantes , furore ma- tremi fupplicij ; fummique dedecoris metus gis, quàm amore infanjérunt ? fed quàm praes g ad tuendam vitam fuadebant. Sed ne Nüu- clara, & illuftris pudicitizevirtus, qua la- mini , & marito injuriam inferrec, obilitit Ícivientes refpuens Judices, caítum enanci- malé amafijs fenibus , renuitque impuris fcitur prefe&tum Danielem , caftitatis pro- eorundem flecli votis gratior pudicitià ; pugnatorem ,. & nequitiz profligatorem , quàm formá fpeciofior ; & quamvis fenes a- quo Sufanna innocentia luculentiüs trium- mentes potiüs, quàm amantes cupidineo phat ? pulchré D. Auguftinus, / 2y/rzz; s Toss, ?5 «ítro exagitati infanire ; ac furere acriüs de Deo pudicitia coufequitur , eum 7udi, ferm. 4«x. j inciperent,minitantes fe infame ctiam telti- cem virginem . promeretur. Secura enim s monium dicturos contra ipfam , ni'fuis an- eft de vittoria caflitas , eui eft j"dicatura s nuat votis ; non tamen movere valuerunt virgimitas. — Pudicitia autem cau[as nifi vir Sufannam paratam potiüs frangi, quàm fle- pudicu audire non debuit. JZalem €nin ar- &i: maluit enim alieno mori Ícelere , quàm burum meretur caflimonia , 4pud quem nom Íuo; ( tamen.moritur, qu& tam przclareé gericlitetur verecundia.s, erat moritura ; non enim motritur, qui pro Qui amore cupidineo ärd&t;]udexnon- j« à ] virtute perit , fed immortali vitz fe parit :. nifi agreftis , ac inhumanus effe poteft , & ne violentia fibi inferretur profuío ge- quem propterea virtus excludit ; ne quem mitu fuppetias altiore voce expoítulat, íed innocentia excufat , inhonefti furor Judicis AE EE eludunt clamorem flagitiofi fenes , qui re- accufet. — Speciale eft virtutis privilegium clufis pomarij foribus , in vindicias depre- Judicem confequi ftudio caftitatis mitem , henfi íceleris fervos advocant , & mentiun- culturá pudiciriz humanum , curá virgini- tur juvenem quendam perpetrato cum fce« tatis pium ; talem Sufanna cum fuerit ena« mina Ícelere fuis elu&tatum manibus fugá di- 6a , ejus virtus nitidior fplenduit , eóque lapfum , relictà Sufanná conforte flagitij in praclariorejubare ; quó velipfam Lucretiam eodem , ubi adulterium . commiferat . , Romanarum olim fceminarüm commendas loco, - tiffimam obfcuraverit : definant fuam Ro- 22, Vocatur in judicium Sufanna foedi ad, mani Lucretiam in flngula'ris pudicitiæ i?- ulterij rea, fruftrata lafcivia in rabiem ver- luftre producere exemplum :. habet. hebrza 1l fa fuit, G amor cupidineus in exitiale o- gens long? fortiorem, ac conjugalis caftita« tis ftudio illuflriorem heroigam , dium ; fedcdt Judices ijdem , qui accufato- qua. integ Y 3 Captis 174 kDivffcrtatiycï Vil ?( captivos libera , in f etvitute Babylonica haud f Centoculos dixeris , quos amor impudi- 25 vitio ferviens , & extra patriam patrias le- cus inflammat , ut fucata mulieris venuftate n f ges religiose obfervans , virtutisque dome. fruantur , & oculos depafcantur ; fed Ti* fticze inter Barbaros agreítes , ac lafcivien. il refiá funt czciores ad videndam , perpene tes viros tenax ; famam ante maluit, & vi- dendámque meditati fceleris turpitudinem : p( tam perdere , quàm pudorem. Lucretia [ undeSalomon. ia impiorum tenebrofa : Proverb. 4, velimminentis mortis metu, vel dedecoris ne[ciunt , ubi corruant. Hanc veró offu« hi [ incurrendi timore alienze ceffit libidini , con» fam menti caliginem invehit feeda libido , ceffit Tarquinio , quod ab ipfa petierat , con- : gäl.;h !4' qua dum intus glifcit , fumum premittit fenfit Lenoni, & flagitium admifit ; cüm flamma , tetráque caligine mentem obfu- j Sufanna nec timore fupplicij.nec horrore in« , fcat , luménque extinguit rationis , ut nec famiz divelli petuerit à firmiffimo caftitatis quid agat , cupiátve , potis fit videre ; ut i p conjugalis propofito. — Lucretia fceleri pa- meritó exclamet Hieronymus , à luxuria . trato aliud addidit fcelus fe ipfam interimens, ! Ó ignis ignis infernalis ! cujus matería gula s cüm hac nece flagitium non excufaverit , fed eupu flamma fuperbia , cujus fcintille prava exaggeraverit , ut fcité Poéaz colloquia , cujus fumus ánfamia , eujus cinte [ immunditia, cujus fini gebenna, — . An mon Si fuit ille tibi Lucretia. gradus adul- dum obíconis . dedecoroíz libidinis infervit g( ter i homo voluptatibus .ccutiens in feipfum Immerita ex merita præmiamort.e furit, [zvit ,ac infanit ? non melatetpifcess peti:. & aves fallaci capi.efcse .obleStamento,, fed Sín potius casio vis efi Allata pudo- homo lethali oble&tatur veneno, ä ri, JTempe- rantia corpus reficit »€ui viresadijcit; luxue f 7. 3ádit V Quis furor eff , 'hajii( erimine velle mori ? ria veró viresccorpori adimit., quod infrine git, enervátque : fibi nocet , qui «orporis | | Frufira igitur laudem captas Lucretia, infervit delicijs , nutant crura, flacceícunt nzimque brachia , .obtunditur acies mentis , infufca» Vel furiofa ruis , uel fceleratas tur lumen rationis , zegritudinescontrahunt cadiss membra, perítque in homine omnis felici- po tas 5 hinc Ícité Nyffenus, Crudeli domi- Sufanna veró mori maluit , quàm fodari , Xb de -wiM [ na ,.Ac rabto[a luxuria.efl.s ibidine .quafi -Moyfis. haud ignara, eum nihili virtutem facere ; Nos edocuit Su- f'imuli fervilem exagitans.mentem z - perine cui nimis chara eft vita, de ac Turcico addictus famulitio duris jugi« fanna quanto laudabilius , ac fatius, fit Ja- :ter divexatur laboribus,, concutitur virgis, :;: &uram potiüs millenam corporis *fubire , 'torquetur cruentis verberibus 5 itaqui fe cf« quàm femel virtutis ; feu perdere Dei gra- froeni addixit libidini, heram -adigitur pati tiame - rabiefurentem , & fevitiefamuli fanguinem fitiententem , imó;& necis.appetentem , ut 50 IV»O enim ait Seneca, Luüxuria febris efl , & Lb 4,54. quidem €à acríor , quà non tatlu venarum , £ur. quafe, wec in cutem effuffo colore .deprebenditur 2 €Ap, 13. Adeo noxitis cupidineus.eft amor , fed cor ipfum excoquit luxuria , invitlum.s ut fí flammas accendat , 1enebras offun- 3malum , G ex molli , fluidóa dat; ne quid bomo agat , videat ; & ue durum 4t. que pattens, praceps millena in. fcele- T4r9HAL. TIn quos non 'impingit zgritudinum fco- 26. pulos, qui mare traijcit , ex cujus zeftuan- 24 te fluctu Venus natafertur, fimülque flam- & TIl in homine ;am»Ofef:cupïdineo'-:hagis noxium : quia cüm flammas accen- mas enadia , quibus homines perderet? que IN incommoda non incurrit , qui hisceoccurrit dit , tenebras offundit ,. ne , quid voluptatibus ? qua mala , quas pernicies homo agát , videat: hocqui —ardent-impudi- €o amore , omnem à fe divinz prafentiz non adigitur fubire ; qui amori obfequitur cupidineo ! Zelotypiz anhelis flammis adu- cogitationem abigunt , & voluptatis coeno involuti, neque oculos aperiunt , ut coelum ritut , fodiffimis urgerur defiderijs , cu- videant : declinaverunt oculos fuos ( ait Ícri- ris divexatur folicitis ; neque morbus ani« mum duntaxat inficit, fed in corpus etiam ptura ) st non viderent celum ,. neque re- cordarentur judiciorum juflorum. "Tales graffatur, cujus venuftatem deturpat , vi« gorem exugit , robur exedit , ac prematu-- füére lenonesSufannz , G quotquot in Ve- nerem proni cupidineum fovent amorem ; ré vitam abícindit , adeó ut unus cupidi- neus amor calamitatum fecum trahat collue tàmetíi non fint oculis deftitui, nontamen viem, accompedes inijciat, quibus liberta- vident , quia in ccclum non audent oculo- fum attolere lumen, unde fulmen timent : tem auferat ; duriffimis enim illigare novit catenis , quibus , fibi addictos coeno foeti- eft ha« cecitas , quamaccerfit animus malé fibi confcius, qui lucem fugit, & tenebras darum alligat voluptatum , quibus non fo« quarit. ]üm viribus deftituuntur equé animi , ac core poris ; Amot/ cupidineus malorum faber pernicicm cudit. 17j ,.' i $3 M P An non verum afferuit S. Maximus , chim 295 " poris , verüm & in fadiffmam prolabuntur ? ) fervitutem. mulierem dixit ,. Véri naufragium , ftti-. ,v - , [, Teftis, ut fuperiüs diximus, eftSam- piuofum bellum , ia captivitatem , exor« 7* natam fcyllam , larvatam charybódin , ani« le — fon, priüs ea fortitudine praítans , ut licér mal malitiofum ? .an nou reété Ecclefiaftes in leonem incidiffet , jubà horridum , curíu : ait : Jnveni amariorem morte amulieremas & peraicifimum , fame exagitatum , àc in- non tamen omnem , fed eam lenocinantemg flammata oculorum torvitate cruentam mi- t æ"wf&' 4i x qua blando in finu amorem fovet cupidine- nitantem necem ; impavidus tamen rugien- um , quzque laqueuseít venatorum ; neque É tem feram expe&tavit, quàmilla(tri certa- " | .,'?IM'I'B. ,4. mine profligavit. Irruit Spiritus Dominuzi alios dixeris.effe venatores, quàm tartareos , . quàm.cacodcmones ,. meretricio qua(tu $n Sam[on, &5 dilacerauit leonem quafi be, compendium inílituentes : neque à vero te t dum in. frufla difrerpens , mbilomninó ha- &ens in manu. Qaaàm fortis , & potens . aberrare finitS, Chryfoftomus , -qui non Hemil.a. i2 diffimilt allegoria cellam meretriciam diabo-: Acaczh, Samíon cüm caftitatem excoluit? quàmin- li vocat officinam , in qua tartáreus Proxe: In Epiff,: fignem victoriam detulit ,^ càm nullo adhuc 1. ad (C6- neta hanc infamem mercenivanum exhibet. vintb, 6 voluptatis lenocinio fraétus rugientem leo- Imó cacodoemones foedé adblandientis mu- nem pluta difcerpfit infrufta ? fed cüm primü ur- lierisllcnanes.aübrit, qui meretricibus ama- impudico ceepit amore infidae mulieris tores conciliant : tartareus enim hoftis le- :ä geri , tunc inter fraudulearas delicias , & captio(as adulationes , fecretum aperuit , & nonis inftar plures fcedis fuggeftionibus , ac libidinofis (uaftonibus ad fcorta pertrahit ,. g' poenas ftatim dedit incautze reletationis : ca« quia lenones cum feedis hisce muliereulis ptus fiquidem à Philiftheis , vinctus ,. de- capillatus , oculísque orbatus in zrumno- quaítum partiunturinfamem; ita tartareus Dermire eum.s leno amafiorum fortuünas mercedem finit effe - Jadia 16, fam trahitur fervitutem, *ï& && in fiau fuo recli- fecit fuper genua fua 5 meretricis , refervaturus fibi fpolia anima- L nare caput , vocavírque ten|orem , & rafit j Pra hisce tamen al legorijs ea videtur feptem crines ejus , & capit. abigere eum , G Qs mulieri amorem foventi cupidineum magis À f& repellere; — En quàmnoxius , ac impre- bus amor cupidineus, congtuere , quae Ecclefiate magis placuit ; 2 s Samíon antequam e jus *æüuät;et' 'igne. venatio fcilicet, que in qua(tu hoc meretri- L deqiia 5 cio , vel maximé fe prodit ; fingula enim rugientes , ac [zvientes leones impavida ma- AMoy(t, nu difcerofit , & illufires de proítrata bellua adblandientis foeminz membra tartatei ve- triumphos detulit ; íed cüm primüm im-, natotis funz inftrumenta capiendis homiui- t adha-. bus aptiffima, Expanfumrete , feu fagena pudico captus amore fceminz coepi cot eít mulieris, licet enim intus cor lateat in rere ,aique in ejus dormire (inu,oculos pere, dit, viribus deftituitur, tetrimque derru» pe&tore ; externis tamen fe prodit indicijs, fronteadulante , vultu adblandiente, voce diturin carcerem , brürorámque tericur la» allicientes. geftüque lenocinante, lmoónon bore , ac moiz volvende, ad ignominiz L incrementum 24dijceitur o an non utiliüs ei incordetantüm reterecondit, verüm & pee ' Lih, 4 tà fuit rugientem xqué , ac fzvientem incure éori plerumque adijcit , talia dixeris reti- culailla, quibus impudice mulieres nudum t quf, d tiffe in leonem ; quàm, adblandientem ; ac ij l lenocinantem incidifle in feeminam ? fera pectus furtivé oftendentes , eó ncquilis fz« viunt in peraiciem virorum , quó calidiori I rugiens trophea attuíit gloriz; fed foemina adblandiens dedecora invexit infamiz ; tera diffimulatione retia expandunt. Imo non pectori tantüm , fed & capiti heec exten- caput coronavit , quod foemina capillis de- nudavit ; fera in fruíla. fra&ta Samloni dunr retia , qvafitota mulier zete fit incaue tis vitis capiendis expanfum : . nil feerhinis 16 confaluit integritati , fed feemina venuftate familiarius ,. quàm reticulis comas comple- & calamiflro fucara vires effregit ; feta di- Ícerpta proprio fanguine illuftrem coloravit dis nec ullaopportunior fylva, quàm eri« nium muliebtim huic venationi áptarda, ^ purputam , quam fcemina laíciviens fecde de- cüm etiam facet fponfus fe captum fenferit Cam, a. turpavit lenocinijs voluptatum ; leo dulces fuppeditavit favos , fed mulier mellita mi- rete hoc éxpanío in fylva? ^ Pulserzfhi -cor meum foror mea [ponfa. ' Qued f quaras ;. "miltravit venena : vites fcra addidit, . quas mulier ademit : & Samíonem, quem lee quoinftrumento? fuübdit: $w wwo crine colli rugiens, &ad ptgnam in(tructus non vicit j £4i: majorfiquidem in crinibus , cincinuis, adblandiens mulier devicir.: rugiebat leo calarnifttis , orngtüäqucï coman'xmvis ett luf xuria. l & impavido pe&orc acdentibus oculis, hor- 3I * " ridis uaguibus ad preedam armabatur , ,.cui Sed quid de oculis dicám non unius fla- inhiabat ; fed ferz favities Samfonem non eitij reis, necuno duntaxat nomine infami- bus? an non muliebres oculi irritamenta, lait ,. cui triumphos cudit inconcuffa pecto- ris, & brachij fortitudo : at amor cupidi- funt vitiorim , fomenta libidinum , duces fcelerum , & faces gehenne ?; Non abs re neusin Samíone , & mellita in adblandien- fuit, qui muliebres oculos cupidinei amo- te foemina fraus, adulatio fraudulenta , fu- ris dixerit Proxenetas ; quiahisce internun- cata illecebra , larvata blandities cum pro» xercetur ne« * tijs hu,jug ,propudiefa; --mgi*'cïs € ürärugþ. gotium, 176 Differatio: VIII. Lucianus oculos dixit lenones , gotium. $, V. primámque cupidinei amoris viam : Helio- dorus przecipua inflrumenta amatorize falci" Muliebris cultus , ornatus ,. E8 | nationis: S. Bafilius de vera virginit, Prx- venuflas pudicitie ormatum devenu- vios Duces , ac pronubos oculorum jactus fiant , cafttata candorem denigrant , pro« effe vultejus, cujus manus miniftrz funt ta- bósque mores improbo corrumpunt Gtüs: nec minüs apf& fpeculisconcavis mu- 4morec s. liebres pariaveris oculos ; ejaculantur fcilicet incendiatias amorís cupidinei flammas , qui- Uód fi de membris corpdris ad eo- 33 busambuftà , vel obfcuratà in hominibus ra- rundem tranfeamus ornatum,quan- tione miferé hác flammá correpti czcutiunt, tz in muliebricultu, ornatiique ad & feedé labuntur. Sed non oculi tantüm , feedas libidines , .ad nefanda vitia, ad (ze- — —^ u ,. u ^ es. u o as edwR — d w2 -- verüm & totus vultus in perniciem hominis vientes voluptates deprehenduntur illeceb- à muliere concinnatur, Quid enim funt r2? cüm infames ille , ac proftitutze pudi- muliebres fuci , & pigmenta ? quid mini- citiz venatrices , utloquitur Petronius , pro» um, &cerufa ?' uid herbarum , florám- ftent. in nebula línea, ventum textilem in- dutze, que fucci palpebris venuítandis , genísque Veíles (unt ipfis translucidz , & ita fucandis , quàm larvatz illecebrz homini- fubtiles , qua araneorum induftriá videan« bus illiciendis, laquefque minus cautis irre- tur intextz :. unde Seneé£a, Fideo fericas Lib,7.de Le- tiendis ? parüm fiquidem illecebrofa foret vefes , fi vefles vocande funt ,. n quibus efic, cab.9, muliebris forma , & fru(lra luderet, fi ab nibil ef , quo defendi pudor poffit ; quibis hisce mendacijs adminicula non fumeret il- fumptis mulier parum liquidó nudam fe non ludendi, Infolens pavo referente INazian- effe jurabit. Imo nec pretium deeft, quo zeno oratione in mulieres amibitiofas , quo- fiat pudor venalis : fubdit Seneca : 74j z« ties turgente collo , pennisque gemmanti- 2108f jïngulas jz'nguli: auribut comparatos 2 "a. ^ bus fuum explicat in cauda orbem , eó cz- jam enim exercitata aures oueri ferendo funt; ciorem , quó plures aperit in eadem oculos Junguntur inter fe , & infuper alj binis fu« focminas clangore ad Venerem incitat: & perponuntur j .ut bina , ac terna patrimonia ait , emirabor , fi tu aliam ob caufam for- auribus (ingulis appendantur, Quid i re- sam depingas , quám ut comptulorum.s , cenferem fplendentes torques , gemmeas falacitimque-virorum oculos ad te conver- armillas , nitentia monilía , reliquümque tas , corda attrabas , mentésque illaquees. mundi muliebris apparatum , quo infeliciífie Quid de oris , labiorümque dicen- mze ifte publicarum libidinum victimas or- 3 2e dumgratia, quam comicus vifcum vocat ju- mantur zeque , -& onerantur? ut enim ada venibus capiendis ? cui fi cantus accefferit , motavit Cipryanus : Nwllerum ferà pretio. Zi,de ba- De Sand, fubdit , Cyprianus tolerabilius effe , fibilan- ffor cultus eff , quàm quarum pudor eff vilà. bit.virgin, Clerie, tem audire bafilifcum. Pe&us vertó mu. Quis hisce ornamentis captus non devenu. liebre mera eft cacodcemonis fagena : ma» ftetür ? Quistot inter gemmarumilluminas nui font vincula, im& & rapaciffimus , ac tos nitores non cecutiat ? quis hisce blandi- tenaciffimus polypus ; quem ex Jerogly- tijs ille&tas non emolliatur, lenocinijs Cape phica /VEgyptiorum difciplina fymbolurm effe Lib. 27« tus non trahatur , & infidijs quxfitus non Veneris edifferit Pierius , inquiens. circumveniatur ? Infurgit tunc cupidineus amor, qui paulatim glifcens ferpit, & virus . Namque fub æq'uoriä;u d'eprehanfum,pag in vifcera fpargit , G ita per prava defideria Iypus boffem. confenfum extorquet, & in perniciem tra- Continet , ex omni demilfis parte fla- hit hominem : fiquidem ut ait D. Grego- gelia. rius in moral, Ex fupgeffioue oritur cogi- I4H0 , &x cogitatione affetito , ex affetiione Nþn enim foeminez manus », quos comple- deletlatso , ex deleatione confenfus , ex con- Guntur , aliter irretiunt , involvunt , te« Jenfu operatio , ex operatione peccati defen- nent , ac flagellant. Neque fuis carent mu- fío , ex defenfioue gloriatio ,. & ex gloriaf lieris pedesillecebris, quibus capitiinfidien- ttone aterna damnatio. turvirorum ; prafertim fi lafcivis faltatio- Hoc unum fit nobis remedium contra j4 nibus frangantur in numeros ; hi enim vel hoc perniciofiffimum virus , quo totus ho- ipfum 'caput innocentiffimum Chriíti Pro- mo corrumpitur, cupidineum hunc amorem dromi Joannis Baptifte perdidére , ut enim compefcere in cunis , ne cum adoleverit , in K Lib. de Vir, ait Ambrofius. Càm Joannes Chrifli pre- nos fzviat , nósque lethaliter vulneret , ac ! giüif': muntius [altatricis oprione jugulatue exemplo dementet ; fi nunquam incipimus amare , fít s phanocuiffe [altationis ilecebram ; nunquam defipere incipiemus. Quamvis quam facrilegi furor& blandus videaturamor, acita cicur, ut te- Aenttam. nui filio capi, ac illigari fe finat ; in fzvio- rem tamen adolefcit ftatim feram , quaz ne- que armis, neque machinis adigi videatur , AO O sitque de ipfo vera parcemia egri2s ejcitur , " quám non admitfiguq bofpes. Quód fi cas nem 3 a Amor cupidincusmalorum faber perniciem cudit . 7 7 nem cau"dä , Glupum aure tenere laborio. Fugienda e(t.mulieris facies perinde , acferae lisanimi fax ; -ejus enim vultus.vulnus nchis j fum eít ; certé longe difficilius eft. dimitte» eít,.cavendum eft ab hocvulnere . quod non« u re , quem volupe fuit hofpitem admittere ; erinde amor cupidineus facilé cor noftrum nifi dolore curatur. — Fugiamus foeminarum (n afpectum; confuetudinem;: & colloquia; fi fubit , fed difficulter eijcitur.. «amus efta- mor , qui &unquam capitur, quin capiat ; pri« nofirz velimus faluti-confulere : inolitam misigitur ejus affultibus , quibus . per impu« fuam haud. dedifcit:mulier:confuetudiner;g alfueta hominem & paradifo expellere etiam Q« ras cogitationes animum pulíat, tortiter ob- 1j fiftendum eft , . precibus priüs ferventiüs ad ab ipfo mundi exordio,nonnifi perniciem in- []» tentat ; ac heminem perdere : at pudice funt d Deum fu(is, ut ipfe hoftem arceat , noítram corroboret imbecillitatem , íanet. infirmita- inquies., quarum.ego confuetudine antor, Q p tem; & proutinnobis eftea celeritate,turpes . Quin fint etiam religiofz ,. ftudióque caftita- tis. addicta., ceterarámque-virtutum ftodie I fatagamus'ekcludere cogitationes , quà igni« toscárbones veítibus excuteremus;neab ig« commendata ,nunquid exluto funt ,. & ipfae: (s A2:Nun- l« ne detrimencum ullum paterentur. compaótz.? - nunquid. ubi caro , : ibi fomes; concupifcentiz ? .nunquid ubi: concupifcen-: r quam quidquam licét minimum: negligen* dum eft; ^ nihil admittendum ad deliberan: tia, ibiplerumque caro infoleícit? .non rar&: la ait Auguítinus. (ub preetextu: pietatis vifcus: dum, tünc enim proxima deditioni cenfetur. ! 121 arx , fi'ejus praefectus incipiat cum hofte ob.. latet libidinis, fub. lilieto cattitatis ;; Veneris. JdEZUA i4j,5, 0 fidente mifcere :colloquia- . Quasevis itidem roía.puüngit puritatem. , . * : proríus expun«. git, pracidenda eft pravitatis occafio, qua Íolet ab otioprefertim,& gula oriri; tametlilufor: : E-tiam:*.".:::/eäd-riï Lybani , äuces- *tg,rek'gum ,M' 37* 0 fua habeatrin..-poteüate,-manüque talos,adhuc pietatis affertotes-, ac virtutum Magiítri a-- tàmen jaétus eít incertus, & ancepsalea. - miore petiti. cupidineo miferé perjerunt , & i 3* : Flammas concipit; quibus delectatur cu« qui :gloriosé. fteterent., - infelicicer cecidee 7 runt.;. latitant .plerumque fub fpecie probae. pidineus anror , fed fubtrahenda funt fomeg. s ta , neardeat ; hec prefertim ingerunt Bac- confuetudinis ingentia. mala.; : profiliunt in chus , & Ceres, fcu ventris ingluvies; quam fi primis nociture libertates, minus cauta cole; 2 oércucris,vires minuifti impudico amori, üt loquia-, :geftus .parüm «cempofiti ; inde 'enim reété Comicus Poéta:fme Cerere & Bac- modeftiz poftea fequitur neglectus., .ocu- lorum folutze divagationes , -manuum .ta*; cbo friget Veuas, ax igitur innobis Venas'non ä ardcat, (emper veater efuriat ; ut illa frigeat, &us , crebra munulcula, oris-quaedam hila« ritas, & alia blandimenta ,; quibus paula-- Íxpe guttur fiti exardeat..— T'emulentiz pe- E tim pudor deponitur; &.tota demum es 4 &illequa (emper eft luxuria : hac abigitur, fi * ) .hinc moner Siracides... illaexeludatur, — Nec quidquam inhac cum xuitur verecundia Jil,de u- Non des mulieri potestatem anima tue , u lis,vitgin, amore cupidireo lucta negligendum ; funt Ecclef. 9 ; enim quzdam-hajus ignis volantes feintilld- sngrediatur-in- vIrtutem tuAm., & confun« daris. " le, à quibus vel maximé cavendum ; funt Nihil eft enim, ait Augu(tinus in $o quedam affectiüncule , &t amicitiz, qua 39« tametíi nuilam 'videantur. pravitatem prze liloquijs, quod magis ex arce virtutis deij« ciat animum virilem. , .quàm blandimenra feferre 3 principia "tamen lunt — peccatis praiudentia, quibus fenfim fine fenfu lumen forminea ; ídque vel Ethnici novére, qui« effu(catur rationis, mens fafcinatur , concu- bus preter vanam nominis., famzque ime« mortalitatem nil fuit propofitum ; hi enim piícentia viriuth fübit incrementa , voluntas H voluptatibus capta allici tur ,.cüi etiam per« ne propriam feedarent gloriam , non.à con- fortio tantümabftinuére mulierum , fed & fzpe confeníus accedit, - Non eft, quod de calla cum foeminis-converíatione quispiam eculos coércuére ab earumdem afpe&tu:hazc. fibi blandiatur; fidilia (iquidé vafa deferimus -que ratio cur Alexander Macedo. devicli omnes, & ex eodem luto compaéli fumus: Darij filias;, . quas virtute bellica fui juris 8 equé in ferico , ac lana libido dominatur,que fecerat., videre noluit , ratus abftinendum à tali afpe&tu., ne cüm viros viciffet , ab nec purpuram tímet Regum;neque pannofam mendicorum fpernit penulam ; nunquam erit. imbellibus ipfe foeminis vinceretur ; hine quis ex omni parte tutus , fi minimas creícene 'plures-cuïturæ addicti caflitatis cum Tobo , jfedus .pepegére cum oculis [nis , -me:quid- 8b eapis .. W tis hujus impuri ignis Ípreverit fcintillas : magna enim (emper à parvis fua traxére initia, quam cogitarent de virgine , talis fuit Arfe- Fa&ta fuit mulier à Deoadjuttix viri : fed nius ,.cujus colloquium ; € confpe&lum cum 36. dolo ferpentis perfonam induit hoftilem, ut longo quodam in itinere matrona quaedam jam nihil in ea fit, quod nonferiat; urat, ac in» pierate infigais expetijffet ; eam videre nun» terficiat, « Nulla hyzna fzevit truculentiüs, quam voluit , & preces faltemfligitanti re« nullus Baflifcus afpicit lechaliüs , nulla Siren pofuit, fe enixim à Deo id petiturum , ut a us meminiffet LA LÀ talis fertur e- canit perniciofiüs : fcité cecinit ille. nunquam ej tiam fuiffe Hugo Antiftes Grationopolitas Sirenum cupis incolumem [ervare f4- nus, à quo cum quarereturà viro alio , quid lutem , fibi de matris videretur atate ,. que eum Strenum cantus efuge/ » fanus eris, causá.con oüici? & venerat , refpondit ex illiug Vere ,'nmki de Af ülibiu Tom. H 175 3- Difïbljtätï() VHE. verbis, & voce poffe quidem id conijcere ; qui admoveti ad fe per oculos eam machinam - non veróexvultu, quem nunquam adípexe- patitur, Nequefi virtus ejus nativz elegame" rat ; quia vitis afcetis haud innotuit , effe tiz faveat idcirco dormiendum ; quia ut mo« oculos , qui à muliebri fpeciofitate virus net Joannes Gerfon in przclaro fuo opere de hauriunt, quo fingula inficiunt vifcera: ca« verarum vifionum difcrimine à falfis , fi gra» vendum igitur ab afpectu, ac familiaritate tior eft pulchro veniens in.corpore virtus ; & fpeciofz mulieris , ne foeditatem inde hau- non idcircotutior , vel fincerior. Necraró tiamus, fatetur, obtigiffe hoc ingenere deceptiones 32 1mó cavendum ab afpe&tucujusvis mu« — horribiles, ad quas tinniant ambz audientie lieris, etiam qua fucco caret , st putris pu* "umaures, dum qui putantfe fpirituali dilee tnex , quem pro fanguine pulverem , fco- &ioneferri inperfonam áliquam pulchram ; bémque in venis cenfent medici habere; ta- hzrentreverain extrema füperficie; & cor- metíi ejus cutis exfuga , rugis fit exatata , puspro anima ;cutem pro medulla ,.domum adhuc feminafovet , qu& in concupifcenti- pro inhabitatione , 'extimum 'corticem pro am crefeunt. Etquamvis dicatur vetulapro, ;planta áffectu profequuntur incongruo: un* verbiali ftommate; ut notat Junius $capba.s 'de admoner Siracides:expenfus à Clemente Ef ». p yn d lignea , eó quia in ea nec forma renideat , Alexandrino :'ut maximé :cauti hic fint- qui L:.5.pedag, - nec corpori fit fua decens proportio; 'sitque "ándemnemvoluntanimi ,'corporisque fanéti* 64f« 11« «ua uirgin propterea ineptior ad abfurdam incenden- moeniam. .4fverte ,:ait Clemens, eculum & Bj muliere gratio[a , & ne difcas alienam pulcb- dam cupiditatem 5 — nihilominus foemina eít, G id fatis,ut ab ipla caveatur ; *excitan- vitudinem yait feriptura., & fi cau[am rogas s d& enim concupifcentiz femper fit'apta , & ^bac tibienarratur:2.-:in: pulcbritudine enim paulatim ftimulante amore 'cupidineo , 'e mulieris multi (educti:funt. .. .Etex ea tan» tiam fub hyemalibus nivibus canitiei , G quam ignis accenditur amicitía, qua ad ig« Íenectutis ztnea ftabulantur incendia ? cre* nem non:céff[aturum 'deducit proprer pecca- ícunt enim hzc per intervalla; 'ut quinon* itum ? vocatamicitiam ortam exigne amorem nifi tubore fuffufus foeminam alloquebatur; *cupidineum ; qui;nonnifi perniciem moliturs & ad folüm mulieris aípectum horrefcebat: sam vultu inverecündo , : froriteconftánti la* $y. VI. fcivientes oculos in'ejus inijciat vultum , G blando intus ferpente "veneno-, 'fentiat ; in- Mulier quamroizs f anguints Aece) ]. flammari vifcera , flammas in corde concipi , 'sudine nübis devincta , adbuc declinanda 4) quarum fumo caligat oculus rationis., qui 7 h'iät'mrnzz"lü-"cogn'dtio*'videztur periculi *etiam obezcatur :5 ; & 'anima' coclo nata , fifpicionem fubmovereynontamen fomes coino adfixa, & impuras'flammas adnacla énde extinguirur concupicentia, immemor fui ," & Dei , *igne quo eeftuat-, :;AA4 Ulier, quà fpeciolior ,eà folicitiüs abfumitur ,"quod fi in hec pericula pertra- 14 Éc lhit fcemina tate confecta, cmnique defti- declinanda, tametft nobis fit fangui- 'nis: neceffirudine-devincta ; :adeó ut 'tuta fpeciofitate;' qua noneririncendia ex« citatura inipudicitie:,' fi fpeciofa fit, vege- "neque cum ijs mülieribus fit familiariüs a« ta corpore , formofa' vultu ,' blànda ore-, : gendum , quas utloquitur Salvianus //ó, j.de AEcclef: incarnata neceffitudo;feu carnalis coge pulchra oculis , hilarisafpectu , procax ver- bis, geítáque alliciens ?: quod' enim pulch- natio videtur ab omni fufpicione periculi fube movere, :Effe hac in parte etiam neceffari- um id non potefít non placete ; captivat'e. nim fibi contüentes corporea pulchritudo , ; am cautionem., . ac'familiaritatis devitatioe & vel renitentes abducit. : ' hinc' Menelaus nem monuerunt Patres., 'eó!quia in illis e« me.'zf ) poít Trojam captam,' cum in Helenám , ut 'tiam mulieribus , in quibus fanguinis cone -jun&tio: ommne videtur crimen excludere, ue malórum origineni furetet ;; totóque impe- tu ferretur ad eam interimiendam: - ad pri- cum matre, forore , amita , infligante dia« mum 'tamen feemiuez pulchritüdinis intui- ' bolo fcelus reperitur perpetratum ; quapro- 'tum dicitur arma abjecifle , ' viétümque 'fe 'pter refcindunt Patres facultatem contuber» dixiffe; unde jaciebant vetetes Tragici apud nij facrorum h'oniinum,*'ae'mülïe'rum,»qu*am- "Clementem Alexandrinum hac: convicia : in Vis -*fangui'nis**'n^ecemtudine "Tobis devincta- Qb ssfirotm. r " : "?rum , : & ; Beatus Notkerus Balbolus refe* Merielaum feminea fpecie emollitum;;verbo- "rente itr'ejus-actis Eckerardo, mulierum * rum fpicula referentia, "tiam confanguinearum con[pectum ferió-de- ";"C4!ïo 7 "Mammilla ubi- vifa efl; vejetto gladio "elinabat- confcius periculi etiam 'circa ipfas Adblandiens canis, perdita: ofculum ac. intercedentis, "Solétque ad rem produci e- " eipit. "Xemplum, quod habetur in actis San&i Nili "Ergo bebetantur enfes pulchritudimness. . Junioris ab ejus difcipulo fcriptis : :cüm e« MT '400 Eft enim pulchritudo , utait Philo hele- 'nim ab Aloara Pandulfi Principis uxore vo- i*D::[. Zib, quod 9« - polis ; hoc eft turtis multiplex , feu machi- "catus fuiffet Sanctus Nilus., & Capuam zumis probtes na ad munitiffima quaeque propugnacula ex- ingreffus urbem totam ad fe vidiffet effu- 4 liblf/. pugnanda conftruéla ,' cui ex Mofchione af* "fam;unáque cum réliquo populo ei obviáf- fecDiaconiffa quedam monafterij Prapofita Éentitur Athenzus expggnari itaque timeat, cum | Amor c*upidimc:us -,m'äï'o'rum'þfaber ;pcrriicïcm cudit — 179 um facerdote adhuc in flora nAtekäztate; dio* diffitentur SS. Patres., :qui.propterea inmu. luit fanctus Nilus Antiflitam , :nec adjun- liebrem nequitiam.calamos acuére., & TTer- €las;eidem virgines.recipere , .quin priüs tullianusait s Mlter fi condétionseyus me. .Lib. deba- Jitu enulady, facerdotem illum juvenern.& fua dimitteret aninerit , & exitij permulieremmundodnve- familiaritate , & quamvis Antiítita ad hzc &i mon (fitoblita , an perpetmis fordibus age - i5ap .a vetbafureret , .quafi pravé oleret.ejus.cum aet , 05 fqualorem potins affeilaret , .quo ä viro facerdote , :Gtíanctoconifuetudo ; :non gplenitis ignominiam primi delitli , && $nui- tamen deftitit àfraternacorreclione (an&tus .diam perditionis /bumana omni fatisfattios ANilus : :& ireveta :deprehenfum fuit ; & Amis babitu expiaret,móxq; a loquens foemi- etiam .crimen innotuit -univerfze civitati ; ,nam fuübdit: Evam.te effene[cis ? vivittfen- facerdotem , & diaconiffam flagitiofo com- tentia Dei fuper .fexum iflum n boc faculo:z 3nercio fuiífe inquinatos. :Ec :Cyrillum ivat E reatus ,mece[fe efl, — Tu.es diabols Monachum «um forore fua inceftum perpe* janua 5 itu es arboris illius vefignatrix 5 .tt | [ 'tráffe, acimpuro amore diflagráffe ex fortui- divine legis prima dejertrix .5 u .que .eum :to illius inmanu attactu;legimus., Jfuafifl , quem diabolus aggredi monvaluita | Ettlef h 42 :S. Bafilius :tefert.fuo tempore ffratres ; Juqueimaginem Bei in bomine elififli.: :hinc »W-s«þedag, Zibro de & forotes , Amnonis innová(le in fuàm foe .exclamatChryfoftomus , loquens.de.mulie, M n VA ViT£^ « orem .eodem füfam «utero fcelus execran- ge ; :O fmàlum.diabolicum ; & acutiffimum dum : :unde S. 'Hieronymus .folicité :mo- .£elum ! .quoniam per.mulierem Diabolus à 3?5/1. M met 5 ne quis fibi de fanguinis propinquitate 'principio.Adamum.in paradifo pervertit. Per «onfidat , :cüm in illicitum Thamaris fo- mulierem caftiffimiü Jofephiü in catcerem.de- ;itorisAmnonfrater.exarferitincendium.: :& trufit, Permulierem Davidem.ad Uriam -quidem poftrema etiam.noftra fzcula plura 'Hethzeeum.dolo:occidendum concitavit. Per tanti feelerisexempla fuppeditant;cum An- mulierem :apientiffümum *Salomonem .ad Z.'ib. L ina Bollena referente Sandero 4e fcbismate» pravaricandum induxit, ;Per mulierem He- 4duglicano fratris forduerit .amplexibus :: liam fugavit , Samfonem:oculorum lumine & ;plures viri .fanctarum :neceffitudinum privavit., Chrifti Preecurforem capite immi- omine fcedera colorantes ,etiam in eas im. mnuit, Permulieremcunctosoppugnat,om« pudicé exarsére mulieres , quarum fpectato .nes dedecorat , fingulos:occidit. , vituperats naturz fcedere nulla .debuiflet fufpicio.fub. 'foedat ,.violat : & fané mulieres procaces fuis *-Dririo Y iillecébris :non:viros:tantüm decepiffe., ;fed 43 AAmor libidineus.,'nec fanguiriis parcit mundum totum perdidiffe ex .eo 'fatisexplo* . 4* a 'Xatum fecére im d ibus-ccüm mu- meceffitudini , fanctam Dymnam Pater ipfe pu iciti3e. , .qu fuus deperijt, .& propria proterva . manu lieribus fe feediffimé viri coinquinárunt. virginem filiam obtruncavit , .eó quiaincon- ;Eóexcreverant in terris fordes,:ác cceno- AAf cuísáà pectoris firmitate abnuerit pattis :ce- fze impudicitize , ut hisce lavandis vix cata« E dere petülantize : :non:eftfcelus, quod per- -clysmus parem fe.noverit. ;Placet hifloriam -curfim retexere. 'Ex fceleratiffimoCaino petravit homo., :«cui non poffit alter homo »obnoxius.effe . .ac fübjacere; ;f 2 Deo de- doboles.indigniffima, feu'Gigantesnati fue- feratur , ait Auguftinus , .Z 4uo (actus &f Xant., qui fuperbiá proceram ftaturam ; luxu- . domo.; quamobrem mneque fceminz inobis ^rià membrorum deformitatem., imputitate fanguinis :neceffitudine ar&tiüs devin&tz fi- mentistumorem , & animi ferociá vires adz. dendum eít; fiquidemeft ipfa feemina cupi- -quantes corporis, fcelerum immanitate mon- dineo excitando amioti idenea , & Chryfo- ftrofi erant., inque;nefasomne ruentes nihil Homil,3, ftomus Ze patientia Jobi , vocat mulierem mali intentatum.reliquére: '&quamvis:ime etiam confanguineam antiquum diaboli or- mineret flagitiorum fupplicium , «cüm per ganuum:; & id cüm fathanam non latuiffet., «entum, & ampliüsannos viderint Noémum dum in Tobi incumbetet ruinam , -obfervat lefudantem in arcze ftructura ;audierintque * Chryfoftomus , «omnia alia illi fübduxiffe , .eum monentem , hortantem,; & minitantems " bonaomnia evertiffe , filios , G jumentaper- Anihilimonità facientes, nihiliminas., & con- 'ciones ; nuptias, convivia, lufüs,chorzas; lu- didiffe;uná ei duntaxatrelictà muliete ;ídque . euameexpreffiffe Jobum fqualentem in fime- xurías , libidines , ftupra ;adulteria ;& quid- to novimus,cüm dixit, Zerel;/Za funt tantum- quid flagitiorum :cummulieribus:poteftex, modo labia circa dentes meos , labia-enim «ogitari infana 'omnium libidine 'feediffime plerámque cumofaila figuat; lethalia vulne- iperpettárunt, ^ ;Hocce igiturinrpiorum ho- | "Cafo n ra infligunt ; & ad profternendüm virum nul- minunigenus;ut é terris deleretur;coeperunt ——a" Jum inftrumentum muliere aprius, quacüm muübes teterrimze ftatim unà coire in a&re, - .blanditur , fevit; cüm ridet jlachrymas eli- 'diem 'eripere . tetras caligines offundere, «it ; cüm lenocinatur, interficit; hinc'Orige: «coclum -pavida caligine obducere : & ánfra Momil, 3»i» nesait: AMulier caput peccatieft , arma dia- «coclum coeperunt ftatim 'elementa turbari ; di'ugïfu &oli , expulfio paradifi , de & 4 lzil; mater J cpr- venti , & procelle fremere., micarefulgura, Auptio legis antiqua, . vuere fulmina , fimülque &telluris plerísque ac &do - À muliere proc te fuis viros ïilleceiafïä in locis difciffo.gremio prorumpere , quid- decipiente:noflrz rütng , ac totius humani quid illicvenarum humentium , acfontium,, £eneris interigós -originem dérivatam non Ícaturiginüm , aliarámque aquarum cacig «olle- Verani de 4ffeciióus Tom. 1(. 1 180 Diflertano V11f Ó collectarum voraginibus lateret : disrupu'sþn fi divitijs affluas, vix tecoé&téceas ; quin Ta- que fimul omnibus cceli vindicis cataraélis , xurià, & libidine diffluas ,. & licét egenus non imbres, non pluviz ,fed flumina, gurgi- femper videatur amor cupidineus , nullibi tésque , ingenti cum fragore cosperunt € coelo tamen jucundiüs nudus ludit, quàmcüm in in terras delabi ; confpiraverüntque propte- fumma reram opulentia lafcivit : imó quia rca ad extinguenda tot lafciviarum in terris nudus tunicatos vulnerat inimiciis ; & quos ardentia incendia , delendásque tot foeditates Cupido fauciat . Venus amburit : imó ín- libidinüm cum coele(tibus etiam fubterranez fidiatur tunicatis , togatisque egenus amof aque; ut neque modus effet , neque requies cupidineus , quos ocyüs difpoliat ; nemo- decidentium e fummo coelo ruinarum ; & e- enim nudatur promptiüs ab amore gra(lante, rumpentium e finu terree, marísque longe , quàm qui mollibus , duplicibüsque veítitur. latéque extenfo tractu , reftagnantium elu. Salomon igitur tunc cospit in gurgite mergi T vionum , per diesnunquam intetruptos , 1o» libidinum , «cum auro innatavit, 1 gïmf. Clésque quadraginta. Pergit facer textus , & cim filias pro- 48* 46. - Cümque editiffimum montis faftigium ereáffent , quia cüm priüs ducta fuiffent uxo- arca'aquis illis procellosé innatans fubijffet ; res; nunc dicuntur multiplicata foeminz ob fluctisque lethales omnia in terrisobruerent; virorum veneream intemperantiam; cibi, po« il ht cellaria novis fontibusebullirent ; rapidi tor- uisque luxum , & alia cerporis blandimentas rentes domuum parietes arietarent ; difcur- quibus ita vires marium generationi defervi« 4 renres fluvij pracelías turres quaterent , fo- entes enervantur , ut minüs fint apt& marie d lóqué deijcerent , résque tota domeftica iret busgignendis, Sequitur: vitdentes filj Deifr- ! peffum ,. ut feminudi homines foeminzque 3 lias bominum , quód effent pulcbra , accepes bacchantium ritu huc, illücque difcurrerent, runt fibi uxores ex omnibus , quas elegerant 2 seque eripere fatagerent ab aquis circumfre- €n primigenia virorum pernicies peítísque mentibus, & novo femper incremento occut- ex fenfu extimo oculorum intus illabens- in rentibus miferé perjére; cum in luctu & Íqua- pracordia , repénsque per fingula corporis lore jacerent omnia; ubique enim fletus , cla- membra usque ad animz internecionem : mor, ululatus, & comploratio aérem opple. mundi interitus nonni(i db oculis ferale (ume bant; neque inter ventorum fragores , nubi - pfit exordium. Per filios autem Dei íacri ümque colluctantium tonitrua , & affilienti Interpretes Sethi. po(teros intelligunt; & um fluctuum ob(trepentes aflultus quidquam per filias hominum fceminas é vitiata Caini aliudíe (pectandum dederat , quàm lachrymae Itirpe oriundas , ut enim vulgata fert par- opem implorantium , quàm certamina tabu- cmia : JMalus coruus malum ovumex Ícee larum íe mutuó collidentium , & auxilium a- leratiffimo Cainononnifi impiiffima foboles ' quis innatantibus denegantium ; nil audieba: expeétari poterat; & licét poftquam per fep- tur , quàm gemitus, clamores, ululatus, con- tem ab Adamo generationes inavitze pietatis clamatis in rebus , pacem à fuperis , viteeque perfeveráflent homines ftudijs ; & à Cainie . anteacte veniam expoftulantium, tarum connubijs abftinuiffent ; ex prava ta* : Quid hanc Numinis. iram concitavit ? men.confuetudine labem tandem contraxére; fo l7 quid has in orbem calamitates invexit ? quid & coníortiacum gente maledidta contra Nu- tothominum: clades , ac univeríz telluris fe- minis inhibitionem injérunt ; etenim ut ait ralem perniciem accerfivit? quàm amor cupi- heodoretus ,. ille&ti Sethiani inftrumentis dineus, quàm feeda libido, cujus flamma.ea etiam muficis Cainitarum coeperunt ijsdem fubjérunt nequitiz incrementa , ut nonni(i u- adharere, ac foedé cum ipfis coinquinari, niverfali catacly(mo valuerintreftingui ? ni- Thubal Cain fiquidem author dicitue * mirum perijt aquis humanum genus;ne fcedo pfalterij , & cithara feu luxás , lafciviedue igne áblumeretur.; Has in terris ftrages ab irritamenti: nimíirum fzdiffima eluvies tür« amore venereo inveéctas fuiffe- facer. non piffimarum cupiditatum diluvium provoca. diffiietur hiftoricus. Genef. &. Cum-cepif- vit aquarum , quia, - Noneff verttas , 66 non O feas"cap, 4 fent bomines multiplicari fuper terram , vonc eff mifericordia y &5 non efl fcenta Dei in., -«um:hominibus , .cceperunt & multiplicari terra: malediflum, 68 mendacium $ bomi« Jibidinum illecebrze. ;. dixerítque propterea eidium , £5 furtum ,.5 adulterium:inundae lfaias. Gap. 9. Multiplicafli gentem , fed non mag* verunt , & fanguis-(anguinem. tetígit z P / anificafli letitiam , verümque propterea fit pter boclugebét terra.: impurae flamma, quas Lib.de 4rc&.. quod ait Ambrofius: : paucitas , 65 paupertas amor cupidineus in terris accenderat é coezlo. babent pediflequas induflriam , & frugalita- «ataclysmum accerfivére ; neque peftitera aem s multitudo, & opulentia focordyam ,. && hec. foeditas minori. potuit deleri up.dà : nequitiam s. fiquidem poft Plutum Venus , quàm inundante é coelo in terras catz.clysmo. pott divitias vitia: & tunc Salomon coepit Ha«c intueantur quotquot ícelera fceleribus foeminis adhzrere alienigenis, cum inccepit quafi ultionis fecuri, coacervazit ; flagitia 3. Reg. eap. divitiis affluere. - Rex autem Salomon ada- flagitijs accumulant ,. vitia vitijs aggluti- il. mavit mulieres alienigenas multas , filtam.s nant. | Veteraumillis S, Auguflinus excutit, juoque Pbaraona , & Moabitidas , & Am» inquiens. — . Ne puzes domirium dormire,quane monitidar 5 Idumaas , Sidonias, $ Getbeas, do tu vides , qua faéa funt 1n UEpi05, cave In Pjäl.l j^ tanta eft cum divitijs hujus vitij aHïqitas , ut ontY A » ne fiant àn te, »Ad«abfor enim , & c $llos Amor cupidineus malorum faber perniciem cudit. 18« sllos fatia [unt , ut tu tmnjirw » & eos non propterea declinaturus mohüum, [ylvarüm^ émitareris & talia non patereris. — Vide quo- que adit avia. ft - miam flagellum Domint eff fuper omnem car. Quid? quód]Jonas audeat, & Elias ti- nem. Omnis caro corruperat viam [uam.s. meat? ille audaxfluctus decumanis procel- ä Quia hominesin cunctis deliquerant, in o- lofiores ingreditur; hic timidus mlulieri.pa'- vet obviare » mnibus peccaverant, in cunclis feriuntur, & ] an non Jonas ferinam potiüs elementa a&ris,terrze, & aquze , cüm fuerint tabiem , marisque exagitati procellam pa- inftrumenta nequitiz, in carnificies mutata vere debuiffer; & Elias muliebres rideremi- funt fupplicii. — Quàm feralem aperit amor màs, contemnere voces? quid igitur caufze cupidineus voraginem , qua totum prope - quód Eliastimoreconcutitur, quando Jonas modum humanum genus abforbetur; qua- intrepidà con(tantià munitus, ac inconcuifa Lib.de S, vis immunditia, omnisque impuritas tefte pectoris firmitate loricatus flu&tus ingredi« gïnl:. vir. Auguftino quaedam eft vorago , quz minus tur marinos? quia nimirum ait . Ambrofius 4 «autos abforbet, perdítque vitos ; vorago Epifls 38« pperiores tentationes 'bas e[fe cognovimus, fiquidem eft, quia animos devorat, & gene- que fiuut per mulseres , quam per. afluantis raum quavis carnalis voluptas inftar vora. zaris fluclus: cui adherens Gloffía Moralis Lib,s. Epift, ginis eit,- quia ut fcite Abbas Celenfis, lo- ait:. Per boc, quód. Eliasfugit à facie Jeza« le EU. . quens de fuperflua «arnis delectarione ait ; Abel figusficatur, quód bonus Défcipulus Fugere t ^ z -— Hac radix eff peccati , totius. boneflatu ti- ebet concupi[centiam carnis , .qua figvificas ueA, fovea vitiorum , uterus demonum, vo E - A a af tur per Jezabel, eó quód snterpretatur fluxus is 74g0 animarum , imó & corporum : reidu fanguinis, ex cujus abundantia :carnis ex- dite obfecro , vecludire feram s(lam peffmam, eitatur concupifcentia 4 in |Jezabel igitur , que devorat Tofepb nofirum , vel potsus fi- amor exprimitur cupidineus carnís concu- díos Tacob , & Jofepb. — Non fidamus mu- pilcentia quavis marinà belluà truculentior, L lieri procaci 3 tunc nubes coacervat, cüm quovis procellofo fluctu turbulentior, .quo. frontis affelat ferenitatem 5 undis obruit. vis nàaufragio nocentior ; mon anim& tan. -- a--—— »— cüm ore ridet ; mordet cüm mulcet; favit tüm necem intentat , fed & corporis interi- cüm blanditur, ideóque folicitias à foemina tum amor.cupidineus; ideóque Jezabel.mor« cavendum , quàmà ce;joerrägue matina. — tem minatur Prophetz , «qui confulrius in avia fugit fylvarum , infaniam declinaturus $. Vil concupifcentie , ac incolumen ;fervaturus anima zqué, ac corporis vitarmm fylveftres Concupifcentia czzrnif;quzzm Amor jnter feras, cui urbicas inter mulieres exis eupidineus excitat, C fovet quavis vt« tium parabatur: fiquidem :nifi celerem ar- nenosá vipera efl deterwr. . & marma ripuiffet Elias fugarn infauflé vitam amifif- & feratruculentzor, blandé allicit ut fet: pronior ad. parcendum jJonz fugientz erudelster quterjctat, fuit ceie in procellofo mare , quàm Jezibel $o. in gyüzceo Eliz corripienti; "Quàm indo. ! Eclinaturus Jonas contectam Dei ve- mitum animal,quàm truculentior tera,quànm - niam lub comminationis Ípecie na- . venenofa vipera eft concupifcentia , quam "vim conícendit , fed machinam ibi amor excitat cupidineus! quàm gfaffin'ior Íuo confilio valentiorem adinvenit : vix peítis, luésque lethalis eft faemina, quz nec ä vela ventis navis 'dederat, & per fluentes Prophete parcit , cui pifcis adblanditur ! tractus relidta caeperat fignare itinera, cüm o malum malorum peffimum mala mulier ? & 4 oborta de repente tempeítas navim adori. an non laqueus.eft comptus , *üm homines tur, contrarifsque quaflatám ventis nititür in voluptates illiciat, utilliget, ac interfi- profundo tradere , ac infelici fepelite nau. ciat? fplendet facie, fed caligines effufura; fragio;jämque,inflata adveríante vento fcin. annuit oculis, fed fagittas emiffura; arri- duntur vela, fibilant funes, difrumpuntur det genis, fed lachrymas elicitura ; blandi« j (.'?/Mffmf.e . antenz , franguntur atbores , & Naucleri tur labiis cum ofcula figit; fed lethalia 'in- e ars priüs nave naufraga, anceps haeretmefcia fligit vulnera; voce molliter canit, fed du- ampliüs clavum regere, acditigere: Jonas riüs deceptura; fermone pellicit, fedad in- . h veró, quem folüm tempeftas illa quarebat , teritum vocatura: multos enim vulneratog Led Ífpontaneum non expavens periculum adire, ait Paroemiaftes dejecit, & innumeros inter- Íorte duélus naufragus redditur, & é navi in fecit; propter fpectem multeris multi perié. mare dejectus ferine voraginis fit eíca, Elias vunt, G'ex boc concupifc $55 — «mtiah :?zm[i 29nis -e'.w autem Jezabelem iníanientent ádeó timuit , zrdefcit. ut eám declinaturus per avia montium, pér- An non mulier maufragium eft viro- f* ) que invios. itinerum errores diffugeret: zi- rum, radix nequitiz, fonsimmunditiz;ori. muit. Elias ,5 furgens abjt quocunqueeum go malitiz, oculorum pernicies, animorum 4 exitium, cordis fpiculum ? annon amor cu., ( ferebar woluntas. -Duohí: nobis Prophetze l, obviant animi. affectionibus difpares, Jonas, pidineus, quovis bello eft flagitiofior, qua- & Elias ; illeaudax pifcis rictus contemnit vis beftià impudentior,quavis Pantera eff«ce- Jon. 1; Tollite me, 6 mittite in mare : ite natior ? cüm inter blanditias fzviat, inter l, J P'IDZ.'M Á uentet , & inter delicias enecet, vel $ fæl'xens' italcentis occurfum pavet, quem - » lyenocinia er » : Pro. ET 182 Dii-ïertatio Vïil. Procax mulier hofpitium eft lafcivorum , pf ejus ferreis , & fiilibun , & comminuit core officinadoemonum , fomentum vitiorum, tunc conirita funt pariter ferrum, tefla, as, g P malitia incurabilis, viri focordia, quotidia, argenttim, G redacla quafi in favillam af« na calamitas, expedita rabies, eblandiens vi j v« are4, QU& fApLA fant vento. Quantam [j perà, G mors exornata , ut non. immeritó non effecit ftragem unius delabenüis lapilli Ham;l 60. dixerit Sapiens: brevis omnis malitia fupra idus ? immeníz diffipantur divitiz; íolo malitiam mulieris: & quamvis S. Chryío- f In Maitb, zquatur, qua in giganteam erigebatur cel» Y ftomus 3 non diffiteatur mulierem ad bo- fitatem flatua, quee tametfi fzculisvifafue- num, G malum poffe quamplurimum, eám- € rit de. foliditate infultare , ad uniustamen Ái que deícribat in feceffu domefticorum parie- lapilli idum cecidit, & exili lapide icta fimul tum,à foro, à tumultu Urbano fejunctam ; f & quafi ficla miferé corruit ; fuis, quibus fi tamen procax fuerit , ac cupidineo adhz- affluebat, deftituitur divitiis ; auro caret, li n ferit amori, non ampliüs in gynaecco velu- depauperatur argento, czterisque fpoliatur ti in Philofophie Gymnafio virtutes exco- nitoribus, & collapfa fordeícit in pulvere, 5 lit, fed in fcenica veluti orcheftra vitiis in- ?I quz ftans fplenduerat inauro: fed quenam b dulget omnibus ; f1 in enim vel latum un- hujus tragediz caufa? Quid ? quód.gigan- guem à reclo exerrat, nonnifi peftes. fpar- PI teum fimulacrum auro iitidum , argento git, & venena diffundit, quibus inficit, quos fplendidum, are, & .ferto firmum tam fa» H &erm, 177. vel voce, vel afpectu allicit. Petrus Chry. cilé cortuerit.? .quia fcilicet ]uxui ; :congue fologus cum petitionem falatriculze filiz He. 1 1 odiadis retuliffet fubdit : Hec eff enulieris pifcentiz , libidini, amoríque cupidineo.ine dulíerat ; teíta, feu coenum.delabente lapile antiqua malitia, qua ev$dam ejecit de para- f lo petitum carnem exprefferac , :ejüsque de- difi delicsjs , hac cmlefles bomznes fecit. effe licias.exhibuerat; & propterea, qua dives terrenos ; bac bumauum genus mifit án in- perduraverat ambitios& inflata, permanere fernum i bac vitam abflulit mundo propter non potuit concupifcentiz deliciis afflata ; T unius arboris pomum : boc malum,quod bo. «üm primum .amori cupidineo , focdóque mines ducit ad smortem , boc malum. fugit libidini indulfit cecidit ferri con(tantia , .de» EliarPropheta , 8 cujus lingua clavie faita fecit zris fortitudo , .difceffit argenti nitor, eií celi, tanquam Reus fugit a faciemule- G evanuit auri fplendor; & qua priüs fure vis, qua invenit verum laborem , & preffa- rexerat populorum obfequiis ad (e trahendis K vam , que occidit Joannem Baptiflam , de- apta, carnisiillecebris addicta in humum pro« í jicit. pueritiam , perdit. juventutem , allicit, trita pedeconteritur luteo , .quz capite co« & inquietat emortuam [enetiutem. Aebatur aureo. In terrea antem ;pedum í "EL NNil viro infeftius, nil nocentius obtin. parte carnis adumbrari illecebras, amorém- t gere poteít muliere procaci fuis illecebris que exprimi cupidineum (cité obiervat Ri ) viros decipiente , fuisque blanditiis in eos« chardus Victorinus; .De erudittone nterio- Partadib,s. dem lethaliter fxviente 5 .ut enim ;non in- ris bomini cap. 25. inquiens : Plantateflea fulsé dixit ille: mulier eft melle mollior, voluptuofam .defignat. fuperfluitatem 2 p5 li quó nitentior , €ó nocentior ; fi te fovet;(ibi Autemex parte ferreus , & .ex parte tefieus favet; téque perdit , fite lucretur; ut.non deferibitur , quia delicata eneus.munc án.e0- jam virago, fed vorago fit: nunc mulic- rum odium obduratur, per 4uos fortà à fuis bribus jam fide illecebris .qui amore pul(a- de(ideriis veffringizur : munc verà «um.cone ris cupidineo, ad effrontem accede mulie- eupita [uppetunt ,. án.eorum . duxu vefoluie rem ; incolumis haud recedes; :nil eidem AT, magis volupe, quàm te abforbere,opes ex- ! ?Corruït,'foräu'fcque teloluta in pulve; $f ä' fugere, divitias emungere , & animam a« "6$, quz carnis.adhzlerat illecebris: fplene I ere. - Quotiesmulier procax fuis cum vie duit auro, enituit.argento , :donec foedas, IO illecebris pugpas,rapparat., 'Ocyüs ut.eum «oenofásque :amplexa .eft voluptates : íed $u expugnet, 4 exlapfíu viri furgat ipfa ad «um primüm amori adhazfit cupidineo care uiumphos , partem in homine quatit cate- nis indulfit illecebris,, non.amplius.auri ni« ris imbecilliorem , concupifcentiam fcilicet, tore claruit , fed caruit.etiam ferri conítan- cujus flamrnas **fucc,cpdcns innocentiam :exe 135 ;G anfelix cecidit deliciis.diflue ns, qua Dibiang] tinguit, divitiis affluensfleverat, JIP. :h "haBo —— A angw At $4. Nileftquod prom- Infigne hujus pugne monumentum , ptiüshominem $ fuprem Oo.excultarum vir- expreffámque imaginem dedit toti pofteri- tutum faftigio án.coenum , pulverésque for« tati. giganteum illud Nabuchidonoforis fi« «lefcentium vitiorum dejiciat,, quàm amor mulacrum , «ujus caput auro rutilavit, pe. cupidineus, &&mulier procax, €onctipifcen- €tus terfo enituit argento , femora limato [ w s E . EM "GNEE 3 tiz favens, G carnisfovens delicias. Mulier fplenduerunt zre, tibiz polito emicuerunt fi procax fit, ac lenociniis illiciat, hominem üb, ^ d, p ferto: fed adhzíit pedibus coenum , quod quem allicit decipit, teftis Adam ,quem é ter« C pl fui mollitie ita metallorum omnium -evira« (j ]. re(tri paradifo mulier exclufit ;; vel multi- vit fortitudinem , ut . fingula ad delabentis plici interrogatione | circumfcribit , donec i é montis faítigio lapilli ictum mifera ftrage Ü capiat, ut contigit Petro ad illum ignem, in Dapiel , corruerint confuse permixta, & faville e- quo fui oblitus Magiftri friguit. deftitutus & tfiam diffipatae: 'fgr;u]ït flatuam m pedibus ejus amore: mulier. igitur & Adamum ad l. E pra- U . Amor cupidineus malorum faber perniciem cudit, — 18 j latura, qui incauti labra admovent lethali , p'ræVarï'candum^-im'pu'ïit,, & Petrum ad ne- AX 1] gandum compulit : nimirum fcemineus fe- po tionl. xus inftar anallz, oftiarie fungens officio, Scio ab impudicis mulierculis fuiffe quotquortillicit , autexcludità vitaficut Pe- 'olim philtra, :& amatoria pocula adhibita, li trum à Chriíto,aucdetruditin mortem ficut virisque exhibita.ad amorem «upidineum h Adamexclufit & paradifo, 'conciliandum4 quo minus cautos fibi vitos $6 ANunquam non noxia mulierviro,cüm devincirent , :ut refert 'S, Chryfoftomus 1] velin primzva iradice protoparentis totam Homilia de muliere,8& pulchritudine inquiensz l €orruperit pofteritatem, fuümquemaritum Et multi quidem ex bis, qui meretricibus ad. fimul, & Patrem veneno infecerit, mortique berent, non : modóaternam mortem inde fub- E fecerit obaoxium. Heu quantos jam mu- derunt ; [ed & bio mali malàperierunt,erume lier viros perdidit, nec adhuc fzvire defiftit nas.4 meretricantibus -mulieribus ;perpejf 5 in viros, quos omnes ad mortem pertraxit; «um.:enim «ontenderent ille , ut adberentem " perttahit, & pertrahet; ;nifienim peccáffet ffibi , .atque amore fui penitus adffringerent le prima mulier, & fomineis illiciis., molli amatoria pocula apparárunt 5 dta.deinde n büsque fua(ionibusin peccatum pertraxiffet gravem morbum conjethum., €5.[ui , "talíque primum hominem, :non moreretur homo dentà araditum ex bac vitafufiulerunt. L je in corpore, 'quia à muliere non fuiffet pri- ;Annon mulier procax amore :zítuans $9. " 1nus homo deceptus; nec ejus.animazeter- «cupidineo fuo aconita poculoin amafiorum "Tis torqueretur fuppliciis, Itaeítamor cu. ánteritum temperat ? ;non poteft inon perire pidineus, mulier procax, effrenata luxuria, 'quisquis lethali 'huic poculo lábra admovet, fceda libido prz hottilibus armis humanum :mortem ffcilicet cum:mulfo 'bibiturus, 've» genus labefactárunt, proflraverunt, .ac vul» nenum cum lacte: 'hinc]oannes Z4pocal. 17, meribus faucium interfecerunt. ;:Meretricem illam:defcribit .blandientem fi« 317 iNeque humauo :generi rpropagando mmul, & fevientem , habentem aureum ; po- ; . quidquam nocentius amore cupidineo : quó 'cülum plenum :abominatione, :& fornicae T " pluribus vir feeminis :adhzereícit :eó minus 'tionis immunditiá , & quo delicias carnis, ac l foboli (ufcipiendz coníulit. ;An inon vide, 'concupifcentíz voluptates fitientibus porri- " . zetur conducibilius ad humani generis laxio- :geret bibendas, dicitur:enim deilla.Apocal, Tem propagationem , non tinicam, fed plures 17.verf;4, /Et'babens :poculum aureum cim foeminas ex pluribusAdz coltulis, vel etiam nmanu fua plenum .obominattone , (5 ipmuns € cceno effictasà Numine fuiffe, '& viro ad- ditia formtcationis «ejus. iPoculum iftud à fociatas? & tamen Sapientiffimus rerum Ar- je .Joaune deícriptum .amatorium «eft, :quod tifex, mundique Conditor , vel.ab iplo orbis 'voluptates fitientibus in interitum temperat, l. 'exordio continentiam introduxit , :cujus be- :ac exhibet'amor cupidineus: :aureumreft po- " Iattasiubg, neficio feliciüs, 'ac facilius humanum genus 'culum;quia fucatonitore procax mulier al« 1 propagaretur: que fi deficiat, G'exzftuans licit, fed ut veneno iríficiat, perdátque, ideó« , . Jibido ei fuccedac, jam 'homines priüs ene. 'que quamvis:aureum fit poculum, ;plenum j «antur, quàm naícantur, cüm nil 'fit, «quod tamen'eft abominatione ; meque-auri :extie la valentius hominum obfit propapationi;quàm mus fplendor'interni liquoris venenum abi- j effromnatacum pluribus foeminis luxuria;quá 'git, fed inauroillud propinat, utad biben. l etiam variis'morborum flammis aduruntur, :dum blandiüs aalliciat 3 :ut;:non infcité Dio« " & impotentibus dilaniantur affe&tibus,'Olim :genes'formofafcorta , venenatum mulfum in fpectaculis, qui ex hominibus ob patrata dixerit; voluptas:enim 'venerea venenum ff flagitiaerant 'extremo fupplicio addiéti fera- 'continet , «quod bibendum exhibetin mulfo, je rum objiciebantur fzvitiei, cum :quibus eó Íeu.in'ementita , & larvata.dulcedine 'volue valentiàs pugnarent., :quó periculum decli- 5 ptatis z hinc 'S; Petrus Damianus :procacegEp//tos, fiarenon poterant: fed vix ullum reperies mulieres viros .ad- carnis delicias illicientes fe . Épe&taculum humanogeneti adeo adverfum, Vocat tirus mentium, gladium-animarum.s, "ficutillud Salacitatis pugnas hominis inter- '&$ acontta Dibentium. i, j« DefbeGacul. as ineuntis , ut notat Tertullianus: 750- * 'Exhibent procaces mulieres :aconitum €0, . 2405 & £4p. 2fo fpellaculo nullum magis feandalum-oc. 'aureo in poculo., feu fuedtisin carnisüelie eurrit , quamille 1pfewirorum , & mulierum €iis; hoceft mellitum voluptatis ;ipoculum )* C accuratior cultus , ipfa confeffo , ip[a in fa- 'oüentat:'amor-cupidin-eus 'exhibiturüsaconi- 'tum; feu mortem in melle, felleum hauftum A woribus aut con[piratio , -aut diffenfio anter fe de commercio fcintillas libidimum «conffa. mellea larvatum voluptatis dulcedine, — Ve.. f u bellant. Plushumano generi nocet mulier mnenum 'enim ad mortem bibit, quiimolliori ^ procax, quàm leo furens; quiautfcité Am- fidit fexui, Gnítque fe .ab ipfo allici,acnimia l;b. 2* d: brofius : fevus erimiumm fHoulua libidoest, 'cum ipfoagit familiaritate, unde'S. Cypria- Cain ( Abel [e tAp. Y, ue nunquam manere quierum patitur affe- nus Clericos monens ait: 7pf mos fallimus o Eppuln. * fervet , die anbelat , de fomno "quotiens jnordimabiliter «eredi UVIWS-. & ]* &um , uotte jf figuaantes 'ri(at.cin;ic, excitat , de negotio abducit.d vatione vevo- per fdem ucffram legis pracepta murari , us 1 — n cat, aufert con[ilium ,| amantes 1nquietat , snter ma[culos , 65 feminas fperemus pajfima Nimirum mulier procax J — dapfos inclimat. vaffiratem inmbilem 'cuflodiri : diffculter venenatum exhibet poculum, mortem ijs al. " quis veuenum bibet , & wivet z alludit ad melli- IX I U - 134 Diiïettat;ö' VTH, mellitas carnis voluptates ; qua$ -fexusmd- üt notat Daronius anto Chrifü $24. Inià lior virisexhibet ; venenum continent,qued confueviffe Ethnicos omnibus doenioniacis ebibitur fucatá lethalisvoluptatis : tempera- Numinibus ferpentes appingi, vel inículpi tum dulcedine; voluptas ehim -amatorióm afferit Jüftinus Ze Zpol. Antonin. & Delphi- exhibet poculum , non tamen ad ffitim extin. "ca T'rtpodi , *ex qua Sathan fertur oracula guendam.;. fed acriüs acvendam; G ad interi. fudi(fe etiam ferpens circumþiicabat-ur ; fed . tumaccendendam:quisquis fapit eidemhocce fpecialis'eft etiam Sathanze cum : mulicre fae poculum- defipiat: rejiciatfibi oblatas vo- ^miliaritas,ut etiam mulieris cum (erpenteifi- luptates, ne fuum in iisdem exitium ebibat.; 'quidé vel ipfoHebrao, adeóque primigenio adeo veneno infecla eít illa potio; quam pro- omine foemma ad ferpentem proximé acce- Inprotreg, cax mulier viris exhibet; & in -perniciem dit: audiendus eft Clemens Alexandtinus in- Tra&.ad. :propinat,:utnon immeritoviperz foleatpa. quiens :' Dzonyfrum Menolem. Orgijs Baccbi veríus im. Tiarbà S. Ephraeno Syro , ubifexum mollio. velebrant., crudarum carnium efu facramzs prob.mulier, rem vocat Expetitam rabiem , veítitam vipe- ram illiciorum fucisad interitum adblandi- agentes infaniam, G ca[arum carmmumn pera« &t divifionem coronati. ferpentibus , ulu- entem; & Anallafius Nizenus queff,ó 3, vo- lantes Evam illam ; per quaim erraor eff con- cat mulierem improbam , quietem ferpentis, 444 Neophyt. fecutus z. & fignum Bacchicorum orgiorum.s ;Bi'm! 9* diaboli folatium : & S.. Gaudentius, eeítus £f ferpens mysfterjs initiatus. jam veró [i muliercularum motibus &quiparet ferpen- 4ccutratà vox [pettetur bebraica nomen He*ü& tinisinquiens ; Zurpium feminarum colubri- i, ajpiratum exponitur ferpens femina, ni geflus ad concupifcentiam. movent. illici- LE IAT. An non vel à nudo geftu veftitum di- Hinc perinde ac ferpenti nititar Sathan obfequia procaci exhiberi mulierculze, cujus manat venenum, Ífeu palliatum- fucata vo- E lenociniis ptomptiüs viros proflernat , vin« luptate-? €at, devinciátque intartara. Neque latum unguem à Clemente Alexandrino abícedit $. VHI. S. Epiphanius £w compt doctr. inquiens: Dio- Viperinum virus: viris. amafüs nyfit Alj, qui Curetes, & carnium diliributioe procax propinat enulier , cum. lenociniis uem in[acris babent. ferpentibus coronati cla- mantes 'j&, va illam adbuc Evam 4 firpente eblanditur :. nec à ferpente abludit, à quo fi deceptam invocantes , aut per AfpirAtam.» fedutla fuit mulier $, bec bominem in- — wocem ex bebraica lingua , ferpentem . ad gerniciem , 4c perdirionem fuum errorem evocantess quia fi. Eva citra duest, * Afpirattonem Hebreis mulierem. fignificat e 61, 'Erunt, viperas feeminas -fe4mafculo com. Heva cum afpirátione. ferpentem fignificate Quód fi nominis affinitate ferpenu. prima miícentes eidem caput amputare,mor- mulier adhzeret; longé tamen ferpente no«. témque adferre; nimirum viperas fce- minas mares.ejusdem fpeciei per lenocinia centior eft mulier , fi procàx , fi pravafue, rit: etenim vipera ante commixtiónem voluptatum, perillicia blanditiarum; ac il- lecebrarum invitamenta ad necem trahere; cum miare, dicitur venenum evomerc,quod Íed hoc idem etiam prococes.preftant mu- peracto opere iterum ebibit, ut notat S, liercule ; Chriítum enim , qui hominis eft Ambrofius, qui loquens de vipera ait ? per- L^ 4« a caput, & ejus gratiam, qua hominis eít vita. atlo conjuntlionis munere. Venenum , quod NAn |ap z Íuis praecidunt larvatis deliciis, fucatisque eyomuerat, rür[us baurire fertur. Bbife, 55, d* voluptatibus. Huc voco S. Petrum Damia« Prava tamen muliercula venennm non deponit, fed ponit; non minuit, fed au- num, ubi hifce fuccenfens mulierculis eás: que alloquens ait: - 7/es vipere virifay que get; non exuit, fed induit; ut eos perimat, pra fempatientis ardore libidinis , Cbristum., quos lenociniis illaqueat : hinc $. Petrus qui caput esl Clericorum , caterorámque bo. Damianus alloquens hujus depravati furfu- EPf. 55* minum vefiris detruncatis amatoribus. ris mulierculas ait : s ziferie, € incauti 62, Quid exitialius, quàm hifce finere fe à bominibus fic [anguinem fugitia , ut letbale viperis illici? quid nocentius, quàm iisdem virus eorum vifceribus. sufiuatis : Quàm annuere procacibus mulierculis, qua vitam noxium eft , quàm lethale ex meretricio po- adimunt. fpiritualem ? Plurimum cum fet- culo bibere! tametíi larvatze VOluptatis P pente praíefert affinitatis mulier prava . fi. eientitz dulcedinis vinum in eo contineatur, cut enim ferpentis ope feducta fuit prima latet tamen venenum , & (i voluptas illicit, 9 mulier; ita ope mulieris feductus fuit pri. venenum inficit. mus homo, quia nullum eft Sathanz oppor. Mos quosdam apud Bihnicos fertur 6&0 tunius in(trumentum ad pelliciendos,perden- extitiffe, quó probum vinum nulli, vende- dósque mares: fpeciali confuetudine, & fa- retur, quin fimul emeret & de COrrüpto y miliaritate fimul devinci Sathanam , & fer« nec proinde ullum emeretur vinum fine vap- Iuj l pentem ex ijs conjicitur, quódSathan fer- pa» nullum non corruptum, non infectum, * gt pente ufus pluriésfueritad plura etiam mira meminit hujus moris Stephanus Cantuari- agenda, acadnixus etiam ; ut à dementatis enfts /ibro allegoriarum fuper -Abacueb. in- hominibus cultum ferpentibus exhiberetur; oftendit quiens : (q-cencupf/cgn;fq carna iabq- Armor cupidineus malbmm fabefpernicicm cudit, — 18$ j diaäo?m efcam voluptatis , fed latet aculeus / fum fervantur hoftes? quibus nil magis vo« peccats, vel i videatur proprer. voluptatem lupe, quàm humanum fanguinem fitire, cru- x li« ampletlendam parvi penditur: fic $n quibua- entásque fpargere clades, ac ferales ftrages?2 Jh dam Regionibus caupones noluerunt — alicui «quód fi.nulla fera nocentiiis in horninem de« bonuum vinum wendere , uifí. emeret , & de ázavit homine hofliliter adverfazte, cur da« a h corrupto: volupcratem dixeris hujus cor- tut homini beneficio hoíltes fervari, cüm ex u rupuvini exiguam quidem guttulam ; fed ihiíce fervatis vitae :non minuantur pericula, . " .'79' 1."5 qua omnem inficiat voluptatem , :quam fed.augeantur? Huic Gordio nodo gladium 777 e u " abíynthio afpergat , veneno inficiat ; ubi adaptat S, Auguítinus, quicenfet per feras, enim peccatum intervenit; ibi voluptas om- «arnales deíignari appetitus; ac libidinis y Pt nis acetat, feu acefcit , & deperit : .fi fapis exprimiinfultus : & quia ex arridente feli- «itate,ex pacis tranquilla malacia affolet cus A noli ex mgfetricio poculo vinum hocce ebi- bere corruptum. Infecta enim venenoeft pidineus amor petulantiüs infurgere, & pro« Íx ls potio, lethalis hauftus, quo peccatum de. «ax Venus.exitiali veneno in viros armaris adeo luculento :datur beneficio, truculene /] glutitur, Quifuz confulit faluti meretri- €ia hec decliner pocula larvata voluptatis, tiffimosnon depeliere hoftes, fed beftias ime - mentitae dülcédinis, lethales has refpuat po- pedire libidinum: fcité Auguflinus : 204 ] tiones,. Exülat à prudentia , qui meretri- 4itz Ne multiplicentur $n te beilia fera, mi- ] cium hocce fitit poculum. Tum fi non bestiales quodammodo eupidita- €6, $, Venus gtzcis Aphrodifia ;dic'itur,,'jhoc £e5, 64 /:,35- dme: antellzgi uolutt 2 qua folent eft fine prudentia, quia hac virtus minimé de repentano fuccelu tervena felicitatis exi- us cum Venere coharet , quia caftitati adhze- flere s uecenim. Deus bómsnes exterminare ]t guoterat , && befiias non ;;?*fdäm vel perderes Iet, Íítque propterea idem prudens, quicae flus; nbi enim 4. Petré 4.. dicivur : .Effote vel pa[ci potius mon perinittere, u Si enim fuis fuiffet blanditiis humana fe. 68. átaque prudenzes ; Syriace legitur e(fore caffi, la acli cafftas prudendüam complecteretur ; licitas hebrzis lenocinata, hi terrenis indul. u nec quisqtbám fit prudentiz ftudiofus , quin "gentes voluptatibus luxuriam árritáffent, & " caítitati$ fit cultor. arridentis felicitatis fomento fodis ftuduif. Quàm diré fxvit in !/ó hominem cupidineus amor, quem ratione, Íentlibidinibus ; at .quoties hoflilia arma ctüentas neces minitantia :timorem incutie coníllio , & prudentuià deflituit, imo & hu- 7 manum genus cortympic,mmuitque? Hae- unt; libidinum non infurgunt irritamenta? r que ratio, cur Joíue cum ageret jam . ani- & quia potior eft amor cupidineus ad cver- tendum humanum genus, quàm armatus : mam, dum fítudiofius populus curat incre- lh menta libidinis , procurat detrimenta re- hoftis ad illud :delendum, re&té datur bene- ficio truculentos ferváffe hoítes, ne focdz in movere; fi volueritie gentium barum , que )a snter yes babitant erroribus adberere, & fürgerent libidines , qua populum corrume- . cum eis mifcere conuubia , atque. amteittas perent ; quamdiu populus cum hofte de- «ertat non purpureas Veneris rofas ftudet n copulare, Jam uunc fcitote, quód Dominus J Deus vefler noneas deleat. ante faciem ve- decerpere, fed palmas demetere hoftili ir. firam; fed fimt vobis in foueam , ac laque- rigatas cruore , quibus tropheis ornetur , um, 6 offendiculum ex latere vefiro, &6 [udes triumphis coronetur: fin veró hofte peni- . ngl r Hit " 340 607 $n oculss vefiris , donec vos auferat, atque tus deleto otio torpefceret populus, libidini vacaret, ac foedis difperiret naufragiis in difperdat de terra bac optima. Optime 64, enim ei innotuerat; libidinofa connubia, & : N libidinum pelago, marique Veneris * fiqui- a dem ad perdendum hominem nulla nocen- improba luxurie commercia long? graviüus, ul nocentiüsque minari damnum , quàm holli- tior peítis noxià carnis voluptate , qua la- lls les phalanges attuliffent periculum. — Si à &ea fub malacianonnifi naufragia apparat : ideo Venus ex aquis nata fertur, ;s Bf sf militibus libido expungatur , ovant ilti quia nonnifi triumphis celebres : at í) carnis adharent aperiendis nauíragiis ftudet, ! illecebris, íi fcedis indulgent libidinibus , Idque etiam caufz , cur Venus aquis 69, "" noníolüm «cadunc devicii, verüm & de emería Orco parietur, & Acheronti; quia ff terra proríus abacti delentur ; cum eos ficut quidquid orci ingreditur januam, nun- 00 quam egreditur: ita ubi domum quis fue- libido auferat , atque difperdat de terra hac optima. à rit meretricis ingreffus, ac Veneri adha-fe. f €7. Scio pre ceteris be neficiis , q&ibus rit perquàm difficulter viz refílituitur fa. n lutis, & huc refpexit Salomon cüm dixit Deus munifica largitate iuum cumulaverat L. Proverb.2, Er a4d suferos femita sllius LJ r í t populum illud recenferi przcipuum, quàd omnes qui sugrediuntur ad eam non vever- non uno , eodémque tempore hoftes fuos " zentur , nec apprebendent femitas vite : ni- deleverit, fed ad populi exercitiüm, G utie y litatem íervatos eos voluerit : ANon ejiczam inirum ut pronior pateat ad orcum aditus, Je Exodi 2 3; iter fternitur plenum illiciis , teffelatum vo. 7,22, €os à facie tua anno uno, ne terra n folitu- ]; luptatibus, deliciarum fucatum lenociniis, dinem redigatur , &f ere[cant contra te be- floículis ornatum ; & ideo proprie falutis -x. n- ffie. — At fí. vetus eft parcemia bomo bomini oblivifcuntur, qui orcum adeunt procacis Leo, qui in munificum beneficiorum «en- j muliercule facem praferente . cupidineg Aa anmiore s; L] Verarfi de Affelitbus Tom, 1ly , 186 Differtatio V11E, amófe: huc fpe£&tat illud Ofez cap. $.. Nos 5- IX. dabunt cogitatioues [uas, ut revertantur ad Deum fuum : fin veró quaras , cut ita fui Eatenus prifci bomines Amorema fuzque falutis fintimmemores ?. fubdit Pro- eupidineum pinxeruntyvelffnxerunt ve- pheta quia fpiritus fornicationum in. medio €orum. latum oculis, quia noxiA ejus flammá, qui ardent tenebris offunduntur 79. Difficillima fané eorumeft falus, qui foedis fe libidinibus proüitu&re. E(t orcus C4CiEALLS, - immundorum fpirituum Regio: & quid me- 73 retrix nifi foeda officma, ubi nonnifi pravae Atenus finunt homines fe tam mifer& ventilantur cogitationes, & fuppeditante cu- decipi pravis,ac procacibus à muliet- i pidineo amore flammas, ignésque avernali- culis: quia fucatz venereatüm volu- . busnoxiores féelera cuduntur néfandarum ;f('m;Zo 2 * 3» piatum delicie rationem obruunt , cui fü- libidinum; pulchré propterea Chryfofto. mus, & caligo cupidinei ignis tenebras of» Maith, mus cellam meretriciam draboli officinam €- fundunt, ac fepeliunt ; unde Ambrof(ius lib, .tiam dicit; eó quia tartareus artifex in ejus 1, de Cain G Abel cap. 4.. Deus deliciis , && fh finu inffrumenta cudat, quibus viros deci- gaudijs nosiris ponit. modum , ne fuper l- piat, & deceptos ad tartara pertrahat; pro- veum effufa rationem obruant : & ideo coéte nus igiturad procacem muliere oftis cur- cet Deusterrenas delicias; quibus amaritu» rit tartareus , perinde ac fues füum ad ccc- . dires intermifcet, ne mens,G rationis vigor . deliciis hebétarus cecutiat ; czcitate gaudet ipPfak 33. num, ut notat Chryfoítomus inquiens quemaa'moduin*ubz'?þ canum eó porci concur« amor cupidineus, cujusimpenfius ftudium "runt; ita ubi [unt meretrices ,. U meretri- eít, oculum eruererationis ?- unde Chryfo- cía carmina illic congregantur. & demones. Ítomus Hopil. 8. de penitent. ait * cacitas Saihanicos igitur hofce ante porcos pelluci- ?ala efl adulterium , oculorum eff morbus, das projiciunt márgaritas quotquot animam non corporis , [ed anima prius, — De viris ro fediffima delectatione tartareis hofti- Sodomitis, qui oftium Loth mgïæ 1 fatage- bus proculcandas tradunt, ac fpurcitia luto bant hofpitibus abufuris dicitur, quéd per- Genef. i. immergendas. Idque caüfz ait S, Ephra. cuffi füerint excitate : Eos qut fari.r £rAnt Tra&t . ad- 'Ul?'juï ii mus Syrus, cur catervatim procacium mu- pereufferunt cacitate d minimo usque ad ma- lierüra frequentent doemones lupanária' ;robns mi- XÜBMum , ita ut oflium znventre non po[fent 2 lieïe:- nam quid efl meretrix ? ait. Ephrzemus : nimirum relpondit fceleri pccna; rectécot- caufa dsaboli , diabols confolatio, arma di4e poris etiam cacitate damnantur, cum men- i k tis cecutirent c C uli ob & ks f mum libidinofum boli, triumphus . tencbrarum , dux. delictoe ' dFinLs. ob luxurias, quibus diflluerent, flammás- i, An non mu lier procax diaboli caufa , quelibidineas , quibus exa(tuarent, pul- ciüm per eam jus in animas acquirat ? An chré S Ambrofius lib. :. de Abraham cap. non mulier praya, &t impudica patrocinari 6. Percu[ferunt. illos Angeli cecitate ,. ut etiam oflum domus , quod aperire cupiee dicitur doemoni? cujus caufas parvo lucrae tur impendio? an non dicuntur meretrices bant. non reperirent . fimul etiam illud o« gehennam fulcire , tartareósque fpecus fu. flenditur ,. quta caca ef omnis (i—bidqs & l (tentare, cüm hominum frequentias infe- quod esi ante [e non videt. liciter in eosdem detrudant ?. hinc fcité de meretrice Proverb. $. Pedes ejus defceudunt Crebrá vifüs jacturá punitïxr, qui car" 7» nis pet venereas voluptates .indulget illece" L in mortent , €6 ad suferos grejfue. illius pene- ^btis, & oculorum ufurá deftituitur , quia trant , dbi hebraicé legitur ; Er imfernum interni oculi ufum amifit. Plura hujus grelfus ejus fustentabunt : quia prava mue Íupplicii generis fuppetunt exempla, &prze leres multos ad. tartara adducentes infer- num fuliunt, quem implent ; quafi effet cateris illud Algari Reguli , quod refertur à Polydoro /ib. 4. Hifior. Arglic, Algarus infernus nutaturus nifi meretricio quz(tu enim Regulus Fridesvidam Ducis cujusdam fuleiretut. Ímó improbam mulierem in- ferni etiam fceptrum. vocat Ephrzmus Sy- filiam Virginem. Oxonienfem ad (truprum Let, li'o cüm niteretur adigere, ac fugientem puel- rus,qui quarens; quid fit procax mulier, re- lam perfequeretur cupidineo exagitatus a- Ípondet, nil aliud, quàm, jsuvenum perdirio, more; illaftatim in oppidum proximum fieptrum inferni, Liquet, morem olim Per- recepta, fores ejusdem Algaro clauduntur farum fuiffe, quo fceptrum in clementiz , ac infequenti, qui & oculorum ufum (latim ietatis tefferam extenderetur: uthabetur amifit, quamvis mox puella fufis ad Deum in ljb, Eflber, fed quàm diffimile hocce pra- vz muliercule fceptrum, càm non in cle- precibus Numen Algaro placaverit, vi« fümque intercefferit, ut inde videret, quan., mentiz fignum, fed in fzvitie notam porti- ta czcitate laborent quorquot Virgines gatur, hoceítnon ut erigat correptum ti- more animum, quod in E(therem fuo prz- DEO facras amore. cupidineo infequuntur, ftitit Affuerus fceptro; fed ut animas ad fua cüm perfzpe in hujusce teílationem rei o- culorum deítituantur ufu, & lucis ptiven- detrudattartarea regna, nunquam finiendis urufura, EtiamSeleucus legem tulit, quà torquendas cmciatibqs. a- . Amorcupidineus malorum faber pemiciem cudit, — 187 adulgeris oculieruerentur ; & cüm ejusfilius -tut ratioobruatur, Lethales luxuriz aquas juxtaà Patre fancitam legem | utroque debe- non bibat, qui letheas non vult undas ebi- ret oculo privari; G populus enixim Seleu- bere; non coeca caligine tantüm . mentem cum rogaret , ut vellet cum fliolegis rigo- fuffundentes, fed & memoriam prorfus ex« rem temperare; permifit tandem Seleucus tingue 1 ntes rerum divi-narïum., ac iæternæ Ía» fe fle&ti populi precibus, fed falva lege ejus lutis. 76» fupplicium divifit, fuo prius, deinde filii Lta in extima cutis fpecíe videtur proz eruto oculo, Hinc : conjicimus , quanta cax mulier, fed ocyüs ad lethum pertrahit,. mentis laborent ceecitate , qui amoreducuns quos fuo rifu allicit : latent fubblandze vo- Ti tur cupidineo , càm fancitis legibuslumine luptatis larva infidize: Venus (iquidem aquís etiam deílituantur externo ?. & fortáffis aflueta, € quibusfuám traxitoriginem,letlia- prifci homines amorem cupidineum velatis les jacithamos, quibus qui amore cupidineo pinxerunt oculis, vel potiàs finxerunt ipfum ducuntur ad necem alliciuntur, ac perducun- Czcutire, eóquia quivis impudicus amor te- tur,quia perinde capiuntur ac pifces; fcité nebras menti offandat, q S.Nilusait: Letab [ j : iet palpabilem in- E jus vita fluxa nonte ob. 15* I?WM vehunt czcitatem. leclenty latent bami, apparanzur infidia, ani- tis cupidin&i ocu- mamnon fecus,ac pifces irretientes : amore 74 Idque proprium amo lis ftatim in&idiari, lumina tetro fuffundere cupidineo perinde ac liamo . utitur tartareus fumo; mentem tetrainvadere caligine, quà pifcator homines decepturus, ac in interituam omni de(titutus lumine , hoc quiardetamo- expifcaturus. Qiuistam (ni immemor, fibía re, quó pergát non videat; SL1deo praceps queinimicus, ut nontimeat hujus tartarei in feedas raat libidines ,. ac nefanda crimi- pifcatoris fraudes, non expavefcat infidias ? naj quienim luxutize fordeícitceeno, ratio- quis coelo, & perennaturis nàtus gaudiis, ve« nis oculo amiffo non videt[celerum foedita- lit coeno Venerez voluptatis ineicari ; flam« tes; nec pericula, quz imminent ; nec mala, mísque addici in gehenna nunquam extingü« qua adítant; neque poenas , quae Íequun. endis?. quistantam c&citatem; ac impuden4 tur; neque gehennam, cui deflinatur ; quia tiam non ftupeat ? Quis ctam craffam nonexe licét ceelo natus , coeno « adhzreícens fore horreat amentiam ? etiam Philoturpes Ve- didz luxurie lumine deftituitur; quia .coe« neris voluptates hamo efcarum füucis larvato ;Genef. $ | l mofa caligine obruitur : fcité S. Chryfofto- pariavit /ib.de mundi opifie . inquiens ? Lafci- mus Homil. 1. ia 1..ad Corintb. ait: Quan- va voluptas, procax sntliercula ; amatoven do ab impudica libidine capta fuerit anima; appetir, quarens fHupri conciliatores, per quog ficut nubes, & caligo corpovis oculos, itacum bomines bamo capiat. Ex huic fuccinit Plato alla eripuerét. meutem , & perfpiciendi fa. in'Catone,ubi vocat voluptatem sealorg; » eultatem , ntl finit videre ulrerius.mon pra.. efcam.. Annon ficta, & fucata eftea dulcedo, eipitium , non gebennam y. won timorema : qua voluptatibus adhzreícitvenereis? efca quia nemo tam craffà laboraret dementiá, eft, fed quá hamus homines premptius dece- h ; qui tam poenitenda vellet^labe foedari , fa pturus operitur, poenam cogitatet, fi perennaturas gehennae Cupidineo, qui amore ducituryoblatam ^ 7», l. flammas mentis intueretut oculis: fed quia fibi videt efcam;cui pleno ore inhiat; fed dum oculis caret, emnique lumine deftituitur, dulcedinem fucatz jucunditatis guítat ; mel- qui libídini famulatur j ideo orbatus oculis litam deglutit venenum. . . 'T'imeant quot- quot hac eíca illiciuntur, latitant enim fub preceps in omnia »ruit- foedze libidinis fcee j Ih lera, illecebrisin(idiz; latitat fub efca dolofa ha, 71* Proditumelt, corvum in fibi obviis,c,:a- rnus dolofus: mortem deglutit , qui hujus. daveribus ocülos primüm effodere , & huc elce dulcedinem guftat: probé monet S. E« refpexit Salomon Proverb. 39, verf, 17. in- phraemus Syrus fermone de reta vivendiva- quiens: Ocwlum qui fubfaunat. Parrem , 68 ä Fione inquiens ; «m ea, que fenfui jucunda r qui defpicit partum matris fuay effodianteum fétnt , confpicis,cave,ne capiaris jsdem,nam corvi de torrentióus : , hoc elt amor cupidi- $ $n illis laqueus, 8 efe a mortis latitat , meque neus eum effodit de torrente. fcedarum vo: euim nudum pifcator bamufsá in uAT. dés luptatum, quz perinde ac torrentes aquz sittit : ficut pifcator hami infidias allicientis turbidz , ac feeditatibus fcatentes fluunt ? efce occgltat latvá ; perinde ftygice paludis lc fluxze fiquidem funt Veneris voluptates, quze pifcator homines expifcaturus infidiasnectity ftatim delabuntur , & nonnifi veftigia relia- hamos inaquas demittit venereas, non nu- r quutit foeditatum ; Quàminoxius eft hic cor- dos tamen; fed voluptatis dulcedine fücatos, vus, qui oculis infidiatur, quos fuo defti- quibus amore cupidineo capti promptiüs tuat lumine: cecuseftquisquis ab arca cor. adhzrefcant, Hinc dum in fluentis hüjus [ dis fai hunc non abigit corvum; utabeat, & vitze delabenübus aquis ludere videntur ho. non revertatur. Quod fi Noé corvum - ab mines, hamis hifce voluptatum efcà larvatis , arca dümifit, ut inde conjiceret, fijam diluvii inhiant, G miferé capiuntur etiam ludentes, 2 aqua ceffáffent: amor cupidineus,velüti cor- unde fe(tivé Augufünus monet, ut nolimus. 1 vusSathanicus non luxurig aquas ficcatas fidete hifce voluptatum efcis: Noli gau d " ef(e denuntiat, fed earum (ugiter inhiat in. ere InDfalm.1o; | adpifcem,qgti in efca [ua exultat , nondum Je €rementis; ut càm 'isdem homines abluun- r irabit bamum pifcasor.— Namjam ille babee " ia 2 AUW Vérani dc .43'662:'6;" Tom. li. 188 ! Difïertatio | Vl ov bamum in fatccibus, t£ quod tibi videtur doquiis inflammetur freguentibtts & 2104]1' f^. longum , breve est; omnia ifla eito tran[eunt: cibus inardefcat ,. i fpem petenay AUTLAL, latent ubique hami, quia exhibet fuas ubique affetium deferat: faciant igitur multres tua mundus voluptates, qua tamen hamos ha- vocibus fuis bamos. Has fraudes declinat, bent fuos dolosá inefcatione ad fraudem,& qui in foeminas minimé inclinat; eó tutiof necem fucatos; & przíertim inluxuriz vo- - quiseft, quó longiüs à procaci abfcedit mue luptatibus, carnisque illecebris Sathanicus pi- liere. Diícas alieno periculotu& confulere fcator hos demittithamos, tendit infidias, ut faluti: quotvirosetiam pietate inf/gnes,for- deceptos homines perindeac pifces ad mor- titadine invictos , & virtutum fludio cont« i - temtrahat; ludentésque in vita capiantur tri- mendatos non perdidit procax mulier ? . An non David inípiciens Bet(abeam. fe lavan- - fles ad necem;qui enim Venereis incautus lu- - dit inaquis; eícam fentit inhamo voluptatis, tem hamum in fonte deglutivit;eícá volupta- fed mortem deglutit iniquitatis ; & quot- tislarvatum? Fefellit nimirum ^ muliebris quot hos non declinant hamos neci addicun- fpecies Davidem, quiin aquis deceptus exti« tur aeterna. mz pulchritudinis efcá ille&tus peccati hae 79 Quos non fefellit. venerez v duptatis mum noxié quafivit, & lethaliter deglutivit; hamus? quosad tartara non traxit? quot appofité Theodoretus loquens de lapfu Da- Qeifios, im - non perdidit, qui hocce in hamo aliquid fe vidisait* Cim fimpliciter non curiosà difpee ib. . Rege - Jucraturos fperaverant ? eó cautiüs caveri de- xiffet , vidit mulierem,que lauabatur ,5 for- bent latvati hami, quó exitialiüs incautos de- minefeazus — pulcbritudine bamum d eg/uf cipiunt: an nonlethalis amor ille; qui fub tioit peccati, eíca larvate voluptatis lethale exhibet pecca- Quéd fi David inconcuffà loricatus for« $9. ti venenum ? Oflentant. procaces mulieres titudine, quia fimpliciter,non curiosé mulies inanem, ac latvatam pulchritudinem,vultum tem conípexit;foedé cecidit ?. qui ftabunt vi- fucis illitum,frontem ferenitate arridentem; ri curiofiüs foeminas fpe&tantes ?. Quid fpe- genas purpureis - florefcentes rofis ; oculos &andum in ipfis, quàm turpiffimus lapfus? blando allicientes afpectu : fed' cavendum David mapalibus;cafisque agre(tibus innutrie omnino eít, quia fub.illarifüs, ac ferenatee tus ea fortitudine adJeonis,, urfíque intrepis | -dus occur(um infurrexit , ut non folüm tne« frontis larva latet hamus, eó exitialior, quó LO fub voluptatis illecebris, (ub deliciarum le. tum ferarum ferociffimis incuteret , fed & nociniis patatas celat infidias, e(cà fucatum gloriose profterneret: David,qui non folüm occultathamum; fcité S. Nilus agens de ne- ab oculis femotus hominum f£eras difcerpüit Ordt,Y1,. quioris fexüs infidiis ait: Orpantur , offen- in ipfum fevientes, verüm etiam coram po» tántque fe jam liberà , & vultus ornatu quid pulo gigantem laceffivit;pugnavit, expugna- i2 animo lateaty indicant, intendunt fupercil- vit; adunius lavantis fe mulieris fpeciem foe» lia, & palpebras circumvoluunt, collum ape- : dé cecidit; quis adeó remeré de fe . ipfo fen« viust, G toto corpore delicias agunt, mollibus tiat, utítare fibi fpondeat coram procaci mu- utuntur verbis , & dulci vocis fono. auri- liete, cujus pulchritudo virum feedat,fpecies bus blandiuutur ,, donec animam tuam plené devenuftat , & oculi il!is bafilifci nocentio- diripiant,. && depradentur. . His veluti bamis, tesinterimunt ? Qui Davidem fecutus eft in atque e[ca ad mortemraperis imprudens, bis lapfu; eundem mox imitetur in timore ite- vetibus, & varijs plagi captus traberis ad u- rum dilabendi, David enim timore concuf- geritum : cave,ne te blandis fermonibus ir- füshoftem timet:: efverrili faciem tuama A vetiants pefliferum enim "!s venenum inest: mey6 fatius fum conturbatus ; quia fi procax adeb e(t procax mulier viro in(idiofa, ut nil mulier Ínam prodat fpeciem , & fuum nobig in ipía fit, velab ipía fiat; quod . infidias non ' Deus auxilium fubtrahat , neceffe eft immie nens timeamus periculum. David cum femel li TU tendat, quod laqueos nonapparet, quod ha. mos latvata non infltruat efca ad viros , qui libidini induláffet . propriis proftratus. fuit *il, amore ducuntur cupidineo, decipiendos, ca« oculis, & qui alienis fubjugari non potuit ar« piendos, & ad necem trahendos ; uncate funt -mis, vincitur foeminea nuditate; & ideo quia . procacis muliercula blanditig,rapiunt, quos femel cecidit , iteratos timetlapfus, fi Nu, tangunt; cavendum eítab omni; quod foemi- minis ope deftituatur;experimento edoctus, neam redolet mollitiem, quia egam verba quód tametfi ferarum infultus, horribilísque hicine(cant, & decipiunt. -truculenti Gigantis vultus. animos exacui(s 79* (ent,virésque addidiffent; ad unum tamen,& Solent, qui hamo pifcibus infidiantur fi- lentium (ibi indicere, ne verborum ftrepitu hunc fimplicem Bethfabeg intuitum victus terreantur pifces, abeántque incapti: fed. miferé cecidit, fortitudine deflitutus : non n procax mulier etiam verba in caffes trahit, & adleonis occurfum, neque ad gigantis mono« in retia tendit, quibus minus cauti capiantur machiam , fed ad mulieris afpectum cecidie viri : tunchamum demittit, cüm blanda ver- vi&usà foemina, qui vi&or fteterat cope ba immittit; tuncinfidias occultat , cüm fe tra Leon;m. ipfam manifeflat, féque infpiciendam prodit; Ícité S. Ambrofius. inquiens: irilis fexus 378 2ullo magis lubricus, quàm mulicbri decore, $iió gapitur, [2 maxim(ä fi ardor mentium al« g. X. x M m h-g,? tht - | Amor cüpidine-uslmalc)mm fabcvn;' pemiciem cudit, — 189 cem adigit ; «ujus dulcedo venenum exhi* 5 Xo bet, Nulla zfítuante concupifcentia eft fe- ra truculentior, Scorpius quamvis facil& " Concupi tentia amore — illiciente lenocinetür ,. venenum nonnifi de poflico. bauflum [pandet nectareum ip aureo o- corporis jaculatur, & ultima fbi parte per- cutit , ac vulnerat ? an non etiam carnalis Iuptaris poculo 5 fed nonrrifi letbale proe pínat venenum : blandà inci-. voluptas , infolefcens concupiícentia fcof pit » G dirà definiz. pionem venena effundentem refert? :amecdff fuis eblandiatur lenocinijs » ac extima arti- $n Ileft, quod valentiüs hominis infrin- deat fpecie ; in venenum tamen definit, quo : gat fortitudinem , enervet vires ve« nonnifi trages fpargitanimarum. |Quóodfi nereà voluptate , expertus id. fuit de Aulico quodam falfa felicitatis fpe decee Pharao , cujus filicinea durities divinam in prus Sidonius Apollinaris dixit ; eum à for- L. if fe indignationem obarmaverat ; delegatur tuna adblandiente interemptum. — Ouem.a 834 Moyfes Omnipotentie Vicarius, qui paíto- eruentavit fortuna diu lenocinantis perhidos xitio baculo Numinis veluti f(ceptro, non fimis , qua virum , t fcorpiu. ultima [ui Qnfios t — hominibus tantüm ; fed G ele entis impe» j^rte percupfit. ret; quaque in petvicaciam à erro dürioris Id forti üs cenfendum de illiciente cons ^/ * | ihbo h Reg. 8j Principis obarmet ; enixiní depofcebat Moy- eczlpifcentia . quxz cum .n'eäa'rcu.m.fpondeagj hauftum inaureo voluptatíspoculo , teverà fes exolvi populum , ac libertate donari ; cui tamen rélu£tatus Plarao ; compedes infrin- nonnifi venenum propinat : blandé incipit , gere, jugámque removere , quo populus z- & diré definit ; delicijs affluentia initia ex- hibet; fed exitu cunéta funeftat ; ridet ore, ' que premebatur , & opprimebatur , pervica- citer detrectavit : fed Moy(is Virga in Dra- & vulneraccaudá; blanditur vultu, fed pe- "conem mutatur 5 pellucidi fluviorum lati- 'de percutit,conterítque; ac interimit , quos "ces nativum exuentes chryftallinum nitorem? vultu ad fe traxerat : probé S, Chryfofto- "fanguineum induunt colorem ;5 non tamen mus i» ferm. cóntra luxum ,. & crapulan hisce fignis fle&itur Pharao, fed ejus fuper- ait ; £eraeffvoluptas , feragravs : ntoue 'bia indürefcit pervicacior, Quid tunc? frorpio , neque ferpens in. uifceribus nojivie Exsod, $. L. Vonjo mufca gravi[ma in domos Pbaraonis , fedens zta utrinqee graffatur 5. ficut drlsesae & fervorum ejus , 8 inomnem terram 4Eay- rum concupifcentia omnia fubvertit , & per- dit. Fera nonnifi carpori infidratur , fed pti» eorruptáaue eff terra ab bujmod:mue ftis.. Quid t quód ad fuperbiam retunden- bac ohm infederit und cum corpore animam dam Pharaonis non é fylvis accer(iti faére ru« etiam perdit, gientes leones ; fzvientes Panterz , feroci- Nulla fera eftuante concupifcentiá ,]e- IT entes Urfi, fed minutiffima coacervantur in- nocinante luxüriá eft nocentior, nequeevo« fe&ta mufcarum agmina ? cur ad delendos mendis venenis aptior , càm abuna libidine Égyptios non elephantes turribus obarman- veluti à feedito , corruptóque fonte omnia tur, fed muícz rurmatim accerfuntur? An fcaturiant vitia , que veneno nocentiora non Ízeviüs muíca , quàm leo valuit in Pharaonem corporis tantüm corrumpunt vifcera, fed irruere? fi mufcainermisvolat, fiadífolüm anima perimunt vitam: libidofiquidem cün» ^smaníüs motum infidens tabulz avolat , fi ti« incrementum fubit languores auget , & dea fedtus multiplicat : & hec ratio, curhomie !' Minan i mida quemlibet expavet occurfum ; cur mu- fcas ad duritiem retundendam Pharaonis , ad nes Venereis indulgentes voluptatibus , foe« : Kgyptios debellandos , pervscacésque delen- dísque addicki libidinibue , confumptis car- dos Numen accerfivit ? quia nimirum per nibus , deftituti viribus mifereé deficiant , Lib,18.Mo- muf(cas , ait Gregorius Dapa , appetitus (1g» ut autumat Clemens Alexandtinus , 'inquxia ral, natur libidinofus, amor cupidineus , volup- ens: Homo ex bominenafezitur , &evellirur, Ab s u dage tasvenerea, qua ad hominem prefternen- vide damnui magnitudinem z totus bomo per CAP.À Ko dum fortior eft quocunque armato exercitu: exinanitionem corpori abffrahitur: / dicit e- pulchré Gregorius : ZEgyprtws , qui bujus LÀ nim boc nunc 05 ex offibus mess s G cavo de suundi [beciem tenet ,. mu[cie. percutizur . caAvYno mes. Homo ergo tantum vexinani- mu[ca enim nimis infolens , && inquietuns tur femine , quantus videtur corpore * eft animal ef? ,. in qua quid aliud quáam info- enim generationts initium , id quod recedir. - dentes cura defideriorum carnalium defignan- -Minus adferret mali amor cupidineus', fi , j folüm perimeret corpus; G nón animam $2. interimeret; parüm effet, fi homo venereig Ut igitur pervicacia fuperbientis Pha- raonis retundatur , ut /Egyptiosegregié De- indulgens voluptatibus corporetantüm defi- us percütiat, non rapacesarrnat leones , nec ceret, nifi & mente miferé periret ; adeóim Ízvas concitat Panteras ; fed carnalium libie hominem fzvit amor cupidineus, ut non fo« dinum permittit zítus ; inquietósque luxu- lüm corporis membra corrumpat , ac profli« riz affaltus , quia nullus aries fortior ad e- get , verüm & latentes. ia animo virtuteg vertendam hominis pervicaciam infultante confundat , cüm pietatem fcortatione peri« concupifcentid , cujus ze(tus ad naufragium mac, charitatem extinguat , & reliquarum pronum fternit iter , cujus lenocinium ad ne» vircutam deleat veftigia, Aa 3 Nil 196 Difiertatio VIIL Pa $f. Ril plures in homine ftrages inirehit, confantiam ; fuperbiaevertat humilitatem g nilplurainfert dagiítia, quàm amor unus cu- procigalitas profternat liberalitatem , perfi- Geref, $. idineus,| Cum callidus ferpens primzvi -dia fidem cogat abire extorrem ; una libido delicti infaufliffimus incentor Evz feductze €ft, qua cateris vitijs audentior virtutes reus fifteretur;-hoe uno fupplicio ejus im» omnes uno affültu evertere nititur; dum ca- pudentia mulétata fuit : /uper pe&ins tuum - flitatis. fundamentum fubruere viferrimé gradteris , & térram comedes cunilis diebus Zit4 tus. tentat, G totum interiorem hominem pro« Inimicitiast pouam inter te , €9 fligare feftinat omnium virtutum fatali cla- mulierem , 6 femen tuum, 65 femen illiue, de; & hzcratio, cur libido infidietur calca* ip[a conteret capur tuum ,. € tu infidiaberi ealcaneo eju. neo, ait Ánfelmus Lauden(is, du Japien- I:z; ;*. Gess, Quid ? quàd ferpens fedu- tis bafim conatur desiruere, quia ut (cité no- €or hac mul&etur pena , quà faper pe&us tat Beda, voluptates carnis diffolvere men» fuum gradiatur? Quid novi attulit hoc poc. tem per delicias folent. Quód íi calcaneum. nz genus ferpenti , cüm antequam primam fuo infecerit venerea voluptasveneno , to« feduceret foeminam , fuum jam graderetur tum non (olàm corrempit reliquum corpuss fuper pectus? fià natura idipi inditum,fu- verüm Gtanimamdevenuflat , & vitia evo» per terram repere,quomodo potuit poena ei catomnia, sítque propterea libido vitiorum obüngere,quod ejusdem naturz jam propri- omnium fertilis , ac feraciffima tellus, cui um erat ? An quia ferpens feductor homi- faccenfens Salvianus eam vocat etnam ime Lib. ^. de nem pre'fignet in aulam inductum ,. ad ho- pudicarum flammarum, & Petrus Damianus gubera, nores , ac dignitates promovendum ; & «rarium pravarum cupiditatum ,. Areanta nulla viro aulico poffit pcena dirior contin- eruenti belli, clibangm obfcena luxuria , gere, quàm fi fpes omnis amputetur ad al. fentinam paffonum carnalium ; imà cít vo- | tiora aflurgendi; eíque dicatur, quod nunc latabrum paflionum omníum , quibus ho- . E5 , jugiter inaulaeris; perinde ac feducto- mo quaíi humanitatis oblitus ferz-degene- zi ferpenti dixerat Deus vindex ; fuper pc- ratin naturam : fiquidem inter reliqua ine ; €&us tuum gradieris , & terram comedes folefzentis concupifcentiz mala illud in pri- cunctis diebus vitz tuz , cüm jam & fuper mis notum , quod homines quafi humani* ! pectus graderetur , & terrz lutum come: tate exutos , crudos efficiat , . agereflres , deret? Verüm nonabsre videtur ferpens ini- cfra&atios , exleges ,. jugi omnis impa- 0^ micitiascum muliereagere, Mulierferpea- tientes , quod promptiüs excutiunt , quàm tis capat conterere pede properat,fed ferpens eidem affuefcant ; hinc hominis natura fyl* muiieris infidiatur calcaneo: fed (i calcane- vefcit , ait Chryfologus , ff aggreffás luxu- Serm-132. um momorderit , non tamen adcó grave ria femel in ipfa dominetur, & huc rc(pexit Ul.z, ed videtur damnum intuliffe, cum corporisex- Jeremias cap. 24. Cüm depravatam ia* tremam partem duntaxat, fcu pedem dente laferit. tuens hominis falacitatem ; & in ipfo ho- $6, mine pravam concupifcentiam alloquens Sed fi intimiàsrem introfpiciamus , quid ait: « ferklo coufregisíi jusum meum , va- ferpens , qui reptatiene totus ventri incum, pifiivineula mea , & dixifli non feroiam.s , bit, fignificat , quàm feedam libidinem , & quarens quid-caule , cur legis impatiens coenofam cencupifcentiam ? hzc cft ille fer- populus Dei reddatur illico,fubdit ; .Zz ozws pens delictorum praviffimus incentor , & enim colie [ublimi , & $n oumi ligno frouda- qui perniciofiffim? calcaneo infidiatur., pedes fe tu proffernebaris meretrix , quiainfole« impetens; eftenim pes extrema , & infirmif- Ícens concupifcentia , feeda libido idolola- fima hominis pars, cui reliqua humani cor- triam accerfit vitiorum omnium parentem poris membra innituntur , huic ergo vene- feracifimam : videtur enim lafcivia idolo* rez voluptates quafi totius flructurz fun. latriz effe appendix ; & idololatria la(civize n 1 E x'.'.) h damento minitantur , ut univerfa fpiritualis pedifequa , G perindelaícivia , acidolola- fabricee moles corruat , labefado fcilicet tria excutit jugum. per pravam concupifcentiam , coenofam libi- Nonnifi perniciem intentat exlex libi- $9 dinem caflitatis füundamento: eít enim li- do ncn hominum felüm, fed Urbium, ac 464 , bido, quatotum hominem inficit, mentem Regnorum. hebetat ; lumen offufcat rationis, volunta- Quatuor potentiffimi Afly- riz , ac Perfidis Dynaftz contra fibi rebel- tem enervat , G ad illicita pertrahit ; cor. les Pentapolis Reges armantur , fcilicet pus nativis fuis deftituit viribus , membra contra Regem Sodomorum , Regem Go« labefaciat, potentias corrumpi: totümque morrhg , Regem Adumz , & Regem Se- hominem proflernit, Quàmcallidé , quàm boim ,. non tamen contra Regem Bala , aftuté ferpens libidinis hominis infidiatur coutráque Regem Baleipfa efl Segor , nimi- calcaneo , putat enim maximam , ac írtepae rum urbs, quz priüs Bala audiebat , poft- rabilem moliri perniciem, íi fuo calcaneum quam precibus J.oth fervata eft à Pentapo- veneno inficiat ; fi caftitatis labefaGet baim, leosincendio nuncupataeft Segor. Expen- evertátque fundamentum, Genef, 19. fione tamenid dignum, & diícuffione, quód 37. Quod fr reliqua. vitia nonnifi in reli- Urbs Bala, qua S. Hicronymo interprete , quas feor(im virtutes obarmantur ; ut gula idem (onat , ac abíorpta, vel vorago , vel &nlidietur temperantiz ; timiditas ;excutiat ut placet Anfelmo Laudenfi Urbs devora- torum, » " Amor cupidineus malorum faBer perniciem cudit. — 191 torüm , càm effet ejursdem" fceleris rea, ac Imó non obflante turpitudine ex fan- 29» Ífodomitico fcedata crimine fola Lothi pre- guinis orta neceffitudine ; funt , qui affe- €ibus incolumis fetvetur à communi totius rant matrimonia etiam íniviffe 5 .ut habet Regionis conflagratione,& tantüm urbs aus « Lexicon Alexandrinum, ubi dicitur, Ni- diat devoratorum. Cnr Bala afferitur abfor- w alter Saturni filiue , qui matrem Semis pia » vel devorata ? & urbs dicitur devorato- YAWidcs imuxorem duxit. Unde Perfis ac- . rum , cüm folà abforpta, & devoreta non cépta lex , pareutes ,. & forores in confor" fuerit in Sodomorum incendijs , cüm teli- zium tbori ad[cifeenai, — lnde Pieus Tuno« qua Pentapoleos Urbes fulfurea conflagra- nem fororem matrimonio fibi. copulauit, verint voragine ? non mentitam putamus Putárim tamen hac filios inter , & matres nomenclaturam de appellationis fallacia fu- inita matrimonia aniles inter fabulas recene fpectam ; íed potiüs arcanum nomínis Sa- Íenda ; cüm velipía natura, qua uma, & cramentum : quia urbs Bala ejusdem rea communis eft omnibus gentibus ab hise . flagitij, cüm przfeferat in nomine nefarij abhorreat ejusdem fanguinis mixtionibis. fceleris reatum , eidem Lothi prec&'votago Catérüdi vitanda omnino eft hac libidinis fulfurea pepercit ; & reliquz Pentapoleos vorago , in quam carnalium voluptarimiil- .utbes ignita abfümuntur voragine , quia lecebrz nos pertrahunt : à carnalis volapta. nullum patrati flagitij videbantur veftigiüm tis gorgite nos futürze mortis mecus , ac di» D) d impreffiffe, quod à fcelere czteros arceret , vini judictj tirnor revocet cum D. Augufti- Lib,7. [ m fueta, & ideo fulfuream ipfam patiuntur vóragi- no , qui Deum alloquens ait : Nec mes f* -^ À a revocabat à pro[undiore woluptatum car» nem, à qua Bala eripitur, quam prafefert in nomine , dicatürque ablorpta, aüt'devo- nalium gurgtte nifi metus mortie , & fu- ata, velurbs devoratorum ; utinde €onij. turi judycij tui, — Enixim Deum rogemus , ciamus , quàm foeda fit libido ;; cujus vel preces ad ipfum fundamus , ut ipfe fua nos nomen vindex Numen acerbé puniat ; meri- ope pr&fervet , detineátque , ne in hanc rua- tó Bala abforpa dicitur, ut quod meretur mus$ voraginem ; impuras Cogitationés eà in re , 'etiam patiatur in nomine , " ejásque excütismus celeritate, quà ignituri carbo. fupplicium cum nomine traníeat ad poíte- nem noftras illapfum in yeftes, ne 1zderet, . fOS; Fulmen eft libido , ut'arferit , fulgórat, $9. Neque abs re vorago libido dicitür , perítrepit ; acledit.. Omnis eciam praci- cum animas devoret, àcperdat? generatim denda eft infolefcenti libidini occafio , que quavis carnalis voluptas inftar voraginis fe ab otio prafertim ,. efculentis ; & poculene Som habet, hihc Petrus Celenfiseam vocat pu- tis petitur, ut etiam à conviétu pravorum, Lib. 2. epift, teum daemonis ; ubi loquens de fuperflua à focietate malorum , à colloquijs fcedam 4» . €arnis delectatione ait : Hecraix eff pecca. libidinem redolentibus; necquidquam neg» - . tinea totius boneflatu , fovea vitio- ligendum ; fed pravae concnpifcentia totis L] rum omnium , puteus demonum ,& vorago viribus obftandum 3 qua fub initijs videtue animarum ; quin & corporum : recludues veluti fcintilla blandé illucefzere , mox in« ebfecro , recludite feram banc peffmam , crementum fubit , praludítque incendio que devorat Jofepb nofirum : Vorago eít, omnia devaflanti , abíumenti : libidinum obleCamenta ruinz funt mortalium. & tera peífimavoluptas venetea, qua blan« ditur, & mordet; ofculatur, & vulnerat, Plures funt nonhominum tantüm , fed I ridet , Ginterimit; mulcet ; & ferit, Imó & urbium cafus , imó & provinciarum exci- etiam iplum matrimonium , fi illicité inea* dia non ficcis oculis memorize revocanda, tur, & generatim quzvis illicita carnis Quot etiam in veteri lege una infoleícens li- voluptas vorago eft , ut notat S. Petrus Da- bido ad interitum non rapuit animzefimul , Opuftul. 1$: mianus , qui libidine infectos lapíos deícri- & corporís ? Quis recenfeat Sodomaeorum eap T. bit in luxuriz voraginem. Hinc Perfiei ignes; Sichimorum cedes ; Beelphegorita- exitij vorago , qua locum dedit paroemize rum clades ; Madianitarum ftrages; Benia, Lib, 1* epif., apud S, Ifidorum Pelufiotam, nil aliud eít, mitatum interfecliones ? quis memoriam ió 4645 i quàm fceda libido : ait iple : Nenvulli per- repetat Troig ob Spartanam adulteram de- fepe cum fpurcis fratribus fe fe contami- cennió circumfeffe , quis recolat Trojano- narunt , atque item lj cum filiabus fuis, rum fexcentorum feptuaginta fex millium Was ex meretricio concubitu. extulerunt , excidium; & Gracorum octingentorum,& 4c libidinofa temulentia Perfici exitij zpfis octo millium deletionem ob unamimpuram Helenam. faéla efl vorago : Períarum fiquidem lu- O profundum damnatz volup- xuria eo excreverat , ut omnes terminos tatis baratharum! in quod quos fuis Venus egrederetur honeítatis , cum etiam matri- ementat illecebris , coeco furore przcipi- bus filij , & cum fororibus fratres focde tes agit, Veré fapiens de hemine libidi- commifcerentur. — 445 non audi , ait Chry- nofo Prov.c. 7. ait : Sequitur velut Bos ad foftomus, . Homil. 7. in a. epiff. ad Corintb. vilimam , & quafi agnus lafcsuiens , && m Perías nemine . cogente cum. snatribus u ignorani » quüd ad vincula finltus traba- onifceri , nec unum , Aut duos , (ed uniuer- LU. f[4m gentem., Coecus 192 Diífertatio V»iï k $2. Caecus eft cvpidineus amor praceps audire faflidiunt. Ptincipes, adire plerume trahitur ad interitum , dum delicijs foffun- que non erubefcunt viliores tabernas, f1 in di putat ; perinde ac ftolida pecus injectá ij muliercule feeda flabulentur iibidine : collo refti , lafcivit, exilit , putans fe ad Pudeat. tot viros principes uni íubeffe libi- prefepe duci , cum tamen trahatur ad la- dini ; millies decantata exempla Samfonis, nienam.« Libido fi femel infolefcat. oculis Davidis, Salomonis, &aliorum , quz po- fleriora fuis fcedárunt libidinibus fzecula 5 eft ceca, auribus furda, corde fatua $. quia qua imminent pericula , nonvidet, dehor- nos ab ijsdem fubtrahant. tamenta non audit , futuras poenas non pra- Fucata eít carnis. voluptas , delicias 93* meditatur ; & demens circumfertur, quo- fpondet , & venenum propinat ; ludit pe» cunque eam turpis aftus impulerit : . hoc de . & capiti infidiatur hominum : utinam animi morbo concitatus Hemor Genef. cap. / in aula duntaxat Herodis píaltria regnum 4. ad domum feflinavit Jacob ; quamvis repudiaret, cui praeferret ptophetz caput , Jacob paftor effet , & Hemor Hevei Prin- quod effet ge(tatum in diíco, Volo ut pro» . Marci.6, 9. cepsterra illius: deperjerat Hemor Dinam; tinus des mibi in difco caput, Joannis Ba, 2j quàut potiretur , Principis exuit fupercili- piifie : annuic rex, & pes faltatricis puel- um , Imperantis depoíuit Majeítatem ma- lg , caput perdidit prodromi monentis 5 palia ingreffurus Paítoris : etiam Artaxer- quod Herodi non liceret, Quin vel apud fem libido, quà aftuabat , adveftibula ab- Innocentem Adamum Eva mulier Deo prz« jecit rufticorum. Ut impetretur Dina ; fertur ; maluit Protoparens mori , quàm Hac L etiam Paftoris vilis limen à Principe teritur : eductz ex fe foeminz non parére. quis nunc fomnianti non parcat Poéfi , fi fua eft indoles amoris cupidinei , ut ei leno- Numina , & Europam per fluxa aquarum cinapti connivere non poffithomo fine con- devehens itinera , in tauros recoxit ? U- fcientie angore , fine famz damno , fine rias & caftris redux regia enanciícitur fer- fortunarum jactura , fine memoriz cor- cula , quamvis nullas detuliffet Davidi pal- ruptione , fine mentis hebetudine , fine mas; nullo foret triumpho acclamatus, nec animi crimine , & fine corporis difcrimine. celebris ; quia nimirum uxorem habuit Cauté igitur agendum , ne ullus ei in ania Bethfebeam , quam rex deperjerat. .. Libi- mi adyta pateat aditus , ne finas te ab ipfo dinis aítu exagitata principum cervix non allici3 fatiüs femper fugiendo vincere; fle&i modó , fed vel in abjectiora poteft quàm pugnando cadere, mapalia abripi ; qui viros etiam illuftres L MM E 0 d W ;F! ïix N M ( "n N : x -)*X* ; N e Á ^. q Tï aW : * ä* N ER *?(ä n,, t"i ^ em "- . QSCRS ( / ) LO UT m N GL YUTN ^ N Av — [ — i 4897 2* LA XSN r M j S N r 4 ï. LA -:" IN SSS Pt ;:ï » £s —.;LZ('—'" Ü f EC t 5x ä?- s " AIXA - E 2 P ït xdi * . :* 2 d wï& E FPr'»r- DIS. eaí(1m)Z24 (25035 633 0)5: 5 ]5 05 73505 05 05 85 790 d5 dododo O5 d5 855 05 0505 r siode decodotoch eodeotocedio s p etoep ol qociecto qecie cto o cto gaede a. *cäæææææææmæææææææææäïäïäïüææä * -DISSERTATIO IX. . P Odium quovis cane rabidius in omnes t, alios lerhaliter mordet, & f(urm s-cf Íavi fc ipfam feraliüs rodit. : Mamï 6 Aj Vr - O:Izj präteiwk natura expenditur , ejsque j?m ,;v?ztïzïiþmm- detepi- -otury ne venenati. ej jus latices hauriantur , qui fetim non extingunt , jäd defiderium acuut alienum f[anguinem fundendi. Q : I 32 €] Dium humanz elt focie- Definitur odium à D. 'Ilioma , diffo«- NS VA QD ** ) l 25 —sX N tatis Venenum , quo.a. "antia quedam appetitásadid , quod come mor corrumpitur , & préhenditur t difconveniens, Eftque odi- aureüa ámicitlae vincu- NAS 3 /.r um duplex, unum , quo-pravi , vitiisque in- s SS 320 Á um folvitut ;-ac diffi- dulgentes refi(tunt virtuti ; t fibiinvife , & " A p R N N d dentia hominum capita; eft odium proríus iniquum : alterum quo 2 vel craenta fibi indicünt viri probi culturz'addicti virtutum vitia in- A I m prr a EE beila ; vel czdes , ela- fequuntur ; & pravitatem averfantur ; & eft odiumlaude dignum. Tlludefttrifte , & exie désque m/nantur; omniique (us, déque in orbe everientia, injurias vindicatura fibi il tiale; hocalacre, acfauftum. Illud protervi- Jaas, Eítquippeodium;anitüi ab eo ; quod tatisfuz confcium in fe ipfum fzviens fe di« malum fibi eífe fentit averfio ; & à plerts- lacerat 5 iftud virtuti ftudens propriá gaudet innocentia, que videtur , cum ira confundi , prafertirh Illud ex matreimprobanatum, vitium pro patre nactum;nonnifi mala moli- ab Augultino Jíóro definirionum , dcfitiente odium , Veterem iram ex pluribus caufts tur ; iftud obftetticante virtüteortum ,omne colle&tam , & diuturho tempore perfeveran- averfatur fcelus,. Tllud mentem corrutnpit tem 5 & videtur adhafiffe 'Tullio ; qui & cordis intima corrodit; iftud animum ex» -qdi- Tlitid non moli- um iram inveteratam eífe dixit. hiiarat, & pectus munit. 2. Verüm licét ira jugali veluti vinculo o- tuür nifi fordida , non concipit nifi cedes, non dio copuletur , nonnihil camen ab illo diffi- agit nifineces ; iftud non profequitur nifi det , quiaira proprié nonnifi ex privátis ; fplendida , noncupit nifihonefta, noname- aut communibus injurijs , quz ad nos quo- ple&itur nifi decora, 1llud triftitià. vefci tur ,& femina fpargit diffidiorum, utob(it ; quo modo fpectant, ebullire folet , ut dócet Anítoteles in Rhetoricis, Odium veró ex iftud laetitià nutritur , -& virtutem vet, utpftofit. radicibus univerfalioribus germinat. ; utex improbitate etiam , à qua il damni ad nos Aliud e(Foditim , quoviri pietatiaddi lO s. derivatur; etenim citfa fufceptas injürias, ac &i ; & coléftibas iühiantes ,. peritura ode: lefionem folemus improbos odiffe ; licecmi- runt; mundi dignitates;honores , divitiasa- nim? ijsdem irafcamur, "" Pr&terea ita ex Se- ver(atitur ,vitz civilis l'udia negligunt; ho- neca [jb de ira cap. 1. eft btevis infania ,seque minis confüetudiaes fugiunt, & folitudines impotens fui , decoris oblita , neceffitudinis petunt; ubi fanétiras lztiüs efflorefcit; ubi immemor, inquod cdpit pertináx. — Tufa- eremi Incolz liberiüs ccelo inferviant.g & nos effe,quos ira incendit, ex eo conijcity quia Íémina; qu& in terftisjaciunt virtütum , in in irafcentibus flagrant , & tiricant oculi;, pet- fructus exerefcunt vitz nünquam defectu- funditur vulrus multorubore , exaftuante , re. Fuerunt tamen ex perditishominibus ab imis pracordis fangüineTabia quauiuntut, aliqui , ica corrupte mentis ; qui Anacho» retárum , ac Monachorum inflitutum im-« dentes comprimuntur , fubrigüntar capilli , qua fingula infaniam prodünt ; ut'etiam pà- pie fugillantes SS. Anachoretas contemptim Viros lucifugas' nominárunt , Bellere- rum explanatis vocibus fermo prarüptus ", coriplofz fzpius manüs, & pulfara pedibus phontea percitos tabe:, ^ coeno aptiores , htimus, qux omnia qura violenta brevia fünt, quàm calo* | Odium civilis confuetudinis y, Odium verà eít diuturnum . ád plüresnu- antiqui nominárunt morbum Bellerephon» tritur annos fine dolore illiüs, qui odit * ita teü 5 eó quia eadem triflitiz lue crederetr Bellerephon laboráffe ; hoc eodem "morbo verà fempet effervelcit cum aliqua itafcen. tis moleltia, infedos dixerunt eos , d qui hominum odio, Bb Verani de. Affeilibim Tqm. I 194 Differtatio 1X, Ilj & viitæl tzedio contabuerunt ; cüjusm*ddi» fuit tra lemipedalem pifciculum nil proficienti» bus; quàmad immanis;Balznz confpedtum Timon in genus humanum fingulari odio teter ; ac fáneftus; trepidare , haud facilis deci(io. Qiid ? Aliud eft odium L ferinum , éftque ra- quód ipíz Balznz, [eu immania Cete mi- biofa , ac infatiata cupiditas fundendi huma- nimi cujusdam pifciculi prefidio, ductüque num fanguinem 5 (pargendi ubique funeftas utantllr. Pifciculus eft (. ait Plutarchus clades, & cruentas neces: ex hocodio fuerunt libro utrum terresiria prudentiora fint aqua- czedes cedibus cumulate , fanguine fanguis tilibu. ) quem mufculum vocant, magnie tudine, ac forma Gobij. Pifcis eft albo éxpiatus. * Hoc debaccliante odio amnes oce cilorum cxdibus fluxerunt infecti , & redun- colore ; pralongo capite, angu(là caud. dantés: ^ Hinc adlibitum luparum decollati Huncan natura Balenz Ducem dederit ; an innocentes. Hincimmerentescuneo infuti, quàdam amicitia ductus pifcis ultro Cetos antegrediatur ,adhuc anceps, ac fub judice Hinc filij in parentum confpe&u trucidati. Hinc cenz ille Thyeftzz effufo fanguine lis : certé pifcis nunquam à ceto feparatus ebria, Hinc illaetot numero mortes , quot meare cernitur ; fedejus caputantegrediens inflicta vulnera. Hinc in convivas lancez quafi Temo , & dux ejus exiítit ; cuncia illi Contorte ; in amicos venena propinata , in providet, & przfentit , caudequeextremo parentes neces accelerata. Hinc illa om- premonfirat fingula , tum declinanda, tum nem feritatem excedentia vota; quale hoc; perfequenda , fic cibatum ei conciliat, infi» utingens, ac Dominus terrarum populus diásqueà P ifcatoribus pofitas figno quodam unica cervice truncati poffet, —Hinc pifces fuo oftendit , & ubi occurrunt Brevia, ne ob leviffimam caufam humano éruore fagi- propter molem corporis in illis hereat tem- nati, !'Tauti znei ; in quibus Chriftiani pettivé prefignificát , ut alió meatum dirige« revaleat, acpericulum declinate. — Hauc vi- fubditis ignibus auditi funt repetis gemiti. bus mugire. Innocentes parvuli vix vagi- detur allufiffs S, Job , cum dixit : Ecce Gi- C2f. a. | tu vitam falutantes ab ipfo uberum fuétu gantes gemunt fub aquis ,& quibabitant cum abftracti ,. ac impié necati. Hinc demum eis:: ait Pineda , conjeiiura mibi eff , Tobum illa-óminofa nomina etiamnum terrorem vefhicere admirabilem dlam pifciculorum.s incutientia, illi Cyclopes , Cerciones , La* maturam , qui proximi Certs enavigant , flrigones , Bufirides , Scirones , Phalarides , €& Balenarum duces [untymutua amicitia fa« Cephrenes , Sennacheribij, Typhones , Gy- Wdera inter parvtum pifciculum , & maximum ges,. Cambyíes, Sylle , Tyberij , Caligulee, gugantem conciliante natura s. Nerones, Domitiani, Polliones , Commodi, Pleraque alia antipathiz , & fympathize 3* li & alij, qui ferino rigentesodio in humanum figna produnt tes naturales ; quce mutuis genus favietunt , & ubíque luctus; clades; amoribus copulantur ,' vel odijs fejungun» neces, Íparferunt. 4 tur, Ex citharis binis prorfüs unifonis , » Demum aliud dicitut odium 'na'turaïg fi fides unius pulfetur , reípondet in proficifcens ex arcana quadam antipathia , alterafimilis chorda zque unifona, — Phalan- &ij morfu vulneratus ene&o phalangio fta« quà alij alijs minus funt affecli , tametfi nil damni, vel incommodi ab ijsdem fuerint tim convalefcit, Ignis diffitus naphtam in« experti ;. nec res ulla exterior ijsdem fup flammat. . Cervus folo halitu ferpentes die peditetur ad odium concipiendum , fed tan- citur é cavernisextrahere, Bra(fica cum ru- tüm-quodam nature inftinctu illos aver. ta jugem habet inimicitiam. , Platani folia fantut ; & hoc odio non homines foli la« velpertiliones abigunt, Herba Eryngz to- borant, verüm etiatn bruta ; canes enim tum fiftit gregem,. quoties ovis primaillam. Iu perpetuo odio feles averfantur ,. imó & deglutit, Lupusfolo vifu ravcedinem índue res anima carentes » — qua ratione lupina cit. . Buffo hiantejore ad fe femuftellam]i- tympana dicuntur diffolvere ea , qua ex cét relu&tantem trahit, . Magnes fer;o nitie agnino corio funt conflata ; aquilarum plu- tur copulati, quod ad fe trahit. ma.dicuntur Caufz odij humani, qub? folent homi- 10,. ydete-rrere alias --ca;tergrum üe. vium. nesffe [e odiffe (. dehoc enim folo odio agere * Mita fané :eG in tebus naturahbus visy 7 prafentis eft inflituti ) plures folent recenfe- antipathie , & fympathie ; quà res , vel ri : praccipuz ab Ariftotele tres enumeran- .amore junguntur ,- vel perpetuis- diffident tur ; eó quia exijs frequentiüs homines odi- odijs; . Torpedo manum dicitur ftupeface« umin feexcitent , & foveant; Suntdue Ira; te pifcatoris. . Ab Echeneide.fi(li ingentes Detra&tio, Incommodum: fiquidem ex pre- naves in medio mari etiam obverfante ven- via irarum flammà concipitur odium ,. quod e Eib, 33« €ap. toruüum impetu . tefert Plinius in NNauma- diuturnitatetemporis concrefcitin morbum chia Acliaca Antonij Pretoriam navim à lethalem ; qui difficulter curationem fufti« Semipedali Echeneide fuiffe detentam ,. & neb . Si quis detrahatfamz , Glorie, ho* nori tuo, non erit is tibibenevolus, à quo fupervenienti Ceefari ünà cum palma veluti . in manus ;confignatam, grayiter lzderis; hinc odium in te excitabis, Se An veró: majus prodigium ab uno pifci- cum fis memor injuriztibi irrogatz ,. ni(i culo carinam fübeunte ingens fifti navigium hanc charitate extinguas , & oblivione de- leas, Caij Caligulz quadringentis remigibus con- uam. . Zs - A m C 2b Edg" aE — EL m dogns ; - ipisMÉs uM, I EEE u u E . Ca- Odium alios mordet ; feipfum rodit. 195 X , Calumnia, feu falG criminis impofitio ipía fatifcerent, Quäm befl?e, qu'äm gra- fomes eít odiorum ; cum quisque proprio phicé Gomorrhza hzec poma bilin gues deli- enixim ftudeat honori, egré patiuntur ho- neant, extimis hi verbis amicé loquuntur, ve. mines , Íe adverfis linguze telis impeti ; & nufta, & dulcia exhibent , probitatem imi- fi.non fanguinis effuüfione , nominis denig- tantur 5 aures demulcent ; atfrextimam hanc ratione foedari, Omnis fiquidem calum- removeasfuperficiem ; hoflilia omnia intüs nia mentitur , fallit ,. & authorem habet fzviunt, quz'eó acriora excitánt odia , quà mendacium , ac fucum , quó alterius fplen- Íub amicitiz larvà necem moliebantur ; quía dor, velextinguitur , velimminuitur. Plus veré dixitille: Speciofa verbis , Ye YHADIZ s mali plerumque viro forti irrogatur in foro ac fubdola , quantóque majore libert at ima» per calumnias , quàm per hof(tes in ca(tris , gine tegebantur , tantü eruprura ad infene & bello ;; & plerísque injuria major facta f fervitium. More aucupum dum lu- eft propter aurium infirmitatem , quàm ini» dunt , ledunt; dum canunt, fallunt; dum micorum infidias: vitanda e(t in omnicon- alliciunt ; illaqueunt. ch aliena ad te odia fuetudine detra£&tio , & quidquid illam re- trahas candorem indue, cordi refpondear lin- dolet, cum foecunda fit odiorum parens, & gua, nilfitin verbis fucatum ; nilque c ald- ipi detractores, ut ait Apoítolus aZ Rom. miftris inuftum, 2 Ánt Deoodibiles, Tu Íapis oftiaobdu- Generatim caufà odij eft cujusvis obje&ti €ito , feras ori , linguz frcena immitte ; fi 14 diíconvenientia exhibita appetitui; quá ra- detrahant alij proximo ; tu alió ferm.nem tione , quaz nobis difconveniunt, folemus v;rte, Quód fi inurbanum tibi vifum fue- odiífe , cujusmodi funt injütize, contemptus, fit, majorum fermones tanquam injectà no- datractiones , calumniz , lzfiones , offenía, vaculà fecare 5- faltem filentio linguam pre- indignationes , fufpiciones, fraudes , dece- me ; rogaris fententiam promere aípera mol- ptienes , inimicitie , bonorum alterius ufur, Ut af. lioribus lenire ftude , abfcinthium favo tem- pata pofleffio, iHuic paffioni plerumque pera; vide , analiquid habeat laudandum ; obnoxij funti gnavi, G timidi, ac Íufpicio» qui damnatur, & pro damnandis laudanda fi. Suntignaviad odium proni , ut etiam fuggere. Mirum quantum hz laudes ad timidi , quia imminere undique fibi dame odia extinguenda , & amorem conciliandum num metuunt, ptoindeadverfantur, quot- valeant, Quid ? quod etiam ipfi damnan- quot funt potentiores ad ijsdem nocem tes laudent fecum taciti , ac mirentur , & dum;: quinimó hzc timiditas adeó in Prin- i amare fortius incipiant, quem noverint ho- cipibus fufpiciofis , 3uales fuerunt Caligu- ftis (þi laudatorein. li, & Nero , vecors extitit , ut in fzvi« A I2 Tertia odij caufa eft incommodum , tiem humani fanguinis avidam »cupidámque quod quis fentit in bonis , vel anima , vel degeneraverit, Accedit naturalis ratio , corporis; quód fi damnum bonis itidem quia cum.odium ex frigidis fit , ac ficcis, fortunz accefferit , acriüs riget odium adver* ideo in hominibus ienavis , timidis, acmee fus eos , qui damna hzc intulére. Hi fi« lancholicis invalefeit , altitisque radicesagit ; quidem acriüs oderunt; quié pinguiori for« quód fi fetvoraccefferit fanguineus , tuna dejedi exilia , corporis muctilationes ad acerbitatem, ^cuicuþ fuerunt experti , & ftru&tas nomini , & ho- Efiecus odij plures folent itidem recen- Ij« nori ab alijs noverunt infidias. Hi pra- feri , quorum pracipuus eft timor ; quia conceptum diffculter deponunt odium ; ne- premiflo receflu , (eu averfione appetitüs à queconquiefcunt , donec, .. qui intulit , in. re aliqua ,, emanat timor caufarum , quibus jurias refarciat, res illa poteft inferri , fi nondum cognofca- F1; Bilingues odijs excitandis , fovendís: tur illata: hicautem timor, (i adnexam ha- que aptam fuppeditant materiam ; nil enim beat ignaviam magis recrüdefcit; & frigna- M indignius, quimaliud claufum pectore, & viz jungatur poteltas , degenerat in ízevi. aliudlinguapromere. . Hos maguetes dixe- tiem, ut in Caligula, & Nerone, aliisque ris odiorum , quos propterea magnates prze ignavis Principibus ; qui cum fmibelles ef- 10, éerüm in aulis Principum adverfencur. .. Si- Íent , ac meticulofi ; ex odio in fzvitiem mulatio diu nunquam proficit , . ipfa fibi a&ti plures hominum ftrages effecerunt pro- larvam dggrahit, séque prodit , ftibio illi- prie crudelitatis argumenta, — Alij effe&lus tam, f eobductam.... Tegi verborum pediflequi hujus affe&us funt contemptus , purpuri ».perinde ac 1gnis fopiri cineri- fubíannatio , excandefcentia ; rei invifze bus, veritas poteft; verüm eoerumpetfor- delere memoriam , minas víbrare, queftus tiüs, quó fuerat denfiüs contecla. — Nil fo- €dere, execrari, incendi, furere, ultorem lidi fraudes. habent , earum ftru&tura flu- optare , à concordia abhorrere , exprobrare €tibus quafi innitens promptiüs ad ima de. comitatem ; & alij id genus, qui miferé prmitur , quàm ad altiora furgat 5 eisque. torquent eos elicientes ; - odióque baben. idem obtingit , quod Gomorrhzis pomis, tes. quz licét extimo in cortice fpeciem teferrent Remedia odij co&rcendi defamuntur ex maturitatis, inanem intus fuliginem ffavilla- 16, ejus caufis , &effetibus , etenim fi per« ceam claudebant, qualevipreffa ta&tu fu. pendatur cauía odi j» plerumqgue fit per- snum exhalaret ,. & in vagos cineres poma Ípicuum , non effe in perfona , quamodig Verani de Affeitibus Tom, À, 2 $6 196 - Differtatio 1X. habermus ,fü'æcïenteui odij fegetem. Quia quidquid nitoris fplenäet in, gemmis, Quid.' veró ut plurimum «aufa odij eftinjuria no« quid pretioft fulget in auro , quidquid no- bis illata ; tunc ad coércendum odium pra» bilis lucet in cateris rebus , vile fiet pre- fentiffimum remedium eít, perpendere;, ef. tium proditoris ? Quàm cacus, quàm de« fc proprium viri ftrenui , ac fortis injurias mens es , ícum thefaurum omnium divie fibi irrogatas parvi pendere, & aquo ani- tiarum perdas , paucos lucraturus argen- mo tolerare ; & prafertim viri Chriftiani teos, ' "Tuam czcitatem produnt laternz, ad imitationem íui capitis benefacere ijs , G faces , quas folem quaf(iturus accendis , qui oderunt nos, D. Auguftinus recté ad- & accedis facrilegus ad Magiftrum Redem- i RPb 7 Centio 3,]iy monet , quód tametfi cenfeamus alicui per- ptorem , ut inventum pérdas : credidiffem P/at, 30. Íonz inefle caufam,qnà debeamus eam odiffe: te tartareum vefpertilionem exitialibus no« cavendum tamen eft , ne odiüillud inordina- &is umbris affociandum ;5 fed acceníze faces tum fiat arcus dolofus,qui in noftram pernicié quartam Erebi Furiam te manifeftant. Ne tetorqueat fagittas,ait ipfe : Inimicibomi- tibi cum Furijs illigato tzedze deeffent faces - nes qualeseunque fuerint , mon [unt odso ba* accendi(ti , non ut mundi lucemaugeres ; fed bendi , necum odit malue ,quem patitur ma- ut facrileg? extingueres. Ficlis fiquidem fub. lum , fint duo mali. — Diligat bouus ,. & dola falutationis officijs , & ofculo in vitze quem patitur malum , ut velunus fit malus. authoris perniciem temperato proditor infa- Quia veró plerumque caufa odij eít cupidi- mis omnia perturbáíti ; amoris arma, quibus tas, diluitur odium , fi cupiditas coércea- abufus fniti, tunc odij fymbola effecifti, cum tur ; fi fpes aliquid ab inimico adipifcendi venenum in ofculo propináftiquippe adhanc tollatur : fi aliarum rerum majoris mo- perfidiz tefferam veluti ad ferale clafficum fe menti, curá , & íolicitudine detineamur, tota vefana cohors effudit in furias; nocentése $i qua alij contra nos dixerint , vel ege» que manus in caput innocentiffimum facrile- n rint in meliorem partem affuefcamus intet- goaufuinjecit. — Sitifti argentum nequiffime pretari, Demum fublatis caufis , quibus Juda , cum ofculum in curia feeneráfti laqueo: odium concitatur , ipfum quoque aboletur, mox redimendum ; fed (tygiamebibes palu- dem, hauriésque Cocythiflagna, O faci. 611 nus ab ipfa inhumanitate barbarum; in caft- ris amoris bellum indixifti authori pacis ; & velitatione pugnz preludens, amorisja- Odij exa'tzindz' ip improborum [ce- culo pacis nomen, & omen gentibus omni- dera , pleráque exbibentur adzinicula, bus comrnune transfixifti, Ore facrilego quibma odium . laceffitur ia Tudam prodita- Dominum ofculoperdidifti , & infpira(tiin rem €$ Herodem permittentem ampa- faciem vitz fpirsculum morris. 29, sari caput foannis Baptifle , ob Àn fuit hoc vices ei rependere , qui in faciem hominis infpiravit fpiraculum vitz ? ]u:jurana(zzm. O impium bellum à diabolicà excogitatum 17* ^ Acdliüs odíum excitatur , quàm femel nequitia , & à fordidiffima avaritia , dolosé, excitatum extinguatur: flammam hu. & arropanter indictum1à figno pacis exote jusmodi affectus imitatur , qua unà, vel alterá fcintillulà injectà in difpofitam ma- fus infidas hominum amicitias prodidifti , cum. Magiftrum ofcolo proderes: & ubi teriam facilé concipitur ; fed excitata diffi- non erunt timenda pericula, fi mors in ofcua culter reítinguitur 5 prefertim fi flamma lis latec ?. cui voluptas erat pro omnibus diu irrepferit , ac incrementum fubjerit, mori,mortem ampleclitur ofculo,licét ex ore Id datur vitio naturz corrupte , ut homi- prodeunte Avernali. — Sed tu facrilege Juda, nes proniores fint ad odia ; quz ubi animo infederint , fortiüs eidem inharent. EX- Mercatotum peffime , virorum nequiffime , venditor divinitatis , emptor (ufpendij, a- citatur odium contrarijs caufis , quibus a- - page tead umbras tartareas 3. indignus es mor cietur ; ut fi oftendatur aliquid fuiffe lucis ufu , qui ofculi abufu lucem mundi ab adverfario faétum fuperbé , temeré , ma- extinxifti : amoris fyngraphá facrilegz pro- litiosé , flagitiosé à perfona vili, fava, il- ditionis inftituifti mercaturam , uà lucra-- - liberali, arrogante; ídque proditorie, ini- reris pretium , unde Charontisc bam ad quiffimis confilis , avaritig 5 velalteri U traijciendum Cocytum folveres vitij causà. : QS peffum mercator perditiffimé ; Ipeffum , ad umbras I Ab hisce adjun Bs extititur.odinm i detrudendus Tartareas, - Judam proditorem , qui cum laternis , & D,Joannes Chryfoftomus oditm excita- 20 — fuflibus profectus Chriftum comprehende- turus in jusjurandum eloquentia plane au- re , ofculo fatellitibus magiftrum indicavit , rea , Joannis Baptiftee amputatum ab Hero- & triginta argenteis facrilego pretio ven- de caput adhuc recenti fanguine madidum didit. Ita ne Mercator peffime exiguo are in orationis producit imagine , manibus gento venalem eum efficis,qui pretio carens, fermé palpandum , domümque afportane pretium auro, argento , gemmísque dedit ? à Ita ne qui thefauros continet omnium divi« dum. Cui vocem hanc ei tribuit, Me jia* jurandum inter[ecit , odío babete interfedto- tiarum ; & à quo peremi fluxu fcaturit , Té/) NICHT) ; alt Àureus Antifles, | Antea Howil. Y4, P^2 M234 V Odium alios mordet fe fipfum zodit. 497 d. vos togavi, utJoánniscaput abfciffumad- 1plura'ïünt:, qua hominem in hominis infti« M huccalido diftillans fanguine fumentes, fic — gant perniciem , invidia, 'metus , contemp- Q v domum fuam quisque redeatis, -& putetis tus, 'ira, audacia, fpes;defiderium, & odiumg ante oculos habere ipíum ; vocem .emitten- 'ex hifce tamen poftremum quod ;recenfui- Vi! iajv tem, &dicentem. 'Odio habete jugulato- mus reliquis fzvius furit ; fitque propterea "L fem meum , fcilicet Juramentum. Quod 'Odium virus pacis , 'venenum humanzíocie- * incre;patio nonfecit, hoc »fccitjuramenwm.: 'tatis, "folutio 'foederis,, ifaetus Erebi, par- T :tus furiarum-, nutrix diffidiorum, radix di- quod ira non potuit tyrannica , hoc perjurii "D neceffitas effecit;, Et quando nempe omni. fcordiarum , putidusfons fcelerum; lethalis bus publicé audientibus , arguebatur, incre- ]uesflagitiorum, fzvus parricida charitatis, M] :alvearium fellis. fchola *maleficentiz, gym- i pationem generose rulit. Tyrannus ; cum veró fe in juramentorum neceffitatem : ade. na(imm conviciorum , 'officina 2erumnarum, e git, tunc illud beatum caputabícidit. .-Hoc fomes:delicdtorum, :ac:elenchus malorum - 3 igiturnunc peto, & peterenon defiftam , ut mnium ; quia commune illud benevolentiz quocunque abjerimus, hoc ge(tantes caput vinculum , :quod rerumomnium Sator, & » habeamus, & omnibus clamansoftendamus, 'conditor Deus pluribus fategit firmate mo- & juramentacondemnans. 'Quamvis náme :dis, nititur foede difcindere. !] 3;0 que valde fimus ignavi, & negligentes, capi. i;Ledit odium eam rerum harmonicam 5 tis illius oculos intvid terribiliter :nos re- fuavitatem., quà fingulz fcedere colligantue Ípicientis, & minantis jurantibus, froeno amoris, ut firmiüs, petenniüsque fubfiftant, K omni vehementiüs per timorem hujusmodi parata potiüs finere à propriis, mativisque e repreffi, cohibere, & avertere facilé poteri- 1e divelli fedibus, quàm diffociari: 'etenim 'HaGe. mus linguamà jurandi precipitio. licet elementa xmulis ferantur incurfibus, nus D. Chryfoftomus, 2I. :quia tamen fe diligunt 5 ne |.fibi noceant in i Demum-ad concitandum 'odium pro- remota recedunt ; jurique cedunt ;proprio derit ad animos jam fulpicionibus exulcera- 'rixas declinatura; libentisque fugiunt,quàm le T tos, nonmodiceinflexos accedere. Mate* pugnas ineant, ac per:mutua :diflidia detri- Ü riafiquidem jam difpofita promptiüs for mentum alteri adferant. "gnis ceeterorum mam fuícipit inducendam j ita inanimojam acerrimus , :ne rixetur,"ne pugnet ,' ultró . difpofito ad motum :aliquem 'ciendum, fi *exulat, fugitque fere no(lri *orbis confinia, uberior accefferit fluxus , acrior fuccendi. s ne vicina vi adurendi quidquam adferat no « tur flamma. Hinc Marcus Tuliiusinaccu. cumenti, feddiífità foveat., «quae virent ín fatoribus Deiotari animadvertit, 'eos ad ex- Ífylvis , florent inpratis, germinant in cam- ulceratas Czlarisaures acceífiffe, & eam pro- pis. -erra ceteris depreífior elemertis fe- pterea accerfionem excitáffe contra Deioto« dem occupat humillimam ; :cedítque liben- 20 rum; utCzfíarin oppofitam partem vix di- ter aéri, & aqua loci preeminentiam , ut fertiffimi Oratoris facundia flecti potuerit. imperturbatum relinquat ::ethera. Aqüà n? Períona quze damnum intulit, vel injuriam prona jugiter eft 'propria decedere fua de Íede , 'ac cedere, ut «olles, montés : irrogavit reprzcfentanda erit fub fpecie qua- que zæþ dam indigna, 'crudeli, funeíta, prout res pa. exhibeat confpicuos. Ü 24« titur, Secus innocentia perfonz lzíze erit Quinimó natura ipía arcano quodam exprimenda , & cum improbitate ladentis amoris vinculo videturomnia fimul colli« ,3 conferenda. . Injuria itidem irrogata per gáffe, unóque complexu etiam fibi adver- g'raves hypotypotes erit oculis fubjicienda; & fantiaín unum coégifíe harmonicum orga. fublimioribus figurisrepra(entanda, cujus- num; & difpares invicem naturas fenfim E modi funt exclamatio, apoftrophe;profopo- aptáffe, ut unum effent omnia, & intér fe pzia, & aliz id genus: in quibus tamen cu- cognatione quadam tenerentur 5 non enim randum eít ;; ut Orator. decorum períonz folàüm in fingulis fpeciebus omnia junxit in« retineat, nec ipfe figurà ; -G actione intem; dividua, locisque fuisuno copulavit foedere, peranter ütatur, ne rifum potiüs, quàm a. veluti ftellarum choreas in coelo, errantium ii ]ium moveat affe&um. Si fufpicio irtepíe. planetarum: nitores in. &there, volucrum ritanimi privato odio iniquiüsaffeGi; tunc examina in aere, armenta boum in campis; orator lenté, ac remiffe progrediatur, (im- pecudum grepes in montibus , turmas fee plici utatur rei narratione, à motibus abíli- rarum in fylvis : verüm etiam omnia, qug neat vehementioribus, ne privati odii -ad- ubique funt, apté inter fe compofuit: ut ä Lib.de bomis enim eleganter edifferit Nemefius, perinde I RET augeat fufpicionem(. ac in unoquoque animali, quee fenfu carent, ls 10 S. iII. os, adipem, pilos ; aliaque id generis, cum Lc jis quaefenfu vigent; nervis, carnibus, aliise s OJium fitrz'o se f[zvit, €& feve fu- que fimilibus conjunxit; & ex his utrisque rit.flrages,cladésque ubique (pargit animal conflavit, & in unum quid fibi con- ni cü&rceatur. Ífentiens harmonicé coégit; ita in rebusre- j 22, Iti prepotentis manum , quia timor liquis cujuscunque fint fpeciei, effecit , ut rl M — raró arcet , frequenter odium ad fingulz partes tametfi difcrepanres unà amicé copularentur , & amotis vinculo colligaren. L HM;Z'N' : —— flrages , necésque exacuit; Tametfi tur: 4 u T b 3 198 - Difiettatio Vill. [ tur. Quin imó ut notat Athenagoras ipfa fopplicio locusdeligitur , fc'opu!usw urbis E« i Elementa quamvis inter fe fe contraria, ad- phrz publicus ,. in íummo 4 plus Jatitudinis Ü huc invicem confeederantur, & concordem Feriuntur fecuri habens , quàm faftigii. tenent harmoniam; ignem enimfrigido, & poít alium alius ea inurbe, qua patri Pre- P1 ficcum humido commixtum cernimus , nec turze fedes, ac patria fuerat, ut tanto überius fibi invicem refiftere , fed unum quafi cor- fubiret ignominia incrementum dedecoris; pus abfolvere; quod licétex contrariis,diffi. quantó filiorum Gedeonis nota fingulis etat 3üdl.c. "l 9& T milibüsque coalefcat naturis, parem tamen nobilitas, decísque paternum ; occádit fr4» à fimilémque ordinem ex illis tenet. Verüum tres fuos filios Terobaal feptuaginta. viros í facer hic.nexus, quó omnia dulci confoede- fuper lapidem, unum , remanfitque goattan rantur amplexu fcedé rumpit , diffoluitque filius Jerobaal minimus , & abf[conditus .5l b—1 odium, quod fanétum violat pacis fcedus; non line tamen fpeciali Numinis cura, ut O* eümque extinguit amorem, quiex juílitia mniumratrum imbecillimus, ac minimus debetur odium evaderet potentioris: hinc HugoCar- molitur, proximo , cui nonnifi perniciem af: dinaliscenfet zqu& mirum Joatham fratere Odio cum primüm ceepit Abimelechus nam iram fruítráffe,ac Davidem fupremum fratres profequi , &averfari, quz occulta inlíraele confcendiffe dignitatis faltigium z bella, quibus:eos perderet, non intentavit ? JMinimus ait Hugo, & ab[conditus 5 & David Fuerat inter filios.Gedecnis Abimelechus ninimus inter fratres fuos inunäw est im TOQCfH». 45 .05 Crc) "-^ s P — N — matte Sichimitide genitus, feu ex uxorein. fcrioris conditionis , qua caufa fuit, cur Adeo eft difficile odium evadere invi. 26. 4^ v cateris fratribus pofthaberetur; idque fe- dentis & odientis, ut Numinis detur mirae rale, ac exitiale in Abimelecho. odium ex. culo: Davidem nonnifi fpeciali, ac mira Dei citavit contrafratres. Juftis enim perfolu- providentia invenimtus regem inauguratuim tis patri exuto mortalitate, fimulavit pieta- & manu electum prophetica; tametfi toia tis, & officii causà domum invifere mater- in ipfo floreret virtutum verna temperiess nam, ac proficifci Sichimam principem E- earümque culturá , & (tndio (e omnibus ex* phramee Tribus urbem , quó cum appu- hibuifíet commendabilem ; adhuc cum o* liffet;conceptum regni aggrediendi molimen vium grteges aperto ageret fub dio, eó vide" neforiis explicuit viris, cedisque. fraternze baturàrege diítare , quà à grege nondum impium defiderium, ob odium, quó fratres abfcedere didicerat, Deus veró virturun ad iaternecionem | profequebatur: cruenti remunerator, quem paftorem gregi dede« facinoris adjutores fe exhibuerunt rmaterni rat, regem Iftaeli definavit, ut qui pafcen- fanguinis propinqui homines facinorofi;quo. dis ovibus affueverat, regendis populis ins rum confilio, & operá. depromitur pecunia cumberet. Samuelet Deus delegerat ad &x fano Baalís ad milites conducendos , ac l(raelis inungendum. regem: uno excepto - - ndii u - -Auamüib " phct m exercitum conítruendum ; . ille&ti militari Davide reliquos filios duxerat Páterad Pro» flipendio, fpeque pradandi, expifcandique phetam, ut quem mallet ex jpfis regem un- in türbido lurcones, nebulones, (ycophan- geret; verüm quamvis Propheta unéturus — -déb. m z te;obarati, ac ejusdem furfuris viri nequam, fibi à Patre oblatum filium cornu invergeret qui ob patrata flagitia patriisexpulfi terris propriz oblitum oleum naturz , fluxus li« ad inccrta fortunz extorres vagab;mtut . quor perinde vafi adhzefit , ac f1: fluere am* bimelecho eà libentiüs adhaferunt ,. quó ad pliüs nefciret ; nimirum fluere.oleum re« meliorem fperarent fortunam poffe perduci; inflrnétoex hac hominum fcece exercitu é cufavit expectaturum , quem elegerats majores natu repudiavit, ut natu minimus Sichimis Ephram verfus Abimelechus movit, majoribus imperaret , & quem natalia. pos «aptáque primo impetu urbe, minus tunc, ftremum effecerant; Dei beneficentia. primG quàm bella cogitante,in domum accellerato ad thronum erigeret : demiratur Samuelin- paffu irrupit paternam , fratrésque compre. obedientiam olei,rogat num alius fuperfit fi- Ls n w as z"ind . Micosd, Abl QENLS -a i. hendit; & exceptó uno Joathamo, quem [a- lius; cui Pater repofuit remanere Davidem tebra ita difponente Numinis providentiá natu minimum ad cuítodiam gregis: e^Z4- TReg, x6, imminenti fubtraxerant difcrimini , omnes buc veliguusef parvulus.& pafcit oves; jubet "V.IIl. ferreis devincit catenis, detrudítque in car- Propheta eum ad fe adduci, & inveríocor. cerem ; G altera die productos in forum di- nu flaitoleum, ejásque verticemoblinit,& : cere caufam ex vinculis adigit;iis potiffimum preeomnibus eum afferit à Deo electum. . In accufatos criminibus , qua Sichimis nuper in hac Davidis inauguratione in. regem mirae €os per calumniam congelferat ; fcilicet Je- culum interceífiffe ex inobedientia olei cone robaalis,feu vaftatoris Bel; filios , fratrésque jicit Bafilius Seleucienfis inquiens ? — corzg ratg :'14.. fuos, in fimulacrorum excidium tota mente, snvergens rojelaneum , ut ungeret,cogebats ac viribus incubuiffe : cámque inermesodio fed oleum fluere recufabat , nimirum füpra- non poílent armato ob(i(tere , neque aba« confuetas narurze leges fluere dedidicit ole« liis hoftilitate perterritis defendetentur, ca- um, donec de Davide eligendo Numinis piuis damüantur omnes; diéque flatuto confirmaret fententiam : inaugurationi igi4 trahuntur ad fupplicium, nimirum à fratre, tur Davidisinregem, Joathami evafioneqm u & crudele fpectaculum |. feptuaginta fratres: ab odio indignantis . Abimelechi , rCP"nique B ] cugi- Odium alios mordet fe ipfam rodit. 199 cupientis exequat Hugo Cardinalis; «quia mes tutriscapiende aditus quzteret; pro« ficut preter rerum humanarum obtigit or- piüsque portz arcisfuccendenda accederet, dinem , ut David omni deftitutus patrono; jamque aggeftis virgultis facem fubdere co- quamvis virtutum munitus ;patrocinio u- naretur, mulier é curris feneílra lapideum premum dignitatis occupáffet faftigium; ita molz fragmen dejicit, & Abimelechum fuc» «endentem artibus fuis incendiariis turria virtuti datur vires naturze excedenti Joatha- 3!44:':.,;.91 mumnatu minimum -delituiffe, fratrisque portam cranio confractoextinguitiinterimitg zegnum ambientis 'odium 'evafiffe exitiale ; 'cum-enim in humum proftratus vidiffet ce« adeo fzvit odium;ut neque fraterno parcat rebrum miftum fanguine difluere , ne cadis fanguini , detürque fpeciali Numinis provi- ;gloriamanui tribueretur muliebri;diceretür- que Abimelechusà muliereinterfe&tus, uni dentiz ferali ab hoc affe&u non -dilaniari z neque Abimelechi fzvitiem «compefcere à ipracepit ex armigeris fuis,, ut inflidto vul- fundendo fratrum cruore valuit beneficiNu- inere mortem à fcemina inchoatam jperficeii 'ret & abfolverer5 juffui obfequutus armi. minis memoría, 'cujus ope Gedeon. eorum genitor gentem univerfam in priftinam affe- «ger lethale inflixit vulnus., «ex quo focdam .Oanimam Abimelechus evomuit in. orcum, tverat libertatem ; neque ipfiusPatris Ge- deonis gratilfima recordatio, :cujus tüba, "Meritas:nimirum dedit poenas, dum fic ce«- gladius, victoria , triumphus , .ac diuturna «idit, quiodio percitus noluitfratres fuos fletiffe,utfederet ipfe in t'irono: malis artie quadraginta annorum praetura «commodis omnibus Tíraelem cumulaverat, : ibus parta, malé dilabuntur. X 27^. Ab uno in fratresodio quotin Abime. 3 9. N'eque fraterni cruoris effufio odium valuitAbimelechi extinguere,quinimó veluti lecho prodiere fcelera ? quot clades , ne- ex modica aqua in ignem injeéta incremen- «ésque hominum in regni perniciem derivà. runt? amulatio indignationem, andignatio tum fubiit: inauguratus fiquidem Rex, ve- ziüs tamen tyrannus ;poft fraternam caedem, odium peperit, & odium funeftas ubique exorta feditione civium 'odio tyranni armis fparfit hominum ftrages, :urbium «excidia , Íe munientium , crueritus in(tituitur confli- 'regnique totius everfionem; fraternum in €tus, quo ceduntur, cadüntque enecti :ma. -Abimelecho odium (furorem :excitavit, fi« mulationem pietatis, fallacias , thecnas, cri- gna ftrage cenjurati DuceGaale; acriüsque furit odium in Abimelecho, qui urbem op- minationes , ambitionem,'mendacia, fzvi- n pugnat, fraudéque Zebulis urbis prafecti 'tiem , atimque fraterni fanguinis; imo GC :eoeli induxit :oblivionem ,. Numinis «cone captam ferro, flammáque evertit , incendit- que , omnésque incolas nullo fexus, atatis» 'temptum, fluxarum rerum ardens «defide- rium 5 quódque deteriüs etiam vanisfimue que diícrimine trucidat, falémque per om- anes paffim urbis ruinas fpargit , ut Sichimze lacris ptofanum cultum: ffed tot. propudiis fubactus cum non erubefceret., :rubere ad- everíz fundus probro laboraret fterilitatis, :a&tus fuit proprio fanguine, & pertinaciamm & culturam negaret, velipfiaratro. 'Con- fugerat ingens virorummultitudo in arcem fceleris, quam re&ta ratio fle&ere :non vae murtis validioribus circumfeptam, .altisque luit , neque emollire, preduruslapis:é matr. pramunitam turribus, «ui Abimelechus a- «deje&tus foeminea fregit ; nimirum. faxum €riori furens odio frondium , ramorümque :quod olim incommodum urbisfruges tri« verat in-molendino ; nunc utiliushominem congeílis aceruis circum in 'orbem pofitis fubdere ipfe faces czpit, regisque exemplo nulli frugi obtrivit ; feu lapis talionem te« pendit; feptuaginta viros fuper lapidem reliqui flammas accendere nixi funt ; humi- xlà illà frondium, humefcentiuümque ramo- ununi interfecerat Abimelechus , eamdem Ym &æ rum materiá flammas detre&lante concipere; dedit & ipfe in lapidepoenam ; nec tam mue lieris; quàm divinz ju(titie fuit manus , eó tamen fpiffiorem, copiofiorémq; fumum evoluente , quó veatorurm vi, flatüque ur- quz lapidem dejecit , quo caput contereres gentiori validius convaluit incendium, quod tur Abirmelechi; «cecidit lapide, qui lapidie arcem abfump(it ; & Sichimite promeritas bus atas falfiserexerat numinibus ; odii ame Deo, & Gedeoni dedére peenas, quas & ipfe bitiofi genium mundo exhibuit Abimelee IIR?go W chus s quia praceps, audax, crudelis, novi« 91l Abimelechus fui in. fratres odii pediffequas fubivit; *exactoinde triennio Theben oppi- tatum amans, antiquam, verámque exofus dum Sichimitarum fugientium receptacue religionem , virtutem fceleri pretexeus, ac lum cumexpugnáffet, diripuiffétque;plures án proprium faviensfanguinem; fedfangui- obíefforum in turrim fitam in urbis medi- nem, quem fitivit; haufitque , fcedé evo- muit; imultos enim néceffe eft cimeat, quem tullio Íe.receperant , quam bellicis inftru- mentis, armisque miffilibus oppugnatores multi,ut vulgata fert parcemia,timent; non OWg 114'0 mitebantur arcere; pugnabatur utrinque te. evafit muliebrem manum ; qui urbes evete tit, ac regna fibi fubjecit? lis, jaculisque per catapultas ada&tis, faxis- que inoppugnantes devolutis , & excuffis; Removendus animus éft ab omni odio, 39, acimprobà xmulatione 5 ex virtatum cul« aquá, glareáque fetuente ab obfeffis injectà in muüros confícendentes. " tura, bonarümqueartium ftudio, ut etiam | 28. .Feruebat zílus certaminis ; cumque ex congeftis divitiis, poffeffis honoribus, ae dignitatibus folet eemulatio oriri, quam Abimslechus odio ; furoréque percitus om- Sequá&« 200 Differtatio IX. I squalitas, vel inzqualitas alit ; exardefcit Ab eodm utero prognáti primi duo 320 fratres Abél, & Cainus; licet I'a*n'guini,s ne« inde invidia, exfurgit livor, ignefcit ira;cu- jus foetus. ferale eft odium ; quod nonnifi ceffitudine arCtiffime .jundi , quiía tamem cruentas.clades molitur ; & plerunque ex Abelis viétime fupra ills Caini Numini domeítica confuetudine , ex amica focieta- placuerunt, invidia ceepit Caini vifceratore te , fraternóque confortio oriuntur odía eà quere, -Gloriábatur hic fpeciofo primoge« acerbiora , quó ab amore deflexerunt: ex niti titulo, futili tamen, ac inami, fivirtue eodem flore dulcem exugit in mellificium te deftituatur , eóque fiebat infolens , quà apis liquorem; cum api depulfze fi araneus nonnifi animi cupidinibus indulgeret; con- | o -0À-— 1 ho W 9 9 )« —— U — fuccedat venenum ebibat; in eadem familia tumax ad parentum monita erat ejus inge« ( ob fanguinis neceffitudinem dulcis folet in: nium, afperum, querulum, fallere edoctum; i ter conjunclos amor foveri, ac mellificium mores agreítes, afperi, corrupti, ad vitia fapidz converfationis conftrui ; fin veró a. quzque proni; affectus mali, qui pravum f pes ob praeconcepta odia in fcarabeos dege- in Abelem fratrem foverent odium : é con« nerárint ,. non nifi lethale fpargitur virus, verío erat Abeli indoles ab incunabulis coe Plerunqueé fanguinis ar&tiore propinquita- mis, placida, manfueta, placabilis; & catz te vehementiora oriuntur odia, quàm (int dorem, quem cum lacte fuxit., incorrup- p qua ex alieno excitartur; cum vix ulla fo- tum in moribus fervavit; religione in Nu- * e1 piantur arte , nec ullo reítinguantur flumi- men; rcverentià, Q pietate in parentes; ( ne nifi fanguinis , quo deleantur homines; obfervantiá in fratrem plurimum fuit come u fed quid? quód inter eos , quos ar&tiüs fan- mendabilis: quoties per oblatas vietimas re- [ guinis neceffitudo conjungit perniciofiora rum conditori fupplicavit ; quidquid pin« excitentur odiorum incendia? Id fané exeo guioris in gregibus, & optimi in frugibus ä provenit, quiaquó amor eft defccatior, ac poffideret alacri animo , acparatiffimo cor. intenfior, fi exafperetur, in lethale degene. de offerebat; cum Cainus peffun&orius in rat odium ; ut etiam fumma mititas, f1 exa- cultu Numinis non niíi dereriora folerer Deo ql] cerbetur in ferociam tran(it, Pantherz crue dicare, fapidioribus, ac delicatioribus in delirati fupparem : & quamvis tardé hac proprias fervatis ,delicias: cumque utrius- obtingant , gradüque veniant teítudineo , que fratris difcretus effet in Numen cultus;, P4 fylvarum tamen more flammas concipiunt, difcreta quoque fuerunt & przmia; perpluit quz qué tardiüs diflagrant, eó acriüs inten. enim divinus favor in. Abelisvictimas im- duntur, & accenduntur ; quos ad iramentos molatas, quas, priusquam hominis manus h 0 deprehendimus , femel iratos experimur a- ignem fubderet , flamma de fummo coclo cerbiffimos: tenaciüs hzerent, altiüisque ime &l delapfa abfumpfit; verüm ipnis, quo Abelis primuntur , que diuturno parantur labore, vi&imz cinereícere didicerunt ; invidiam ace 2 Í cendit in Caino , qui propierea lapfus im ( fraternz felicitatis clandeftinam de - k el t atiO» h nem, odiümquelethale, nil jam animo vo* q Odium ex invidentiz prafertim. luebat , quàm vindictam fraterna cede come lummandam ; vultüs triftitià , froncis de- ertum , pleruuque araumentum eff lan- disi, teslimonium. innocentia ,& indi- jectione, oculorum torvitateinternum prOe €ium excelleïztiari: Virtu- debat livorem , oditmque, quo in fratrem H5 Contabefceret; cedémque ut certiüs cone 0 fitueret (celeri amicitiam pratexens; Abee &« 3. Ti " Fy" Ametfi plura fint, quz odium cxbïtän't, lem nihil fufpicantem noxii in agrum pere fovéntque ; nil tamen promptiüs , traxit; cümque fpatiatum irent, variós- u I aptidsque, quàm dignitares, quibus que invicem mifcerent fermones, & Cainus li plura in Authorém / natur2 criminaretur , nobisetiam fuppares infigniuntur; vel pin- l guior fortuna , adquam promoventut ; vel legésque divine providenaiz infedtaretur; p congeílz opes; quibus opulentiüs ditefcunt, & é converfo Abel Divini Regiminis-ore Y Tamet(i mutuam fratres benevolentiam fo, dinem propugnáret , coromendarétque fere veant, fi tamen uni prefertim natu minori ventiüs; Cainus (celeris fui^ aggrediendi pinguior atriferit fortuna, velprincipis fa nactus anfam ; &ratus occafionem fibi- op« portuné ex praconcepto odio obviáffe , ru- vor, aut dignitas , velhonor aliquis acceffe- ä rit, invidia inalteto excitatur, cujus feetus rale ligneum inftrunientum ferro fortaffis d. plerunque eft odium; & qui mutoá fove- praüxum toto brachiorum impetu in caput bantur benevolentiá odiis incipiunt diffidere dernittit Abelis, & iterum in pectus, do. L lethalibus ; nubésque in aére penduias imi- nec geminatis ictibus frater animam ageret, di tantur , quælic&:c molles aquas, torémque vitámque clauderet, quam mundo aperve- I terris inftillent, ut primum tamen cóepe- rat; & licértellus cefi corporis fluentem ex, la rint inter fe fe collidi,flammas,gnésque evo- Ceperit fang&inem , hic tamen terrze inhz, * all munt, fulmina ejaculantur , & nonnifi (trà- rens, clamoretacito ultricia feriebat fydera, $t ges fpargunt ; nimirum adoleícunt inter ro- Quàm atrox, quàm ferale eít in mundo odi. Ü Ícidos imbres flammz; rorisque , ac fulmi- um* cau(a fuit prirni funeris,man,mqua íra- h pis ezdem funt cuna. ternam primacede cruentav" , Flamma — 201 Odium alios mordet, fe ipfum rodit, n 33. Flamma calitus delapfa , ac depafäens rint , nulla ratione fieri potefl, ut mibi frater Abelis vidtimas livorem, zquà acodium alius nafcatur. : Íuccendit in fratricidz pectore, ubi tamdiu "Altiüs etiam commendatur frat;emüs E exaríit , donec effufo cruore unà cum pro- amor ex eo, quàd reciproca fratrum dileclio, - pria fiti vitam extingueret innocentis Abe- áàc domeftica concordia Deo fit grata Ecclef, lis; in quem manus injecturus , animum à 15. V. 1. /n tribus placitum eii mibi , qua - Dco fummo bono avertit,fratrémque occi- funt praclara coram Deo , & bominibus lo- E dit, & Deum itritavit, mortémque primus in quitur Sapientia, ut ibiedifferit Rabbanusg- mundo invexit , à quovitam fratris exclufit, quz autem fint hac tria , explicat eadem Sa- * Eít igitur odium malorum omnium prin- pientia, ulteriüs pergens * concordia frae ? ceps, pravorum affectuum coriphaus, Íz- trum , 4mor proximorum s & vir, & soulier culorum venenum , virus vetuftiffmum; bene fibi con[ociantes, De amore proximo» mortis genitor, cladium radix, diffidiorum rum cum fermo inítituitur , primarius lo« ä; fomentum, doloris initium , mortifer : fli- cus amoridatur fraterno, qui & preclarus- D/ mulus, mucro reconditus , telum lethale, dicitur coramDeo,& hominibus; quia prze n feralis. flamma cordis, ac ignis inteflino- clara et domus illa, & felix, in qua fraterna: [ E rum ; odium enim quifovet non tam pro- viget dilectio ; nil hoc amore jucundius, nil priis malis, quàm alienis bonis infelix eft ; utilius, hinc Pfaltes aít:: Erce quam Donum, P(alm, 1 , ejus fiquidem pe&tus inundat felle; pallor & 2uam jucundam babitare fratres in unum; fedet inore, tremor in labiis, flridorin den. quia omnibus redundat commodis , affluit tibus, macies in vultu, fqualor in fronte; deliciis, omnibisque abundat jucunditatis tetra cogitatio in mente ; & quod eit ver. illiciis domus illa, in qua fratres mutuz die mis ligno, rubigo ferro, tinea veltimento, lectionis nexu ob(tringuntur , ac teciprocis hoc idem animo odium; imó eít orcus, in fe obíequiis profequuntur; hinc Euthymius que folus mceror ftabulatur; ignis confum- in prefatum P/alm. 132, ait* fan? quid tam mens, fedfinelumine; labor defatigans,fed bouum , aut quidtamjucundum eff, quàm ut 5 Ine quiete; pcena torquens, fed fine commi. fratres eodem babitent in loco ,. ac eisdem feratione : combuffit Cainum ignis de coclo animis, [ummá concordia, & confenfu ?. ju» x l demiffus; fed unde debuiffet fcintillas conci- cundum dicitur fraterni amoris vinculum, pere pietatis, flammam arri quia cum utilitate commercii jucunditatem. puit odii exitiglis—, ; & extremz calamitatis. fecum trahit convivendi, Odiorum fomes emulatioeft, ping ui; g 34. . Imo ubi dilectio fratres conjungit, ib o órque fortuna; (i qua melior uni prae altero domus arx fit expugnatu difficillima , quos ;, arriferit, — T'ametfi fratres ob fanguinis co- enim fraternus amor invicem tuetur, hos gnationem, niorum fimilitudinem,mutuam * 2 nullus hoftilis incurfus potis eft expugnarey fÍoleantfovere benevolentiam 5 f1 tamen uni ut enim ait Salomon Proverb. 18. Frarer honor accefferit uberior, maximé juniori, qui adjuvat fratrem quafi cvitas firma ? quia quz non metuenda ftatim oriuntur? fratres fratrum concordià invictam conítituit £a- -effe de(inunt; & quos amor, & fanguiscon miliam , ac veluti arcem propugnaculis mue junxerant ; odium, & invidia per noxia dif- nitiffimam, quiaut explicat Cornelius ibid.. fidia (eparant; & quari uno; eodémque utero, quod ia wunallrbe factt multitudo civiums & non iisdem honoribus ; ac dignitatibus boc in familia facit unio , & amor. intimus omni cruciatu obtingit acerbius: hinc illa fratrum; quo fit, ut pauci fratres concordes é .etiam inter fratres accenduntur odia , que multis civitatióus aquivaleant, — lta eftpro- monni(i multi fanguinis effufione extingun- muro eft domui fraternus amot, quia ubi tur, neque ceffant nifi alterius partis inter- frattes funt concordes, ibi domus fit inexe mecione. Adeo arcto amoris vinculo col- pugnabilis. . Verüm fi fraternus- hic amor ligantur fratres, ut Nigidius frarrem intet- exalperetur, & in odíum deficiat, «orruit pretetur fer? alterum ; &Saluftiusin Jugur- domus, &nonnifi cruentze clades, feralés- tha, amorem fratrum quovis alio praferat que ftrages protenduntur, Àn non prge amore inqniens: 4uis amicitior, quam fra- conceptum in Jacobi filiis contra Jofephi in« ter fratri? aut quem alienum fidum invenies, nocentiam odium cauía fuit, curin ciftere k' fí tuis boflis fueris amorem conjugum;imó nam demiütteretut, ac priüs fepeliretur, rA & parentum in filios videtur fraternus exce- quàm decederet ? Jofephus enim Jacobi fi. dere , fi Paraphernem confulimus, cui cum lius ex Rachele natusà tratribusinter pafcua data optio fuiffet à Dario rege, ut matitum, per odium fzevé opprimitur , ac . 1ímaclis j vel filium, vel fratrem fibi deligeret, traden- ihftivoribus illac fortuitó tranfeuntibus,pere dis reliquis extremo fupplicio, fratrem fibi indeacvile pecus venditur, à quibus ín fervari maluit referente Herodoto in Tha- fEgyptum etiam abduciturcüm annum age. lia, ubi inducit Paraphernem ita Darium retetatis. feptimum duntaxat. fupra deci« alloquentem : à Rex,vir quidem mibi alius mum. A eontingere potefl , i ita Deo vifum fuerit , Causá preconcepti odii non una fuit, & alj filj , fi bos amiferim : fed cum mibi fed multiplex, & prefertim, quia Ocellus pater , & mater morte jam 2 vita difcefje- erat patris fui Jacobi, cui pra ceteris erat € :2 in Vfrani de Aä"eäiöm*' Jen, Il 4 1o2 Difïcrtvagïo LX in deliciis,nt precipuo ptofequeretur amore, ris datura tefferam vedes elegantiores Ta- eó quia jam fenio confe&tus eum genuiffet, cobo obtulit ? Er veffibia Efau valde benis, Gentj. 7- delicium, & baculum fenetutisfuz: unde quas apud fe babebat domi induit. eum z ingrave apud fratres czteros numerum exe Ícilicet Jacobum ,, quem impenfiori profe- plentes denarium incidit odium, nonnifi in, quebatur affe&tu ?. pretiofior veftis chariori nocentis interitu extinguendum : undecimus datur , quam etiam ab eo furripuit , quem enim frater Beniaminus admodum puer tunc minüs dilexerat. — Necin folis matribus ha erat ,- ac nondum capax quidquam noxii in- viget cenfuetudo. elegantiori veíte eos ore tentandi, Exeitaverat execrabile hoc odium nare filios, quos pra-cateris diligunt; vee incufatio criminis nefcio cujus peffimi: cüm rümetiam in patribus: fiquidem filio prodigo enim fuiffent à Jofepho accufati apud pa- in gratiam reftituto , & ad patermos ame trem, graviter fraternos animos hac incufa- plexus admiffo in patriam reduci, oftenfu- tio exulceravit; ut etiam , quz. accefferunt rus pater amoris fui argumentum veítem . Pel;fþ r(þ: 7' imagines per. fomnium Jofepho obiediz ; exhibuit elegantem: Dixzt autem pater ad- Ltuc. 15 uas ipfe propria innocentià fuos metiens fervos fuos cità praferte flolam primam » & í rattescandore puerili , ac fimplici innocen- induite «llum ,. €$ date aunulum in wmant Dildg tia iisdem aperuerat; narraverat enim , fe €jus. Cüm enim pater exarderet in revere per quietem vidi(fe fratres fuos — colligare fum fiium, & converfum amore , de vee fingulos fuos manipulos , cüm fuus pro- ftiselegantia, & pretio folicitus ftatim fuitz rius dumtaxat inter reliquos humi proftra. erat redux filius. adolefcentior ; G quia tos flaret erectus, quafià fraternis manipus fimulredux, &converíus, etíam dilectior, L lis circumftantibusadoraretur : ut etiam a« 'cui propterea ftolam primam , feu pretios liam per fomnium fibi obje&tam fpeciem So- fiorem ei afferri juffit diligens pater, quafi lis, & Lunz, ac undecim fyderum in fui eruübefceret perdilectum filium non. ftatim venerationem flectentium : cüm hujusmodi eleganter intueri veftitum; & ideo primas Íomnia finiftra interpretatione in Jofephi ar« deferri feftinat in habitu , cui primas pater rogantiam refunderent , quafi vellet domie dederat in amore. Verüm perinde ac ine natum affe&tare fupra ceteros fuos fratres ; vidiolas inter fratres excitant harum difcri hi lethali odio exarferunt ; nec. quicquam mina veftium ,. ita diffidia, & odia fovent : exulcerato animo aliud volvebant, quàm ftola hec prima caufa fortaffis fuit , curfie ejus internecionem : ufferat etiam . invidos liusnatu major fuerit graviter contra pa- eorundem oculos veítis quzdam polimita, trem indignatus; Jndignatus x —-ejl 4utem, Q' Lu;e. i5 feu togula multicolore filo eleganter .con nolebat $ntroire, texta, quam Jofepho fieri Jacobus parens Jofephi igitur polimita tunicaà patre 32 Ginif. eap. curaverat; Fecérque ei tunicam polimitam : accepta in fignum fpecialioris amoris relie -. cüm enim plus cateris diligeretur, elegan- quam decadem fratrum odio obarmavit, ut - tiori veíle ornatum voluit; moris fiquidem eleganter obfervat S. A«brofius inquiens : 75 cap. g; effe videtur, ut parantes, quos impenfiüs Quid miraris fi propter fundumy, | aut. dos Genefe amaht filios, hos pretiofiori vefte decorent: uum oriuntur iuter fratres jurgia : quanudo non enim aliud. fui amoris in filios prafer- propier tunicam inter Tacob fanili fílios exe tim pueros fignum prodere folent , quàm arfit invidia, G infurrexit. exitiale odiuu eosdemn elegantiori veftium ornatu conde. Pulchrioris togz diícolorelegantia fratrum €orare: ut in Afcanium puellum proteftata oculos percufferat , cor leferat , animüme fuerat Andromache, tunc ei togam propriis que pupugerat * Dum enim Jofephum or« manibus eleganter elaboratam obtulit in. natiüs indutum afpiciunt , fe. deípc&los ar- quiens apud Virgilium bitrantur à patre, & odium in fratrem concipiunt lethale, Fuit enim veftis illa deccipe t bec manuum tibi, qua monu- polimita belliceum veluti vexillum , quod 9Omenta vRCAYHYA ä fratrum animos ad przlia concitavit. Ob- 4, Sit puer : && longum Andromache te- fervat S. Hieronymus Phzrifzorum veítes !74?.*3- - /ïentur amorem inquiens :' faciebant grandes fimbrias , &5 p acutiffimas ineis fbinas ligabant : íed quid & in Regina Didone erga /Eneam ejusdem myfíterii pratendunt fpinz fimbriis iliiga- amoris pignus veítis eleganti depicla acu te ? dixerim , quia perízpe in pretiofiori fuit: quam veltium ornatu , ac elegantiori togà fpin& invidiarum , & aculei illigantur odiorum: Ipfa [uis manibus quóndam Sidouia., eo ipfo quód parens in 1ui fpecialioris a* Di4o moris tefferam unum ex filiis prz cateris Fecerat , & tenui telá difereverat au- 70. ornatiüs veftic, & elegantiüs ; odium ple- rumque in alüs excitat : Pidestes aurem» Gents,s7, Nimirhm putant parentes fuo deeffe amöri, fratres ejus , quàd à patre plus euntlis filjs fi quem filium impenfiüs diligunt pretiofiore amaretur , oderaut eum , . uee poterant ei | - WE QD EE - o - 33. veíte, & ornatu elegantiore non exornent. quidquam pacificé logui, — Et nonnullis in« Impeníiüs Rebbecca Jacobum dilexerat, terjectis : Covfestim ut pervenit ad fra. quàm alium fuum filium Eíau: & fui amo- £res [uos. nidaverunt eum tunicá talari , d*em— dume — od - & pe- P Odiurn alios morder fe ipfum zodit. — 203 ;Wg*j E polimitá s. müfertntque eum in aci/i?r- tamen dum mocere fluduit, vel invitum zAam vererem, | Scholacharitatis, & gym- profuit: ductus enim à Madianitis in /Egy- nafium pacíis videbatur Jacobi. .domus cüm ptum Jofephus ad Proregis ibi dignitatem filii fe. mutuó profequerentur amore., mu« confcendit, quod fi odium eum innocen- tuísque dileGionibus , & obíequiis com- tem in profundum cifteraz dejecerats vire ple&erentur; atubi hoc amoris vinculum tus ad clarioris dignitatis culmen eum pros fuperveniens odium diffolvit , domeftici vexit: eft enim plerumque odium prafet« Jacobi parietes in quafi bellorum caftra vifa tim ex invidentia 'ortum. virtutis teflimos. funt degeneráffe ;. .vigili enim curá cuftodi- nium; *ügngm ànnocentig » argumentum hj endus e(l fraternus amor,.nein odium ptos laudis, i eat execrabile, quia quo jucundior;arctiór- (Quàm ex levicanfagürlape difidiaiMe —4. que eít fraternus amor, eó troculentiusfz- tet fratresconcitantur? Abelem Cainus fra« tet occidit, «quia de ejus viclima flammis fu,. L. y, PeIiz, lib.y. vit, fi in odium degeneret, ut enim mnotat Ariftoteless . Krateraa contentiones acerbis- perpofita fumus ad coelam rectà inflar vir«. fima funt E qui fe nimium amant , fi fe gula confcenderet , ideóque Deo gratior. dio profequantur favins exacerbantur;quod probaretur, & inde difcrimus mon ex luce, | Dial,$5, etiam fnonet Petrarcha inquiens: ANe/céo am tantüm, verüm etiam ex fumo ipfo frater« frarerno sullus major ejfe. debeat amor , an num fzpeodiumconcitari, "Quidaliud eft ullum majus odium, & endiguatio profun- fama apud vulgus, quàm fumus? . fi quis ta« aitor, qmen clariori fama commendetur, fibi ti« 49 Amandaverat Jacobus prz ceteris fi- 1neat, ne fratrum odia , fimul & incendia lis àiíe dile&tum Jofephum adolefcentem áncurrat: negatum fibi credunt honorem y ad fratres füos pafcendis gregibus occupa. quem fciuntalteri exhiberi ; & fcintilla glo. tos, & fortaffis exploratum quid agerent, ziole quà unus clareícit , odii incendium - plerumque excitat in fratrum przcordíis; ex Jotephus paterni imperii tenaciffimus eidem obfíecuturus oberrat folicite, fed non ífra- quibus perinde ac gehennali é fpecu malo« tres invenit, fed carnifices reperit: hi fiquis rum omnium prorumpunt debacchantes dem procul venientem fofephum inuiti fta- turmz ; fitque propterea diabolicum offi- tim de illius ceede patranda confilium in- cium odium ánter fratres fufcitare, vel fufciz eunt, ac deliberant, ftatuüntque deferre pa. tatum fovere; neque de ulla orcus . pradà, tri à fera Jolephum difcerptum fe inveniffe, triumphat gratiori, quàm fratrum diffidio, :z//f. ,SO Cruento tamen confilio unusex fratribus unde Chryfologus ; .Sreut amor fraternita- Scrmsss Rauben nomine interceífit , fuafitque, vt ti ex Deoesfi, staodium ex Diabolo, Qui ) potius ficca morte permitterent fomniato- odit fratrem bomicida efi ; quia lethale rem perire, hoc enim nomine per convi- odium nonnifi cruentas ceedes, & ferales cla« cium fratrem (uum appellárunt, quem pro» des molitür, & przfertim fi interfratres ex« j MWP' . pierea in cifternam ficcam abjecére,ut fame, citetur , tunc enim fzvit crüdelius, durátque Gj & fiti deficeret, & fraternz manus ejus non perenniüs ? teftes voco Eteroclem;& Polini-- ) poiluereatur cruore : & quamvis adolefcens cem fratres, qui cum fe mutuis interfeciffent pratexta exutus verficolore, feuvefte poli- vulneribus, & eorum corpora fimul fuiffent ) mi:a precibus, lachrymis, queftubus, & ob. rogo injecla, flammz ea non tulerunt, fed fecrationibus inflaret ,' pérque Dei clemen- partitz íe diffociàrunt, at quaeunum . exue tiam modófingulos, modó univerfosdepre- rerent, tangerealiud exhórrerent; nimirum «aretur, non tamen fratrum duritiem po- flamma , qua vitam potuit extinguefe,non tuit emollire, nec blandus rogantis decor 'valuit odium fopire, ud pietatem fratres flectere , qui per funes Certé lethale eft venenum, quod fra» 43« in profundam eum demifére cifternam in- tetnis fovetur odium in pecloribus; ad prae edià conficiendüm. ä cordiaflatim «urrit, cor primum impetit, 4.?2 Sed non diu latuit 'fepuïui's priüs in fo- quod nec mortuum deferit , fed putre(cens IT g vea illa, quàm mortuus; rogatuenim Judz abfumit ; adeo ut nullum gravius fit vnlnus; retrahituréciflerna, & Madianitis negotia: quàm quod fraterno infligitur ab odio. Hinc g Marí d toribus viginti argenteis venundatur,à qui- etiamiponfa dolet experta hoc vulnus : busin /Egyptum abducitur, càm interim mmatris mea pugnauerunt contra me z COf F cusp. ; t' 1 per plagiarios fratres illuderetur; parenti queritur nimirum fponfa, eà quia fuis op- extrrema fene&tute confeclo füadent, Jofc. pugneturà fratribus , & «üm fe fraterno hum filium in przdam ceffiffe cruentee bel- odio infe&tatam videt, fe flammis deflet di- ]^ zl uz; fidémque fa&turi adolefcentis tuni- catam; fiquidem in hebrzo legitur, — Fj/g £am hodino tinCtam fanguine- oflendunt , matris mea exavferunt in wie ? quia fratef- B exhibéntque Tacobo patri ; qui nonnifi las numodium irz cognatz exitiales flammas ex g' chrymas elicuit , & lamenta edidit. nullo citat, pyram flruit, incendium apparat, & J G folatio nifi fola morte lenienda , & qui fra- accendit, donec me in cineres redigat: ut Jj inde conjicias nullum crudeliorem effe ho- " irem per odium dederant;exitio , patrem per mendacium -*1-:3.9,(1 enecátunt. Verüm ftem có, qui impenfiüs amaverat, fi ab a l« fi Jofephi virtus Patris (bi conciliavit pra- more deficiens, odium incipiat fovere , js tiam,frarrum é contra cxcitavit odium;quod tunc enim nilexpedtandum, quàm extrema Verani de Afeidibus Qum. Hl : a exitia PA * PC IPM E : * j f,!-. .1 r — 204 cpi itsctiocfit: exitia, violentze interüeciones; ac funeftae cha j*äco'b Sapix mente; gnarüsque iné ftrages, & di*.chulter reperitur - àlexiphar- duftrià à Labano focero pet opportunam macum , quod morbosà preconcepto odio fugam fediftraxerit, noveratenim ex vultuy in hominis inductos precordiiscurare va- frontéque extima praconceptum -intus in Genptf, 3. léat; imó adeo noxium eíft fraternum . o« pectore contra fe odium : e/Jfuzmadverrit diíum, ut per fe fufficiens fit ad univerfum faciem Laban, quód non e[fet erga fe,ut beri, & nudiustertius: nimirum inLabani foceri orbem prorfus evertendum: neque cata- clysmus, quo totus orbis naufragus periit, vultu pravas mentis cogitationes , noxióse P/;.'m,;;. aliunde fuam traxit originem, quàm fra. que pectoris motus legerat., nec cüm ho- terno ex odio ; quo Cain fuerat. Abelem mine odium fovente connivere 'voluit * . profecutus: De manu viri, & fratris re» quamvisnullis adhucLaban vetbis fuum des ancj f quiram animam . bominis ,' ubi Rupertus prompfiflet odium , quia ut pulchréOleaftec Abbas expeidit; fieut vequifrvit : de manu ibi ; Nibil meliiis vultus, quàm amorem,aut Cain propter quem (ut nonnulli perhibent ) odium offendere falet : tametfilingua fileat, diluvium mundo induxit : neque ullum ha- ostateat , frons tamen ipfa^ clamat, hinc étenas fupplicium totum percuffit. orbem Tullius, Ex oculorum obtutu , füpercilio. Lib.A. of . mlm. 4 nifi diluvium illud , quo tempore Noé coeli um aut. epitffone , aut contratlione. facile . cataraCta aperte fuerunt , ut tellus . füb. jtdicamus, quantus [it in bomine dolor, aut, mergeretur univerfa , & unà cum homini- metus, aut tvosiitia. bus odium extingueretur. Cenfent fiqui- Per faciei fpiracula erumpunt, (iuæ do. 46 dem plerique; mundi conditorem diluvium lofo füb cinere latent in pracordiis flamma, hocce orbi immififfe, ut fraterni odii tur. néc minus urit irata facies exteriüs, quàm pirudinem mundo pet Cainum induclam , intüs fucceníz flammz ; idquecauíe for- fzcésque vitiorum j j gehennæ gmulas extin- taffis fuit, cut cüm igne accenfo Numinis gUCl' et, irati faciem aquiparaverit Regius Pfaltes : ficut fluit cera a facie ignis, fic pereant peeo ijlm.s 6. 50" Vo catores à fatie Dei « & reclé divini pecto- tis ira divino turgensin vultu ignis dicitut, ^ 'Dijiänulari odium licet per modi- quia peccatores confummit ; quas enim i- cum temporis poffit ; nom tamen diu ce- gnis excandefcens flammas elicit, fcintillás. lari: fe prodit , & venenum quod interiós in que ejicit, in peccatores evibrat fronsirata, - * $mo pectore fovet, exterits prefignat o. ut expendit Lorinus: fereaut peccatores & eulorum torvitate , frontis afpe- facie DEI , confumpti ab (] tanquam ab - »s ritate , orísque maligui- | tAte. igne , [icut 4b boc , & rece t ceYA, C con» 4 fummirur : quàd fi folam loquentis Numi» 3 U nis vocem extimuit Adam Genef, 3. 44udivi ÁMo àm perniciofum , : ac exi-tialc eft in T0CEQ tHATR , — E5 tsmaus, mundo odium, fíi hoc fraternis ex- Quid fi iratam Q frontem vidiffet ? Maximum reproborum ardefcat in vifceribus !* ejus maligni- fupplicium extremo injudicio illud erit, tas;, vel in ipfo legitur vultu , G protervi- tas exteriüs fe per oculos prodit ; hinc fra: f quod iratam DEI faciem ferre non pote« ruünt; is acerbiffimé punitur , qui irafcene tres Jofephi ob praconceptum in imo pe- étoris odium ^ nonnifi fronte exafperata , tis Numinis exafperatum nequit. vulrum ferre: irata enim DEI' facies fufficit pro torvisque oculis fuerunt eum intuiti : ANec quovis fatis acerbo fupplicio : hinc Deus poteraut ei quidquam pacific loguiz in o: ftatuens contra reos legis punitionem ait * * culis fiquidem , ore, lingua, vultíque toto fi comederit. [anguinem. obfrmabo facieg , Ltvityima Éfraternum legebatur odium , quia ut recté Ait Tullius: Fultus ,. & fvons animi eit ja- meam contra animam illius,Íanguine veíci cüm prohiberentur Hebrzi,peenis erant obe n4a, qua fignificat voluntatem. abditau s noxii legis hujus transgreffores ; ut au- & retrufam : odium qui fovet in pectore 7 velit, nolit, ejus prodit vultu venenum , tem acerbiüs punirentur , ait DEUS olfir- smabo faciem meam contra. animam illius, criménque occultum vel^ ipfum os filens quia nimirum irata DEI facies pro quovis 9. Meta abundé depredicat, quód cüm animadver- acerbiore fupplicio videtur fufficere: hinc tiflec Ovidius cecinit, wü 'P b. D. Gregorius ait: . faeies. DEI sntell;igitur Heu quam difficile eft. evi : män non pro. jr4 DEL , quá eafligat : imà adeó proxima dere vultuY - eft cladi , ftragíque DEI frons , ur idem Diffimulari licét per modicum fempo- prorfus videatur effe , frontem pre ira 4,: contrabere , & fupplicium , ac ruinam- ris odium poffit, non tamen diu celari , cüm explicare ; hinc at DEUS , obfrmabo os loquatur, quod cor fuggerit , & mensin. tus meditatur ; & certe f ferale intus odii faciem meam contra. animam ier, 69 Mbf exurat incendium,exteriüs occultari difficul« difperdam e05 : hoc eft, quos DEUS ter poteft; nec prohiberi , quin (cintillas iratus intuetur , hos fimul difperdit. per oculos, vel faltem fumos per os, & Tmó adeó acerbé poenas irrogat frons verba emittat ; hacque ratio ; cur FPatriare ir& percita eflu, ur truculentius favire "?idcægg TU 2og - Odiüm alios mordet , fe ipfum rodit videatur ire fuccenfa zftu facies , quàm tamen illatio infana prorfusfuit; non enim qui fatetur.fe aliquid acturum, quod ab alio manus gladio obarmata; quia fi gladius vitam poteftadimere , nontamen nomen po^ fieri neutiquam poffit, intendit violentas in teít perimere , necfamam inficere; fecusfa- Íe manus inijcere, séque interimere; neque Omta E cies, quam odium turbat , nec vitze parcit,nec inde verü affereret,non poffe alios hoc idenz famz , imó nititur, ve! ipfius nominis memo- praftare , «üm poffit quisque , quamvis illi- cité, fe ipfum interimere. Fuerat igituE riam delete ; hucpertinet , quod Regius Va- Chriftus locutus de fuo in coelum afcenfu , Pfalm, 33, tes dixit : Pultus agtem Domini fuper facien- te5 mala , nimirum nt perdat de terra memo. & tamen fudai ejus verba de nece proprijs manibus fibi "inferenda perperam interpre- riam eorum : impiorum enim nomen fund:, tus evertitur-, ut eoründem memor!a pe- tantur : nulla cum nece Chrifti ; ejásque a« nitus extinguatür : faciliüs eft ferocientem fcenfu in ccelum connexio eft; necpropterea inferre violentam ejus cedem ulla potuerunt Leonem blanditijs cicurare, veletiam in fru- fta difcerpere , quam frontem lenite odio ex- ratione ; & tatmen eam intuléte; quia nie afperatam , G furorepercitam : hinc David, mirum , quam intus mente meditabantuE Ui N P/elm s Tota die verecundia méa contra me est ,. .€8 Chrifti eedem ; odiumque fovebant in core conf ulio f'aciei snea couperuit we a voce expro- de , lingua exteriüs protulit Judzorum , pul- chré D, Antonius Patavinus: Exabundans brantayi$ obloguentis À facie inimici & perfe- tía cordis 0s loquitur, G aquia Judes Cbrifit quentar , tamecht urfos'in fylvis David com- " prefferit ; rapidósque leoites in campo difcer- fanguinem ejísque mortem ex odso altits in.» pferit ;; adhuc confufio ejus conturbat ani- corde impyyefferanr , ideó nil promprius logu- untur , quam denece Chriffi, Venenum o« mum à facie inimici, & perfequeniis, quia plus fibi timet ab irato vultu , quàm abirato dij, quod per viícera ferpebat Judzorum, leone : quamvis de proflrato leone glor:ofum lingua ftatim detexit , GU mortem , quam in» YoYy tus maturabant , os exteriüs deprompfit, reportavetit triumphum , reformidat tamen D. irato vultui flüécumbere. — Pulchré Lorinus : Qus& intus volvuntur mente , foventür- $9 — que corde , lábia exterius fundunt , & ver- *h Píal. 43, Potefst bit figuificari, caufam verecundie, con ba loquüntür , hinc David loquensde impio f'frontique effé , non folum vaces exprobrantis, fed multó magüs o5 , & vultus ejudem inimi- ait, Tota díe injufiitiam cogitavit lingua eitias gerenti , propridsque inyurias ; quas tu4, Sed fi cogitare proprium ett intelle- ,Pfglm.xfï! Al. &üs, G cogitationis a&tus , nonnifià princi- perfequatur ,. av uindicet, pratexentis y nec veróu agere duntaxat. volentis .. fed fatiis pio abomni fejun&to ivateria poteft dimana- re ; quomodo lingua cogitare diciturinjuíti- quoque ,& non [olim famam ,veràm & ipfam 2 vitam ertpere meduanti. tias? Cur David aCtus, qui proprij funt fo- E 494 Ira quam odium fu ccendit univerfä fil« lius intellectus, nec poffunt nifi à potentia Hinc Ípirituali fluere , linguze à materiei craffitie titüt delere ; poenitüsque confurnete, quia Jacobi filij Jofephum fratrem oderant minimé disjuncle attribuit ? quia nimirum nonfolum non poterant ei quidquam pacifi- fidiffimus , prompüutsque mentis Legatus eft lingua , in quam delabuntur , quz animo in« céloqui , feu ut explicat Oleaíter , non pote- rant integré loqui , fed trüncata verba , G tüs volvuntur: & adeó expedite mentis evul- Íemefà proferebant , nitebantur ei vitam adi gatarcana ; cui innato foedere ne&litur , ut in- verbis ipfis mens ipla terío veluti in (peculo mere , quia odium integritatem disruperat amoris,& verba prohibebat integré proferri, feipfam prodatufcité Ambrofius:DeJermoni- Lib.de& 3 * quia ut ait D, Gregotius in Moralibus : Jre bus nofiri mens noflra perpenditur : quia cüm Abrabans ! primüm cogitatio aliqua intüs affulget in- Cüp. Ieo ; fu« f'imuiis accenfo cor palpitat , corpus tve- snit , lingua fe prapedit , facies ignefcir , & mente, exteriüs relucet in ore , cxp;imitu&* Zm't,m M v éxa[perant oculi : neque verba pacis poteft lingu8, manifeftatur verbis, Gymnafium mens aperit ; inquo linguá lingua depromere , ubi odium, & bellum L] fpirant praecordia, eruditur, & qua cogitationibus intüs edo- f!; centur, lingua exteriüs verbis recitat; hinc 49« Sciteé hominis pectushorolopio paria- tur , cujus ftylus defluentes fignans horas lin- Jobumredarguit Eliphas Themanites. Do- gua dicitur; quia quidquid horologij rota, cuit iniquitas tua 05 tuum , quia magiílra iniquitas , que& in corde nafcitur ; ibique ra- íeu pectoris latebrz intus evolvunt , ftylus foris,feu lingaa exteriüs prodit: cujus pe&tus dices agit , linguam edocet , quà exteriüs fe odio cotroditur,fru(tra vultu internum diffi. prodit, Ícité Pineda : Infiruiét énterior affe- mulat virus : ftomachus cum peffimé valet w non [olüm os , & linguamad loquendum, facilé foras eru&tat , quod intus difficillimé verum etiam mauiut » G catera membra ad N digerit : quidquid intus mente quisvolvit , operandum:- ex corde enim exeunt furta; blas- phemia , & bomicidia : id tamen intereft di- hoc ut plurimum verba fapiunt , & forás pro* KIZLME dunt , dixerat Servator. . Quo ego vado , Ícriminis, quia cüm cor, & interior affectus vos non poreftis venire , loquebatur Magifter in abdito, ocultóqueedoceant , linguanon. Chriítus de mirabiliin coelum aícenfu , & nifl in publico recitat ; qua ab affectu didi- "—— — — o^ ERRREST tamen Judzi necem exinde intulére dicentes ; citin occulto , & quam impietatem mens magiftra tegit ; lingua difcipula detegit ;. GC mnunquid interficiet femetipfum ,. quia dixit : ideo ex iniquitate cordis malignitas prodit Quiegóvado, vosnon pereffa venire , qu Oris; Cc 5 um * 206 .. Differtatio. IX. : pris.t. & quia pe&lus.odio exulceratum nil tum , Imperatoris, Miniffros contra ipfium incitarent, ut in perduellem , & fediuciumgz pacifiei edo«et ; fed:tantüm cruentas diclat cades,, ideo Jacobi lij non potuerunt pacifi- de nece Chrifti tunc Pharifzi cogitárunt,cóm c? Jofepho fratti loqui , eà quia oderant eum: per ferica, & faccharea verba ei eblandiuntur z ubi odium vifcera exulcerat , nonnifi fangui« quia occultum in pectoreenutrierant odiumg nis effafio protenditur: & quamvis non de« laqueos verbis exteriüs tendebant,u; caperens fintex Judais, uc notat Abulenfis, qui lau» eum in fermone , Ícu ut habetur in textugrae dibus Jacobi filiosexcipiant, eó quia extima co ,ut sllaquearent , Pharifzi tuncverbis ob- Íronte intimum, quod in pectore foverent fequia fimulárunt ,. ut verberibus vulnera« fh odium , quo Jofephum profequerentur, mi- rent, necémque adíerrent. « . niméexplicarent: falluntur tamen quotquot Nullus deterior , ac periculo $3 interna odia ; irásque ccculté enuttitas com- quàm domefticus , qui verbiseblanditur, ut mendant ; gravius fiquidem crimen eft tege- ferro trucidet , vel veneno corrumpat .. Mo- re odium , cui detecto applicari alexipharma. liturus tartareus hoftis ruinam Proroparenti« cüm haud difficulter poffet: pulchré D. Cyp- bus, ferpentis induit latvam, eó quia ferpens rianus : Facilior cautio eft , ubi manifeffsor plus cateris animalibus familiaris fuerat ho» g] formido: plus metuendas , €$ cavendus ini^ mini , quem frequentet acceíferat , motibuse snicut cum. latenter obrepit ,. càm per pacis que corporis placidé eidé blandiebatur ; ideóa que ut tutiüs venenum in pomi efu haurien« imaginem fallens occulti acceffibus ferpiz. $5 Odium , qui tegit; vel venena adaptat ; dum exhiberet Sathan primis parentibus il lius fpecie animalis larvari voluit; quod o* vel'firages apparat , & is longé deterior eít hoftis, qui cordís venenum oris inaurat leno. ris affabilitate cordis obtegeret venenum.Siqs cinio, Nemo eít , qui ab hofte lénocinia que primi mundi accolz,cüm fibi nontime- fpetet, qui enim eblanditur , non creditur rent à callidiffimo hofte , & incauti proceffif- — vellenocere ; & ideo eó acriüs fzvit , quó fent, promptiüs corruerunt ;. & ab hofte do- ä fuaviüs eblanditur, Quid Syrene blandius; mefíticoamicitiam fimulante in ore,& odium & tamen nil fallacius, vocis enim blandimen- foventein corde, mors inducla eflin totum to aures demulcet, & intus cor corrumpit, humanum genus j tunc oculatiüs extimendus hominémque miferé perdit : id inSyrene no- eftho(tis , cüm occultiüs vel przemia fpondet, vellenocinijs demulcet verborum, & ab omni E zatu dignum , quia fuave, plenimque illicio eít, quod auditur , noxium veró quod tegi- vindictz fpecie fe alienum oítendit, . In e- tur: verba tametfi ferica, acmellita non ta« ditiori montisfaítigio fuis utrinque ftipatus menvenenum exuunt, fiintüs odium foveant: militibus David blandas &qué ; ac pias Saulis imitatur cunc occultum odium fyrenem con- voces audit , imó & lachrymas videt. Et ! Mf cinna voce aures demulcentem , fimülquead levavit Saul vocem fuam , & fleuit ,.dixtt- I' Rezb æs VETLUEBQQI. NIGPNUM ul p ; VA fcopulos trahentem, ut à fe ille&os miferé al- que 4d David : jufior tues , quam ego * 1u lidat: nonamicitiam produnt; quz ita cblan- enim tribuifli mibi bónz5 ego autem veddidi diuntur molliffima vetba ; (ed venenum fpar- tibi mala: Quis ex verbis hisce melie obli- gnt , quo eó tutiüs interficiunt;quó fub cot« nitis ; pietatem redolentibus fincerz non in- tice blanditiarum dolus obtegitur : f:c piíci- tuliffet amicitiz tefferam ?. & nihilominus bus hamo infidiz parantur ; apparet deforis tunc David magis fibi timuit , & unà cum alliciens efca , fed latet füb illicio interficiens Ífuis locum petit tutiorem; & acceífu diffici« ferrum ; 'non amat ; fed hamat quisquis do- ciliorem, quia ut expendit Carthufianus,Da« h lofi: verbis illudere fatagit : fic Pharifi con- vid, & viri ejus conjeceruntquód brevi eos iu« * filio inito per difcipulos Magiftri Chrifti e- fequeretur L] verba enim illa faccharea, && Mdi'fbo 125 | umalloquuntur. —Aagi//er fcimu , quia Ut« mellita nonni(i cor felleum indicárunt: pro- rax es, G 'viam Dei inveritate doces , non inde cüm primüm David verborum audivi& eft tibi curade aliquo , non enim repicis per- lenocinium , merito di(trictigladij coepit a« onam bominum. Dic ergonobis , quid tibi ciem expavefcere: an non fe pium in Davia videtur , licót cenfum dare Ca[ari , an non? dem, & amicitiá devinctum nitebatur oftene &n non ferica , vel mellita vifa funt prolata ere Saul , cüàm dixit: ju/Hior es, qudm ego * vetba, cüm nonni(i in obfequium fle&tantur ? tu euim tribuifli mibi bona ,ego autemreddi- & tamen: Cognitá autem. TESUS. nequitia ditibi mala : juftitiam commendat Davidis, laudat virtutem, fatetur munificentiam ; & eorum , ait quid me tentatis bypocrita : quot enim voces deprompferant , tot vifi funt la- nihilominüs tunc magis formidatur , quia queos apparáfle ; verba exteriüsamorem fa- per lenocinia verborum favit periculofius piunt; fed cor intüsodio exulceratum vene- odium non evomuit ore , quod corde nüm effundit ; mellea fuére exteriüs verba , tegebat, fed felleum intüs cor , infectumque nequitià erat ? fi enim Chriftus affereret folvendum tributum Cafari , inde anfam fumere cogi- BOR OP tàárunt , eum exofum reddendi populo, cui * gravamina imponeret , onera fuperadderet : íin veró denegandum dícere: Cafari tribu« $. VI. —— 207 Odium alios modet ; fe ipfam rcdit, namviamituntur 'flernére;; fed plerumque ijsdem miferábiliter implicantur ., & quod ipuerisobringere ob ignorantiam affolet , ijse W??ulmtiä: fw"z'fg , debacchatir- 'demobimprobitatem accidit. :Aliquaple- ue odium , . fi larvs ;ïtegamr-amicitiæ. 'rumque pueri.ample&tuntur ; ut fibi commo- Verba tunc loquitur melle oblinita ,facebaro 'da ,'qua difpendia 'effe inveniuntur , utÍcité 4 /yjay, sn[per [a ; noxium ut 'oeneuum propiet ,. «Caffiodorus, / Jgnarapueritia contraria gee &detbalius vulnus infiigat , lt , qua profutura putaverat. $46 [^] -- f4 Lerumque fub larva amicitiz truculen- iHoc idem Aulicis evanidegloriolz cu« tiusfavit odium ,proindeszelrorafunt 'pidis contingit., ipluries:qua fibi profutura f p wuluera iligentie , .quàm fraudulenta putárant., :detrimentum attuliffe deprehen- ofcula :odient Proverb. 27. etam jJoáb ob 'derunt 5 -quia fuperna Numinis providentia ipfam perverforum vafritiem in eorundem praconceptum in Amafamodium ; quó tüu« tiüse viviseum tolleret, interofcula, G am- :obarmat ;poenam, /Expertus id fuit Saul , 'cümragnis laboribus Davidi laqueosobten- vlexus'eidem necemintulit, "Erat Amafafi: lius Abigailis fororis Davidis, quem Abfo- deret 5 incidit'enim in idem periculum , in lon in fuas partes abduxerát , P rzfectümque quod Davidem »pro virihus fatagebat addu- in caftris zebellantium 'conftituerat copiae cere., improvidusenimfe feobtulit Davidis rümexaudlorato Joabo; eóquia validiffimam gladio , cüm ferventiori odio eum profeque- retur, Venit ad.caulas ovium , 'qua fe offe- , Reg v uÀ omnium Tribum Jadz Davidi reconciliavee ràt. ldque iniquiüs ferens Joabus pluribus rébant^vianti. Erátque ibifhelunca yquam titulisde Davidicoregno bené meritus atros dngrélfus ofl Saul , tut purgaret xventrem.s. cem injuriam interpretatus fibi àb Amafal» Porro David , 8 viri ejus innteriore partes — latam , nil die , noctüque mente molitur , dpelumcae latébant.. Noncogitáffet Saul;po- tuifle Davidem citca viam latitare ,& obid quim Amafe internecionem 5 utque quod mens intüs volvebat , tutiüs manus exteriüs ipfumibilatuit.,, ubi püblicitasviz remotio» rem à füfpicione eum coriflituerat 5 ;proinde perficeret ;larvatus ementitz amicitiz fpecie hominem adit , falutátque perhumaniter., & Saul:odio ;perfequens Davidem tunc in ma« snus adverfarij *incidit , «cüm ftudiofius.eum dum ofculum amici animi fynibolum figit ; levà manu mentum Amafz apprehendit, G 'faperefatagebat, ;Meruit'David protegene dextera vulius infligit, feudolofum pugio- tis Numinis praffidium 5 :cüm fugeret'ime probi Saulis vafritiem. ciimque perfequeres nem immergit in ilia Amafee nil timentis, Saluemi frater ,Cf tenuit manu dexteramen- tür Saulinjuflé innoxium;periculumfibino» 'centi maturavit , quia ut recté Regius Vates. hN t d Reg, 90, tum Ama[a , quafi deofculans eum ,& percuf- fit eum in latere , efudit snterioraejus ,'02 In operibus mauuum fuarum comprében fuyejt Vf2 9e fculum ftonti fixit, fed pugionem lateriiiifi- ipeccator : quiáanimirum-improbiin eosden xit: falutem auribus ingeffit , fed ficam vi- 1ncidunt laqueos ; quos in perniciem pro- Íceribus intoríit ; fallaciffima; ac lenocinante 'tendunt aliorum , quos'odio perfequunturs fibi 3mprobi difcrimina imprudenter folici- ufus linguà fratremvocavit , quem odio ex- ulceratüs ferro jugulavit: fic Judas Iícario- tant, quoties folicitiüs contra innoxios-tetía 'obtendunt: quia fcilicet odium eas czcita- tes Magiítrum Chriftum perfidiffimooculo hecandum tradidit nefaiidis ficarijs. tis offundittenébras , utodia ; qui fovent, 5j* Quid ? quód frequentiüs in aulis Prin- pericula nonvideant; imó*eá furoris amene tid obcecantur ,qui odij delirijsaguntur., ut cipum, quàm alijs in locis , figuntur ; & fin- guntar proditoria hzee Joabi , & Judz ofcü- fua fibi frequentiüs maturavetint precipitias dum avidibs in alienaenixi furit detrimenta ja? Quot in aulis oftentant ea fe velle , quze revera nolunt ; & ea nolle, qua eniximvi- currere, "Saulmilitum cogit delectum , & ut Davidem infequeretur, perabruptas pet- dentur concupifcere; ambirevideri volunt ; iquz adverfanturj & ea averíari , que am- tras , exesosque montium fcopulos conae tur infcendere, ubi vel ipfis fylveftribus cape biunt, Tibiplures ibi obviantore damnan- tes improbos quosque , €üm fintipfi corde ris videtur iter perarduum , & facilius prz- improbiffimi : affectant alij fummis probos cipitium. Perrexir adinvefligandum Davids , "TP E5 viros ejus etiam fuper abruptiffrmas petras, laudibus excipere, cüm fint ipfi omnis pro- . bitatis prorfus ignari L / pietatem fatagunt qua folis ibicibus pervie fuur, — Cüm enim prarupta illa faxa folis effent ibicibus , ceu vultu przferre ,. cüm tota mente impietati famulentur. Alij etiam reperiuntur , qui rupicapris pervia, indubia erant hominibug toti ad obfequia videntur proni , oreridene precipitia 5: & nihilominus adeó exulcera. «e , fronte ferena , oculis ad hilaritatem tum odio in Davidem fuerat cor Saulis , ut compofitis, adgenua usque decrefcunt , ut nec difficultatibus pra&rupti itineris deterre, retur , neque imminentis przcipitij pericu[g fuaalijs prodant obfequia, cüm tameneorum cor perízpe felle, ac moeroreinficiatur, & coérceretur,quó minus Davidem fibi invifium pertinaci conaretur capere infecutione: àdeó nonnunquàm odio etiam exitiali ulceretur ; & inter obfequia;quz venerabundi exhibent, obczcantur , qui infaniente odio dücüntgr , e en^ infidias obtendere moliuntur , quibus alijs vt nec pracipitia ; neque imminentia ex itij in perniciem , & fibi ad pinguiorem fortu« — pericula videant: fibi , fuisque Saul pracipi» tia; " 208 Diflertatio. 1X. tia folicitaverat ; Davidem fibi odiofum la Affueri Aman ob.odium , quod foverat 12 g quafitutus , quem per abruptiífima faxa , contra Mardocheum , acerbam patibuli Ícopulósque exefos , & itinera folis ibicibus meritó poenam culit ; imóà & ipía morte a« " (! pervia ad necem infequebatur ; idque ut ex* cerbiorem etiam infamiam , quin & ejus Eflber, 9. f oculato adularetur odio , ac delirsee obfeque- filij acutis affixi ftipitibusdifperjerunt. .De- V retur malevolentiz ;. hinc Ofeas loquens de cemfilij Aman $n patibulo fufhenduntur:praces P^ improbis illis , qui nonnifi lethalia fovent , píque Rex , tit íta fieret : nimirum ut tota u &sb. 7^ odia ait : pplicuerunr. quafi clibanum cor pofteritas pertinaciffimi odij , ac injuítae fuum: , cim infidiavetur eis ?. tota noctezs períecutionis promeritas daret poenas , rae pl dormivit coquens eo$ , mané ipfe. (uccem- dicitüs evulía fuit ,. ac patibulis discru- ; Jus-quafi ignis flamme : nimirum ut odio ciata, percitus , ac iníidiator juftos affligat , in« Non in alios tantüm , quod in corde $9. fovetur odium favire folet 5 verüm & in i Mp Ub U noxios perdat , clibani inftar ardentiffimis 1& exxítuat flammis , & quia odio obcacatus ipfum foventem , ac nutrientem pernicios q íflammas minimé videt , in quas mileré fe fiffimum huncaflectum , & ideo plures odij inijit ; tetro odij incendio , & fumo z* cacitate ira infaniunt , ut in fe ipfos furera ftuans , & eccutiens ," nonvidet coutra fe videantur , cüm czecis fuis adlaborant affe. D Gionibus adulari , & ut ajebat Confiantie flammas illas armari , quibusalios adurere Q adnititur ; flammis ,. quas in perniciem ae nus Maenus apud Eufebium /;5. 3. loquens V liorum accendit , miferé ipíe coquitur, pee deodio , quo Judzi diflagrabant in Chris- Oralitlfy k ritque. ftianos: «eéco animarum errore fordizati 91 17* Oderat Saul in Davide juflitiam ; & meritó tetebantur , quia ut obfervat INa- ! equitatem , ceeterásque virtutes , quibus re- zianzenus orat. 1. Plerumque veritas fube r gio Íceptro dignus comtnendabatur ; & pro- ripi od:0 folet : quia protervitas odij tenebe d inde nullum fuit Numinis patrocinium for. ras offundit , quibus mens cacutiens veritae y tem non videt . . hinc Plutarchus de Ifide 1 titus ; quia armata injufticia (uffragia non invenit, -Imó fcelefti manu prorfus cvel- refert. : ejus facerdotes adeó fuiffe mare a« li luntur, qui innoxios ,& INumini charos.o* veríatos , ut falem fibi interdixerint ; quem Ío, dijs pertinacibus períequuntur..j. quia ut à (uis etiam amandaverint , & excluferint - * Lb 9* wa- Íícite Caffiodorus ajebat . Indifereti bomi« menfis fane infipidis , cüm nulla falis gute tula. condirentur. Ait Plutarchus : £zze 7":, ('Pu 2-30 num mores , confusíque vagarenttr ,. f aut sulpa formidinem ,. aut virtus pramta non mare. facevdotes. dezeflantur $— f[alémques baberet : perindeac virtutern glotía,ifa poe- Tipbenss appellant [pumam y. &f ex snter- na comitatur culpam , . fuit enim femper dichus in men[a falem nefas est. apponere.sz delicli ultio pediffequa; ne fi improbi im- Salem fapientize effe fymbolum nemo eít , pune delinquerent ,. vitium graffaretur, & qui nefciat , & càm falem (ibi interdicerents triumpharet in exitium virtutis , & per- omnem proríus videbantur à fe fapientiam miciem reipublice :. & licét culpam poena abijcere, oftenfuri non poffe odium uti prus» -- "t39 * ( € fT t — — 3 . tamen diílrictio eos dentià , cum deftituatur fapientià : teítes fequatur. feverior urget, qui in charos Deo iniquis conflag- adduci poffunt Gethai , qui eo odio contra zant odijs. Càm primüm vidit Jonathas líraélitas coflagtárunt , ut,maluerint Arcá fÉan . Saulei czci odij infania in Davidem infur- circumduélà acerrimis uri doloribus, ne ad « P gere , dirísque períecutionibus Dei ami- Hebrzos diverteretut. Illis autezas circume :..k':-. 1'1; Je cum divexari filijs fuis folicité providit tu. ducentibus eam ficbat manus Domini per [im« LL telam , & exoravit. mifericordiam, No» gulas civitates interfetlionia magna nimá ? 1 Ref. £Abeo 48 h- 29, au[eres mifericordiam tuam à domo mea., ne ftaret apud Hebrzos Arca, inaluerunt sique in [ecmpiternum , quando eradica: ipfi cadere 5 hine quarit Abulen(is, Cur Quefh 16, verit Dominus inimicos David , unumquem- Philiftiin Arcam non miferint ad Hebraos 4ue de terra : non dicit , fi forté eradicet cum reciperent propter eam circumduétam Íed quando eradicaverit , eo quia; minimé tot mala ? & refpondet: quia fi apud Heb- dubitaret , reliquos filios Saulis pertinaci r4os (letiffet , quantó potentior effet , tantà odio Davidem iníectantis evellendos efle , magis Hebreos adjuvA[iet. . Verebantur Phi- "TP —— a — a. 4SO $. 5 . ac penitus proíternendos ; & quidem non lifthün , nefi Arca ad Hebraos revertere- humano confilio , fed decreto coeletti, quia tur , quos odio profequebantur , meliorega folet Deus ünius fupplicio reliquos admo- iti fuiffent fortunam adepturi : & ne quid« l, , ll nere ; ne delitum graífetur impunitum ; quam boni Hebrzis obringeret ob reítitue odium , quod contra Davidem protervé tam Árcam , maluerünt ipfi graviffima pere fovebat Saul. totam radicitiüs ejus evertit peti mala, ac plaga concuti ad internecioe domum, avulsitque liberos ; tamet(i Da- nem , quam odium elegerat, ne melior fora vid patienter omnia advería tuliflet ; cocle- tuna Hebrais atrideret: adeó offufis odij te« ftis tamen . invigilavit juíftitia ultura etiam nebris cecutierunt Philifthiin , ut difperire in filiis patrem 5 non enim poterant filij maluerint , quàm zmulorum gloriam ípes efflorere , cüm conílaret , eorum patrem dlare ; . plüsque fibi infert odium damni ; flammis aduri exitialis odij. — Etiam in au- quai alijs detrimenti» Scimus — —— 84 o P»ed -Ó P P — — L.2 3 J Eolwy — . Odium alios mordet, fe ipfum rodit 209 Scimus Saulem à Demone exagita« » de(zviret ; finitrum cuftodivit oculuni , quo " . tum in Davidis;lyra alexipharmacum adin- acriüs diftorquerentur. veniffe 1. Reg. cap, 16. — David tollebat Imó non corpus tantüm , & viícera 6€T, « E(zb". 30 citbaram , & percutiebat manu fua , & re- intus corrodit odium ; verüm & ipíum ho- [] focilabatur Saul, Sed cüm primüm audi- norem , famámque commendatam gravi^ vit Davidem plaufibus à puellarum «choris terledit : neque odiorum obnoxij phrz- acclamatüm , eo coepit exardere odio , ut nefi curant fame , honorísque opinionem. in eum ba(tam contorferit : Invafir fpiritus Decreverat Saul Davidem interficere ,. fed Dei malus Saul , && propbetabat in medio do- aliquo quafito colore , & ob id mortem iis fua. David ;autem - pfallebat. manu diftulit in fequentem diem , atbitracus poffe fua , ficut per fingulos dies $. teuebárques 1* fecretimfalfos adducere teítes graviffimisDas "Saul lanceam , & eam mifit , putans,quód videm reum criminibus affcrentes 5 dige uid? J Ref. b« configere poffet David cum pariete, nümque exttemo fupplicio : verüm càm quód fitelo confoditur David , nulla fuperíit cogitabundus haiflet, fententiam mutavit , ) 'Sauli medella, &is liberiàsab hoftediftor- misítque apparitores , qui omni disrupta queatur tartareo; & tamen ex odio caecutiens .* cunclatione flatim Davidem caperent;quarme maluit ipfe tormenti eligere tolerantiam ; vis innocentem , & contra fas occiderent ? i quàm Davidem audire fauítis , feftivisque Mifit autem. Saul. Apparitores ,. qui. vape- vocibus acclamatum ; pulchré Bafilius 8e- rent David.: . íed cur fucatum faltem ali- 1, Reg, eap. 9. Oratic15, leucen(üs ; 4uo patto Saul audes talia.» ? quem non quafivit colorem , latvatum non quid in te ipfum baflam vocas ? .. fí Davi- concupivit titulum ad propul(andam ex ne« dem fufluleris ,| quomodo Demonem perfee ceilla infamiam , quam inde erat contraw quera $ quid eum mori cogis , à quo uni* Gurus ?. prafertim cum populo antea morz cum falutis [eras vemedium ?. Quamvis Da- tem illam non intulerit ex metu notam : vid unicum foret divexati à Doemone Saulis fubeundi indecoram . 2 -Refpondet Abu. Q**/io i'b remedium , hoc tamen carere maluit; quàm lenfis: in Saule augmentis exarfiffe odium , invido definere in eumodio fzvire, ur jam quodammodo vifum fuerit in.deli. i 6o, Durus carnifex eft; quod in pectore rium tran(íiiffe , cum Saul impatiens morz nutritur odium , foventem fe jugiter dis- p honorem. pofítpofuerit- ; famámque pro» cruciat ; Q tartareus ipfe hoftis homines priam defpexerit , bonámque de fc opiniQe preffurus duriori tyrannide pravisaffolet af- nem in vulgus neglexerit ; folümque (irive- fe&ibus tradere , odióque praíercim -in« rit Davidis fanguinem , quo przconcepti : fanienti; quia fi ambitiotorquet, voluptas odij leniret , vel fedaret aàrdorem : guia s di(cerpit , cupiditas adurir , odium enecat ; -9die arlebat ,. ait Abalenfis; prapouebant & qui odium fovet , dolorem fibi , & necem illud bonori fuo , . €8 fama , WOn cH'aat , gnaturat ; imó quem odium torquet Sifypho an in-executione tala. bomicidg infamare- pariaverim ingenti faxo illigato, velIxioni UUur), Vel nün.: .eum tamen fegueretu odj« volubili rotà fe ipfum infectanti , vel Pro» um à principio , Qüid fdiüd /1'14 €" At /i&i metheo íplendoris olim ambitiofo exefis; cbara y voluiffet eu m eccidere per difimula- & renatis vifceribus jugiter discruciato : nul- tionem, J'ametfi fub initijs infamia im» la enim improbo poteft poena acerbior ob- minens fuppetias verecundiz tulerit ; & ti« ä tinpere , quàm f1 intus odio torqueatur : mor incurrendi dedecoris notam. ma nus co. ] l' RI!. :)' .!4 quisquis enim pravum hunc fovet atfeétum ércuetit 5. cüm primürft po(lea inc remen« ingentem fibi materiam. perturbationis. , d» tum odium fubijt , ejísque inceridium acriüs ac doloris adícifcit L.I aliena felicitas invi- exarfit , nonampliüs honorem curavit , nez dum rumpit., & odio habentem fzve di- folicitus fuit de infamia declinanda , dum- ftorquet ; nil odium molitur , quàm «clà modo .Davidis fanguine fuam poifet fitim : Gub des , necésque cruentas , ac poenarum in. lenire :.. fic odium rationem hebetat ,fic crementa . $ hzcque caufa fuit ,. cur INaas ejus lumen extinguit , fic cor ftimulat, ut la implacabili odio in Jabefenos exzfíluans , quodam velutr-delirio homines ad flapitia utróque. oculo. ecs noluerit orbare ,. fed quaque impellat etiam cum famz , hono- s tantüm. dexterum eis eruere cuítodito fi- niflro * rísque detrirhento : Saal fiquidem , q Ui EL * Eruam ommium eflrum . oculos tca proprij extimuit laefionem honori $; cüm Sed cur non etiam finiítros 2 ut 1. Rer. cAp, dexteros. primüm copit vehementiori zíluare odio , 11, nimirum graviore eos dolore divexaret. ; omnem neglexit honorem , nec cnra vit in- tormentóque intolerabili discruciaret : fi- famiarn ex nece Davidi inferenda ni(ter ocuius fymbolum eft odij ,. quia qui rtam, " oritq . illud fovet , nonnifi finiftre afpicit , quem .Plerumq ue ,quos rratïb non 62, odio profequitur 5 igitur Naas ut impla- fa verecundià coércet ;; verüm fi huic odij cabili adularetur odio.dexterum tantüm 'e- Íuccedat incremsentum, gquidquid antea coéra ruit oculum cuftodito finiflro ,. quia eo- cueraát verecundia, laxat ,:disrumpitque fu. rum afpectu ufus fuit, ut. duro carnifice. ad peraccedens odium , mentem prorsis ob. incremencum:doloris . ad multiplicandum nubilans , ne infamia ex flagitio incurrenda tormentum ; ut in eos duriüs , diriis a que ,videa tur, actimeatur. .. Licet Magnates , & .Verani de Affeiiibus Tom. 1À, ^ D Pfin- 210 Differtatio: IX.- rüit , quinapud omnesexecrabiles haberene Principes fceïei'umieffï'ugïant pediffequas poe- ä nas ; non tamen infamiam poffünt declina- tür : ubienim textus latinus ait , & jeelua in4 re! cüm enim vitium non folüm poena de- terfeilionisex hebrzo ita redditur : l ve- niyet injuria (eptuagiuta filiorum Terobaal , In ,4?9*".!"' | rehendatur obnoxium , fed notisrelperfum infamiz , has nec impedire , nec obliterare &f fanguinem illorum ponendum [uper Abimeo 64?; l! oteft , ex odio alienum qui fanguinem lecb fratrem eorum , qui occidit illos , & [uv per Proceres Sichben * te&lé textus hebraicus fundit: quidquid ab honeftate exorbitat, honorem deturpat, & famam innubilac; & aits «t veniretinjuria : hoceft ,ut abomnie- petinde ac à node illuni , ac intempeta di- bus injurij , & exofi haberentur , & perinde ac probra naturz ab omnibus defpicerentur , fpelli tenebrz minimé poffunt ; ita neque à . * fcelere caligines feparari dedecoris , & ma- hàberentürque contemptui licét patrati fceleris nullas dederint poenas ; non tamen ïä culz infamig : - ea autem offufa eft caecitas odium foventibus, ut hi flocci faciant igno- praconcepti odij valuerunt deteflabilem in« miniam , fi incutiendam fruftraverint pce- famiam effugere,. eRÓ "Cum vidiffet cultor ille incult folitu- nam ; cüm tamen long? gravior fit lzefio fa- ma, &honoris, quàm corporis cruciatus: dinis Joaanes Baptifta Herodem, Regináme & nifi vitijs, & flagitijs praeter pediffequas que luxurice adminiftram libidinum in aula debacchantes fceleribus, contra natarz leges, poenas, infamis ,acignominiz adnecleren- tur notz;; virosPrincipes, quos poenarum juftitis terminos ,voces illas emifit in aula. timor non coércet ; . effroenis appetitus , Non licet. tibi babere uxorem fratris tui : Mavrci, verüm hac inaula prolata veritas odium pe. affe&hisque corruptus in omnem perduceret Ícelerum enormitatem : fua enim potentia petit:, quod prefertim foeminam libidinibus | . Lib, M tuti fupplicia eluderent , edicta contemne- addictam aduffit,: torsitque in corde; cim- que diei nátalis Principis opportuna accefif- rent, ac jura omnia ad improbitatis acbit- rium .difponerent : nullus effet , qui pra- fet celebritas , & inter fe Mater impudica , conceptum in pectore odium niteretur ex- & filia faltatrix. aliquid petendum-f*xatui(- rmitatis ingloriam fent ; faltatrici optionem conceffit ; quam tinguere ; fi faltem eno effugere non fatageret. Scité Senecà:; Mul* jurejurando firmavit Herodes, id -perendi NDI — MM zos fortuna liberat pená , metuneminem: in preemium. dücte chorez ; ^ quod magis :Piþ, 97» infixa nobis ea r&à aver[atio placuerit ; fed puella faltatrix fuggerente quare ?. quia efl , quam natura darimavit, Quamvis mitre:ob praconceptum odium in Toan* nem Baptiftam ; nil aliud petijt, quàm ca- potentiä M ab natumi fupplicia, qua' fcelera ' Íequuntur , fruftrentur; aliquid tamen ad- ; put;Prophetz , quod flatim affertur in di» huc fuperíles hzret fceleri , quod nec decli- Íco.:& mors Baptifte convivantium epulis nare valent , nec inhibere ; quó minüs cone peragitut. — Et quamvis Herodes , & He- fcientiam laceret ; é(tque ipfa infamiz nota; rodias patrati facrilegij promeritas non dee . e quz- ex Íceleris enormitate neteffarió .enae derit poenas vox tamen Baptiüæ etiam Maleh. . . EE r a laE RE peíft jugulum -dife&tum altiüs inclamavit , Ícitut, 65. * T & infamiam evulgavit occifotis , fcite Ba» ametfi f:ei-eru.m non luant:pedi(fequas cenas viri Principes 5 non tamen dedecus filius Seleucienfis;- ^ 24bfeiffym quidem eff Orat.18. caput ; nec tamen jJoaunis vox tacet ?. &« poffunt evadere ; nec impedire , quin pro« vernim loquerur pofh : funera 2 - Accufatos prio honori injuria inferatur ; néque pro» wpri z fame nota non inuratur dedecoris, rem 1n te mulier armáfli $ neque enim ctim capite vocem quogque practdsfis, Etiam.s Sci mus Abimelechum Panthere feritatem poft - jngulationem! fuperfles tibi éff accufas fupergreüum fraterno fanguine-copiose fu« Ío terram feedáfle , Regnümque eriormi hoe tor , - plena crimtnum tuorum terra ,. 4ue fcelere obtinuifle, & per fratrum vulnerata daciam mariaipfa-mirantur , celum fuptre né cum Joanne wociferatur ?/— linguam.s L lem " oA R ss uiliad U o EE r pectora ad thronum fibi viam aperuiffe SQ Principes ) qui ejus partes fecuti fuerant , unam fufluliftl: , fed vice lingug Joaunis , cotus-ef. miundus ad te accufandumy, creatie quique confilijs eum juverant ; fuifle etiam extra legem impunes , imó etiam honore ra plena vocis efl. . Evaferunt quidem li* infignitos., &'ad dignitates clariores pro- bidinibus indulgéttes , & execrandi fce» Verümi/cque Abimelechus , : ac :motos, : leris: authores poenas promeritas prapoe üb. !c Rgg' ( Principes apud gentes omnes patrati flagi- tenti& privilegio :: tion tamen effugere va« '; 'ü, ^ 20' 3"41-50 '5?. tij notabantur infamià. Ceperunt eum-» luerunt infamie probrum ," & dedecoris notàm ; cum totus mundus funétus officio $9. deteflari ,& fcelus ánterfettionis feptuagine ta filiorum Terobaas , && effufionem fangui- linguefceluspromulgaverit, Audent pra« 'potentes in fcelera proruere nullo incurren» ä nis eorum conferre in Abimelecb: fratrem.s dz poenztimore coérciti : verüm pro fups fuum . im. cateros Sichimarum Prinespes , qui eum adjwverant : quamvis execranda Abie plicio infurgunt hominum lingua , quibus nomen devenullatur , fama adutirur , & .melechi impietas füerit muneribus donata ul« udentia fuggillacur, in (ceptri , Regníque affecutione , licét n €;. Jlam.ex patrato Ícelere poenam luerit, & : Odium adeó cacutit , ut nec ipfas 4- & io nes omni veftitas honeflate v1dzat, imó Principes Fautoresab omni fuerint etiam ipfi & aures obturat j .he verba veritatem pornaimmunes; nontamen diffugere value- pre- r Y ] Odium alios mordet , fe ipfum rodit. ! p;ofereniiavaudiant. Veritatem edixerat. $. Vil Baptiftain aula Herodis, fed quia odium pe- perit ,. aures non pulfavit,, fed cor exulce- Ya po Apeliges, xavits .. Pulchré Tertullianus. Quid bic: Nzl ,;zü;zz;.f 3 dirz'.zä.rguc, nzbzl obiin- deperit legibus in. fuo rogno dominanttbus s. git edió exnlceratis , gaär'n.ï son poffe f .mdmglr? 4n boc 4m4gä gloriabitur pote - odyoforum juffionibus refragari ur & jugo flas earum quo etsiam. inauditam damna- ,, /?fþ?:fi zllo rum ,quorum odio fe inflame . Óunt teritatem? Cateruminauditam [i dam- mari pre[en[erant, went , .prater invidiam iniquitatà , etiam fu- -Uódíiodium ineumfoveatur, cujui: 66, fpiciouem. merebuutur alicujue con[ctenttt,a. jugo fubijci cogitur;tuncnon urente : & nolentes audire : :äuod auditum damnare- tantum incendio preecordia odium- uon polJunt , banc itáque premam caufam.a. diqf*c;rucvi at ; fed totum homihem fupplicio* apud.vos collocamus éntquitatie odium ,erga rum gehenna diítorquet ; omnis quippe fet-- í bl nomen Chrifitanum , loquitur Tertullianus vitus humarz natura deprehenfa jugiter fuit' de odio exitiali, quod Ethnici contra Chri-. odiofa , ac prorfus inviía ; necab ipfo muna* ftianos enutrierant ,. quó ea fuére cacitate. di exordio verita füit prima foemina vitam: capti, ut eorum etiam przecellentes , fume irreparabili exponere difcrimini, ràta ju- Tásque virtutes niterentur infamare ; :& gum poffe fubiectionis excutere; licet tune dumos afferere flores ; fpinas , qua roia exhera, & libera facta fit ferva , cüm folue erant ; & flercora ipía lilia, Non finit fu. : i, ta à quovis fubjectionis tributo effe voluit ? upcc m rens odium aures audire , : nec oculos vi: hecqueratio , cur Jofephi fratres poft pro- dere, reclé Lactantius. Tigent ne 4 nobi | Libo $9 dira fomnia ejus decréverint internecios reviutli manu . dare. aliquando clamante.» mem : timuerunt , ne illis dominaretut , épíA werttate cogantur. .Qóffrepunt. 1gi & ideo necem moliuntut, Ecce fomniator - £ur , & intercedunt , ne audiant , & oculos veusit , vVenite, occidamus eum » fed cut * Genef, 3;& : fuwos opprimunt , n lumen videant ,. quod. fracri afcenfuro ad chronum mortis obten« —— — A. tÍ41 eferumus , . quo. plauó dpfi. diffdentiam.». dunt pracipitiun ? "Àn non uberióra ex fue perdita rationis oflendunt , cum neque fratris dominatu. videbántur ijsderm- oriri COW — "VA — eognofcere , neque congreds audeant , quta . commoda ? eh quid tumens potuiffet ambis fetunt. fe facilé (uperari e adeó odium in. Bihnicis contra primgvos . increverat Chri- tio [plendidius eoncupifcefe , quàm £rat- rem regio diademate redimitum falutare in Ítianos , ut nuilum pro iítis patrocinium throno fedentem ? cor ipitur infanientes in- admitterent , nec ullum juris fuffragiumat terficere geltiunt ; quem pinguior fortuna tenderent , quia odium caecutientibus cir- ad apicem regize dignitatis evehere per im- cumfeptum tenebris perperam judicat , vir miffa (omnia deftinaverat ?- Caufam frater- tutes damnat , & ipíos virtutum propug: n& interüeécionis innuit facer Textus, Vi patores audire detréctat, — Sed cceleíti ma- ) dentes fratres ejus , quüd à Patve plus cun. Genef, g(; nu proríus evelluntur , ac diffipancur , qui a filys amavetur , oderant eum , ardue * virtutum cultores , ac Dei amicos odijs | um , ac perdifficile ipfis vibebatur (ratri ! onit 15« l profequuntur exitialibus: indi(creti enim , fubijci ; in quem odium nutrierant intüs 4 confusique in omne ícelus dilaberentur in pe&tore ; non curárunt commoda , que hominum mores , fi neque fcelus fuppiicij ex fratris regno in ipfos redundáffent , eui- formido coérceret , nec virtutem pramij libet renuntiárunt utilitati ,. floccique fe. promoveret ilicium ; perinde ac gloria céte honorem , qui ex íraterno diademate o virtutem comitatur , ita fceleris pediflequa poffet i ipfos diffundi ] dummodo dolo- femper eft paena ,. & feverior eos diílrictio rem ; quem ex praconcepto odio prafen- urget, qui in Dei fervos , ac virtutum (tu tiebant , abigerent : nil enim durius , nil diofos protervis difflagrant odijs , durís- dirius ijsdem vifum fuerat , quàm non poffe que eos affligunt perfecutionibus. Viderat Jo. nathas Saulem cacutiente odio iníanire con- odiofi juffionibus refragari, & jugo fubijci L] iliius , cujus odio fe inflammari prafeníes l. tra innocencem Davidem , & f(tarim filijs fuis folicité tutelam providit , exoravít- rant ; fcité Chryfoítomus, ^ Qjo éllum pro- Homil. s; a fequebantur , t$ impugnare moltebantur, 64 In Geæej: : 2ib, y. Reg. QUE mifericordiam. Non auferes miferi - j quoridie ipfius cedem meditabantur. , Qquia ] $^p. ZO« cordiam tuam à domo mea usque $n fempi - ciüm ipfi vivere non poffent fub dominaru l. gernum. — 'Timuit enim ; ne quod Saul ini- H lius , €ujus odiojam urebantur , cruentam , 0 uum foveret in pectere odium,univerfam moliuntur cedem: ( odium fubditorum flatim everteret familiam , pro cujus inco» pe- j4 Gora exafperet , fi diffi dium eorundem lumitate Numini enixim fupplicavit , nl precésqus fudit, corda poffideat , tunc fubje&tio fupplicio- rum íecum trahit gehennam 3. & quidquid preecipitur , difficultatem $ s lemo add'ucit invin;ibi- Exprefï'cfat hane veritatem S.'LuCas r (j 67. a. chm nmarratet ; hominem quemdam profe. o &um fuiffe in Regionem longinquam en4« Verani de Aþ&i&b Ton, 1T, éurum fibi-regaum -hareéditarium , cüi — Dda tamen 212 dpitfertatio. 1X, tamen concives odio inflammati legationem tis filium bominis fedentém 2 dexterii vir" inflituerint , eümque in Regem accipere re- titis DEb, E venientemin nubibus i, hise cufaverint. Ciues efus oderant eum , & tni- Lut.19. ce auditis verbis facerdotum Princeps quat férunt legationem post illumydicentes : Nolna- fupetveniente telo idtus in precordijs inge- 3245 bune Yegnare fuper nos. Verüm paruríü muit, & quo intüs torquebatur externa legatio- profuit ;.Regnum fiquidem .etiam veltium fciffione , " dolorem indicaVit: Zs invitiscivibus occupavit, coepitque eos ul- TPrinceps facerdotum feidit veflamenta" fua $ cilci, qui fceptrum aufi fuerant ipfi recufae quia ut expendit D. 'Hieronymus ; odioexui- 1e.: lnimicos 605 ,. qui noluerunt aE f6g« ceratus , furore teflatür fe percullum : ait n nare.fuper fe , -«dductte buc , & intevficuté ipfe :^ Pontrifcem j "quem de foliu [aerdos 4nte me ; tünc.audità extremi fupplicij du- zali furor excufferat , Vadem rabies ad feine ra Íententia non coeperunt lachrymas fun« dendum veffes provócar : verüm frtam are dere , qui fanguinem erant mox effufuri ; dente defiderio mortis caufam aliquam coz ä nec. manus fupplices in altum tendere, qui loratam invenire fatagunt , cur dilaniznte cervices fleclere debuerant ; nec importunas intus rábie difcerpuntur ? & cur Chriitus iterare preces ; qui verba protulére ; quibus nón dixerit eos flammis tradendos , ut de à Regno Rex excluderetur : nullum legimus patrato flagitio poenas darent promeritas * protuliffe verbum ,quo in miferationem fle- Mü::hoq 18' fed ijsdem proponit filium hominis ad Yil &ereregem niterentur ; cum tamen zre alie- fapremum ^ regni faíligium ^ evectum no.gravatus folatium. invenerit apud fuum Íuis oculis effe infpe&turos ?^ Pidebitis, fi- Herum, cui eniximfupplicavit ? Preeidens lium bomints fedentem À dexteris vwirtutis DEL. fexuus ille orabat.eum , dicens ? patientiam An fortaffis ut graviori eos babe in tme , & omnia veddam tibi , mifertus torqueret fupplicio enuntiata ejüs elatione auiem Dominus ferui illius , dimifit.eum , &5 ad culmen Imperij? ita e(t; odio cüm Scrie. debitum dimifit ei.... Quare exemplo hujus bz , & Pharifzi Chriftum profequerentur, Av 5 -- UR ** A - a d E —— M. debitoris ,' eruditi concives non fategerunt nüllis poterant diriüs verberibus percuti ; duram mortis fententiam precibus declinare, quàm verbis fupremam eis Chrifti gloriam vel lachrymis obliterare ,. vel faltem emol- indicantibüs : nilenim acerbiüs hominibus 'dlllh lire?. fed cur inftante morte, nec precesfun- exitiali odio in Chriftum ferentibus potuit L dunt, nec lachrymas effundunt? quianimi- obtingere , quàm eosdem adigere ad fufli« g rum alterutrum. ex hisce duobus Íuflinere néndum ipfum Pralatum , & ad fummum opus ijsdem erat ; velodiofi Regis patére dignitätis cülmen eve&tum. ^ Eos ab exe- preceptis ;obfequi mandatis; velcruentam ctaüdo , deteflandóque facrilegio repre(fu. fubire necem : & cum praeconcepti odij exul- rus;non dixit;ipfos gehennalium flammarum cerarentur intus aculeo , dolorémque experi« nigris vorticibus devorandos, noáponis ine —^ ^ rentur fuperatu difficilem , maluerunt gladio toletabilibus difcruciandos; non ztcrnis fups p cervices fle&tere ; quàm.manus fupplices fur- plicijs torquendos ; fed eundem quer odio fum erigere, & preceregemad veniaminfle- profequebantur , & animitüs avérfebantur &ere ;promptiüs elegerunt caput offerre am- infpe&uros mox dominantem cum potettate putandum cultro , quàrn jugo odiofi fibi Re- magna , & fedentem à dexteris virtutis Dei , is collum fubmittere ; ait enim Theophy- quafi fzviori dolore lancinarentur, & acu- Ip Lut, (9. la&us ; odio babentes illum noluerunt fupra tiore pugione intus exulcerateütur per vere "o -- — $ . feregnare : perire maluerunt ,. quàm jugo baejus , quem oderant, manifeflantia domie fubijci Regis, cujusodio torquebantur; & nium , & eloriam ,quàm per verbera , quod« maluerunt periré., quàm obfequi.: ; neque cumque aliud tormehtum afferentia , unde legationem inftituerunt , ut mortem fuge- pulchre Hieronymus: Pontiicés furor ex-- gent ; fed dominaturm , ut declinarent odiofi, eufferat , vabies Ad fcindendum vefles provoe £ — FRec necem libentiüs fubjerunt ,. adeó dura eft cat : Quianimirum rabies omni cane pejor » hujus pravi affectus fervitus, ut flecti neícia, tunc coppit Pontificem exagitare ; cum hic frangi malit : adeà pertinax eft, quod pe- Chriftum fibi infen(iffimum, incepit regna. &ore innutritur odium , ut fupplicium prze- turum audire , tunc animo cecidir , cüm ferat lachrymule , .quà latam mortis fen- Chri(ti afcenfus ad thronum ipfi innotuit , tentiam obliteráffet. 68. furebat Pontifex ad regni vocem ;; odium Non in Reges tantüm terrze fevitodium; acriüs intüs precordia exulcerabat, cüm fo» verüm etiam in ipfum debacchatur Deum, ris debuiffet fedentem in folio videre , quem Éev a^ 4 06 29 — ^a. — —— - — Cüm ex odio Judai .caufam mortis, . quá ex Odio morti traditum vellet. ^ Chriftum perderent ; invenire fategerint$$ Quemadmodum , quod in pectore innu- 69. deteftabili odio Scribae , & Phariízi exul. tritur odium, gehennam excitat tormento- &erati falfos fubornárunt teítes, qui Dei filij virtutem obfcuratent ,Íplendorem delerent, rum ; ita é converfo quz in corde fovetur charitas , omniaad fs commoda trahit, amor lumen extinguerent , cimque nec auro , nec enim omnia levigat , nec coa&ta obfequitur atgento potuiffent iniquum affequi própofi. tum veritatem per ipfos fcrutari nituntur: fed obedientia , quoties imperantis placet per- &5 DP^. aQmov) o 40 — - — - tunc Chriftus eternum Patreni honorans ve- Íona, amatur preceptum , vóxque diligi. cre3 tur : Erigire nune dhimor (ajcbatAthalericus Matil, 26. . ritatem ftatim; protulit ; ,jnqu-icns E j I/'i;(ebi. apud - Odium »alio,s mordet f& ipfüm rodit. 213 apud Caffiodorum : ££ Deo px'rpp:'tio meliora nat: nimirum Magü!:er Chriftüs ex crucis femper optate , ut ficut. À charitate potefla. cathedra hanc (uis difcipulis, & . fidelibus PAMPBESQUN d ia tem vegiam incboavimu 5. ita tranquillita. le&ionem dictavit, & exemplo fortiüs,quàm £em Deo. placidam fequentibus temporibus verbis edocuit; non effs dedecus, necpros exequamur, . TuncPrinceps tutá regit tran« brum, illatas fibi condonare injurias, & ho« quillitate ;; cüm à charitate exorditur impe- Ítem amoris amplexu in finum admittere 5 rium, & commodo ftudet fubditorum, qui altiusque in corde imprimere; fed hono. tamet(1 deliquerint , non tamen debet Prin- rem , ac dignitatem ex . dilectione inimici, &eps odio, fed potiusamoreeos profequi; qui nosoderat, fplendidius fubire incremen. 79 Eít dile&tio eorum , quinos oderunt; tum. Omniumnationum litteris Rex falu«.. qua Chriftianum fupra czeteros commendat; tatur JESUS apud D. Lucam ; à quo fcrtar: neque quidquam olet probri , fi apertis ul« fupplicáffe zeterno Patri pro fuis inimicis; nis hoftem. quis. amplectatur, & in finum Sed cur in capitetitulus infcribiturRe- 2- admittat; non enim & pe&bore dicitur digai- gis, & non potiüisin latere , ex quo & gla-- tatem excutere , qui in pectore ,ac corde dius pendet?. quamvis Regia dignitas éjus: hoítem comple&itur : neque audiendi funt, fulgeret in capite; adhucRegius Titulus in« quiid dantdedécori; nonenim Chri(ti pra« » fculptus erat femori redemptoris : Habgr 45 cepta, & conflia ullum fecum robrum vefiimento , & in femore fuo. fcriptum Rex 4PotAl, do; trahunt, càüm dicat David ; Lex Domini JRegum, & Dominus dominantius , & ta- $mmaculata convertens Animas , liab omni men nusquam Chrifti femori appenfum aus expurgata miacula feedare non pote(t . nec divimus gadium,aut acinacena3 ídque cüat. maculis inficere; & cüm Chri(tus Matth, y. & David ipfe previdiffct, ei vifüs eftfüa- nobis injungat inimicorum dileclionem : fiffe, gladio latus obarmare: rj Hgere Pfalp, , a * Ego autem dico wolis , .diligite inimicos ue- gladio tuo fuper - femur tuum-potent tfeue- - Siros , nequit hüjusmodi dile&io, feu ptze- quia gladio erat " deftitutus * admonetur à clara amoris flamma quidquam denigrantis, Regio Vate , ut eo fuccingatur* inquiens & obícurantis prodere, cüm enim Regius 4ccingere, quia Ícilicet nondum fuerat ac- Em Vatesvoget, praeceprum-Domini luciduti.s (äidem. cinctus, non. enim miles ad - bellum iüftru. utique plenám lucis effülgurat , non 'infu- &aus, armisque flipatus; monetur; utgladio ícat ; fpendores emitrit, non.caligines de- armetur,cum jam fupponaturarmatus "Quis nigrantes immittit, Plus enim decoris hau« nimb Regni charaéteres femori potiífimum ritur ex diledtione hoílium,: qui odio nos dicuntur imprimi , & corratma Reges de fuerant profecuti. quàm ex amore amico- €eant, non horreret femur. gladio muuiri, rum , qui vinculo humanz focietatis, verg Chriítus veró Regis Titulum admifit in caa que amicitig fuére nobis femper devincti. pite, non in femore gladium, quia nza fe« 71, Idqueut Difcipulos fuos Magiiter Chri- rire, íed fanare venerat: ; € $ àonnecem ini';gre, ftus edoceret, quamvisad mare Tiberiadis Áed vitam adferre, Regnum repudiáfferà turbiseum fequenti. Verüm objicies mihi, prodiiffe filium 74» bus oblatum, & cujus declinandi causá fo- hominis gladio obarmatum , utrinqucflam« lusin montem fecefferat : nontamen ultimo mis füipatum fuper candelabra, & quideimn affectus füpplicio, crucique affixus citulum tantz plenum majeftatis , ut Joannes in tee- voluit Regium refpuere Joan, 19. feripfit ram pronus ad ejus pedes procubuerit mor- «utem , & rirulum Pilatus , 65 po[uit fuper tuo fimilior, quàm viventi ptopior; fed lícec erucem , erat aAutem. fcriptum TESUS NA- Joannes viderit filium hominis cu N m .enfe ZÁARENIIS REX TUDLEO R UM, & hunc anter candelabra luminibus inftructa, non ta« Regium titulum luculentiori etiam calamo men legitima inde deducitur illatio, in ho- deícripfit Lucas charaéteribus fcilicet graecis, minum ultionem gladium illum adhibuiffe: latinis, & hebraicis, imó & eas etiam nobis nullaenim ibi vltio pronunciabator » fed Chrifti voces expreffit, quibus agens ani- tantüm juftitia oftendebatur 3 nullafangui- mam enixim zternum Patrem rogavit pro nis effu ü Á 10 exigcbatur, fed zquitatis execu- fuis carnificibus , veniámque impetravit ; tio indicabatur , cümgladius minime vibra- j3ESIS autem dicebat : Pater dimitte sliis , retur brachio,manüque diftritus , fed ore, son enim [ciunt,quid faciunt, — Quàm prze- labiisque expueretur, ut ita dixerim: fiqui- claré, quàm fplendide ibi Chriftus Rex . in« dem ait foannes in Apocalipfi : Exibat de zbotal, Y,] Ícribitur, Réxque falutatur , ubi non folàm oreejus gladius, languinem qui fitit,non la- convicianti Latroni indulget ; verüm, & fe. büs enfem . dimittit ,. fed nudatum Tanu rocienti contta fe Synagoge, & pra odio ftringit, vibrat, vulnera inflidturus, & erue. crucifigenti veniam impetrat ; & tefferam $) entas czdes impreffurus, Non igitur filius prodit veri amoris, & fincere charitatis , hominis gladio ex ore prodeunte ullam mi- quà populum contra fe fzvientem dilexerat: mabatur ultionem, fed juftitiam duntaxat nullibi admiferat Chri(tus Regium titulum, micantes inter. candelabrorum flammulas quem tamen patitur, cüm pendensécruce oftenderat. .Non enim Regiz e(& Majefta. otat prouisinimicis, quibus ex vero indul« tis, neque tnagna mentis, ultionem intefi« " getamore, & injurias, ac fupplicia fibi illata libenti animo, GC aperto corde condos Splendor njuajk*eüatig omnem diffipat cons 7j* 3 eepti *2 214 | Differtatio IX, - cepti odii calíginem; quá folüm hominum ris -fymbo-ium flatim prodit: aeque . oppo- fzces involvuntur; etenim etiam in aére fpiZ fita mundi lampas nubem fuis fulgoribus fata nubes , fi vaporibus obluctetur , fulgu- lacerat, fed difcolore conveftit ornatui. Nun- ä ribus (latim , ac tonitruis diffringitur, ob- quam lebetes abauftro efferbüerünt, fed ab l urmurat querula, & plerumque fulmina Aquilone; unde calamitates omnes erant vibrat , eó quia paluftribus urgeatut eva- effundenda. Jeremias 1. Ollam fuccenfam orationibus , halitüque terre(tri, aclimofó ego video, & faciem ejus À facie. aquilonis, commoveatur ; & tamen cüm primüm fo- quia frigidus Aquilo nocturnis circumfufus ä lem afpicit in oppofito, diícolore coronatur cimmeriis omni deftituitur nobilitatis fplen- nmON g itide, arcíque cingitur multiplici depicto dore; cum Aufter meridiano folis jübare f colore; nec ampliüs repetito tonitru ob- fplendeat : ergo Lebetes non in fplendore murmurat, nec excuffo fulmine ferit ; quia Auüflri, fed à facie Aquilonis fuccenduntür in id limofi eft rabies vaporis, non przcelíz ultionem, quia ibi exgurgitant procellee, & H mentis lumine . circumfufz rectz. rationis ; firages, ubi nitor éxtinguitur, & fplendor tunc in objeclam (ibi nubem debaechatur ful« exülat: quia abje&ti eftanimi omni deftitüti men, cüm folari deftituitur nitore , quo fi nobilitatis nitore odia exitialia innutrire, J & cruentas czedes meditari, citcumfufa fit, arcum pacisteffcr*gm,& amo- ^ $* : æ&ææææwæwæ&æ&æ&ä&æ&æw&æ&æ : À 4 (E] DISSERTATIO X.. * Lingua odiorum foccunda parens tacitur- Í Y nitatis frocno coércenda eft, ne qu& verba: profert, verbera fiant; quz necem inferant, [ $. L. f li Lz'ngua, Ad cenniicia in alios torquenda, quia þrom:, & lz?örick,hä(z COP péfcatur diffdia excitat, d* odia parit exitialia, É, 2 x&ö N $^ pl Ingua utpoté lubriciffi- prafidiatiam cohortem, tmilitares excubias, " [2 2 . : ma, & ad convicia in a« fidósque fatellitesin munimen Ori$, in cu» Y o gt; lios torquenda procli- ftodiam lingu£ ; ne quidquam ex ea: prodie w*) viffima, nonnifi diffidia, ret, quod non prodeflet audienti ; cum enim & odia parit, quibusho- ä' NT ':ln mines natura fociabiles lingua offe careat, quo ejus fiftatur volubili« & [ L. 4 r tas, fatilé loquitur, five pro(int verba, five EC —— ( g -vav;gs. animo fejunguntur, & Proy i u) t óbfint ; quo fit, utlingua ceterorum in hu« nil nifi cedes, flragés- mano corpore meribrorum fit periculcfiffi- que inter diffidia moliuntur; ideóquenilin- fa, vitz 4qUé, ac mortis receptaculum, | Htl " gua co&rceatur, nonnifi odiorum.flammis ut innüit Sapiens: Mors, & vita ia mani- Proy. 18, Íuccendendis apta deprehenditur ; cujus pto. bus lingue z. led (í diflat à brachio lingua; $a. h D. pterea petulantize compefcendz vallurn. na- 'uid, cur manibus dicitur infirucla ? . quia ficut turaoppofuit dentium , qub loqueridi teme, manus vulnefa infligunt , cades fpargunt, ritas,non cordis tantim cuftodià, mentisque fanguinem fundunt; italingua, dio obarmata üt manus, verbis fi non glae vigilantià cohiberetur j fed quibusdam ve- tamen pro« luti excubiis in ore difpofitis fepiretur : imó latis , quafi armatis immiflis militibus odia ut ait Chryfoftomusin cateches, 1deo Deus excitàt ,. bella indicit, cruent h veliit, as clades in- linguam veluti duplici muro voluit circum- dari, càm dentium tegmine , & labiorum s Imb omhi gladio eítlingua acutior ag 2 euflodia contineatur , ne verba improvida vulnetà infligenda; omni fer pente nocentior, garrulitate proferantur, ad venenum fundendumi, fi quis ea in frau. Adeó prona eít ad Japfus lingüa , ut dem 5 ac perniciem abutatur ceterorum s etiam Regius Vates enixim Numini fuppli. petinde ac ipfa nil przftantius, nilque divie Pfalm. 165 caverit, ut ejus lingua cuftodiretur ; Pose nius, fi quis eà utatur ad falute Domine cuflodiam ori 1yneo , & offlium circum- contfa temeritatem m proborum perditorum; quo paéto «gntclligimu.s morte m, & vitam manibus in» ffantia labijs meis : 'peticrat à DEO veluti «b dÉb.. LR — o ÉO Gu — mem PU MO r effe — ! 1 Lingua froeno coércenda;ne qua verba profer verbera'fiant, " effelinguz, Hinc rogafus Anacharfis apud enim fummis excipiunt. laudibus lufcinïäm,' Laéctium //b.:. cap. 9, quid inhomine opti- quz boream fugiens, & volatu marinos tra- mumeífec, & quid peffimum ; linguam o- jiciens tra&tus Delphini tandem fufcipitue ftendit: eít enim optima , - fi eà utamur ad dorfo, vehitárquez nuncOrphei commen- indoéctos , ignavósque inftruendos, ad (alutis dant lyram, eó quia leones, ac tigrides cicus MUUH LL iter oftendendum ; eít veró peffima , fi eà raverit harmonico fonitu, cujuspulfu fera- abutamur in cohviciis effutiendis , honori rum turma dicuntur belluinam exui(le íz- detrahendo proximi. Fuit in manibus lin« vitiem; nunc Amphionis teftudinem, cu. uz vita, cüm gratiofiffimà eloquentid Abi. jus pul(u faxa ipfa acceflére, ac Thebanze ar- ,oRäg. ch- gail familize fuze falutem peperit, quam ftul- cis moenibus cronftr.uendis dicuntur f5 fe tus Nabal fuperbo fuorefponfo in fummum aptáffe. adduxerat difcrimen, verbum enim dulce, ut 46 Nil eít, quod noa emolliat lingua, fi blanda fit, nullámque animum quamvis ex» ait. Ecclefiaft. &. Multiplicat amicos, & ii« tigat inimicos , undé plurimum adfert emo. afperatum , quem fibi non conciliet; nul- lumenti, ficut attulit Abigaili, totique ejus lámque pe&tus quamvis durum , quod non familiz , cateroquin crudeli ferro peritu- fle&at: orationis blandis fubnixz lenociniis . f2 nif1 mulierislabia favos diftilá(fen: , & ea eft efficacia in hominibus fleclendis , ut mella, quibus amaritiem Davidici peétoris eorumdem ima penerret pectora, quz mo. edulcàffet. Dicuntur la&is blandimento vet, ac gratiffimo etiam famulitio fibi emane exitiales reftingui, fulminum ignes ; ^ certé cipat. Alt (i linguà quis abutatur, incredi» bile plane eft di&n , quantum hec interat Abigail maníuetudinis la&te candidis zeque, ac dulcibus verbis Davidisextinxit furorem, damni, quot excitet diffidia, foveat odia, G£ compreffit iram. Primógratiofa , fronté- fpargat cruentas clades, ut non incongrue dixeritille zmfrawi oris vetligal calamitas : que lerena, ac vultu ad hilatitatem compo: fita. fiftere fe Regi voluit, oblatura largitet utetiam appo6itealius: Nazfraga ef? bomi- munera, quz Nabal recufaverat, & iram nis lingua filentij ancora , clavo vella va- hac arte fopivit, ac benevolentiam fibi Re- ptionis , Velis,remtsque Sapientie de(lituta-s 2 giam conciliavit. Dein fummé fe demit. quia tunc per. fluétus decumatis tumidiores ; Ll tens in humüm proftravit , & culpam fatfa raptanonnifi in brevia, (yrtes, accharybdes veniam elt deprecata: rationes addidit blan- impingit naufraga. "Quodclavusinnavi, id das, quibus oftendic, quàm noxia Davidi Jingua eft inhomine , regitur clavo, & diri- -futura effet ira, & vindicta ex praconcepto gitur linguá homo; fi recté Nauclerus clavo odio ob ítultum Nabalis refpontum ; & utatur, navim per &quoris tràctuscitranaue quàm falutatis , & commoda oblivio illatz. fragium ducit; fin veró clavus neglipiturs fibi injuriz , & quàm gloriofa ejus condo. facilé in fcopulos impingit navis,' & collifa natio: hac verborum fuavitate; hoc fermo- faxis difrumpitur : penetrat intima hominis nis dulcore,Davidis, & adftantium fociorum . przecordia vehiculo vocis lingua, totümque hominem movet, & commovet in folamen, exulceratos animos Abigail miré demulfit, & placavit; ut inde difceremus, & nosalie- vel perniciem ? quas non tragzdias excitae mam iram, odiümque in imo pectore innu- vit linguain homine? quas non dedit metae tritum noftrá refringerelenitate: nam ficut morpholes ?2 quia fi inflammandi funt ad globi ferrei é tormentis excuffi bellicis im« iram animi, in ignem accenditur lingua; fi puné excipiuntur faccis laná fartis : . ita feri- urgendi,in ftimulos, acuitur ; fi illuftrandi, cis verbis, blandóque fermone alienum co- in lumen diffunditur ; (1 coércendi, in froe« ércemus furorem, ait enim Salomon: Ke- num cuditur; fi confolandi , fpargitur in. onfio mollis frangit iram : &6 fermo durus ANepenthes triflitiam abigentes 5 fi delinie fufcitat furorem. Exemplum priotis exhi- endi,eft firenula; íi cicurandi, Orpheus; & ) HOM;Z- 30 de buit Abigail : documentum pofterioris de. fanandi,Panacsea; fiex mutuis diffidiis con- ciliandi, Mercurii caduceus ; fi& labyrinto « D. 1 Saul. ( Da- dit Nabal, ut explicat D. Chryfoftomus in- «id. quiens: fi znffes in [cintillam ignts , excttas difficultatum liberandi, Ariadnz eft filum; j l incendium y. fií in[picisextinguis :: idem fit in quia nil eft, quod nonemolliat,fibique cons ciliet preftigiatrix animorum , & flexanima inimicitia , odióque proximi : i inflatos, ac vecordes ingeneras fermones 1gnem excitas : Oratio. fí mites, & moderatos flammas extinguis. Verüm licétliagua totum dirigat ho- $. 3 Blando hoc fermonefuit etiam ufa Te. minem, n:fi tamen coérceatur,plerumque ad :; cuitis iram extinctura Davidis, cüm pro Ab- exitium trahit, Potuiffet Amalecites ille,qui t folone perotavit. Imó & Nathan pectus fpolia Sauli; ipfánquearmillam , ac diade- Davidis ad peenitudinem emolliturus non- ma detraxerat, (i freenum linguzinieciffet, ld h nifi blandá & ipfe ufus fuit orationis conci- tutus evadere; & beneficio fclius filentii ! f - liatriculà; artificiofis enim eloquentig am- triumphum fibi occinere; fed quia linguam " bagibus in animum Regis peenitudini inac- non compefcuit, & apud Davidem ítulta 24 Regac, Ka 1j ceffum blande penetravit ,. ejíísque cor te« temeritate facinus fuum confeffus fuit, ex. V[' tremam fibi accerfivit perniciem. tigit, flexitque. Hacque fortaffis. ratio, Neque cor Mythologi vim, ac energiam lingua fi- in fuppar difcrimen tumida, ac fupetba ]o.. lo $tis fabulis fupra fidem extuletint : nunc ore Pa. * quacitas Roboamum perxduxi: poti terni » 216 Difleitatio X, terni Regnï parte depulfum: cüm enim fub- ptum ex eadem optimum ; fimul & peffi- ditorum animos, benigno,facilique refponfo- mum «arnis fruftulum feligeret, fibíque mit- potuiffet fibi devincire; inconfultze juventee teret: Philofophus ancepsnon hazffit, nec in« proterviæ' adhzrens minas fparfit,' tonitrua certus animi , quaenam effet in humano cor« emifit, fulminacudit in propriam tamen per- pore pars hac carnea optima fimul, & peffi- SJRengsO niciem,7Mrnimus ait ipfe,dégitus mens gro[for maj Íed illicó linguam exíeftam Regi vrans» eft dor[o patris meiz Pater meus cacidis vos miíit referente Plutarcho in convivio; quia ellis , ego autem cadam vos fcorpionibut, nimirum lingua; fi mala fit, vitiis. omnibus Ef &nis, Gnon coércita Roboami . lingua aut materiam fuppeditat, aut exhibet inci- — p PEERE&)&Ee)l " " AA — Gu — —— Laj difhipavit, quod Davidis avi prudentia, ac tamentum. Neque linguaz volubilitas,S H fofaütudo collegerat. Roboamo Tyrannum non co£rcita licentia, fuit unquam laudibus magis, quàm Regem agenti , nonniíi neces excepta, teftis Cetifiphon apud Lacedemo- Ípondere; ve&tigalibus populos gravare,fub: nes, qui cüm ftolidé profiteretur poíie dere g.ä!j-!e"- [ ditosque opprimere volupe fuit : fedquia qualibet quantumvis exigui momenti per tributorum onera animorum funt vulnera ; diem integrum fermoneminflituere, fuit il« ideo nonni(i odia ferit, qui fortunas merit lico veluti Reipubulice perniciofus & civi- fubditorum ; unde perperam imperat, & tate profcriptus; quianemo eíl, qui hanc in- malé regit, qui propriam libidinem ad om- conditam verborum proluviem, & nugarum nes exrendit terminos potefítatis, opero(am voraginem equo animo ferat. 6, Non regnat felix Princeps, qui pro* Obeít & loquenti, G audienti imprue priam neícit linguam regere, nec affectus dens, & inconfiderata lingua volubilitas, ac coércere; nimius Majeftatis fplendor ignem lubricitas, quà quicquid mens fuggerit , il* frequenter accendit zqué Principi, ac poe licó per linguam effutitur, quid aliud id eft; pulo exitialem , prefertim fi crudelitas ace quàm propriam depromere levitatem audi- t2 . "A diin. —— , m - P POVR ccflerit, quz hoftes non delet,;fed facit ; ini- entibus plerumque gravem ; non enim in micos non propulfat, fed ad fe trahit, do. multiloquio defunt fpinz ,. quibus audien» cumentum praclarum dedit pofteritati Cae tes punguntur, excitantürque jurgia ad o» ligula, quicüm in quoslibet fzvitià, libi- dium loquentis. . Qui promptiüs verba ad dine, rapinis, czdibus, violentiis, extoríios linguam, quàmlimam, & libellam | transe-- nibus , fanguinisqueeffufionibus. debaccha- mittunt, faciléimpingunt: fiquidem incoa« retur, admonitus. ab Anutonia Avia, ut ris fiderata verborum profufionetanguam zítu, gorem temperaret , fzvitiem exuerer, & & fluctibus perciti in omne abripiuntur vi- modeítiüs , benigniüsque cum fubditis age- tium; nunc candorem in fama innocentium ret; illud dedit nigrum, & indignum Prin- denigrantes 5 nunc honori proborum de- cipe refponfum: Memento, omnia mihi, & trahentes ; nunc fcurrilibus verbisaures ex jn omnes licere : oderint, dum metuant , ulcerantes, vel adalatione demulcentes, vel imó infenfus turba (ibi adverfanti exclama- blandimentis allicientes ad turpia, imo nunc Y vit: utinam populus Romanus in unum co- etiam ipfum codlum conviciis laceffunt L * gcretur corpus, unámque haberet cervicem, odia inter homines , & di(lentiones fovent uno vibrati gladii icu omnium. amputa. amicitias diffolvunt, foedera difrumpunt , rem capita: & Caffio Tribuno, familiari- mendaciis graffantur , perjuriis offendunt ; que fuo fubridens dixit: rideo, quia caput blasphemiis Numen itritant, ut meritó die tuum Íub mea eft poteftate , ut illud (tatim xeritille, effe linguam clavem ad vitiorum tibi tollam : fed ab eodem praventus | per- omnium colluviem. 4 cuffus mifere, ac foedé interiit. Has poenas Sed exitium fibi maturat, qui in viro g. dedére alii Principes, qui minas linguá fpar. prafertim probos, Deíque amicos linguam gentes, -odia populorum contra fe. excita- acuit, quia ut reclé ait Petrus Damianus : In allegov, runt: NeroSenatores, velprofcribens,vel Oriofis verbie. affuerus duplici culpa vide- Iirman,ad Ápolians, aut occidensà populo hoftis pa- tur obnoxius , quia divinas laudes , ad quas Jerem, 2. trig eft habitus, & fugiens perfequentium ex jure teuetur , abijcit & fuperfiua logua- manus,pugione fe cruentans, animam avul. : citati,à qua probibetur infistit, Qui lin- fit & pectore pluribus fauciato vulneribus. guam nefcit compefgere , neque prudentiz froeno regere; frequentesculpas, && exitia- 5- IIO lia Gbi odia adícifcit; quia lingua garrula ; procáxque variis femper eít difcriminibus Neglz'gentef pmdem*i& 7050 lin- obnoxia, przcipué tamen fi viros probos, uam compe[cere lethalia fibi ad Deique amicos atroferit temeraria; cüm feifcunt odia , quibus fiunt pluri- enim fit virtus. promeritis commendanda — 6usobnoxi difcriminibus. laudibus , piaculum procul dubio eft lividis eam dentibus. motdere, & abrodere; hinc J* ! St lingua- inflrumentum utile fi recto Joannes ait: Projecius ef?. ( loquitur de vo- 4tpoc, 12 ufu regatur: perniciofum vetó fi ejus ce Angelorum ) aeeufator fratrum. nostra- ufus pravus fuerit: id in(inuaturus r5 , ubi enim dracoin Angelorum fratres Amafis Rex /Egypti viétimam mifit ad Bian- linguam adarmavit, projectus eft; fed cur tem Philoíophum adjecto mandato,ut exem, draco linguam acuit ? an quia linguz pro« Cacis Lingua froeno coércenda,ne qux verba ?m&rtävcrbcm fiant, 21* cacis.draconis adneGlitur. pefliferum vene- chis accufata; in odium enim verfa fuit fru. ftrata laícivia: fedent judices iidem, quà num? lta eít lingua etiam in homines pro- accufatores, & teítes. Siítitur tanquam rea bos, qui morum candore Angelos imitan- a tor (uum lethale diffundit venenum, & adni- Sulanna; adfunt cum innocente parentes,filii, propinqui uontam deSufannz fama, quàam j titur peftifero dente eos ferire, quosob vi. tz integritatem Deus amicos fibi adícifcit ; de tribunalis juftitiafoliciti ; luctus, & íqua. 4 lor vultus occupant. adftantium ; calumniig H fed Draco unà cum lingua fua peftifero in« fe&ta veneno promeritas dedit poenas;. met- opprimebatur cafta mulier, quas nec fufis L uit enim ignominios& projici , & pede pro- lachrymis valuit delere, néque óris pudore abigere. Senesvetóinfonte infidiatores, && Is culcari. 2. Naba l procax Davidem virtutum ftu- folicitatores , & nunc in. ttibunali Judices, z dio addi&tum, concinnisque excultum mo- propriz faltem afpectu fatisfacturi libidini, tibus, temerariá carpfit. linguá, cui & no- jubent velatee Matrona ora retegi,feedásque T 1,R4:625. cam inuffit ignominie inquiens ; Quis e$$ manus innoxio capiti imponunt, & Sufans l nam adulterii accufant ignoto tum Juvene David, &f quis eft filius Iai ?. bodie intre- la verunt. féroi, qui fugiunt Dominos fuos,quafi patrati « mentiuntur, fe prefentes inter- ]* dicat : fervi ab officiis erga Dominos non fuiffe flagitio;tenuiffe adulteram equé,& ad. defcerent , nii Davidem Patronum , fau- ulterum, fed hunc viribus validiorem, & ad torem, & tutelarem crederent : Íed hac lin- curíum agiliorem elapium é manibus,& prz- ] fentiá evafiffe : cümque jam lata fententia guz procacis audacia inulta non rnanf(it : iM Deus fiquidem Davidis vindex loquendi u- ad fupplicium innocens duceretur Sufanna " L] e fum ei interdixit, necémque acceleravit fal(is oppreffa calumniis, adeft Daniel , qui. divino concitatus fpiritu palam profitetur, cüm pertranfilfent decem dies, percu]ft Doms. sur Nabal, & mortuus. efl : & hanc ultimi Sufíannam imiminentis czdis 1nnoxiam efle, ll falfo accufari;ac inique ad mortém damnati z ! fupplicii poenam luiffe Nabalem ob procacis i linguze audaciam faffus fuit iple David ia- petit judieium impium rétexi, caufámque ja quiens: Benediélus Dominut, qui judicavit pleniüscogaoíci: ha Daniélis Votes impee d aufam opprobri mei de manu Nabal ; pal- tum coércuére populi,éàm Deusin àdolefceri Íus fuit Nabal extremum fupplicium ob con, te, fapi;entia fuprá ztatem loqueretur, el- ]e vicium, probrámque contra innocentem que partes cognitoris, & Judicis imponuntur, ) Davidem prolatum ; feu procax lingua mor« licét eas non admiletit, fed criminatiónem, ls tem (ibi adícivit; quia ut notat Lira inde con« & fenum calumnias, linguásqué mendaces detexit; & tunc quia in caftam & pudicam jicitur, quód non fuerit mortuus morte ná- 2 zurali fed accelerata Numinis ultione : tunc ,procaces armárunt linguàs,illicó meritiffimas luerunt poenas, calumniz enirh coüvicti cons vitam à fe extraxit , cüm honorem Davidi detraxit. demnantur ad poenam iubeundam talionis, uamvi * 30, s apud Danielem cáp.ij. lee quz fententià (ummo fuit à toto populo ex- nes Maechi corruptis moribus eífent deni- cepra plauíu , & nequiffimi fenes à populo grati, faedísque libidinibusaffueti, & non Japidum grandine percutiuntur, & ad infe. , tosexturbantur,Daniel. i j. E£ énzerfecerunt tam annorum ferie, quàm vitiorum coeno infenuérint , quamvis pudicitie caltz Su- é0s,quia ut pulchré notat Zéno Sérmon. de fanaz fuerint infidiati , cüm muliet cofle Sufan, falfos tesiés pavor invadir , acti ti- tra Íolis ardorem pararet €orpus abluére, more imminentis inortis pavent, het potes :: fcondibus arborum, feptisque fruticofis oc. rat poena differri, cüm procax linguá innoe centiam foeming àuía fuerit. denigtare , & H 80 cultata, ( ut enim flos caftitatis foliciti eft plenus timoris,obferari oftia horti duabus, integritatem Corruipété, l ii quás fecum duxerat, puellis praceperat 9u« Qui nefcit prudentie ; & äquiiafis * [ abogirs fanna) cümque folamíe crederet: ecce duo frceno lingüa coérceré volubilitatem , non- » Titist H ad(unt lenones fenes libidine infanientes ex. nifi cedem, & fupplicia fibiapparàt, Pliures fj u t infdiisexilientes, &ad fcelus irruentes pet- reperias, quicüm non váléant contrà poterie inde ac equus, & mulus adhinnientés ; qui tiores mánibus, & gladiis infilire , temera- flammas frigidis ex illis laticibus accendene tiam acuutitlinguám ,. & per os àudaciffi« muüm preconceptufr pectoris ardorem to« tes in pectore aériores, folicitárunt integet. fimz Matrone pudicitiam, etque reluétanti nantut (tulté foras évomere? perperám lo- violentiam minantür ; imó & capitale fupe quuntut de zemulis, quorutà ódia Contra fe $ plicium; non ramenleguntur ienes ob pá« excitant ; eos afperis, durisque verbis, a» lividas L trata hecíceléra, ob foedas hafce libidines à criüs exafperant: & cüni nequeái €ulmine deturbati . dignitatüm , nec lapidi- manus in eosinjicere; ítultis - fa m latra- " bus obruti : bené tamen tunc promeritas coé« tibus adnituntur fe ipfos confolari, Non " tamen cum de àdverfariis malé loquuntur, pére poenas date, quando in Sufannam pudi- " cam faeminam ceeperunt linguam acuere, e. periculum propulíant proprii difcriminis & e AP'F, D. jüsque pudicitiz candorern denigrate , ejus verba enim per adulatores delatá indignatio: L detrahere honori , & linguis mendacibus iri« nem lividiüs accendunt , odia magis fovent; 7 mocentiam arrodere pudice Matronag : vo« novósque injiciunt igniculos. Hinc David Cata fuit ad judicium Sufanna à fenibusMee, imminentem declinaturus invidentiz , odif- f )s Verani de Affeibus Tom. IL, Ee Qque 218 Diflertatio X. ETA Reg. que procellam, fe non folüm canem dixit, exitio, f1 effroenis fuäe permittatur volubitï- Íed, & mortuum edixit: Qwem perfequeris tati; eft fiquidem lingua animi index, & | :apfz-æ. Rex Ifrael ? quem perfequeris ?. canem mor. quae intüs fovetur affe&lio , exteriüs ipfa fe iuum per[equeri: , & pulicem unum ,. quia prodit; càm enim Index fit pecloris, men- linguam cohibuit, & prudenter fe. dejecit, tem , & przcordia facilé detegit : hinc quia fracto , depravato odii affediu Jofephum odii tempeftatem feliciterevafit; canem re. fpe&u Regis fe dixit ; fed cur etiam more profequebantur Jacobi filii , non potuére tuum edixit ? quia ut fcité Abulenfis canis verba proferre, qu& pacem & tranquilli« vivus licét plerumque dentes non valeat ine tatem proderent animi; Oderant eum , nec Genef.cap, — figere, latratibus tamen folet femper irrita- poterant ei quicquam pacificà loqui , feu ut 37* re: utautem David indicaret, fe nunquam ibi expendit Oleafter : ANoew poterant íntee Saulis,& aliena facta, veldicta dentibus mo- &ré loquis. quia trunca verba , & femefa.s mordiffe detractionis , nec latratibus infa- proferebaut fratres ad puerum. innocentem máffe, nonfíolüm canem fe dixit, fed & ca- Jofepbum : cüm enim intàs innutritum o« Quaf). 24, nem mortuum edixit, pulchré Abulenfis: dium charitatis difcerpfiffer integritatem $ Canis fi fit vivens magis latratu, quam fe- odiique gelu flammam extinxiflet amoris rocitate terret , cium autem mortuus. fuerit fraterni, nequivit lingua integra proferre latratu caret, U ferocitate. Ita erat David verba ; huc pertinet,. quod ait D. Gregoe ad Saulem : ipfe enim mon erat ferox inva- rius: Qusa ire fue füimula acccenfum. cor In Meralii, dendo Saulem , vel turbando ip[um, quia im- z palpitat , corpus tremit , lingua fe prepedit, gotens erat , U potius fugiebaty vocibus quo. £gnefcit facies : pe&toris enim Index fidiffie que non inquietabat eum , quia nibil mali de mus eft lingua ; quz intüs mente volvune Saule unquam dixerat, Ergo canis more tur, hzc exteriüs prodit , & quia corda fi- tuus erat ; quia David contra potentiorem liorum Jacob odio percita bellum fpira- Íe, nec manus injecit , nec linguam adhibuit, bant , non mirum fi pacificéloqui non po« inflexilem Saulis duritiem in fua flexit vota, terant, Quamvis non potuiffet David manibus, & 14* . Humanum pe&tus horologium dixes EP;/EJF; armis contra Saulem infürgere, procaci ris, cujus ftylus horas fignans lingua elt : tamen lingua oblarrare valuiffet, & con- quicquid hujus horologii rotule intüs cire tra fe acriüs iram, & odium Saulis accen- cumaétz, feu pecloris latebra evolvunt, flye dere ; fed quia etiam folatio ipfius ob- lus, feu lingua exteriüs flatim evulgat: fi murmurantis latratüs voluit privari , Sau- Odio quispiam corrodatur , fruftra venenum lis duritiem flexit ; & David quia linguam diffimulat: íitetras caligines - nubésque coércuit Rex fuit poftea à populo falutatus: procellofas mente quis foveat, fruftra vul- qui enim prudentix freno propriam fcit tus hilaritate ferenitatem .prodit ; lingua linguam compeícere, meretur Íceptro po- elt pectoris Index , qua intus volvuntur pulos regere. ipfa foris fidé prodit ; & ftomachus malé 12, Tartareus hoftis fic defipuerat, ut ad lanus facilé femper etuclat ; quod nonnifi 15 genua Chriíti fe provolueret, & quamvis difficulter digerit: verba femper fonant,quae indignationem metueret, verbis tamen pro. pracordia celant ; & vultus etiam plerume llattb. 84 cacibus eam contra fe excitavit; Chrillum que oratio eít animi : verba fefquipedalia alloquens ait : Penisis buc ante tempus tor. vanum produnt animum, laíciva intempe- querenos , nimirum cum humili dejectione rantem, fevera bellicofum 5 adeó ut quod fatagere debuiffet,ut filium hominis demul. corde geritur, frequenterperlabia digno- ceret, inurbanis eum verbis potiüs exafpee Ícatur; hincSeneca ait: Gracis in. provere EPif n fat: conqueritur enim,veniffe ante tempus, bium ceffiffe, talem hominibus effe oratios quafi Chriítus temporum leges inverteric, & nem, qualemvitám ; uniuscujusque actio non effet author tempofum, ut notat Chry- dicenti eít per(imilis: nec poteft alius effe 6tY741 6, ETA fologus: 4utbori temporum tempus oppo- color animis, & alius verbis: verba cincin« ng, taplïl nunt, & de tempore conqueruntur ? led cum nis ornata, & calamifílris poilita animum ex« Chriítus linguam filentio coércuiffet, non primunt non folüm non gravem , G matu. ampliüs filium bominis, fed filium Deti cre. rum ; fed levem, ac juvenilem. didére , & potentiam fentientes adorárunt Hinc fi quispiam é caflris vitiorum I provoluti fanctitatem. ad virtutum fe conferat culturam unà cum moribus, etiam verba mutat: propterea S. III. de Saule pradixerat oraculum : Muraberis | in virum alium, Sed quid tunc? pergit, & Ef lifpua animi index , €9 qua ait, Prophbetabis , mutatio hominis ex verbig iptus fovetur affeifio, exterins fe pro- conjicitur,& oratione manifeftatur ; fed cue non prophetet immutatus , vel mutatus 17. dit , & plerumque eff bommi exitio , fi fua permittatur lubricitati. eadem non profetat verba, quaantea pro- U ferre confueverat, fed Prophetis affociatur, emadmodum lingua (i prudentie & reliquis fejungitur hominibus ? quia ut froeno coérceatur, plurima adfert 13. Q V ait textus,in virum alium mutabatur; pro- homini commoda; itaeít eidem inde qui terrenis animum agglutinaverat , ä | rebüss - x Linguafroeno c*oärccndka-,n'e quz Verba profert, verbera fiant. 219* rebüsque flaxis interitui obnoxiis incubues iram, odiümque Libithinz gelo intüs cons E rat, mox divinis confecratus oblequiis,PPro- cretum foras produnt, Suntetiam qui ver« TE phetis caeleftia duntaxat meditantibus adíci- bis imprudenter jocantur evanidum fibü Ícitir, & cceeleftia eloquitur: pulchré: Ca« plaufum locraturi; enixímque ftudent pun» jetanus Zi/terne inquit , effecfus Spiritus di- gentibus falibus, non quibus propriam condi- E vini, facit enim exterius propbetare cum ant infipidam dementiam,fed ftimulent ad ri2 j ;g aljs: bec eff divinas cauere. laudesy quas fom adítantes,cüm tamen perfepe propriun pris nefctebat , €$ intàs vautat bominem in moveànt loctam. — Phenenna afperrima ; & ^ Gml,upl * virum alterum $. cam primum interioti di« predura verba ejaculabatur in Annam pro- d vini fpiritus luce ceepit ^ colluftrari, ftatim broafflictam fterilitatis; filii quoque matri$ 'exteriàs etiam eloquium mutavit , &U lin; (ecuti exemplum ^ purigentium , 'ac feriene £ua antea verbis inconcinnis proferendis tium irrifionum fagittas emifére, quibusres affueta; mox nonnifi vocem emittit: deco: centia vulnera afflicte àdderent mulieri. Sed : tan; &cüm primüm coepit mens-nobiliori labia, qu& arcüs inflar,cvibrandis verborum radio intus; clarefcere; coeperunt ,& foris telis ad vulnera ínfligenda affueverant, mos- "-- " w - labia illuftriorem depro:mere orationem; rore contábueruüt, & eadem, que in affli« quia hecanimi eft fpeculum, indicium vi- &am Annam tela evibrárant, in fe mifere, ] Westpodeemem. Ícerum, nuntiuscordis.; dignoícitur fiquie ac imprudénter retoríére; G cum conarens ' lp Marili '. ; dem ex labiis , quod corde geritur ,. & in tur Ánnami ferire, pericula fibi folicitaves ] t labiis perfeperelucet,quod;in pracordiis ab- runc " G pátvulorum fagitt fa&ze funt pla- ditiffimis latet : ficut Medicus ex linguaads ge eorum; quiaz arcus fortium fuperatus effg ] ufta , labrísque hifceatibus : conjicit ,' quid & infiymi accintcli fumt robore : per. arcum ] intus lateac ; (ic animt affectus, non ita lem- autem livida: fignificati invidentium labia: per premi, & occulrari potfunt , ut fre« teftatur Lira inquiens; —reum fortium vo- 'quenter non íe prodantexteriüs , omnéque cat linguam detrattricem, & puerorum ejuss. 'eludant cautele artificium 4. ut (cité admno- ex qua procédebant Uerba , que . pungerent. Ih tavit Seneca inquiens ; d f/echus fuut motus quaji fagitte. du EP*W; 795 18. animi improbabiles , fubditi, & concitati y Qui malé affzcto corde laborat, is fuo . qui frequentes , negletlque morbum [ecére : fe verbo prodit, Cüm Judai exitiali odio icut difisllatio unay, nec adbuc im morem Chriftum:profequerentur conviciis ftatirg abdutla cuffim facic s affdua tamen 68 vetia coeperunt eum lancinate:: Nonne bene. dici« Jeanc $ Pbtbifn. laterior é capite fluxio, auamvis m nos. quia Samaritanus es. 4u, 8 doemos : fi fola pracordia pulfet; oculos fugiat; ex: nium babes : Samariranutir aliquem vocare, terna tamen tuffis ioternum prodit angorem; perinde iuerat, ac graviffimum coavicium rató enim viri induílria inzernos ita affectus eidein irrogare, gravémque injuriam infere diffimulat,:quin exteriüs " ;ingtaä , & voce te,aitenim Corneliusà Lapidc: Vocare Sama 'eos prodat, ritauum tngens convicium erat , & probrum, 16, Plures IHfradiitarum occu!to idololatrize imó convicio contumeliam addiderumt gra« Ra lic&t polluerentur fcelere , adhucàSarmuele viorem , cüm dixerint eum deemonium pof- 3àn Mafphath fuo faére: deprehenüi crimine fidere: fi enim Chriftus tot. perpetravetic coinquinati, G idololatras illicó à reliquis prodigia , í1 tot procalerit vérba Deo dignas diícrevit. Quéd fi quaras, quo figno Sa- ex quibüsnam pramiflis;potuére Judzi in- muel Idololazriz foedatos fcelere conjecerit, ferre, & Samaritanum Chriftum.| fuiffe, & "refpondet D. Heronymus ex epote aque doemonium poffediffe ? quia nimitum, cüm Bll hauíltu ; porrexerat enim . Samuel líraelitis id mente,& corde evolverent. intüs , lingua aquam deguítandam; quà hauftá ita idolo^ foris prodiit; evomuit lingua, quod intusin latrze labia (ibi hareban: muta, ut verba ne- ftomacho latuit; odiumin pe&ore. enutri- In lib. I, quirent efformare: ait Hieronymus : , Zra- tum pro przmiffis fuit, quibus intus con« Re7. cap.7. dunt. quàód quicumque idololatra banc aquam tumelias meditarentur in Chriftum , & quas guflalfet , ejus labia ita fibi adbarerent , ut foraslinguá evomerent; quicquid enim pe« nequaguam ea 4b anvicem idololatra /ä,my étus decoquit, hoc idem verba olent, & rare poffet : wimirum inextimis labrisanimi lingua fapit; G tamen adeo odio czcutie- dignoícitur morbus,. qui tame'fi aldffimis ruüt, utconvicium non videntes incontamis T pracordiorü penetralibus improbiis lateret; nata putaverint eorum labia, dixerunt enim: adhuclabia eum foras evulgárunt : labia e- Nenne bene dicimus nos , gqtia Saraartitanta : .7653. $. nim; & lingua ; quz raenre volvontur, in. ef tu, É domonium babes: malé de Chrifto timóque occultantur in cordis receffu;etiam cüm loquerentur bene fe dicere arbitraban- cauteélà renitente foris denuntiant, tur; quos redarguit Ifaias fucclamans: Zj. I7. Hinc qui czedes. meditantur, G bella eitis malum bonumz. (iquidem bonum dixe- Ifam $s turbidis conftruunt | cogitationibus, & €o- runt, cüm contumelias, & orcum ex ore rum labia, perinde ac emitlze fagitrg , vul. evomerent; cum Satanam labiis parturitent, nera infligunt ; íed dum. aliis vulnera infe- &Samariam linguà producerent;&ideo bene runt, fibi imprudeater. detrimenta folici«. dixerunt , hoc eft recté ; quia quod : corde tant, necómque accelerant: . afperis verbis intus fovebant , foras linguá effuticrunt ; dum alios feriunt, exocularam | fuccendunt. malum igitur dixcrunt bonum ,. quia: v Ferani de Affeddibus Tom. H. Ee2 ritate M: 220 Differtaio X, w Titate veflitum ; quia cordi. refponderunt bris erui, quin proximi honor detrimene verba, tum patiatur ; tarmetíi verum (it quod nzr- 19. Detrahentiumhzc eft conditio, ut nul. ratur, quia tamen occultum , rarrandum libi fe putent bene loqui, nif(i càm malé noneít, ne proximi fama devenufletur ; loquuntur; ni(icum conviciay contumeliás. 'quamvis veritas non ledatur. Tertioó de» que effutiunt , quibus aliorum detrahunt wabitur etiam. proximo ,. «àm delicium honori, &alienz innocentiz denigrant can- ab altero patratum augetur , & exaggera- dorem ; depinxit D, Thomas eleganti fuo tür, G tunc potiffimüm »'contiagit » cüm calamo 2.2. 4. 73. 4rt, 1. detta&tionem cum alterius vitia enarrantur. Quartó cüm 4e dixit, efle denigrationem alienz famz per lienum fadlum ,. vel dictum finiflré inter- verba occulta: — fiquidem dupliciter poteíh pretamur , dicimüsque animo non bono fa- quis verbis alium conviciari aperté ,. G oc- &um, nec ob bonum finern, fed quia hu- «ulté;. (eu praefentem , & audientem lx dere, manos ambiat favores , vel ut credatur quod contumelia elts & abfentem ferire, vir probus, . Quintó cüm licét nihil ex fe . quod proprié detractio dicitur ; hinc inrer- i In Cap. 19.. quis affirmet, aflerit tamen, quod alii fpgr-j rogatus Antotiius Magnusreferente Paladio: gunt, rémque ipfam profert; velcum bift. num.13. Quid detractio effet, hocdedit refponfum: quis altertus. laudat quidem virtutem , fed r Omnis eítíermo malus , quem non audet Gellius lib, 22 nonnifi frigidiffimé , de quo : Turptus eft i9 Nodium - quis eo przfente proferre, de quo loqui- exiguà atque frigidàó laudari , quàm isnfee tur. Quia mens bona, & intentio re&ta duo- ,. &anter , 6 graviter uituperari. Sextó cum bus duntaxat modis dealieno defectu poteft quis nutu indicat, non efle alteri fidendum, fermonem miícere , nimirum cüm in vulgus quia tunc vel ipfo filentio ejus prodit vi- percre»ruit promulgatus , & per. omnium tium, utíiquis alium laudans 5 tertius , jam labia tranfijt: & rurfus cüm ei dicitur, qui adeít frontem ducat filendo , vel caput Ada b . EL M ^ N ane ib ib n qui peccantem caítigare, ac juvare poteft: & in girum volvat , vel folis oculis tale - det adid nos charitas adigit, ne ulcus occultum fignum , quoe facilé deprehendi poffit, eum uT puitefcat, & vulnus necem inferat; hac de qui laudatur ,. talem noneffe , . quàlis laue dando extollebatur ;. fit etiam interdum, ut caufa Jofeph nec dettactor fuit , . nec prodi- , tot , cüm [fuos accufavit fratres apud Pa- dettactor ore compreffo manum duntaxat —— trem de crimine peffimo, quia potuit,& de. bis, térve invertat , & tunc. plurimüm , buit Jacob filiosredarguere; eósquejuvare; velíolà manüs inverfione alteri detrahit , ut refipifcerent., cüm ejus prodat levitatem , ac mutabilita- A0. Ex multiplici radice pullulat- vepre- tem.. Septimó noit folüm externo figno , tum i(tud detractionis, quoaliena integri- nutüve, fed etiam folo filentio poteít quis tas laceratur ; velenim oritur ex fuperbia; alteri detrahere, & tunc contingit, eüm de ut obtrectator (uam oflendat fcientiam, vel illius probitate , mortümque integritate,ne» ex animi levitate, cum quis ut alicui placeat quiter filet, cüm interrcgatus teneretur u fÜouan Uo. 4 ( S C5 ^ eexdib W probra, & convicia effutit, quibus alios veritatem depromerte, Oclavó cüm quis pungat ; feri.:itque lethaliter, vel ex invi- ob admiílas noxas jure merito coram aiiis dia, cüm quis aliena lucra proprium exi(ti reprehenditur, & is (e reum effe negat, ac mat damnum : vel ex odio diu pectore in- pernegat: quáratione infamiam derivat in nutrito , ut cüm quis animum vindictz ap- reprehen(orem mendadi, quiatametíi non petentem cupiens fatiare, contumeliis alie- teneatur quis íe. prodere, neque occultas num candorem (tudet denigrare 5 vircuuis- depromere noxas , alia tamen ratione par eít que decorem extinguere ; veletiam ex in- refiftat, ut f1 dicat proferri quidem diclas olita detrahendi coníuetudine : affueti enim fed non probari. 3 detractionibus frequenter verba effutiunt , Sunt etiam qui aliís detractuti frox;- 2lIe juibus honori detrahunt alterius : ea enim tem, &oculos ad modefíliam inflectunr, to., €* obtrectatorum indoles, ut quibus pra- tüinque vultum ad gravitatem componunt, fentibus manu nocere non poffunt ; iisdem oculos humi dejiciunt, gemitus edunt,voce faltem abíentibus linguá ,obeffe (fludeant. lenta, ac feria pet. varias ambages , ac vee De:rahitür autem alicui multipliziter. Pri. luti preruptos aníractus incipiunt nocitue i mó cüm quis vanitatem adhibet orationis, ram ordiri narrationem , ac tortuofa vere vel falfum profert, vel quidpiam affiugit , borum circuitione ferpentina ejaculari vene- ^ mendaciisque narrationem . alpergit 5 & na: aiunt flatim,dolendum quidem;hos ho« tunc geminatur delictum in mendacio , & mines,:alioquin probos, tam faedé lapfos detractione. Secundo cüm peccatum ad- fuitfe, non effet id«redendum, nifi viri plu- E huc latens ex occultis latebrisin lucem pro- resgravitate commendati;aflruerent: G tunc k 4; Edfl up' fcrtur, ut pluribus pateat ,. cum omnes quó majoris funt authoritatis , qui aliis de- lateret, & tun: licét. vera (int , que di- trahunt, eó gravius , nocentiüsque dam- L.I — — b cuntur ; quia tamen dicenda non funt, ho- num inferunt , vulnüsque infligunt , fcité noti detrahirur alterius, non quia veritas Bernardus circa medium., Sunt [pecies Serm.24. non aperiatur ; fed quia aliepa. exiftimatio: pestis bujus , dum aljj . quidem nudé , at« in eant, — 09 imminuatur : non enim femper licet palam que irreverenter ,. uii in buccam denerit , €* Virus €uomunt derratiionis. Q/le 4 Hs L — facere veritatem , fi hxc non poffit € late. 1612 at Lingua froeno co&icenda,ne qux verba prdfcrt,vcrbera fiant.22t- tem. quodam fimulata verecumdie. fuco con- impatiens furfum toto aifü avolat , qui fieri. poterit , ut immobilis hzreat flaterze , donec ceptam maliriaom , quam vetinere non.s polfuut , adumbrare conantur. — Videas pra« ad trutinam examinetur ? Noluit coleítis civis ignis pondera trutinz examinari , fed suitti alta fufhiria , ficque quadam cum gra- qitete , 6f tarditate , vultu muflo, demif: linguz effreenis volubilitatem redarguere : fsfnperciljs, & uoce plaugente egredi male- Detra&oris fymbolum effe ignem nemo dif- fitetur , cüm facrz paging noxium detrahene ditlionem , & quidem tantó per[uafibilorem , quantà creditur ab bis , qus audiunt, corde tis fermonem ignem vocent urentiffimum, Quid apponatur tibi ad linguam dolo[amm ?. Vfalmn Yv invito , Cf magis condolentis ajfetiu quam fagitte porentis acuta cum carbonióus defo- walitiosó proferri. — Doleo inquit , vebe- meuter proeo, quàd diligo eum fatis ,& num- larorijs , & Apoftolus Jacobus e. . linguam Et detra&tricem ignem vocat ,. & inlabijs detra- qvAm potui de bec re corrigere eum. Jg Proweb, 6; alius: Mibi quidem ait , ben? compertum.s €toris ignem fiabulari ,. ait Salomon. 2.1o labjjs ejus ágnis ardefcir. fuerat de illo iflud , fed per meuunquam in- notsifet. — r quoniam per alterum patefa- Recté ignis lingua dicitur , quia li utriüs- 4 que & ignis ; & linguz celeritatem , incon- a efl res , weritatem uegare non ;paü((n , ftantiam , volubilitatem , mutabilitatem Mlini, AE dolens dico , vevera ita eff.— 9. Ndug 22 Id charitas exigit , ut fratris Wprobr-ïk!rn virésque fpe&temus ; utriüisque non ab- Áitit, fimilis eft natura ; ficuc igitur ignis nuilo co- amoris pallio tegatur ; non odij propaletur livore. ^ Percellitur à Noé Chamus, có quia &rcetur rapagulo , nullóque obice inje&o , ft metas traufilit ; forásque erampit , buc 5 Patris fomno fopiti pudenda non veliffet , fed ridenda fratribus ingeffiflet. Sed quia illácque noxio debacchatur furore ,. & in ligna , trabes , domus , fylvas , & obviaz cordi lingua refpondet , & quod ftomachus quaque graffatur ; ita lingua fi freeno ex- "non digerit , os plerumque eructat, ideoó perperam copitantes , & probra innutrientes cuffo capceres fuos effrincit , & fna volubi- X : Rego I, litate foras exilit ; nonni(i ítrages, & damna nonnii malé loquuntur : dnuz lognébarur án cordé fuo , tantiimque labia illius move- fpargit, adeo ut nonabs relingua prudentize - v * Íroeno non coércitaigni parietur : hunc igi« bantur ZEflimavit evgo eam. Heli temu. lentam ; dixítque ei : usquequo ebria erie tur lingue ignem sequa lance ponderare ma« Cüm ximzeít prudentig: & qui praecateris prüe digerepaulieper vinum , quo mades, dentiá pollent ,. hi in verbis proferendis af- Auna probrolaborare: fterilitatis, alium rion hauíerat liquorem nifi amariffimum fuarum folent circumfpectiores effe , hinc Siracides: Verba prudentium $faterá pouderabuntur , Eclef. c a. zerumnarum , biberat calicem fuze fterilita- 2T, tis , ut lachrymis tunc, non muíto maderet, nimirum funt in ore labia ; perinde acintru- tina geminz lances , quibus hic ignis linguee Sed Heli , quod ipfe mente cogitaverat, lin- $ua protulerat , eam monuirt, ut epotum appendendus eíl, ut verba ; qu& profcert, íta- muítum excoqueret, Suis Heli fpe&averat terà ponderentur, £ iNon tamen difficultate caret, hicagere 2j e oculis , quod Annz tuncexprobrabat ; & tamencraíse erravit: quantó magis funter- libripendem , cum etiam firicturz e ferro candente exilientes , & fcintillae, hac finc tru- roribus obnoxij, qui ea aliorum evulgant flagitia , qua'ipíi non viderunt, tind examinandz , feu nocumenta prope- modum innumera, quz unica plerumque infert detraclio , cüm non uni tantüm nocea- $ V. tur ; verüm & pluribus tam domeflicis,quàm familiaribus ;. confapguineis » & affinibus , Lingua in. labijs deiratdoris iguis cognatisqueillius , cui detrahitur. — Perfzpe Hn incauta,& malevolalingua ignem eructat dee eft in fornace avernalis tortovts $. non [Bendet , fed: urit , €9 (umos emittitl, qui» tra&tionis, quo non folàüm eum leedic , quem bus alicna. innoceutie candorem.s petftringit; verüm G conjugi, liberis , totí- , denigret. que familiz ingens affert nocumentum ; a« deó ut unica Kintilla incendium excitet , quo 3 Rudentiz froeno , qui linguz volubili- omnesadurit; damnümque fentiunt univer- tatem co&rcere negligit , 1s in fcopulos fi; & non folüm pares, verüm & ipfos fu- fibi, aliisque noxios necefse e(t, im. periores graviterledit , cüm ejus'abrodit pingat: perínde ac navis , qua ventorum mandata, quia tuncaudientes retrahuntur à impulíu exagitata per eequoris flu&tas clavo debitis obfequijs : fed quia tunc detrahentes eít deítituta. Qusfierat Esdras facerdos; graviter delinquunt , odiümque (uperioris Esdr;yfjp: contta (e ipfos excitant ; debitas etiam luunt ^ E quomodo Deus rerum humanarum modera- retur viciflitadines : adfuit flatim ei Ange- Genas, 2 Confultumà Saule Orac ulum fcimus re- 26, lus , &antio facerdoti triplicem propofuit qua(tionem, quaram prima fuit , quà ra« fponfum denegáffe , vcl ipfo Glentio often(a- tione ad trutinam (it ignis examinandus , rum , piaculum aliquod fuifle patratum : wm, ab vade pondera , mibi pondus $g2 , Íed quis quidni confuluntur ftatim fortes , & Jona- j (Aho impune maun iznem contretcc, quem in bi- thas u: flagitij patrator ,' authórque piaculi capitur, inque vinculainijcitur, —Capem eff » lance, aut flatzra collocet ? fi igais morae e " 054 * [i 222 | Differtatio X.- L lethali vulnere fauciatur ; verüm & detta«- pell gonatbas , - fed quidnam fceleris patraverat jlid Jonathas , fcimus enim favum ta ntüm de* Qionis auditor , & is cui detrahitur , mifer& confodiuntur; eo tantüm difícrimine , quod u guü &(fe mellis, & quidem prohibitione pror- hu à ab omni excufaretur pia- is, in quem lingua detractrix virus, vene- Íusignorata, qu T. €ulo: curergó ut reus capitur qui cientet nümque fpargit , levius leditur , cum ne» d non deliquerat ? non capitur Jonas ; quia queat majus incurrere dilpendium , quàm í0« u melle labia delinierit , fed quia de prohibi: lius famz : cum detractor , & detractionis fir ti'ione admonitus Patri detraxit , ejus edi- auditor animz patiantur detrimentum ; De- ua&or (iquidem (ibi plurimum nocet , & tat &um, ut imprudens , nimisque feverum —— U venenum, quod in alium effandit , iterum carpens ,. & preceptum damnans , quó pater relorbet, nonadhonoris, fed anima intere al vir imprudens , fzvüsqueà c eteris habere: Vidiflis necionem ; graviter itidem hac lingua fer* bis tuf. Turbavit pater meus terram, pentina nocet audienti detractionem , in oif ipfi , quia illuminati funt oculi mei , £0 quàd guftaverim paululum de melle ifto. cujusaures, ut Bernardus loquitur, vene- ? num infunditur morciferum, tu 27. Minüs peccaverat deglutiendo mel , . Non folüm obfítrepente garritu dam- 29» Tu quàm eructando verba , quibus aufus fuit num hocce infertur, verüm & ipsá reticene [ atri detrahere, tamet(i leviüs deliquerit fa- tià; cum virtutes occultantur , quarum enar- E vum mellis deglutiendo ; reum tamen gra- vis fceleris fe con(tituit,. càüm verbailla pro- ratio plurimum poffet prodeffe : impeditur ad del tulit, quibus patris denigravit honorem ; enim tunc lingua filentio illud boni. incre- mentum ,. quod in alium derivaretur, — Ce- ii aufus enim fuit tacente reliquo populo pra- ciderat Ochozias per cancellos coenaculi fui s i ceprum patris imprudentie , nimiz leveri- ls tatis, ac temeritatis arguere Saulis prz- & cum graviter aegrotáret , nuntios ftatim mifit ad con(ulendum Beelzebub Deum Ac- hs ceptum apertis ulnis à toto fufceptum popu. lo à (uis domefticis à proprio filio abrodizur, -caron , num effet infirmitatis evafurus di» W Ícrimen ? priftinzque re(tituendus fanitati à P quia plerimque promptiores; audaciorésque fed Angelus de fummo c«elo in terras delap- Í funt familiariü linguz ad heri detrahendum honori; quàm exterorum, Piaculum fon (us Elie obviavit ,. quem juffit afcendere Ü in occuríum nuntiorum Regis Samariz , ad ' fuit favum degultáffe , fed crimed,füperioris Aü quos diceret effe Deum in líraél, eámque cífe las mandatum abrodiffe; ac imprudentiz, to- meritarísque redarguiffe , & ob id capitur con(ulendum , & pro falute Ochoziz rogan- u dum; eique precibus enixim fupplicandum ; Jonathas , mortíque addicitur ; càm enim e & non Beelzebub , & ob negle&tam veri Nu- bu teneretur paterna tueri mandata ; ejus pra- ceptum audacter fug;llavit , ilquecüm gra- minis fupplicationem injunxit Angelus E- h lie Thesbiti , ut nuntiis mortem indicaret viter Deus tuliffet , reum fuiffe, ac morte t dienum , oítendit , quo difceremus , quàm Othoziz, Rerversique nuntij Elie moe n Numini dilpliceat, & quàm grave fit fcelus nitu , qui à decumbente Ochczia ablegati fuerant in Áccaron , dixerunt, Fir oc- Regi 4.. Reg. honori prafertim fuperiorum detrahere. W /- Hinc ilia Theologorum commonis vox: curvit nobis, € dixit adunos: Ite, & revere Ie h 28, Peccatum detratiionis gravius efl furto , nec timini ad Regem , quimifit vós , & dicetis l ei? Hac dicit Dominu , nunquid quia non — tobatu id difficileelt, tantó fiquidem pia- f erat Deus in lfrael , mitis , wt confulatur €0 culum eít gravius , quó meliore bono ini- Beelzebub Deus Accaron? . ideirco de letiulo, qué alios privat, damnum enim tunc infert fuper quem afcendiflüi , mon defcendes ; fed p majus: longe autem nocentior eft nominis, üt tro , quiaut Ícite Sa- morte :orierí. quam nummifur, &la Cümque Ochozias merore. confe&tus 30. b eff nomen bonum ,. quáam., LO Iroverb, c, lomon: 4Meliu: LJ * lachrymis madidus, & in fqualore jacens ; 12, divitie multe fi igitur pluris fichonor , & congelle graviüs delinquit , reduces interrogiflet nuntios , cujus figurz, quäm divitize & habitus fuerit vir ille, qni ijsdem occurre- tu ejásque committit pi aculum , qui honori q rit, cujus atatis , ac virtutis; audiendum detrahit alteriüs, quàm qui ejus furripit di- D vitias: & licét hacc jactura fame grave fit eít , quid in Elia obfervaverint Regij Ex- ol damnum , $raviüs tamen adhuc nocet ipfa ploratores , nonvirum fpititu Dei pienum, j omnigena exornatum virtute exprefferunt ; detractio , quz veluti fulmen trifulcum uno & Serm. de iQtu tria innigïtxlethaha vulnera , Bernardo fed ut quendam bubulcum fpreverunt. ro- ice , ait. phetam , eümque lingua detractrice dixe- zripliei cu ; teíte: ubiloquens delingua derractr f fíod, runt virum effe pilofum , veftitu pelliceo ac« Numquidnon vipera eft lingua ifla : ferocif* cinctum. IN (ma planà , que tam letbaliter. tres inficit At illi dixerunt vir pilofus , &9 za- ná pellicea accintlus renibus , i rudi penni« 4 Reg s h atw uno. — Nunquid non lancea eft lingua s cillo non Eliz figuram , non viri Dei ima- ifla? profetl acutiffma s ut que tres pene- t grat i&du uno: nimirum lingua detrahenti- ginem, fed Agazonem, vel Satyrum mori- bus imbutum beiluinis, fylvisque interferas al um gladius eftacurus , non biceps, fedtri- 8v luti triplex illud innutritum pinxiffent , uti vividiori colore 6""[. r ceps , sítque propterea ve il Joabi fpiculum ; quo Abfolonem e quercüs vix potuiffent. Ergoónein Elia tot virtu- tibusexornato nil prorfus obfervárunt; quo el ramo pendulum incuríans confodit : (iqui - fuper cateros homines, vir Dei emineret ? d dem lingua detractrice non folum devtra&or hi ergóne Lingua ftoeno coércenda,ne quz verba ptofert verbera Hant. 223 ergöne prater pilofam cutem , zonämqüe colluvie unum decerpfit futculum olez , quo pelliceam , quibus vir rudis indicabatur , nil pacem proderet coelum inter , & terramini- aliud in Thesbite Elia viderunt , fi Prophe- tam , mundóque inftaurationem adgratula. ta abftemius erat ; pallorem certé in vultu retur. "Erudiantur ab alite homines non notárunt; fizelotes , gravitatem in verbis ; quisquilias , non cadaverum frufta , non fi coeleftibusaffuetus contemplationibus, la- rudera putrefcentia deferre , feu proferre chrymas in oculis; fiPropheta, ferenitatem linguá aliena probra , fed ramos feligere o« in fronte ; fi cultor virtutum , affabilitatem learum 5 quibus pacem promoveant , non Ws fimul, & majeftatem in toto vultu ; fize- diffidia commoveant ; difcant , vel Contices XURuPSCY ORs tate maturus , venerandam in albente capite Ícere , vel eatantüm proferre, quz alieno canitiem; fi peregrinus, "letritosin pedibus honori incrementum poteft adferre decoris , calceos ; fi denique vit Dei , ífummam in ver- non qua alienum nitorem poffunt infufcare ; bis , & moribus fanclitatem ; & tamen has imé fi inftructricem detrectant columbam, omnesreticuére virtutes , quarum enarratio corvum faltem fequantur , qui exulare ma- plurimum Eliz profuiffet ; maluerunt igi- luit ab Arca ; quàm in eam regredi, cum | tur tot inter virtutum nitores unam pilo- 19 frufto cadaveris , quo mundi firages , natu- rum ingluviem prodere , quá vir Dei digno- reque putrefcentis faniem oftenderet, fÍceretur à decumbente Ochozia: tametfíi effet j* Conduxerat. profuífis pecunijs Balach,, Elias vir Dei , plenüsque divino fpiritu , imó & ingenti fpeBalaamum , ut delfrale adhuc Satrape contemptim Eliam nudum obloqueretur , honorique Jacobi linguá des defcribunt virum , & inquiunt , vir occurrit traheret z.. fed vifis tentorijs Tribuum in ca- nobu pilofus , 6 Zona pellicea accintius re. ftris nonnifi in laudes erupit , & venenum uibus: nimirum viros garrientes de Prophe- detraclionis in neCtar vertit laudationis, in* tis , ac detractores miferat Ochozias , ut quiens ; Quam pulcbra zabernacula tua.» Num, ?:. Beelzebub coníuierent ,. eósque in aula e- jacob , 6 tentoria tua Ifrael ?. ur valles nutriverat , & propterea in Eiia perinde , nemorofe , ut borti juxta fluvios irrigui 2 ac in arbore pomis onuíla non fructus, fed ut tabernacula , qua fixit Dominu quaft folia obfervárunt, & refponium detulére O- Cedri prop? aquas. Quid ? quód Balaam choziz, quo in ipfo Rege morituro etiam aliàs vir ariola affuetus convicijs effütien. nuntorum detrahentium puniretur cemeri- dis ore draconis, hortos, & nemora ne- tas. Utinam non eflent qui, ut Ochozie Gtare , & rore irrigat Ifraelis ,^ probra re« nuntij ; ruditatem externi habitüs, cutísque ticet ; & cedrorum tantüm , hortorüme extimz tantüm proderent , omiffis virtuti- que meminit ? nímirum Balaam Afinz co« bus, quzintus florent : | vifo enim habitu mes , fataneque Difcipulus non potuit non facerdotis de ejus garriunt. ingluvie , pro- optiméloqui, cum de ipfo fuerat , & De- nuntiant rapinam : í1 eidem interfuerint co- us ipfebene locutus. At detra&lores linguse medenti eum abdomini fuo natom evulgant: gladio non facerdotum tentoria tuencur , fed & lumbos nonexplorant , qui tortaffis fzve- multiplici fciffu detra&tionis lacerant : pue Mi Mp ' riüsconítringuntur catenulisJinteamini ferro deat ipíos à columba non edoceri , nec COf* n fuppofito ; jejunia non obfervant; que to- vo cozquari , qui ne cogeretur putreícene * lerat ; preces , quas Deo fundit ; miffas tis fru(tum cadaveris referre ? exilium ab faciunt 5 virtutes , quas fummo ftudio ex- Arca naturz pratulit ignominig. Si obije colit , omninó pratereunt ; & qua obeffe cias, emifas ab Arca aves inflin&u naturz, potiüs , quàm prodeffe poffunt , evulgant : non duclu rationis ea praítitiffe , quzs in utinam deteriores, ac pejqres ipfis animanti- ijsdem laudantur, busnon eífent, ; Conceffum id volo, fed fimul ut te pudeat 5 id à te minime potfe j 31« Dimiferat No& columbam ex arca flu- philofophiam impetrare , quod vel ab ipfo &uante adhuc per cataclismum , exploratu: voluctum nebulone natura extor[it, " fus candore , G iunocentiá volucris, num Sed f1 non volucres , quadrupedes cer. 31» aquz diminuerentur , montiümque cacumi- té imitantur detraClores : refert Plinius ; L » 8. 54« na inciperent ccelo frui , non ampliüs aquis Camelum fitimexüncturum aliter potunon zur, biffor, obruta: fed columba cum cadavera tantüm, gaudere , nifi prius multipüäïpedum pro- €Ap, 1 8;- trabésque fluitantes inveniflet , maluit vacua culcatione turbatis laticibus commoti limi ad Neémum redire, quàm mundi probrum mixtione: nimirum füperbiens animal fuam in arcam referre. Potuiffet quidem fru- fibi ftrigofam corporis deformitatem non ftum aliquod cadaveris , aut faniem putre. ferens , à pellucido latice fluxo veluti à fcentis naturz fecum defefre , fed quia nil fpeculo reprafentari ; & obijcis mavult (i- boni , gratique id erat , inanis reverfa eít , tim aquá extinguerelimosà ; quàm fuam 4 R'g " & vacua : - cümque iterum fuerit emiffa , videre probrofitatem : Detra&tores cüm ut montiümque faftigia vidiffet , illuc perni- plurimum, homines fint nullius pretij , nul- ciffimo volatu fe contulit , ramámque roftro lo virtutis nitore circumfufi , nullo fcien- avulíit olez , quemadarcam deferret, — 4r tiarum decore ornati , fed prorías illiterati, e:»:(. ",' illa venit ad eum ad vejeram portans Yamum lurcones , nebulones, ficophante , viri. oliva virentibus folijs in ore [uo : nimirum que nauci ; idem videntur, quod Camelus ales innocens ex ingente rerum, tudc*rü'mqge agere,'hominum fiquidem proborum famam con» Ü 224 Difïertatïo Y* «t contumelijs, ac detraCtionibusnituntur ob- fer deterior etiam iedens cedes fpatgit dor otióque marceícens alienam dilacerat . fá- turbare , corámque nitorem obnubilare ,. 80l ne foli puteritur effe deformes , vitiorum mam , obnubilat claritatem ; an non quo- fia ccno inquigati4 ut minus fuas erubefcant vis.gladio pejor eft lingua , quz licét no maculas., nituntur alios quoque fuis foe- evaginata adhuc faevit , & vulnera infligit? EE At pa& Mi dare detraclionibus , ut formofi ipíi püten. hac fortaffis de caufa utrumquelabium vo- tür, -cüm cateros deformes, rugosósque luit natura rubore perfufum , 'ut oftende- d fo afferunt. .Phariízi eatenus Chriftum odio ret ante linguam detractoris .nil jacere in» eruentum. vü!* fuerunt profecuti - quia moribus, & vità diffimillis erat illis, fed proprias obtecturi Detractionibus /, qui affuevit, mor« ^ pot [v)t maculas eas per detractiones in Chriftum bum, contraxit fanatu perdifficilem ; fci- ejecerunt ; hinc ille Pharifeorum voces , té Siracides cap,. 23. ecclef. Homo a]ffue l tib potator eft ,. Sabbathum temerat., peffi- tus dn verbis improperi in omnibur diebus fuis non erudietur , — quia affuetudo inolita tot mis quibüsque fe fe aggregat; unde per d Píalmiítam ait, Qui vetribuunt mala pro alteram olet naturam , quam cum non exu- P/alm, 37, boni detrabebant mibi , quoniam feque- at, qui fedet , ideo detractor etiam fedens bar bonitatem. Pro eo ut me diigerent , adverfum fratrem fuum loquitur , 'nec pue pch detrabebant amtbi : hinc Chryfoftomus ho- tat fe alteri detrahere ; nec ullus eft , qui p mil.79. ad populum Antiochen, — Es bomo Íe detra&torem effe fateatur , dum re ipfa fio [iic ge venenum evomas afpidum. 4Homo es , alijs detrahit : & quia nos xgrotare nefci- "us , nec morbum indicanti credimus , ob fera ne fías : tibi facium esi 0s ,| uon ut mordeas , fedut nutriaris. , Quód fi in ideó nobis exhibita pharmaca fünt conteme fii feram quis degeneraverit , viperam íaltem ptui. . At vulnus gladio inflictum lingua: q imitetur , de qua D. Chryfoftomus : sa- detractricis vix medicas admittitmanus , & ld Iicap. 3; W Mattb- Ho- tura. viperarum talis efh , cim 'ü:omarde-' tametíi obligetur occultum , "manet tamen yil. 3, plerumque foeda. cicatrix. Qui Magno ü vit bominem flatim currit adaquam, quam ff non. inveniat , emoritur ? () quis aüenis Macedoni adulabatur, dicere confueverat z 6 auribus venenum inftillaverit detraclionis , fi quem hoítem habes , tibíque infenfum ; MT fi verbis incauté prolatis alienum candorem vel adverfum , convicijs , contumelif:que n DL infufcaverit , fi vox exciderit, quz alie« eum audàcter petas , qüia tametíi vulnera pam lzferit famam ; foncem flatim accurrat curet , cicatrix tamen manfaura fuperítitem ponitentiz , aquam eliciat lachrymarum , dabit feeditatem : quá femel eft animus fale lo ía imbutus opinione , difficülter eàm oblie ' áui ipfum poeniteat delicti, doleat detra- . xille, le(ronem refarciat , ablatum refti- terat : qui alteri graviter detrahit ; quam- d vis refipiícens centies fateatut , fe irà perci- W tuat ; fpondeat fe cautiorem futurum. tum , furore turbatum , talia dixiffe, & omnino inconfideraté verba illa protuliffe , di .Yv quz alteri damnum intulére; adhuc altiüs W haret primaopinio impreffaanimo , quàm ut ?Detratlor omni yferof deterior e- ea (tirpicüs convellatur. Contra ferpentis giam in ipfo fefforis etio, cum nihbil vi- moríus prafens eft alexipharmacum & fet« pente pulvis ; contra venenatum fcorpionis deiur agere ,. cades gladso lingue molitur , bl aculeum medela e(tfcorpionis oleum ; cone i non fu[o cruore nocentàs madidas ; fed proftstuo pudore virtutis tra rapidi canis moríum ejusdem canis pili J L proficué adhibentur: qui veró linguá lage ferates, duntur Dettactoris,nonnifi difficulter ab ea- l ; Unt tamen qui ita detra&idniöu*s affue- dem pote(ít lzíuscurari , & tametíi nitatue j . vére , ut nullo urgente fratri detra. vulnusabíiergere , & circumligare , ne ape hant 5 ex quibus ille fuit , quem Da: pareat , aliquid tamen femper remanet cícae tricis. j vid alloquens dixit : Sedens adver um fr a- Píalrn49«.— o tuum loquebaris." Nimirum, vel in ^. Sunt etiam àdeó in 'det*rahendo p(roxia 36. : ipfo (effioni s otio , ne prorfus nihil videre- mo vafri ; ut non vulnera videantur inílie frairem gladio lingna occidit ; gere interno prodeuntia ex odio , fed OÍcue 4 tur agete » rofufo non cruore innocentis , fed profti- lafigere amoris fymbola ; & eos acríüs per- Detrabentem f tuto pudore virtutis fedeus adverfum fra- fequebatur David inquiens, P fal; 301, grem tuum lequebaru : cüm federet , ju- fecretó proximo fuo , bunc perfequebar , ex l ulabat 5 cüm quiefceret honorem profter- gravitate fupplicij conijciamus criminis foe- nebat; cum otiaretur ceedes fpargebat omni ditatem , nullum enim vitium detra£tione I tigride pejor , cüm nec rigrides fedendo etiam occultainiquius : in domo enim Da« & leo ipfe furgat , cüm lace- í firan gulent , vidis nequior eft detradio , quàm avari- rat ; fulmen ipfum nunqua m cedit , nifi tia, & fuperbia , tametfi illa vitiorum fit cüm cadit ; & gladius nunquam vulnera in feecunda parens , & hzc ductrix , & ante- nifi evaginatus manu vibretut j & fignana : & quamvis clangulum detraheüs !fligit , carnife x ipfe non fedet , cüm perimit , fed nonnifi domefílicis ulcus detegat , adhuc flat , ut alius cadat ; folus detractor omni tamen , fi ulcus refricetur , novum infligi« tur I:;ï !.inguä frocnofcdörcicnda nequz verba pxofcrt,?c.rbera fiant. 2'29*,; tür ïrulnus , quod licéttoleretur, quía folis nuit in cineres, Aulicorum adumbra« domefticis innote(cit, adhuc tamen ladere tur invidia, GCodium ; fulget Aulicus ca« ROR definit ; nemo eft , qui zquo animo pite aureo prudens , argenteo pedctore fuas ferat ignominias publicé revelari , licét candidus , zre multiplex in offieijs , ferro patienter tulerit fratribus publicari, dome, pravalidus ; íed teftam unà cum ferro ge- à flicis aperiri. rit : torquetur domefticus famulus invidis . Si filius parenti obviet publica 'confof- percutitur hoc lapillo adminiftri ftatua , lu- 3* fo invia , curat ftatim in agro faucium tum percellitur, quod latebat, Princip vulneribus cadaver fepeliri: fed cur non evulgatur ; & cuncla flatuze metalla unà I^ M potiüsinhumatum deferit incampo , ut ejus cum lapfu ejusdem ditfolvuntur. arnibus fatientur corvi , avésque cceli ? nun- Uno apud Principem deteéto nevo ; $50 quid inhonoratius eft à vermibus ebulliene nec prudentia , nec fides , nec eloquentia , g tibus in corpore exedi; iníqualore, ac fce- nec robur, feu nec aureum caput , nec ar«- tore fepulchri putrefcere ; quàm aperto fub genteum pe&tus ampliüs in eo attenduntur , dio , & in fole ab aquilis non tam vorari , fed teíte pars minima lapillo homuncionia quàm in earundem ftomacho curari , ut fe» invidi , odiünm&jue innutrientis i&ta , to- peliatur ? fi voracium volucrum ftomaechus tum evertit fimulacrum : imó & ita evers ;s» proftrati cadaveris oppletur carnibus , an tit , ut ne locus ejus fuperfles hareat , ïx-? non nobilius nancifcitur tunc in aquil fto« nec ampliüs repariatur: & qui primos inter macho cadaver fepulchrum , quàm fi terrá Adminiítros fulgebat in aula, ftatim fit invi- ï obrutum putrefcat vermibus corrofum? cur fus , dejectus munere ; profciffus , pro- filius ene&tum patrem coli eripit avibus , turbatus ex aula. Sed quid in hac flatua quem fosdis tradat vorandum vermibus? quia ptegrandi , in hoc homine tanti nominig ícilicet non iniquo animo fert filius patris deprehenfum eít, quo corrueret ; an qui& £adaver ab ijs exedi , quos ipfummet pat. lutum geftaret ?. 1 luto non caruit , auro turit, Domefticifunt vermes, quia in ipfo tamen claruit, cum fublimis ftaret; fi for« cadavere nati , paítümque énadi ; exteri duit pede luto ,. enituit pe&tore argento s funt coeli volucres ; feetoris probrum prom- cur igitur ob modicum luti tota proífterni- ptiüs toleratur , i folis innote(cat dome(tie tur flatua , qua ornamento fuit aule , & €is , iniqué fi in exteros diffundi incipiat. tutamini Principi ? Aa teíla pedis aureuam Libentiüs finuntur cadavera vorari in Íqua- invafit caput , vel argentum infecit pectoe lore , fotoréque fepulchri à vermibus , ris ? non furrexit tefla in caput, nec lue quàm in ftomacho fepeliri aquilarum : vi« tum in pectus 5 fed lapillus , ne ftaret dentur cadavera in vermibus vorantibus po. x ftatua , e monte cecidit, & teftam percuf- tiüs propriam prolem lactare , quàm pati fit pedum , ut caput, & pectus concuteret 8 . €arnifices. Sin verà à vulturibus in campo lapis autem , ideó ftatuam dejecit , quia dilanientur fub fole.3 non curam putan- odio induruerat , & invidià volvebatur , tur pignorum exercere , fed dirum patrati fuit enim lapis ifle detractio nefcio cujus- Íceleris luere fupplicium : hinc fatiüs du: dam homuncionis , qui adminiflri probrum cunt homines , fuorum reliquias corporum Principi detulit. à domeítica depafci vermium famelica tur- Adeó difficile eft vulnera declinate des ba , quàm à voracibüs aéris avibus ab- trahentium , ut nec loricatum argento pe- fumio &us potisfit; ictus retundere, — Quid Chri- 38, Sunt tamen , qui non folàm clancu- fto innocentius , quid nobilius , cujus ca- . Juminangulo; fedetiam diffimulanter cum put fponía tefte aurum optimum , cujus laudes videntur texere probra conftruunr , peétus nonnifi interlilia creverat, & tamen & infidias cendunt ; videntur ungete , & Joann.4. Mirabantur homines, quiacum mordent ; & hi lapillum illum imitantur muliete loqueretur , licét non detraherent , fatalem , qui non caput, nonpeólus, non nec arguerent ; mirabantur camen , eó quia tibias ,. fed pedes duntaxat percuffit flatuz , loqueretur cum foernina ; quàd fi nec ipfo .Hicque lapis in JESUS potuit absque admiratione , nom j quz tamen tota corruit, aulis praefertim Principum devolvitur , eft dico Pharifzorum , & Scribarum , fed Di- fcipulorum loqui, qui ex virgine noverang enim qui adminiftrum , & ab intimis con- filis commendet , afferátque apud reg» eum natum : quomodo produécta à fummo nantem ejus nobilitatem , doólrinam, ca- fnane , ad meridiem , à meridie ad noctera Pfll; 10, pacitatem , prudentiam ; & (unt nobilio- càm fominis colloquia , detrahentium da« clinabunt murmura? non enim Chiriílus fa« ra metalla , quibus conflatur hac ftatua ; mox lapillus luteos impingit in pedes, de- bulabatur in templo , ubi preces funt Deo z fundende, noniníeceflu, nec a ulo, übà fectum detegit ,ejus Ícilicet pronitatem in divulgandis confilijs : & illicó concuffa in fama pudoris citó decoloratur ; d palam , pede ítatua tota corruit , & tota encoe & juxta puteum , ut aqua omnem abfter- miorum precedens narratio unius comme- geret pravam fufpicionem ; & quidem moratione vitij perijt: ftabat mole Íua prae- non alios mifcuit. cum feemina fermones , . grandis ftatua , quamvis ex parte fictilis, quàm de patris adoratione in fpiritu , rue dem in - íed lapilli i&ta in. pede fi&ili collapfa &va» Gruebat fosminam ; Ícript uras apeä E ricbat , ; Verani de Affcilibiu Qom, I U 226 Differtatio X, u riebat , & tamen Chri(li fermo ium mue ceatur : contumelia gnim; ait Ciceto , f na liere admirationem etiam in Difcipulis exe perulantis jatietur ,. convicium nomina- tot citavit, Ut inde conijciamus ; quàm pro- tur., fin facetius urbanitas dicitur ; hine 4* [,"74 5 0f i ni fint homines ad perperam, de alijs cogi» Fridericus I1I, Imperator referente /Enea TTR d tandum, Sed f1 fuerunt admirati, cur Sa-. r Sylvio /ib, 1. cum plura in fe deprehendif- maritanam illam non fcortum potiüs , quàm fet jactata convicia fuos converfus ad pro» * qiu lg , [ fimpliciter mulierem dixerunt ? an quia ex ceres, dixit, non miror, quia me non latet, E fcorto in foeminam pudici(fimam converfa Principes quafi fignum ad fagittas vulgi ex« . d jam fuerat , cüm primüm loquentem , ac pofitos ? & pracelías turres fulminibuag inftruentem coepit Magiftrum Chriítum au- obnoxias effe. Id tamen vertitur Princi* pof vl dire? An quia Difcipuli prze modeftia aufi pibus laudi;convicia, & detractiones contem-« non funt in vultum foeminz afpectum inij- nere ; quia id ipforum virtutem indicat. Ne- f?ri cere , nec fucatos ejus intueri oculos, fed que pregrandes animihos curant muícarum us ni tantüm ex habita foeminam agnovére ? & Toríus , talis fuit Ludovicus XII. Gallo« , nihilominus licét non fcortum ; fed mulie- f" rum Rex , qui Carolo VIII, etiamnum fu» rem efle putaverint , adhuc mirari non de- perítite multis laceffitus contumelijs , cum ní n ftitére , eo quia cüm muliere Samaritana Carolo vità functo Regni adijflet haeredita- eorum Magifter loqueretur. Sed. f1 mirati tem , conviciatores ítatim fugæ,beneücio K . fuerunt Difcipuli , poffumus & nos mira- fibi confuluére 3 quos tamen Ludovicus eu fi, non tamen quod feeminam fuerit allo- * fciverat Íponté fua eos revocavit, ut impunes veni« älm cutus ; fed quia taliter locutus * rent , fatebatur in folio fedens perfonam It enim Chriítus , fe adoratum iri à muliere, prorífus exuiffe privati , G ipfosnon inRe- e fi ejus vitam , ac fcelera , quibus inficieba- gem , fed in privatum convicia fuiffe eja« h tur , ei aperuiffet : noverat fe fpernen» culatos , quz ficut Regem non tetigerunt ; p dum à foemina effe , fi aquam priüs ab ipfa nec debet Rex illa curare , neque ulciíci, W expofteret : fi hec Chriítam non latuére 5 Viri Principes ; quíque pragrandem nacti «ur ergo aquam priüs popofcit , eductu- funt animum , convicia perinde , ac ranae h rus poítea in lucem , qua intus in animo rum coaxantium clamores flocci faciunt, ii fa:mina volveret , & qua in corde fecreta obtegeret ? quia fitiebat Chriftus non tam Num vero convicium liceat retorquere 42« in conviciatorem ? non defuerunt ex priícis - d for aquam foeeminge , quàm ejusdem detrahen- u hominibus ; qui id prafliterint, ficDioge- tis contumelias ; pribs illudi voluit , ut nes hac in re plené edoctus à quodam calvo À h virtutem exerceret ; fpiritum pafceret, po- convicijs petitus extorfit ; Tib coutumeliam Lj - ftea patientia fatur , Prophete defunctus eít officio ; ut nos edoceret animi avidiüs non dico , fed capillos tuos fummis debeo lau- j dibia excipere ,. quüd malam fciverint cal- [ fitire vittutes , quàm corporis folatia : a- vam effugere , cümque eidem alius objecif- n quam petierat à fcemina , fed ut felle con- fet , quód falfam fignáffet monetam ; repo* K viciorum priüs potaretur ; & mox virtutis fuit iple: fateor , tempus fuiffe , quód talis h documenta daturus , felle pocatus ; nectat porrexit pincezna, jam pridem eram, qualis es tü nunc : fed doleo;quia qualis nunc fum ego, tu nunquam profectó es futurus, Scimus Chryfippum H ab improbo quodam pluribus exoneratum - 50 VIQ $m q) E. convicijs repofuifle : optimé quidem dixiffe, ln | Linguainfraemnts non folim ;läirzz- eó quia nihil eorum , quz in conviciante p! erant , tacuerit ; Ídque procul dubio perinde & ionibus , verum etiam comvicijs , & l Pre- fuit , ac falfam potionem porrigenti ex eo« [ derifionibus odium excitat in pufillis, dem poculo propinare. Anacharfis etiam gmnde: verü animi ,. non pluri. convicia.s j cuidam Attico exprobranti , quod natus in (aciumnt , quam ranarum coaxantium ? Scithia effet , ftatim retorfit, non diffiteor pa- ámportunos clame- ttiam effe mihi probro , fed fateor te prob. ?1 fff.f. / rum effe patrize, Qintus Optimius vir con- T. 1 On d&.tra&ionibus tantüm , fed etiam fularis virum uxorium convicio pupugit,cum L/ eum rogaverit, ut cum fualana , & colload convicijs odium lingua excitat ; eít d fiquidem convicium peffimz matris ipfum veniret. Ü pejor filius ; contumelia hujus fcbolis pa- Verüm virtutis cultor ab hfsc,e fe re- 43. t rens hoc gaudet feetu deformi: ídque inter- torfionibus abílinet , mavult ex fellea con- L eft difcriminis detractionem inter , & con- viciantium lingua favum decerpere virtu- 4^ 3,2. 4 73, Vicium , quia ut docet D, Thomas, Con- tis , eámque exercere prudenti filentío, p art, l, viciator manifeíté contra aliquem loquitur j prefertim cum lex Chriíli fit , ut pere K detrador occulté ; ille honori, hic fame cutienti unam ex noftris maxillis alteram It patienter porrigamus. derogat ,. & quidem convicium frequens Sí quis te per. Matth, 5. h inter homines vitium eíh familiarius ; . nil culferit im dexteram maxillam tuam , ?£€- *fv ' * enim promptiüs , " quàm in omnes convi- be illi, €9 alteram. | Conviciatolerare , qui fi €ijs ; ac diclerijs invehi ; nifi lingua coét- neícit, virtutem exer;ere nondum edidicit « di : Annde' Qul Lingua froeno cQärcenda, ne qua verba profcrt,verbera fiant.227 unde hominis Chriftiani eftjnon folàüm abíti- tulantiüs»ca-chinnatur,cüm redarguitur. Dig- nereà convicijs, fed neque in fe vibrata re» nofcuntur autem Derifores tribus,quibus in- Orat. tón« torquere : fcité GregoriusNiffenus. .De- figniuntur coloribus, Sufpicimus in nube rorida, folisque oppofitu iridem pingi «ro- ira Eunoe decus efl vira prudenti non fronte (erenas miuin, animáque tranquillo conviciantem audire» j ceo , purpureo, vitidique colore; & fi£abu« M liscredimus,aurum jacit negleCtos in fontesz fed adea , qua dicuntur convicia retorquere. Imó non íolüm Chriftianis , verüm & ipfis perinde derifores trino folent colore digno» fciycroceo fcilicet fplendore,lucisque emulo, Ethnicis , cultoribüsque idololatrize vifum quia derifores, nec terra parcunt , nec coclo , eft indecorum , acturpeyconviciatorum non poffe verba tolerare , quze aératantüm mo- nec Deo , quilucem habitat inacceffibilem: viriditerrz haud diffimili ; & eos indicat ; vent,non verbera funt, quae vulnere corpus feriant. Hinc Demofthenes Atticz eloquen- qui etiamnum fuper(tites terram incolunt , L tiz Magilter convicijs laceffitus dixit : com- fiántque deri(ionibus obnoxij : demum pur* pureo,ac igneo , quia hic color defignat mittor in certamen , in quo qui fuperior evae ferit sinferior est, & qui vicerit ,uitius : quia linguas ipías deriforum extendi usquead pia- culares flammas , cüm nec fepultis derifor nimirum animi prodit imbecillitatem tole* randi conviciaimpotentia, ANonenim cone parcat, nec ipfos Manes manere finat in quie- Sed odio tam acri Deus hos derifores vicia minüs interunt convicianti damnum , ut te, profequitur , ut eos nec in rebus leviffimis, enim jaculum, fi in folidum quid inciderit, interdum retorquetur in 1pfum mittencem , neque in pueris ; & balbutiente adhuc atate toleret, Elifeusirrifusà pueris horribili poe- ita convicium in virum fortem emiffum in eamittentem recidit , & aathorem ferit. na vindicatur,loquitur textus de Elifeo : eríss» Reg. 44p. '4( p2 44 . Quinimo convicium , quod ut obeffet que a[cenderet per viam , pueri parvi egre[f fant de civitate , & alludebaut es dtcenices 2 -prolatam fuit ,interdum etiam prode!*, per- indeac telum illud ab hofte eciflum contra afcende calve , afcende calve , &fc, egreflique | 'Teífalum Prometheum ad ejüs internecio» funtduo urfi de faltu.( quafi duoccarnifices ) & lacerárunt ex eis quadraginta dnos pue- nem ; emiíit holtis ab arcu fagittam ; vule nüsque inflixit Promethei pe&tori , fed eo rOs pravos parvos , qui vix fari coeperant ; adeó ut nec apfa tenella zetas pueros illos à h profíus 1n loco ubi iatus humor putreícens : tam rigidofubtraxerit fupplicio. . foras per vulnüs exilijt ," nimirum diffecto - Non homiuis tantüm , ded & Numinis 46- tubure fanitati fuitreítitutus; perijffec, miti hoftis vulius inflixitfec: ita per(zpe in con- 6dium excitat lingua convicians cortra con« vicio obtingit , per iracundiam ab inimico viciantes , qui raro impunevirorum infigni« profercur animi vitiumyfortaffis ignotam;de- um prafercim Principum mores, jocislegi- - anus 1xfifle mordacibus. iNon enim convie tegitur,& fanatur : quisque prudens , fi alceri obviet «þüendenzi lütum , quod veti adhz- ciantes poffunt fibi femper polliceri Antigo- . num. qui cum manipulares duos pro regio ret , monitionem non egro fert animo s Íed fronte ferena maculasabílergit: vir pro- tabernaculo excubantes , audiviffet Regis fui fatta criminantes fuccuffo leviter aulzeo , eos dens non -convincianti irafcitur , fed ffi manfueté zequé , ac modeflé monuit, ut lon« quid in (e deprehendit virtuti diffonum cor« rigere adnititur, & deformitatem abiter- giüs abfcederent , ne ab ipfo Rege audiren* tur: neque femper Cacfari Auguíto obviant; ï Sermon, dé gere, re&te Bafilius nobiscon [j temptum fua- det conviciorum inquiens * ft mibi credis in quemcum Timagines quidam varia pet Ir, circulos fcomata conjeciffet , 'eum benigné probra , coutumelidsque minimé curabis. monuit Imperator ,ut impofterum modera. Ille te obfcurum , mullissque effimationis qecabit , tu terram, teac cinereme[fe dicas. tiüslinguáuteretur, n iramproniorfems qaando enim verborum contumelia zenta- per e(t Majeftas Principum, cum à nebulo* rí,cxiftima periculum de te fieri , an Deo per nibus , & ficophanus convicijs pungitur 2 patientiam adbareas , anper iram in adver- habétque Princeps ad hujusmodi convicia Nam 2 duobus alte- expioranda emilífitios oculos , aurésque mil« farij partes inclines, yum procul dubio confequeris ,. aut inimi- le , quibusubiqueadeft , hominümque cire culis fe ie interferit , cauponis infidet cum eum tue confuetudimis exemplo mitvorem red- des 5 wvel certà f de]pexeris acrins sllum win- dicacibus , & in intima quaque irrepit ze g. dicabit, — Quid enim adver[ario durius e[fe dium penetralia, quatenus habet ipfe de- latores fuos , genus nimirum hominum pubs potest , quàam ie antmo gerere contumeljs Jl omnibus [uperiorem.s. lico experturn exitio , ut olim fub Tiberio Caíare veluti triumphos egit : ut enim de 4 f* Derifionibus itidem odiaexcitantur,funt 'Tiberio ait Sue:onius : ANeimi Delatorum pletumque deridentium lingua delperate petulantize , ea fiquidem eft deridentislingu fides abrogata ,. omme crimen pro. capitals veceprum etiam. populorum , fimplicimque indoles, ut quó eam plüs redargueris , eó verborum Seneca lib, 3. :de benefic. cap. 26. plus rideat , ac illudat : hinc monet Salo- ait : Sub Tiberio Cajare fuit accuJandi fre- atb j Troverb, 9. mon, — Noli arguere deriforem , ne oderit te quens , & penà publica vabies , que omni ci« ficut enim ccenum eó plus feetet , quó magis . dimovetur, & perinde acignis maxime ardet, vili éello gravius togatam civitatem confe « cum excutitur ; ita derifor acriüs favit, & pe« cit, — Excipicbatur ebriorum [ermo » fimpii- fit:r ! Verani de Affeidsbus Tom. 1i, E.f: Diferati X.... E ^X 3 228 ql eiter jomnï:'wh ; nil tutum erat,.— Objetum trahete, veletiam utrique ,nbcere,: idenim j efl Po&ta , quàd intragedia Agamemnonem intereft difcriminisinter utrumque , utlon- ji gé gravius (it famam lzdere , quàm honori nv probris lacefffet 5 objectum eft & bifforico, uod Brutum, Caffimque ultimos Romano. detrahere:: eft.enim fama longé majus bo- Ü rum dixifftt , 6 quidem [criptia abolitàs lefa num , quàm honor, & per injuriam , qua V majeflatis Rei fuerunt. Utinam noftro fz- fama lzditur acerbior infligituraculeus: & 4 culo in principum aulis adaures magnatum. inter hujusmodi perniciofiffimas injurias [ clandeftini, verfutique rumigeruli , quietis Principem occupat fedem infamatio perim- ïUo turbatores abalijsnon deferrent prolata con* pactionem falfi criminis ; hzc enim pro- i vicia ad Principis odium contraconviciantes. prié calumnia dicitur ; qua.czteris linguae excitandum , & nonnunquam ad totam au- aculeis nocentior , lethalius infligit vulnus £ [ lam fus, déque evertendam : innumera pro» ea.eft calumniatoris indoles , ut incrimen pemodum poffent exempla hic congeri , quee omnia vocet, tametíi nihil probet; quód- que deterius ,. fi quidpiam de altero boni tamen fatius eft filentio praterire , càm quo- E tidianum experimentum id clariàs doceat: audiat, tonc lingua caret , ne clareat alte- funt hujusmodi delatores inftar cucurbitu: rius virtus ; nullum profert verbum ; fed utfert pareemia, Zfreopagita efl taciturnior, larum peffimum & carnehumorem fugenti» ïf um: etenim quidquid , velin fpeciemnoce: càm é converío , fi quid mali artipiat, au- re poffe exiftimant, ad fe trahunt: nil nifi. diátque;illicó incjus narratione labia dilatet , & plenam texat iliadem, & fufiffimam ad- noxij aulici hi delatores exugunt ab alijs , [ quod convehant ad Principum autes, G ut ducat Odyleam , addens, qua non audivits & ea eblaterando omnibusinculcet, ut alie- plarimum ex alienis malis aliquid aucupaturi t! F.voris, cüm careant ipfi eo virtutum hone- num probrum evulgetur , ornnibüsque inno- ftar £5 ^ ento , quo habeantur commendabiles. tefcat : eh quid boni in lingua detra&lrice no- | Id naturz corruptz vitio datur., ut gaudeat tari potelt 2 cüm tunc bené tantüm loqui fibi videatur, cüm malé , imó & peffimelo- quis ,clangulum cum plena fufpicione audit L j & verm Iv inationes . aures tunc perinde calume quitur, niis faavitertitillantur , ac ft pennis «onfri« Gnaviter equé, ac graviter larvam de- 49* earentut. traxit detraétori Divus Bernardus , cum 47 Adeb noxiafunt, qu& lingüa prava ex- dixit in ejus lingua tartareum feffitate ho« citetodia, utnon privati duntaxat homines flem , qui tanquam leo rugiens circuir, & * E;;/EO l- perjerint , verüm & familiz integre fuerint quarens , quem. devoret Lj linguá potiffi- fubverfze , imó & civitates funditus everíz; mum utitur Detractoris, quia nil aptius parrámque in liberos , fratrum in germanos, H damno hominibus inferendo ipsá linguá ; Pji.üäz' liberorum i n parentes , amicorum in Íocios que tefíte Auguítino, Nen frufira in udo InPfal, 38 futor fuerit exitialis excitatus : & nullum ef , quia facilé labirur : ideóque detractor füit in mundoinítrumentum nulla lues, nul- Doemoni (imillimus effe dicitur , cüm omnia lásquegladius, quitot mala invexerit , ficut circumeat , penetret , quaerens, quos lz- lingua: hecenim fallax, & mendax , velin- dat : nullus Venator folicitiüs fylvas percur- iplo mundi exordio protoparentes ejecit à rit , campósque circumit feram rapturus , culmine terrenafelicitatis , totümque cor« ficuc Detractor loca omnia perlufftat , ut f rupithumanum genus , cum ferpens efum nocendi anías inveniat , ut ícitédixerit Da» vid. In circuitu impá ( (eu. detractores ) períaafit Eva pomivetiti, fimülque Numi- Pfaim. X r. ni detraxit , cui pares homines edixit, cüm ambulant , in orbem femper eunt, redeünt- dixit mulieriz Eritée ficut Dij feientes bonum, que centies una die , rumufculum audituri, & malum : malé carprum malum momordit quem deprehendant , & per auxefes futori- mulier, fed malorum omnium plenam iiia- bus , fartoribus, tonforibus enarrent, in- dem deglutivit ; & unicus interdicti pomi eulcent : totam pervagantur urbem , plateas, moríus in cumulum omnium calamitatum vicos, fores,compita, omnia de omnibus per- mundum detrufit. Quis linguam non vo- cunctando , im& & ipía ingrediuntur afcete» cet Pandora pixidem , cümex ipfa tor fcele- ria , omnésqueangulos perluftrant, omnia e- verrunt, rimantürque ; in omnia oculos jaci. rurn portenta, & fupplicia, tot morbi cor- rumpentes ; dolores lancinantes , bella fan» unt, de omnibus inquifituri ; alienas invefti- gant infirmitates, non ut eis medeantur , fed uinem fundentia , peítes homines interi- mentes proruperint: hinc enim ruunt é cce- ut opportuné in proprium commodum , & a. lotonitrua, micant fulgetra , decidunt gran- liorum perniciem ijsdem abutantur ; erigune dines , debacchantur procella ; turbines , türque ipfi aliorum ruinis , & fcarabzos imi- tantes,nunchis,nunc iílis equinis excrementis fulguta, & fülmina , quia linguá ferpens fuafit Evee pomi efum , quem mulier viro infident ad fui incrementum;eósque crocitan. E tes caliginofa nigredine corvos diceres cada. D perfuaüt. Canj, ^ Nullum in homine membrum linguá vera putrefcentia quaritantes; non apes argu- 4 o detetius (i prava fit , (i alteri nocere inten- mentoías florum gremio infidentes , meilis dulcedinem lecture . cum aliena dunta. In Manual. dat ; fcité Nicetas : Nibilbabet natura bu- V mana linguá calumniatrice deterius, — Po-. Xat vitia depromant 5 quibus videntur Eomitnentar Numer,lib 5, tefthae vel famam ladere ; vel honori de- deleclari ; pratermiffis virtutum floribus, - quos " Lingugfro&no coércenda,.ne qug: verba profert,verbera fiant. 229 quos inaliis faftidiunt:. Argos affereres cene antur; ton(is tamen, & lotis, afcendentibiis- toculos, ut fingula videant ; & veluti Arde« que , ac fecundis: fivetba tondantur fi liónes curiofitate, & malignitate ducti mi- purgentur, fi in iisdem omnes contundan- nus fuípicaces difcutiunt,quos prodant;ever- tr aculei, fi fcecunda fuerint, ut aliis pro fint, & nulli obíint, tunc grata funt Deo: & tántque oblatá fibiocca(ione : quz enim pra- va, vitifsque affinia viderint, vel audierint, hac fortaífis de caufa,quamvis priüs fpe&ten- E alta reponunt mente; perinde ac tela futuro tur labiain ore , quàm dentes; fponfa tamen - tefervanda bello, priüs. dentes, quàm labia laudavit, Gutros jo. Detractioni affine eft convicium , feu que tardiüs dulcedinem comimendavit elo« impudensalienz famze laceratio: eo tantüm quii? utdifceremus ambo lingus repagulal dentes, &labia fupra eloquii duicedimem à difcrimine diffociantur detractio, & convi- E cium ; quiailla clanculum famam imminuit. coelefti fponfo adamari: & ex iplis repague alienam ; hoc veró. aperté, quod proinde lis , quz duriora íunt ampliori laudum ex- — cipi ftipendio: dentes enim labiis duriores homini lzfo videtur magis injurium; eftque convicium impudens alienz famz laceratio, gregibus pariantur , & labia nonnifi vittis | & nulli crebrioribus impetuntur conviciis , aquipatantur; quia quà durior eft obex,eó eít fortior, aptiórque eloquii co&rcenda ex« quàm qui prz aliis vel natura, vel fortunz, vel gratiz eminent donis ; hi fiquidem per- fuperantiz. - inde ac fignum ad fagittas. videntur expo- Sedquid? quàdanteafores verborum, $3- i. ^ fiti : turres editiores , montiimque przcel- rüborem zque labiorum ;ac candorem den- i fa cacumina fulmina feriunt , cum humilia tium ju(fit naturá veluti vigiles milites exe cübare? an ne verba inde prodeunüa can« " tc&a, vallésque demiffas pretereant ; vec rà m cüm fint convicia contemptibilia, non dore careant fimplicitatis; néc rubore vee aliud merentur nifi contemptum, tunc vires recundiz ? Ita eft: tunceloquium eft dulce, deperdunt, cumv.inc'ipkiunt contemptui ha- ejüsque dulcedo à fponfo laudatur , coclefti- L 5 beri, que Iponfo eit gratior, fi procedat ex candore ao ; L2(ioni famze violätio fuccedit hono« dentium, & labiorum verecundiá, feu fi ver« ba à lingua prolata fimplicia fint, & nemini ^ 4 E2 tis, éftque crimen nomine indigitatum con- tumeliz , có quia alterius honor non prote« obünt, & rofarum purpuram prafeferant, [ ratut absque contemptu , à quo propterea quáéxercitio charitatis profint. — Ps;t4 coc- contumelia audit,& nofii(i tetrisadumbratur cinea labia tua. Motiseft,coccum bis tingi, Epif, 17 coloribus , eftenim ex Paulino ; Jpportu- quia femel verecundià animum imbuiffe,for, taífis non fufficit , quia cüm fit rubedo ve, num wacuiculicus . inurmur ; ex Synefio recundiz color pr& ceteris in àdolefcenti« Epill. 44. Cmaedorum fufurrus : ex Pindaro, / Vulpium gannitus : ex Chryfoftomo homil. bus, & fponfis gratus, tunc etiam eft Deo Illpflja D ] 2, Scarabeorum [ouitua, garritus Sataue ? gratior, f1 geminetur ; & ideó labia, qua geminantur, vittz comparanturcoccineg, & d .en quibus pigmientis hocce delineetur vi- tium; qui igitur conviciis, maledictis, ca. eloquium geminatum;hunc à labiis, quod el mutuavit colorem , dulce effatur à fponfa, fe lumniis, & contumeliis effutiendis ftudent hos dixeris Mitridatis difcipulos,qui nonnifi eloquium tuum dulce: (cd cur fponfuscx eo, venenis pafcuntur, ut aliis noceant. quod laudaverit in fponfa labia, fermonem t f? ne euamcommendet ; & nonitacüm commen. al Froenum igitur injiciatur linguz , . ipa nos dejiciat in tot vitiorum probra: fi. diffet oculos fponfz ; oculorum nonlaudet 1 ) ffin i cut lifigua nullo repagulo coércita,licet fine peripicacitatem ? car eloquium labiorum LI dulce dicitur ; & intuitus oculorum non prz- dente mordet, fine gladio ferit)fine telo vul* n nus infligits ita fi prudentia frcno compe- dicatur amabilis? anquia loqui interdum li« 'L] ceat,imó & neceffarium fit, fi aliis velimus Ícatur, & filentio cultodiatur, ünonnifl lau. ». prodeífe, eósque inftruere; &oculisevagari des promeretur; qua de caufa fponfus Cant. 15 cap. 4. labia, & eloquium. commendavit fine culpa vix aliquando liceat ? promptiüs it. enim per oculos,quàm peros venenum hau« fponfe ; ait vita cecctnea labia tua , & e- [«] Sed cur fponfus dul- rimus, quo corrumpimur., & loquium tuum dulce, 1moó funtoculi naturales quidam animi cedinem laudaturus eloquii, non linguam; K$'4- j fed tantüm labia commendat. fponíz, quia euniculi, per quos expugnamur , ut ait Sal- Lib. 3. de Provid- : nimirum non quz lingua verba profert , fed vianus, ubi vocat oculos naturales quosdam | animi cuniculos: ficut in obfidione muni* d . qua cohibec , íunt Deogratiora; quia tunc 4* fi verba emittantur , quia froeno coércita tiffimsz arcis ducto cuniculo ad. propugna, f prudentize nil adfe runt nocumenti , fed fua- cula, fit reílicula pulveris cormentarii , du- citárque in lineam ad . prafidii fundamen- m vius.aures demulcent ; hinc non labia tan- u tàm, fed cumülauüs , & ipfos dentes com- tum ; neque ignec applicito ftatim evertitur ifle CAnDL 4 mendavit fus fpon(e ; Denzes tui ficut gre- propugnaculum; fed paulatim flamma ferpit, & exigui fomitis continuationeinnutrita tan, h &t s toufarum , qua . afcenderunt de lavacro , lje llis fatibus , 6 flerilis non efl in- dem ad confarcinatum in. fpecu tormenta- omnes geme lis ger e05: verba igitur tunc commendatio» rium pulverem appellit, cti delatum com- municat ignem ; qui incrementa fübiens ex ra. nem merentur cumn duplici coércita labio- ubctiori tormentarii pulveris pabulo, pro« if rum, & dentium repagulo gregibus. aífocie F j $ - Pugna- Diflertatio X, w 230 pugnaculum evertit , fo!u'm quatit,& herri- fum viderit, ex cujus ore gladius erumperctu*; fico fonitu arcem fubvertit , faxa , trabése utrinque acutus; nulle tamen fluunt fane guinisgutte , nec manu vibratus fulgurat ; que furfum evibrat; quafi telo trifulco "- -*.-.» N Poétici Jovis, vel inmanium gigantum vio« fed ftipatus micantibus candelabris fplendet; imó ftillat multum mellis, cum fponfus ít* lentiori conatu Acroceraunia convelleren« tut, Parem huic dixerim cuniculo exi- leat armatus, ne vulnera infligat , fed amo- ris telo ofculafigat: hinc etiam fponfz ver- miz pulchritudinis formam , prafertim in fomina: hzcenim per oculos, veluti animi ba laudantur, quia mellea$ elogmium tuum dulce ; vel ut interpretantur Septuaginta e/2» cuniculos fubiens, fi afpectüs continuatione; quium tuum decorums quiafermo linguz nt igneo fomite, ardor ipfe cupiditatis inti- mam pervenerit in arcem , enorme, ac exi- prudentiz froeno coércite, non dulcis.tane tiale ibi excitat incendium, cujus fumo, caca tüm effe debet, fedetiam decorus, ac hone» caligine menscircumfufa à fua re&tz rationis ftus:quia (i dulcis, & vanus fuerit venenum difuellitur fede; divinze gratize propugnaculü fpargit dulcedine infperfum, quà promptiüs evertitur, ruüntque parietes diffipata con- ad interitum deglutiatur; ficut verbedulci, & decoro, feu honeíto educimur éfepulchro fcientiz : hunc fentiit cuniculum David; qvi cum fomno meridiano fe recreáffet, auram peccati; ita verbo dulci, fed vano in cloacam capturus liberiorem deambulavit in folario omnium fcelerum facilé perducimur , vene« num unà cum verbis haurimus. . regii palatii, cümque oculos curiofiüs cir- j5, D,Rekc H xo cumegiffet: vidit mulierem fe lavantem ex Cum mulier ZEgyptia eftu. deperiret adver[o, nimirum ut acuté $, Auguftinus /s impudico adolefcentem Jofephum, non eum P[alm.50. mulier erat longà , libido prope: largioribus folicitavit promiffis, non fucata infidebat aquis mulier eminus ; cominus fpe inflexit, non muneribus emollivit , fed n unam prz c&teris mulier machinam admo»« libido ignes accendebat ; jecit afpectus in fpeciofam mulierem pellucidis fe lavantem vit expugnatura adolefcentis pudicitiam , quam rébatur caterarum validifimam : fuit laticibus; (ed David ignem é fonte illo haufit; radius ab aqua illa exiluit , & cum radio ful- autem hic aries (ermo dulcis, fed vanus; ta» bulari cum adolefcente mulier concupifcene gur , cum fulgure amoris impudici telum, quo ictus cecidit ad mulieris afpectum, qui ti calore percitafrequentiüs ceepit: verbis ufa fuit blandioribus ; Huwjuscemodi verbés Genes,so, vi&tor fleterat, proftraverátque leones in cam per fingulos dies loquebatur ,. & mulier o« po, urfos in' f)flva, & Goliathum in valle. lefla erat adolefcenti: &$ ille recufabat ffu- y $5 Oculi nifi fu&rint columbz , ut illi prum: quamvis ZEgyptia ceco amore lipiret; f fponíz; bafilifci induunt naturam ; vene- adhucvidit ad expugnandam pudicitiam nul, lum effe dulci, vanóqueeloquio arietem for» Ü num fundunt, vel hauriunt: íecus fermo Y fi & lingua prodierit prudentiz frceno co- tiorem, quem totius orbis illecebrae non fle- £ &rcita favos mellis diftillat cum . vetba pro- xiffent,lingua eloquio frosno haud coércite honeftatis,arbitrata eft poffe profterni : & gl fert ; unde fponfus alloquens fponfam vo- v cat melleaejus verba : elequium tuum dulce: fortáffis hac de caufaà Poétis omni pené in» ftrumento tum corporis, tum potentize dee hinc mel, & lac, fub lingua coeleftis fponfi, & quamvis Dei verbum gladius eífe dicatur, ftitutus amor fingitur, G pingitur, cecus € non tamen ferreus, fed melleus: mellenon fcilicet, inops, & nudus, non tamen elinguis; ferro vulneratur cor; dulcedo cufpis eft; & quia fi una ei fuperfit eloquentia, fatis eft ut ti fi cor infli&ta fufcipit vulnera, non funt ad triumpbet, quia ut fcité S. Valerianus Nici- necem inferendam,íed vitam promóvendam; enfis Epifcopus, & Cemelienfis gdotescunque Horjil, €. P Wf non ad fanguinem fundendum ; fed ad gra- dulcivoce mulceturv auditus,ad turpe fa- j TET vitqtur a[pectus, tiam infundendam 5 & licét Joannes fpon- u Q V ( Ti p — / 7 - 2 E ! ^L $ Y t 77 AE j f 4 P. v K N .- ^f ((f 2 d te E - Q LA 3 :'SMM "nh.m, äïh — W ; 3 n hs w Á Q z 'x AA h ]» D LA NÀ $ QA j j Q oO N W d at l Ht od AC i a h 2 U 4l N u !f ia N A s - li T ? .»] N DN E o;,g/ b 5 *.-; N E P -',-('V w ! 3 Uj DIS- *4) i, , E - (231) æä m * TET dR x TET o cfoego ede epeeocdoeqoopo co af ega g ctio o d of cfoc MeepME etoe &x; (;; Eï E VAREERERN RCR E REO ESRGRRER GNNG z . DISSERTATIO XI. Affectus Defiderii quid,& quotuplex fit: i r ejus cauíz excitantes, acre- | cxp epduntu mittentes, Gx Effectus, EH $.L f Mira bumani Deftderii viis ej ,V,'ügmm'a( penetrat , jïngul;i JIufirat , ö' ,* 'nu(libi quii'q[cz'(;, quia nil cf ex fra Deum , quod ejus valeat capacitatem ex« , glere . ä 1. st , xää '*Eüdelr'ikum fölet definiri tionales; alie rationales: ille oriuntur ex Q 2 AE amor boni abfentis; feu ipfa natura, feu complexioneanimalis ; fi« t ? AA sc$ ao exporrectio appetitivae ! S S » quidem animalia quaque ea concupifcunt, ^ Ed : facultatis in. bonum ; quzexiftimant fibi confentanea, Rationa- f—x Y quod- abeít, & poteit : * les dicuntur, qua oriuntur ex difpofitione, »/ i R $" MU E adeffe., per quod ab quam habet concupifcens , non prout con. E - *—*P: y amore difcriminatur , [:770 ftituitur éx talinatura, & complexione, fed ] uia amor fertur inbo- quatenus exiftimat , hoc vel illud fibi con- num abfoluté *etm 3 t przíens; defiderium gruere ad dele&ctationem. veróin bonum futurum , & nondum acqui. Concupiícentie naturales æommuneä 3e fitum ; quó fit , ut mens humana ftimulante funthominibus, brutisque: Rationales foli defiderio omnia pervadat , res abditas in- homini funtpropriz; quia tamet(i ha con- veítiget, inveftigaras defideret , de(deratas «upiícentiz in homine dicantur ineffeappe-. comprehendat., Datus ett defiderio pro re- titui fenfitivo ; fequuntur tamen cognitio» & u gno mundus, idquid in ampla ejus fu- nem potentie cogitativae; quz licet fenfiti- pellectili concinetür pretiofi ; quidquid no- ij va fit ia homine, & refpondeat zítimativz bilis fulget in auro; quidquid tarioris nito« brutorum ; nihilominus ob affinitatem , ris fplendet in gemmis; quidquid eiegantize quam habetcum iniellectu;eo ipfo qued na- emicat in floribus, virtutis in planris, pre- turaliter cum ipfo conjungitur in eodem tiofiin conchis, Non tangitur defiderium, homine,poteft ferri in res plures, tanquam in & omnia attingit ; non movetur, G omnia propria objecta; in qua potentiz fenfitivse ! Homu. 60 percurritloca; volitat pet.aéta cumavibus, brutorum ferri nequeunt, - innatat aquis cum fquammigero grege ; tra- Praterea concupifcentiz rationales, ut jicit zequora cum navibus, confcendit mon- docet Ariítoteles , funt infinitz ; eó quia Lij, .. ; ,0. tium editiora juga cum feris, venaticisque propemodum infinita, & innumera fint,qua /is.e, €, canibus, naturam rerum omnium pervaga- ratiocinatione particulari videri peffunt ho- tur,coelum, tetras, mare mira celeritate per. minibus dele&tabilia. Secus concupiícen- currit , neque in hiíce acquiefcens inferio- ti& irrationales, quz & naturales dicuntur ribus, e caligine ifta rerum fluxatrum inte- communes hominibus, & brutis finitudine zitui obnoxiarum ipfa coelorum penetralia clauduntur, eó quia determinata fint, qua à pervadit, mentesab omni conjunctione ma« brutis expetuntur, ut pertinentía ad eorun- terim defoscatas perluílrat , earum cupit dem naturalem flatum. — Rur(üs cupiditates contuberniuim , ac iisdem afífociati. Ubi- rationales verfantur circa honores, dignita- que locorum eít defidetium, arbiter uni- tes, divitias; non itairrationales. ver(i, nullis. circumfcribitur finibus, nullo Hanc infinitatem rationalium cupidi- $: anguítatur loco, coarctatur fede,contrahitur tatum exeo Ariftoteles evincit, quia ipfa cu. litore. Si pralucente ratione ducatur; in piditas eít fui ipfius finis,qui in omnibus ar« bonumfertur; fi impe;u feratur, cecutit, tibus infinité quzritur, Przterea quia in- £ 2. impingit, labirur, explebilis eít voracitas appetitüs humani; eft Multiplex eft defiderium , feu concu- fiquidem infinitus ejus finus, & capacitass ï 5 E!bi L Aliz di- la €4p. 11, pifcentia, ut docet Ariítoreles. éftque veluti Tantalica fitis, cujus eftin fa- bulis mentio, Hinc Epiéletus aperiens cuntuþ concupiícentia: naturales, five irra» primam 232 Differtatió Xl primam radicem noftrarum c'upiditatu-m 3 cobibita , májoribus viribus in pecumie fa €ap. 61, Er» B pulchré ait: $i 4uis menfuram necejftatis porrigit appetitum ,. & illinc ever[a , buc fa ebiridé, tranfierit , episque terminum, jam . [ine ter- impetu ardentiori comvertit, Nunquam mino vagabitur alia - alijs adjiciendo , donec cor hominis eft defideriis vacuum ;. ficut ho« ad extremas delicias, & vanitatem praceps mo cogitationibus mentem implet, ita cor feratur.. Per hoc enim. fit quoddam quafi votis opplet; nec ullus eft homo, qui cum divortium à regula ; & quz inde fequitur in- Daniele cap. 11. nonfit vir defideriorum ; ide explebilisegettas, &ejus comes afflictatio. que docet humanitasipfa, qua addiícit dee Nam (i decem paravimus volumus viginti fiderare antequam loqui , la&tantium fiqui- habere; fihzc, quadraginta & fic deinceps : dem infantium vagitus, verborurm funguns- nec ullus finis eft prolabendiin valtum ile tur officiis, & interceptorum querimoniam x lud, atque immenfum pelagus infatiabilis produnt votorum : defideriis quicaret, aut cupiditatis, — |Conftat enim in fingulis iis, homo non eít, aut excors homo eft, . INa- tura cor hominibus inferuit votorum femi- quze ad ufum corporis adhibentur, pofíetfio- nem, qua limites excedit , recidcrg in infi- narium, ut faciliüs fit reperire terram fine nitum. 6 arbu(lis, prata fine herbufculis, fegetes fine Hac ratione Richardus Victorinus ait; ariftis , quàm humanum cor omni proríus mundum univerfum ori cordis humani,non. Non abs re cor hos defiderio fpoliatum. nifi exiguam efle buccellam incapacem — exe minis pelago pariaveris, defideriorum zítu plendi ejus famem; adeó ut folus Deus po(- jugiter fluctuanti: funt quippe vota in cor« de, quod undz in pelago; flu&tuant enim fit perfe&te fatiare noftra defideria, famém. ue humani cordis, dicente ipfo per Regium humana vota;3 mutuóque luclantur, colli« D U UM 9 Hlo 0 .W Q NI ——l 10, vatem : Dilata os tuum , 65 implebo ills4. duntürque: pugnant vota nosiracum votis, gfalm. $9. - Extra Deum nihil eft, in quo humana qui- ait Seneca quía mens in varia difiracia, plu- ] eícant defideria; quia quidquid boni homis ra defiderat, etiam /iln adver [antia, nibus obtingit aliquam femper moleftiam L fecum adfert. — Qui divitiis affluunt femper DE TE anxii funt, ne damnum ullum incurrant ; curas femper ánimo volvunt , quibus mifete Caufs bumana excitantes defid&. ( torquentur; adeout Magifter Chriftus di- ria, ex gemina prefertim radice vitias fpinas effe dixerit, eó quia earum fo- germinant , copia füicer, & in- licitudo animum femper pungat; perinde 0Pi4-,0 ac fpinz corpus lacerant. Praterea divitiae [ cum vitiis plerumque nectuntur , adeout 4j- Auíz, quz defideria nä»üra'exditant; g. f Viriis , & virjs, ficut. affinitas ine(t nomi- plures funt, quz generatim ad duas hn mis; ita & re facilé copulentur. Neque die revocantur principaliores : füntque . indigentia, & copia; indigentia enim de« vitia per fe quantumcunque coacervatz a. 5 daquaté hominis explent appetitum,quia ut fiderantem premit, & egpia reprafentatur L;EO 3. l!' ut affequibilis. eenfol,prof.3. notat Boétius, Dive: femper indiget, & nun- Hinc pracipua defiderio. quam eftfatur: quà ratione Tertullianus rum caufa cognitio eft egeftatis, & boni ido- vocavit divitias Terre minutalia , eó quia nei eidem explendae. Lepide Plato in cone 1;: non valeant hominum vota fiftere, nec ap vivio exponit has defiderii caufas fub invo«. petitum explere, quin potiüs eum magis lucro cujusdam fabella de ortu Amoris ex incrementant,& fitim acuunt;. quia ut often. Poro, & Penia, eámque defcribit Origines, 4, cop;ra g Lil:.x de Nab. * Q dit S, Ambrofius, 4eceffione facultatum ac- ] uxta mentem Platonis inquiens. Cumnata Ce/(uza M p eedit cupiditatis augmentum . inflammatüre effet Venus parato convivioczteri Dij accef- ) que Imcro avaritia, non extingiur. fére. . Porus quoque ( feu Copiz Numen ) Extra Deum examina humanarum cu« f 7* & Metis (id eft confilii filius) peractá coená, piditatum,& defideriorum nunquam exfati- Penia, feu paupertas mendicatura ciborum [ de antur , quia cetera bona, quaà nobis ex- reliquias eó venit, Porus autem neclare - petuntur, vacua funt, ac infufficientia fibi, ébrius in Jovis hortum ingteffus fomno fo« & aliis; quó fit, ut unà cupiditatum avulsá, pitus indormit: DPenia rerum neceffariarum penuria laborans , hac (ibi occafione oblata - illico repullulet altera; humanum dixeris f de(iderium Lernez monflrum paludis; Hy. con(ilium capit filium ex Poro fufcipiendi ; t dram quippe emulatur, cui uno diffe&to ca- & prope illum accumbens Amorem conce» pite nova non defuére jugiter fubpullulan- pit. Inde natuseft Amor, & Veneris comes, le. h " tia: mihi . authoritatem molituro pondcere a€ famulus factus eft, quia in Veneris na- Zil.6 deBono fuffragatur verborum S. Auguítinus , qui talibus eft genitus. Amor igitut Pori, & d "viduil efis D €4p.2 À monens Julianam viduam, qua continen. Peniz filius hanc eft. fortem confequutus;- tiam profitebatur , & ejus filiam Demetria. primüm pauper eít, femper pannofus, fqua- dem, qua virginitatem ; utcavererit, né di« lidus fub dio dormiens, natutam miatris ubi, vitiarum cupiditate caperentur pto cupidi- que fervans. Ex paterno genere bonis , & fate nuptiarum ; & in eatum corde nummi pulchris infidiatur , virilis eft, audax, fagax cupiditas fuccederet amoriviri, áit: ca"- veriator, prudentia ftudiofus,facundus; ne» medius pelis cupidia [apé a cénismbendi voluntate qué mcndi;us, neque diggs j Quin celle. * Affctlus delideri caufz, & Effectus, ' 235 4 c'ovllocaþttilr, Saþïentiam intekr', & infcitianss - $ Il ex.quo liquet, defideria oriri fimul ex. in* digentia, & copia, quatenus illa defideran, vDe/i/leri!z' plures. effectus vecenfen- tem ftimulat, premítque ; & copia objici- tur, quorum pracipuus eft vexare defr- tur, ut affequibilis : pofitá enim indigen- derantem. Beneficium enim . diu defideraa tiá , & copià cognitá, ut confequibili , na- tum , quà per interpofttam dilationem — (citur in appetitu defiderium obtinendi,quod dsutins expetlatur , eà acrius cuique deeít, .ut proprize confulat zgeltati, v (07'41!0:0, Cümque homo extra Deum femper fit in- ; j digus à defideriis vacat nunquam, EIc Ffe&tus defiderii. plures fu/nt,rquo,rum 9. Aliz defiderii caufze , funt rei cujus- E pracipuus eft onerare , ac egregié vee vis novitas , &admiratio , quz deíiderium xate defiderantem ; tametfi res concus parit fcientize; oblata praemia ; objecla glo- ita bona fit: ut enim animadvertit Seneca, fia; exhibitus honor, boni fperati praíen- ben eficium quod diu defideratur ob inter- tia, lucri facile. incrementum ,. pinguioris pofitam dilationem non parum torquet dee fortunz promiífio; memoria patriz; pro. fiderantem , & plurimum amittit gratiz, fapiz recordatios facilitasobtiaendi digni- adeó ut moleftías ingeneret , ac faílidia tatem ; occafio acquirendi commodum ali- procreet; fícite Seneca ,^ Nibil equeé ama- Lib s. de Bo quod, opportunitas fibi aucupandi benevo- rum eff , quàm diu pendere, & plures aquia- vtfcjscap.se lentiam Principis ; fignificatio rei quae(ita; re animo ferrent pracidi [pemm fuam, quam emulatio; zelus, meritum , &alia id genus trabi, Non modica eít poena ceníenda, pleraque. IO. qua tranquillitatem pellit ex animo , qua Qmnes defidetant , fed paucorum E(l Plures íuis. inharentes Íerenam eripit menti malaciam, & nubi- fcire de(idetare, bus perturbationis caput funeítat; hincho« votis labyrinthum ingrediuntur Cretenfi im. mo diu defideriis, ac fpe fruflratusrei con- plicatiorem, & Ariadnzo deftituti filo pru. cupitz pertafus ; quam antéa anhelus con« dentis confilii in Minotaurum propriz ca- cupierat; mox tzedio affe&tus faftidic. Iile lamitatis miferé incidunt; quoties terrena reclé de(iderat , qui nonnifi Deum . fum- commoda anxie de(ideramus, felicitas no. mum bonum peroptat. Bonum hocceé ine ftris przludit miferiis. Cxcos plerumque deficiens eft, indiffolubile, fi noítra fecum amulamur jaculatores , quó tendant , & in defideria traxerit , mens noítra in culmine quod arcum dirigant , ignorantes; quod harens virtutis, catera ut homi repeatia , effusà hilaritate. imaginamur affequi ; hoc . nullóque digna pretio deípiciet 5 rerümque femen eft moeroris; fuccenfet huic palpabili vicifitudinibus illudet, & inconcufía pecto- xpife, 3!; czcitati Seneca inquiens. Quid votis o. ris firmitate utrique obviabit fortunz ; ar- pus ef ?. fac te felicem ,. facies autem, fi ridentem modeítià temperabit , nec per e« satellexeris bona e[fe ,. quibus admixta eit blandita potentium fuffragia altiüs enitetur: virtus : turpia , quibus malitia adjunila : furentem , & novercali odio debacchán- pluriés, qua ceníebatur teliitas , gradum. tem ridebit; nec minacem ejus rictum pa- fibi (iruxit in praceps. Quz virtutem non vebit. redolent, falubria non funt; & eorum fi- Rurfus effeftus äcüderii eft aliud inve. tis , non exigentia, fed morbus eít naturae. here , ac excitate, adeó ut homo licét re Qua mundus exhibet gaudia,vera non funt; concupita potiatur, non tamen in illa qui« 4, tonitá quia nil verius, quàm falfa ea effe gaudia , Gijum qua fuis mundus fallax oítentat, & affert, elcat, fed ulteriüs plefaque aliaexoptet, & poft hec adhuc alia, qua cauía fuit, cur Pla- ut decipiat; fiquidem mundi gaudia extima v to in Thimao cupiditatem defcripferit per Ípecie fuos decipiunt ; Heliogabali funt Ípeciofa fercula, quae palato eblandiuatur, belluam multicipitem , animum varie exae - gitantem, Trahuntur à deüderiis de(ide. íed non fatiant; Tantalica poma,, qua fà- mem acuunt.non explent: & Tantali latices; ria, inter quze . irrequietus volutatur ani- mus, qui Preteum zemulatus cothurnatum qui fitim accendunt, non extinguunt, Quid defideriorum — obambulat fucata theatra ; s d E E hac defideria,quàm cacutientis voluntatis fallaciz ? hzc indito fibi ànatura pondere qua& licét apes, favósque nonnunquam re« fertur in bonum non fucatum, fed ab intel- ferant, melle tamen carentia , aculeisin no. lectu przlucente defoecati judicii face ei ex. ftram armantur perniciem. hibitum recte confonum rationi ; eít fiqui« Magnetis naturam humana dcfidcria 13, dem recta ratio Lydius veluti lapis rerum induunt , alia ab aliis jugiter trahuntur, & explorans momenta, verum probitatis ag« catenam conítruunt , quá mifere illigantur homines in Tycannicam fervitutem , ut vi«.- rum à fucato perfonata fimulationis deatur Íceleris poena defiderium impleviffeg E eggr nens, quia humana vota caducis mancipata, & perituris. addicla fitim accendunt ,. cum Lib.8e cg.. IoL. fluxa ebibunt; famémque acuunt, cum Hinc Gallenus , no randis anka terrenis faturantur, n us 4fdie. bus, . di V . Vl;'dni de A]&äüw -mi/', It / 234 Difiertatio le. f riculis, & fudoribus, fub tuze vitalis aurse diffitetur unicum principium omnis noflra eE moleílis , ac irrequietze agitationis efle dulci refrigerio tranfire, & tranfiens in finu àJ cno feffum caput dormiturus, vel paululum concupifcentiam ; quam voracitati aquipa- ie reclinare, Otu vita feliciffima! oregnum fni rat ventriculi,quá hic plus,quàm pat fit,cibo- verb beatum,.carens morte, vacans fine ! rum ample&titur.copias; cibo enim indie qi * cui nulla tempora fuccedunt per zvum; ubi tl g emus, ut vires refician tur, corpus .alatur. Nuttitur veró.corpus , : fi cibus bené .coctus continuus fne nocle dies nefcit habere tem- tes us; ubi victor miles, illis hymnidicis An* fuerit; & bene concoquitur., fi modicus bü fuerit, 1mmodicus enim non totus digeri- gelorum fociatus choris,cantat Deo fine cel« te$ tur cum eidem non fufficiat in(itus calor;fed fatione canticum .de «anticis .Sion, ,Ha&f:f el us Auguítinus, plures ejus partes corrumpuntur 3- & cibus 3f« n corruptus per inferiora profufionem alvi Coércetur, & extinguitur defiderium; u fi oftendamus.mala, qua in homines ex ipfo excitat; &diítributus per univerfa corpo. ji ris membra vitiofum intra venas humorem detivant ; ex hoc.enim concupifcentiz fon* Í: te mala.-omnia fcaturiunt ; omnia fiquidem gignit. Ita fi fiat translacio de corpore ad animum; inex haufta cupiditds plura jugiter perversé admiffa nihilaliud funt nifi miferri- ma foboles malorum «defideriorum. - pe- ni expetit, quàm ipfeufus exigat , quapropter il caufa eft omnis noítri maroris, ac triftitize: cuniarut de(iderium ad latrocinia, homici- tn hac cupiditat e qui accenduntut, nunquam dia, cruces inducit. Defiderium gloria milites inítruit, bella indicitfanguinem fun-* concupifcere definunt; fi duplum obtineant, & triplum dit,flrageshominum fpargit, cruentas clades triplum ftatim acquirere ftudent; «ongerit , & camposauciis , ene&tisque op» A p - m appetere incipiunt, adeo fed de(ideria defi- pletcadaveribus. — Concupifcentia ophthal. ut nunquam fint faturi ; mià laborans amicos non videt, amicitias 7 deriis femper viam flernant ob inexplebi- cui homo per acquifitio- dirimit, feditiones excitat inteftinas ; qui« lem cupiditatem, bus omnia fluctuant ferali tumultu, gladiis nem rerum fluxarum , nequit. fati sfacere, ultro, citroque illatis. uinimó in vetita femper excrefcit appe- 16. Enixé igitur invigilandum eft; ne mo. titus , & eó impatientior fert -obüacula,— tus concupifcentie dinturnitate corrobore- Ió, uó amantior eít fuz libertatis. Àà4 Excitatur defiderium fi oftlendatur tei tur, fed ftatimcum primüm excitatur coér- «enduseft; quia utfcité Seneca t Facilius ?. Epife, 86, utilitas, commodum , quod ex ejus pof- initia afettuum probibere , quám impeium feffione refultat poffidenti ; honeftatis in- Tegere. Ruríus ne voluptatum ípecie il« : crementum , honoris, glorize augmentum j le&di ad concupifcendum rapiamur , opti- fiquidem quz nobis utilia effe poffunt, ac fü commoda, enixim, defideramus ; cenfentes mum erit cum Ariítotele relato à Valerio pj5,7 copis, Maximo voluptates abeuntes confiderare; inde noftrz confultum iri indigentiz : hac ratione D. Auguftinus , /ib. medit, «2p, 22« ac earundem perpendere vacuitatem gignene do vero gauüdio inidoneam. — Coércetur de- excitat in fe defiderium vite &ternz in coe« O tu vita, quam fiderium mundanze voluptatis; fi hancofteny lefti patria inquiens, "damus fub larva fucatz voluptatis lethale paravit Deus iis , qu idiligunteum! vita ï Pfæ * nobis venenum propinare, ex Sardonico vita lis, vita beata, vita fecura, via tran. vita caíla; rifo funeftam inferre necem. Mundi enim an!f,l.w. p! quilla, vita pulchra, vita munda, latitia, perinde ac Sardonicus rifus morti D vita fanda, vita ignara mortis, nefcia tri- ftitiz, vita fine labe , fine dolore, fine praludit, quam portendit,ac infert. —Licàt [/ ridere videantur homines voluptatibus im anxietate , fine corruptione , fine pertur- ll dulgentes, non tamen verus eft eorum rie 4l batione, fine varietate, fine mutatione, vi« fus, fed vera vere mortis confignatio ; & ta totius elegantig , & dignitatis pleniffie Ti quod de Romano populo Salvianus dixit, ni- n Tna3; ubi non eft adverfarius impugnans , mirum herbis fardonicis exfaturatum ridere ubi nulla peccati illecebra; ubi eft amor per« lj fimul, & emori; ad homines alios facilé h fe&tus, & timor nullus; ubi dies &ternus , & unus omnium fpiritus ; ubi DEUS fa* transfertur , qui voluptatibus inhiantes in hoc vitz cibo ; favo mundanarum illecebrarumlehale exfu- cie ad faciem cernitur, & U mens fine defe&tu fauiatur, Libet me tua gunt venenum, De Goz mulieribus per- hibent, eas hetba uti Datroa , ut viros fal- K intendere claritati, Delectant. me bona Qu lant, cujus feminis fuccusincibo, velpotu tua avido corde; quanto plus valeo mecum K confiderare, tanto plus amore tui languco, propinatus infano fimiles efficit eodem ma- fhi didos, nec quidquam intelligunt, fed jugie tui vehementi defiderio, tuíque dulcime- ü moria admodum delector. —Libet itaquein ter fident. e Plerique nen expectant, ut decipiantur, 17, te oculos cordis attollere ; ftatum mentis f fedipfi fe decipiunt ; cum fuccum ebibunt erigere , affe&tum animi confervare. Libet Ti« li fané de te loqui , de te audire, de te fc voluptatum ; rident, fed inter denatos,quia Q ridentes miferé pereunt ;; eóque nocentiüs, bere, de te confetre, de tua beatitudine, & Mundi riíus Qu gloria quotidie legere , & le&ta fzpius cor- quó perire non. fentiunt. ut ve hominem non effücit letum , fed inficit t de revoluere ; ] fic paffim ab hujus ter ad lethum ,. quia venenum p ropinat in " mortalis, periturzque vite ardoribus,pe- l V Affc&us defiderii canfe,, & Effectus, 238 favo, Lethi, ac læti; magna nominis "anulto nimirtum cüm hnt o&uli cordis cxploä ratores, & nuntii, zquum videbatur , ut]la« cognatio , ut fi hac duo nomina tantüm audias, non videas, vix ullo. difcrimine, chrymz oculis effuie diffufum teítarentue fepares; magna, & rei cohzrentia; quod in in pectus amoris incendium, ac defiderii diu mundi voluptate letum putas , lethum eft; innutriti incrementa,. — Patrisjam fenio con- quia mortem invehit quod letitize credeba- fe&ti, ditique defiderati afpe&lus pracordia tur futurum vehiculum. Mundi volüpta- urferat; & defiderium , quod íntus incre- tesaureis Ncronis hamis pares dixeris, qui- menta fubierat, lachrymas ftatim fudit per bus capiebantur pifces, ut perirent, Volupta- oculos ; interni teítes gaudii, utait D.Chry- tes illecebrarum efcis alliciunt , ut illaque- foftomus : Feutes emifit lacbrymarum , 65 ent ; illaqueant, utad lethum trahant. Quis W 7agnam declaravit latitiam ; amoris lega- ni(i Anticyrano helleboro indigus venenum, tionem mittunt pracordia, cüm in diledtt e * licét in laéteo cyatho haurire defidere:? Quis vultum, collámque lachrymas fpargunt nifi corrüptz mentis laborans morbo;velit, neque alio exceriori indicio internus amor, 2 . Íerpentes cum pratoruüm viretis amplecti ac ardens defiderium explicatur foris evie dentiüs, " Quis nifi infanus lugendz cum rifu obviet -eci? Extinguenda igitur funt mundana- Hinz calidz, ac fervere dicum:uf la- 19. rum voluptatum defideria , ne ipfa nos ex- chrymae, quiaex zítu nafcunturamoris , & tinguant, ex calore prodeunt defiderii ? ignem enim utriusque aífeclüs produnt lachrymz: hac- g 1lv. N . que caufa , «ur Magdalena in domo Simonis pedes magiítri prafentis lachrymis rigave- Dq/ia'frid dääjz'nnzgfïiia 4flu fe- rit, & fletu ; geminatisque fulfpiriis in horto ventiori ex imis *vi[ceribus laerymarum quzfivit abíentem : fed nbinam ardentiüs "Maria amavit , in domóne Simonis, an in eliciunt smbres,quibus fincerioris flam- horto? certé domelticos inter Simonis pa- 27H& ATROTIS I I AHEMP , A€ fowm IUY. rietes , ubi telle Luca, Dilexit multum: íed ^^ *Te 16, quem ia domo Simonis ardentiüs amavit St plerunque defiderii effc&uä, lachry.. praíentem 5 in horto vehementiüs defide. Imas ciere, Veheinenti tenebatur Ja« 19. E ravitablentem : fcité D.Gregorius ; Exui- zpin,;s. cobus Patriarcha detiderio videndi fi« 7 Tébat , queza noninvenerat , flebat inguiren- M as lium fuum Jofephum in JEgypto Proregem, do , € amoris zgue [uecenfa , ejus quem ab- & licét centum, & viginti annorum eflet z- Jatum credidit , ardeber defiderio: flebat in tate gravatus ex Chananitide |profectionem horto inquirendo, feu defiderando abíentem, übiï"þü*. fufcepirin Egyptum ; Jofephus accepto de quem non invenerat, X ideo lachrymas eli- Patris adveniu nuntic, currü fublimis eidem cuit, non quibus flammas extingueret defi- obviat in terram . Geffenam , ubi redditur derii, fed ut ejus ardorem magis incenderct, parens filio, & filius . parenti veluti poítli- | Jofeph in /Egypto Prorex fufpicatus fue- minio charior: adeó vehemens nuttierat rat,Jaccbum Patrem ultimo confectum fenio Jofephus filius defiderium Jacobum Patrem mortalitatem exuiffe , & quia harebat an- |d B& videndi, ample&tendíque, ut a lachrymisnon ceps, folicitus fuit, quid de ipfo effet; inqui- Genefe.46. potuerit Íc temperare ; — Qu «dn pervee , rere à fratribus, à quibus ciiz intellexiffet, - miffet jumito. Tofepb curru fu0, afceudit. ob« | Jacobum adhucvivere in Chananitide ube. viam patri fuo ad. eundem locum ?. vidénse riori exarfit defiderio eum | videndi , nimi- que eum irruit fuper collum ejus, && gnter rum defiderium ftimulos addidit, quibus amplexus fleuit ; nimirum defideria diu ine quaretet, quafitum videret, & vifum riga- nutrita, ac temporis diutürnitate multipli- ret lachrymis, fua fletu abundé (atiansdefi- catà prodeuntin amoris figna, & quiaamor deria. Dulces credas Jofephi lachrymas, - impellente defiderio ftare nefcit, ideo cor- càüm enixim defiderantis , ac vehementer a« ruit [ofzphus in amplexüs Jacobi, quem an« mantis fint lachrymze, qua absque ullo pra« xius à longo tempore videre defideraverat : vio delicto incoilum, pecliisque diu defide- urgente defideri: zftu Jolephi vifcera, non fati parentis cadunt, | 20. poiuic in lachrymas non coliiquari ejus cor, - Apoftolorum Priaceps, ciüm friguiffet uin per oculos exiret, in pectus patris fuam ad ignem, ubi proprium oblitus Magillrum poütürum ftationems. cüm patrem dulciffi- quidquam ampliüs de ipfo nefcierat, ad eun. mis rigare: lachrymis?. & quamvis injuven- dem reverfurus lachrymas effüdit amaras, ta tunc floreret Jofeph etatis , G in falligio quafi mare pofiturus, cujus traftus trajice- LJ emineret dignitatis , princeps à populo ret, ut ad malaciam portüs po(t procelam ap. falutatus, & raro teneritudo juvenes emol- I^ pelleret ; fedcur fi examore fleverat Petrus, liat, tariüsque maguos principes defideria non dulces potiüsfaerunt ejus. lachrymz ? comitentur ; amor tamen eximius tütrume. cut amaritudine afper(e felleum po:iüs, que à Jofepho extorfit, qnem & ad lachry. quàm melleum propinárunt hauítura ütienti mas.tenellum fecit, & ad defideríaflagran- magi(tram difcipalo ? quia nimirum deli- tem effecit:. & inzer amplexus flevit , Íen ut &um pracefferat negationis, quod Petrüm legunt feptuaginta Inverpretes ffeuir fletu excruciabat ; & defluebant lachrymz in pe- Gg2z Ferani de Affelibus Tom. I(ü i D 236 Difletatio XI. &us non compatiensChrifti,fed Petri refipi- deriis acrioribus torqueretur , ad patriscole Ícentis, & cüm in pe&tus flucrent hominis lum omni difruptá morá, amplexüsque cu« peccatoris proprium non exuerunt amaro- currit; & collum fenile (trinxit , lachrymís- rem: econverío Jofephi lachrymas nullum que rigavit, pracefferat deli&tum,Stcum é corde eliceren- Sed fi Jofeph ex patris acceffu fingu- 25. tur non amante tantüm, fed G innocente, ac lati fuit gaudio exhilaratus , cur in lachry- in collum, finámque diledi, acdiu concu- mas liquefcit, quz interni doloris funt po. piti parentis caderent,dulcedinem ftillàrunt, tiüs nuntiz? (i patrem amplecti enixiüs cu» Defiderium fi implex fuerit, quódque nul- pit; cur non poriüs lztitiee fignis, hilarita- lum comitetur delictum , lachrymas elicit, tis indiciisin ipfiusirruitcollum? An quia fed dulces, quz amorem conciliant; non a- verum gaudium per lachrymas in. homines maras, quz alfeótum avetfum , vel averten- derivatur dicente Chrifto ; Beari gui !u- Ma:ib, $. dum produnt, . Id tamen íingulare in Joíe- gent, quoniam ipfi confolabuntur : f lachry- ina ex finceroeliciantur de(iderio eos bene. pho, qui licét emineret in culmine dignita. tis, fplenderet gemmeo ornatu, ditelceret ficandi , à quibus nobis fuerunt illatz inm- congeftis thefauris, adhuc per lachrymas te. riz, verum gignunt nobis folatium? ]:o!,"eg;h flatus fuit humanitatem minime exuiífe in beneficus in fratres, à quibus fuerat in ciíter- — 242 . "- A EM — LO "UAR E RMEM i. ao ER — m 3XEA. me TColm . aM Principatu; dignitasque fublimior, eà fi- nam demiffus , & : exteris poftea Mercato- milior cenfetur foli , quem imitatur in hoc; ribus divenditus, aliisque affectus injuriis, quód nubes diffipet, plaviásque exficcet : cüm arderet defiderio, eos & videndi;ac be. 6 a^ ! L fed in Jofepho, quia defiderium videndi Pa. neficiis cumulandi, etupit in lachrymas,quz trem fuum Jacobum praferebatur dignitati, fummum eidem gaudium peperére; & de- nen valuit hec imbres prohibere, nec ex(ic- -2 e' d U. Z - fiderium, adeó fincerum fuit, ut nullum po- care lachrymarum. tuerit in corde moerorem pati, omnémque A2s Càm Magiíter Chriftus defuncto La- antiquam amaritudinem fortaffis hauítam zaro illachrymaretur, dixit D. Daülius: Per ob fibi illatas injurias, flillatam mox in la- boc quàüd. amteo illachrymatus est, verà ex- chrymas peroculos foras ejecit, ut nil ni(i lzs prefit forzizum fe effe confuetudinem natura: defcecatifimum gaudium animum oeccupa, ret. Pleramque ad omnem excludencam quia humana dignitas ob va;idiorem poten- tiam,feritatis potiüs, quàm charitatis femi, infe&ti fanguinis fufpicionem folent , qui va- na Íolet cordibus inferere, quz nonnifi ca- letudini impenfiüs ftudent. per phlebotomi- des producunt: hinc plures; quosinter pri. am venam fcinderead fanguinis emiffioncm; vatos, humilésque homines pios, ac ad om« Jofephus ut omnem abigeret in fratribus o- nem manfuetudinem flexiles feníeramus , lim injuriis laceffitus amaroris fufpicionem; càüm primüm eminens aliqua dignitas ad im- non per venz fciffuram fanguinem fudit, fed perium evexit,crudeles experimur,quafi pro. per cordis emollitionem lachrymas emifit,ut Lw:'r, M, f prie oblitos nature in feras degencrent. per oculos ftillaret amor, quidquid antiqui NNon ita fuo fe in principatu geffit. Jofeph, mororis potuiffet in Jofephi przcordiis fu« cüm non ficcis oculis Patrem fuum Jacobum pereffe : per lachrymarum effufos . imbtes 2; viderit, fed eadem pierate emollitur in di. non folüm mitefcit dolor ,. fed expungitur gnitatis faftigio, quà dometicos inter pa- moeror, irrigatur folatium;S uberiora (ubit rietes fuum dilexerat genitorem, Càm cor internum gaudium incrementa ; fintque pro« infletus per oculos in pectus patris per pterea prznuntig internz lztitiz , quz fo. fluxas, mollésque lacrymas caderet, fatis o* lent lachrymz etiam internum prodere do- Íftenderat , nullam in vifceribus induiffe du. lorem: tuncautem folatium rigant, cüm de. t ritiem, nec etiam in fratres, 3quibus fuerat foecata defideria fletus eliciunt; venditus, fed antiquam ferváffe humanita- Scimus extorres Iíraelitas, cüm pattie ( 24., tem. Imó zítuans defideriis inpatrem , & eltuarent defideriis , ripis infediffe fluminis |u fratres, vel in apice felicitatis miferum fe Babylonis , ac amaré fleviffe fufpentis in ía- ctedidit, fi diutiüs afpectu fraudaretur paren. licibus in(trumentis latitize : Super ffemina 5 tis, dulcique ejus confpectu. Repleverant Babylonis illic fedimus, €$ flevimus, dum ve- congeít divitiz ciftas, non pe&us Jofephi ; cordaremur tui Sion : in (2licibur , in me- ornaverat purpura corpus, non fpoliaverat dio ejus. [ufpendimus. organa noffra : . (ed animum pio affectu, quia neque divitiz, ne- fi extorres lfraelite fermones mifcent de ä: que honores amoris flammam , & defiderii coele(ti Sione ,. de * . patria eterna ,' cur poe | famem valuerunt extinguere amantiuni tiüs linguas non folvunt in cantus, & or- y enim eít jugiter torqueri,quamdiu abfentem gana pulfant ad excitandam lztitiam ?. fed Íentiunt, quem impense diligunt, fcité Gre. quid dixerint, audiamus: SeZimus, t* fie- l gorius Nazianzenus in laudibus D. Cypria- vimus dum recordaremur , quia nimirum la« [ ni. Neque procraffinationem fert Zelus, to» chryma abundé cantum fupplevére;ac mufica eiiisque vita [partium inflar est unius diecula in(ttumenta ; cüm enim flerent, ardentia des EP;JG- "9. defiderio laborantibus. Annos fupra vigin, fideria fortiüsamor cerhendabar. Hinc Jofeph : ti abfuerat Jofephà;patria domo, & parente: in JEgypro nonaula accivit Citharcedos, ex« L defiderium genitorem videndi tot. finxerat cepturus jam diu concupitum Patrem plau(i. Ízcula , quot fluxerant dies, cmque defi. bus inílrumentorum ; neque mufice artis juffic Affectus defiderij caufz , & Effectus, 257 l lle juffit dulcifonam concini melodiam , ne- latitiam fletu temperat Jofeph , ut hoc ve- que pülfu citharz aures demulceri advene " lutifale conditum gaudium jucundius effet : d tantis patris , (ed lachrymas fudit ex oculis , arridentem mentis ferenitatem pluvijs la- N quibus liquatum cor patri dedit ; defide- chrymarum irri 4, amoris rofze, garet , u: lztiores florerent L rium adeo przcordia inflammaverat , ut li« quefcere in lachrymas co&gerit ,. & caput, ) ) peótüsque patris rigare ; Íuaviorem amoris $, V, n «oncentum dedére lachrymz , quas diu in- nutritum defiderium in pectore , é corde Benana defideria naturam inda.. 4 amoris zítuante flammá elicuit : oculíque ad mufíicos in(lructi concentus , dum plo- unt flammas . fi remiffa fuerint , facilé l« ' Mattb, . rant in filio , fuaviüs aures recreant patris, coreentur : difficulter. fi acrius Ju animü demulcent , & omnia intima reficiunt effuent. pracordia, Dulcioribus igitur concenti- Efiderij effc&libus accenfetur etfam 2&, ä üs utitur , qui muficam oculos fluxu edo- ! D morse impatientia , omnísque cun, e cetlachrymarum , quàm'quioris , güttu» ! &ationis disruptio , eft enim animus risque affuefcit inflexionibus: hinc Íponfa ja nofter perinde , ac flamma femper in motu , verna indicatura temperiei acceffum , avi- 3 quiefcit nunquam , agitatur femper, pul- ümque dulcifonos in fylvis codcentus , la- chré Seneca, Quemadmodum furgit in . Eyifl, sod i chrym4s fubindicat , quas amputatz vites CAnt. 2, retlum , jacere, ac deprimi non poteff , non fub veris initium eliciunt, Tempus putatio- "magis quam quiefcere 2 ita noffer animus vis Advenit ,. 1eu ut legitur in hebrzo : in moru eff , eó mobilier , && aciuofior , quà ja Jempus plorationis , & cantationis adueni: ; vebementior fuerir : eft fiquidem in homi- ac fi perinde effet flere , ac canere ; lachry- ne affeclionis , & defiderij motus acrior » mas elicere , & dulcifonos concentus foras " vel remiffior , prout defiderium majore con. ja emittere, . ! 025 citatur zftu , vel remiffiore ardet igne z Non'animi merorem femper lachry- naturam induunt flamma humana defideria , mz produnt , fed plerumque indices (unt fi remiffa fuerint , facfl& co&rcentur, per- gaudentis cordis, animíque lzetantis ob ex- f inde ac flamma , fi exigua fit , pauxillz fri- pieta defideria , qu& diu Íf ufpenfa totum gida effufione extinguitur : fin vero in in- i- fu binde hominem torquent. Effe lachry- cendium excreverit, domos evertit , urbes mas, quas per oculos internum emittit de- abfumptas cinere cooperit , fylvas quas Jiderium interni gaudij nuntios , ex eo iti- depafcitur in fumum cogit, & fuccenías & cem infertur , quia Deus per Moyfem juf» tetriS, ubi radices egerant , furfum in coelis fit, pope'um gaudia feflivitatis lachrymis Xemperare »ffliclionis, avolare; nec ejus flamma ullo poteft humae LivVit.ss,, Decimo die enfis no coérceri conatü , nulló. IN ; bujus . dies exptationa erit celeberrimu , & ue exringui flu»/ L mine , nec ulia fopiri induftrià. vocabitur Savtius , affkhtigetítque animas ve- 27: firas in.eo.. Quid , qued afflictio animi Ize- Quéd (i montium in abruptis vifcekrïbu'"s ftabulentur flammze fulfure fartz , ac bi- titiam debeat folemnioris feítivitatis comi- tumine innutritze- « L] tunc etdiam przcelfos E tari , G corrümpere? quid, quód meeren. montes cautium , rupiümque propügnacu- tis animi nubes lztantis diei debeant fereni- lis rnunitiffimós elocant , & horrendo fra- tatem infuícare ?. & cüm duici(onis plaufi- gore excutiunt ; disrumpüntque ; & eó bus deberent potiüs diem commendare quie- lethaliüs apparant excidium , qu& diutiüs tis , & letitiam prodere feflivitatis , ju- intus harentes exitum per hiantes montis beantut Israélite inquietos affliétionis 'ac- latebras difficulter aperiunt ; — tunc ignis cerfere motus , quibus in malacia feftivita- morz impatiens faxea ipía infringit repagu- ib tis procellam experiantür moeroris ? fcité la , omnique excuffo obice foras exilit : ita Oleafter, — Feffum. mifcuit affliélioni pecca- dixerim flammantia noftrís in pe&loribus gorum, ut oflendat nil jucundius e[fe , quam defidetia 5 quó uberius ex diuturnitate fu- de peccatis dolere.:. figna igitur interng jues beunt incrementum , eó cifficilits moras eunditatis lachrymze funt , quas expletum patiuntur , nec cunélationem fuftinent : deidermm per'oculos^ exteriüs emittit : ET CX fcité Tertullianus, "Calor eff omnis affe- Lib. depali argumentum internz quietis fletus funt ocu- 68b» d. i^ - i ; verüin cüm in Affeiiationem flabella. lorum: ideó Jofeph quia defiderium patris iurY , jam de incendto glorie ardar of , m- videndi expleverat per ejus prefentiam, & mirum cüm in animo incipit defiderium ine amplexus ; lachrymas fudit, dulciffimé fi- generari, veluti in cunabu'is viribus deíti. lius isetatuseft, cümdiuconcupitum paren- tutum moras fuftinet , quàd fi adoleícat , tem fletu excepic , & lachrymis amplexus diíque innutriatur , & flabelli exagitatio- eít; quia ur pnlchré D. Bafilius. — Sepe fg- ! Esifl. 79, ne in incendium excrefcat, impatiens tunc fpirium ex . alto cordis editum. folatium. in- fit more , omnisque cunctationis froenum dolefcentibus animis. affert. , & lacbryma e. excutit , & quavis torpeus celeritas teftu- rumpentes affillionis "copiam — difcutiunt. dinea ei videtur lentitudo , contta quam pernicitas celeriori armatur motu ; quia Præcgnceptam igitur in inþimis vilceribus CGg3 neícit Differtatio. XI. 238 )s alium voluerit Sifaram interimere ; cüm - nefcit tarda mo?iniigg.. vehemens defiderij ti flamma. fatiüs videretur ; honeftzque Matronz de« 294 Sifara Dux ; Cahaneärdm cüm fruftra q centiüs per famulum aliquem Sifaram inter« tl turbatam in bello aciem reftituere. conatus feciffe ,^ ac impollutas manus ipfam cufto- b effet , eó quia pavor aures claufiffet con- diviffe , przfertim cum foleant fa2minze hu« um fuíis , ac fugientibus jam militibus ; niti« manumfanguinem horrere , eóque proprias tol tur etiam iple ex praelio fubductus indeco- dedignentur foedare manus ? curigitur ma- nü rá fugá fibi confulere ; ut vitam conferva- luerit ipfa per fe ipfam carnificis fungi of* ret; & ut aliorum effageret notitiam , au- ficio ,. & hanc ignominie deteftandam no«- f 4 ln reo defilit é curru , abjectóque Principis pal. tamfubire? Acuté refpondet Abulen(is , Ja- helem fuiffe tunc vehementiffimo inflame n Iudamento ; cum cateris gregalibus militi qi bus , ac infignibus pedeflrem , &. incomi- matam defiderio occidendi Sifaram infen» l« tatam arripit fugam : in ea autem fugien- fifümum hebraici populi hoftem ; & prz« tium feflinatione defertur ad tentorium fertim cum vitijs indulgeret , & virtutum & H Habéri natione Cinzi , qui fub pellibus cultores infequeretur ; ideo vehementiori virtutis defiderio fucceufa mulier facinus Ó habitare confueverat 5 cujus uxor erat Ja- liel , cámque maritus unà «um famulis ab. ultra confuetas femineas vires aggreditur , Ü effet , currentium pedum excitata mulier impatiénsque cunctationis , omnémque dis- rumpens moram, nec famulum expectare ; :n fonitu fugienti occurrit , piá fraude fola- tur Sifaram ,. quem etiam é malé pugnato aut vocare voluit , fed defiderij ftimulis Ü Ü pralio fugere (ufpicatur, jubétque metum concitata homicidium per fe ipfam omni omnem exuere , pavidámque diffidentiam excuffo timore peragit ; ait Abulenfis. Re- ) éxcutere ,. & blandiffimis verbis fuum in- fpondendum efl , quód Sifara erat magnus vitat ; allicitque in tentorium * * Sifara bostis Ifrael , & fi. evafiffet , inde poterat Veró quà fermonis fuavitate demulfus ; quà facere multa mala Ifraéli , que abominae P /dc 4,0 k [ amicitid, & fecdere confifus , quó Jabino batur Tahel : ideó dcfideravit ipfa nims , conjuncti eraüt Cinzi , tabernaculum in- quód moreretur ,. 69 quia timebat , quàd LO greditur , utque lateret tutiüs in abflru- fortà. aliquia veniret , it citó ad inquiren- fiorem feductus locum , ítragulo operi- dum sp[um , ne ipfe expergefacius de fomuo. tur ; excubias mulier ipfà actura ; ante fortà recedere. biae vellet , & deluderetur I:j tentorij fores fedet. N Priüs tamen quàm intentio Tabel , ideó feflinavit. occidere ip- Sifara ex prolixo itineré ad reficienda de- fwum per fe ipfam. ( re Y t inav 39« fe(ía corporis mmembra fomno indulgeret , (it igitur mulier dormíentem in« H terficere Sifatam: caufa veró hujus feftina- frigidam ad temperandum conceptum ín pee €lore calorem efflagitat à muliere ; quae tionis alia non fuit , quàm vehemens defi- — —— indulgentior , quàm vir petierat , ex utere derium interficiendi hebraice gentis ho- coreaceo lac & grege recéns emulíum in ftem : nullam potuit defiderium moram , Matl, 14. phialam fundit, hauftümque plenum lactis quantumvis exiguam pati-, omnem flatim -a 3A a disrupit cunctauonem , quia vehemens de- exhibet defatigato Sifaree , qui poft ficca- tam phialam ,. laclís dulcedine , ac.. frigi- fiderium moras non fuflinet , fed in opus ditate refe&lis vifceribus profundo fopitur ftatim prodire nititur : Baraci milites glo- P^ d p dÀ fomno; fed tunc mulier fufpicata hebrez riofius cumulaturi triumphum fugientem — [ m . gentis hoftem effe, quem fopor occupave- Sifaram comprehendere feflinárunt . Íed — Yrat 3 F fumptis animis communem ultura Jahel ob vehementem defiderij ardorerma , Hebraorum inimicum ; ferreum clavum quo incitabatur ad Sifare interfeclionem prelongum , Íícu unum ex ijs , quibus militum feflinationem arbitrata fuerat. ni- papillionum cafltrenfium denfi funes. folo miam lentitudinem , proinde proprij defi- depanguntar , extrahit humo , manüque al- derij ardore compulía ,. homicidium ultra tera arrepto ferreo malleo , per fummum muliebres vires ,. animümque fo mineum oris , pedisque filentiüm tardo , mollique voluit ipía per fe flatim complere: fe//ina- inceffu accedit armata mulier ad Siíarz vit occidere eum per [e ip[am , . ait Abulenfisz jam altiori fomno fopitum caput ; defig- quia defideravit. nimis , quod moreretur, nat locum vulneri mox inflgendo , cla- Defiderium cüm vehementiüs zíluaret iá vuim admovet per dormientis tempora, dex- foemina pati non potuit ; ut ab opere di- terum elevát brachium , totóque nifu, ac velleretur , ne mots Sifarz protraheretur, conatu ferreo malleo clavum percutit , & An veróà licuerit Jaheli Sifaram occidere , Iu- dormientis Sifarz caput terrae affigit. hominetm fcilicet hofpitem , calamitateop- lit Tabel uxor Habér clavum tabernaculi preffum , fugientem ex fra&ta fua militum yudl.f * 4eo BAX "u9 x d. 4 99 .a . — Q2 o o o .£6S P $— Ó€À affumens pariter , && malleum , & ingreffa.o acie, imó confoederatum , etiam amicum, abfcondité ,. 69 cum filentio pofuit [upra-» & dormientem. , & quidem ulttó comiter dempus capitis. ejus: clavum ,. percuffmque invitanti , imó etiam & data fide fecurita- 2nalleo , defixiz im. cerebrum usque ad . ter- tem fpondenti , non eft hujus loci quaftios YADL.». nem decidere ; id enim videretur juri gen- 29. e Q: usrit Abulenfis Qg2f. ;1. Cur Ja- tium adverfari, & pa&ta conventa, jurata r5 G Ci. -4D o 4 p ÜnpePo oA — — hel exor. Habér per íe 1pfam , & non per E -4 violare; nifi pactum Jabinum inte lkxnæOS Affectus deüdcrij ca-ufæ ; & Effcaus 239 nxosinitum , metu injuflé incuffo extor- flatim disrnpit cun&tationem fuum ckpig- turus defiderium ; ita dulci ardentis defide- tuin fuiffet ; vel invalidum eo tempore , quo à Cinzis hebrzz genti fanguinis neceffi- tudine junctis tanquam Reipublice mem- tarditatem depellere moliretur, & quia re- brum putre, communis ,& publicus hoflis, batur id fieri poffe , fi fupra flu&tus gra- imó & invafor proclamatus fuiffet , proinde dienti Magiflro obviaret,ipfe etiam fuper tollendus & vivis, Sed ut ut res eft, idu- undas gradiens ; ideó aufus eft Petrus ma- nüm mihi eft certum ," nunquam foeminz tinis fe comnittere fiu&tibus, quia de(ide- fidendum. effe illicijs , duxerat Jahel Sifaram rium, quo urgebatur , nullam potuit mo- in intimiores fui tentorij receffus, non ta-. ram pati 2 fcité D, Chryfoftomus in catena men ut is tutiüs indormiret , fed ut ipfa fe- concupifcit velociter ad Deum ire* boc enim curiüs lethale vulnus infligeret , hauftum tam magnum quefruit. propter amorem , & lactis exhibuit , ut mortem przambulà la. vehbemens defiderium , cüm enim urgere- &teá illà ebiberet dulcedine ; illexit verbo- tur Petrus ardenti defiderio Magiítro ad- rüm blandimento feffum & fuga virum , fed harendi omnem disrupturus moram ira- vt infixi clavi vulnere interimeret : laclis Ícentis maris minaces fonitus , fluctiisque florsm , & pingnedinem propinavit in pre- tumidos contemptui habet , nec pavet pe- tiofa phiala , lactis dulcedine apparatum vie de fuperbiam , tumorémque undarum cal- rus palliatura , quàm ftolidé blanditijs cre- care : difficilius.ei videbatur Magiflri ficco dunt viri mulieris ! cüm hac vel in laétis vefligio terentis aquoris dorfa preftolari - dulcedine felleum propinethauftum: quàm adventum , quàmferri ipfum fuper vortices - moxia foeminarum blandimenta , cüm tunc Ípumantes zfluantismaris, Promptiüs pe- gladios acuant , quando ori lac , & butiri ricula fubit , quàm wel exiguam patiatur mollitiem videntur porrigere, hinc David. -vehemens defiderium moram : fi Petrum P/at. 4-:. MMolliti funt fermones ejus ficut oleum , F defiderium vehemens ftatim adhzerendi Ma- giltro non urfiffet, commendabile defiderij 31. spfi funt jacula. $Sed 1 vehemens in ïähe'le defiderium fui argumentum non dediflet , fed quia nec nullam pocuit moram ati, omnémque dis- exiguam fuftinuit morulam nobile fui àmo* j atid.minus in Chrifti rupit cunctationem ; ris , urgentisque defiderij in Magiftrum Diicipulis impatiens fuit defiderium ; .erat Pr,odi,d.i.g -.dog umentum, cum Apoítolis in fcapha Petrus , verüm €um primim acrioribus ventorum flatibus v $. VI. impetita navicula ; & à Magittro Chriíto -e paulé longiüs contigit fejungi , cocpit tunc chïderium ) ff purum , & frace- Ícapha exagitari fluctibus , furfum ; deor- 1um vehi , ac ventorum impetu impelli ad rumfeb , non fpurium $ mmorea 19pa- , ! ;.Ma'tvtlo. 14. naufragium ?. Navicsla in medio mari ja- tiens obflantia quaque propul[are. adniti.. Chriítus veró nonnifi tur » quàó rei adbareat concupita. - élabatur flutiibs, levitfimo pede, greffüque iedato, tumidos X 7 Bi deliderij vehementia intus przcor- j2 ztíluantis maris vortices ficco calcat vefti- dia pulfat morz impatiens omnem gio opem laborantibus zqué , ac periclitan- disrumpitcunclationem ; noninDi- tibus allaturus: voce folatur afflictos , & $ .*fcipul.o tantüm,fed &inipfo Magiftro,quem. ficco inceffu per marinos fluétus perictilum «um non latuiflet , quid animo Judas moli« pravenit : pra cateris autem Difcipulis retur , ipfum alloquens urfit , ütexecutioni unus rogat Petrus , ut liceat fibi tumenti- daret ftatim absque ulla mora ; quid in- tüs animo volveret. bus eiiam fe committere fluctibus 5 ficcó- Quod facis , fac ci- Soanuss 3. que etiam pede fpumantia zítuantis zquo- zik:: at fiMagifter C h hriítus omnifcius, ris calcare itinera : inquiens : Dewines , quemque nil latuit , optimé fcivit, quid mente perfidus Judas moliretur , fi ipfi in- fí t es , jube me ad te venire fuper aquas « an quia non minüs periclitaretur cymbaula notuit perfidum Difcipulum , tunc moliri pugnautibus concuffa turbinibus ; quàm facrilegam Magiftri proditionem , perfidám- nens Petri exagitaretur anxijs imminentis que deditienem , cur ipfum urget , ut quavis maufragij pulíata timoribus ? At quid tu- disrüpta cun&tatione opus facrilegum ,im- mentibus fe fluctibus committere € propria pium , perfidümque exequatur ? Refpon- det S. Auguítinus in Catena D, Thoma : exilire fcapha , & per cerulea commoti maris doría ad Magi(trum Chriftum prope- Magi(trum Chriftlum minimé urfiffe perfi- dum Difcipulum ad opusillud facrilegum, 3 zare , cum intueretur eum acceleratis gref- fibus ad fcapham venire ? cur adeo eft im. neque Proditoris maturáffe malignitatem ; Íed duntaxat vehementiffimum humanz fa- patiens , ut nolit , vel pet modicum tem- poris venientem Magiflrum in fcapha ex- lutis defiderium , quo intüsurgebatur , vo- pe&are ? quia nimirum vehementiori flag- luiffe foras prodere : pluries jam fuum cee rabat Petrus defiderio Magifltrum ample. lebrandi paícha defiderium oftenderat Die Gendi pra ceteris difcipulis ;. defideravit Ícipulis , ftudiimque fübeundze necis ; & ei adhzrere , nullámque ptopterea potuit adeó eo ar&labatur defiderio , ut vel ipfa Vehemens defiderium moram pati, omnem tartarei hoflis celeritas ; perfidique difcipuli velo. 240 Diflertatio XI, velocitas , quà facrilegdbï moliebatur facinus tem, flatim - * detio eum ample&tendi refipifcen ei viíafitlentitudo, quam utabigeret , Ju- quavis distuptá morá cucurrit, Vidit illygs 19615* dam urfit , ut quod animo moliretur , citiüs pater ipfius , 5 mifericordia motus esl ,€5 ac- ä exequeretur , non Juda Proditoris intendens eurrens cecidi fuper collum ejus * fed quid? t perditionem , neque facrilegum fcelus; fed quód filius fame ftimulante, paupettate ur- f vehementiam , quá intus urgebatur, flam- gente , nece(fitate adigente dicatur tantàüm másque , quibus urebatur, de(iderij fubeundi ire ad patrem fuum ,5bo ad patrem meum , GC necem pro falute humani generis prodere non potiüs dixerit , curram flatim , volabo f voluit ; pulchré Auguftinus: Non precepiz ad patrem meum , ut prz fame deficientem - I» CAtenA [ JD, Thoma, f'cinw i fed pradixit : nou tam in perniciem ftomachum epulo reficiam ; & & converío Y perfidi [eviendo, quam ad [alutem fidelium pater dicatur non (ilium accefiffe venientem , t fellinando : càm crucem , aliáque mortis in- fed ad ipfum cucurriffe in domum reducem? Ü ftrumenta Orcus compingeret ; Judas pro- & accurrens cecidit fuper collum ejus : an non ditionem moliretur , Judai Chriftum qua. debuiílet potiüs filius ad patrem currere , fl rerent ; ille uteum proderet , ifti ut eum per-. quàm pater ad filium ex porcorum cufítodia , derent , & Dominus inhiaret morti ; ftimu- € coeno vitiorum , vefle diíciffa, ac feminus j los adjecit Difcipulo molienti Magiftri dedi- dü redeuntem? prafertim cum pater non pa* tionems proditurus hominibus , nullam po- rum ex filij ingratitudine fuiflet exafperatus? tuiíle moram pati defiderium necis fubeun- Nihilominus filius dicitur veniffe; & pa- « d& pro humano genere;ut homines ejus mor- ter cucurriffe , quia ut acuté obfervat Chry- f* M te ad meliorem perducerentur vitam, fologus : Graviüs defiderio ampleétendi fi- idee g€ 3. Adulterina funt ea defideria, qua moras lium urgebatur pater,quàm famis tormento a Plue f patiuntur , & cunctationem fuftinent, filius ,qui tametíi ftimulis pulfaretur ifamis, res de(iderijs, quzfovent , virtutum omni- non tamen curtitad patrem , fed tantüm ve- um videntur ftudijs favere, quitamen opere- nit ; cüm pater cucurrerit omni disruptáà nonnift inertes probantur. Virtus utpote E morá ad filium venientem ; quia nimirum fine fuco pulcherrima , fine tibio venufla , defiderium patrisreducem filium exofculane fine calamiítris ornata, oculos prolectat in: di vehemens erat , amorisque fimul ardebat tuentium ; quia tamen eft acquifitu difficiiis , flammis, proinde morz impatiens omni dis- gb aliquod ftatim videtur obftaculum inijcete, ruptà cunclatione ftatim cucurrit pater ad fi« . [ fl quo defides arcentur , merüque fallaci deter- lium non currentem , fed venientem , quia rentur ignavi. Idquecaufe , curpluresnec tametfi defideraret filius patri famulari do- v Íe totos voluptatibus , neque culturz addi- melticos inter parietes,erat tamen defiderium (0 cant virtutum , quia tamerfi defiderium fo- ümore repreffum,non amoreíuccenfum,cüm ht veant ; quia tamen hoc moram patitur ,& timeret filius patris indignationem ; eó quia u cunélat;ionem fuftinet , quamvis fub initijs totam fuam abligurierit portionem : quó de« ü vifum fit arfiffe, mox inertiz gelu deficit: fiderium amoris ignefcit vehen:entiüs flam- V neque hujusmodi adulterina foventes defi- mis , eó greffum ocyffimé accelerat ; cüm é M deria greffum promovent ad virtutem , converío fi defiderium timore torpefcat ; pee j quamvis perlzepe conatum fpoponderint. des quidem moveat , fed greffus adaccelerae 34: Defiderium ; (i germanum non fpurium tionem timor ccérceat : hirc pater quantog j fuerit , moras nefcit, & ftatim ad opus currit : cyus recipere , ampiedli , ac ofculari veniene D2 tale fuit defiderium pattis prodigum ejus fi- tem filium maturat : omnémque disrupturus E lium amplectendi in domum reducem ; peti- moram non ambulavit , fed cucurrit ad fili- j tá ejus portione , quó liberiüs vitijs indulge: um , ut minus temporis in itinere perficiendo Qu ret é patetnaexivit domo ; maluitque remo» infumeret , & pernicibus urgentis defiderij Vi [j tiüs vivere , ut fuis inferviret concupiícentijs, alisad filium volat, quem amplexibus recipit [: quàm famulos in domo paterna habere ad ob. in corde , & oículis figit in animo: qui igi- ie fequia paratos, — Abijt corrupti confilij ado- tur non fpurio, non adulterino, fed vero;ger- lecens, proprijs indulfit concupifcentijs , & manóque urgetur defiderio , nullam patitur vitijs , fuas diffipavit divitias , abligurijt pat- moram , nullam fuftinet cunctationem , noc rimonium, & ipsá libidinis infanià caítigatus permittit tantillum temporis teri: cüm filius Gmij $, " ad eam devenit indignam miferiam , ut jam famem patiens,non ita folicituseffet , nec fae periret fordidz porcorum fervituti addictus, tageret moras disrumpere ; pulchré Chryfo- faméque tabidus urgentiffima: ut (zpe fuis logus: Movetur mijericordiá , qui loco no' Sermg. p ? fervientibus concupifcentijs obtingit , qui poteft dumoveri * accurrit non progre]fu cor- poítquam ijsdem indulferint, omni deftitu- pori ; [ed pietatis affetiu , cüm pientiffimus H untur oblectamento , & discruciantur fup- pater &tate jamgravis, & fenectute confe. plicio: fuá edo&tus pauperie , & (ame erudi- Ó us pedes ad curfum dimovete non valeret, tus, redire ad patrem,& domefticos inter pa- pietatis affectu corporis fupplevit agilitatem, f Lut. 15. rietes eidem infervire molitur, — Surgam , && LJ & cucurrit animo , àmore , ac pietate, qui j $bo ad patrem meum * nimirum fame fti- non facilé pedes potuit dimovere . L niini« ü mulátus, paupertate adactus, miferijs cumu- rum defiderium pattis citiüs ut filium venien« li s latus redux veniebat ad patrem ,qui cume- tem amplectaretur , non fuppetias à pedum minüs profpexiflet filium venientem , defi- hi agilitate , íed alas à pernicillima avium velos eitate , [/ E Afïe'&tïls deüderii*cauf'æg & Effe&tus, 241 ' LMI&. | eitate, feuab afïe&uum ardore mutuavit 5 Certé fimilem potuiffet (ibi ex I&nte pultia & ideó ut ait Chryfologus ; eccurrit non., culam praparare : fed quia faltem aliquid : pregreffa corporis , fed pietatis affeiu. — De- exigui temporis edulij apparatio exigebat ; fiderium quó acrius eft , eà videtur magis & defiderium , quo urgebatur, nullam po« cEcutire ,. GC impetu concitatiore ferri in terat moram íuftinere , nec pati cunctatios rem concupitam , tametíi nonvideat, que nem , ideo fentiebat fe mori (ài hemeniiffimi de mulis vea eidem infint commoda , vel detrimenta, & fiderij exulceratus ; proin- & ideó pater , quia toto defiderio in filium de jam paratz pulticule portionem fami (a« ferebatur reducem ; non fordes, quascon- turanda causá enixim 2 ä à Jacobo fratre petijt: traxetrat ; non vitia, quibus fe coinquinae moras non füftinuit , quia vehementiori verat, non probrofam nuditatem, quávir- conatu , ac ardentiori defiderio rude illud tutibus fe fpoliaverat , vidit , cüm nec unum concupjerat edulium. , ut enim ait Abulena ä fis Ll El dehisce verbum protulerit; fed filium tan- magno defiderij effu lenticulam. com- tüm confideravit ; in quem vehementi fe CHpfUit ; proinde neque exipuam tulit mo- rebatur defiderio, * rai , quia dum flibeilatur affestus , tranüt '36. . Verüm non in patre tant üm pmdigi filij inardorem , qui morz impatiens moras vehementia defiderij oculos obvelavit , ne disrumpit ,. & umbras omnes leatitudiais videret filij nuditatem , fordésque , . quas contraxerat, cümluxuriosé viveret, vitijs- 39, Sed Jacobus , qui intentus erat in 0C« i que indulgeret ; fed etiam in Ifaaci primo- cafionem recipiendi jutis , quod primogeni« genito licét morz fuerit impatiens oculos to debebatur, fi bíque nafcendi forte vindica« : SHMDþs i etiam claufit. Revertebatur ex agro Efau bat Bfau : & Jacobus natu minor ex priviles fraterJacobi.ambo erant gemelli,quosIfaacus gio, ad fe pertiner e à matre Rebecca didicif- ex Rebecca fufceperat , quorum Bfau erat let , e3 conditione pulticulaim ei conceffit , u major natu ; & licét ainbo eodem partu fibi przrogativam, ac j ret. ura primogeniti cedes editi, habitutamen corporis, & animi do- Ad hzc turbatu slicét Efau;. nihilomi« tibus perdiffimiles fuére : fiquidem major nus gulz fatisfa&turus cupiditati , acde(ide- natu naturá ferocior , ingenio agreflis , rij fedaturus acritatem » annuere Jacobi pe» genio fevus , à puero ruri affuetus, vena. titioni maluit , quàm v ehementi(fimoardens tui addiclus , ferarum potiüs , quàm ho deüderio moram ullam pati, & cunctationem minam inbutus erat moribus; cüm é con- fu(tinere ; sícque unà cum vili lenticula de« verío Jacobus eflet ingenio facilis , genio coxit principatum familiz » dignitatem facer- comis , moribus elegans, animo flexilis , dotij, ac paterne hzred itatis partem opi, honeftis artibus, ftudiísque addi&tus virtu- miorem : &quidquid b onorum cum fauíla tum , domi affiduus , & ad obíequia paren. patris precatione necteb atut j & quamvis tum femper paratus : cüm igitur Eíau re- Eíau cenferet. irritaim ceífione m jurium príe« verreretut ex agro in paternam domum : mogeniti in Jacobi favorem ob . fufce - " ptam H ^ contigit ut pulticulam ex lente pro avi il- puliem ea conditione. üt jaco ocedere: i o Jius fimplicitate Jacobus fibi apparáífet ad rogatvam natalem , & mina: " i a L etur ferro fibi ftomachi , corporisque refeCtionem ; cám- vindicandam : Rebecca tamen antevertit cri« j * que jam vefceretur co&tis lentibus, appulit enta confilia, titulísque juris nafcenc i ii AA ja* ä ex venatione defeffus , imó & famelicus cobum aílu pio transiatis 1 à quovis pericula Efu, qui vix oculis in eduliüm conieélis , Jacobum extraxit, jam dentibus coepit in cibum prurire, enixím- . '(Tenebatur 1faacus dectepita jam zerate 29» queà fratre fami exfaturandz partem expe- fenex defiderio ferini ed ulij , vocavítque proe tere pulticule , feu rudis edulij , quod fibi pterea ad fe Efau » €üi pracepit, ut flatim Jacobus apparaverat , & Efau adeó per- venatum é domo exiret , fi bíque ex preda fervidé pottulavit, utejusdefiderio inilam- [ylvefti ferculum ap pataret , & id obfequij matus mortem timuerit ; fi tantisper famem muhificanon carituru inremuneratione, Pa« diftuliffet ; & (1 defiderium, quo intus vche- terno obfecuturue juffui exitinc ampum Efau mentiffimé urgebatur , omné nó ftatim diru- venaticis inflructus inftrument i$ ,- ferisca« E piffet moram , abegiffet cunctationem, Es piendisaptioribus: fed mater p to Jaccbo fo« (?enef. 25: morier , inquit Elau , quid mibi proderunt licita husc ad ovil em gregem flarim mittit, P(imugenim..v. jubétque absque mora duos flatim afferri hz. 37- Sed fi Yfaacus divitijs afflusbat » qui fie- E dulos ; obfecutus mandato Rebecca Jacobus ri potuit , ut in tam opulenta domo fame; duos adfert hados , quos mater pe lle fpoliar, - & inedia primogenitus illius periret ? fialize quorum alteram cocturá tam ex quifità, ac non defuerunt lentes, cur non flatim juífit condita para t , ut crederet Ifaacus fetinam ad famulos , vel ancillas fimilem ex lente fibi fe carnemallatam : Tacobus veró cib; delator parati , ac apponi pulticulam : anforfan an- vultu ,colio, manibüs, pelliculis te& * us hzedi« cillze abfuerant ? fed cur ipfemet fimile fibi nis fratrem hirfutum apud jacenten fa : inleéto. non ftatim paravit edulium ? Quid ? quàd patrem mentiebatur : ! - nex veró cóm jam o» fentiat fe mori , floccíque faciat primoge- culis caligaret,taclu expl orabar,quod vifu di- niti jura , quae rudi edulio pofthabet ?. £s fcernere haud poterat:- vetüm hirfuta haedo- $:0Y10Y » g F. uid mibi proderune primogenita. 2 rum tegmina, qua referebant hifpidam Efau, Cuterm E - Verani de Affétlibia Tom, I 242 Differtatio XI. cutem , odórque Veüïmentörüm » quibus nimirum vehemens effe defiderium amce- major natu in factificijs ; aliisque folemnita- nioris Regionis ?. Terram ausiralem , & a* tibus uti confucverat ; Jacobumapud patrem reniem dedifli mnibi ; junge & irriguam, — An indicabant Efau primogenitum, fola Jacobi non feftorum hilaria lutu corrumpit ,. an- voce dubitationem aliquam ingerente, quia xium, quod intus fovetur defiderium ? An tamen ex reliquis fignis conijciebat Ifaacus non Jatitiz ferenitatem , gaudiíque malae primogenitum effe delatorem ferini edulij, ciam , ventis füfpiriorum , nubibus lutuum; comedit de carne , non jam in fylvis , fed in ac pluvijs lachrymarum ; foedat; ac rapit? ftabulo capta , & recreatus venatoris ebfe- Annon cültiorem ornatàs pompam, cantüs- quio , ofculis Jacobumexcipit , & primoge- que harmonicos , ac feítivos fonitus nze nitorum privilegia ei impertit ; abundantiam nijs funeltat ploratuum? Ita fané, cupiditatis apprecatur frugum terra; honorem, & reve. folicitudo cor discruciat , & precordia tor- rentiam apud exteros, authoritatem;domi- quet anxietas defideri;; ut velinter nuptia- nium, jurisdictionem in domefticos, & ne- rum foletonia trifliffima Axa defiderij intus potes. lancinantis fentiens dolorem fufpiria emiíe- Defideri- rit ; & in lachrymas collicuerit. um fi vehemens fit ; anxietatem accerfit , quae $. lViI. dolorem parit. Verebatur Pharao in Judais natis, 42 Anxitin. , qui intàs fvet dejrde- ac parvulis propriam perniciem , ne Hebrao- rium, [evouon indiget, quo discrucietur rum populus ex incremento , quod fubivit, zortore 5 ipfum defiderium [uo affuvi- poffet, fi bellum ingrueret , hoílibus ad* fcera lancinat , & cor corrodit. jungi , & in /Egyptios fzvire : hácque fu» picione quamvis temerariá cum urgeretur ; 49, Efiderij effectibus adfcifcitur intima cruentam , favámque innocentibus necem divexatio ; nil enim eít , quod ac- 'inferre molitur. Indoles hac femper fuit riüs hominum mentes dilaniet , mundi , ejüsque Principum vaniffimis fcilicet quàm inardens imis przcordijs defiderium: fidere fufpicionibus , fanguinem fundere , qui enim anxium intüs defiderium fovet , Exod, t, quo candorem focdent innocentiz, Fenite j&vo non indiget , quo discrucietur tortore; fapientes opprimamwa eum , ne fortà multi- ipía fiquidem defiderij immodici flamma plicetur , & fi iugruerit contra nos bellum , pr&cordia duré torquet , lancinat, adurit- addatur inimici noffri , expugnatírque nobis que. Repertus eft , qui ardenti rogo , egrediatur de terra, Veiüm crafse deipuit, Íronteferena , vultüque hilari , ac oreriden- cum vana innixus fufpicione innocentes mo« te manum admoverit ,eluferítque indu(triam litus eft opprimereg non enimcontra Heb- trucis , ac infanientis tortoris , cujus cruculen- * hon rzos gladios acuit, fedin imperij fui ftabili- tam rabiem imperturbatus Ípreverat * tatem luctuofos folicitavit cafus ; ac aliorum tamen haéteaus inventus deprehenditur , qui ruinas: nequiffimi Pharaonis anxium defi* anxio , vehementique defiderio divexatus ; derium , quo torquebatur , erat , ne populus non clamaverit , ingemuerit , G repetita emi« egrederetur de terra : cümque timerer, ne ferit fufpiria torquentis intüs doloris nun. holli infurgenti adne&leretur daplici affectu tios: funt qui flocci fecerint ferreas fartagi- de(iderij , & timoris torrus duplicidivexa- nes , torquentes equuleos , cruentas fecures , é4 batur martyrio , cujus cruciatus leniturus & quidquid tyrannorum infania ad humani pueros recéns natos omni exuta humanitate, corporis excruciandos artus excogitare va« fluminum tradidit rapiditati ; & artus, quos luit; haec enim non folüm patienter ple« folers natura novem menfium fpatio in offi- zumque tulére, verüm & audacler etiam pro. cina materni uteri efformaverat in corpufcue vocárunt ; qui tamen vehemerttis eítui defi- lis puetorum aquis ftatim obliteravit, adc- derij fuccubuére , necémque ipfam fibi acce. gícque pueros illos, quamvis vix lucis natos Jerárunt : hinc fcitéSeneca, $ vis Pytboclea B.a uiurz occafum priüs , quàm orientem videre FD T CM CXEET MUT EESM. amEPEPsS , T fenem facero, 66 implere vitam.non anná adj- folem , necisque caliginibus priüs involvi , esendum eff , (ed cupiditatibus detrabendum » quàm folari jubare perluftrari: adeó dirum quia nil eít, quod acriüs hominum mentes fuit tormentum , quo ex anxio defiderio , dilaniet, quàm anxium defiderium;quod imis pavidó timore torquebatur ,. ur velinnocuo inardens pracordijs, cor urget , lancinátque. puerorum fanguine putaverit poffe , vel defi- ** 4Te .. Referunt, Axam,cum nuptiali pompa;ad derij ftum extin gui, vel faltem timoris cru« Íponfi duceretur domum inter harmonicos ciatum leniri, €oncentus , feftorum hilaria , & confangui- Verüm fupremus mundi Rector non pers 43* EL —— MA G m —— A sB A. neorum gaudia,trifliffima emififle , nonabs- mifit,hominem nequiffimum diu fzvire in in- que induflria , fufpiria ; & lamenta;que cüm nocentes pueros: mifit enim ad Pharaonem ; lachrymis maderent ,internum fatis valuére quem pre cateris elegerat Moyfem , qui po« golorem prodere: turbárunt creberrimi filize pulum depofceret exfolvi , & ex /Egypto de- gemitus latitiam patrís, qui caufam indaga- duceret in opulentas Palaftinze Regiones : de- turus filiam interrogavit plorantem : quid trectans Moyfes Pharaonem adire fe cumAn. $abes ?. fufpirij caulam ftatim edixit filia ; gelo Dei nuntio excufavit,& demifsé fentieng ; de nmue .. RsgEs- -- dÉ ^ — E. EE 2 E Affc&us defiderij caufz , & Effe&us, - 243 de feipfo afleruit , fe pafcendis gregibus dun- nares, aurésque perVadcntes; ,«:'nlque ocu!oi taxat affueviffe , & non legationibus apud volantes omnes miré torferint. ZEgyptios ; 'Principes obeundis ; fed cum tergiverfaretur quibus ingentes attulére moleftias, Moyltes varijs excufationibus fuper imperitia Ciniphibus mufcaz fuccefferunt , qua» "f fua ,animos excitavit inexpectato prodigio rum copia volatu, & propofcide, imo & morfu , linctüque foedo, non folüm demorfi virga fuz paftoritize,quam proijci inhumum juflus , verti ftatim vidit in colubrum , & ite- homines, & jumenta moleílias, & dolores rum de colubro in virge naturam,ac formam fenséte, verüm G detrimenta etiam vefles , reverti, Rurfus manüs in finum fuum im- & vaía , & quidquid pretiofi fulgebat in aue miffione lepram mundavit ; imó & Nili flu- lais ob maculas, quibus omnia coinquinárunt minis undas fanguineos etiam ad nutum intacta duntaxat relictà Geffenorum terrá, transmutavit influ&us: tot igitur extimula« Mulcarum incommodo pecorum fucceffic tus ptodigiis, & hortamentis , Moyfes co- lues, & (trages ; imó & inhumanis corporie acto Procezrum Hebraorum concilio, cztit- bus ulcera turgentia , que /Egyptios egregi& que feniorum , expofitóque mandato (ibi à torlerunr. — Et huic plaga pediffequa fuit Numine per Angelum coelitàüs commiffo , alia é coelo in terras delapfa unà cum grandi- baculique in viperam verfi, manüsque in fi* ne inaudite magnitudinis , fulminibüsque , num immiffz leprá correpta ; X lue depulsá ferale exitium in /Egyptum deferentibus: & i retraétee, ad Pharaonem Regern accedit , cui huic procella locoftarum fucceffit innumera differtiffimis verbis Dei mandatum de popu- multitudo , qua campos , agros ,. fatáque lo dimittendo exponit , ac Ifraelitarum omne oinnia voravit : & poft locuítas denfiffimz . tenebrz triduanz JE nomen triduano itinere petit in Árabiz de- gyptios omni deftitue- fertum dimitti; Deo caelorum, terraeq; Con- runt luce. ditori;ac totius univer(i Moderatori illic jux- . Hisce diverberatus Pharao plagis in* 66. talegis praeícriptum litatutum : cumque ver- ducias fibi dari fupplex depofcit adjecta [pon- bis; & comi:ate nil poffet Moy(es impetra- fione de populo exolvendo , ut detumuerit re;cum potiüs Pharao graviter excandeícens; plagarum fervor. Orate Domiaum , ut non tantüm Moyíem à fe repulerit, led & di- auferat vanae à me , €$ d populo meoz . & di- : ExM, 1, riüs fevire coeperit in Hebrzos , quos adegit mittam populum , ut facrificet Domino z ad ítipulas , palleas , omnisque generis quis- Moyfes veró càüm non ftuderec afilictioni Pharaonis, fed fatageret ejus duriiem , & quilias undique deferendas , fectásque luto mifcendas , & iaterum peufum feveriüs prz- pervicaciam emollire , & fle&tere; repofuit, ftandum , inftantibus etiam operum Praefe- coniiitue mibi , quando deprecer pro te , (cd élis verberibus, loris , acflagris nudata terga Pharao dixit cras : at (i tam grave , tánque Ícindenribus : fed Moytes plagarum agmina dirum non vaiet fupplicium tolerare, curia €ontra obílinationis duritiem producit in craitinum doloris mittit leaimentum ? fpon- campum;& quidem innoxia fuére prima,quae det Moyíes remedium przfentiffimum, & Pharao in crattinum differt cruciatüs alexi«- Moyíes exhibuic fpectacula , virgam enim paftoritiam ante oculos Regisin ferpentem pharmacum ? nimirum difítulit in futurum «onvettit ; qui colubros Magorum incanta- plagarum lenimentum , quia verebatur, ne tionibus productos devoravit, fi ceffaret tormentum , adimpletur promif« é4. Cümque Moyfíis virga Ptincipem non fum: cümque anxio teneretur defiderio po- fle&teret , plures, & quidem horreadas plagas pulum detinendi ; has inter molefítiffimas pertinacize objecit Pharaonis: Percuffit virgà curas , ac intolerabiles plagas hzeret anceps , Nilifluenta, qua ftatim mutato colore fpif- ftupétque con(ilij expers , ambigens nurmn da- fum convería funtincruorem; cümque ejus rius fit defiderij fu(tinere tormenta , quàm plagarum pati fupplicia : ciimque optio ei unda pifcibus ; ac crocodillis ene&tis putre- fa&ta ad porum inhibilis effecta effet; JE- daretur alterutrum proarbitrij (uivoluntate gyptij fiti acriüs torquebantur, cüm hac pla- eligendi , levius duxit , mitiüsque putavit ga czteras quoque aquas lacuftres, fluvia. plagarum fuftinere verbera ; quàm vehemen. les , ac fontanas involveret, Mox ijsdem in tiffimi de(iderij pati cruciatus, Non potuit Nili fluctibus non tarn fanguine , quàm vere- exaggeratiüs cruciatus exprimere , quibus cundià ob Pharaonis pertinaciam rubentibus defiderij anxietas cor dilacerat humanum ; ranarum immianis gienitur mültitudo, qu& appofité Ambrofius Áióro de Cain, 6f Abe[, Gs !,-. exiliens foras coaxatione, lue, fordibüsque Cum debuerit in tanta pofitus neceffitate ro- totum implevére/Ezyprum.Ranas fecuti funt gare sut jam eraret , neque differret ; refpon- Ciniphes, é corrupto telluris pulvere pro- dit craflina die: inflexilis plagis , fupplicifse t udi: éftque genus animalculi minutiffimi que defatigabatur marmorea Pharaonis duri« ais inftru&ti , quod medio folet in a&re fu- ties, fed cum retinendi populi anxio ürge« Íípendi ingentis inftar nubisfolem abripien- retur defiderio , premeretürque flammá ; tis; süntque infe&ta, quaacriter vulnerant, utriiisque doloris expertus acerbitatem , ma« fanguinem exogunt: horum igitur animal. luit plagatum torqueri doloribus,q-u'am culorum examen , velut extenía nubes uni- eruciatu dilaniari anxij veríam obumbravit /Egyprum ; adeó ut cini« defiderij. hes aculeatis ftimulis corpora terebr antes , Verani de Affetisóus Tom. li, Hh 2 Di$: $8 (244) 2$ 3-&993'&&&&&&&&&& g — Gocacddoeodacodscbeo NOMC)N e(Jo *50* N-/ gepdetstebdepededepd: d peeeapde *Qv äæäææææääæäææ&ääæ — DISSERTATIO XII Proba fruftrantur defideria , Difi excufsà feggitic adnitantur operibus infudarc, £ ': ,5. I. /Dc/z'deriam en femiza terra concredita noftri cäidzä' 5 Jf nllo. exco- Ó lantur labore. flerilefcunt , quovis defimta frad l. o wf M t 'Lurexs virtutis illecti E. N Noh fiu't David dece þtuä » quia invenit , L 774 .'ä;. pulchritudine . defideri- quem defideraverat : - P Z um in corde fovent , fecus Tponfa teftatur ATA — . . ?* non potuiffe eum invenire. ( f eam enancifcendi , quó Iu letiulo Cant.eap's. ? " X u - animüm exornent , mene meo per nocles quefrus , quem diligit. ani- E s f2 mas. quefroi ilum ,. & non inveni. Sed d EU Gs P d témque imbuant : vee . EL - $- - AA rüm fi fiat ipfis obvium cur Virgo caítitatis amans ? fuíque fponfi enixim appetens, eum non i aliquid incommodi , at« nvenit 5 càm centur defides, velin ipfo veftibulo ab ejus tamen David adulter eum repererit? An affecutione , metüque fallaci deterriti vin- quia occurrit Deus peccatori. refipifcenti 2 h fed elongari inde ab innocentia fponíae cere difficultatem non fatagunt , quá füblatà non videtur fuo amori con dulcem deguftent laboris fructum : hacque gruum 5 «ur igitur fponfz fruflrantur defideria , quee iufa , cur ad ftudia virtutum pedes non mo- veant , licét defideria promoveanr., crebritis- in Davide fructum colligunt concupit um ? Harenttunc fu« Quia nimirum non excuffit Íponfa. fegni« queconatum promittant, tiem , quá defideria remorabantur : [ Ípenfiinter objectos labores, quosfuftinere I9 leciulo meo, ait Jdetredlant 5 & virtutis honeflatem , quam i per nodies quefrui , quem enixim defiderant; fic defideriorum femina d;'!igit 49 ULA mea: quefvi lum , & nom . inveni ; in otio lecluli defi ä cctdis terre concredita nullis excultz labori- deravit fpon» - [ bus fterilefcunt fine fruclu 1 Seneca monens Íuüm , cum Corp oris membra indul gerent .quieti; & fegniüs queri Ipl']i. 88* Lucilium ait :2 424 cepifli &5 in iflo te vite inccepit à Íponfa babitu compone placidé , non molliter , ma. Deus, proinde defideran ti hau d occuri;g-. rus ; defiderium fuo adhzrendi là mihi effe malo ; quám molliter, ' Defideria acquirende. virtutis , quz animus conci- ftulit fponfa in nodem. , cüm diem pro- | pit , & cor fovet , omni def(tituuntur fru- dcgiffet ; & feguities eum q Uxrendi, quem q1 &u, fi de(idij , & fegnitiei gclu eà in flore defiderabat , fruftravit defi derivm in nodle, Ó * Jn ldefiulo saeo pe i decoxerit. noes eusfrui , aueg.s 2. . .. Defideravera t fp(;nfa corleftem &fuum diligit. anima suea quaffui iluz) , 505 , Qu invent. Qualivit í olem fponfum ; eümque & David concupierat ; fed fuum in nocte, 10 ideóque ejus fuit fruftrata iUbaïe E quia in to felicior (ané tuit David , quàm fponía in Deo noctis feguitiem delata defi quzrendo: fiquidem fponfa fruflratam fe fa- deria corruerunt qu nullam allatura utilitatem, W tetur [uo defiderio, teftatur vota fua absque ullo fructu cecidiffes cüm tamen David lz- E converío David Deu f IUS OcCCa m indagatue 3. tüs ; G exultans fibimet gratuletur , quia fum antevertit, lucis utitur bene&. ] fua fcopum defideria tetigerint ,. in quem cio , folísque meridiani fuffra lie gia expofcit ; collimaverant : fed quid caufze, quàd fponfa, opémque quarit , cüm primü m dies incipit pl quem enixim defideraverat, & anxié quarfie- eluceicere : Pfal, 76, In die tribulationis fet Iat, noninvenerit ; cüm David voti fui fue- - mea Deum qz(.e]z'vi : non expectavit folis oce la rit compos factus ? quia nimirum David ome« cafum licét tribulati pa onum calieinibus obvos nem ftatim excuffit fegnitiem , labores fupe« lutus nocte detinere tur eerumnarum ; fedad. lpl ravit, quibus potuiffet rerráhi abaffecutio« eum confugit, c dip * üm primüm zrumnis cit« ne fummi illius Boni , quod enixim concu- cumfeptus , moleft i Isq;exagitatuscaepit eum " om | i/al. 76 pierat , ait enim David, la die tribula. enixim defi derare , tunc enim omni disru« Iub tonis mea Demum exquifivi manibue meis ptá cunclatione, gn.l omni excufsá fegnitie cce« eele contra cum , C non fum deceptuu, pit; quem defide Iaverat, quzrere, — 7s Jje lo Veri trí- lity x 4 Proba fruftrantur dcfidcrïa nifi þp'crii)us nectantur, 24'5- eribulationis mea Deum. quafivi ;; ideóque concepta defidetia: mi(i hanc fegnitiei. ru- non inventus à fponía, invenitur fponfus à biginem deterferimus laboris cote. hebe- ; Davide, eó quia fponfa delibatis priüs hu- tantur nofira defideria, neque luxurianti vi, mane virtutis adminiculis defes in quaerene tiorum fylvz refcindendze idonea fant, $, do;in no&tem diftulitfponfum quarere, & 1mó non folüm fegnities probanoflra quidem cüm jaceretin leCto, & quieti. in- corrumpit defideria , verüm & vitia fovety. dulgeret : n letulo zeo per notles quafioi; nec aliud eft negotium torpentis hominis, u diligit anima mea , ideóque dilata, - quàm federe in foto , ofcitare in lecto , f& & (uílrara defideria, quem quzrunt, non volutare in cceno vitiorum, harere.in luto, inveniunt: cüm Davidi quarenti flatim ob- fenfui indulgere, vitio favere,& folius cor- viaverit: quia illa otiofa in le&tulo . coepit poriscommodis tludere,/ Spe&laculum rifu quarere, & iíte flatim laboriofus in opere : procul dubio , quàm plauíu dignius exhie illa defiderii executionem in noctem diftu. beret , qui enixim defiderans curfu in íla- lit; hic ftatim cüm primüm capit dies illu- dio certare, fimul cum zmulisad certa. ceícere omni exeuífa fegnitie quafivit, nec men defcenderet, & mox cateris omnibus fuerunt ejus defideria fruflrataz invenit ifle, toto pedum nifu currentibus, ipfe duntaxat quia manibus ítrenuus , quia laboribus de- pedetentim incederet, ac veluti grefín te- ftudineo ambularet. fatigatus: non invenit illa, quia fufpiriis de- mnes fpeciaculum fes , quia otio in lectulo fuo indulgens: non facti íumus Deo, Angelis , & hominibusz fruftrantur Davidis defideria , quia nec la, Ípe&lantur noílra defideria , quibus nitimur bori parcit . neque occafum preftolatur 1 ad «eleftem pattiamà Deo,& Angelis, qui defundli diei ;;jut ad Deum,quem enixim de- dum ípectant nil enixiàs expeclant, quàm 1.0 Cl fiderat poffit accurrere: non obviavit fpon, ut perniciflimo curfu feramur per ftadium fus quzrentifponfze, quia per diem labori. falutis, & comprehendamus bravium ; & i ! bus pepercit, & tantüm nocte, cüm corpo. nihilominus torpefcunt de(ideria , labores ris membrain lecto fomno femiíopita jace« 1 refugiunt, curfum detreótant, rent, qu&rere coepit ; quem die defide Qui excoffà inertiá proba ,^ quze con- 3. Vetat, j l; cipit dehderia , opere complet , frgzi/;s st C4vr. 25 4 Ita eft, humana defideria , quantumvis £A preæ,bannu/dgyeær.*varum/ : qu'amotu ve« proba, fuo fruftrantur truétu , nifi excullá lox , & adcurium perniciffimus eft, "Spon. jf fegnitie adnitantur operibus infudare; quod fus dilectus, & electus é millibus , .proe euim eít purpurz tinea; hoc probis defide- ba, qua concipit deüideria non otio finit : l* riis fegnities, quz fenfim íine fenfu ea ex- marceícere , fed opere perficit; qui- enim [ edit, & abíumit: fi otium occuper animum, Ícgnis eft, & defes; - tam diffimilis eft Cds , A defideriorum fortem in eodem poffidet, non prez, quàm fimilis cochlez: illa falit;shec — ut ad pias fcaturiat functiones ,. fed ut infe- n repit; illa rapitur per juga montium , hzc Yiciter atefcat non nt. vigeat virtutum ex- ]s zadit humile folnm ;. illa faltat pereditiora ercitiis , fed ut rigeat otii torpore: hinc o- montium faftigia, hacdepreffas faidat vl« ! mnis de(idiofus eít' etiam fibimet otiofus; " les; illa labori affuera, à cur(u vix defifüits nec quidquam poteft de probis fuis, ac prae- js conceptis defideriis. boni prafumere , nec hzc quieti addicta ita movetur, ac (i non imoveatur, quia ut fcité Salomon Froverb, I[- Íperare; cum labores diffugiat 5 nec quid- je a6. fieut odiium wertitur án. cardine [fuo , quam grave pro fe fuftinere velit. fíe piger ia leiulo fuo : oltium enim ita $. Utrilis non eftequus, f1 perpetuó de- Vverütür, ut cum movetur , non Videatur T tineatur in flabulo , laginetur avená, fed moveri: movetur.enim, quia vertitur; non qui ad fudorem usque exércetur in arena : movetur, quia eidem femper h&rct cardi- O a ia nonquz complicatis velis firmata anchoris li. ni; nec loco dimovetur ; ita homo íocors torihzret navis, divitias fuo adfert hero; fed aliqua qvidea praítat opera; itatamen ut. quz fluctuantes zquoris tractus trajicit,cüm operam perdat , quiaejus defideria, quam. jt veniis luclatur , undis exagitata decumanis: vis proba fuo frütirantur fruclu ,. quatonus * non quz (tagnat falubris eft aqua , fed quze operando ni] proficit, & tantüm fudat cüm jugi fluit curfu ; rubiginem | contrahit, ac manducat; a!get veró , cüim laborat, ]v ) ls hebetatur — qui femper vaginà claudirnr Plures funt,qui virtutis acquirendze $, gladius; . cüm é converfo ad vulnera infli- defiderium nutrien:es - inertis tamen otii genda, hoftémque arcendum plurimum va. torpefcunt defidiá, vitámque ita: partiun- if leat, quiízpe per aéra vibratur; fi enim tur, ut virtuti nonnifi breviffima irnpendant us perízpeé vagina exeratur, argehti inítar o moment2, cum inertiz, G torpori . dies Íplendet, imoó, & fulgurat folis luftratus ra- dent fingulos, Sapit mültis, virtutüm de« dio; cümreconditus femper in vagina exüto d fiderare ftudia, fed dolet exercere , qua ad omni fplendore . rubigine fqualeat : quod ejus ducunt affecutionem ;. fcité Caffiodo- '« rubigo gladio, hoc eft probis defideriis fe- rus: Confiat jucundum e[fe verum bonarum 2 -'Udk'df,' ï gnities; e(t iquidem quadam rubigo, quze faporem , & utilem ambitum laudis , [0 qtiía *^b.38, non folüm virtutis obfufcat fplendorem ,. petirur per augmenta virtutis: plures virtutis 1 veràm & ip(a corrodit , exeditque, ac poe- concupifcunt honeftamenta, ne faporis amit- n,itusabfumit proba, que fuerant mente tant oblectameata ? Íed laboribus parcentes, L 3 etié. 246 | I-Düïc'nätio XII. otióque indulgentes , nonhï[ï ignaviz blan« S, II.. diuntur, Etiam IHraeliticos populus cüm in JEgypto famulitio, ac przdura compede Ea non datur quies laudi , uiff detineretur, terra promifüonisdeüderia& - quam exantlati labores p concepit ; & fovit, quinimo etiam per cre« ;fættjä- bra fufpiría, quid animo volveret exteriüs TIL, prodebat, Verüm licét anxiis fufpiriis tel- 9. lurem exambirent Iíraelite promiffionis; Equelaudi datur femper quies, quam. quia tamen otio torpentes, ac defides, in- vis olim de quiete, & fomno Lazari certiores à Chriflo fa&ti . difcipuli ertiffimz ignaviz eos Jofue infimulat in- quiens; llsquequo marceris ignavia , &f mon argumentum inde fumerent lztitize , ac fa- lutis : Domine fi dormit , faluus erit ; nam Joag. 3. sntratis ad poffdendam. terram s quam Do- minus Deus patrum vefirorum dedit vobi? dormitio Lazari otium non arguebat jacen- tis, fed opus Magiftri refufcitantis ; &ideo Anxié corde defiderant ex duro exire /E: gypti famulitio, fed otio torpentes pedem falutem fuit confecutus , & redivivus fur« non movent profecturi ad promiffionis con- rexit é fepulchro, quia Chriftus excuffo otio cupitam tellurem : frigenttorpore, & z- itineris fubivitlabores, & ad Lazarum pro. fiuant defideriis ; marcent otio, & fufpi- peravit : fcio lapidem é rupe labentem de- rant corde; meditantug amzenam hzredi- oríum devolvi, ut in imó quiefcat; Jorda. tatisletitiam, foecunditatem fundoruman- nem profluere per varios terrarum tractus in mare mortuum , ut ibi otio perfruatur: helis fufpiriis poffidere exambiunt ; mente per foecundas promiffionis telluris fpatian- navim fpumantia zquoris dorfa trajicere; :; tür Regiones, cüm tamen torpore illigati cum ventis colluctari, ut portum appellens optata quiefcat in malacia. Verüm ad hánc pedem ex /Egypto non moveant : quia licét Lraelitis arrideret;ac faperet camporum foc- non devenitur quietem, nifi per exantlatos labores. Plures funt, qui vel in ipfo otio 't cünditas, Regionis amoenitas, telluris uber, tas, aéris falubritas in terra iisdem promiffa; laborant quidem, non tamen conítruendo, fed deftruendo: fibi videntur felices fi otian- quia tamen otio torpentes arma arripere; cum hoftibus pugnas inire, turmatim ZE- tes quiete gaudeant; qui tamen nonnifi in« feliciffimi funt, vel ipfo otio corrumpentes M gyptum deferere,& labores itineris fufcipere detrectant; ideóque przconcepta interiüs eam felicitatem , quam credunt enactos fuiffe ;; càm enim fit otium vitiorum domi« l defideria, non excuffá exteriüs fegnitie,non cilium, mentis inertia, virtutis venenum , ( abacto torpore flaccefcunt, languent, & cor. Y ruunt ; quia invitante opportunitate , alli« probi defiderii virus, malitie foenus, imó vitiorum nundinz, honeftatis naufragium, & ciente fponfione, probantur inertes ; qui n £rebris fufpiriis preconcepta produnt cordis honoris peftis , erroris emporium , & to- tius improbitatis gymnafium, non poteft, lj, de(ideria: otio fe dedit populus ille,maluit. que cornunem in caftris (tativis vitam ducere qui-otio indulget, nonnifi in foedam delabi d Lil, depres potiorem , quàm laboribus fubeundis, & miferiam: hinc Seneca : Jllos meritó , quis videntia ?n molefítiis fuftinendis affuefcere; & licét exi. dixerit miferos , qui nimia felicitate torpe- €ADe4. erit populus ex JEgypto , quia tamen otio femt, quos velut ia mari lento tranquilli, D tap iners detinet ; GL (obdic: — fugize dels- affuetus nondum ejus poenitüs torporem excufferat, ideo pugnare detrectavit ; & €ias, fugite enervatam felicitatem , quà ani« di mi permadefcunt , vifi aliquid iutervene- ü licét fufpiria ederet, quibus facilé poffet Luiuo, quisquam conjicere, avidiffimé ruituros in rit ; quod bumana fortis admoneat , — velut a pugnas, & certamina, adhuc tamen He- perpetua ebrietate fopiti. brxi otio maluerunt indulgere, quàm defi- Qui enim otio marce fcit peffimum fibi 16 li deria poffidendi fibi promiffam tellurem adícifcit confiliarium , " otium fcilicet, cui fiài indulget, & à quo crebró fuggeruntur vi-- complere. Mifera certé fuit filiorum lírael üni conditio, cüm flammantia, qu&e corde fove. tía, licét felicitatem videatur affecutus, qui D otio captus , quiete fibi videturfrui, in mul« bant defideria, torpentis otii gelu extinxe- d rint, cüm ad eam tellurem, qua ipfis pro- tiplex tamen fe difcrimen injicit, eft' enim fe Uti- miífa fuerat , minimé appulerint. periculofa eafelicitas, qua fuggerente otio fup nam non eífent etiamnum , qui integram probum omne corrumpit defiderium , & &t mortalis vitz diem etio perderent, & qui- movenscerebrum in vanas mentem imagines (Un evocat, & ne valeat oculus multum diftin- Matibois as propterea dixit Chriftus: Qwi4 bic ffa- n tistota die otiofi? integram hujusvitae guere falfum inter & verum, caligines dif- Q diem dementiffimé otio corrum- fundit: cüm excuffo quovis torporeà probis Vib punt. defideriis, is veram dicatur felicitatem e« eno nancifci, qui honeftis incumbit laboribus , Ber qui voluptatum infanià non defi tutum culturá floret, pit, [ed Vif* Wgn $0830 9 u Id vel maximé verendum , fi amico il & gy, 0 ?hl?( 9 & felicitas; füdess unà copulentur otium , | " a acma- 1] Proba fruftrantur defideria nifi operibus nectantur, 247 ac maritali veluti vincelo confoderen:ttir; bus proficeret $ Ad vigilandum eos percele quia tunc ipía felicitas ftimulante otio in leret : dies laboribus, & occnpationibus de, omne proruit facilé fcelus. ^ Hebraorum fünitur; nox veró otio addicitur; quia populus randem promiffionisadeptus ter- Íomno , vel faltem quieti indulgetur : igi. zam felicitatefruebatur; verüm ne otiotor* tur cüm Primates /Egypti , primámque c« peícerent, Deus eorum confulens faluti;ali« nadi fortunam otio rorpent, quieti indul« quot ad laboris exercitium reliquit hoftes, gent, fomno corripiuntur inertiffimo;ab ine j «um quibus decertareat : nimirum, |Quzz» terfeCbore tartareo. hoíte jugulantur: ta« que [atrapas Philifibiqorumyomnémque Cba- metíi per diem felicitate gauderent Prima- nansum, 6 Sidouium, atque Heyeums quis tes /Egypti, non tamen confueverant inere£ babitabat $a mmonte Lybano , &$ de moute torpefcere otio ludis prefertim , alifsque Juig M EY Baal Hermon usque ad sutroitum Hematb, Judicris occupat exercitiis; fecus nocle jud. cap.3. Potuiffet Deus omnes hoftium Íomno indulgentes, otio tradebantur feli- phalanges, hebrzorümqueinimicos ex 10« cirate deftituri , . GC dceemon . non occupatos miffa illa tellure difpungere, prorfüsque exe interemit , fed otio addiclos,ac defides , in. terminare; fed quia praefcierat, qued fifeli- quos duntaxat jus obtinuerat fpeciale: fuiffe ces floruiffent, otio facilé corpuiflent, & nul- harum plagarum miniftrros malos Angelos lo adlabores, adarma, adigente inimico; inpuit Davidinquiens ; 2Mifit $n eos iram T[almz7: x nullo ad pugnas compellente adveríario vi- andignationh fua, indignationem , 68 tribu- tiis indulfiflent; ideo ne otio torperent , Jationem , immiffones per angelos malos, M r maluit hoftium incurfionibus , pugnisque ubi £uthymius ait: Omnia immifa, ac de- cruenüs , eos exagitari ? * tunc nberior eíl Jus enim ac- Jeta funt per Augelos malos. vitiorum feges, quando felicitas divitiis af- quirunt doemones ineos, qüi otio indul- fluens opportunitates fuppeditat, & otium gent,G ea poffunt, in eorum perniciem exee viam emollit, qui, quz in laboribus occupatos nec inten«- tare valent. 12, Felices igitur floruerunt Ifaelitz quan- do ab hoftibus provocati honeftz incubues Eft otium, quo pro.ba,fo!ent defideria 14, runt militiz : quando labor bellicus omnem corrumpi , fuóque deftitui fruCtu , tri, peccandi depulit occafionem ; quando fer- plex. Primum purum à quavis feria actio- rum, quoarmata manusin hoitem irrue- ne fejun&tum , & in hoc marcefcunt fcedis bat, obici erat, ne aurum fuo fulgore ocu- addi&li libidinibus: quíque in przalto mari los perflringeret mentis; nec per devia du- fine nauclero, absque remige ventis omni- Ceret vitiorum: non enim inertibus valuére bus eblandientis licentiz ad languidam us- voluptatibus indulgere, cüm militaribus in. que corporis oblectationem rapinntur; qui cübuernnt certaminibus,omnémque excufle« deliciis affluentes; vitiis indulgentes, volu. ETUTE ao - TC HRGESR runt otii torporem., ptate languidi , ipnavià torpentes , pigti» 13, Nil hominibus otio poteft obtingere tià emolliti, delinimentis otofi; nil mo- deterius, magísque noxium; cum ejustore« liuntur honefti, & przeconceptos probi de- Lil, d por non proba tantüm corrumpat defide- fiderii foetus priüs. extinguunt, quàm fo- «idtutia tia, Íed propriis etiam privet bonis, — Sci« ras exiliant; priüs interimunt, quàm na- MP-';. ii mus, permiítifle Deum à vaíta:ore Angelo fcantur * confuefcunt Smyndirides ifli in ro- JEgyptiorum primogenitos interfici, non fis jacentes, nonnifi in rifu , nugis, fabel« die folis jubare illuftri, fed intempeítaz no- lis tempus proterere , & non fecus ac jue 4Ex0d,x2. &tis filentio: Falium 2$l in noilia medioper- menta 1n torporis fui computrefcunt otio : cufft Dominus omng primogenitumsn terra loient etiam hi,quze Deus, & naturaad ob- JEgypti à primogenito. Pbaraonis , quiin fo- fequia concedunt, ac utilitatem, in pro» lt lio ejus fedebat, — Quod fi queratur quis- prium vertere detrimentum; nimirum po« nam fuerit interfecor ram dirus, qui nec tum nonad fitim extinguendam , fed ad e- brietatem invehendam;. cibum non ad cor« uni ex primogenitis pepercerit , qui & ipfum Pharaonis Regium Principem fceptri haere- pusreficiendum, fed ad (tomachum per cra- l dem, enecavit ? refpondent plures interpre- pulam gravandum; quietem in fomnolen« , tes, Domonem fuifle homicidam, eíque tiam vertunt ; valetudinem in voluptatem; fupplicii demandatam executionem: fedcur ingenium ad fraudes 5 formam coryporis in MY tartareo hoíli , non traduntur in. meridie, culpam libidinis, fintque ptopterea homi- cum vigilant . occidendi /Egyptiorum pri« nes inglotii, nullius z(timationis , & pre- mogeniti ? cur potiüs noéle intempeíta tii, quorum vita, quamvis ad plura pro. cum fomno indulfzrunt ZEgyptii gladium trahatur luílra, nullà infignitur iliu(tri vibravit Doemon, & cruentam cladem, ae notá , quia otioft vita càüm nullius fit meritis : enormem omnium primogenitorum ' flra« nullius eft pretii. gem effecerit ?. Scio Rupertum in enoda« Secundum otii genus eorum eft, qui ,$, tione hujus difficultaris arcanum quoddam omne tempus fuum , omnémque induftri; aperuiffe myíterium ad mores componen« Lib.s. Exod, am in rebus impendunt, nullius prorfus l | — dos, rogat ipfe : Cur potius medio notlis momenti : in futilibus fiquidem occupari, f "P. 176 dormientes placuit intérfici ? & relpondet : nil prorfus agunt, licét operosé videantur —— Wt bifforieum quoque exemplum dormitanti- omnia agete: & hi funt , ut loquitur Ter« tullianus M * 2 - 248 w Diiïc-rmtïo XIT, tullianus: fama uegotiatoret ,. e9 quia nil decurfu, fluxüque deflitutz , qux càm ja« Ampenfius habeant in defideriis , quàm au- ceat in foveis, vitium contrahit, corrum- ram fibi popularem aucupari ; . & revera pitur, & putrefcit humanis inepta . ufibus nonnifi auram manu capiunt, cum in va- quaque repletur animalculis veneno | infe- num opero(íi otiofiffimis occupationibus &lis, GL noxiis: corpusenim otio marcefcens, diem prodigant, tempüusque perdant; 6bi & torpori indulgens tabe inficitur concupi- nunquam vacant, quia toti in res exteras, fcentiarum , ac plura fuppeditat vitiis fo- ac vaniffimas effufi propria negligunt, fibí. menta, quibus nutuit infaniam , fcité Se- que utilia defpiciunt , féque immifcent a- neca: Magni Imperatores cum mal? parére Ftif.55. lenis; forum, toa(lrinas, trivia, ac bivia militem vident , aliquo labore compefcunt, frequentant per alienas vagantur domcs in- &6 expeditionibus detinent , nunquam vacat dagituri, quz ad ipfos nonpertinent, per- lafcivire. difiriciis 5 nibílgue tam certum , inde ac muíce importunz , ac mole(tz,huc quam otsj vitia negetio difcuti , qua enim illicque volitant , ut. quid ubique fiat de- ouum vitia fovet, & alit , negotium, íeu prehendant; (emper vagi , jugiter inquicti, labor diícutit; & proba defideria, quae otio W. plus foris, quàm intüs, & in fe ipfis habi- corrumpuntur 5 foio labore vigent , & exe coluntur. tant; plus aliena curant , quàm — propria procurent; hifce quia finguli dies ferian- Non tamen à poenis luendis eximitur; 18 tur, vel funt nundine , deíides deprehen- qui oti0 torpet , quia nocentiffima perpee duntur in plateis, vel tumultuantes in foro, trat in otio flagitia, Jutfit Deus aequa po« vel obloquentes in officinis ; quos tamen na Haienies mul&tari , ac ]Jerichuntinos v $* mentis inopia, rationis jaétatio , ac turbu- Factes urbs Hai , €$ Regi €j lenta in rebus futilibus folicitudo non mo- ius, ficut fzc:/(i Jofut 8« Jericho, & Kegi sllius z. ded ( culpa fuit di- dicum torquet , & prafertim accufantis con- Ípar , cur non diffimilis poena? Jerichunti- fcientia (timulus, quo graviter punguntur, ni nil contra liraelitas tentant, íed timore Ícientes nullam ab — ipfis aQ&ionem inchoari ante certamen perculfi non fuére aufi egre- hofnine dignam Chrittiano. | 3on 16. di , necurbem ingredi: Jerzchbo claufa erat, Tertium demum otiigenus eorum efít, atque munita timore filiorum Ifrael , & nul- qui propria fepeliunt talenta, fuisque abu- lus egredi audebat , aut ingredi : Íecus.Hai- tuntur otiofiffimé dotibus: cüm enim in- eníes non folüm egredi audent, fed etiam genio polleant, ignavi marcent otio ; cüm aggredi; manipulum profligant líraclita« pollent fibi , & aliis prode(fe, nil efficiunt rum, ex quibus fex fupra trigin'a enecti adiuam, velpuoblicam utilitatem: coeli do- cadunt, & plures vulneribus.faucii terga za,quibus ditefcunt, defodiunt ; oblivione vertunt, Q aliifuga fe dantes infliclis fau- virtutem ;5 filentio rerum cognitionem; tor- ciantur vulneribus : lerga vertentes per- gofua v3 pore fcientiarum honeftamenta ; otio vir. cuffi funt. à viris urb Ham , & corruerunt rutum fítudia; inercid ingenii vires; fegni- ex eis triginta fex bomines : Haienfes ex«- tie mentis vigorem confepeliunt: adolee cuflo otio di(lrictis gladiis fugientes iníe- Ícunt non in finu mufarüm ,. fed in gremio quuntur líraelitas, eósque fauciant , intete inertiz ; non florent virtutibus in juverita, ficiunt: Jerichuntini veró. timore correjti fed languefcunt otio torpentes ; nil per to. Íemimortuis (imiles, jacent con(ternati ; & tum vitz defluxum moliuntur grande, nil tamen easdem luunt poenas , ac Haieníes copitant przclarum , nil meditantur | illu- pugnantes, inlequentes, ferientes, faucian. flre, arbitrantes, fe multum feciffe,(i nil fe- tes,occidentes : Factes urbi Hai ficut fecifló cerint, fi propriz indulferint quieti, Jertcbo, cur igitur in diffimili culpa (imia Verüm quamvis otiofus nil videatur 17. lis infigitur poena? An quia flagitia non agere, nihil tamen omittit malignitatis , minora perpetravit Jericho otio torpens , DA easdémque proinde panas luit iners otiofi- quàm Hai audacià congrediens: — Haieníes tas, ac acluofa perveríitas; quia otiofus in Iíraelitas perfequuntur , vulnera infligunt; corruptz eruditionis gymnafio fcelera om. * La cruorem fundunt, in virtutes armantur nia petdifcit , & exercet, orrofitas enim ait Jerichuntini verà. quia infami torpuerunt le 2. Je- GmM Bernardus: Nwgarum eff mater , & noverca otió, animo vili ceciderunt , & inerti ja* eorfid. prope virtutum. — Foris quieti indulget otium,pa- (680. cuerunt ignaviá, easdem dedére poenas, ac cem videtur excclere ; fed intus . fremunt Haienfes ;. ut inde conjiciamus , quàm ne« vitia, qua bella indicunt, quia ut recté Do- fas fit flagitium otio immarcefcere , nilque lybius: Orium perniciffmum eft, & fons , & agere , cum aequé puniatur iners otiofie origo feditionum omnium , & ut aiebat Sira- Ecclef. a. tas, ac perverfitas actuofa ; . quia cüm Jea cides :. Mulrafh malittam docuit. otiofitas , richuntini intus jn urbe otio marcerent, vie hzc enim nonnifi cladem intentans virtu- tiis indulferunt, virtutes radicitüs evulfee tum; proba omnia de(ideria. corrumpit , runt, pudicitiam jugulantes , verecundiam verecundiam íauciat , mode(tiam depellit, abigentes , mores depravantes, & vitia o« & virtutibus omaibus infultat , linguámque mnia foventes; bellum fuére Haienfes afe Íolvit ad omne convicium;,quam nullo coér- morum apparatu exor(i in corpora fugiene cet fufflamine; pariati folet otium aqua, tium , fed ferichuntini vitia foventes. bella movc-. Proba fruftrantur defideria nifi operibus nectantur, 249 moverunt in animam, »quam. iniqua cede corripitque inertiam: Quid bic fl'atis POÍA. Maitb s; virtutum proftrárunt , ut luculentius viti- díe otiofi? plures proba concipiunc deíide- um triumpharet ; ideóque a&quas dederunt ria excolendi virtutes, fed labore perterriti ponas. malunt otio marcere, qu ftatis vigere. äm exercitio hone: D s. TL In Egypto nox erat, cüm compedä de- &T, tenti otiarentur I(raelitz, nos veró licet dies Bof s. Segnities non praöd tantum cor- jam appropinquaverit, fueritque jam exor. mwmpit defideria, que concipiuutur in tus Lucifer in cordibus noíiris, adhuc torpe. eultura virtutum e. verum 68 animam mus in lumine, & proba quz concipimus de. énficit , in qua unà cum probis defi-. fideria profligamus in limine. — Nuila graf- deriis arefeunt virtutum fatur in urbe peftis adeó hominibus noxia, quaque plura inferat damna, ficut otium, germirm. quod hominem deftituit ornatu. virtutum , 19. On folàm proba corrumpit otium omnique fpecie honeftatis. Videbanturt Zara defideria, qua concipiuntar in vir- G Phares maternain alvo antequam nati ftaz 1j tutum Ííludia; verüm & animam , dium nacti,ac de majoritate decertare : tem. ipfam foedé inficit, ut arefcant,qua proba in "E u pus accefferat, quo Thamar geminum,quem ipía germinant defideria , quz cum optato conceperat in utero foetum , eniti debuerat, deítituantur frudtu, divelluntur ; ideóque lucísque dare ufurg ; cüm Zaratenellam dex. E ad hzc avertenda damna Deus rerum Con- AHR teram prior luci dedit; nondumtamen pror« ditor in prima mundi molitione non modó fus exertam detraxit, maternísque iterum Gemf 22. Adamum locavit in paradifo, ut operaretur; vifceribus reddidit;'Im spfa effufone infane verüm etiam fuis injunxit Apoftolis. Chri- tium unus protulit manum,in qua obffetrix ftus non folàm ut proba foverent defideria, ligavit coccinum dicens : Iófe egredtetur 3oan.Ms, fed ut ea laborum exer«itio excolerent opta- prior, illo verà vetrabente manum egve[fus ef tos datura fruCtus: — Pofui vos ut eatis , && alter : mirum fané, quód càm manum pro- f*uctum afferatis , pati nequit fructu defti- twaxerit, vix protractam recondiderit; fi tutas arbores vinez innütritas ; & ftantem cum fratre de majoritate certayerat exame in agro ficulneam otiantem absque fructu , non folüm fuccidi mandat,íed exuri: cüm. biens primogeniturz gloriam , cur quam Zara prior mauum materno extraxerat ab que hominem condideritad labores fubeun- utero daturus eam luci íterum maternis re« dos, eurn non putemus impunem paffurum, condidit in vifceribus? an quia Zara enixing fi nihil agat inerti torpefcensotio, fi tem. majoritatem anhelaverat, & defiderium pri- | Aju pus prodigat, jaceátque inets , fi tota die o- mogeniturz innutriverat; & cüm primüm tietur ; praíertim cum jufferit ficulneam ccepit manum porrigere, &ad labores eam otiofam fuccidi, licét' ad infeccunditatem, protendete ceffit ignavus , qui putabatu£ idémque otium cateras non pertraxerit at« honeíto defiderio ambitiofas ? Fovit qui- bores progerminantes : certé validiüs ho- dem defiderium enancifcendi primogenitu. minem puniet otio indulgentem ; & proba ram, G ideo prior fe accinxit eam manu ;i de(ideria , qua conceperat, (inentem defti- rapturus ; fed quia difficultas ei obviavit tuta fructibus; cüm neque vir unus nefciat non modico fuperanda labore , maluit de- la OtiÓ marcere; torpore corrumpi , quin rnul- F' fidiá, cui per novem jam menfes maternoin- tiplicem poft fe gregem trahat ignavorum, dulferat in utero torpere, quàm excuffo otio quos ab exercitio virtutum ad lutum trahit exporrectá luci manu obvios vincere labo- vitiorum. 29, res: Ícité Rupertus in Catena; Duo gepuni Hacque caufa, cur Jabel cum defluens im utero Tbamar vepevti funt. difcordautes, $ defes interpretetur , major natu ejus frater Pt & quafi de privilegio nafcendi contendentes : 4 dicatur Jubal; quod illeenim otium prafe- ; & paucis interjectis fobdit: Iw ipfaeffufione H tulit in nomine, Jubal omine, & re praftitit: infantum unus protulit manum ,. unus ille, ! 5 Genef. 4, [ Et nomen fratris ejus Jubalz ipfe fuit pater qui manum protulit , Judsus est , qui pri- je £anentium citbara , &f organo. 5i ipfum mus legem accepit , 65 cui primum oporte. 14 duntaxat defidie nomen, oménque fegni- bat loqui verbum Dei y at ille repulit illud, tiei, ac nomen defluentis, urgere valuit fra- a & indignum fe judicavit eterne vite : mae« [ trem ad pulíum cymbali, ad cantum citharz, num ergo coccino illigatam cità retraxitz ni. ad harmoniam organi , quid non poterit, mirum Zataenixim materno adhuc in utero qui jugi torpet otio? an non plenashomi. primogenitutam defiderat; fed otio affuetus Vl. nun catervas potis erit ad füum pertrahere manu luci exporrecla refugitlabores; am- coenum ? Przfensyquaz fluit vita noftra, dies ' bit, fed torpet; anhelat, fed marcet. eit paucarum horarum, in (uam nos pater- Plures funt in mundo, quiZaram imi« 24« familias vineam adduxit , non ut otio tor- tantur, qui proba quidem concipiunt defi- peamus, fed ut virtutum exercitijs eam ex- deria honeítamenta . enancifcendi fa virtu« colamus ; &quia laborem refüugimus otio tum, lucem exambiunt ; fed cüm primam ]. indulgentes , meritó noftram re laborum, ac virtutum, fe offerunt exercitia r Ferani de Affesibus Tom. H. prehendgt , 4 lan- Diflertano XIT, 250 totum y videbis illicó audaciam » tumtdam langueht illicó, &ab otio cui indulferant , nec latum unguem finunt íe abripi: manum ue nominis ambitionem , fejJus vix fe tev. porrigunt, ut aceipiant; fed eandem ftatim rA fufhendit , molitur. ince[um. flupens, & hs retrahunt , fi vel minimus eisdem labor.ob- pram&nvet; gradímque magis demonsirat s ul ! viet; malüntque þr-oba ; qua conceperant quàmexplicat, Hominisprobo excitati de- defideria arelcere omni deftituta fruclu, fiderio , fed inerti otio torpentis emblema /qoàm excuffo otio per virtutum exercitia fi pingas, Chamaleontem exhibe gradum excolere, & optatos colligere fru&lus, — Sine quidem promittentem ex deíiderio le. mos cultura nec fegetes campus, nec racemos vendi, fed greffum retrahentem inerti otio ! ; vinea profert, quibus iile dire(cat in meffe, torpentem : videtur quidem greffum pro« movere , fed nec latum unguem ab eodem Í hzc defpumet in vindemia : fructus, quos : proba enituntur defideria fegeti perfimiles abfícedit loco, quem occupat: gradum non dixeris, culturam fi fubtraxeris, & laborem, promovet, nec pedem movet , quo ofcitanti | unà cum otio priüs marcefcunt, quàm colli- aduletur ignavig, Quot inter homines Cha- antur fructus probi defiderii ; hos fructus maeleontis induunt naturam ? probis affecti | collegit, & guffavit Jacob Patriarcha; fed defideriis, plura fpondent, & quidem magna, labore fraétus, die uftus, & no&le rore per. & infignia; & plerumque ad egregiaetiam 1e fuíus, & quicum baculo Jordanem primüm fa&a accingunt, cüm tamen labore perterritá ; & otio marcentes nunquam quidquam ag;int, . trajecerat ; duabus infleuctus turmis tum filiorum, tum atmentorum redux pertran- quod defiderio refípondeat: íicque defideria diu innutrita inerti otio fallunt, & falluntu£ $8e565,13e fit: JDie, motáque eflu urebar, ac gelu , ä In qui ea concipientes, negligunt. fugiebátque. fomnus 4b oculis meis, 1 3"!,' baculo meo tran(irvi Jordanem iflum,G nunc Nileft quod citiüs proba , quae conci- 24« MP, h cum duabus turmis. regredior. Qui veró pimus defideria, corrumpat , .quàm iners | [ ut otio indulgeant , laboribus parcunt , quo- otium ; imó non proba duntaxat defideria, vis fruftrantur virtutum fructu, cüm otium verüm & mores ipfos labefa&at ,. ad vitia nonnifi vitia foveat, ilsque faveat, Impie- viam emolliens, & etiamtrahens : &heze Astb.20, | re magpis defideriis mentem perinde eft, ac cauía fuit , curinter feveriores à Dracone. Chamzleontem zmulari ; animal eít Cha- fancitas leges ea perhibeatur, € quidem op. l maleon nomine quidem grande , plenóque portuniffima ; nimirum uf orfj damnati, ca* t vocabulo ingens, fed re, & corpore perexi« e pitepunirentur ? videtur fané acerbiori fups * plicio mulétari otium,quàm mereatur in ipío |( gua beítiola, quaqueà facrificiis arcetur lf Levitil, My&ala, Cbamaleon , flelison , & lacerta, & culpa, càm non fit hzc valdé noxia.Sed à vero defle&lit, qui in otio culpam non invenit val- f« talpa, bac omnia immunda [unt , cámque omse immundum ab aris, ac facrificiis exclu dé noxiam: eftenim otium vitiorum . omnie dere:ur, etiam Chamaleon arcetur;. íed cur um Gymnafium, in quo ut recle aiebat Mare chamaleon? anquia perindeac cibum, quo cus Cato: Nil agendo bemines, malé agere afcitur,nomen affectat ventofum? grande perdifcunt. it otii inertia quidquid -probi- 2$e gï quidem,ac tumidum vocabulum,fed a&re in. Extingu flatum, perinde ac vento innutrita beftiola : tatis praeconcepta defideria fecum trahant , Mub anquia nonn;fi odibilis fit, cüm notà inura- quia elt otium mencis inertia, virtutis laffi- tudo, Ichola improbitatis, genus malitiz, tur exiguitatis; G pra cateris animantibus nomine zqué ac omine ventofiffimé fuper- radix nequitiarum , fons vitiorum , fomes 0 biat, aurá duntaxat depaítus ? libidinis, fpes gehennz , & quafi quedam * 23. Aliter tamen fentit Tertullianus, ubi aterng Ífalutis defperatio: * enervat enim L Lih.de 94lli? 13 notatu dignum afferit, quód Chamzleon vires ad. virtutem , probitatem | defiderij GHP.. 3. corrumpit; robur animi frangit; fanclita- i femper fpecie gradum . fpondeat , greflum romittat, cüm feré nunquam pedes mo- tem abigit; bonos mores profligat ; nau« veat : & Íymbolum exhibeat viri defide- Ícam inducit ad culturam probitatis , fomie q rantis, fed otio torpentis 5 vellet. quidem tem ad indulgentiam vitiorum , faítidium i honeftamentis infigniri virtutum ; fed labo- ad ftudia virtutum ;. ac propterea fit otium te in earundem cultura fubeundo deterre. profcriptio fanétitatis, probitatis noverca, f tur; probé defiderat, fed-iners torpet ; & transfuga virtutis , GL arx omni prafíidia- lo perinde ac Chamaleon ad opus, motümque rio milite deftituta, & — hoftium expofita $ licér. videatur fe accingere ; . heret tamen licentig , paucis,fed fcite S. Bafilius? ezium oj e. g ) , femper iners : quandóque Chamzleon aére praceptor esl omnium vitiorum, cui confonat Hezamer. luv libratur quafi grefíum promoturus , fed vel S. Joannes Chry(oftomus inquiens :: Osspem Homil.15 p k minutula atomus per àéra difcurrens obicem malitiam edocuit otium : ex quibus praemiffis Genej,', h injicit, quo greffum nori explicat ; fedolci. rité infertur, effe otiofitatem peftem virtue t tum, fomitem vitiorum, fepulchrum probi. taüs fao fe implicat inotio: fcite Tertullia. m nus; Capit & alia befliola verficulum.de me- tatis , fontem putidiffimum . improbitatis; Vil diocribus oppidà.fed nomen grande : Cbama- & otio marceícentem , gehenne | candidae lu leontem.qui audteris. baud anté gnarus jam tüm, & extorrem beatitudine, ac coslefti LU zimebis aliquid amplius cum leoney at cim pattia: unde moner D. Bafilius: — Nos it2- i effenderis apud vineatm , fermà fub pampiue que uobis dormiendum y ue ob brevem . defi- dium Proba fruftrantur deüdcria,ï nifi operibus nectantur, - 2gt vitiorum inquinamenta : lafcivire in otiá diam fpes magnas amittamus : cÓ quia (it otíum vera Ípei amiffio, & quzdam veluti gymnafio perdifunt, ac carnis indulgere diffimulata defperatio, illecebris, otio qui torpent : eft enim oti« 26. Eft otium gehennz ianitor, ac dceemo- um vagum, garrulum, blandum, fagax; pe- hinc. Chriítus ait : Cá» ime- Maith,l 2« num quies ; tulans, audax, & prime , quas dictat, praee mundus [piritus exierit ab bomine , amóu- lectiones , funt deturbare verecundiam, exe lat þer loca arida , querens. requiem , & terminare modeítiam, diíciplinam fubfan, non invenit. tunc dicit : revertar in. domum nare , mores corrumpere, innocentiam con- wicam , € veniens inuenit eam. vacantem , ftuprare, & linguam ad omnem exacuere Ld £unc vadit , & affumit feptem alos [piritus nugacitatem , ad omnia acuere convicia L fecum nequiores [ey & intrantes babitant ibi eleganter Valerianus Nicienfis Epifcopus Honmil.4à & fiunt. noviffima bominis illius peiora prio- ait: Orrofa funt femper infrutiuofa collo- gibus, Quia hoílis tartareus quamvis to- quia. filis rumoribus expofita, Qui auten tius gehennz torreatur incendio , omnibtis- putandws eff otiofus cffe fermo ,. mifi ignarue que inferorum tormentis excrucietur 5 ad- rationia, &6 nuntiuc fal[itatie, cttiid fiudg eff, huc audacler prafumit requiem quarere ; * aut ridenda confingere, aut de tucertis ul & otio indulgere * .fed ubinam requiem ä eerta feutire. n quzrit , ubi eo fruitur otio, quod fit illi le- vamini 2 certé nuuibi otium levamen ad- 5 IV. ! fert preffurze erumnarum , nullibi rigorem temperat cruciatuum : quz igitur erit doe- Otium in boc efe operofeffismumto, monis requies ?. fi vis Ícire ubi malignus In 7evem, - uia t0tius malitie feeuam comlruit , quiefcat Ípiritus, te docet Hugo inquiens: & aperit y 8 impietatis protervus peda- 3 €4p. $7« ANolite lare otiofi , quia ad domum vacan- - gogus fcelera edocet omnia. t tem unde exvoit Diabolu , revertitur,&s ba- Acilé conjicis, effe otium non folüm PLP bitat , càm feptem fjuritibus nequíoribus, D' fWnt noviffmma bominis illius peiora priori- F probi defiderij peftem, fed & malitiz - bus . . Ícenam , impietatis pedagogum , ma« ä 1 Mattb.20. unde Chriftus, Quwi bic jlatis toto die otiofi ? quia homo vacans, G otioíus lig*'vnitatis fomitem , nugacitatis fontem,per« ver(itatis ofhcinam , ac vitiorum omnium ^ ita vitiis adulatur , ut malignus Spiritus plu- gymna(ium. Quamobrem vel in ipfo rimo non indigeat labore, ut hominem otio torpentem inducat ad fe omnium vitiorum mundi conditi primordio voluit Deus pro- toparentem ab hujusmodi otii gymnafio at« inquinandum cono ; quiacüm otium per cere : Tulit ergo Dominus Deus bominem, Genef, 34 fe otio indulgentem pertrahat in vitia om- Wia; cacodemon in viro otiofo nullum € pofuit eum in paradifo voluptatis , ut ope- raretur , & cuslodiret ilum, « Quid? quod quafi laborem impendit , ut videatur ipíe quiefcere: deliciatur hoftis tartareusinho. rernm Conditor Deus primum in paradiío hominem collocat, delicijs ut affluat loci ad- mine otiofo, & vacante otiosé ; eít autem otio indulgens veluti doemonis domus, fed omnem confiti amcenitatem , & ítatim la- i À Muhb.n. vacans: Rewertar in domum meam. Et've. boribus eum addicit? íi non finitlabor,quo niens inuenit eam vacantem , otio fcilicet, corpus defatigatur, &laffitudinem contra- quia nihil in manibus fuis reperiunt , qui hunt laborantis corporis artus,ac membra, * delicijs. frui , voluptatibüs deliniri, cur in j otio indulgent , unde David Pfalm. 7 . Dor- mierunt fomnum fuum j && nibil invenerunt paradifo voluptatis pofuit Deus primum ho. minem, ut operaretur? pulchré S. Am. in manibus fuis , otio qui indulger, fomno fruitur, & omni fraudatur mercede. brofiusait: |Quamuis paradifus operibus Lio.de $ar&h L 47. Sibi igitur vel maximé complacet ho- ruralibus non egeret ,. tamen — quia primus "^ bomo lex pojleritatis futurus erat , ideà ftis tartareusin homine otio induigen:e, in s* legitims etiam in. paradifo [peciem fufcepit quo perinde ac in propria domo vacante laberis , ut nos ad operationem ,. && cufio- deliciari videtur, quia tam ingens eft vitio- eumcolluvies ia homine otiose vacante, ut diam aeliti offci] . & bareditarie fucceffa- fit qua(i doemonis laxamentum, ac tormen- nis munus adfiringeret. Cüm effet para- ) difus terreftris à mundi conditore ad om« torum levamen : hinc demon requiem quzrens, in homine habitat vacante, inquo nemconfitus elegantiam , operibus ruralia bus hominis incolz non indiguit, fuit enim ipfum otium ejus funt delicize , ejisque vo- ! il é U hortus ille foli amcenitate ridens, aéris tem- luptuofa requies : ita eft homo inerti tore ( fa. peícens otio requies eft cacodcemonis, cüm perie arridens, deliciarum quà corporis, quà ; fa.j endatlaboris, ut ei vie animi refertiffimus, parum vel nihil 1m $ n tia (uadeat, ac per ; uadeat , cün ipfum o« Fuit enim locusin primis amcnus, fitu &ys s tium officio fungens doemonis viam ad ipfa precelfus, fpecie eximius , omnique deli- ciarum genere affluens , partim in pláni- vitia emolliat, ac pertrahat otiantem ; imó nulla doemonis perniciofior tentatio, quàm tiem exporre&tus , partim in colliculog molliter affürgens, vernantem frugiferarum otioía: de(idia, que blandé trahit ad indul- hod MA OE UM arborum utrinque explicans feracem co4 gentiam carnis , fenfuum oble&amenta ; as lia piams E Vïrani de 4j'e&i6w Tom, H, 242 À Diflertatio XII. piam ; ibi pratorum, herbefcebat. vitiditäs Principes fpeciofo pratextu folertiüs vacane intern P2l iC2 di regi miniimaoaitatem à laboribus com nuum florum varietate pi&ura!a " ut verna teimperies perpetnam ibi fuam po- munitatis; voluic DEUS Adamum omnium fuiffe fedem dicerezur 4 imó etiam reliquz crearurarum — Principem flatim — labozibus aí(fuefcere, ut reliqui in mundo Principes, anui tempeflates , cum &flatis beneficio vi- derentur ariflze molliter flaveícere ; & au- & Prafoles hereditarie fucceíffionis offi- cio adigantur ad opus, quod velipfius tumnus ob gratam olivitatem,vitésque diffu» Íía corymborum luxurie coilibus inferpen. DEI eít cuítodia ,. quà homines vigili cu- , dutt tes, pramaturis racemis veílitas , ípu* flodiuntur curá , quia ut reclé ait Sophoe * mantem exhiberet vindemiam, . ^Cüm igi- cles in Iphigenia LJ " DEHS otiantibus baud AE junit, L tur operibus ruralibus non indigeret locus a[fflit : forían timuit DEUS, ut huraano loquar modo, ne per indulgentiam otij or» T ad omnem coníitus amoenitatem , cur po« fuit DEUS Conditor in illo protoparen- natum exueret Adam virtütum , quas ipfi tem , wt eperarerur ?. ne. failicet fi. pri- indiderat; & ideo premature laboris ie- gem , & ipfi, & toti ejus pofteritari indixit, mus homo nil egitlet , otiari vifus fuiffet, etiam in paradifo , & docente.otio malé De cclli Gymnafto fcientiarum | encyclopee tametfi . de colli fchola agere didiciffet ; dià, omniumque virtutum honeítamentis imbutus fuerat Adam inftrudore Magiftro docente DEO Magiftro miris fcientiis, & exceifis virtutibus imbutus effet Adam, o- Deo; & nihilominus timetur , nefíi oti9 torpeat, fcientiasanimo impreffas obliteret, mrique virtutum honeflamento ornatus ; adHuc quia fortaffis timebatur, me in otij ac virtutes exuat; non dejecit igitur labor Gymnafio virtutes dediíceret , G vitiis pere protoparentem ab innocentize flatu, fed o* versé infirueretur , recte pofusz D ELIS prie tium avertit, ne deíidia lenocinio à fua core rueret felicitate. 4 mum bominem 12 paradifo voluptatis ,. ut Sed fi arceri omninootium in innocene I, eperareiur , & cuflodmet ium:; quia fi ab ovecribus vacáffet , otio indulfiffet , à quo tie ftatu debuit, ne defidià torperet pro- vitia haufiffee, INon igitur Jabor, quo pri- toparens, cur DEUS iple confurumato fexe mus homo tellurem illàm excoluit, feüci- tidui opere voluit die mundi feptima otiae L] tatís, ac innocentz abegitftatum , fed otij ri; quam hominum quieti deítinaverat ? Et requievit . die feptimo ab omni opere , Genef, 2. perverfum Magifterium , noxiam pedago- giam cxclufit, ne defidiz lenocinio ab apice quod patrárat, Quid, quoód DEUS cüm ) furma felicitatis dejicererur? non enim la- otium abigat, nc Adam . defidiá torpéat; bor ille, & f«li cuitura ullum attulit mole- ceflat poftea ipfe ab opere ? Annonquod ftiae fenfum , fed otij prohibuit indulgen- Magilter verbis docet ; altiàs firmat exeme« ple? quid, quéd nolit, Adamum ozio indule tiam: labor enim primi hominis non mi- nuit delicias, quia ut fcité notat Hugo Car- gere, cüm DEUS ipfe otietuz in quiete ciei uomodo dicitu: DEEUS ab o- dinalis fecutus commentationem S. Augu« ieprimz ? Genef,in 2, ftini . . mni ceffare opere , fi Chriftus Joan. f lo- ää Tulit bominem extra paradifum for- amnatum , ut ipfe bomo opéraretur mon labo- quens de Patre &terno — fatetur , cum jugi detinéri occupztione, G nunquam ab opere riosà , fed deliciosé , . & fic Dominus custa- diret illum : — quàm tuta, quàm fecura ho- defiflere « Pater meus uique modo operae E iinis vita, cujus vel ipfe DEUS eít cuftos: £ur, G ego operor: nimitum eft Deus actuos 1 Íus; & perpetuó operatur; nonenim Deus ficut cuilibet homini Angelus defignatur tt fpecialis, cujus concreditur homo tutele, nofler otio torpet , ficuti nugatorius , & futilis Epicureorum DEUS, de quo Tertül. ) ita DEUS cuftodem voluit fe Adami defti- D lianus: 44ffeverant Epicurei DELLM otiofums n "Agologiz, pare: fin vcró quaras quomodo DEUS cu- à ítos hominis protoparentem | cuftodierit , G inexercitum , €8 ur ità dixerim neniiutwa. 6^« 47« . bumanis rebus * non enun DEUS nofter - Q habes : Tulie bomiuem extra paradifum for- [ satumy, ut ipje bomo oyerarctur ,. 6 Deus hac torpet inertá , hoc marceffit;otio cüm QQ euftodiret illum : niairum divinz arbitrium Genef. 2. dicitur requieviffe die feptimo , E áàb omni opere, quod patrárat ; quia Deus cuhodie eft, hominem laboribus, ac operae tionibus def'inare , ne quem innocentiae etiam in ipfa operis ccífatione non otiatur; Íubditur enim ; eeffavir ab emui opere [uoy L Ítatus felicitaret , orij torpor depravaret ; U ultodiz, ne quod creavit DEUS , ut faceret ; xl | ( jugis occupatio divinz inilar c ( à Íclici virtucom flatu dejiciatur ? Deus enim rüm' ereavyit,non uc ipfe otiaretur , led £ faceret : . quid iterum íaciet ,^ fi omnia &uítodit occupando , quos otium perderet sm"c " MT tory«ndoyac otiando; & ideo vel inipío pro- &reàvit , qua condita voluit ? & hacne- 41 toparente totam voluit Deus pofteritatem que emendatione , aut mutatione indiguee rint, cüm deprehenía fuerint valde . bo« | g)' edocere , quantz fit lábor , feu occupatio Cred4o f uülitatis, & quand otium damni, nà ? Scite Hugo Cardinalis ait : Hs vit ut faceret ,. boc esl de jsdeza. «reatue 3e, Fuit Adamus totius humani generis üt Princeps 4aDEO conílitntus ,. ac propterea Yis, quas condiderat alias ia gsdem.s age futnrorum Principum primum exemplar, ac produceret / [pecsebus : igiur ceffavit ab éret , dlg Vivs4dea 5 QLne libi perluaderent Reges, & omni- opere, quod Creavit , ut fac om Íeu at Proba fruftrantur defideria , nifi operibus ne&antur. — 253 feu ut individu'akin quavis fpecie cum vege- tiari , quamvis aliquid femperagat, nimirum tabilium, tum fentientium produceret, ac putrefcat ; quia cum putre(cere fit deficereà multiplicaret ad mundi ornatum , ad vices [ua natura , eft quoddam otium , quo vel ipía temporum diftinguendas ; ceffat die (eptimo aqua fuo otiatur in otio , cum corrumpitur rerum Conditor Deus ab omni opere, ut quotquot otioindulgent; adhuc in otio otians Opus inchoet, ideóque otiatur, ut agat; G tür , quamvistorportstabeconfecli , concu Otium nos edocet negotiofum ; ne in ipfo pifcentiarum, ac voluptatnm carnalium ine torpeamus otio, fed otiantes recté agamus ; faniamfoveant, quia nifi torpor excutiatur Lih, de con.. pulchre S, Bcrnardus. Re£là Sapiens bor- otij, facilé infurgunt rebellantes rationi con- ! Jiseras, cupifcentiz : hincait Seneca moris fuiffe a- [ tatur [apientiam [cribi inotio cavendum ef e £n 0t10 otium fit. pudprifcosImperatores , otium przfertim 325 Oüari quidem licet , fed otio aQlivo : in militibus excutere, fi rebellantis diífidij . & nontorpente in otio: id defiderat Bernar- fufpicio oriretur , ait Seneca, ^ Magni Im- Ejift, 56 dus, ne otietur homo in otio , fed aliquid peratores ,cim malé parére militem vident , agat , dum otiatur, sítque hominis otium 4liquo labore compefcunt , & expeditionibus actuofum, Cavendum enim eíl in otio oti« detinent, Otio, qui indulget , addit ipfe , um; quia orzum , G vitium cognata nomie* non fihi vivit , fed rurpifmumn , quod efh , na , re vix dillant, efl fiquidem otium , fi Ueniri , fomno , libidini, E otietur in oti0 omnium vitiorum ufitatum polvinar, lmó íi aliquid agat , quia per- $. V. versé agit, luxuriam fovet , cum fit libido otioforum negotium ; verüm & tunc dici- O uod in otio otiatur oliþm, "0n jä- tur in otio otium otiari, quia proxima fibi funt mbil agere , & malà agere , otiari, & Jum pmäzz in bominibus culture etiam jl luxuriari, ut cecinit Poéta ipfe Additla virtutum torrumpit defideria * cge rüm & urbes ip[as otio torpentes fus dde Queritur .»Egy/ibm* , qumre ff* facia que vertit , ac vadicitiis evertit, ] Adulter ? ) On folüm quód inotio otiatur otium ! 35 In promptu caufa :/Z » defidiofus evat, probain hominibus etiam virtutum , Gu addiétisculturg defideria corrumpit; | EL Otiari in otio non eft 3 quavis vacare verüm etiam urbes integras evertit;ac perdit: a&ïonck » €üm ab otio pleraque libidinum ex- cít fiquidem otiofitas mater nugarum , ac Cienrur incentiva , sítque ipfum otium , vitiorum foecunda parens, & omnium vittu- quod otiatur in otio , favilla libidinis , pettis tum fzvanoverca, & mens otiofa in fexcen« pudicirie, defirnctor probitatis , & corru- tas facinorum furias facilé difcurrit, Ceffa- ptor recti cujusvis defiderij : nifi torporem vit abfoluto fextidui opere Deus mundi Con- omnem excutiant, qui proba nutriunt defi- ditor, & reqnievit die feptimo ab univerfo deria , hisce facilédeflitnuntnr , ficut eniz Opere, quod patrárat , non ut otiaretur in ait Bernardus fermone de S. Andrea , per. 7;- otio , fed ut per impertitam benedictionem 5 7;HAm fentine aqua latenter intrat. , €$ ex. fanctificaret diem feptimum, Et requtevit Gezef. 2, erefcit, donec navis per nautarum incuriam die feprimo ab umiverfo apere , quod patráe demergatur 5 $ta ex otio , atque ignavta » rAt , & benedixir diei foptimo , 4 [anklific am togitztionts prava , 6 concupifcentie multi- vit ilum, qua verba expendens Theodore- ub . odl d plicantur , donec navis cordu eu (uecumbens tus ait ; Dzes feptimo $n creationi locum lav* u^ft. of € n peccato periclitetur ?. fuit mellifluus Do- gttiai 05l benediclionem , me folus dies ille p i D Gen?j. , Ia Aphgt &or orij oziantis inotio infe(lifimus hoftis , cateru bonore careret ? cüm enim (cx pravij, j p ] quia ipfum non latuit , etfe tineam , ua qui fluxerant dies , fatis, fupérque honoris , j proba quavis in corde przconcepta defideria accommendationis ex opere in fingulis patra- l corroduntur, vitiaaccerfuntur, hinc fcribens to fuerint affecuti: & cüm die feptimo nul. adfratres de monteDei, ait: Orzniumten- lam é nihilo extraxerit creatüram , ficut. in $ tAtionum, C cogitationum malarum colluvies przecedentibus , ideó feptima dies , quz ho. efl otium , [umma mentis malitia , malorum l minum quieti , & otio deftinatur, licét ope- / omnium [entina ,mors antma,. Utque olten- ratione deflituatur , qua nova 10 mundum deret, quàm (it cavendum caftitatis cultori , [4 adducatur creatura ,' quamvis nulla operis ftudiis addicto virtutum otium , quod in o- commendatione fignata fuerit , fed deftituta ; 7j r Serm, z.. tio otiatur , ait de modo bene vivendi: /g- fuit tamen divina benedicliorie , ac religiofä xuria citó decipit bomines otio deditos , &4 ja fandlificatione infignita : & ne die mundi gravius urity fi quem oti À ofum iuvenit iudw- feptima otium otiaretur in otio , loco opera. Jirta , & labori cedst. tionis Numinis fübflituitur fanlificatio , & 34 Quamvis aliquid otium agat, adhuc di-. "L divina benedi&lio , ut quod deeft operis , fan« citur otiari in otio, quia nil agere , & malé &ificatione fuppleatur: quz fluxerant pra. j, agere perinde eft ; cüm tempus femper pro- cedentes dies plurimum hauferunt benedi« digatur , ac malé impendatur : aqua etiam €&ionis , acfanctificationis ab ipfo opere, quo omni defílituta curfu, licét otietur flagnans Deus Conditor fingulos voluit infignitos : Anfovca, adhucdicitur abfque qu motu o« dies autem feptima Numinis, &hominis de- [i 3 fiinat; lsls cmA o 254 . Diflertauo XII, flinata quieti , ne otium otiaretur in otio, präccïferint ; coperunt & campïmäturä Íandliüs benedicitar , & folemniüs fanctifi- flavefcere fegete ; neque arbores priüs deor« catur , ut divina fanctificatio honorem fup- fum radices egerunt , poflea ftirpes in altum f pleatreligiofum , quem otium, fi fuiffecin emiferunt , nec ramifoliorum «apillamene Pf tum priüs diffuderunt , quàm fructus pro- V Ineab. i; otio otiatum , abí(tuliffet; (cité Chryfofto- mus, Quid igitur ? mon erant , € cateri merent ; fed hecomnia conjunctim unóque Gepef, Imó extitee L dies beneditis ?. etiam profectà ? fed fufficie- temporis puncto proruperunt. bat illis pro omni benedicizone , quàd in. fin- runt etiam genera omnia metallorum, foffi- ji gulis ills ereature produllefuerunt ; && ided lium , lapidum , ac mixta ex elementis, quz- 1 fi non inquit , & benedixit : n folo autem boc que vità deftituuntur : & prze caeteris terrae f[tprimo die boc dixit, & benedixit : nimi- tractibus fuam deprompfit elegantiam , flo- P rum reliqui dies plurimum fufceperant ho- ridámque ameenitatem paradifus terreítris ; [^ noris, & commendationis ex opere in fin- hortus fcilicet voluptatis , quatuor irrigatus r gulis patrato: prima (iquidem die procrea. fluviorum ex uno,eodem fcaturentium fonte Wf tum eít & nihilo columempyreum , fuam à limpidiffimis laticibus. f mirifici fplendoris copia hauriens nomen. Quartum diem commendabilem effz- 2 880 t claturam , é(tque empyreum , Dei thronom, cére , ac illuftrárunt tam diurna in fole mundi j avgufliffima divinitatis fedes , & futurum lampas, quàm nocturna inluna; ac reliquee Pl' beatorum domicilium : & unà cumfulgen- ftelle micantes in coelis veluti pyropi , cce- tiflima illa fede evocatz é nihilo fuerunt q lum perinde acgemma diftinguentes,ve! flo. menüum, quas Angelos vocamus , corpo. rentes ut roíce vernantes,ac ornantes:hinc fue / riscraffitie carentium , & ab omni difcrera- um duxére initium dierum, noctiümque di« ! rum materia innumerz propemodum My- Ícrimina; quadripartita anni tempora$teme il riades: imóe nihilo etiam prodiére die hac peftatum figna, prognoítica , &eeperüntque [2 prima terra, & aqua in globum unum coa. aequé fub terra, quàm in extima ejus fupere f leícentes, quamvisnullo formarum ornatu, ficie vegetantium femina fuas depromere dis ) nec plantarum virore, nec florum varietate vitias, elegantésque virores, 420 diftinctum , fed undique tenebris involu. Quintus dies fquamigero pifcium gregi , 32 tum ,. donec divino imperio lux quedam volucrümque turmis cum natalia dederit , copiffet in áquis coruícare, » fatis & ipfi contigit honoris: uttümque enim 1l 3 6. Secunda dies illuítris fu it ob conditath & pifcium , & volucrum genus fuam aqua [ lucem ; quamvis rudem , & imbecillem ei fzcunditati originem debet ;. fiquidem à (inu l Íupparem , qua cüm abeunte noéte dilucu- aquarum profiliit quidquid vel pennis aérem Es lum inftat , G crepero nitorenoftrum (olet fecat , vel pinnis undas traigcit. - tj emispherium clarefcere : Orbes itidem cce- - .Sextus demum dies fatis illuftris,& com- 49* letes, feu firmamentum , aliique coeli exie mendabilis fuit ob tot animantium fpecies , K $ii T, flere fuerunt juffi medij inter aquas fuperio- jumentorum , acreptilium genera é nihilo , res , Íeuchriílallinas ;; & inferiores , feu [/ ad lucis tradu&ta ufuram : & przfertim cum elementales ; nullis adhuc fyderibus fulgen- hac die effictus ex humo homo fuerit , cui ü tes , neque externa incitatione circumacti : Conditor Deus fuammet impretfit imagi- b nem , cüm animam infpiravit intelligendi , Le duo itidem primigenia corpora prodiere , aér d exaqua; & ignis ex aére; ignis in fublime appetendi cum ratione, & reminifcendi fa» tor avolavit ; a&r naturá fpirabilis totam terra- cultate preditam , cateri:.que decoratam quei globi extimam fuperficiem ambiens oc- g'atijs ; ac ornamentis primzvz innocentiz TIs d cupavit fpatia per fingulos intercapedinis tra- cum pleno in ezteraomnia animantia domi- Cus,é cerraad celum usque protenfus; aqua natu. T Cüm igitur fex dies fuerint finguli terra infidec; & terra aquis circumfufa me- aliquo infigniti opere , quo plurimum me« lr he diam mundi occupat fedem. rerentur cormendationis ; fubíecuta fuit dies 37* Dietertia fluétuum aquarum , ac tellu- feptima otio, & vacationi deputata , qua tis fublatá confu(ione coepit ex undis tellus in tamen, ne fuo deítitueretur honore, & ne [ fpeciem ingentis orbisglomerata emergere ; otium otiaretur in otio , benediclione; & & & aquez ipía in cavernas recefsére , ac in ma- fan&tificatione divina , Tk contra defidia i/n:lultus ria, flumina , paludes , flagna fecoarctá- premunitur, €0 runt , diícretisab habitabili tellure fpatijs: Chriftus Di fcipulos cüm antea appelláf- 4 Yo häs hac enira die coepit tellus divino obfecuta fet Sal terre, & mundi lucem poftea,cos in- &l mandato , herbis veftire prata , & fructus ftruens , quomodo fe debeant gerere , ne quae Q profundere: ceeperunt etiam arbores foetibus proba concipiunt defideria , fuo fruftrentur tit gravidati, campi fegetum copiá , ac denfita- fru&tu , ait. Sínt lumbi veffri pracintli, Ef ruc. vs; ICF te fluctüare ; margiaes , ac ripz fluviorum lucerna avdentes in manibu vefiris , quze ver» Vej eleganti flirpium varietate ornari, & terra ca expendens Tertullianus ait ; Swceingere Lib. 4. eone omuoem depromere herbarum varietatem , rig debemus lumbos , id efl , expediti e[fe ab im-tra Marcis- UL 10 florum elegantiam difcolorem , plantarum pedimentis laciniofa vite , & implicate, quaet? eap29, ?u multiplicitatem, ac frü&tuum copiam, quam vetà fit hec laciniofa , & implicata vita 2 t vis aratio fationem , fatio occationem , oc- certé non aliud , quàm vita mundi negotijs , ln ca:liq lartiionem plantatio putationem non petveríis deliderijs , & cupiditatibus, carnis lab« que G L fj . Proba fraftrantur dehd&rïa, nifi operibus nectantur, 265 Jfe que illecebris irretita : ab hisce laciniofze , m quia tamen ip?futuro merces dcerit, þ-..c,æ"leüi & implicatz vite impedimentis vult Magi- gloria deftitnentur , ideó quafi otio torpen- e]la fter Chriítus fuos difcipulos, & fideles ex- Ü tes , ac dormientes ; nilin manibus fuis in« peditoseffe , ut eorum lumbi (int przcincti ; ventent. i x. Jle verüm quia non fufficitlumbos pracingere, Hinc etiam Apoftoli denocte laboran: 43* là & probaconcipere , ac fovere defideria, ne (f tes,vacui mane reperti fuerunt, Praceptor. g, s. hzc otij torpore corrumpantur , addit , & Q« per totam notlem laborantes nil cepimus * ducerna ardentes zn manibus veflria ?. nimi- per no&turnos laboreslaciniofa , & implica- re zum vult manus noftras lucernis inílructas , Q« ta hujus pra'fentis vitze denotantàr negotia , non tamen extinétis lycnis, & otiantibus ; (ed qua cüm ad ultimum verum finem , in cujus 3 ardenübus ; acoperantibus, neotium lumen affecutione proba noftra quiefcunt defideria , u$ extinguat virtutis , probíque defiderij ardo- non dirigantur; fed ad commoda morralis & rem , ac exculte virtutis abigat (plendorem ; hujus vitz in(titnantur ; nil fecum trahunt ^ imó non fufficit , fi excuffo otio manus ope- a, mercedis, iX per totam noclem fic laboran» L rentur , fed ut tales efficiant operationes vir- tes nihilcapiunt, quod ipfis profit in eter- di tutum, qua cateros illuminent , ijsdámque na vita ; ideóque ita laborantes otio pariane & iter oftendant falutis: fcité Theophilatus in tur torpentibus , fuüimque dormientibus 0a prafatum textum Luc, 12, Notandum , in- fomnum , quibus vacux funt manus ; quia )e quit , quod primó jubet , Iumbos pracingere, otio indulgentes , pia & proba, quzeconce- [ ( feu expeditos elfe ab impedimentis lacinio - perant de(ideria, fuo deftitnunt fruclu ,ut « f* » & implicate vita ) [ecundó pracipit , 65 excludantur à vita eterna ; adeó utetiam & Jucernas ardere in manibus , quibus. cateri alusuznentur. thalamo cocleftis fponfi excludantur virgi« Lucernez autem manuum , nes poft excultum multo conamnlilium pu» exercitia funt virtutum ,. quibus exemplo dicitize , farvatimque incorruptum florem | fortius , quàm verbisalij inftrnuntur , ac il- virginitatis , non operarij tantüm iniquitae luminantur; ut quà fiteundum , videant. tis, fed etiam fatores aromatum eijciuntue 42- Poffunt etiam lucernze ardentes , quibus T » ab epulo : non vepreta duntaxat, íed & czteri illuminantur eam przfignare doctrinze lilia à cocleftium deliciarum horto jugiter perfedionem , quà cateri verbo , & (criptis vernante excluduntur ; quia licét quinque illuminati , videant , quomodo lumbos fuos virgines proba foverent defideria videndi pracingere debeant : nimirum amputare fponfum : quia tamen otio torpentes negle« laciniofz , & implicate vitze impedimenta, ::; xerunt pedes movere , & feflinato greffu séque fubtrahere à pravis defiderijs , ac nego. ire ad venditorem, oleum empturz,quo fuas u tijs, quibusambitionis ftudio (e fe ultro in- exornarent lampades ,. ideóque à veniente gerunt : etenim fcité fua aufpicatur fcríipta Sponfo aliud adgratulationis non audierunt Oratio Y, Bafilius Seleucienfis, — Hpzverfa bominum.s exordium , quàm illud Matth.2«, — Ne/cio vt virtutis paleflra eff , ac vite [hatia do« v0:: nimirum ignorantur , & neíciuntur &rinam [bectant, icut enimHeliotropium ita etiam àlilio convallium, ab eo , quidele&ta- Jl ll gaudet íolis afpe&tu,ut femper ad folem ver- tur lilijs, & lilia colligit , pafcitürque inter tatur 5 perindeunivería humanz vitz fpatia s lilia; feu excluduntur à flore campi etiam doctrinam fpectant , quáexcufsó quovis otij ipfa lilia, quia tametfi niveo ,. & adblan-- je torporefapientize impendantur: &quia ple. diente picturata colore, quia otio torpuee risq; tumultuofa ízculi negotia pro iuma vi« runt ab areolis vireícent i dentur beatitudine effe , ac felicitate ; ideó e ju gitgr topiario &laufis excluduntur, monet Magifler Chriftus , docétqueíuos Di- Í . Tametíi plures videamur labores fubi* 4s L Ícipulos , lumbos przcingere , feu negotia hzc fzcularia, & futilia, qui manus magis te, adhucotio torpemus, & otiofis &qui* 71 paramur: hincperlíaiam, Filios Jacob ex« amplicant , quàm pedes explicent ad falutis Cü?' 4* terret ; & populum Ifrael jufto percellit ti* zeterng percurrendum iter,amputare * funt more, inquiens: ANonfe snvecA[/H Tacobz & enim hujusmodi negotiofi fzculi occupatio- nec Maborafli in me Ifral * quia licét plu- nes,quz tempusabfümunt ; & proba , quz res exantelaverit Jacob labores , multós« $ concipiuntur defideria, paulatim arrodunt : que fuderit Ifrael (udores , quia-neuter Deo hisce qui :implicantur negotijs, feu hanc la. g h laboravit , fedfibi, humanísque commodis ciniofam ducunt vitam , vel ad divitiarum allaboravit, ideó quafi otio torpuerunt , di« €umulos coacervandos , vel ad dignitatum cuntur non invocáífe Numen , nec ullum titulos fibi comparandos nil inmanibus fuis fubijffe laborem , &ideo fubditDeus, | p;. reperiunt : G quia perperam agunt,nec ad eimá tuis non glorificafl sne ,. mec laborem f rj Ih verum ultimum finem fe ipfos , fuásque di« tibi prabui in zbure. , ddtþe ViCsmarum.s Tfata cafg.g rigunt operationes, ac fi jugi torperent otio, tuArum non quebriafli me ? verumtamen s Ll (the nonagere,feddormire dicuntur. — Dormie- I j rl 1 gx r/dlo 7,0 fervire mefecifli in peccatis tuis. — Prabuifls m runt fomuum [um. t5 nibil invenerunt in , mibi laborem. in iniquitatibus 1uis. Sed n ié h manuibus [ua omnes viri divitiarum, quia quid fupplicij ita. delin quentibus injungit ? tametfi divitijs affluentes mu:tos videantur. pergit. inquiens, Glorificabit me besiia.s labores fubire , divitias coacervare , digni- 4gri Dracones , Strutbiones, .l - Populum.s Wium formayi mibi , laudem meam av« tatä;ggä?cifci,t.iculis infigniri illuflrioribus; tAlit, 266 ! xDi[ïcrtkatïo-* Xiï. . i&imarum mäit.' ! Li(?:t adcps mundaver vel ab flerilefcente petree ficcitate, incujus d n )h tamen po- plenam usque adebrietatem ,. n finum delapfum probi defiderij (emen ex* pulus Deum inebriavit , fed (ibi indulfit , arefcit 5 quia necvolucres coeli vinez aflue- propterea non laboravit Numini , ícd Deum- Ícunt culturae ; necexortz fpinz labores exís laborarecompulit, quietiam adigitar Ope-- gunt coloni , ut fua fubeant incrementa; ne- rarijs fuis Dracones fufficere , & ftruthio- que petrz durities aratrum patitur ; cüm» nes, 45* que otio videantur indulgere;ideo aves fine Sunt etiamnum in clauftris Religiofo- laborein vinea , & fpinz firie cultura , & pe- rum, in Aíceterijs virorum, qui proba fo- trz fine induftr ia,promptiüs proborü femina ventes defideria, quibus & labores fubire , defideriorum corrum ? & facrificia inftituere, & viflimas mactare punt , cxedunt , fuffo. I cant ; ac perdunt, videntur 3 & tamen Deo illudunt veriüs , "] ]» h 10 Mc' quàmlitent, quiafola corticis , feu extima $. VI. | pellis dedicatione Deo litantes , fibique adi- emrefervautes viclimarum ; quatenus cor- dis affe&tus , mentis defideria, ftudiorum Qui otio torpefcunt bomines fíare labores, defluentis vitz horas praeftantiores nefctj ad pulfum cujusvms maodica tenta- fibiac proprie glorie plerumque impen- tionis corruunt , & n [celera ruunt, dunt: non hos laborate dixeris , fed otiari ; cüm in vinea coeleftis Patrisfamilias,non fe- L Apis de montis ruens. fafligio non fi- 47. cus , ac olim Jezabel in vineto Nabuthis, non mulacri lapfum defideravit, fed veriüs DaAntel, fyo immiítum metallis lutum fa(tidivit. Chrifto vites colant, fed fibi voluptatis ole- ra excolant ; & gloriz foenum proprio ri- Fictiles tantüm pedes percuffit, ne in uberi gent fudore , ac in proprium duntaxat fe- illo auri , argendque fulgore fqualeret lu- aE o -D m —— i PUR rant commodum, Sed ficut id fierià feza- tum ; verüm dum cretam percutit in pede, bcle minimé potuit, quin INabuthes necare- etiam crura fubmovet incorpore, &íingu- tur: ita nec otiari in Afceterijslicet , quin la ftatue membra unà cum pedibus diffol- Deusipfe laboret , qui propterea conques vuntur, G corruunt, Surgebat (latna ple- ftusait; Prabuifii mibi laborem : quia ple- na nitoris, acfulgoris , majeftausque , ut fie rumque fudoribus vinez riganda aptis pro» mul terrorem incuteret, ac gratiam emittes priam nutrimus gloriolam , vitésque retfplendoris; quiaveró hancfuam firmita- tem nonauro debuit , necargento, fed luto ? "vinez vertimus in labrufcas , quafi otio torpentes vineam non coluerimus , fed ideó negleto , vilíque innixa fundamento tota corruit. Percufft flatuam in pedibus flirpes, ac vepreta fiverimus in ea excrefcere, Dän;?eli ie - quibus femina proborum defideriorum (uf- ejus ferreis , && fiblilibus , 66 comminuit eam. focantur, ne fructus ferant : & tunc hunc Junc contrita funt. pariter ferrum , tefla , otij incipimus torporem excutere, cüm ni- 45, argentum , G aurum ,5 redatla quafi im timur fpinas evellere , quas fevimus ; foe- favillam eflive avee , qua rapte funt vento, . num eradicare , quod rigavimus j zizaniumn Lutum , quo nitebatur flatua otium prafig. comburere, quod frumento proborum defi- nat, cum jaceat neglectum in foveis , vel puba deriorum torpor noíter immifcuerat , vel ab licis tantüm conculcetur in vijs : aurum & hofte fuperferi paffi fumus , cüm dormire- argentum , quibus partes ftatuz fuperiores Verüm fi mus , otióque indulgeremus. conflatae erant , proba , quae concipimus dee otiam fecurim haud declinat , & punitioni fideria,produnt ; hac (i otio torpeícant , per« inde corruünt Ífubjacet; non putemus impunem feminum » àcmembra aurea, & argen- 1 ä corruptorem , plantarümque diffipatorem , tea ftatua. ac ipfius torporis fautorem, cüm & ipfe plura Hinc Gabriel AngeluskVirginem Ma- 48« ibi incommoda fuftineat , ubi ex foli foecun- trem alloquens dixit : Ecce conczpies in utero, Lwc.t. ditate fru&uum fperabat ubertatem ; quam- & paries filium : GU tametfi verba. videatur ä vis vifus fitlaboráffe, quia tamen ejusoperá fuperflua mifcuiffe, cüm partusjam fatis in- didicerunt vites fylvefcere , & pro mufto fel telligatur fequi conceptum in utero feetum , adeó ut qua conci dittillare afpidum infanabile ; ideo non jam pit in utero Virgo nuptui Cath, f multo , fed felle potabitur, data, etiam partiat ; non tamen ut eleganter Scio in vinea Domini timuiffe aB'apro obfervat $. Ambrofius in Catena verbum il« 46. Davidem , à vulpibus fponfam , à leone Sam- lud , & paries, otiose , ac fuperflué cenfen- fonem ; fed fiifti ferasevaferunt , que timo4 dum eft ab Angelo prolatum, im& quod u- rem incufferant ; non ita tamen qui perpe- perfluum videtur, illud apprimé afferit Am- " yam in via Domini operatur , finitque vites brofius neceffarium : funt enim plures, qui filvefcere , ficulneas exctefcere infoecundas, in utero cordis proba quidem concipiunt de« & reliquas arbores luxuriare foliorum pom- fideria , quae tamen nunquam pariunt , adeà À ,non curvefcere fructuum pondere ; imó ut partus non femper fequatur conceptum in & delapfoé coelo femini , feu probo pracon- utero cordis probi defiderij fotum : plerí- cepto defiderio exitiü parari ab ip.[is volucri* que proba concipientes deideria , quamvis bus, Aves exederunt illud , vel ab enutti- per aliquid temporis videantur ea fovere in tis dumetis ; exorta [Hne [uffocaverunt illudy ufexg mentis , non tamen gfï formam pariunt,, 4 fcq ä .Proba fruftrantur defidena , ïldiiiqpcfibus ne&tantur,. .:2;7 | fed abortiva.excludunt 5 :quia:otió torpen- 'Oornatus virtutum «uunice erat in -d'&'.*ïiciis/;: Reg. « tes,rquæ-xconceperant,probadeïïderia,-*intelici pulchré 'S, 'Gregorius, Quidam intra a "« :'äl. : excludunt aboríu ,nec finit otium ,curindul- fantlam .ecclefiam :devoti. per defidersum.a gent «conceptum proptij defiderij foetum 'in [unt 5. fed iconfueta ciriorum dobilitate ve- «ordisutero efformari , ac perfici ; fed gelu amiff : poffunt «quidem bona »proponere ; d quia exequi , quod proponunt , mequeunt ob torporis , etiá prima probi defiderijgermina decoquit ; cum-enim 'exercitia requirantur etium , quo torpent frudn dleststuuntur uir- ftlltifo V virtutum , '& labores in fuperandis difficul- 'Quód i -obijéias., pplerósque culturz — r ttatibus ,:qua illis obviant, sBalunt.deflitue ta proprio fructu dimittere, qua concepe- 'haud addi&tos:virtutum , imó-& otio etiam rant proba ;defideria , 'quàm otio :non 'in- indulgentes minimé fuis fraudari defiderijss id haud-difficulter.non inficias iverim , fed n t.1,Lut, «dulgere : ïpu*lchr*e S.Ambrofius. .Nonom- es funt ficut .MARIA , :ut dum .de Spiritu grande id.eft otioforum ;feuimpiorum fup- $. concipiunt , Verbum pariant .2 funt us plicium :proprijs inon "fraudari :defiderijss "Tunc álffe&tus defiderium intus concipit, fed aem,.que abortivum excludantVerbum , -ac probum defiderium, autequam pariant .. funt, iforas vitium parit;; 'unde.cavendum ab his- «ce defiderijs ; quz miniméfraudantur , funt qua in urero'Cbrifium ibabeant , 5',?;! M0H i dum formaverint. «enim áffectus »proprij., -qui:viro fapienti fu- [ 49» "Placet cqui*dem*vx rtutis;äegaüs?fpedes » fpicionem ingerunt-erroris, «eó-quia non re« /. '&a rationis, fed pravz c^ncupifcentiz funt deü. [» eiásque honelas ,& animumallicit , acoca« los mencis pellicit ; :adeó -ejus puléhritudo 1oboles ; & ficutirationianimal nó obtempe- animos attrahit , 'ut.nemo fit , quiifaltem Tat, :eÓ quia fit'natura brutorum incapax. 'fuafionis ; :ita qua depravata:concupifcen* e;us non concipiat defiderium , -quo iníigni- us .aliquid fibi imaginetur verz felicitatis 'tia concipit intüs defideria . ;non finunt ra* 'tione duci, :fed libidineconduci, participare:verümcum virtutis aífecutioali- 'Propofuerat.Magifter ChriftusfuisDi- $26 quid fecum 'trahat laboris., :plures funt ; ä 'qui praconcepra proba défideria , :quaealere fcipulis parabolam illam.de/homine , qui potuerunt 'cum gaudio , :quia parere ;non «€oenam magnam paraverat , G plüresad.eam poffunt (ine dolore , 'nec virtutis:vincere ar 'vocatos :voluit., :ac propterea mifit:etiam 'duitatem :absque aliqua :fudoris :éffufiorie, fervum fuum hora coenz.dicere 'invitatis 'ut venirent , 'eó quia jam parata éffent om« olunt :otij'excurere torporem ; ideóque CRERURTETIS fc 'avertunt à virtutis affecurione., ;prafee miaLwc.1:4. 'Cümque:operintíe excufare,. 'rüntque honeftativirtutisotij torporem: '& -& quidem.adeo'frivolé; :utypotiüs andica- Dayitl, te 'tent , :nolle.ad convivium ire , «quàm.non ifticoncipiunt-quidem ;probum :defiderium, fed'conceptum 'in mentis utero foetumabor- :poffe ; 'cimque reverfus fervusfingula ;quze 'tivum 'excludunt, antequam pariant.. -contigerant , 'heronuntiá(letfuo , tunc ira- 'tus pacerfamilias:dixit fervo., 'ut'citó:exiret - $jov iPlutesconcipere defiderant, quiaidnon- Wihil femper adfert:oblectamenti ., :quod.ex in plateas , '& vicos civitatis , GC alios quóse 'pulchritudine; ac illicio hauritur virtutis;fed :que :accerferet.. Verüm perpendendum hic «eft., quo fupplicioiratus paterfamiliasmule .detrectant parere ;quia partus lábores, ac do- Jores fecam trahit 5 & malunt proinde'otio «&taverit:eos , qui inurbané neglexerunt para* itz à fe-coenz affidere ? :non cenfeamus j E« indulgere , quàm £ructum capere'ex precon- 'vangeliftam ;peenam 'omififfe., «quà detree :cepto probodéfiderio. . Etiam fponfaanxié fuum concupjeratfponfum., quem per vicos, /€antes venire ad.coenam feveriffime ;puni- 'rentur , ipfa'enim exclu(io à ccena , .cuiin* "& plateas anxia quaefierat , eo'tamen tem- 'vitati noluerunt.affidere , -acerbiffima fuit ! 480 pore, -quo'excuílo-omni otij torpore folici- ADico autems Cute « 'ta percutrebat civitatis plateas; 'fed cüm pri- ;pana , -quá torquerentur, LHI«IO "ohus , quód memo virorum illorum , :qui .—L.v..;&*n müm coepitfoamo indulgere., -otio torpe- fcere , inle&o jacere, 'omni fpoliata orna- "vocati [uat , .guflabit .cenam meam ?. me- 'tu , tunc cepit & ipfius anxium de(iderium :que :putes-leviffimá :eos mulétatos poená , 'tametfi ipfi excludi voluerint , 'fuis fatisfa- Qant. f4 fuo fruftrari fructu. JSpoliavi me tunica meá , quomodo induar illà j lavt pedesmeos, 'uri:defiderijs ; quamvis ipfiparatz menfze E moluerint :affidere , :defideraverint abefle , uomodo inquinabo illos : de(iderium fponf 'noluerint appofita guflare fercula; «quia.eo eam quidem excitaverat , fed cum jam [om- no indulgeret , & otio in lectulofuo torpo- ápfo-qued proprijs fatisfecére defiderijs poe- ret, non ampliüs fpon(um eurat , 'séque-ex- Tamincurreruntacerbiffimam , «quà eterna fuére felicitate deftituti , 8 gehennalibusad- cufat , & propriam accufat nuditatem, /fo- liavi me tunicá meá , quomodoinduar dllà: *icti fupplicijs pulchré , & fubtiliter S/Gre- 5557 46; ä nimirum quz expergefacta , X folertiori orius'expendens prafata verba ait : SeZ i» Evangelo adornata curà vifa fuit plateas discurrere ci- valdéeft tremenda feutentia , que protinus Luc,aa, vitatis,, fructum le&ura infponío fui defi- Jubinfertur * Imtento banc ore percipite , w derij; fomno G otio poítea indulgens , non tanto-eammiuus fentiatis m examine yquan* ampliüs videtur fponfum curare; & nudi- to uunc auditis formidolofius m pradicatio- tas co»pit Íomno obruta placere , cui exper- we: ait enim z. dico atitem vobis , quód nie, efacte , GC currenti per vicos, & plateas vio virorumillorum , qui vocati funt , g;(/lg; Kk " | Verani de Affeliibus Zom. H, 265 Differtatio. X - bit cenam meam, Quid inter bæc fratres totpore videbantur otij rïgefe , um Borta3 j ebariffmi uifi velingquere omnia debemus , cu- rentur ad parendum Numinis juffui , quafi -ras mundi postponere. , folísque. defiderüjs defidiz vinculis itretiti , nec manus movee eterna inbiare. re , nec pedes ad greffum folicitare volue- EL Acerbiffimum fané fuit fupplicium, quo runt, cüm tamen humanis inhiantes coma abzeterna fuerunt gloria exclufi, eà quia fru- modis ; carnísque illecebris fua impleturi flratavoluerint, qua preconceperát inconful- defideria nil vacnum deferuére , nullíquenon - té defideria : magnifici convivij delicias,zter. pepercére labori , & ideo ita laborantes ;5 ni epuli refectionem , honores coeleftis pat- otio miferé torpuerunt , quo detinebantur ; riv& ultto recusárunt , qui parate affidere ne terram fibi promitfam ingrederentur , & meníe, ad quam fuerunt vocati, noluerunt. ideo otium , cui indulferunt , noa folüm proe Proprijs fatisfacturi defiderijs in zeternos fe ba , quibus tenebantur defideria poffidendi dejecerunt cruciatus , ut hinc conijciamus , terram fibi promiffam corrupit , fedin cose- quàm ezca (int hominum defideria , quàm num etiam vitiorum pertraxit, errantia mortalium vota , cum aurum fa- Imó non folüm proba corrumpit.otium $s ftidiant, lüto adhzrentes: zternum epulum defideria , verüm etiam tempus ipfum íur. guftare nolunt gehennalibus fupplicijs tor- ripit ; quod propterea Iíraélitis defuit, cüm quendi? Annon velin ip(a proprij defiderij per varios itinerum circuitus , & ambages, poffeffione habent , quo abíconfum timeant. quoties otio torpuerunt , tempus prodegee fupplicium ? Etquamvis impius fuis (e mu« runt : neque dies , quibus otio indulgemus, nitum putet defiderijs , ut innuit Galomon in numero recenfentur dicrum , quia non me- proverb. 12.. defiderium impij munimeutum retur diei nomen;quem vitij caligo obícurat, eff peffimorum : non tamen in arce,fe credant, & otium confnmmit. | De Saule 1. Reg. cap. vc) propugnaculis cinéla, velacceffu difficil- . 13. duos tantüm regnáfle annos legimus: lima : tantüm enim abe(t, quód fuis munia- duobus annis regnavit fuper Ifra£ly verüm fi 1« Reg. eap, tur impius defiderijs , ut potiüs rete, quo im- exíyderum , folisque curfu , fi ex vita Saulis 13. plicatiüs capiatur, ijsdem (ibi texat , u: ver- ejus metiri regimen volumus , viginti eum tunt ex Hebrao plureslegentes . Ippiua de- annis regnáffe deprehendimus : cur igitur di- fiderat vete deficiens malorum , & veré quid citur , duobus annis regnavit fuper Ifra2l ? aliud eft impij defiderium, quàm rete , quo quia non ex curfu folis, non ex vita Saulis auceps tartareus impios capit, enecátque - Ícriptura ejusvoluit regnum metiri , fed ex terno comburendosigne ? quod impio incon- Íola duntaxat virtute , & merito , ac honeíta —— . fulié defideranti videtur proficuum effe , id operatione , virtutisque exercitio ; quiao- eidem fubdolum eft rete, quo ip(e mifere tium , & vitium caeteros furripuerant annos, prepeditusillaqueatur ; quia ita imperité dea Hinc eiiam capularis Balaam tametfi fepua- I fiderat , ut fibi fuis defiderijs infidietur. $ 4* ginta annis major efTet,rogatus tamen à Prin- Adeé cecutiunt , otio qui torpent, ut cipe Jolaphat quot annorum effet , refpondit talpis perfimiles hone(tatem.non videant , quinque fupra quadraginta , eó quia hos :quam defiderent 5 & tantüm que rebellans * e duntaxat virtutum fludijs irpenderat , & Íuggerit concupifcentia incauté appetunt cultui religionis , Numinisque fervitio de- .humanarüm aétionum gubernaculum defide- derat, nonalios, proinde Íoloseos compue xium eft, quod pretium rebus imponit ; tantó tat annos, quos virtutis ftudia illuftrárunt , enim pluris res folet fieri , accenferi , quantó non quos otium , X vitia perdiderant. Hinc .ardentiüs defideratur; horumetiam defide. etiam fobus patientiz illud decantatum mie riotum flu&tibus mensobvoluta procella;o- [] bijcitur. difcrimini ? rapitur enim fluctaans raculum, diem fibi natalem expunctum de(i* —— Du, deravitànumero caeterorum, Dies ille vere petr fyrtes naufragiorü foecundas,charybdés- 3050 9, tatur in tenebras , non requirat eum Deus de. que voraces, & nubibus terrenarum affeétios num obrutavix honeftatem virtutis à turpi- fuper , & non illuffretur lumine :- fed cur pue as adeo acriter in diem illum fibi natalem in. tudine fecernens vitij; promptiüs huic adhze vexile? exeocerté, quiaé carcere materni reícit , ad quod per pravum trahitur de(ide- uteri editus non libertate fe donatum cen- tium. Itraélitee Dei obliti praceptorum , fuüit ; fed vinculo fortiüs illi gatum iniquitae : ita fiverunt pravis fe fuis defiderijs rapi , ut tis ,. quafi diceret cum Pfalmifíla, Et £n.. Pfalm, fo nonnifi humanis commodis; corporis blandi- peccatis, conceptus fum , quia dies ill mentis , concupifcentiz illecebris , catnísque a, qua fuit ipfi naralis Pfal, ». concepit dolorem , &9 . lenocinijs ftuduerint : ínque hisce fibi paran- peperie iniquitatem , proinde. defideravit dis infatigabiliter laboraverint ; torpebant perire diem illum , cum non fuerit. virtu. ad divina przcepta exercenda deteftabili ig- tis nitore illuftris , fed peccati caligine ob- navià, cüm ad humana fibi comparanda 1o. . volutus, & ideó petijt , ut oblcurarent eum lertiatderent diligentià ; in quos propterea tenebrz , GLumbra mortis, & utoccüparet Jofut , 13 j.uüä indignatus dixit, — I:42equo marcetis eum caligo, & obvolveretu r amatitudines ignaviá , G non intratis ad polfidendam ; quia nimirum dies peccati dies mali , dies terram ; quam Dominu Deus Patrum veft- dosmonis, dies quem otiu rorum dedit uobis * nimirum cum ageretur m perdit, quem proptetea ex alogo de obíervanta divinorum praceptorum defideravit, punctum ex dief'uþm cath Verüm N " Proba )r»fruürantur defideria , nifi opefibus nectantu. 269 1 $6 Verüm quod otium,&vitia tempus per- modo fatta eff. meretrix civitas fidelis Sóon; &unt, hoc fola virtus redimit; tempus perdit, Eratmulier peccatrix in civitate,per-üdiæ fepà qui otio, vitiísque indulget; quia dies fuos tà muris; [uperbiz communita turribus 5 h mundo, carni , & Cacodoeemoni , feu malis luxuriz laxata foris ; iniquitatum diftincla mercatoribus perperam vendit , quafi otiofi plateis , doli depictafucis; vitiorum arma- lli vitanulliusfit meriti, nullius cenfendapre» ta prefidio ; idolorum inftructa templis ; lu« tij: fed tunc, qui peccatis indulgens faum xuriz infamata lupanaribus, erat in civitate malé voluptatibus tempus vendidit , illicó re- peccatrix, ex qua; ait -Chryfclogus * Muliey Serm ^2 dimere fatagit , fi praterita damna refipi- bac graviffmum trahebar reatum ex tauta a : E Écens fervore relarciatcharitatis , ut ait D. precedentium colluoie peccatorum, Verüm Gregorius , eff tunc tempus redimere , quia damna hac compenfavit, tempüsque, quod - dlamna praterita lucris compenfantur fequen- vitijs vendiderat ; cum faenore redemit , uf tibu — Hac compeníatione tempus , quod «ognovit , quad accubuiffer TESUS in domo perdiderat , redemit Jonas Propheta, is enim f dleclinaturus onus concionandi ad Ninivitas Pharifei , receffit à Deo mulier mundi gàue dijs, carnis illecebris , concupifcentiz vo« fugit à facie Domini , navim conícendit , luptatibus tempus , ut venderet; fed acceífit mare traijcit , fed fugientem fequitur àtergo ad Deum tumida la&u , madida lachrymis , Deus , quiprocellam excitat , ventis habenas clamofa plan&tu ; abivit homini placitura , laxat, fluctus decumanis tumidiores commo- fed redivit Deo fatisfa&tura; fuit in civitate vet , irásque excitat Neptuni contra fugien- peccarrix , fedadfuit indomo Phari(zi plora- tem prophetam. Quid in hoc imminente trix ,G venie pifcatrix : charitatis, non vo- maufragij periculoffiet ? mifsà (orte fuborta luptatis convivium paratura menfam ponit, procellz author deprehenditur Jonas , qui in quam poenitentia componit 5 fercula come« mare deijcitur , ubi abíorbeturà ceto , à quo punctionis apponit , panem infert doloris, ID | goftea evomitur inlitore, & iterum jubetur potum lachrymis mifcet , organi planctibus LE ireNinivem , qua urbs erat diftans itinere datclamorem , citharam per fufpitia modue trium dierum 7ona, 3. quod tamen fpatium latur , gemitüsque in fiftulam aptat, dum unius folius diei complevit itinere , quia ni- e&us manu tundit , dum cordis fufpiria per mirum ut notat D. Hieronymus in Jonam. labiaemittit , & animi dolorem per lachrys - Alle pracepti , & fuperioria naufragij menor , marum imbres effundit, Venit illa ad JE« ' viam trium dierum unjus diei feflinatioue » SUM , & quidem retró , quia reus animus tomplevit : hinc Jonas quod per inobedien- cum noverit per culpam fe vultás perdidiffe - | tiam tempus perdiderat ; redemit pet refipi- fiduciam , poft tergum ftatad veniam impe- fÍcentiam , paratámque obedientiam. trandam, ^Oleum fecum tulit, quia opobal. 37 Quotquot per peccata fe à Deo avertunt, famum lethalibus fuis curandis vulneribus à & cum Jona fugiunt ab ejus facie , fiejus fue- Íuperno perquirebat Medico s cujus pedes - fünt przecepta transgreffi , fi naufragium per lachrymis rigavit , ut labes , quas mentis co- lethalem noxam paffi fuerunt ; memores girationibus contraxerat , abflergeret; ca- ä damni, quod paffi fuerunt ; ftudeant totis pillis terfit , ut fua deleret delicta; ofculata viribus, totóquenifu tantum virtutis, ac me- eít pedes , quos lachrymis rigaverat, ut fe- riti uno die enancifci ; ut quz perdiderant renitati fuam reftitueret frontem per gratias male agentes , redimant bene viventes. Iioc largiüs fibi impertitos radios 5 idque fuif pacto fuaredemit damna , tempüsque , quod affecuta cum dixit Chriflus: Zimsirigtte vanitatibus, ac vitijsvendiderat, Magdalena. $urei peccata multa , quia Ext,v, Erat mulier in civitate peccatrix , Ícu in ea dtle.w: »wxlmm.;. : : 17064 90 civitate , de qua d?xdrgt Ifaias cap- 1. quo- P4 r dU p N N : L A vi ld ï(- J N ) RP MR W u » ) Aq' TW ,I.?jalm. j SSN. SfaRey M /ms.:!ö $M ^E 2 [0 s m N has CM UA YP ER RR vl uv «t D U A. 23 f 9W Z $at C e U v ï M N M zi . iA j i j þ n 4: "- A l v ïif V at d As f T P -s A ï WL A " 0 « Cs AMS s t S QA)I , 7 A »e 12 N 2 i , pv l; ?tw;i de Afefibus Tom. LA Kk2 — 'þIS- | j E2 '260) K e5 m a asco db dous odb od do d»cOco ao dC CO O CO CO CO C coo siesposeseote o deetioefioeqocto of foepoctocte cfacteefe egoepoeto o focfa ufocfacfocpa sj ef- cga f, DISSERTATIO XIII. Fugz natura, &indoles, ejüsque caufz - excitantes, & coércentcs donan turfcxp-licatu. L p ,15. Ig | Ludicra fpeädculk 2deo fztgienzïa,, Q'üld ples 11167;!-" » quám :gdwly " plus damnui , quam voluptatis ab ijsdem baurimus. HA i, e s 6 S ( GC Efiderio adverfatur fuga, :abfente obtentu difficili , Fuga delïderï/o. Ope Q qua ob cognatam affi. pofita juxta nonnullorum fententiam ver« AX N !5 nitatem nomine timo- à QUA EE EU fatur circamalum quodvisabfens, five futue ) ris foletà plerísque ap- rum,five prateritum, adeó ut .com paretar e x;xu»sxw E ] pellari, Suntenim am- x D ad odium , perinde ac defiderium ad amo« ^«j : ï*" * L i.: À DO Ms Y A 7 A | bo affe&tus de eodem rem ; & ficuti amor laxé fumptus comple- uexmE. d Objedo , eodémque &itur actum .omnem profecütivum ; .. & 'modo tendunt in illud, prefsé , ac ftridimcaptus folum a&um at; & duntaxat hoc differunt difcrimine , quia tingentem bonum absque ullo refpectu;ad timor eít de malo abíente declinatu difficili: praefentiam , -vel abfentiam : ita vice vería fuga veró licét abítrahat' ab hac arduitate nonnunquam odium fumitur laxé pro quovis evitandi , quod imminet malum; eftnihil- a&uaverfioniss in quo fenfu odium noneft ominus de malo itidem abfente. -actus ullüs fpecialis re ipía diftin&tusà czete. 2« . Quemadmodum cüm agirur de aliquo ris averfivis actibus, Plerumque fumitur ts t bono, quod profequimur per appetitum fup* odium , quatenus fertur in malum fimpli- a. pofità przevia ejus notitià oritur primüm a- citer, & à czteris difcriminatur aver(ionis mor fimplex circa illud fecundüm fe (impli- * a&ibus , in quo fenfu Fuga differt realiter citer fpectatum ? tum defiderium , quo ab odio fimplici , perinde ac defiderium à idem bonum , ut à nobis affequibile conno- fimplici amore. Non tamen eft de ratione tatá diftinclé ejus abfentiá appetitur ; tum Fugz includere triftitiam , feu dolorem , demum gaudium de bono illo à nobis poffef- «um D. Thomas afferat , ineffe Beatis fume. '3 E P.i qüd,&- Ío. Ita appetitus averfivus circa malum ei mam peccatorum deteflationem ; — tametfi 12-4. Aït, $. ekhibitum ut lefivum , & noxium per prz- eos nullus tangat dolor, nulla torqueat tri- lucentem notitiam praviam elicit primó o- flitia: cum flatusille Beatitatis immunis fit dium fimplex ; quo appetitus fimpliciter ae ab omni animi angore, - AasvcEP" A Wa l1 — Q E . s. 4« GidMac uE . As 6 sU A ALE . o r verfatur malum illud. Deinde fi malum Caufz excitantes affeftum Fugee funt u P r fuerit abfens excitatur in appetitu Fuga;qua $* mala omnia , qua damnum , incommodum, pro abíentia varia , multiplex effe potelt, molettias poffunt nobis afferre ; eft fiquidem Quód fi malum impendeat in futurum , ejis- Fuga declinatio voluntatis abeo , quod cen- que declinatio ceníeatur perdifficilis, tunc fu- fetur malum effe, — Tria autem funt malo- ga illaratione arduitatis fittimor, Sin au- rum genera, à quibus per fugam voluntas fe tem malum futurum non cenfeatur declinata avertit ; quzeedam enim funt mala,quz intere difficile; adtusquo appetitus illudaverfatur, imunt , cujusmodi funt fulmina , pracipitia , L-— p LL ia « Miles a ] proprié eft Fuga oppofita defiderio, & perti- naufragia , incendia , eluviones , hoflium — -—. net ad appetitum concupilcibilem, Uterque incurfiones , ferarum impetus. Alia que ^ actus corroboratur ab adjunéta volitione me. ingenti funt nobis mole(tize , ut amiffiones Y diorum ad illud vitandum , & accedente pro- parentum , conjugum , liberorum, fratrum, t poüta illud declinandi. " amicorum, fortunarum , honorum, digni- 3. Quód fi malum abfens jam praterierit, tatum;'ignominia, carceres, exilium,infamiag ejus fuga proprié vocatur deteftatio , que amiffiones itidem bonorum fpiritualium, e averfatur antea&ta mala non ampliüs exiften- Alia que figna funt rerum ejusmodi , & cer« tla' Sin veró 'malum fit prefens , otitur triílitia , quze eft terminus tius indicant periculum , ut funt porten. i ; totius progrefsüg ta , 'prodigia , & aliaid genus , qüge d averfionis circa malum. preter communem rerum naturalium eur. A. 0 Yametfi defiderium proprie fit de bono fum obtingunt , -a graviffimos - folent fi more q - Affc&tus fuga .nätura ; & caufz.- 261 mortalibus terrores .inïcutrer.e. Hxc omnia eximamus, Seneca audiendus bíic && ; qui é. máia, quantum poffumus , fugimus, licét ab externa fchola, ea tamen pradit memna Hinc fi orator vellet excitare affectum te, ut pudorem ijs injiciat , qui Chrifliano fugz à ludicris fpectaculis , ludisque thea- nominegloriantur, aitille loquens de Ípe- tralibus oftendendüm eft;plus luctàs à thea. Gaculis, — Quid me exitiimas ducere Av arior tris hauriri, quàm gaudii ; plüsque damni, vedeo , Ambutofior y Juxurtofor , imó veró rudelior, & inbumanior. quàm voluptatis; quia qu& in comoediis ri- Produnt Ipecla, fui eliciendo videnturidonea, larvata funt; — cula, qua latebant vitia; & fylvas 6 plerum. aliud exhibent, quàm fint, neque à períona- — que ad oculorum obleclamenta exhibent, tis nonnifi perfonata poteft voluptas pro- — ferasnutriunt; fcité Euthymiusin Pfalm,.9. dire, Rifus enimin theatris vi, & atte ex* — Joquens.de ijs , qui ludicris dele&antur Ípe- torquetur,verus effe nequit, quia fua fponte €taculis, .zlit: Apud quos denfa funt Affeéiu- ànatuta nonfluit: quidquid in theatris fpe- um, 4c pa[fonum [ylva , $n quovum latebria Gatur;oculorum e(t ludibrium, auriümque — Zemones ferarum inflar commorantur. Syl« deceptios quidquid agitur factitium non eít, veícunt eorum mentes vitiorum vepribus fed ictitium:quinimo plerumq;à veraletitia — refertz, qui fpectacula adeunt; & vitiorum excidit,qui fucatumin theatris rifá fenfuum . immanfuetioresenutriunt feras. Falluntur, L s,Epift, lenociniis aucupatur; quapropter monet qui 1peétaculaadeunt triftitiam exuturi: £fal- 137. Iüdorus Pelufiota, theatra, & ludos curules — luntur qui ludicris fpectaculis fe poffe moe- tanquam communis orbis peíftem effe fugi- rorem peilete credunt. Suos ípeélatores enda; mentem inficit hec pettis, (1 eam af- fallunt fpectacula fub latvavoluptatis, flos fiat, Averógaudioaverteretheatra, exeo — res exhibent vitiorum olentes Mephitim, conjiciendum eít, quiaad impura conver. Num aurum verum fit, ut probetur, $o tunt; à veraavocantletitia, vocantad fu- — folet lydio lapidi affricari ; quales fint vo« catam , venenum in favo exiugentem ; ut — luptates, quaeà ludicris hauriuntur [pe&tacu- non immeritó Tertullianus theatrum dixe- lis mors imminens Lydii inflar lapidis pro- frit, Feneris Sacrarium , aram smpuduitie — duv ; qua enim jucunda , qua fPl endida, ac & eos Veneri facros , qui . illuc frequenter Ípectatu digna nobis videbantur, & Ixti fpe- venerint, .AvocanttheatraàveroDeicultu, — étabamus, prope lethum inftante inobcs T quia tevocantà Dei templo; plures frequen. - » rida nobis apparent, & lacrymis eliciendis tiores currunt ad vanain theatris lacula, tantümidonea. Hac &aliai tb ebritates, js fimilia pof- quàm .adíanéclorum in templis ce 1et orator preducere ad excitan dum affcétum quod 1n Chriftianis exprobrabat S, Leo in fugz, quóà theatri fpeclaculis cSerm. t5 exulent, qui fefto SS,Petri, & Pauli, ubi ait. Psde£'^ iisdem fuerunt hactenus deleétati; a&ap. dicere, fed neceffe efl non tacere, plus smpene Miraactimonia, víque elcquentiz net. 2* ditur damonijs , quàm e^fpoflolis; & majo- — vofiore Salvianus ex impuritate, & luxufia, rem obtinent sn[ana [peélacula frequentiam, — aliisque vitiis theatrorum , affe&um excirat quam beata marryria- Quis banc.urbem — fuga, avocátque ab iisdem Ípe£tatores , ait veformavit [aluti? quis acaptzvitate eruut?.— — Aple Jib. 6.. Sicut exercitus pugnaturi ea Jo- quis à cade defendst ! dudus Circenfium , an — «à, perqua venturas hoítium turmasíciunt, n p qu). eura fanctiorum . L P Redarguuntur 1j .omnes, aut toveis intercidere, aut fudibus 7 Ati, $ prafigere, qui paratiores fe exhibent.ad mundanaípe- ^ aut tribulis infeftare dicuntur E fcilicet ut élacula,quàm adíacra frequentandatempla; — etamíi noninomnia ea quispiam incidat, qui promptiores curruntad cathedram vani- nullus tamen penitus evadat: itaetiam does tatis, quàm ad fanctuarium pietatis,ad tem. — mones jam multas in vita ifta hum h ano gene» plum fanélitatis, Eittheatrum Tertulliano — ri illecebrarum infidias pratende rUnt ; ut privatum confiftorium impudicitiz, ubi ni- t , tamen etfi piurimas earum aliquis effugia hil probatur, niíi quOd à probitate reproba- quacunque capiatur, Equidem quia nunc tur. Quéd fi dixeris cheatrum incontinen- longum eft de omnibus dicere , amphitea- tiz Gymna(ium , officinam impudicitiz;or- tris fcilicet, aleis luforiis, pompis, aihletis, | cheflram impuritatis, fornacem ignis ge« petamimarus, pantomitmis, caterisque por«- hennalis ; neclatum unguem à vero de- tentis, quz piget dicere , quia pigecmalum flectes, - tale,velnofle ; de folisgocorum, ac theatro- VL Imó Ifidorus Pelufiota t'heätrum mare rum impuritatibus dico, Talia enim funt, vocat multiplici percitum ventorum impe- quz illic fiunt, ut eanon folüm dicere, fed tu, inquo feviens procella voluptatum flu. etiam recordari aliquis fine pollutione non €lus excitat decumanis deteriores ad naufra. poffit. Alia quippe crimina fingulas fibi gium impellentes; & frequentantes theatra — fermé in nobis vendicant portiones ; utco. eis zquiparat, qui pelagustrajiciunt, neque — gitationes fordide animum, vt impudici Lib, progredi valent Anifi ( ut ipleloquitur) i afpe&tus oculos, auditor inprobi aures , ita eccrrapemcengss yEpift zbeatra, ubi voluptatum procelle, & illicia!/ ut cum ex his unum aliquid erraverit, te- 412, denfiue. ingruunt, fi fe inge[ferznt » declinan- liqua poffint carere peccatis. da funt theatra, ne in lyrtes libycis periculo- In theatris verà nihil eoram reafu Va« IQ, fiores impingamus. Damna, qua à fpecta- cat, quia & concupifcentiis animus , & au- eülis oriuntur, Ípectemus , ut ab ipíis nos ditu aures,& afpedtu oculi polluuntur. Quae j qui- 262 Differtatio XiII, fií quidem oimnnia flagitiofa funt , ut etíam ex- .€is interie&tis fubdens: "frritamu innosmi« nii plicare ea quisquam, atque eloqui falvo pu. fericordem 'Deum impuritatibus nestris.pre, bat dore non valeat. Quis enim integto-vere- qitiantem — fordibus ledimus. , blandientem fa cundiz ftatu dicere gueat. illas rerum. tur* dnjuriis verberamus.:.— Chriflo ergo,Ó atiene 10 pium imitationes, illas vocum, ac verborum ta moniirofa 1 — Chrifle Circenfes offerimuc, ap obícenitates , illas motuum turpitudines, & Mimos ; Gbriflo ludicrorum -surpifimo- H illas geftuum feeditates? qua quanti fint vum boflia..immolamus, bar RI * criminis, velhinc intelligi pote(t, quod & Per excitationem affectus fugse avocan- M: rélationem fui interdicunt, . Nonnulla quip- 'tur à peccato vitiis indulgentes, -Poffet enim. qll( peetiam maxima fcelera incolumi honeftate 'orator per Apoftrophen peccatoremaalloqui, éit réferentis, & nominati, & argui poffunt, ut "Quid moliris- in-coeno demerfus impudici- Vif homicidium, latrocinium, adulterium, fa- tiz? qnid cogitas, corruptas , .putidásque t crilegium, czteráque in hunc modum; folze cum fuibus ebibens impuritatum - aquas. ? & theatrorum impuritates funt, quz honeflé quid agis.vitiorum larvatis turbis lurida ba non poffunt, velaccufari; ita nova in coar- mancipatus compede ? Jtane vitiis blandé H guenda harum turpitudinum probrofitate indulges; cum in vitia feveriffimos deberes fut res evenit arguenti , ut cum absque dubio aculeos-diftringere.? -Itane fi qua maliercue atf honeftus fit, qui accufare ea velit, honeflate la-comit fe elegantiüs, fi fucis genas illinit, tür tamen integra ea loqui, & accufare non fi fluentes eblandienti Zephiro* concedit cos poffit. Aliaquoque omnia malaagentes mas, & lacinias, oculos, animámque in eam la.u polluunt, non videntes., vel audientes : f cenvertis, flammas.impuri -amoris conce- fiü RU quidem eti blasphemum quempiam audias; pturus ex fucata nive inmuliebrivultu lare vatum oftentante candorem? 1mminet ex- $e facrilegio non pollueris, quia mente diffen- tis. Et fi intervenias latrocinió non inqui- tremum necis periculum; illi obvias? rui» RU Q naris actu, quia abhorres animo. — Solz ípe. nam labentis in praceps animce tibi minita. €aculorum impuritates funt, quae unum ad. tur contubernalis muliercula, illi adhzeres? í modum faciunt, & agentium , & afpicica- -que dementia non fugere-hoflem diítri&to tium crimen, Nam dum fpeétantes hzc Hl gladiofurentem; non exire domo , mox omnia comprobant;affenfu agunt, ut veréin ruitüra ? Prafentientes adificiorum exci- fül fs eos Apoftolicum illud cadat : Quia digni dia formice, & mures przcipiti feftinarios funt morte mon folàm qui factunt ea; fed e-. ne foras exeunt, lares fibi tutiores quafituri, fi " tiam qui confentsunt f acientibus, tu flagit m obviabiscafibus? ubi peri- LT 11; cula imminent feflinabis ?. fallaciffimz [je« iX Ttaque-in illis imaginibus fornicatio. num omnis omnino plebs animo. fornica. nocinio voluptatis fines te feduci ?. non te ph tur. Et qui fortéad fpeclaculum puri vene- larvata deterrentvitia? non te pudet in co- ho rant, de theatro adulteri revertuntur. Non rundem putido ccno fordefcere ? furge , u enim tunctantummodo quando redeunt, fed rumpe moras, fuge fi fapis; declina,qua im- etiam quando veniunt, fornicantur, Nam minent pericula. N hoc ipío, quédaliquis rem obíceenam «u. Y pit, dum adimmunda properat, immundus $. II. [ eít. Et cüm hzc ita fint, qui talia agimus; lt negligi nosà Divinitatecaufamur, relinqui - Sperataex antlatis laboribus fr?- U nos à Domino noftro dicimus, cum ipfi do- enia fugam co£rcent, 9 ad infiflen- 1inum relinquamus, Fingamus quéd nos dum bene cepris animum fir- l refpicere Deus velit, etiam non merentes, vi- ?248H6. I deamus, fi poteít, Ecce innumera Chriftia- norum millia in fpestaculis quotidie rerum U Jemadmodum mala immiüentia , ine Poteft ergo I$s b turpium commemorantur, Q commoda, gravia damna tum animi, Iv Deus illos refpicere, qui tales funt ?. poteít tum corporis fugam excitant; ità & M ad eos refpicere, qui bacchantur in circis, qui. converfo eandem coercent fperaxa ex antla- moechantur in theatris? An forté hoc. vo- tis laboribuspreemia; commoda, qua inde 1 lumus, & hocdignum putamus , ut cum in emergunt ; & prafertim eeterna gloria, quae circis nos, & in theatris Deus videat ea quz in coelefti patria Chrifti manet Athletas, Hac nos afpicimus, afpiciat quoque ipfe nobifcü , fpe fretifancti Martyres fugam, quá natura & turpitudines, quas nos cernimus, cernat tormenta fubire detreclabat,coércuerunt; & etiam ipfe nobifcum? alterutrum enim fieri [ hocuuum habueruntin votis , proprio fan. l neceffe eít : quia fi nos videredignatur;con- guine Ecclefia irtigare tenella germina, jari feq'ens eft; ut etiam illa ubi nos fumus vi, Hoé D leto gemmarum partu turgentia, glat : aut fiab illis, quod non dubium eft, unum iisdem volupe, tormentorum pro- K avertit oculos, etiam à nobis, qui illic fu. cellà, cruorisque effufi fluctibus obrui , ut mus, pariter avertit. Haétenus Salvianus Q citiüs per hafce undas portum : appellerent lib &, (tylo Demofthenico recenfens mala, immutabilis in coelo tranquillitatis, Ob, quz theatra fuis parturiunt. fpe&tatoribus, ftupefcit mens, rigent membra adtot gene- in quibus propterez excitat affectum fuga, ra tormentorum, qua Chrifti fijeles hilari Y ncinipis nos tugiat Deus, Idque urget pau« eru vultujferena fronte, lato Pnimo fubiv .nta 1j* Í 263 Affectus fugz na/tmfa, & caufz., Ínftruebantur ubique terrarum. cruenta la fis ad Elifias evehebatur delïtiäs. Vicetunt naturam detrectantem pati, fugam fuperáe niaria; accendebantur exitiales ignes ; acue- bantur funeftiffimi gladii. ; apparabantur runt fuppliciorum ; & per calcatos . igness fexcenta alig id. genus barbara inftrumenta cruentos gladios, imminentes f[ecures,[ecu- riorem ad ccelefte capitolium viam triume invifis, ac Znauditis fuppliciorum generibus aptanda. Inftabant Imperatores humani ge. phis celebrem, victoriis laureatam fibi flra» verunt : fiquidem dum viverent, antequam H neris potiàs laniftz, quàm Principes; urge- banttortores, utacriüs fevirent in Chrifti hiac à nobisexcederent , vicerunt fremen« Martyres, in tenellos parvulorum floículos; tesPrincipes,funeftos,exitiales judices,bar« baros laniftas; quia inter palmarum fructus "quos perfecutionis pruina decoxit, ac perdi- dit terrze, coelo digniores; in fexus imbellis denati properantem ípiritum cum fanguine effuderunt in victoria. virgines, ac Matronas; in Ecclefiz Sacerdo- tes authoritate graves , religione fanctos, Laborum, fuppliciorümque fuga co&r« 14, &tate venerandos ; 'quibus comites adjunge- ceri commodé poteít à conglobatis exemplis, $i vit Chri(tianus detrectet Ecclefiz fervare bantur utriusque fexus gaudentes in fuppli- cia chori; qui trahebantur ad. Praetorum jeiunia ; (ibique adverfantes fugiat moleftias, fubfellia, & à fubfelliisad amphitheatra, ab recufet incommoda ; ab exemplis poteíft hzc amphitheatris ad publicam lanienam; tan- fuga coérceri ; fi proponatur induflria mer- tümhoc crimine rei, quód crimen idolo- catorum remotiffima inítituentium itinera latriz execrantes verum Deum, rerum om- adultimam usque Thulem ; quique fola il- nium conditorem , quà par erat reverentiá lecti temporalis lucri dulcedine tot amaru- colerent, veróque profequerentur amote. lentas (ubeunt maris trajectiones, naufragio- Lib Ie j : I Epiff* Sed Chrifti pugiles excuffo quovis timore; rum pericula; ut enim occinuit quatius coércitáque fuga naturaliter infurgente ad obje&ta tormenta , faucia corpora, quibus vix lmpiger extremas currit. Mercator ad fupererat vulneri locus ultrà tortoribus ex. Indos hibuerunt; & cum non haberent membrum Per mare pauperiem fugiens per [axa integrum , quo ferrum reciperent ; habue- p«* sgnes. runt, unde tortorum. vincerent efferatam 1j. Ízvitiem ; cui pe&us objecerunt inconcuffa Evangelicus negotiator cuncta dedit firmitate loricatum ; animümque, adaman- venum, quz poffidebat, paupertati nupfit,ac tina fortitudineinflexilem 5. fpe illecti aeter. terrena depofuit gravamina , ut levior coe« leítes adícenderet nundinas; & quomodo nz.gloriz, flocci faciebant tormenta; & fup- plicia pro ludo habebantur ; perinde ac in Chriftianus defes, fupernorümque appetens hortos ridentibus, ac arridentibus vernan- otio torpefcet, laborésque declinabit? fcité eYm. X tes floribus accenías lzi Chrifti pugiles ine Bernardus: wtinam fratres mos (ic. effemus de ab/äo i crediebantur fornaces; G ignitas prunas cupidi gratie [piritualis ,. quemadmodum.s faculares bomines pecunie temporalisymagua veluti purpureas ampleCtabantur rofas ; fa. vos cocleftis dulcedinis fugentes ex acerbie enim confufio, magna valde, quód ardentius tate poenarum ; cüm tormenta illis cederent illi perniciofa defiderent , quam nos. utilia ? in delicias; & ex fauciati corporis fupplicio citiás illà ad mortem properent, quam mos ad VItAP, unà cum fanguine animi elicerent folatia; Milites funt obiiciendi, qui tenuis fpe mercedis affuefcunt diu, noctüque labo- cum ferz ipía propris oblitz feritatis co. ram fanctis Martyribus propriam exuerent ribus; in agendis vigiliis; preveniendis bel« naturam, & cicures, ac clementes iisdem e« lico (tratagemate. hoftium coníliis; ob(i- blandiri viderentur 5 . cum liquatum plum- dione vallandis arcibus, fuffoffionibus, feu bum quafi rofcidus imber & coelo. deciduus fubterraneis- cuniculis labefactandis propue Ij gnaculis inclufo vafe nitrato pulvere farto, calta virginum caftra percurreret; cum tor. - cularibus preffi, non vinum,fed coeleíte ne- quem fenfim tepens ignis accendit; in eria &ar in fanguine ubertim funderent; cum gendis pluteis, terreisque- munitionibus ex inclufi fcaphis, ac per varias tormentorum humo congettitia faétis,in de(cribendis finu- procellas exeruciati alacrioresad vita eternz atis itineribus ad . declinandos plumbeos hoftium globos, Quales initá pugnà fub. portum properarent ; cum melle delibuti, vefpisque objeéti caele(ti intus perfunderen- eunt milites labores ?' quot adeunt pericula? tur dulcedine. Cüm enim mugire adige- videntur per turmas hinc inde concurrere, rentur in eneis tauris valentiffimo fuccenfis decurrere, latere, procurrere, refiftere , ce- igne, ad fymphoniam beatarum | mentium dere, repenté confurgere , in ordinem refti« evocabantur; cum in ferreis cratibus torre- tui, extendi, laxari, condenfari, circuire, ex rentur , fercula ccelo digniora efficiebantur; obliquo invadete ; ferire eminus, cominus; cum fparfos floribus, lucentibüsque unioni- locum fervare; tueri ; hoftiles impetus re- bus, aliisque. gemmis . interdiftin&tos pro tundere; imperata exequi; mutare aciem; Chriíto fpernerent thalamos, ad coeleftes e- jam fe in orbem colligere ; cuneum defcri- vehebantur nuptias ; fi.unà cum venis mem- bere; in columnam protendi, curvari in di- bratim concifum corpus fanguine purpura- midiam lunam, colligi in aciem quadratam; Íceret, mens inccgripr charitatis ornata r9, hofies adoriri , vulnera infligere;ac recipere, al« 264 Differtatio. XHI, e À cultura virtutis cxtörkcs diürahimur', yes - fangtinem fundete, vitam finire. OuAnto ( 3nags& ait Mediolanenfis Przeful re, & nomi- rüm & àfümmo Bono avertimur ; e(tqu& j ne ambrofiam exhibens ,. Zebet Chriffianus omnium turpitudinum fex , omnium for« p*o Chriflo fubire labores ,. cujus etiam pro- dium fentina, omnium fceditatum .comples mifa funt nobis beneficia y qui pro . parvis xio, omnium deformitatum colluvies, o g nium abominationum feda coacervatio, magnifica, & pro temporalibus perpetua prae zmia «um gloría pollicetur ? — QQuos non(ub- um vel ainius vitii avertentisàfummo bonoe |t eunt artifices labores fpe exigui lucri, .Fa- feeditas naufeam ingeneret coelitibus omni« f ber lignarius defudat in exafciandis, dolandis, bus, & fua purulenta fanie totam infecerít J edolandis, polliendis, terebrandis, diffecan« tellurem in Protoparentibus;flatim in ipfo € dislignis. Parietarius in-delutandis parie- mundi 'exotdio, Et vitium, quo à Deo CW tibus; fufpendendis, vel fuffigendis fornici« fine ultimo avertimur ; mentis obcaecatio; bus, ponendis cratibus ftraminelutatis, opes «ordis lues; rationis caligo ; ftygii Draco- tw réque tectorio induclis, — Lapidarius ineru- nis venenofumfputum; 'tricerberi avernalis endis ligone lapidibus , effringendis vecti- tabificum phlegma; ftigiz paludis innutri- bus, difrumpendis nitrato pulvere in lato- 'tum aconitum.; foediffimi :Erebi putidum miis ingentibus faxis, quz latomus :cceló excrementum ; & demum eft virtutum de» ad normam conquadrat , aptátque vectatio- plorandaftrages, meritorum lugendaclades; ni. Faber cementarius in conftruendis, l2« hominum miferanda :tabes; imó X natura vigandis,exeequandis parietibus;trulliffandis, ipfius dehoneftamentum , recti ordinis in- incrüftandis,obducendis. Faberferrariusin verfio, mortis ftipendium, & malorum Q - -—— Unh. a $U U Ka Q tondendo candente ferro, flagellanda mal- mniumferalecompendium, i T. leorum repercuffuincude. — Etaliialios fub. :Neque ullus inter hzedostam pravé eunt non minores labores exigui causá lu* clet ; nullainter fentinas tam malé. foetet ; cri ; plenos hauriunt amaritudinis calices nulla intercloacas tam feedé exhalat. Hance ex antlatis laboribus: & 'Chriftianus pro que vitii turpitudinem pulchro veluti in eme ao coelefti acquirenda gloria detrectat fummis »blemate expreffit Jeremias cüm calanio pin* labiis fubamaras laborum potiones pitiffan- xit 'Heroinam quandam oris venu(tate;fron- do delibare ? quis pudor? qua verecundia? tisque :celfitate nobilem ,.quae tamen geme 16. ' Effectus fugze funt eripere fe periculis; marum collucentium fplendore, GUmurice mortem pra tzdio fcelerum pravenire : o- fpoliata inftlar fcarabei gaudet in luto vo- mmne fibi invifum, ac contrarium arbitrari : lutari,incoenoimmergi , in flercore foedari velleadverforum memoriam delere, odiffe Qui nutriebantur in eroceis amplexati fumg Tren« mala imminentia.- Xercora. Fugz cffectus aliquot Ubi Graci Interpretes legunt 5 exprimit virgilius lib, 2, /Eneidos, qui nutriebantur in cocco , nimirum regali induti purpurá, nuptiali ornati vefte; 1m- edbuegat excifa vitam producere s peratoria veluti abjeclà trabeà totos 1e in Troia. Íflerquilinium : abjiciunt , ut volutentur in Exiliumque pati. Vos à quibus intg- luto, . Teftem voco vel ipfum Angelorum er 4U£ Antefignanum Luciferum , qui ut erat Che- Sanguis ait , folideque fuo flant vo- rubinorum primus, a« Seraphinorum Prin« bore vires ceps, Angelorum fignifer, ac ignifer, feu Sa- Vos agite fugam.s,' pientiz jubare conípicuus, amoris flanimá fervidus, vircutum fplendore illuftris; adeoe S. III. ut nihil ei deeffet elegantiz, Gtornatüs, ad M, uberius decoris incrementum , Osznis --Zapïtïznb. *8, ïn nduf;"dgiz'f mafaz;g/zf : quz' 1/L» preriofus erat ejus operimentum. itiorum pelago malaciam non fu- Verüm càm effet Luciferplenus luce, 19. creaturarum elegantiffimus, pulchritudinis git » fed trajicity nec pericula ca- wet, qua immineut, pece prodigium vix coepit vitio adharefcere am- bitionis, & fuperbie, & illicé ex micantà I «anudi. fydere vifuseft in avernalem titiongm , fgeo diffimum emittentem fumum converti, Sen« 17. R, T ulla cth fuga, qua paratiorem ad vi. &oriam fternat viam, quàm quz de tiunt plures, qui tamen non derumefcunt, triumphato fufcipitur vitio ; quod Luciferum infolente mentis élatione xqualie tatem exambiiffe Numinis, neque proprià non tantüm utnoxium fugere dcbemus, fed etiam ut foedum horrere; fi enim virtutem contentum arrogantià in peftiferam fuam fo- .enixim defideramus affequi, quia plurimum cietatem, quamplures ex ceteris Angelis ex eius ftudio contrahimus honeítamenti; vi. etiam pertraxiffe; adeb ut- fciffz in factios tium omni nifu folertiori fugiendum erit, nes fpirituum turmz, pralia ceperint ine cim ex ejus turpitudine plurimum in nos re- ftituere; Melior tamen defoccatior, ac fin« dundet dedecoris: eftenim vitii turpitudo cetior pars peracritet contra Luciferiamos tanta; ut vel unicus dumtaxat ejus intuitus infürrexit , cujus primus atrocis belli dux omnium poffet intuentium certus efle inteti- Michatl fuit & Seraphinis unus , qui defere tores attonans dixit ; Quis fiewt Deus..— C1d "s, Eft fiquidem vitium , quo non follüm enima 4 . Affectus fugz natura, &cäufæ, 26$ x m u enim nomen fignificat Michaelis) & is unà malitia; quae tametfi 3 libertatis fuo äbm non dejiciat voluntatem; nec arbitrium co«. a éum Angelorum focialium fidis ordinibus in perduelles Luciferianos omni actiori nifu gat, adigátque ad prava; «eó tamen prome. d pugnavit non jaculis, nec haftis, nec diftrictis ptiüs liberum ab eodem obfequium & «on- ]a fenfumextorquet, quó impeníiiis bonum ei« h gladiis, fed innutritis mutuis odiis: tenuit- que pralium pro ut Numini vifum fuit, à dem fuggerit delectabile ex carnis haurien quo obílinatiin pravo, detrufi fuerunt in dum illecebris: cáimque finat homo fe al- li lici à fucatis deliciis , quas depravatum ju« j tartara eternis plectendicladibus; Gt eme- rita virtus condignis fuit praemiis « donata: dicium voluntati exhibet ad illecebras con- igitur Numinis decreto fulguris inflar prz- cupifcentiz , ad carnis blandimenta,& deli« cias; fit, quód tarpet(i fit homo fui juris;fruas ceps € fummo coelo in imum tartari ruit Lu- j cifer, fítque omnium infelicium infeliciffi- türque libertate, ab omni fervitutis com- u mus, qui antea Numinis ambire aqualita. pede fit plené folutus ; adhuc liberé fuis ad.- harefcat concupifcentiis , G mifere iníer- M tem iníligante vitio ambitionis aufus fuit : Luciferergo licét mirifice claritatis prodi- viat vitio; à quo ad extremum trahitur ma- lorum., gium, pulchritudinis rarum miraculum ; Hinc cavendum vel maximä; ne fina- 22, excellentiee prima inter creaturas nota, Vix j cogitatione fuperbize haufit vitium , ambi- mus nos abripi à concupifcentiis , qu& nos intüs urgent; fallitur enim , qui commo- tionis ebibit fumum, ut obcecatus, immi- eus non videns precipitium ,voluntate com- dum ceníet, poffe ex iisdem haurire, & ve, mifitflagitium , cüm primüm horrificam ram in iisdem ftui quiete: fiquidem nullibi elt quies, nifi ubi recta rauo immodicas co« vitiiípeciem mente induit: & tamen ! hanc il ex omnium fordium colluvione concretam ércet concupiicentias , motüsque omes belluam, vel potiüs tartaream furiam om- compeícit, quiafummo Bono, finéque ul- timo avettunt: tuncgaudet homo veraani« nes exolculantur quo . tguoc vitiisä« adhæf rent, mi quiete, quando ratio fingulos in eo« 4 [10, Qvàm excors hominis vecordia! cüm dem regit, ac dirigit, componítque mo- " ultró fe vitii contaminet feeditate; ut homo tus, tametfi plerumquecontingat, ut quod latvatn induat avernalis cerberi,bonisfe o- diu recta ratio compeícuit , occafto praceps : mnibus exfpoliat, venuftatem abigit habitüs illicà difiiciat; neque adeó firma eft in Íanétificantis , & ut — vitio indulgeat , ex homine virtus , qua. urgente occafione , Angclo lucis uno fit momento hortibile imminente periculo, alliciente oblectamens THb n monílrum , ftercorata larva , horridum lu- to, fuadente pravo exemplo , non diffiuat, dibrium , carcinoma demonum, mundi cidítque à fuo decore t fremunt enim in« tüs affectus etiam in. honíine virtutum ade catharma , & totius univerfitatis. luridum dicto culture ;5 . (à vel leviter excitentur 2b terriculamentum : vitiorum fiquidem in- fecta fordibus, lethalibüsque fauciata vulne« extrinfecis illiciis. rebellantis. concupilcena ribus anima, fcelerum inquinata caeno, ex- tig : etiam ferz feveriores pacate quiee ofafit celo , odibilis mundo , & tantüm fcunt, fi fomno fopite jaceant ; que ta- chara gehenng: non enim cocleftis fponfus men fi excitentur , flatim efferantur , cüm ad fuos poteft amplexus admittere animam fit feritas iisdem, vel à naturaindita, quam tot fordibus viuorum fcedatam , nec eam nonnili cum vita exuunt; cavendum igi- pore(t ofculari, écujus ore intolerabilis ex- tur, ne noflrarum ferae. concupiícentia- rum intus excitentur in nobis,propria enim haiet fetor, & divortum acceríit in haud oblitz feriratis internecionem moli- Ezth, M, 2Í, Si igitur quod turpe eft, ac noxium, untur , ubi oblectamenta exhibent; quibus ad lautitiem innutriantur. V Hiorrorémque Ííui ingenetrat id animuin à I feavertit, ne inde quidquam hauriat dctrie "Ne quz in noítro inferiori appetitu Y lj menti , vel maxime declinandum eft vitinm ftabulantur concupifcentiarum- fera in no- ítram excitentur perniciem declinandum eft quodvis, cüm nonnifi necem moliatur ahi- mz , fi hec eidem indulferit. Larvam in- quidquid extrinfecüs , vel leviter potis e(t eas excitare intüs, fugiende omni ítudio, duit vitium fallacis oblectamenti , quo alii« totóque nifu, qua nobis obviant occafio- &it quotquot concupifcentiis , carnísque deliciis indulgent, eos miferé decepturum: nes , quibus invitamur ad oblectamenta illecebrarum; tunc damna declinamus, quce funt hornines ad concupifcentiz | illecebras nobis noílre inferunt concupifcentiz , i proni; &cüm ob primavam ac originalem contractam labem , naturzque: corruptio- ab occafionibus, periculisque omnibus . in- tüs, forísque imminentibus nos fubduca- nem fint infirmi, viribus deftituti, &inlu- brico pofiti , urgeantürque intüs flimu- Imnus, Neque inertem putemus banc.fue lante concupifcentia ad carnis indulgendum gam; pugnaenim eft fortiorum fortiffima, qua de triumphato vitio felicem nobis fem- illecebris, utique ' proclives funt ad . delin- quéfidum, f fomitem concupiícentiz intüs per aufpicatur victoriam : fugiamus cone (enfltint aítuare: efthujusmodi fomes ipfe citato paffu , firmóque animo ea omnia , quz ad indulgendnm vitio nobis videntur appetitus vitiatus, judicium obliquum , re- curvümque, in pravo pertinax , ex inolita viam fternere; hac vitii pericula f1 fugias Li mus, Verani de Afe&ibw Tom, li. 266 Differtago Xi:lL * f mus, gloriäm enancifcimur triumphi L] Vi nem ad omne pracavendum periculum ? 77 i tium enim fugifle, viciffe e(t ; pericula im- gilate , G orate , Ht non intretis. in tenta* . Maib se, 4 minentia declináffe , perinde eít ac affurre» tionem , Íed cur voluit Chriftus fuos Diíci. ig xiffe ad triumphi gloriam; neque ulla quan. pulos orare fimul , & vigilare ? — fi orant j tumvislevis occafto debet nobis contemptui scerté etiam vigilant ; càm nonni(l vigilan- d eífe, quia plerumque exiguum periculum tes orare poffint ; fiigitur oratio vigilan- ( ita excrevit, ac vitio favit, ut pugnatricem tiam prefupponit, cuiinnititur ; an non virtutem exarmaverit ; imó & foede pro- [ fatis fuiffet , fi ad folam fuos Magifter Di- e ftraverit; nemo fibi in periculis fidat, nee Ícipulos adhortatus fuiffet orationem, ad $h ft I que fe tutum exiftimet , tametfi pectus ob. tentationes, G pericula precavenda? An jiciat vitio eximiá loricatum virtute; nemo voluit iplos priüs vigiles, & pofteaorantes; ( p occafiones labendi contemnat , tametí1 ful. ut invigilarent ; ne periculum immineret ? l! cris innixus virtutum , quas excoluit, diu fed fi oratio, & vigilantia potuerunt iuimi- fleterit : eft fiquidem natra. noftraad vi, nens antevertere periculum , quare non eti« & ]i tium proclivior , & ad lapfum pronior,quàm am periculum avertereiü ipfo periculo? fis ad ftandum firmior; fortiüs enim trahunt, quidem vigilantia comes orationis etiam in ät uz in nobis excitantur concupifcentiz ad ipío periculo cavere . poteít, ne. quis peri« h Jn rava, acillecebrofa , quàm alliciant . ftu- clitetur : nil enim | valentius ad . declinan, dia virtutum , ad earundem honeftamen. dum etiam quod imminet periculum, quàm "i tà; concupifcentiis qui ducitur praceps ruit vigilans orauo. . Cur igitur. vigilantiam fi in prava, &femel inchoato motu tardé ad- priüs, & poítea orationem fuis Magiíier nititur, ut przecipitium declinet, Chriítus diícipulis fuadet ? nimirum íuaür 24« Id datur excellentioribus in. arte me- priüs vigilantiam , ne periculum expecla. dica peritis laudi ; fi corporis morbos ío- rent, fed illud priusquam immineret, effent C lerter inveftigent , caufa nitantur indagare, declinaturi beneficio orationis, quia plerum» ! que fera eít vigilantia ,. G tarda otatio ad notare fymtomata, pericula pracavere , priusquam decumbant , & ca maturé pro- pericula , qua jam imminent | fugienda , puïfare t que omnia animi morbis , pe- ideóque ut fcité notat Origenes in prafata ziculísque congruunt ; non expectandum eft verba ; Primum fuaftt ur vigilarent , €y Mattb.2e,- H periculum , fed prcavendum , priusquam postea ut (ic vigilantes orarent. mmineat. Scimus montem oliveti, quam- 26, Non eftfera oratio , neque. unquam vis innütritis inejus gremio oleis. pacem tarda vigilantia ad hoc , ut poffimus peri- i ä fpondetet ; bellum tamen indixiffe , imó & cula deciinare, íed tantüm ut ea cüm jam exorfum fuiffe, quia conterminus Servato- imminent revera fogiamus ; quia tametfi ris paffioni fuit. In hortis Gethfemani pro- poffimus femper periculum , quod jam im- g lixiàs orabat mundi Redemptor aternum minet declinare illud tamen non «fugimus, Patrem, cümque ejus immineret paffio, nu- quia liberé finimus ad. ipfum nos . trahi ab f m t Ó bes timoris, ac triftitiz divinz frontis fere- ipíis concupifcentiarum illecebris, ac caznis obleétamentis , quz ad tale nos þericulum nitatem , animique malaciam turbaverant; & fi non plovias lachrymarum | hzc animi perduxerunt, & ideo; quia perire volumus 1 procella effuderit ab oculis, imbres tamen in periculo, jam tarda efl vigilantia, & fanguineos ex toto perrupto corpore elicuit; fera oratio; quia certó cadet , |qui poteít non cadere : nimirüm é nofltorum peccatorum cano,tor. hortatus igitur fuit Chris ftus priüs ad. vigilantiam fuos. Diícipulos, mentorum tempeflate excitatz nubes non- L——28 — — 28 — Z E nifi in hos imbres folvi poterant, licet hoc ut przcaverent, nec expeclarent pericus £. "-- imbre fponté deciduo irrigata tellus profen- lum imminens ; poílea ad orationem ; ut tibus, ac dumis rofas coeperit nobis, & li- inde nos doceret ; fomnolentam effe vigi- lia germinare, Càm Patri in periculo illo lantiam, & tardam orationem , que oce« imminente enixim fupplicaret toto corpore caliones, & pericula , non pravenit ; ne- fanguine trüubuit, an non decuit divinz cha- mo diu tutus eft periculo proximus ; & ut titatis , ac perfectiffi i amoris Regem fÍité Cyprianus : Perver[a eft ea coufiden- D« frrgui, d -— £L5 $— ] f2 CrO hac purpurá veftiri ? quam amor occulto HA , qua vitam concredit periculaa .. €9 lu- Cleric La ingenioíe charitatis machinamento — texu- brica ea [pes ,. que inter. fomenta . peccati erat. $ falvare [e:poffe confidit, . Flammis circume. Y Y Verüm cüm prafentiret jam ingruere ari , & non comburi,nonnifi miraculo da« Pharifzeorum armatam cohortem, licét at- tur, Q Verendum-eít dormienti in prealto f tentiüs oraret Patrem , ac vigilaret in ora- Ícopulo,ne cadat: etiam in caftris quamdiu d tione, obliti tamen ejus Difcipuli immi. hoítilia arma mifcentur, & utrinque. pu- neniis periculi non folüm ofcitant , fed gnatur anceps haret alea ; « inceyta eít ! profundiori etiam fomno fopiti alé dor- victoria. x miunt; fed Chriftus invigilans ad immi. Hinc hzc folicitudo praecave ndi ti« 47. nens Difcipulorum periculum interrupta o- a tos cula antequam immineant viros cor ä ratione , quam ad Deum Patrem fundebat, femperur(it: totenim pericula undiqu& nos Diícipulos acceffit dormientes , quibusex- circumflant , ut quo tuto nos vertamus , vix pergefg&is injunxit vigilantiam ; & oratie invenire poffimus , eftenim, mundus plenus . Jaqueis; 267 Affectus fugz natura, & caufz, iri , aC totidemmacrefcenEïQ fterilitatis; fua.:y latiueïs , tefertus peri'cvulis,nec aliter eum vi« M»tth, i, dit D. Antonius in fua eremo, cüm Deus ei fitque Regi, ut virumSapientià, G'induftriá atrem reprzíentavit , quà latiffimà patet przditum fumrma cum poteftate rei praffice. ret frumentariz , frugümque inannonz vil& laqueisobductum, idque cüm vidiffet , fe à lachrymis temperare non. valuit, & mente pretio coémptarum maximum coreatum in Regiis tamhorreis, quàm apothecis conde» perturbatus exclamavit ; Qwis tandem euas. det ? & revera plena funt omnia . periculis, ret in fub(idium ingruentis famis. Placuit undique auceps tartareus infidias tendit;retia confilium Regi, qui Jofephum etiam przfe- extendit , laqueos apparat quia ut fcité S. &um inftituit totius rei frumentatiz, Regiis Sefh^ $* Leo; Incitant cupiditates, infidtantur ille- decoravit infignibus,purpurá veftivitannulo cebre , blandimtur lucra, damna deterrent, fignatorio munivit, torque ornavit, G totius amara funt obloquentium limgues nec feme. Agypti Proregemproclamavit, h 43 3 Veru m ut proximiüs ad rem " noüfäm 29« per veracia ora laudantium : & Serm. 1 1, explicans hzc tartarei aucupis retia fubdit z accedamus, non fuit Jofephus in aula Pharao- Infidia funt ia dyottiarum amplitudine s. infi- nis immunis à periculis, quz pracaveret, e« die ia paupertatie auguftjs j ille eleuant ad rat inadolefcente admiranda tum formofz fuperbiam s. ifla incitant ad querelam.s. fpeciei, tüm mirande pudicitie mixtura, agebat annum vige(imum zetatis feptimums Jentát [anitas, tentat &5 infirmitas , dum, slla materia est negligentia 5 bf: caufa tri- Íeu florem vernantis juventz exhibebat ve- : getiorem, & quidem virtutum omnium ode- ,?jtilo l re fuaviffimé olentem ; ejuscapta mulier a, E $ tV. more cepit aíftu impuro purum, caftámque deperire juvenem ; in quem ztas florida;fan- t'zgm perieula. in caftris prækrtim guinis fervor, afpectus herz frequens , & ad Veneris.ac impudici «LAmoris imminent ; illecebras compofitus , intuitus quotidianus nonnifi beneficio fuge de prosirata libi-- lafcivientis foeminz laqueos certé iniecerunts quibus Jofephi pudicitia periclitaretur, praz- .. dine epinicson canitur. fertim cum procax mulier verba mifceret ad Mattb o 28. . TOn eft viri cordati expe&tare , — ut turpia allicientia, lacrymas etiam funderet, in paratas fibi infidias incidat , in a« & munera exhiberet lautiffimis aucta . pro- 46, IN É pertum fibi pracipitium cadat; íed miffis, & hujusmodi infidias per integrum tee pericula omnia quantumvis remota, & occa- tenderit decennium caftiffimi pectoris expu- fiones omnes licét leves przcavere, & fuge- gnatura pudicitiam , cujus vicloriz exeme re: periculum antequam immineat , qui non plum ante non habuit, ut merito Chryfoftos declinat in deli&tum inclinat; omne enim pe- mus magis miretur Jofephum in hoc igne il- riculum femper inftigat ad culpam, tametfi x Izfum, quàm tres pueros in fornace Babylo- ftudio quis occupetur virtutum , quia àt re- nica minimé combuftos: fed quo Ariadneo && notat Chryfologus : Virtutes deficiunt, filo fe ab hoc Jofeph infidiarum fubtraxit la. dum colimtur, & crimina, dum [ucciduntur; byrinto? evafitque ZEgyptie fceminz pul- increftunt ?. Jofephus Jacobi fitus. graciam chritudinis illicia, venuftatis fucos , eloquii Regis Pharaonis fibi conciliaverat , eó quia blandimenta ? quá fagaci induflria fefellit füerat interpretatus fomnia, quze non parum mulieris artes,quibus Egyptia fcemina fata« Regi incufferant timoris. "Videbatur fibi gebat caftiffimum juvenem fecur in. unam R«cx per quietem ftare juxta fluxum Nili, ex eandémque intemperantiz fervitutem per« 'quo videbantur fibi feptem emergere pin- trahere ?. plures fuifíe mulieris artes innuit gues boves pafcentes in locis herbidis, ac hu- S.Bafilius Scleucienfisinquiens: Taceo exter- Orat, mentibus, remotiüs tamen à fluminis alveo. nos mulieris artes, fucumy verba.vefles.ocu- "Totidemetiam vidit vacas 6 finu fluvii afcen- lorum pellaciam , lecytbos , unguentarias. fe dentes, fed macie confeCtas, prorfüsque naribus infinuantes, anime per aures obfidio- ftrigofas, queque in ipía Nili ripa nonnifi wem , naturales corporis infratliones: hos )/ i Wgw. tenue, ac ateícens abraderent dente fameli- tamen affultus queis precox /Egyptia expu- co pabulum j imé tam acri fame ftimula: litis gnare adnixa efI Tuvenis caftitatem elufit Jo- bantur, ut dormienti Regi vi(ze fuerint bo- (ephbeneficio fugz, quà de proftrata libidi- ves illos feptem pingues, & corpulentos ne gloriofiores retulit. triumphos: pergit devorate : quo alludebatur ad feptennem Bafilius Seleucientis : zEgyptia mauss m eum fercilitatem, & fterilitatem /Egypti : fiqui- énjecit armatas libidinez fed caflitatis cultor deni in tenui incremento Nili. flerilefcebat Jwvenis tenacibus manibus permittens ve- JEgyptus ,ídque fignificabant jumenta are- Stem,libidinis effugit an[as., fcentes ripas depafcentia: & per feptem pin- Jofephus unicé ftudio addi&tus caftita» 39, £uiores totidem fertilitatis, & copiz indica- tis, nec pallium admittere ampliüs voluit, bantur anni ex Jofephi interpretatione; vo« quod lafcivientes procacis mulieris manus 4 catus enim à Pharaone expedité refpondit per tetigerant 5 ne per contactum veftis; peftis fpce&ra illa in fomno vifa indicar! magnam venerez virus itteperet intus in animum; tam copiam, quàm inopiam pecoris, ac fru« maluítque veftem amittere ; quàm impudi- menti, & feptem annos ubertatis exceptum cum in vefte ta&tumadmittere; Gne virtu» Lla tera If'frïditi* de dfetlibua Tom. II. 268 Diüärtatio XII. tem exueret caflitatis , pallium quo tegere- gotius aununds naufragium evitaret : placuit tur abjecit, Cümenim ex feeminaz attactu Numini No£émi caflitas,& propterea;à com« * pállium minas fpitatet libidinis, illad defe- muni fuit fubmerfione exemptus: caítitatis- j rüit, ne à pudi£itia defereretur ipfe;& ocyffi- enim amator diu conjugium diftulit, feriós- mé fugiens veftem contagio attaclàs foemie que ad opus acceífi t nuptíale, quàm ullus un«. Í néi infe&tam reliquit ; timuit Jofephus, ne quam mortalium id prze(literit anno fcilicet.- impudice attacta veftis fuà lacinià veneno s&tatis quingentefimo : No2 verà cum 4ui r 5 *Gmfjtgþ. j* confcientiam inficeret ; nonenim procacem gentorum effet annorum genuit Sen , Cau s duntaxat foeminam fugit, fed G pallium mu- japhet : que verba expendens Oleatter ait : lieris lafcivientisattactu contaminatum; ma- Commendat vald? caflitatem, & contineu« LA luítque veítem fpirantem exofam libidinem tiam Noacb , qui quingentis annis colibenb deferere, quàm pudicitiz non olere fuavo- vitam duxit, & ideo fortà tam gratus. e[fe JDeo meruit , ut in toto terrarum . orbe folus & lentià; & nudáti pallio, quàm pudore : "- ü litto in manu ejus pallio fupir. Flos enim n eculis Dei jusius videretur, de nullo euits caítitas eft gratiffimum coclo, & terrz emit- D Aalio legimus, generationem tamdiu diffuliffes H tensodorem , quivelipfum cceleftem allicit quo exemplo difcimu,Deo femper contintne f fponfum , hicenim nonniíi inter lilia depa- 4iam placuiffe. Non nuptias tantürn ad quine Á fcitur ? at fi venereusconcüpifcentize zítus gentos diftulit annos , fed cultor caftitatis à g urere incipiat, flatim areícit; ideóque hujus quovis jugiter fe periculo avertiteam labee floris eximius cultor Jofephus,hunc eftum; factandi; occafiones fingulas folertiffimé déa li u quia timuit, flatimfugz fe dedit , zeliZ/o n clinavit, fæminäsque ad libidinem alliciene- manu cjus pallio fugir. tes perinde, ac bafilifeum folo intuitu enee & f 3t. Infidum, ac naufragiis foetum eft impu- cantem aufugit: ideóque placuit Deo,& in dicitie mare: Jatentenim in ejus finu fcopu- communi mundi naufragio fubmerfus: non. K li, ingentia imminent ejus undas trajicienti- fuit, nec aquis fepultus; quialuxurig,& in- bus difcrimina, flu&tibus decumanis (zvit,ac continentiz. fluentis obrutus nunquam fuce tempeftatibus jugiter cietur$ & nusquam rat, fed ad caftitatis pharum fluctuantis vitze quies, nullibi fecuritas, cüm velip(aimpudi- curíum direxerat, G ab occafionibus fingulis eitize malacia ad naufragium impellat,& fuc. femper deflexit ;. foeminarum illicia femper ceníz libidinis faces noélem inducant, czcue refpuit, fugitque, tientibus obrutam tenebris; ideóque non Fugienda e ft procax mulier,&( adcaíli- — 35. f b caret periculis, hac in nodte hujus vitz navi- tatis pharum flectenda eftcorporisratis, ut gatio; nifi pharus aliqua, hixque fplendens fecura ad portum appellat: honeftatis. Fue n appareat, ad quam Nautz hifce. jactati flu. giamus hanc virtutis ícyllam, pudicitiz cha- élibus navium prorasdirigentes fcopulos de- rybdin, caítitatis fcopulum, blandientem fi« «linent, in quos non impingant, & naufragia renulam, infamem fcopnlum, Circeum fta« devitent ; quibus non abforbeantur ; & o- bulum, peftem interficientem, labem repene $ mnes fugientes infidids, ac pericula, occafios tem; nil enim procaci muliere deterius * nésque fubmerfionis ad optatum portum ap- Et inveni amariorem morte mulierem , ä x 494 Ecclefecap.os pellant, ut fcripfit S, Gregorius Nazianzenus laqueus venatorum ef)6 fagenacor ejus, "U f13« ad Eudoxium Rhetorem, cui defcribens hu- cula funt manus tllius, qui placet Deo, effue jus flu&uantis vite difcriminaait: Diffuxére giet illam , qui autem peccator efl , capietur ij bona y mala , & periculofa. efl navigatio in 4b illa eltenim mulier, quae viris naufragia zotie, faculanon pralucente : qui hujus vitze aperiz; imó & lerna malorum omnium, & fi t aquastrajiciunt ,. alta tenebrarum nocte cir. quid dirius orcus habet; blanditur & ofcula [ cumfeífi ad naufragium currunt, nifi pharus figit ut vulnerainfligat ; malaciam fpondet, h aliqua eis fplendeat, cujusluce difícrimina & naufragia apparat : & ideo Ecclefiaftesait, 1 videant, quz caveant. Quarenda propterea Íc invenifle, vel ipsà morte. amariorem mua l hac phatus eft, quam . profpeétantesà peri- lierem, qua licetinermis, (exiique imbecillis, ( culis ia fcopulos impingendi fe fubducant ; de viris tamenetiam fummis crebros retulig eít autem hac pharus ipfa caítitas, quam Jo- triumphos: & qui omnium tormentorum fephus excoluit, & cui adhzerefcens;procacis genera ficeis oculis, ferena fronte, animóque fominz infidias viéclrici fugá evafit: fcité hilari fuftinuére, & ipfam mortem ante ocu. De Virginit, S, Archtellus: Laudande virginitatis fubli. los conftitutam ludibundi afpexerunt, fore mita: qua[fi precel[a . pharus im. edito vupie tésque ac imperterriti fteterunt in bello; foe« ä promontorio fplendefcat, . Qui infidum flu- dé ceciderunt, cüm primüm: mulieris íllicio [ étuantis concupifcentiz mare trajiciunt infe- capti, ejus laqueos non declinárunt, - Quot [ lix facilé naufragium fubeunt ,. fi navis fuze Epiftops, & Clerici ( ait Cyprianus de fingul, 277 Md curíum ad hancnon dirigant pharum. Cleric. vel potiüs Origenes ) poff. confzífo- 3 E 3$. Noémusea przcipué de caufa fertur in nem,G vittoriarum calcata certamina , post aquis non periiffe diluvii, quia hanc refpexe- . magnalia & figna mirabilia offenfa , nofcune rit caftitatis phatum;cujus beneficio,& ductu. tur cum bis omuibis naufragaffe , dum in Arcam ingreditur ipfe cum filiis ab uxori- pw volunt in navi fvagili navis C bus fejunctus, nimirum ait S, Joannes Da. . gare. Q mafcenus ; Ut ewm eaffitate pelague, & illud . r $. V, * Affc&us fugz natura , & caufz, 269 $.. V, tur :mulier procax filios Sinüp'ïentes » qui incauté finunt fe allici. , acillius arretirá ul foríiter fleterunt ir)gperterri- blandimentis; quia qui fapiunt , ejus in« 1i in caftris contra bofliles exercitus , tuitus bafilifco perniciofiores , declinant , À ceciderunt in. ginecan fominarum j quia & ipfam perinde , acdraconem venenüm fpi- Tantem fugiunt : :eft.enim mulier hominis -Leneficto (uga neglexerunt eorundem dlicia , & ajpeclus decls- pernicies , & naufragium, : GWFQBP. ï m j 214 9. Hinc fi quzras 4 quid fit : ( u'lief 3 TE« 36. Tpondet.Ambrofius, .Effe januam diaboli , 2;;, officior; 3t- -Ulier tametfi fexu ?ragiflis,-Viüfbixsäin- viam iniquitatu , fcorpzon percujfonem.s ; M À firma, animo imbecillis (olo tan- nocivum genut , quod«umproximat , flinus tüm illicio , ac illecebrà plures vi- dati um ignem accendit , exurit funda- &it., proftravitque viros inter fortiores for- qmenta 4ontium..— Si petas à D, Chryfofto- zrowil, 25, tiffimos , eó quia hujus firenulzfallentis non mo., quid fitmulier, refpondet effe natu- feper Mos5, tílugerunt blandientes voces 5 teftes voca- ralem tentationem , domefticum periculum, ;: ti poffunt Samíon , David , Salomon ,.& delectabile detrimentum,naturam mali boni fcxcenti alij, qui tametfi virtute loricati , olore depictam. $i intertoges D. Maxi- fortiter contra ho(lium. turmas fteterint , mum , quid ficmulier? Refpondet fermose quia tamen blandimenta non effugerunt al- 3- effe virinaufragium , quietis impedimen- licientis mulieris proftrati cefferunt blandi- tum , vitz captivitatem , quotidianum dam- tijs, & foede imbecilles ceciderunt in ginz. num , voluntariam pugnam , fumptuofum €eo ; qui fortes iteteruntán caílris. .. Sam- bellum, exornatam fcyllam, allicientem fi renulam , animal malitiofum. fon intrepidus leoni obviavit.,, fortésque Si petásà manus injecit in ejus collam , & qui fuffoca- D. Anaftafio Niceno , quid fit'mulier ? re lng if/ï ( 63 e re in campo leonem ferocientem potuit 5 fpondet. Nil alud effe , qnàm ferpentis amorem impudicum 'xtinguere non valuit An jerspt., quietem., :diaboli folatium,, 'officinam doe- infinufoeeming; vincula potuit fuorum dis- monum, viperam ve(litam. . [N.| igitur mu« rumperehoitium , fed fuarum nexus cupidi- liere procace , ac lafciviente pejus, nil deci- tatum difcindere non valuit; meíles fparfis piendis , «capiendísque viris aptius, quapro» flammis incendit alienas , fed unius mulie- pter fcité Ecclefiaftes zap.7. vocaviteam la« "] risaccenfumignem extinguere nelcivit , quia 'queum venatorum, Sin veró quzras , quíe beneficio fugze periculum lapsüs noluit :de- nam (int hi venatores , quorum mulier eít clinare, iDavidi contemptui fuit ingens laqueus. , :Nonalioseffedixeris,quàm caco- moles carnea Gigantis Phili(thzi, cumquo 'doemones meretricio quzítu compendium in (ingulare «deícendens certamen infignem facientes : & huc refpiciens Chryfoitomus Homil. a,;iu detulit folo lapidis jactutriumphum, & ta- vocat impudicam mulierem cellammeretri- A:Matths men Davidem victorem unica inermis mu- «iam , 'diaboli officinam , in qua tartareus lier, non armis tantüm , fed omni:etiam ve- proxeneta infamem ^hanc mercem venum ii fte fpoliata , eminü: confpectálicét invictum, publiceexponit. Etin isepiffolaa. ad Co- & propemodum inconcuffa animi firmitate vintbios . vocatcacodoemones mulieris me. loricatum , enervavit , ïprdfligavïcquef retricislenones : quia ficut inid incumbunt AÁn non & Salomon omni fcientiarum Er: ftudij lenones , 'ut meretricibus amatores ornatus encyclopedia, tuncdefipere incepit, concilient ; perindecacodceemones officio le- €«àm primüm mulierem neglexitblaudimen: monis fungentes meretricibusamatores pro- ta fugere ? tunc expertus eam fuit quovis cutant ; :G ad fcorta libidino(is perducunt Weelef.cap, i malo pejorem. Et snveniz amariorem »nor. fugge(lionibus 3 & quemadmodum lenones, r ^ teulierem , quam fuisetiam depingensco- cum meretricibus infamem illum partiuncue loribusfubdit : Que daqueu venatorumef, quaftum; itatartareus przedo, quamvis for» - & fagena cor ejuryvineula funt. manus illiua.: runas amatorum effe mercedem fcorti pere venationem enimin viros exercet mulier , & mittat , fibi tamen animarut (polia refer- i ideo plena e(t laqueis, & vincula (unt ma. nus ejus: aucupiumexercet , ideóque fage- "Tametíi varijsallegorijs mulierem pro- 37 - na, ac rete eíLcor ejus: tunc autem vena, cacem foleant SS, Patres deícribere, prze tionem exercet, dum cüriosé fpeclat , dum cateristamen magisarridet , qu& Ecclefiaflze lafcivientes intuitus in viros jacit : imó & placuit, nempe venatio , quamadeo foemi» fera eít mulier, quz non przdee tantüin pa« nis accommodatam cenfuit Ecclefiaffes ,. ut tet , fed alios etiam venatudcecipit , ut capiat, fingula etiam ejus membra gehennalis.prae- Proverb.vs, Ifdiatur invia quafi latro ,6$2uos incautos donis, acvenatoris dixerit inftrumenta effe "V. 38 viderit , interficiet , loquitur Salomon de hominibus capiendis , ac perdendis accome procaci , & lafciviente ; cujusoculi inftru- modata, . Hinc /Egyptia mulier nonnifi ve- menta funt venatica hominibus capiendis natione ufus fuit , ut Jofephum eximium ca« perapta , & intuitus retia., quibus minus flitatis cultoremalliceret , ac caperet ,tamet« Cauti irretiti capiuntur: unde rextus Chal. fi caffus fuerit omnis ejus labor , fraus irrita. - deus vertit * * ficut fera vapiens oculis infi- illicium fruftratum : . dicitur enim de ipía, Injecit Domina fuaocnlos fuos i Jofepb , non. Gemf. ?. diwq' » & venatur þlm. infpien;e: ? Vena- j e 270 Differtauo XIE - - fe in hoc conjeciffet difcrimen ,^ nifi oculos alliciuntur , & capiuntuz quotquot impue Incgp, ,. in pudicitia (tudiofumiinjeciflet : fcité Olea- ris aítuant flammis , ideóque opportunà &enef, . fler expendens prazetactaverba ait: 24uZis . monet Clemens Alexandrinus mulieres , ne quidvaleat boneslas infemina: nam quam- viros frontis hilaritate;" oculorüm illicijs » diu becoculos babuit dimilfos , non peccavit ; lingueque mellita facundia , ac corpotis. sgunc veró fcandalum pajfa est : & fimul pulchritudine virosirretiant, aitipfe; ^ C« Lib.2.pedog. adverte , quantum proft ad. boneflatem.. put tegere , vultum adumürare ju[Jum eii MP." P oculos dejjcere: nimirum in fcelusfe mulier neque enim boneflum efl corpora pulebritue dejecit ,. quia inje&tos oculos in juvenem - dinem effe bominum aucupium.s, quà corporis elegantià, quà virtutum orna- 39- h Hoc autem «cacodeemonis aucupium t excellentem fixit ; G cüm capere juvenem exercent procaces mulieres ; qua facies fu- fatageret, captaeft ipfa ; ruine enim fux cant, genas purpurá pingunt, & promifcue fibi caufa e(t mulier ; fi oculos non cuftodiat : omaibus fe videndas offerunt; quodin pra- éxplicuit procax mulier fua retia oculorum- vis mulieribus gravizequé , & acuto calamo $ntuitü , verborum blandimentis ; vocum redatguit S, Gregorius Nazianzenus fe fe Lib, aä'wr] : : - lenocinio , promiffhionum irritamentis; fed ftudiofiàs ornantibus,&excolentibus inqui« enlier. per fuas fraudes , ac infidias incidit ipfa in quiens: Membrorum elegantiam domi occul- venaticos laqueos , quos juvenem captura tari preflat, quám commentitiam , & ad« apparaverat ; non potuit conqueri , íe in ulterinam pulcbritudinem nefarit:proferre , þ' Ff caffes ab adolefcente injecam , cüm hic emneritó fuffcit nativa tua. pulcbritudo : f caftitatiscultor non intuitus, fed terga pro- autem ea plurióus viris, non [ecus , acvete caci dederit mulieri ; & fugaz beneficio ab avium gregibusproflat , quidin te accider 8 Pulchré imminente fe pericuto fubduxerit, Retia tunc expandunt , ied cüm alios capi- Aib,deje. D.Ambroftus, — Ipmifit oculos uxor Domi- unt, & ipfz fimul capiuntur, & pereunt: ZSabu Gub . J i& $A^ À — Auae4 R oO 5 Ahau 22 RL CC m - dAAmEÉR : fepl..v.. £Ap . 5. ni ejus in Tofepb , bocefh , non ipfe fe offen- dum fuperfluo ornatu corporis aucupium tavit , fed ipfa retia fua mifit , & indagine apparant ; nonnifi diabolo fucis famulanturs - fuiccapta eff , laqueos fuos fparfit , [uísque-s & illecebris ; non enim cacodeeniones ho* befit vinculis, Venaticas has plagas, ac re- minibus irtetiendis, capiendísque aptiori u« tia tartarei aucupis ; cum vidiffet in mulie. tuntur laqueo , quàm fcemina procace, fue rum confortio $. Ántiocus , fcité nos monet, cis larvata, illecebris adblandiente: re&té D. ut folicito pedemulierum fugiamus confor- Thomas à Villa Nova ait : Ve smulierculis , Dom:nic. 2, tia: aitipfe: Fwugiamu ilarum coufor- qua in boc feno potiendo , adornando , fu- Aduent. sium y non enim aliud. funt mulieres viro , cando y decorando vitam expendunt , vefies ;E . quám virus prefentaneum , quam Orci ve- pretiofas , & jocalia, & murenulas , 68 alis — eatrices , cum fiudeant animas nofiras. [uie Y puerilia , & vana curiofías perquirenda fa&la irretire pellicibus , plagisque capere venati- fünt laquei demonis ad capiendos ffultos paf- £. Hocprocacis mulieris aucupium pulch- feres ,& veluti aranee tela ad capiendas mu- Í Ip difin, reetiam innuitlenailláapud Plautum. — Hic féas. — Has cacodoemonis infidiasin fequio» tw nófler quaflus aucupi fimillimus. Efca eft ris fexós fucatà , qui cogitat pulchritudine , gneretrix , lecius illex, amatores aves, — Me- vanóque ornatu;. non emotze facilé mentis retrici adharenres tartatei. Aucupis prada P erit , ut moveti feabillisillicijsad noxas fi- t fiunt, ' mat, Mouliebris enimforma tefle Carneade Cati, 4 ( 389 Qui fapit , in fucato procacis mulietis Philofopho , Regnum eft absque fateilitio , t vulta , in fermonis blanditijs , invocisleno- / propugnaculum absque prafidiario milite : ) 'kKinio ; orisfuavitate , afpectüs illicio , vim adhibet fine vi ; impetrat, quidquid vult, k fraudem timet , infidias expavet , G ideo vo- fauciat ; dum allicit ; venenum propinat s lucre ocyusfugit , avolátquealió , cüm fciat dum placet ; fel fpargit, dum mellita verba lafciviéntem mulierem nonnifi infidias appa- profert ; sítque propterea mulier blandus Q ráre , ac mellitam linguee facundiam , venu- tyrannus, fuave tormentum , grata mors; Y ftam faciei dignitatem , fulgurantes oculo- cujus caffes , qui- cauté non fugit , necem ruim afpectus ; frontis hilaritatem , gena- incurrit; hincSiracides : Pirgimess ne coxfbi- Cop. . L rumpurpuram , corallina labra , orisque tos cías , ne forté feandalizera in decere illius? tiushoneítatem, in laqueos vertere, & re- fiquidem pracipitium aperiunt ; ruinam pan- tia, quibus minüs cauti foedé capiantur ; dunt, necémque accerfunt , aetas florens ; Í xx'Prwerb. g, hincnos monetSalomon, — No» conctpifcat forma nitens , frons ferena , vultus hilaris , gulebritudinem ejus , ( feu mulieris ) cor f roíz vernantes in genis,corallia purpurafcen- u tuum y ne capiaris nutibus . feu ut legitur tia inlabris, lilia candicantia in vultu, blan- .jn textu Syro : »e fis preda venationis o- li dimenta linguz , fexus mollities, & cultus fie eulorum ejtus , &palpebris fisscaptivum te.s veftium , qu& omnia retia funt hominibus I jfaciat : quia in oculorum nutibus ,' palpe- capiendis apté extenía : idque càm Alexane brarum ictibus venatica expanduntur retia, drum Macedonem minimeé lateret, avertere f NY quibus miferé capiuntur , qui foeminarum oculos màluità captivis Darij Regisfiliabusy- illicijs fe finunt irretiri. Dum alijs mulier Mu quàm finere fe ab earundem fingulari vent- lnl Ípectandam exhibet vultüs , corporísque fiate capi, inquiens : Non committam , ut Qu pulchritudinem , aucupium ex;rcgg ; quiþgg ciia viros vicerim y vinear tpfe à mulieribus, - Q ; E L] Affc&us fugz naturz , d cgmf £, 271: ternuntijs mercatus exercetur hujus propu. " —5' VI. )' diofzmercis, Hinc Lucianus procacis mu« lieris oculos lenones vocavit , .:primámque Sinpula procaci .mz?lzfekz&' mehiäm, impudici amoris januam ; Plato femen con- oruatus ,. ( "vefles retia funpt. minus cupifcentiz , amoris principium 5 fontes 5 ".:.ped;g, cautis bominibus capiendis ,. ac perdendis & quibus foeda fcaturiunt cogitationes : He* 'P..IQ. liodorus przcipua amatoriz faícinationis in» Accommodata. Fis nonirretiri , Enu- firumenta. — Quód fi muliebres oculos fpe« *0 citjz'u f"ge». culis pariaveris concavis , nec latum unguem ) 49 erràbis ; incendiarias enim amoris flammas | 'A,venda. eft , ac fugienda 'blandälv.pm- .€acis mulieris la&tea malacia , .quae ejaculantur, quibus ambufta virorum pe« plena eft naufragijs, foeta intus reti«- Gtora accenduntur , .& praclara virtus exe bus laxatis ad homines ; velaucupandos , vel «ultze caftimoniz flatim cinefit, expifcandos ,.acperdendos, Hanc vanatio» Vultum fi expendamuslafcivientis mu- ^ Adaer] 42« nis, & pifcationis allegoriam adeó foeminis lierisornatum, qui in eo fuci ,& pigmenta , lgt accommodatam ceníuit Ecclefiaftes ,' ut fin- minium , & ceruffa , herbarum, flormque gula procacis mulieris membra lafcivientia facci palpebris venuftandis , genisquefucane avernalis przdonis , :ac cacodoemonis venas dis adhibiti funt. , qu idaliud effe dixeris , toris inflrumenta edixerit: Ez invenz ama- quàm Jaqueos tartarei aucupis? .An forfan Eäcl?f $9. viorem morte mulierem , qua laqueuvenae 4non fatis illecebrofa fine adfcitijs pigmentis, torum eft , && fagena.cor.ejus , quiacüm fue fine picturata venuftate , larvata pulchritu- «atam fe prodit, vultu , voce ; ge(tu, afpe- dineeffet muliebris forma?an fruítra luderet, €&u , retia hominibus illaqueandis accom- virosque deluderet ?. Annifi ab hisce accer- fitis mendacijs.adminicula fallendi tumeret. modata apparat ; & fortaffis Salomon ad ila alludit reticula , vel translucida vela ; ppotis non effet procacis mulieris vultus;ore, uibus procaces fceminz uübera ; & pectus oculísque lenocinantibus ad incautos irretie ; u rtivé oftendentes , eó nequiusgratffantur.; endos viros? refert'/Gregorius Nazianzenus, i VAP, ID eóque truculentiüs fzviunt in hominum , & pavonem tunc feeminasad venerem incitare, ,,, ulier, m* caítitatis perniciem , animarümque irrepa. quando turgente collo caudam in orbem ex- 2 itz'o[l ' rabilia damna , quó majori diffimulatione plicat ,. ;pennis :gemmantibus picturatam , M[-;H'W ii a. retia expandunt ; moris fuit , ut reticulis oculísque licét czecutientibusArgum menti- x entem centoculum, (uttifs uterentur fceminz , quibus crines, totüme . Haud difpati ratione, que capillamentum comple&terentur 3 n spirabor , aX Nazianzenus 5 ff zu aliam ob non hanc muliebrem comam fic irretitam,fyle caufam formam depingas , quám ut comptu- vam dixeris venatui accommodatam , ..cüm Jorum , & falacium wirorum oculos 4d tf5 7 undique retibus claudatur ? An non hacin «0n'VErtaf. Íylva, & vulnerantur , & capiuntur vena. Quodfi oris; *-läb'ior-i'i&que gratiata , & 45* venu(tatem introfpiciamus , etiam fua ibi tico illicio quotquot eam ingrediuntur 2 et- enim neque in facris epitalamijs immunis ab retia expandere orci aucupem facilà depre- hoc vulnere fuit fponfus cum fponíam adi- hendimus , ac inftrumenta ibi latere vena- ret , ac quzreret in hac fylva,-. PulnerZff tionis cacodeemonis ; ut nec immeritó oris CAnt. 4, cor nmeum forormea fpon[a n uno crsne colli venuftatem viícum Comicus vocaverit ? - £ui ; quód íi facer fponíus fe vulnetatum feus. wmerus vofira blanditia eff, — Qued fi pracfenferat , veluno fuz fponízcrine ; quot cantós accefferit illicium , fubdit S. Cypria- lethalia non debet vulnera extimeícere , qui nus de fingul. Cleric, zolerabilius effe bafili- profano zítuans amore procacem fequitur fium audire fibilantem , quàm procacem mu- muülierem ctrinibus, cincinnis , calamiflris , lierem impudicó cantautem..- Pegdus , & comarum fuggeftu , ac pulvere adulterino cor mulieris retia doemonis , & fagenam effe tartarei aucupis edixit Ecclefiaftes ; E is- mon folüm in crine, fed etiam in toto capite » í luxuriantem 2 veni amariorem morte mulierem , qua la* 'A" ," 4T. Nullum eít in procace muliere memb. queus venatorum ef? ,. &5 Jagena cor ejus , rum, in quo laqueus non lateat cacodo- vincula funt manus illius : imó non vincula monis: fi enimnon folüm comarum retia, tantüm , Íed & polypus ; quem Veneris effe fed, & oculorum perpendamus adípectus, Íymbolum ex Jerogliphica E * gyptioru»txf di- non unius reos flagitij deprehendimus , nec Lib.iy, X?Ci-p?ina Ícité explica; Pierius, uno duntaxat titulo infames ; adeó ut Seneca PA in excerptis meliorem innocentiz portio- Namque fub equoribua deprebmþnþ nem eíla cacitatem fateri, haud dubitaverit; polypus boflem innuens ; oculos irritamenta effe vitiorum ; Continet , éx omn i demi[ís parte fla* fcelerümque duces , caftitatis hoftes, inno- gellis, centiz profligatores , eó quia adulterium monítrent , inceítum oftendant , fluprum Non enim aliter lafcivientis mulieris manus, infinuent , & mala omnia edoceant , sint» quos complectuntur , vel amplectuntur vi« que propterea muliebres oculi impudici a- rOS , irrctiunt , tenent , premunt , flrin« gunt, enecant, moris infames'proxenezæ : his fiquidem ine Neque Y Differtato Xlil, 272 * » Neque putemus fuis vacate illecebris , lis fe minimé fubducänï&'i'tö;um'; nec afpe« 44 acinfidijs mulieris pedes prefertim fi lafcivis &us valeant indumenta prohibere , nec illuc . faltationibus frangantur in numeros , ducan- penetrent , ubi pudor didicit à natura de« litefcere. tur in choreas, exiliant in faltus; has pedum Video fericas weites , ait Seneca * Fab.debene- infidias nos edocet facer textus,. ait Ambro* ff veftes vocanda fint , in quibus mibil eff , fíte -£&p, 9. Lib. 3. de fius, quando Joannes Chrifi prodomus pe- quod defendi , aut COrpus , p77 deniquu virgin. tulantis, ac lafcivientis faltatricis optioae ju- pudor poffít 5 quwbus fumptis mulier parum gulatus cecidit , càm affurgeret in faltus liquido nudam [e non effe jurabit * íed nec puella; quiautait Ambrofius: P/us nocutt pretium deefl , ut magis venalis proftet pu- faltatricis illecebra ,. quam facrilegi furo- dor. Pergit Seneca, inquiens: Videounio- rís amentia : imo tanta vis ineft foemineis nes non fingulos fingulis auribus comparatoss pedibus ad hominum capita profternenda , jam enim exercitata . aures. oneri. ferendo ut vel caftze Judithze fandalia , ac pedes caput fünt s junguntur inter. fe fe ,6 infuper algj perdiderint Holophetnis ; & mirum fané , bini fuperponuntur , ut bina ac terna patri- quód pedes adeé molles, ac delicatuli capst monia auribus fingulis appendantur. Omit« proftraverint tamferox , & minax , ut fuit to torques , armillas , monilia, ceterímque illud Holophernis ; cecidit Holophernis ca- mundum riuliebrem ,' quibus ad fluporema ut ,cum ejus oculi (andalijs cefsére Judithz, uigue tanquam vittis exornantur infeliciff- gudibt.e.9. Sandalia ejus vapuerunt oculos ejus ; tan- 27& tlle puélicarum libidinum vitlims. In tümne potuerunt involucra pedum ex cne. hocnimio veftium cultu ; gemmarámque or« &orum peilibus animalium, telísque bom- natu, latent etiam tartarei aucupis laquei , A NI m aE "as ao i u L P EC M EL U A RI m a r u As i , M m A r a lm bycum confuta? Annon calcei , quibus & actetia , qu£ nec robur Samíonis distum- lutum terimus, & folum quatimus , & for- pere vaiuit , nec fanctitas Davidis eludere; d dcs calramus , & ignobiliffimam corporis nec fapientia Salomonis fruftrare, quia mini« mé effugeront. partem contegimus, oculos valuére tyranni rapere?An nó caput,quod fuperbo faftu Deü, Has voluptatis illecebras , in quibus re» 46; hominésque defpiciebat, adeo foedé fanda- tia latent tartarei aucupis , nemo eludt , ls ceffit mulieris , ut à reliquo fejunctum nifi qui ludere dedifcit cum fceminis , & be- corpore ceciderit fundamenta pofiturum fidio perniciffime fuge praíertim divino triumphi , nunquam apud pofteros perituri ? auxilio , ac favore fufceptze fe fubtrahit à nimirü cecidit caputHolophernis;cui fupplex muliebris voluptatisillecebra : & jpvenz , ait orientalis orbis fe dederat ; ac proftraverat ; Ecclefiafles , emariorem morte mulierem » , quia affe&tus fnos , altósque fpiritus fanda* qu& laqueus venatorum efl , && f4gena-s | TT lijs fubjecerat mulieris , pedibüsque fubftra- cor ejus ,vincula funt manus illius , qui pla- H fipis, | verat ; &qui plurium fuerat populorum do- cet Deo ,. effugiet illam ,. qui 4utem pec- rnitor, Regnorum terror, mortisque fulmen, Nemo de ca-* cator eff. , capietur ab illa. ub - 2 al aE o ircaian foedé adharefcit captivus foeminz crepidu- fta cum foeminis converfatiohe , aut vitae lis ; nimirum Judithe fandalia huic libidi- aufteritate fibi eblandiatur , cum vel ipíe nofo Prometheo , qui flammas , vclé pedi- focmineus ornatus homines virtute fpoliet ; bus fceminz hauferat , rupes fuerunt cauca- acdevenuftct." Procaces mulieres hoc labo- íea , ad quam lafcivientibus fuis affectibus rant vitio, ut extimum enancifcantur ornae tenebatur illigatus. 1 tum, quo viris placeant;parüm curantes in» 4j Hzcamoris impudici e [t indoles vilit: ternum neglectum, quo Deo difplicent, quas. fima femper rei fefe mancipare. "Trahitur propterea meritó premit S. Chryfo(tomus ; vno crine colli facer fponfus , quid levius '? inquiens : Zulta mulierum mollities , &6 oyge Fomil. a, In Gezef, uno calceolo capitur Holophernes , quid ab« ne fludium 1n. cultu veflium ,. in acurvatis jectius? textili quadam nebula irretitur Da- collaribus , €&9 externo ornatu , auizse veró vid;quid inanius ? quàm formidandum Vene* nulla eff cura.s, ris imperium , cum vel ipfa Martis fulmina, Itac(t: qua tote funt in corporiscul- 47* pedibus conterat ; & crine irreriat ,. G tu, veftiámque ornatu mulieres , virtutes ^ nebulà extinguat, Pudor fané ; quód viri quarum honeftamentis anima exornatur , — I f p —— ? T incaftrisfortes, imbecilles in gynzeceo , vel negligunt ; cümque deberent probis mori- MH € calceisimpurz Cypridis infectis pedore, ac bus animam excolere, virtutümque exerci- malé olentibus venenum dulce ebibant, quo tijs venuftare, omne impendunt ftudium ia ï necem deglutiant feetidiffimam. Quéd fi luto corporis fucando, in flercore exornan.. Mt l di pedum fandalia caput poffunt virorum intet do , in efca vermium fovenda, Utinam därgl, m fortiores fortiffimorum evertere , quid re. meliorem ebiberent mulieres mentem, veà J ä uP'DI liquus totius foeminei corpotisinon poterit rümque quzrerent cultum ,' quo Numinis ornatus , cultüsque/ad homines illaquean» imago , anima immertalitate donara venu- dos? prafertim , quando infames illa, ac ftaretur , & negleclo externo corporiscultu, . proflituta pudicitie venatrices ,, utloquitur folo dele&tarentur interno animz ornatu ? ut Petronius , proftant in nebula lintea , ven- eas monet Clemens Alexan, inquiens: ANox s. Padagog, EFTR C 0IMMo X T. —— :2 0. 0^5 — tum textilem indutz , cümcorporis mem- externi bóminis afhetlus,fed animus probita- €4]. 2, r€— — bra ita parcé contegunt , ita avaro indufio, tis ornamento ornandus efl..— Vel f COrporis Bo fericóque translucido obvelant ; ut ab ocu. e-À ornatus quaritur , ornanda quidem efl caro , ". l 273 'Affjcsf*tus fugz natura , & caufz,. þxd ornamento cant;'nentiæ ; vult quzren- um in Mefopotamiam filium proficifci quaz- dum in primis efíe mentis ornatum per vir- fiturum fibiuxorem , maluitque fervum mit, tutum ftudia, quód f1 corporis placer orna* tere , qui nxorem filio inveniret virtutum ib.de Lyüþf, tüs, isquaratur, quocaroetiam ceelitibus honeftamento , morümque probitate facilé T imbuendam, acin Abrabz domum adduce- placeat, & hominibusnon diípliceat ; sünt- que hujusmodi ornamenta caílitas , pudi- ret, quó virtutum culturg , & exercitio citia , continentia , & reliqua virtutes , probitatis priüs incumberet, quàm filio nu« quibus concupifcentia motus coércenttr, ne beret , idque ítudió Abraham voluir , ut contra rationem inferior portio rebellet : uxor bonos mores in ejus domo addifceret , & virtutum «ulturze affuefceret , ac ijsdem hatum enim virtutum cultura corporis tel- lus fata, & occata, nonfolüm lilia produ- ornata filio traderetur ; cautüimque effet u, cit veram olentia virtutem , fed & uberem triusque conjugium , acfirmum, quodnon opum affluentia , non extimz pulehritudi- fru&uum meffem , quibus anima nutritur , G pinguefcit , A& caro floridam contrahit nis illicium , fed morutnfandtitas, & virtu. tumhoneftamenta ftabiliviffent, fcite Olea- pulchritudinem , quà coelitibus placet , quia ut fcité notat S. Chryfoflomus in orat, de Abrabam noluit filium fuum Jfaac Jneap, X gw Leuit., paralit. — Zp/a forma , &eultus corpora mu- in Mefopotamiam ire quarenda uxoris gra- dierem amabilem nou facit , fed virtus , && £À , fed potiüs uxorem ad fe adduci, at pe- pulcbritudo animi , ubi neque lineamenta 5 mes fe bonos zuores addifceret , malósque , Y ueque fuci , non aurum , nonveslis pretio- fí fortà baberet , deponeret. f fed continentia, caflitatis , antmi aquabi Verz probitatis gymnafium , non mu- $o Jitas , && timor, qui Deonitatur, liebris vanitatis gyneceum erat Abraba do« 48* " ÜOrnatus , quem mulier procax quztit; mus ; ubi finguli ex familia ad modeftiam corpori exornando , .tametíi aliquid ade «ompofiti virtutum exercitia exemplo for- Ícititij addat fuci , ac larvatz pulchritudi- tiüs , quàm verbis edocebant ; voluit Ab- [ zaham hac in fchola erudiri foeminam , prius- nis , animam tamen fcedat , mentémque devenuftat, Ea debent à probis mulieri- «quam hac filio nüberet ; ut per virtutum bus ornamenta queri , que nonhominibus, exercitia ornamenta indueretproborum mo« Íed Deo placent , qua non viris funt illi- rum, & fi quos non probos fecum tuliffet , f s. €i0, Íed coelitibus funt oble&tamento ;5 hic priüs.exueret ,.quàm veftes indueretinuptia- les. VWiri probinon extima corporis in mue enim ornatus eft, qui folus in muliere pro- batur: quivis alius , quiDeo non placet, liere approbantornamenta , qua potiüs re« | : Liö. de bd—i & viros allicit ; reprobatur , fcité "'ertul. probant , :ut Tacitus Imperator , qui pro- bit, famin, lianus mulieres a!loquens:ait * Ceput mart. priam uxorem patfus non eft gemmis illu* tie (ubijcite , &Y [atia ornata eritis. Veflste minatam fe prodere viris , ut refert Vopi- vos ferico ubertatis, biffinofantlitatis pur- fÍcus, quieleganter ait, — zideratón non u* Zopolit t&be purá pudicitia, taliter pigmentata Deum.s nius Imperatricis vertice faltus , & infulas ISQ babebitis amátorem : proba funt mulieres dudentes , ab alteriua auribus integrum Im- ile, & plus ceteris fapiunt, qua nonnifi geratoríum kalendarium dependiffes n di- hzc virtntum quzrunt ornamenta ; & pro- gutis etiamo, && pedibus Provincias , &5 Reg« biores ; queea poffident, & folo dele&tan- na integra inerráffe : damnavit in sxores £ür virtutum exercitio , animi ornatu , ac bec prodigia , regnorum difhendia , dibids. pudicitiz culturá ; que non veftium orna- atmque icitamenta , qua de propinquo due tum , quo extimam corporis cutem vefti- xurie curaut negotium , obfirepunt pudics* fetih 4 unt; fed Dei gratiam querunt , quà ani- tie difesplinis , — caffmoniam profistuumt 5 n G inum eXxornant; quamonilia, gemmdásque nam dum tenera cervix ,frons , capillz , Au- refpuunt., ut culturá virtutum fiant ipíz ves per gemmas 1gnes jaculantur , incalefcunt gemmxe nobiliores ccelefti fponfo magis gra- Aanimi , mutuíique concidunt vulneribus:. & À ^i tz , virísque probis in majori pretio ha- ua non qnulier mutuo l9t forma, & gemmae bendz, s rum lenoctnio periclitari doceat viros * qua 49» Quafieratfilio fuo uxorem Abraham , veró non periclitetur cim tot fulminibus , non tamen onuítam auro , Íplendentem quot virorum percutitur oculss : fuflulit pe argento , illuminatam gemmis , ornatam ricula , & uxoria bacnaufragia Imperazor , monilibus , fed morum probitatevenu(tam, j Zi?:. 1. de dum gemmarum omnem ornatum versir 3. ut notat D. Ambrofius , inquiens ; Difce s, fat ignium inornatam circumferre , flultum. | Abrabam, quid in uxore queratur non aurum , neque.a €ffe ab alijs novos mutuare , mi proffituere. - ,mp. 9, argeutum quajrvit Abrabam , non po[feffio- ultro cum gemuis uxorem woles ,« aut tan nems f(ed gratiam bone indolis , morimque quam fulpenfa bedera wenalitiano probitatem : hacenim cuilibet preferri de caiiimoniam proderf:. ] bet auro , & pluris e(limari , quàm tota gemmarum, ac monilium fupellex: illamu- NILU. lier eft probé venufta , qua non monilibus, rv 9 ) Íed probis moribus ornatur. Idque caufz etiam fuit, cur non permiferit Araham [g. Mm TC WE I/'e'mni de Affehibus Tom. Ii, 274 Difiertaio X111. $. Vil. probz fezabelis ornatu , & verbis percel- j litur; in(tar navis, cujus fecundum, rectüm- Ornatw mu/ieörif P7/477y excz'tät que curfüm , faventes cceli aurae dirigerent, mox flüctibus exagitata decumanis? icite S. enarinis procellofiores , quibus naufraga Petrus Damianus (erm. 18, Elias t5011* perit pudicitia . mifi beneficio fuge caflsta- firabatur , ia infirmitatibus. feruabakur, tis «ultor ab ornate famine fe fub- Seriptum quippe eff , — quta dixit Tezabel. ducat afhettu, Hac faciunt wihi Dj , & bec addant , uif Uliebrem otnatum inuxore minimé bac bora cras pofuero animam tuam ficut a- $1« nimam unius ex illis : &f audiosz Elias , €9 damravit Myris Rex /Egyptius, qui timtuit , ac fugiens abit. O violeutiants referente Diodoro //5 1. cap.4, Ve- verbi ! Q formidinis eminentiam ! audito ä &igalem etiam con(tituit fquamigerum gre- gcm , quo pifces ipfi mulieberem ornatum mulieris oruata verbo fugit Eliaa ,. € qui- dem quadraginta diebus , & quadraginta.s inveherent foluto fibi impofito. vedtigali. nothóus. Ingreffus enim [erimo compta w« Myris enim Rex /Egyptius vecligal pifcium, quiin ftagno Mydios àfe effofo vel rete, vel lierís in cor ejus , quafi quidam gladius fue- vat , &5 omiffo ratiouts con[ilio , quid age- maffa ,aut hamocapiebantur , uxoti concef- ret , nefciebat. fit non ad unguentorum duntaxat ufum , fed Si Propheta tot munitus virtutibus , ut ad reliquum etiam corporis cultum. Quid $5 verbo cclum clauderet , ruentes pluvias )ii nonnifi naufragia timeri potuerunt ab iilo coérceret , ac retardaret , a&ri imperaret , veftinmcultu, gemmarümque ornatu, qui divinos ignes in terram educeret , fal(ó:que 4b aquis , earümque incolis pretium hau: ricbat falubriter interfici juberet facerdotes , ab or« Malum certé omen , quando vel natu , colloqnióque comptz mulieris adeó €x aquis fluctuantibus, ventorümque «ítu timuit , ut vix quadraginta dierum, totidémie exagitatis , ac littore fluclibus diverbera- que noctium fuga eivifa fuerit fufficiens ad m toornatus muliebris pretiom haurit. Quid "T.m ^s poffunt viri ad concupif: fe fubtrzhendum à periculo , quod appre^ entiam proni inde henderat imminere ?. quis no(lrum de caíta Epifs h expestare ? quàm maufragia , quàm ut mi- cum foeminis convetfatione valet (ibi fscuri- fer& obruantur ? fed fi defipiunt foeminz tatem Ípondere ? cum ícribat Hieronymus, z;;g, 44 piícium ebibentes ftoliditatem ; fapiant ho* Effe nos ex eodem confictos luto ,. ijsdem saiviazum- mines , & à confortio harum fe (ubducant compaéclos przcordijs, & zqué in molíi (e» foeminarum ? quas crocodilis pulchré non rico, quàm pannofa ruditàte , eandem do- 3.Padageg, absre comparat Clemens Alexandrinus, in» - L] minari libidinem; & hanc nec Regum pur- €ap. 3. quäens Non efh mulieris ,. fed meretricis ff us puram timere , nec religioforum fpernere 3lud nimium fui ornandi fludium. quidem mulieres domus apud maritos fer- pannofitatem , neque pauperum parcere Íqualori, Quis fit àfana mente ita alienus; Vaude , adminifirandeque familie curam.s quó fibi aduletur eà excultá muniri virtate , gerunt exiguam , [ed folutámariti crumena, quà ; retundere mulieris procacis tela va« qua eis fuppeditantur ,. convertunt in fuas leat, cupiditates s G ornands artifiio tote die af- Cavendum eft vulnus , quod nonnifi $ 4« fidentes uacant are emptis manctpij s,ut per- inde , ac erocodili pulchris. /Egyptiorum.» acriori curatur dolore. Neque eft,quod fibi de poenitentiee füb(idijs poft lapfum quis e« emplis, && ipfa colantur, — Quàm viris eft blandiatur; funt enim hac fubfidia proba, snulier perniciofa , qua vel ab aquis orna- & valida , fed infelicium remedia , qua à- ü?' 4- ihenta extorquet corporis , quibus naufra- lapfis minimé dependent, ut poffideantur z gia invehat pudicitize : etiam à muliebri or- natu caftitas nauffagium fabit ; foemineo fi- fatiüs, & laudabiliüs integta navi ; fzlvíse que mercibus falutis portumingredi, quàm quidem cultu , ac caglamiftris, crinibitsque à nudum herere tabule , «rebrísque flue in gyros irrctortis veluti fluctibus, ac ventis Cuum incurfibus jatari , & ad exefos col« pudicitiz navis adta, ac luxurig undis ob. lidifcopulos, Si te munias , icásque pue I ruta , aquis obruitur Veneris, ::Ie[.,; ; Z dicas foeminas , quibus familiariüs Uteris 5 "'Tametíi ze&o curíu caftitatis navis z. imó & religiofas; adhuc fi difcrimen times quora traijciat ; fi tamen ei obvier. lafci- falutis , nec tibi , nec religiofz foeminze de- viens ; & prava mulier ad'concupifcentize bes fidere . . non raró fub praetextu . pietae illicium ornata, velutiin ficcum impingens curfum fiftit, & flu&tuum difcrimina fubit , tis vifcus latet libidinis :. etiam prima (an- h &itatis aquile , hoc vifco captz interdum quibus méns zíluans incipit , & ipfa flu. €&luare , & nifi beneficio coeleílis aurz in- deprehenduntur; & cedros Libani hac pe- fte atuiíle fcimus,& cecidiffe. Cultor caftita« tus efflantis , feillicó inde fubducat, in aper. tis mulierum familiaritatem quantum pore(t, tum íeinijcit naufragijdifcrimen, An non effugiat-, ac ab earundem confortio (e fub- Elias , qui fuo adeó potisfuit fermone , quó ducat , tamet(i mulieres fint religiofz , pu- «celum clauderet. cüm vellet; imbrem de- dice, & culturz virtutum jugiteraddiclz,ad- duceret, cüm juberet; an non & ipfe licet huc foeming funt excitande concupifcentige fumxgggum virtutum culture addictus im. apt&, Progi- 279 Affectus fuga hamra , & caufz. fenfu fafcinatur ;imens ,. luménque rationis $5* Proximacenfetur effe deditioni arx il» itruente furgentis concupifcentiz nebula , la, cujus fupremus Prafectus incipit cum obfidientibus hoítibus : mifcere colloquia : & caligine intufcatur , incipitque mens Cx« cutire , & nifi flatim caftitatis cultor obíi- concupiícentia per verba pauibà froeno mo- deítiz laxata incipit fuum virus diffundere , ftat, preceps ruit, praefertim f1 fe nimià (ui quod mox per fimplicem tactum incipit pro- fiducia decipi finat ? hos inter zítuantis concupifcentize (lu&us , qui non timet , jam ximiüs irrepere , & in precordia ferpere , ac excultae caítitatis virtutem . corrumpete. cenfetur lapfus ; qui fibinon cavet ,jam naue Pulchreé referebat Beatus Jordanus in vitis fragus perijt , teftes funt plures viri etiam PP. Pradicatorum. Cüm quidam frater fummis addi&ti virtutibus , infignibus illufte Religioíus accufatus effet , quód mulieri res victorijs, qui ex incauto foeminz afpectu miferé ceciderunt , licét intrepidi fteterint dexteram porrexiffet manum , & Religiofus fe excufaret, eó quia fanctaeffet mulier ilia; contra hoítes ad pagnam paratos;teftes funt omninó pudica , & culturg virtutum unicé gluries decantati David , Salomon , Samfon , addicta: hácauditá excufatione fuperior te- aliíque fexcenti , & ideo S. Job pa&tum inje- rat cum oculis fuis, ne mulierem afpicerent, potuit: fcias mi frater , quód cametfi pluvia gob cap. 3 Y bonafit, &terra(ititidem bona , lutum ta- Pepigi (edus cum oculis meis , ut ne cogita- men ex horum commifítione ítatim genera- vem quidem de virgine. Pepigere hoc cum ! tur 5 fic & manus viri Religiofi , quamvis oculis fuis foedus quotquot in afceterijs fume )' bona, & (militer manus malieris religiofze marum culturg virtatum aflueverunt , talis Tomn 3. cu2 etiam bona; exconjunétione tamen illarum fuit Arfenius referente Daulvatio , cujus col- 1ech. biflor. Ccogitatio prava nonnunquam excitatur , & loquium, & con/pectum cam Matrona quz- atfectio mala confurgit , quáà mens alioquin dam gravis , atate proveGta , pietate duóta pura faede collutulatur , inficitur, Abhoc lengo itinere petijffet ; cam videre renuit,nec ullum cum ipfa mifcere fermonem 5 cüme luto, & contactu, vult Apoftolus omnes quotquot caftitati ftudent omninó alienos , que fcemina viri admirata modeftiam eum 1. 4d Co- fintb.7. óenum ef bomins mulierem non tangere.» , rogáfíet, quatenus memor ipfius effet in fuis Epiff, 56, quem texcum expendens S. Hieronymus in precibus, quas Deo funderet ; repofuit Ar- Apologia ad Pammachiumait: zfeimadver- ífenius, idenixim fe àDeo petiturum, ut munquam ejus meminiffet ; veritus ne fola Eyf, al tenda Apofloli prudentia ,non dixit, bonum e[i BPT bomini uxorem uon babere , fed bouum cft foemine memoria menti imprefía , noxia caftitatij effet. Talis fuit teíte Surio Hue soulierem uon tangere, quafi & in tattu ejus periculum fit, quafi qui sllam tetigerit , non. go Grationopolitanus Antiftes ,à quo cum €UAdat. alter venerabilis Hugo , qusreret , quid TA mi- fibi de faz tnatris etate videretur , quee Eítadeó prona adlapfum fola cum fc nis converfatio , ucvel minimus tactus ma-. infulatum filium non tam officij causd,quàm Noverat id 1n- nuem impellat ad lapfum, invifendi gratià convenerat ; refpondit , ex fignis iile caftitatis cultor Jofeph Patriarcha, verbis ejus poffe quidem judicium à fe ferri; qui non folàmà tactu voluit mulieris ab(ti- valtum autem propriz matris non afpexif- (e, fccdus fervaturus , quod fuis cum oculis nere , fed nec pallium pati potuit , quod mulier tetigerat , ne fcilicet contagium , pepigerat abítinendi à feemineo afpe&tu. (8. j Prima, quz victorie preludit fuga quod & muliebri manu inveftem effluxerat , in animum irreperet , fi tactam, à muitere à cuftodia petitur ocalorum, qui fi afpe- &tum à foemineo vultu avertunt , vites at- veftem induiffet: fcité Hugo Victorinus lib- Cap. 4, Yo declauftro anima. cent, enervántque hoftis. Sunt enim ocu. ddultere refifht Jo- feph per muuditiam cordis , & corporis 5 re- li przcipua bellica intrumenta , quibus u* titur hoflis tartareus ad expugnandaim at« fpuit enim adultera tatium, rupit fimbriam, Oculos | Xib. s. de ne ferperet contagium : fügiamus itáque to- cem cordis ; eít acroama Salviant. to niíu , greflüque perniciffimo, & quantum e[fe naturales quosdam animi cunictlos : ijs.. previdenta dem enim utitur in noílram petniciem ad poffumus hanc peftem, ut nos monet Sira- cides- Nondes mulieri potestatem. anima propugnaculum caftitatis evertendum , foló. Ec,"'l?f:.?f | iue , "£ ingrediatur in Virtutem tuAm , & quezequandum obfidionatius hoftis : Mo- confuudaris , nil enim eft , quod magis ab riseft, ut in caflris ab Expugnatoribus ur- ftudio virtutis etiam caftitatis cultorem a- bium priüs per tubicinem ad deditionem arx invitetur , dein Obfidionarijs cingitur co« vertat, quàm foeminea blandimenta. 37 Sunt etiam in juítis fomitis incentiva , piis, clauditürque circumvallatiorie , ne ul« ipi« lus egteffus permittatur ;' nullísve pateat quibus fi palca accefferit , flammas conc unt: e(i fomes etiam in viris religiofis (tu- d ingreffus , mox acriter oppugnatur, donec dio virtutum affuetis , feu latens quidam fer- expugnetur ; & ad id mira machinamenta , fezcenta flratagemata , aftüsque oppugnas pentis fibilus , qui facilé dormientem concu- ifcentiarn excitat : unt in caftitatis cultori- tionum , infultuum , impreffionum ,irrus prionum adhibentur; & hodie muros quae busetiam quedam femina , nonnullz affe&ti- tiunt , propugnacula labefactant , deijciunt, unculz , que tametfi malz non (int fub ini- evertunt. , fubvertüntque ferrei lobi. ex« tium , progreflu tamen temporis principia sum& torraentis bellicis lggg;is ad cratitiags fiunt peccatis prelndentia:ijs enim fenfim fine Mm 2 gerras Verani de «ffeciibus qom. H, I 276 Differtatio XIll. gérrastumultuario opere erectas. Dein pro- hzc enim nata in aquis nonnifi naufrapia ducuntur appropinquationes finuato itinere apparat: ex muliebri enim familiaritate , & ad declinandos hoftium ictus , globósque ex- afpectu caftitas naufragium fubit , foeminefs- cuflos ,fimülque viam affultui per murorum que oculis, velut fluctibus mentis pudicitie ruinas aperiendam. navis acta , luxuriz undis infelix fepelitur: 32 Quzveró prz cateris bellicis machina- tametí) hzc caflitatis navis faventibus coeii mentis propugnaculis evertendis aptiese auris recto feratur curíus fi tamen in pro» cenfentur , funt fuffoffiones occultz per fub. cacis , lafcivientísque niulieris fucatam im« terraneos cuniculos 5 quamvis enim fit arx pingat pulchritudinem , quodam veluti tur* validiffimis munita propugnaculis , ducto bine corripitur, curfum fiftit, flu&uümque cuniculo ad arcis fundamentum , vafa belli- Statim difcrimina fübit , & mileré perit, co pulvere farta fupponuntur; quibus adij- ac Samíon mulierem afpexit , exarfit ; & citur refticula pyrij pulveris , que fenfim Nazarei candorem fumus foedavit libidinei repensignem defert ad vafa , qua conceptá ignis, nec ullis fedari rationum fluminibus flammá in vaftum erufmpunt incendium 3 potuit impuritatis exardens JEtna. videmus enim flatim ignem furere , folum Non me latet plures Poétarum fabellas 61. quati, horrifico fonitu repleri omnia, tut- éveris , imó& facris hiftorijs fuam traxiíle res fubrui, faxa in altum vehi , muros in originem , nimirum commentum Titanum, fublime attolli , & propugnaculum dirui, cceli arcem expugnantium montes motibus folóque zquari :: & flammulailla , qua per adijcdientium , ex facra Gigantum hiftoria, Gmej £, reíticulam ferpens , exiguique fomitis con- monftrofitate flagitiorum bellum ipfi coclo tinüatione innutrita fuübivit in- fpecum laté indicentium. Cataclysmum Deucalionis , enef, . pátentem , uberiorem ad incendium excitan- ex Noé&tico diluvio, Incendium Phaéton, d & 1 djüm materiam invenit ; viam adaperuit , tis ex impurz Sodomz , & Gomorrha foe- qu& hoftes obfidentes per affultum arcem oc- Non fecus dixerim cum Salviano ; da conflagratione ; Genef, 19. — Hortos Ely- cupant, Fabu- fios ex paradifo terreftri Genef. 2. effe oculos naturales quosdam animi cuni- * lam de coma fatali Nifi Magarorum Reg:s , culos . "procacdis , ac lafcivientis foeminag quá fervatà necvinci poffet, nec fuo expeili facata pulchritudo per oculos veluti per ani- regno ; & eadem comá refectá per Syllam iái cuniculos mentem fubit , quód fi afpe- Nif filiam vidtum, regnóque deturbatum: &üs continuatione , Íeu igneo fomite ar» ex hiftoriaSamíonis, & Dalile, qu&a fo:mi* dor ipfe e(luantis concupifcentiz in arcis neis blandimentis fortiffimum virorum il. $h inimiora ferpit , utfumo caliginofo lu* lexit , & recisà comá illaqueavit, —Fabel- men incipiat infufcare rationis , enorme las,quz de Hercule ficté referuntur , ex Same illico exeitatur in corde incendium , quo fonis hiftoria : filenim qus veréSamlon gef- propugnaculum caftitatis non folüm quati* fit, cum ijs conferamus , quz de Hcicule tür , & labefaftatur , verüm etiam à fun- finxit Ethnicifmus absque Graecorum men« damentis evertitur , ac fubruitur', & pia dacio ; Nazareorum Herculem Samfonem propofita (ubvertuntur, & convelluntur , fuiffe deprehendemus. Edidit Hercules, vel murique diffipata conícientig everfi cor- ab ipfis incunabulis fpecimina inconcuffze ruunt. éo, fortitudinis , acinviétz virtutis, cüm angucs 1N Effe corporisoculos naturales quosdam geminos arclato gutture elifit in cunis : & animi cuniculos edocet nos virorum fortif- Samfon à primis annis cum lacte fuxit fpirie fimus ,Samfon, & quidem proprio fuo dam- tum Domini , quo impletus , innutritus , no-, utinam & noílro etiam emolumento, ac roboratus ad fortiffima queque , & ar» Scimus Samfonem , eum fuiffe inter Naza- dua molienda impavidé fe accinxit , & à reos , quem coeleftisaliger,Dei nuntius prze teneris nonnifi grandioribus affuevit geftis. dixetat nafciturum ad bella , ad palmas ; & Hercules in famulum Eury(theo extraditus victorias: fcimus eum fuiffe, qui vinoab- ob libertatem vindicandam labores pluri- ftinuit, & ficeram non bibit ; cujuscomam mos exantlavit : & Samfon pro fui populi nullum violavit ferrum ; cujus infantiam afferenda libertate ardua , ac difficillima cum fibu Numen dicatam voluit ; cujus pectus Philiftheis certamina inivit ; przclarámque Numinis fpiritus in fuum felegit. domici- pofteris docümentum dedit, heroas non fibi ; lium ; &tamen qui invictus proftravit Phi- fed patrizenafci. Hercules impavida mang lifthzos , qui pugnantibus hoftium turmis Nemaeum leonem arripuit , ac per fauces die inconcuffa ftetit firriitate , ad primum fce- laceravit : etiam Samíon leonem Thanma- gninei vultus afpectum foedé cecidit , & in theum inviéta proflravit fortitudine. Her- gremio Dalilz virum exuit,& fceminam ine cules de enecto leoneloco fpolij exuvias retue duit: & juxta aquarum fluenta , ita ced- lit leoninas ; Samfon ex proftrati leonis hian« rüm przcelfam Libani flamma pervafit li« te ore favos decerpfit mellitos, Hercules cla- bidinis, ut fructetaejus omnia corruerint ; váà obarmatus fine gladio, absque hafta hoftes & quidem ftupente Poz(i , fed lugente pu- dore , eó quia in Samíone fine Baccho ; & terruit, & domuit : Samíon nullo mu. Cerere non riguerit ; Íed Venus viguetit : nitus gladio , gullisque cinetus fagittis folà demor« L d 277 — Affc&tus fugz natura , & caufz. mulier oblu&ata,corruitl vittüs Dav.idi;, fce. demortui jumenti maxillá hoftes debellavit, lísque commifit, quo «aítitas profligata in- 1j fugavit, proftravit: tanti intereít, qualis fit manus unde veniat i&us, & non gladius,q uo teriit, Quàm proclivis à fomno, & cibo ad venerem tranfitus! quàm przeceps octafto, ad vulnus infligitur; cüm & Hercules clavá, & Samíon maxillà afinarià hoítes proftraverint, ja&turam virtutis, ad famulatum viii, fi fu- " vicerintque, Hercules lerneam hydram,cen- «atà mulieris pulchtritudo viri perftringat j oculos! Id proprium eít procacis mulieris tauros, harpias , & alia monítra fuperavit ; Samíon itidem Philiftheos, qui veluti fero- allicientisad turpia pulchritudinisfuco , pu* derem fimul, & prudentiam eluminare, cientes belluze infurrexerant gloriosé pro- Marinis e flactibus orta Venus etiamn in $3. : ftravit, hydrásque non ementitas ( cum plue ries ab Hebrziis czfi in recentia repullulantes fontibus pellucidis ad naufragia viros minüs capita fzpius in arma refurrexére ferro & cautos, qui beneficio fugzà periculo non fe fubtrahunt, impellit:; nonífecusac naves 2. igne extinxit. Tandem Umphales lafciviens, ï quora trajicientes fluGtibus collidunturs viri & procax foemina Herculem bianditiarum ex noxia cum -foeminis confuetudine detri. lenociniis fregit, inconcuffam emollivit ejus imentum fubeunt, ni eas fugiant; fcite S.Cy. 6i, fortitudinem, ac in foedam dejecit (ervitucem inter fceminas, quarüm «confuetudini affue- prianus exclamavit : O 4uzsm snordinabilis De finsul, fcens, cum con(uetudine foemineam haufit & femina propinquitas jaculatur , eujus vici- Ierie. pia eit delittorum latrocinium s. nou eff im naturam, cuietiam volupe fuitcum foeminis nere, acfila ducere: Samífon itidem ex con- Aac focietate finceritas approbabilis, qug col« ) Gty] £, lifiones .babet , velut quibusdam flutiibus tur- fuetadine Dalilz fortitudinem exuit ; & foe- bulentas, Davidnon in maris procella. fed mineo in finu fopitus in facdam £uit fervitu. Gïgfo $ | sem dejectus, n fontismalacia foedi naufragii expertus eít detrimentum, — (Cavendum igitur, ne in hos $. VIII. fontes oculos dirigamus, fi nolimus in fco.. pulos impingete: f1.enim à £ceminarum con- Marinis & flutlibus orta Venus , Áuetudine .noncaveamus ; fed finamtis ocu- losluxuriose per hosfontes vagari . ftacim grocellis ciendis a[[ueta ; etiamn pella- cids fontis malacia Ad naufragia viros, mentis ager hiíce irrigatus aquis, femina gi- :guitlibidinis,:non luxuriantes tantàm here beneficio fuga à periculo fe non [ub- t: 4rabentes Ampelliz. bas, fed lethales .etiam criminis fructus pro- duc&tura: idque quotidiano edocli experis 620 * On Samíonem tantàm pet dculos Ve- iento deprehendimus, quarmvis alieno perie luti per maturales quosdam animi «uloxnolimus fapere, nec nos ipfos fubdecere eneficio fugee à mulieram fasiliaritate ab- -cuniculos evertit Venus, verum eti« earundem colloquiis. Imó non tantüm ab am purparáinfignem. fanGtitate confpicuum, ac virtutum ftudio celeberrimum Regem Da. ijsdemnos non fubtrahimus , veràüm & eo- rum fontes accedimus, ut ibi fordescontra- videm ; cüm enim fomno meridiano indul- fiffet , & regio furrexit lecto; liberiorem ca- hamus animz, ubi corpotis folenr maculz ptaturus in folario pallatii auram , ubi libe- deleri : pulchre S, Nilo ait: — Fletest eleva L2 46 zior in omnem viciniam vagaretur afpectus : jpropà aquam [ata, && libidinis femina fawi- Anxuts 2.Reg. I x. oculos circumegit curiose ; Vid/tque mulie. Jiaritate mulierum excitantur. Prava libi. zem fe lavantem ex aduerfo « nimirum ut dinum femina propé hosfontesfata ftatim acuté notat Auguftinus, vidzz smulserem lon. germünant, incrementum fubeunt, ado!e gà fed fentüjt libidinem. fropi. Eratmulier Ícunt, fedinaconita inferenda meci folüm » alla Bethfabea,qua contra íÍolis ardorem cor- apta incaítitatis interitum, us in horto domeítico abluebat ad falientes Siobjicias;Eliam virum juftum ,-exi-ria'ïæ 64, 34Reg,2.17, pellucidi fontis Jatices, erátque mulier«le- fan&itatis ftudio celebtem , qui hofpitari apud viduam minimé recufavit. Non favet gans formà, florens ztate , in quam Rex at mulierum confuetudini, confortioque fcemiv primbm & folatio regize domus oculos con- jecit, & formofo illo fpectaculo radiusexivit, neo hocce Eliz exersplum; quinpotiüs fua, det fugamà quavis cum fceminisfamiliarita- cum radio falgur erupit, cum fulgure amoris flammaexcrevit , quz interiora depaícems te: etenim Eliaspropio inftinctu domefticos praclaram in Davide caftitatis virtutem ab- viduz parietes non fuüit ingreffus; fedà Deg miffus,qui poteftetiam inter flammasfervare fampfit; vifásque fit potuiffe plenum moe. rore, tumidum fletu,lachrymis madidum oc- illafos pueros in fornace ignis ardentis: rar. cinerecum Jerernia threnorom ; Oeslus meus fus fuithofpitium viduz adeó rude, ommni- m büsque eículentis, & poculentisdeftitutam, depradatus eft animam meam. Mifit eni ftatim ex aula famulos, qui nomen, genus, & ut frigere poriüs deberet Venus fine Baccho, vitze conditionem lavantis fe foeminz exqui. & Cerere; nullus in illo hofpitio victus, nul- rerent; cümque figillatim omnia didiciffet, lz erant. deliciae, qua luxuriam foverent;fo- & intet alia uxorem effé Uriz, qui tunc in ca. mitem excitarent concupifcentiz : & Elias, quamvis jobenteDeo, mulieris domum in- ftris Regi in(erviebat ; ccepit tunc ardentiüs exardefcere, accerfivitque mulierem in pala- greffus quidem fuit, fed armatus abflinentiá, tium;ad turpia invitavit, cümque non fuiflct loricatusjejunio , neexfe&mineo confortio - M m 3 Caüiä' Diffettado XilL 278 b 3 caftitas periclitatetur. — Imbpribs quàm fa. forté conviciaprofertet ; tiec manus G bray minam accederet , infolitudine adeó corpo- chium amputari 4 fi aliquem | percuterete ris membra afflidtionibus, & przfertim je- Quid? quéd non videndas mulieres, cüm junio ad quadraginta dies producto, & con- mox fuadeat; licentiam nobis impertitur tinuato edomuit, omnémque fubtraxit cone mylticé feviendi in oculum? an quia voluit cupifcentize fomitem 5 ut extinélam veriüs nos edocere , id vel maximi ad falutem eííe momenti , fifenfuum contumacia, fivana dixiffes in Elia concupifcentie flammam, quàm poenitentie cinere fopitam ; quód fi oculorum curiofitas, fi noxia afpectuum di- effemus, & nos itamnuniti, poflemus cum vagatio non infracte, fed fortiter coérceatur? 66, minore pudicitize difcrimine lugentium vie Vult;jne moecharemur, ab oculo diligene duarum ,miferabilia ingredi tuguria. Ca- tiüs, quäm à corde noscavere; & cüm Moe« chia in mente concrefcat, & foetus fit turpif- Lib, de fín- terum noneft , cur hobis paria fpondeamus cum Elia, ut fcité nos monet S. Cyprianus, fimus zítuantis concupifcenriæ, non tamen gular.Cler. ubi eos premens,qui Elize exemplo fibi blan- juffit precordia puniri, neque épeclore cor um — n DuMMSSO— Rab n UER — ( — Lbeeeb awd U2 — —— — —— - —— " dicbantur, ait : Ez bec non potefl cujusquam divelli, fi ftimulansconcupifcentie ceítus in f^vere luxurie 5 qualie illic fuit communi- pracepsnos urget 5 fed eruendum dicit eífe tatis affellus, ubi nou erat vitlu ? & qua- oculum; imó neque evellendum tantüm; fed lem ad viduam babuit Elias introitum,cut ne vel humi, & ad pedes abje&tus fuum | ad« fames dedit bofpitium ?. quisquis es , qui te huc in nos venenum diffunderet, procul pro« Gntf, f vis Elie de commoratione Elte vocare Dzfci- jici à nobis debere exiftimavit. Adeó eit ca- n pulum , prids folitudinis affscliones, & qua. ftitati oculus noxius; ut, ne illa quidquam draginta dierum tolera jejuni exitum,€ aut patiatur detrimenti, neceffum fithunc evelli, 5202 quAYes feminam , Aut non erit , qut cum eruíque é capite, & longius projici, nefuo fæwina commnoretur. nos lafcivientis afpectüs venenoinficiat, Li- Is tutiüs à difcrimine fe fubtrahit; qui lium enim caítitatis non tantüm concupifcens éj. noníolüm à mulierum confortio fe eximit; tiz fulfure corrumpitur, quàmluce, & ful- verüm & ab ejus afpectu ; quéd fi perfun- getris oculorum diffipawur. éorié oculi in feeminam jaciantur,nunquam Conclamatum íané eft de caflitate, ubi 67, in ipfarn figantur 5 obiter enim. etiam non incipiunt oculi venenum haurire libidinis, & animadvertentes interdum oculos jacimus ubi non in corde incipit libido fervere, fed infominam, quztametíi pudica fit, nun- fuos in luminibus flammas accendere:; íiqui« quam tamen in eandem eos figere fine caíti- dem quod interdum impuri ignis conceptá tatis lafione vix valemus;proinde non folüm flammá cor intus exardeat, vectigalid eft na. fugá pedum, fed etiam fubtractione afpectue tura vitiatz : fedlibidinis fcintillas oculis um neceffe efl. oculos avertamusà mulierie haurire, quibus praecordia ardeant, non no- bus; prafertim fl incipiat intus fuas concue ftrz id datur corruptioni vitio; & appendicis fed noftrzeft audacia voluntatis, ac liberi ifcentia flammas accendere , quia ut nos dMatib. 5; monet Chriftuss: Qui viderit mulierem ad protervia arbitrii : tametfi vel invitus prz- . 2.$,. concupifcendam eam, jam mecbatus of eam fentiat ca(titatis culturz addictus ftimulo fe titillari concupifcentie ; sunquam tamen nifi in corde fuo quüd fi oculus tuus dexter fcan- 6 dalizat te, erue eum, & pronce abs te: cüm volens lethale libidinis virus oculis bibit, & periculum tunc naufragii immineat , ratio haurit: & quia nocentior nobis ea eft luess fuadet, ut id abjiciamus quod ad naufragium quà ultró volentes inficimur , quàm qu& per impellit, perinde ac € navi fluctibus decu. cordis rimulas;fe infinuans invitum exagitatz idque fortaffis caufze etiam fuit; cur Abraham gnanis ad fubmeríionem agitata; farcing , ac merces dejiciuntur in mare, ne caufa fint non femel à fzvituro Angelo proSodomitis Íübmeríionis; & ideo Chriftus nobis fuadet, intercefferit; cüm tamen neque ullas effuderit ut oculum etiam dextrum, finosfcandalizet, No&é preces Numini fupplicaturus, quatenug ä eruamus, & à nobis longiüs projiciamus, rigorem juftitiz clementiz temperaret. mie titate — An forfan in Abrahami peétore hu« Quid ? quódtam feveram oculi avulfionem, & projectionem nobis Magifter Chriftus in. manius inferuit cor, quàm in Noémi vifcerie jungat? nilenim fzvius nilvedirius, contra bus? Anclades Sodomorum gravior fuit, quàm mundi univerfi cataclysmus? (uppliz pewulantem oculorum curiofitatem, ac lafci- vientem vagationem poterat edici: quid? cat Angelo Abraham,; & in fuaeum vota flee &it, interceditque pro Sodomitis; non rogat quod haétenus de membrorum injuria; core porísque concifione nulla fuerit lex fancita, Not£ Deum irafcentem , ut velit ultionis íae nec przceptum latum ; G tamen praeceperat gittas faltem fufpendere : Anforfan immi« a nobis, ut nonnifi Deo, veróque Numini con. tior fuit Deus, quàm Angelus? cüm hic ef- ditori Cocli, & terrze noftrum | exhiberemus fufis fle&atur precibus, & Deus nec una ro» fupta cztera omnia cultum, ac noftra dedi. getur prece, ut mitefcere velit ? An fcelus; caremus obfequia? jufferat nonirafci; pro- quod in filias hominum lafcivientes viri per» hibuerat convicia effutire in proximum ; ve- petrárunt, feedius fuit, quàm fcelus Sodo« taverat contumeliis fratres impetere ; Q ta- morum? cur ergo de Gomorrhzorum poce« men fel exfcindi non przceperat, fi excan- nitentia fperavit Abraham, cüm de repara- Sffm.: it ïempm deíceret; neclinguam evelli & faucibus ; f tione univerfg terrg Noemus ftatim deípes ä raverit ? / Affectus fugäa natura, & caufz, 279 £averit? filong? turpior fuic Gomorrhzo- t4, quia aternas vierguntur in panas, qui e« zum libido, ac tetrior,quàm virorum lafcivia, nim in pelago impurarum voluptatum lu- cum filiabus hominum; fperare potius No&«- dunt, ni meliorem flatim mentem ebibant, mus debuiffet, fore, ut Numen poffet in fua eas fubeunt poenas, qua in gehenna fcelerum victimis refervantur : & ficut pifces qui aquis vota flectere, quàm Abraham fuíis. precibus Angelum à punitione Gomorrhzorum a- innatare , ac ludere confueverant, rete, v vocare:- nimiram pro maechantibus Dei fi- hamo capti ferrea ebullire poftea videntur liis cum filiabushominum, non rogavit Noé, in fartagine;ita qui cum Venere in undis nata cüm tamen fupplicaverit Angelo Abraham ludunt, oblectamenta lucraturi voluptatum: & prodelictis Gomorrhzorum ; quia filij ho. & hucfortaffis, allufit Ezechiel cum dixic 7 minum laícivientibus afpectibus , oculísque Sume tibi f[artaginem . ferream 5 alloquitur libidinoíis, quos nonfolum jacere, fed & fi- bominesimpurum voluptatum pelagum tra- gere in filias hominum voluerunt, peftem jicientes, & putidas libidinum ebibentes a- per oculos hauferunt, cujus venenum in pe- quas , üt cenfet S. Bernatdinus Senen(is , qui Tom.1,0.224 lus flatimirrepfit: Gomorrhzi veró cüm perüringens*hos homines venereis affuetos per vifum contagionem libidinis non ebibe. voluptatibus;ac in piíces degeneres venerea- rintin tam imminens non fe dilcrimen in- rum voluptatum mare innatantes ait; Cwr jecére labendi, quamvis foediüs lapfi fuerint, non timeant ab extremo , & fempiterao fup- Genef, €, quàm filij hominum, pro quibus vanum du« plicio , quodpost banc vitam manet lhibidimo- xit Noé Numini fupplicare : Videntes filzj Des fos? ludunt quidem, & lafcrviunt in pelago BAT.2 fflias bominum , quàd effent pulcbre aecepe- fuarum voluptatum uti pyfces , el énmaris yuut (ibi uxores ex omnibus, quas elegerant : falos vel in fluento rivuli enatantes ?. at fi- & quia per oculos venenum libidinisex. pul- gnum inquit. Ezecbiel cap.4.eft domus Ifrael chritudine filiarnm hominum foedé haufe- prope oram rivuliaut littus maris, ubt puces runt; féque in diícrimen injecerunt , quafi lufitant, fignum erextt dévina juflitiayut mi- ineluctabile; ideo ftatim abíceffit à lafcivi- naci fpeciro lafcivientiutp compe[ceret. i« entibushominibus Deus.. . Noz permzmeäit temperantiam z. fed quod tandem eff fuppli- eium ifiud 9. fume vibi dicitur. Propbeta fzr- 6[. fpiricus meus in bomine n arernum, quia caro £//, & juítá percitus itá Deus - effregit cocli taginem ferreams ea ad confpeitum vefira- £ataractas, difrupitque in. laícivientes abyf^ vum lufuum , ac deliciarum 0 omieré. pifces Íus nullocoércendas aggere. — Delebo bomi- ferrea fartago. gebennalibus flammis inar minem ab bominemu 5que Ad animantia, Id- defcens ebullst , in banc ó mavi,rivuldaue bus Á que cauíz Noémo fuit, ut nullis precibus jus [aculi transmigrabitis; famme po[l aquas Éperaret, fore, ut Deum irafcentem poffet in fempiterns cruciatus ,. poft fugaces delictas, fua fle&tere vota,ut preconceptam extingue- pofl momentaneas va!upta:es EXCIDICRE AW retiram: nimirum nonlaruit Noémum,im. tores munds. miffo per ocules veneno nullis poffe mederi Saniorem ebiberent mentem venerea- 7 de pharmacis; nunquam enim arelcit Zizanium, rum voluptatum innatantes mare, fi non a- quod oculorum contumacia in exculta laíci- quas cbiberent voluptatis, fed flammas, qui« viis cordis tellure profevit. bus ÉEzechielis fartago cbulliic : altiàs menti T Confíuetudines, quas viri cum mulieri- imprimerent ; fi non in procaces, ac lafcivi- bus induxerunt , eatenus diluvium accerfi- entes foeminasoculos Jacerentcorporis , fed verunt, u£ inde difceremus, nullibi naufragij in hunc ignem intuitus dirigerent mentis; periculum imminere laxiüs, quàm inter fcc- procul dubio jufto incutiendo timori perido- neus deprehenderetur nexus, quo haurientes zninas procaces pracfertim;ac laícivientes, fi earum coníortium flatim non declinetur. U. impudicitiz latices cum gehenna cohzrent 5 tinam naufragium Íolaeffetin aquis fub- eíque copulantur. . INon delicias carnis,non . merí(io,& non gehennalis ignis xternum fup- concupiícentize oblectamenta quzrit,qui do» plicium! meretricium enim quotquet mare mum ingreditur meretricis, féd in géehennam £rajiciunt zítu libidinofo feryeícens , ventis- Íc demittit przcipitem; neque mefallere (init que luxuriz flu&tuans non portum appelluat, S.Auguftinus, qui inferno domum comparat quietis, fed in gehennam impelluntur crucia- meretricis, eó quia neminem repellat;nullum tuum: nonenim alio ducere naves meretri« rejiciat, omnes in exitium ampleétatur., ait ciz aque confueverunt , quàm in gehennale AuguftinusSerm,1o07.detempor. Proinfe- naufragium , cüm influant ipfz inabiffum; " r ponttur domuu meretrieie , quia neminem eóque, decurrant, vepellit,omuésque intrantes ad fe trabitz mi- €9. Timeant qui non folàm ete,fed & ocu-k mirum quia ignem inferni babet domus wme- lis has impudicitiz aquas in fceminea ebibunt Yetricif. Quis tam mente c orruptus cenfebitur? y4c pulchritudine , neinaeerna mergantut fup- plicia, & qus in aquis impudicitiz haurire qeis tam fatuus,támque hellebero indigus,ut decliciarum oblectamenta crediderant, flam- lubens ad inferaum feconferat, & non po. marum experiantur fupplicia, & gehennalis tiüs ab. omribus fe fubtrahat periculis, ne ignis zterno torqueantut cruciatu, ut monet cruciatusillos nunquam extinguendos fabirg Serin. 2494 át tempor, D.Auguftinus inquiens : Ilj ssifevi funtquo- adigatur ? qui lubens velitin. fcopulos im. rum corda fuut carnali concupifcentia polu« pingere aternum ut patiatur paufragium 2 EinXQ- 280 Differtatio. Xlil, Finxerunt Poétz Venerem ita ex aäuis n« voluptate iterum daemonibus ptoculcandas, tam, ut nacla (tatim cum orco, & Acheronte ac ipurcitize luto immergendas extradunt affinitatem fuerit , ait Plutarchus: ANoz ei meretriciis in lupanaribus, Fenus tantum , fed babet multa cognomina, orcus est , & in[anarabies : Orco,& Ache- $. IX. ronti zquiparat domum meretricis: an quia ficut quidquid femel hiatum ingreditur ge- Fugienda funt colloquia cum p* hennge nunquamegreditur; itaubi quis me- caci inuliere , quia proxima eff lapfui retricis domum intraverit , eique adhaeferit, casiitas, qua eum eadem fermones iuffituit s actum eít deejus falute? quia falutis fuze h a?-"" perinde ac à deditione non procul diflat Lut, oblitus,libidini duntaxat iníervit, & negli- gens, qua setetni naufragij pericula irninent, , Arxy cujus prefetlus incipit cum boste obfidente vaifcere fer- declinare, miferé in ijsdem perit, nec ampliüs ?208€5. Ib refipifcit; utad Deum revertatur, Hucípe. Ojfaa 5 élat illud : No» Zabunt cogitationes fugs ,. ut Aftitatis cultor non àquovis tantürh 75* reyertantur ad Deum fuum , ledcur. ita im. adípectu in muliebrem vultum dirge memores propria falutis ? cur. femel lapfi &lo neceffe eft fe fubducat, ne cafti* Lüilh non fatagunt refurgere, ac refipifcere? cur tas periclitetur ; verüm & à quovis etiam . fi peticula incurrerunt ea folertiüs non de. muliebri fermone, quia ut fcité monet S.Va. dinant? fubdit Propheta: 4wia fpiritus for- lerianus Cimelien(is, & Nicien(is Epifcopus nicationum insnedio eorum : difficillnma eít Homil. 6.. Quotieseunque dulei voce mulce- eorum falus, qui fcedis íe libidinibus profti- tur. 4uditus, ad turpe facinus imvitatur afhee tuerunt, domümque meretricis inferno pari- &us : exiguo di(tant fpatii intervalloin ho- atam ingreffi funt, qui mulierum confuetu- mine aures, & oculi, ideóque promptiüs ve. dines fubinitium effugere, ac declinare ne- nenum quod per aures ebibitur, oculis pro« . glexerunt, quiimpgdicis oculorum aípecti» pinatur. Nonminus à muliebri colloquio bus venenum é vultu, finüque foeminz haue caftitas naufragium fubit, quàm à fcemineis ferunt ; quod irtepens in pectus anirnam in- verbis, quibus veluti flu&tibus mens libidinis fecit, animam fcilicet coeleílibus affluentem 2eftu exagitatur, & luxurie undis mifera fe- bonis, virtutum omnium locupletem , & di- pelitur, — Impar eít quzvis loquendi facun- r ving gratiz priüs illuftratam fulgoribus, or., dia damnis enarrandis, qua àfceminea pro- natam radiis? hancanimam fuis gloriofam deunt locutione; impar eí(t (ermo erroribus ornamentis, vel unico libidinofo afpectu la- recenfendis, inquos fcedé lapíifuére , qui Íciviens oculus evertit , auferens é mente lu- minüs cauté fe foeminis credidére, cosperünt. men, é voluntate religionem, abanimo gra- que cüm ijsdem mifcere (ermones, ^ Cecis tiamy dejicitque éverfíam in Acherontis ge- dit Apoftolorum vertex Chrifti in Eccle(ia hennale incendium. militante Vicarius D. Petrus fán&titátis nor- Quód fi infernus fpirituum immundo- ma, virtutum cultor, Ecclefis fündamen- 7s rum tetra eít habitatio; noncredas domum tum, & Magiftrum füum infelix. negavit meretriciam malignis hifce vacuam fpiriti- Mattb. 26. vix coepit Petrus cum foemina o- Homil, 2. i2 bus, cum $. Chryío(tomus , cellam meretrie ftiatia loqui, quafi letheas bibiffet undas fui Matth, ceim vocet Diaboli officinam ,quia Diabolus oblivifcitur Magiftri, illico fimulare didicit, fuse artis ibi collocat inftrumenta, quibus & mentiri; quamvis novusin arte mentiene homines decipiat, & deceptos ad tartaratra, di eam ita feliciter non potuerit exercere, hat, nequediffentit S. Petrus Damianus, qui quin vel cum mentiretur , veritatem depro- meretrices ipfas cubilia vocat doemonum ait: meret, cüm dixit,fe hominem non noviffe, Epift, s5, Audite me [corta , profflibula, cubilia. fpiri- etenim hominem non noverat, cum Deum tuum immundorum: alacriores fiquidem ad hominem deferviffet , necis ampliüs effet, procaces has foeminas currunt tumultuariz quem in hortoviderat : Magiíter enim im- 7 "L doemonum turbzs, perinde ac. fues lutulen- pavidusac intrépidus militum cohortem in tum fuum ad ceenum, in cujus volutabro ali- ipfum irtuentem contempfit ; càm Difci« uid hauriant folatij , ebibant. voluptatis; pulus ancillam reformidaret interrogantem, In Pfal, 41. fcité Chryfoftomus: Quemadmodum ubi ef Imó é Chriftidifcipulatu fe noverat ex 7^ ceaum eà porci concurrunt, ita ubi funt me- punctum Petrus, cüm non coa&tus, fedlu- vetrices , G meretricia carmina; illic congre- bens ad ancillam accefferit oftiariam, fed ibí gautur demones. Ante Satanicos hofce por. ccepit frigere, ubiad ignem reliqui fe cali- cos, ante fuiles hos Tartari greges, margari- faciebant: tametfi plures fuerint occa(iones tas ( quod inhibuit Chriítus ) projiciunt, ujus negationis ; mulier tamen poílrema qui fuas animas quavis pretiofa margarita non fuit; excepit oftiaria Petrum, cüm quo longé pretiofiores, quasque nonnifi Chri(ti copit fermones mifcere, & quia Petrus fta. fanguis, ceupretium infiniti valoris redi« tim ab imminente periculo beneficio fugge mere potuit à Satanico famulitio ; pro vi- non fe fubtraxit; naufragus mifer? cecidir; liffima , foediffima, ac impuritfima delecta. interrogatus fiquidem à muliere, an Chrifti tione Venerea, gaggi:s oblectamento , fen(üs effet Difcipulus , Magiftrum negavit, nimi- .M * rum Affectus fugx natura, & caufz, 281 rum cüm fequeretur eum à long?, quos pro- oftiaria fermones;nec ïelzb'endi:ücque provi. pe marinas undas ferventis amorís concepe- déà periculo fe fübduxit,& à Magiftri oculis ratardores; prope accenfas prunas extinxit: noníe fubtraxit: nam egreffus foras Petrus minor fuiffet Chrií(to moriente terrze con- flevit amaté; refpicere enim Chriftiperinde eít ac milereri ; cámque mifertus fuerit Pes cuffio, fi hec etiam petra fracta non fuiffet : cüm nonnifi veritatem fuo didiciffet à Ma- trié Pontificis palatio egteffi, eum refpicere gi(lro, mentiri ftatim didicit, & turpem er- non deftitit refipiícentem; G tametíi Petrus rorem inloquela committere, cüm primüm à prefentia corporea fui Magiltri fe fubtra- foeminam afpexit, & ejus . verbis aures prae- xerit, adhuc maluit corporeo carere Magi- I2 CEP.Z'-' ftri afpe&tu, quàm in occafione peccandi per« buit: huc fpectat D. Ambrofius 4uomodo Lvuc. non erraret,quem intrenifit ofliaria.quem t« (everare, quàm in periculo permanere iterum Íermones cum ancilla mifcendi.. terrogavit ofliaria,S ofliaría Tudeurum. 78. 7j* Pettus in l'ontificis atrio pertinaci im- Tanti eft momenti periculum, ftatim pietate ter Magifiram fuum Chriftum ab- fugete ne delictum , quamvis per poenie tentiam obliteretur , per lachrymas delea« )0 negavit, tamet(i in fe reveríus (tatim de- clinaturus periculum;in quod jam lapfus fue- tur, adhuc femiextin&tum nova ípiret delin- Lo£$2i Iat, ne iterum laberetur aufugetitz & con- quendi pericula, & diffimulanter ad culpam verfus Dominus refpexit. Petrum : 8 ve» porvocet, ad lapfum inftiget , adeout ( ver- cordatus efl Petrus verbi Domini,ficut. dixe- ba funt Chryfologi ) Virtutes deficiant. dum Serm, 1168 coluntur , erimna dum [ucctduntur , incYte y4b: QUiA pribs, quam gallue cantetyter me eegabis , & egre[fus foras Petrusflevit amaré: fcant ; nimirum conícientia ptoprij reatuss tametíi nobisexofa, & deteftabilis, adhuc vibrato in fe fuiguri , ne fulmen fecum tra« heret, pates illilachrymarum imbres oppo- ejaculatur minas delicti , & períaepe cüm ab- fuit, fed extra Pontificis atrium, ut ab omni folvitur, iterum ligat ; & noxz macula cüm lachrymis abftergitur, concupifcentiz flam- Íc periculo fubduceret loquendi cum oftiaria: prapropere feítinavit egredi ex palatio Pon- maà inuritur, Etiam Eliaslicet Ííuo fermone ceelumclauderet, cum veliet ; imbres, plu- tificis, «t sterum cadendi periculum decli- s4ret ,^ ut notat D. Leo Papa Ser. 9. de viásque deduceretj cüm juberet, vix impro» p4lfone. bz Jezabelis verbis percellicur; flatim quavis 76. difrupta mora ptzeproperé à periculo fe fub- Id ramennotatu videtur dignum,quód tametfiegrediens ab atrio Pontificis à peti- ducit mifícendi cum fcemina ulteriora verba. culo íe fabtraxerit miícendi ulteriores cum 3, Reg. 1gs. Et audivit Elias, & temuit , ac fugiens abjt, foemina fermones, fubduxitetiam fe à Ma» quocunque eum ferebat voluntas, qua verba Serimma 18, giítri fui oculis , quorum benefico afpectu expendens S. Petrus Damianus exclamat, O converfus fuerat, - violentiam verbi, 0 formidinis eminentiam! Converíus Dominus re- fpexit Petrum : refpicere namque ejus. ait audite mulieris verbo fugit Elias ; & fugit Beda periude eff , ac mifereri. Quod fi in Elias ) fugit nonuno, non duobua, non tribus domo Pontificis adeft occafio delinquendi, dicbua fed potiis quadraginta diebus, &5 qua- non tamen deíunt pientiffimi Magiítri Chri- dragintanotlibu, Ingre[Jus enim fermo mu- -lierutn cor ejus quafi quidam gladíus fuerats Íti oculi, quorum aípeé&tus miiericordia eft, AC intuicus falus; & tamen adhuc contülciffi- & omilJo rationis confilio quid ageret nefcize- bat. Tanti itinerás [patio, qetu exagitante mé fugit Petrus. uid? quéd tam prapro- peré feftinet Petrus ab atrio egredi Pontifi- jectatu, velut cum fecundo flatibus curfu im- €is? (i adeft periculum, adeftetiam ibi afy- pulfe navis arborem ex adverfo turbo corri- lum in oculis Chrifti; f1 lapfum timet,adeft, puit , ómpetimque refléxit s ita Propbeta aui- quo poffitftatim refurgere ; f1 ancilla vetbis muxs Virtutis velo uaoigantem mulieris per- inerrorem ttahit, Chri(tus fola voceà quovis cujft fermos totámque ejus vaems,per omnes fubtrahit errore; trahítque ad veritatem. formidinis flu&us , " turbato reHlore jatlavit. 43 Cur igitut tam prepropere, greffüque Quidergo tu Elia? Tu enimes, qui verbo folicito ex Pontificisatriofeítinat Petrus e- clauferas celum, && vetardaveras imóres, qut gredi, nunquid validiora funt ad ruinam o- mandaveras aéri, & divinos ignes eduxerats ftiariz verba, quàm potens Chriíti afpe&tus qui falfos [alubriter interfici jufforas facerda- ad refurgendum ? Exiens Petrus & palatio te5, qui conflanter in facienas exprobrauerae la Pontificis à periculo fe fubducit. iterum la- Kegem, quod spfe, €9 domua [napopulum ever- bendi; fed (imulab oculis fe (ubtrahit Chrifli tit Ifrael,qui dixerae : vivit Dominu, fi erit opem impertientis,& anfam refurgendi con pluvias aut ros,nifi in verbo oris mei, qui de- cedentis, An maluit Petrus abeffe ab ocu- mum vidue, [picarum aream, & torcular fe- lis Chrifti beneficio fugz , & egreffionis ab ceras olei, qui in omntbus imperaueras clemen. atrio, quàm perfeverare in periculo, lict fub ts fermonem nunc expave[cis meretricis. aíylo oculorum Chrifti? verüm licet fefti- Perinde mulicbri colloquio veluti de. 79* nato greffu ex atrio Pontificisexierit non ab. lapfo imbre creícunt luxuriz (emina; ac aquis incrementa fubeunt, qua terra irrepunt gra. fuit ab oculis Chrifti , dum periculum fuge- ret; quia miferentis Magiítri oculi Difcipu- - minaj ut igitur probé audiamus deneganda lum etiam afpexére extra atrium, ubi pericu- eít procacibus feeminis ,' quz periculis non lum non ampliàs immineret. mifcendi cum vacataudientia, | Quód fi vultus feemineus Nn Feraui de Affetlibus Tom, IL, aculcush 202 Dillertatio: Xill,. aculeus eft peccati, hon putes alloquium gla- verba, que procax effutit mulier xvino'xpar'ïaf 8 h dio minüs noxium ad eulnera infligenda; qui dixeris, quod ex Sodomitica exprimitur vi- t puramab impuris ftudet mentem cogitatio- te,non ad vitam fovendam , íedad necem t nibuscuftodire,à foeminarum caveat collo- inferendam ; mentem inebriant, ne quid quiis funt enim veluti incentiva, quibus ex- agat audiens, videat, G ebrio fimilis titu« * CrCSN citantur, mentíque imprimuntur impuritatis bans incauté labatur: non nuda, ac fimpli- G'dþ. 24» €ia credamus procacis mulierisverba , non imagines.Hinc S.Dorotheus ait: 4b mpudi- cis tanquam ab igne, &5 laqueo diaboli fuge,6 aures tantüm pulfant, . fed mentem perva- caue, procaces faminas uusquam. obuias ba- dunt, G animum irretiunt, quia utloquitur beas ,nunquam eas alloquaris, aut afpicias,ne Liþt ändg pæ- V D. Ambrofius: verbapetulantis mulieris cu. cor tuum luto deturpetur pajfionum : nonda- .piditatum/unmetia, 224nus ,gjuj AIO0YÍi 0« «nit.-mp.h TP tur dedecori vitis probis hzc fuga;fed fummze 4dus efl.. Caveamusigitur, nenosprocaccs laudi, neque fatis unquam commendari po- mulieres blandis fuis zcou-oqui:is irretiant j teít hzec cautio, quá vir caflitatis Studiofus, peftiferum ijsdem venenum ineft, neque his caP.u. acvirtutum cultor, à quavis fe fubtrahit oc- retibus implicatus , càm venenum Ahauriat cafione fermones cüm fceminis mifcendi; cft «oncupifcentize,evadit corruptionem,necém« enim muliebtis fermo oleo fimilis, quia ficut que declinat, nonenim pote(t quispiam ille» fus venenum «bibere, oleumigiii innutriendo perquàm accommo« eqgae]1* * ? L - datur,ita mollis fcemine fermo l ibidinisigni 8!- .. Quéd liimpuro feeminz æölIOqu'iö in bus excitandis , ac fovendis aptiffimus eít, fimplici cjus fermone tot implicantur pericu- quemadmodum,verba funt S, Anuochi,/plen- la; que diícriminainejuscantu, non incur« dorem lucerne alit oleum,.fic € collaguium mu« rent quotquot eo delectantur ? eft procacis ä lieris ignem redaccendit voluptatiez & (icut mulieris cantus -eblandientis firenulz — alli- is defiperet, qui ad incendium «extinguen- €iens vox; mereturdecipi, quifinit fe harum dàm, oleum in flammas injiceret,itanon fanz firenularum allici eblandientibus cantiuncu, eft mentis cenfendus, qui omnemiin fe fata- lis: fi luxuriz eftus pelago pariaveris flacti. gens luxuriam extinguere , non tamenàcol- bus concito ; credasíua luxuriz matebrevia loquiiscum mulieribus fe 4ubducit. habere, nec fuis deftitui Ícopulis, ac voragie $0. - Phreneticis pares dixeris, qui continua» nibus, funt enim inhifce undis, ubinata Ves. to cum procaci muliere colioquio,lilium ca« nus naufragia viris aperit, Ícyllae voraces, & f ftitatis ità incontaminatum fervare exi(li« charybdes infames., .quid enim aliud ipfam CAb.4, d€ mant,ut excitatz libidinisnon poffit flamma dixeris libidinem; quàm implacabilem quan- Ícere: fcité ad rem notlram D,Bafilius dam ÍcyHam,vel minacem charybdim, — Ca- vit. Monaft, €XaTe ait: ff qui 5 dicat ex- affduo fe cum mulieribus. venda prorfus eü?hæc;charybdis,quæ noncor. «olloquio, congre[Ju, atque conviclu uon dels- poris tantàm navigium forbet, fed & mentis, niri, & non admodum ladi, bic fine dubiosaut animazque navem abíorbet, Blandiatur voce, anagis natura particeps non €f2; G$ portentum alliciat cantu procax foemina, có truculentiüg eff quoddam infolentif[mumjG preter omnium fzvit, quó fuaviüseblanditur; neque (ipro. 'epinionem admirabile, & in utriusque fexus cacem mulierem charybdim dixeris, à qua x confinijs, ut ita dicanmpofitum y Aut certà cum Ícylla non abjungatur, te erráffe credas,cum t0tus immenf(is libidinibus obruatur,ebrijs at« S. Hieronymus ad Heliodorum fcribat ; Zs Epift, z . que phreneticà. correptis fimilem | fe effenon sllo efiu charybdis luxuriefalutem-worat.fcyl- fentit.qui gravi[fmi affettus morbisymorbum a, feu.venidens dibido blanditur. Caílita- tamen a fe omnem abeffe exisiimat ; qui mols tis cultor, fi fapit has beneficio fuga fcyllas, li cum muliere, ac procaci cum foernina non charybdésque , has vora gines, :hgf;e decli« vetetur colloquia inferere, G non . timet li- nabit fcopulos, bidinei ignis eflum experiri, is vel humani- Neque luxuriz efluansmarefuis cen- $£, tatem exuit , fexiimque omnem depofuit, feas firenulis deftitutum. non enim hifce ca- vel in frigidam marmoris flatuam degene- ret illicijs, cum ipía concupifcentize blandi« menta, voluptatis aucapia, carnis illecebrze, ravit: lapiseít, qui fine ullo fenfu melita fceminz excipit verba. procaces mulieres, blanditia allicientes, fire« Qui fapit, muliebri non fidat collo- nulz fint illicientes, quz fuis cantibus homi- quio, mollia funt foeminarum verba, fenfim nes fallunt, fuisfraudibus viros demeritant, fine fenfu rimulas cordis penetrant, ubi con- quos fubmergant, rc&té Synefius e4udivi do- Epiff. av cupifcentig flammas excitant , & libidinis um virum,qui fabulam allegoricó expone. P. accendunt incendium , quo cafílitas cinere. ret, firenas feslicet denotare voluptates, que äþ;]?, Al tiitor, fcit; & ejus cultor, quia (e à foemineo non delinizos , & fuavitate ea captos paxlo post fubduxit coilloquio, foedé in fcelera labitur; interimunt, . Idque, vel maximé de venereis Liba. de pe- Ícité D. Ambrofius ait ; Pafeitur libido con* veré proditur : meque Helianus Sophifta nit, . 144 Viviis , mutritur delicjs , viwo accenditur , aliter videtur fenfiffe, cüm dicat: Poé/s fire. ebrietate flammatur, graviora funt bis fo- "at ut putó , comminifcitur effe fedas vo. menta verborum, quevino quodam Sedomi- Iuptates , claudenda igitur, fi cum Ulyffe £ica itis mentem inebriant. Vino qui ma, fapis, aures funt ; ne ab hifce decipiaris fi. det eatenus non fentit, quiaebrius fomno renulis , & dece ptus ngufragus immerga» vcl eft fopitus; vel à proba mente dejeétus: ris,/ Sirenas : Affe&m ngæ hazuïa, & caufx. 235 53« Sirenas itidem fuiffe meretriculas pere ofiejmm "on patet. Allicit igitur, -!&—ro.e, & cancü trajicientes zeftuantes libidinis flu- hibentalijob id caufze, quia firenulz ob can. tüs fuavitatem non folàm zquora trajicien- &tus , fed fimulabforbet in charybdin. . Pluresfunt qui tametfi ab aliis fint vi- 34. * tes illicerent, verüm & itretirent ad naufra- tiisimmunes,imó & ftudiis addiécli virtutum, gium, acoblivionem quandam patrie , te» rüámque fuarum conciliarent s; quia vetba., adhuc (inunt muliebri cantu, quo delectane üunt tur miíere irretiri. Tanta hujus mali libido cantüsque meretricula oblivionem inget cceleftis patriz , & mundi voluptatibus illi- anentes hominum invafit, ut etiam cafkitatis cultores iniftum quafi-in extÀremum Diaboht ciuntad interitum, ^ Cavendz omnino funt ül-!.d [ ;æ. laqueum incidant. . Utinam ficut;ad. fanos; ni&[ü?x SS. hujusmodi impudicatum illecebrarum fire- nule , qu& oblectantes decipiunt, decipien- fanctósque fermonesauresoporteret adape- rire,ucper ipfas veluti per tabosad animum tes irreciunt , Girretientes interimunt: df« ceeleftis do&trina transmitteretur: ita obícoe- duátque propterca fceminea facies adblan- nis hifce clauderentur «anuonibus, ne per diens dtaconis fzvientis naturam folo in« terimentis fibilo ex l(aia : Er refpondebuat aures quafi per fi(tulas obfcoenz libidinis vi« c"?offg tibi ulule ia adibus, &5 frrenes in delubris vo- rus inferretur in mentem; G irreperet in' pe» €&us. :Non fecus fugienda eft fallax heec can- luptatit , ubi textus Chaldeus exponit ; Ez dracones éa domo babitationis deliciarum.s tilena, quàm ferarum illud.genus;quod toxie i eorum : nimirum qui in extima cute fire- af um ejaculatur. 86 3 d4móà non folàm adblandientis foeminze e nulas przefeferunt adblandientes , -dracones intus fovent , & perinde ac hericius utrine werbis, & cantui claudendz funtaures, fed etiam cuilibet verba proferenti impudentia, que jacula jacit;ex quavis parte pungit ; quibus honori detrahit.aliorum, velfaltem ferit, Va quiab hifce fallacibus non fe (ub. ducunt fitenulis , vae qui voluptatum non nominis gloriam fatapit imminuere: nil «enimauditur frequentius , & nil plerumque declinant illecebras , fel ebibunt , dum mel- — leum putant poculum libare, "Claudatau- libentiüs in platea , intriviis, in tonflrinis, res, qui fapit, obferétque cerà, ne fallaces il- in conviviis , in tuguriis pauperum, ;in pala- cientis firenulz cantus aures pulfent , fic e- tiis nobilium , in rhedis, effedis, «navibus, nim fe ab hiíce eripiet difcriminibus. übique enim vapulant.omnium autes convie 84. Caftitatis cultor fardus eft ad fonos, ciis, contumelijs, calumnijs; G non caret vi« vocésque vocantes ad blandimenta voluptae tio bibulam aurem :exhibere linguz ín alie- num honorem graffanti. Pulchre Plutar- tis, & avocantes ab exercitio fanctitaus; declinat meretri- chus , aures eorum qui dele&tantur audire fugit metetricia illicia,. & * €ij blandimenta naufragi ] 'Non blanda fi- perniciofa, portis equiparat urbium , qu& vulgó abominiohabentur ,. eó quia per ipfas inul & fallax folüm eft meretrix (iren, verüm & vorax charybdis, quz omnia abforbet, & educantur à carnifice, :qui ultimo fuat fupa - nunquam expletur, quz plura femper appe- plicio puniendi, vel per.quas.non folüm ne. farij educuntur, verüm etiam piacula indu- tit, licet ominia deglutiat ; fiquidemalliciens cantu meretrix virosad fe trahit ,- ut eorum cuntur, & nil fauftum, letüm, & aufpicatu - s in ütbem ingreditur. bonaabliguriat; imó & domeíticos inter Pares hifce portiscos dicas, qui piacol- $7. fjf t parietes hanc habet charybdin, qui mulierem alitimpudicam, & ejus cantu dele£tatur;ejus loqhia, verba virtutem zedolentia, fereo- nes de DEO habentcontemptui ; G ambas illiciis gaüdet , .ac blandimentis fruitur : hinc experimento etiam interdum deprehen. aures veluti geminas inaufpicatas.animi por- tas longe, latéque patenter laxant ad noxia füm eft,velunam ex hifce improbis mulier- culis in domo divitis ftabulantem totiüs do* quzque excipienda; per ipfasingreditur cae . lumnia, utcarnifex.alienz vite; inducitur D amus fubftantiam bona omnia, Qp.es-univerfas «onvicium, quod alieno detrahit honori ; con(umpfifle; imó quod deterius etiam heri animam non folàm virtutibus fpoliáffe , fed tranfit .detra&tio, quà alieni nominis gloria minuitur ; eunt, redeüntque plauftraobícoe- infli&tis vulneribus fauciam perdidiffe, ac in na inverecundz mentis,linguz impudentis; gehennam .aternis torquendam cruciatibus pracipitem egiffe, Fallentibus, ac illicien- acroamata imputi fcurre , vel effrontis fico- tibus fuis cantibus mulierem vires confue- phantz, aut fcurrilis nebulonis , aut mendae viffe velüt charybdin abforbere etiam Phi- «is lutconis admittuntur ? & per patentes ambas aures fordibus oppletur mens, .quz fuait spif, aà loftratüsedixitinquiens: (Gwenambec nova catcinomatis patensacervo exuberat quisquia —-xo 7',,' corporum piguoratio ? qua tyrannis? duets me afpellu, & trabis me nolentem , quemad- liarum ; & per deterrimum os eandem po-- ftea mephitim exhalat, quam peraures at- modum navigantes charybdis abforbeat : e- -rant ergo & amoris luxus, G oculorum venti, ttaxetat; €andem evomit peros turpitudi- nem, quam per patulas ebiberat aures, quibus fi quis femel implicatus fit demergi- tuy. — Hoc igitur necbarybdis quidem potuir, Declinandi omnino funt non folüm qui 88. verba noxia effutiunt , veràám & qui ad im- flati. temporis erat naufragium , & ff quis proba audienda proni deprehenduntur , ad paulifper fastineat , faluzis copiam adipifei- £ur arbore veperta in medio pelago. Qui verà iudecora attenti, & ad probra excipienda, $n boc mare femel delatus eff, buic exitus Iim4 qux in probos à maleficis jaciuntur, procli« Nn2 VQSQ Ferani de Afäüi&m /t am.'fl. 284 Difletatio X1H. ves, Arifto qüiätencris annis in finuado» dictus virtutum erubefcit inc&der& ufiguens levit Philofophiz, ventorum aiebat eos mo- tis oblitus, rofis coronatus , id enim ar- leítifimos efle , quiamictum nobis retegunt: gumento eftnon folàm mollis, ac effcemi- & ita probi viri in omni congreffu eos cene nata indolis ; verüm etiam prodit nullum fent omnium infenfiffimos , proinde remis, ei inefle virtutis odorem: nil enim probro- velísque , nifiique toto fugiendos , qui quz fius viro, quàm palam exhibere ad omnem teéta effe charitas jubet, detractà vento ma« elegantiam effictum corporis cultum , & litiz tunicà palam produnt : | undique au- pompam of(lentare foemineam , quá perinde diuntur obftrepere animantes , & fonis aéra ac amator Com«adus totus com ptus, venu- opplere, five confoni auditum emulceant, ftulus, fragrans odoribus, ubíque fuffitus, five abíoni auresflagellent, hinc audiuntur & unguenta per forum, per plateas fpargitz philomelz arguté, alaudz canora, cithare an non meretur é virorum cathalogo expune coníone , tibie harmonice, quz blandé gi; & ad gynzceum amandari mollium foe- per aures in animum fe infinuant ; (ed audi- minarum 2 untur etiam rudentes afelli , grunientes fues; Altera caufaex eo eruitur, quia afflata ululantes lupi, oblatrantes canes , coaxan- illa odorum fuavitas, virilem mentem fran- S!f tes ranz, rugientes leones , mugientes tau- git, animuin emollit, effeeminat, & indue ri, innientes equi, barientes elephantes ; cit petulantis cujusdam laícivize Íocordiam, gementes pueri, G undique vel. inconditi hominémque viribus deítituit, omnémque íletus , vel confu(z voces: & tunc felices virtutis nervum in ipfo laxat,difrumpit; foe- funt aures ille , qua' nil admittunt » quod mineum enim non virilem prodit fexum mue noxias poffit intus. in animo cogitationes Íco , vel murefragrare; unguenta; & fuffi« excitare; Autes apefiende tantüm funt tus, odorésque exoticos ubique Ípargere s piis colloquijs , & prorfus clandende pro- hocenim fuffimentum Cyrillus Jerofolymi« fano cantui, vocique ad noxia trahenti, LER tanus vocat vol'uptatisinefcacivum,quod Íie Non folüm per oculos , & aures ca» minis improbis non viris probis. convenitg * vetida íunt , qua imminent pericula in afpe- hinc Homerus nulli ex heroibus odorum trie &lu ad feeminas directo, verbísque noxijs; buit fragrantiam ,. nifi uni duntaxat P'aridi, verüm etiam in . olfadtu , qui plerumque quem propterea eleganti calamo delineat,de. peffimé olentia ebibit , quibus intus anima licijs elumbem, voluptatibus fractum ; mue inficitur, Tres prafertim ob caufas non liebri venuftate formofum, unguentis deli, modica adhibenda eít cautela hunc circa l butum, floribus, rofísque flipatum, & veluti fenfum , quarum prima ex eo petitur, quia aureum ephocbum totum à Venere , totüm. omais illavoluptas, quz percipitur ex dul. queà Cupidine mulierofum : Salomon itie WA ib, $, cium aromatum ufüra , ex florum fuavi dem íolis mulierculis lenocinantibus hos ttie exhalauone , herbarümque fufftu ; & ad buitodores: fingit enim meretricem non jucundam fenfuum oblectationem | adhibe. tam muliebri pompacomptam, quàm multi., tur perquam frfvola eft , & (uppar levio- plici laiciviae choragio inftru&tam, & pante« ribus fumis; eft enim oblectatio , qua vel éis veluti elega'ntiarum,vcnu&atümque,quïc motu aurz exigu& avolat , & diíparet, ut bus fortes aliàs,ac generofos poffit adoleícen. ampliüs non fentiatur, ut inde conjicia- tes irtetire; efque ut alliciat fuffitus etiam, &£ mus , quàm vanum fit hifce inhiare fuffu- odores tribuit frangendis. mentibus accome migauonibus, quarum poffeffio nonni(i modatos; Afperficubile meum, feuut ali jexe üumum fapit , & quorum feliciras vola- plicant ex hebraeo ubile meum odoratum red, 99,7, ticaeít,. An non helleboro indigere eos di- didi: myrrba,alo? 6 cinnamomo, .. Veneris ceres ad capitis curationem , qui infoleriti igitur amafij funt, difcin&tique nepotuli »qui pecuniarum profufione opes fuas , quas in exoticis dele&antur odoribus, quique íuas alendis pauperibus impendere in proprium impendunt pecunias, ut varia tiimiamata, ci« verum commodum nunquam periturum pof- phos,mufcos, murísque exotici pelliculas,to- fent, perdere malunt haurituri volatilem ex- tiüsque fuffitus Arabiz (ibi comparent, ade fumo voluptatem , quze momentó unà cum fumo avolat, & def(init ? Ícititiam exhalaturi exteriüs fuavolentiam, qu& plerumq; internü vitij fetorem prodit. 99. Relatum mihi fuit de viro qnodam di- Tertia caufa,cur rejiciende omnino fiat 9. vitijs afluente, qui Amítelodami in Holan. hujusmodi deliciz , qua ex odorum hauri« dia ut Principi hofpiti aliquid daret oblecta« untur (uavitate, eruitur ex eo,quia hujusmo, menti, cum hyeme frigus ea in urbe acriüs di odores homines produnt potiüis malé olem, HWm'L 21. rigeret, ignem accendit ex puris aromati- tes, m quia vitijs ut plurimum coinquinantur, bus, ut fimul flamma olfa&tui eblandiretur, ]udzi quia folutis moribus fuerunt, acin ome & rigorem frigoris é manibus arceret , & nia deliciarum genera effufi odoribus vel ma. plura centena. millia nummorum, quibus ximé delectabantur,ut etiam vino uterentuz per plures annos pauperum turbas alerepo- odorato: fedeorum delici as perflrinxit per tuiffet pauculas intra horas . confumpfiffe : fuum Prophetam lfaiam D eus fcelerum vin- an non damnanda eft hac infania, qua ut dex, promeritamvanz huic voluptati indi- fubitantiam perdat , fumum quarit , uo cens poenam: Et erit pro fuaviodore fator,feu T/6ià &, P períuawar Q — Vir cordatus, &culura ad- étvertit Vatablus. erfrawe pre muufeo tabes, quia Affc&';.ls fugz nätu;a ) & caufz, 286 quia nimirum qui odoratis unguentis corpo & qtïïi [udariola, chi-iotecäs, & genus om- ris obliniunt membra , maultiplicique fuffitu ne veftium nonnifi mufco , aliísque odori« veítes imbuunt, quibus alijs fuaviüs oleant; tabeícent tetriori factore ; GLeorum caro in bus ex delicatiori mutuatis flore imbuta pat! noluerunt , mox putrefcentes , totam puticulos,faniem,pus,vermes,tabésque diffol. a&ris viciniam feetore inficient intolerabili, vetur; & tunc harum deliciarum aucupes;qui Oleat odore virtutum intus animus ; op£i- nonnifl exoticis fuére odoribus dÉlectati , "us Autem in corpore odor, aitSeneca,. nonnifi foecidam erunt mephitim exhalaturi, Esf omini carere odore.s. G36odo:coco od coeo H oD C.c dospespoddoefa GOXDCD GD GD O D eDCDCDOD ID D CO CDEDEDEDED CO B GDopody Ln . DISSERTATIO XIV. Gula« deliciz perinde fugiendx , acmo- preludentia fardonica ntur ;aftltati | d " D P--i.)ma4 - S. L Ventrem ; qui 'Varijs oiä]öniarum obleBasentis igumodevatias 0ngs jravitate miferé rap g mentem affeciuum prewit : d cerpus visiatas obruit /wmarib'w. rA T« — o 52 « * Uä ? x On abs re Tertullianus dijs innutriti ventrem ïmhaoderatiüs ones Lib; de Api- N d $ V E 7 homiüem navem edixit TA 6ub, $g. "r rent , séque ferculorum copijs ingurgitent, N Ut i &quora 'traijcientem ., vatiisque obfoniorum oble&lamentis famem j LS Q QJ) * qu&que rationis guber- yes t NA i. irritent , ftomachum impleant , non per- d. ä* naculo regitur, defide- pendentes foedam inde ex coacervatis crudie ':., tiorum ventis aurigatur, - E Rs ERsan tatibus oriri maciem, extüudantem effluere Á X animi afleCtibus , perine peccantium humorum copiam; quübüs facile de ac remis agitur, his corruptis , ac intet fe altercantibus , rixa enimutitur , ut ad optata perveniat littora. plerumque indicitur, qua nonnificum ho- Verüm fi hec navis plus zquo ciborum farci- mine extinguitur , qui obloniorum delicijs; nis , acfaburra gravetur, fiimmodico mae vinique immodico hauftui iadulferat: mul« : deat vini hauítu, plerímque contingit, ut PW';;O taenim fercula , multos ingenerant in hu- adípirent pravorum delideriorum , & pra- mano corpore morbos , quod etíam notatu fertim eítuantis concupifcentiz Euri , No- dignum cenfuit Seneca , inquiens: rorpora Epifi, oe, tique , quibus incipit mens flu&uare fcyllas epere , & vero labore dürabant , aue curfa inter & charybdes, acurgeri ad foedum nau- defatigata , aut venatuy aut cellure vev[ata fragium : fiquidem qui crapule , & eb. excipiebat cibus , qui nifi efurientibus pla- rietatis merguntur flactibus , naufragia eere non poterat, — Indquenibil opuserat tapa etiam in terra fübeunt ; infigne hujus docu- magna medicorum fupelle£iile , nec tot ferrae mentum dedit pofteritati fuperítiti hebrai- mentu , atque pyxidibus : fimplex erat ey cus populus , qui tamet(i ficco veftigio ma- fimplici coufa "valetudo, Adultos morbos , re rubrum pertranf(iffet , infelix in terra nau« multa fercula feserunt, — Hi fanitati , tum gh fragium fubijt;gulz illecebris gravatus ,. vi- corporis , tum animi ftudent , qui non alie nique ebrietate obrucus, ut pulthré notat S, ter alimenta fumunt, quàmut medicamene Homil. 23. Chryfoftomus 24 populum Antiocbenum.s , ta, G ut corporis vires rcficiantur quidem , inquiens : Newi quonsodo populue illiue tenz - fed non opprimantur : cum ciborum enim poríe , qui cum jejunio mare transgre[fus.eff vatictate mulciplicitas etiam excrevit aegris ebrietate percuffus , per continentem terrans tudinum. naufragium fecit. Refhice illorum vitium , Jofu€ prove&a erat tatis, in bello ime G ruinam refuse, — Si enim naturalibus va- petentiam hoflium affultus longzvus come LIS ss Dominus non pepercst y nec tibi parees pefcu& 5 tametfi celeriàs videretut finien " negligents, dus : chmjJofué fexcenta peditum millia F LU Errant , qui putant in longius zvum egreffa fuerunt , que tamen vitam «laufes poffc vitam protrahere , fi ciborum cupe- runt in deferto , ]i «&t non adeó ibi frequens tes Nu v asó - Diflertatio XIV, L täs" äffent hoftium irmpüd&ä ,j neque plu. xhinem iü*xproberum affeftuum fluctibüsexe . rimo Hebrai tererentue labore,.... Quód ( agitat ? ut vel in fcopulos fcélerum collis ! caufam quaras , curad extremam fenectam fus pereat 5 vel in fyrtes impingens nauftae bellicofusJofu& vitam protraxetit,quam po» gium patiatur e . * gui emm ventrem implet , * pulus perdidit in deferto extra pugnas , nullo ait S, Nilus. Et. fe cafló vitlurum profite» Orat. 24 ingruente bello 2.. caufa haec fortaffis fuit , tur, ei fimilis efl ,qui dicit, in flipula fe flam- luxuria, quia tametfi hoftilem non fuderit populus maimpetum cobibiturum * cognatione qua- fanguinem , plurimum tamen diffudit in fto- dam , & affinitate inter fe fe colizrent ebe machum vini.; quamyvis devi&ti hoftis opi» rietas, & luxuria ,. quiaab ebrietate lubri- mis non repleretur fpolijs, delicatioribus ta- cum , & praceps ad luxuriam eft iter , ut .'Niim 1f men ferculis ventrem oppleverat : Pentus veré S, Bacchiarius £5 episiola de recipiendis egrediens 4 Domino arreptas trans mare» Japfís lcripferit :- Luxuriam tuter ac ebrieta- [ coturnices detulit y & demifit ia caffra , ni- tem , Ciborümque faturitatem in vitiorum. - 7 ^ Graéo 7 m —— aA .^ dimuÉD M. wwxdi m5 ahén C-MRA - Gb Aama WmAm. R mirum pluviarum inflar involárunt volucres, natiuitate germanitat eff * invini hauftum & accipitrum inftar advolàruntHebrei ad de- fe totum effundere; cupediarum genus om- licias fibi rapiendas: /wrgeus "'ergó' populus ne concupifcere , lautitiarum varietati in- toto díe illo,04 nofle,ac die alterü congregavit hiare; in patinas eequé ventrem , ac mene coturnici multitudiné,qui parisdecem coros. tem avidiffimé immittere , ferculorum ap- fed quid tunc ?. pergit textus inquiens ; 444* petere multiplicem apparatum , ciborum bic carnes erant. in dentibus eorum , nec de- exoticos fapores inveftigare , ftomachum , fecerat bujusmodi cibus : 6$ ecce furor Do- ventrem generofiori replerevino , nil aliud Cepes CV O o uwua due&a. —— M . A 5 20 anini concttatus ia populum percuffit eum pla- eít , quàm flammisconcupi(centiz fomitem 4 magná nimis ; . qui olim fteterat populus adijcere , quàm mentis lumen foedisinfufca- d a. L hoítiles inter affultus , foedé cecidit inter re evaporationibus , & libidinis materiam deliciatum cupedias , qui inter infidias ; bel- pravis miniftrare defiderijs, quia ut fciteait pv líq; clamoresnon timuit ; mifere periit inter S, Nilus, ut ignis materia lignum eft, fic fercula; qui armis,ferróque gravatus jejunus libidinis. materia eftingluvies, & ficur illud bene fibi, accorporis fanitati cenfuluit; de- flammam excitat; eodem pacto hacturpem licatioribus obfonijs oneratus morbos con- cuüpiditatem, — E fana mente deijcitur, qui traxit , & interitum ad fe traxit, . Lautitize, indulgens gulz;pudicitiz vult cultor audiri , & gulz delicize non vires reficiunt corporis, quia ut idemS. Nilus ait , 4ui ventremins- Orar. de us lil'o fed cupiditatum nutriunt infaniam , & ar- plens pudicitia cultum profitetur , buic fimi- inantur in vitam , quam miferé interimunt. li efh , qui fe ignisimpetum sIupá compre[fu« Jofué licét circumiret hoftium Regiones, rum , aut flammam oleo extintiurum. polli- dGemes d 0 de$ e CO — 0 |— montium adiret prerupta , folis zeftus; & cetur.« laborum laffitudines fuftineret , " adhuc in Imó qui ventri cantüm ftudent non con« E p r ian ipfo fenio robuftus, ac caterisfortior fuit , cupifcentiz duntaxat flammas nutriunt, fed cumé converfo reliquus populus miferé pe- & corporis colluvione fiunt flupidi , viribus rierit obfonijs ingurgitatus , & delicijsi - fradi, mente obtufi, ingenio hebetes; & armorum inflar everfus, . . pf bobus pinguioribus fimiliores , quàm ho« "" Non folüm corpori funt obfoniorum minibus , quódque deterius contaminant cupediz , ciborum oblectamenta noxia ; omnia fcedis eru&tationibus; & cum illo de . Íed, & anime ; quam miferé enervant , vi- Comoedia Parafito , nonnifi ferculorüm fue ribüsque deftituunt , qui gulz,ferculis , & mos fapiunt, & nidorem olent colinarum , ä hauftui indulgent. Eft guftus inter fenfus dicerésque. hisce paleftram nonnifi cellam omnium infimus , ac abjectiffimus , utpote vinariam ; & culinam effe, eymnafium tri» ä totus materiz immeríus , & proximiüs ad * cliaium , quibus lances funtenfes; ollarum l brutorum accedens nattiram. ? minuüsque ftrepitus eft lituus : quique tunc tantüm fu- propterea guílent ,. quàm fvavis fit Domi- dant, cüm manducant , velbibunt, &nul. nus , qui cum brutis ventri indulgent, non lus eft illis frequentior locus , quàm focus, menti inferviunt, delicati cupediarum aucu- ubi coquus laborat, ^ An non à quóvis dc» pes , lurcones , ac liguriones afoti , qui non- jecti exercitio mentis , & toti dediti in ex- nifi fybariticis delectantur ccenis ,. non alio pletione ventris merentur & cathalogo ex. gaudent humore madere , quàm generofio- pungi hominum, cüm malínt veniris indul- 1 zibus falernis, * Idque vel maximé probro gentiá pecudum turbis adfcifci ? vertitur homini,. quiinvitatus ; imoó G con. Adeó gulz vitium efthomini noxium , 6. ditus propter celum, & cenamillam mag* ut hunc omnibus confítituerit zzrumnarum nam, ubi proponitur guftandum manna cce- miferijs obnoxium ; morti enim corporis , Jeíte , quod in fe continetomne delectamen- & animz nos gula initiavit ; cum Proto- tum fuavitatis , malit fuo indulgere genio, parentes pomi interdicti efu omnes fuos po- h & gravari crapulá ,. quà dum impletur ven- fteros priüs intezemerint , quàm gignerent : ter, mens evacuatur? aciesingenij hebe- malé enim carptum malum malorum omni- Ícit, lumen rationis offufcatur, & minui- um iliadem in mundum traxit , & unicus ] tur , animi ferenitas abripitur ; : & excitatz interdi&ti pomi morfus mortis horrorem li concupifcentize aítus totum internum ho- accerfiviG;ac unica pomi deglutitio in omnes i« Gulz deliciz fugiendz moriturz caftitati preludunt. — .287 miferias orbem 'totum pracipitem «egit : nerefaucius, .:-Homa.guiäxzmdefcendäöamä Aue 9. vg 39« fuit gula , que cüm pomum momordit , jerufalemin Jericho , &f incidit inlatrones Pandorzpixidem aperuit, «ex qua innumera qui etiam de[poliaverunt eum , .:& plaga tm- fuppliciorum genera ; fames, bella, peftis; pofítis abjerunt femivivo veliclo, .Perhunc JHf ; d, Vtkrig, & lexcentz calamitates , aerumnz , «ezdes ; 'viatorem «emblematice :deicribi Adamum $ morborümque agmina proruperunt ; gu- ffatentur unanimes SS, Patres; prafertim Au« lam aperuére Protoparentes vetiti pomi gu- 2 guftinus apud D, Thomam in Catena . ins ftandicausi; fedindecoelum irritárunt , ex quiens * 4Jozo ifle,ipfe z4dam xntellsgitur iv quoreboanttonitrua, ruunt fulmina, -dila- geuerebumano. — Sed utrumque fi conferas, bunturfulgetra , nives, grandines , turbi- non videtur emblema refpondere exemplati nes, & fpititusomnes procellarum.- Ape- 'nectransumpturn;prototypo : :etenim fi hi- ruerunt Proroparentes gulam pomi vetiti floriam-repetamus, :nullofuit.Adam gladio moríui ; fed fimul, & fibi, & nobisjanuam à graffatoribusvulneratus, "Deliciabatur A.« (* clauferunt paradifi , :séque & nos:ejecerunt xdamus amoeniffimo :ditatus Joco tertel wres in hanc vallem dachrymis duntaxat exundan- inter., :ac.coeleftes dehicias , & licét paradifg «colonus effet ; :inon tamen laxabatur xítu , tem; in hauc amoris pelagum ,ubi & .zítus vehementes tebellantis concupi(centie ; & algebat frigore , imadebat fudore , franges fluétus.decumanistumidiores pravarum paí- batur labore; fed culrura ad animi potiüs fionum 5 *& venti procellofi protervorum erat remiffionem , quàm ad lahoriofz manus de(ideriorum per £cylías , :& charybdes , :(eu 'Occupationem : :erátque - voluptas innoXia » adnadfragianos ducunt. ;Aperuére proto- nec ulli ferpentino obnoxia veneno; & tane parentes 05, :ut pomum fibi vetitum deglu- 1:àüm ut ingentis horti., regntjue poíleflor tirent ; fed ex hoc camino fcdze libidinis fiduciariam fervitutem fuam , exigui tributé fcintillae ftatim.emerferunt , & naturz vitia- penfione :teftaretur . unicum aceepit mare ] tz fumus aícendit etiam.ad :mentis lumen datum , ne guftu arborem fcientiz boni , && infuícandum, ad lucem divinz gratiz eri- mali attingeret 5 'nifi àjure velletimmorta- piendam ; ad 'achrymasciendas : cum ex hac litatis deijci ; séque cumtota fua pofteritate ^ fomica coperinc ftatim pravarum cupidita - fieri é cceli etiam delicijsextorrem., tuin gurolentize ebullire : licétíolus Adam. d invidiam veró excitatus hofltis tare- $5 1 gulz indulferit in efu vetiti pomi 5 poenas 'tareus , quód homo tot iffluerer veque deli« T tamen luit fuo in authore tota ejus poíteri. st d cijs, .ac divitijs ; Evam , «eu fexum fragis lh tas5 & quod unus deliravit , pleétuntur liorem ;, :;proniorémque ad przcepti trans» & omnes: enervatoenim omni vigore , rebel- 'greffionem varijs fuaftonibus illexit ; ifles lantis concupiícentiz 'effroenes affe&tus :nos xítque.ad vetitas in fructu cupedia: exame proterunt , «onculcant , .ac interimunt 2 »biendas : :ferpentem cateris animalibus fa« h /hinc experimur mentishebetudinem , animi gaciorem effinxit, quem G artibus (ibi notis toedium; ípiritüs langaorem; :corporis ine vocalem :effecit ; magis tamen ipfe ex ejus j. firmitates ; quibus corrumpitür 5 dolores; utture locuturus ,. .quàm eloquentem fa. quibus torquetur ; febres , quibus abfumi- i $ urusanguem ; -hunc igitar decipiendz foes tur; plauriüdes; quibuslancinatur , & ex Tninz .accomodatum induit deemon, invidi$ unico gulz vitio erupit , quidquid eft homi- tortus tante Protoparentum felicitatis in ninoxium , necémqueeidemznolitur., five terra , longéque majoris po(tea in coe!o fu- fint peíles grafíantes , (ive rixe flammantes ; turz., cujus tpfe poffeffione deturbatus effet, five bella irruentía , (ive procelle nauífra- 'Cum forfan pet- paradifiacas delicias áname W Ogeycud waaetisd gia mmantes , five turbines interitum pra- buiaret Eva; confifterétque, ficut.eam anie nuntiantes , fivegrandines (egetes decutien- mi libido, defideriíque a;üus pepulerat ad tes , five cataclysmi mundum fubmergentes arborem fcientiz boni , &.mali feracem , univerfuqu adfuit íbi ferpens., five arboris circumvolu. tustamis , five fubter arborem in caudam, aut pedes ere&tus: perinde achominemho* $. II mo;mirá lenocinantis fermonis illecebráà pri« ma feminaz fibi benevolentiam captat, «l« Gul« delicias » Quia pr'z')m z5hulier que venenum pefliferz cupiditatis excellen- di fupra huraanum faftigium ínflillat ;; . son fugit , nec appetitum coercuit ,cum saló carptó salo malorum omutum -colju- quidem dulcedine mixtum pleniffimz liber. tatis; G tantis verborum lenocinijs jam ex» viem deglutivit , bominémque fun |fo- f liavit ornatu, ac n imum de. ambienti preeminentiam faeminz g vítam vee erufit epi[erzarum-s. titz arboris fualit , ut efum fruclüs pere fuaferit: momordit enim dentibus prohi« 7 * Mblematis involucro exhibiturusChri- bite arboris pomum ; & dum decepta az» ftus hanc protopatentis calamitatem , bitrata eft beatitatem INNumini - invidefi. hominem pinxit aburbe Jerofolimaad dam unàcum pomo deglutiviife; flatim ma. Jericho celeri greffu proficifcentem, qui cum ritum adit ,. vimque pomis illis infitam , in itinere violentas incidiffet in graffatorum. quibus referta eft arbor fcientize boni , & manusmiíeré cecidit multiplici inflicto vul- mali pluribus commendat, ac dulcedinem,. ïis Differtato XIV. 288 tia fan&tificante ; :&; omhnibus «v*ïrf-utibuä » reliquásque optandas in fru&tibus qualitates lenocinantibus laudat verbis., acin ancipiti donísque fupernaturalibus , qua ad ipfam lil tiffte j herentem virum , mortisque metu tergi* gratiam fanclificantem veluti pediffequze D proprietates confequuntur : pulchré Am- L verfantem pellicit , qui tandem malens Deo ; Lib.de para- quàm uxori difplicere oblatum fibi pomum brofius expendens textum Gewef, 3, — "dperté if lcagyþ 9. manurapit, eique dentes infigit , & in mor- fumt oculi corum , & cognoverunt , quód nu- MT fu unius pomi mortem fibi, totique ejus di e[fent , fabdit ; 24ntea nudi erant , fed pofteritati deglutivit , .ac invexit : G qui non fine virtutum integumentis ; O paucis Íponté non fuiffet in exitium iturus ; pet interjectis addit : Ergo pofiea quam fe fpo« fathanam , & feeminam permifit fe in con- liatos illa fimplicitate , €9 finceritate vide- geriem trahi omnium aerumnarum, — Prch yuntntegra , éncorruptaque natura , qua- quàm fcelerata gula qua tot inter palati de: rere mundana , & manufatla ceperumt , 4qui» bia nuda fue mentis operirent. « Quia icili- licias id quafivit ,; quod contra prohibitio» nem fibi videbatur fapere : comedit Adam cet fpoliati habitu gratie fanétificannis , in* vetitae flirpis malé carptum malum , & fa- tegumenta exuerunt. virtutum fupernaturae pore delinitus cibum exhaufit ,& mortem lium, Gene[. 2 haufit. Twlit de frutiu illiue , & comedit , Imó donumetiamexuitintegritatis , (eu It juftitize originalis , cujus beneficio appetitus dedítque viro fuo ,. & comedit. 9« Adam igitur non mucronibus impeti- .fenfitivus fubijeiebatur , ac obíequebatur tus , non cruentis vulneribus faucius, né. füperiori, «cüm enim per transgreffionera que altiffimis transfoffus plagis ; fed pomi precepti fibi à Nutnine injuncti propriam ille&us dulcedine, ac irritamentis inefcatus deerdinaverit voluntatem , séque averterit appetitüs à delicijs paradifiacis excluditur ; à Deo fine ultimo , peffimus hujus averfio- unde.non videtur quomodo homoille, qui nis frnctus fuit perverfio potentiarum appe* à Terufalem de(cenderat in Jericho , & di- titüs fenfitivi , quae rebellárunt contra raz fpoliatus à latronibus, quibus obviaverat ; - tionem ; rectus enith ordo potentiarum por« ac inflictis vulneribus faucius Protoparea- tionis inferioris flatim turbatus, ac perver- t&em Adamum emblemaiicé exprimat: hic fus fuit, & caro fpiritui , concupifcentia ra- enim milerandus ferro vulneratus fangui- tioni reluclata fuit : fcité Auguftinus ait, , 5, ,;,:,;,;g nem fudit; & Adam delicijs ftipatus pomum Pofleaquam precepti fatia efl transgre[fo , VgaPQ l3. guítavit : ille càm fuis effet indutus vefti- confesiim gratia deferenre diusna primi pa- bus, fpoliatnr , nudüsque, ac femivivus ventes de corporum fuorum nuditate confufi publica relinquitur in via ; hic cum delicijs fwnt 5 — feuferunt. enim motum 1nobedtentis affluens paradifiacis nudus effet , càm pri- carnü fus , tanquam reciprocam panam ine müm faporatum deguftavit pomum , ccepit $.0 bedientie fue j jam quippe anima libertate in perverfum propría deleata, & Deo de- integurnenta verecundiz quzrere , ac veítes fibi acquirere ; ille claufc ore adactus fuit diguata fervire, priffino corporie fervitio ve- per inflidia vulnera plura aperire corporis Sisruebatur ?. €5 quia fuperiorem Dominum Jjalm, us membra ; hic nullo in corpore ex gladio fuo arbitrio deferuerat , zuferiorem famulum Íufcepto vulnere os tantüm aperuit , po- * ad [(uum arbitriumnon tenebat , necomnina mum deguftaturus fibi vetitum * fiiigitur babebat fubditam carnem , [icut femper bae tanto diícrimine diftat tranfumptum;à pro» Bere potuiffet , fi ipfa voluntas Deo. fubjecla totypo; quomodo homo ille, qui ab Jeru- xanffjet. Ymó fuerunt etiam protoparene falem defcendebat in Jericho , exhibet em- tes Ípoliati dono immortalitatis, ac impaffi blematicé protoparentem À damum ? bilitatís , quia ut recté Auguftinusait : 947 rip, 14: : 309, Imó adeàapté , ac concinné ait Augu- timere , vel delere porerant illi bomines in. cioitat, cap.. ftinus homo ille vulneribus faucius , ac fe» 10, tantorum tanta affluentia bonorum , ubinec , mivivus relictus lapfum exhibet Adami ,. ut mors zuerutbatur ? nulla major poffit fimilitudo accerfiri ; fi- Igitut, quód primus homo donum e« 124 xuerit immortalitatis , poena fuit illius traus- quidem morbis , plagísque fe Adamus ad- dixit, cüm vetiti. pomi cupedijs inhiavit : greífionis , quàgulz voluit Adam indulgere: prohibitus fibi cibus exacutus fuit gladius : quando os aperuit , ut pomum deglutiret ; & que in viatorem inflixerunt graífatores januam adaperuit, per quam mors in mun- vulnera; Adam eadem in fe ipfum molitus dum ingrederetur, omnésque homines in« eít , fibi enim manus injecit , non exterfi teritui forent obnoxij : hinc erumnz , qui- gladij violentià , fed infanientis appetiüs zeftu bus premimur ; mifíeriz quibus , deprimi» !4, ardente * . viator ille, cum ab Jerufalem in mur ; dolores quibus torquemur; agritu» Jericho defcenderet , graffatorum injurias dines ; quibus corrumpimur , & ad mortem paífus eft ; fed Adam fuismet voluptatibus, nolentes trahimur, per gulam fibi in homi- fuisque dentibus , quibus pomum momor. nem ingreffum aperuére , quia ut eleganter ib & dt.l; dit vulnera, fibi inflixit :. ille fpoliatus à D.;Gregorius ait : Poflquam de paradifi L Alatronibus fuit; Adamus veró tunc habitus gaudijs exigente culpa expulfus. eff primus "£«*poz. omnes, quibus ornabatur , exuit, cüm in bumani generis pavens ; in bujus quam pa- pomi e(u à flatu fuit innocentize dejectus. timur cacitata ,. & exilij venit erumnam - Fuit enim fpoliatus juftitia originali ; gra- & differté oflendit mala omnia , quibus funt homi- Gulz deliciz fugiendz moruurz caftiratiprzludunt, — 289 homines nunc obnoxij , fuam ab uno gulz il- ordinaté tendit in bonum fenfibile rationi licio traxifle originem 5 velítque propterea N : Ll.b, eiimo- diffonum: per quartum irafcibilis torpefcit. liidorus mortem à maordendo dici, quate* in profecutione boni ardui , languet in diffi- ib de s log,' nus primus parens , cüm fructum vetitum cultatibus fuperandis , quz eidem obviant. momordit per moríum mortem incurtit , & Rurfus ignorantia eft, quà intelledus per gu«- l:'.lmrf ; unàcum pomo etiam mortem deglutivit. la vitium à cognitione finis ultimi fejungi- I$j tur, in cujus adeptione tota hominis fita eft Qued veré non folümfpoliatus Adam fuerit , led etiam vulneratus , perinde acho- beatitudo : eít fiquidem finisultimus homi« moille, qui defcendens ab Jerufalem in Je. nis ífummum i/lud bonum, in cujus poffeffio« richo incidit in latrones, à quibus fuit fpo* ne plené, ac totaliter expletut homo , nec liatus, & pluribus etiam vulnetibus faucia- poffit quidquam ulterius de(iderare ; eft enim tus , acfemivivusrelictus: ex eo liquet,quia hic finis meta, & fcopus ; ad quem omnium quatuor principaliora fuerunt vulnera Ada- vota , ac propenfienes naturaliter feruntur , mo inflicta, & quidem eó deteriora, magis- cüm velint omnes homines beati effe , & nul- quenoxia , quia (1 non languinem € corpore lus mifer , tametfi plures ob fibi inflictum elicueruat , majora tamen (piritui damna hoc ignorantie vulnus cacutientes relicto Hl intulerunt :. süntque hec vulnera ; - Igno- vero, fummóque bono ad falía, & facata rantia , quà rerum notitijs ; & praier- quarenda ie inutiliter occupent. tim coeleftium caret homo : 7Malitia , quà Hin«c illud Philofophorum diverfimodé If ad vitia íe pronum experitur, & harentem de beatitudine fentientium divortium. Piu. cadacis potiüs , quàm aternis : Cosucupi- res enim exiftimárunt fummum bonum eíle - Zentía , quà ttahitur homo ad objecta de- re nulla indigere , illüdque perperam colio- lestábilia , ac fenfibilia etiam rauoni di(Tona: cárunt in divitijs, poffeffione auri, — Alij Infirmitas , quà eft perquàm imbecillis , fati fummum bonum in [umina fitum plurimümque experitur difficultatis in vir. effe potentiaeos beatos cenfuerunt, qui vel tutum cultura , & bonorum operum (tu- regnant , vel regnantium lateribus adhzres dijs. Ex hisce quatuor vulneribus igno- Ícunt. Quinimó plerique in fordida quz- rantia intelle£tum fauciat ; malitia voluns que fe deijcientes , eum dixeruntbeatum , TT tatem cruentat ; concupifcentia appetitum qui voluptatibus diffluit , qui concupifcentijs inferiorem vulnerat ; infirmitas irafcibie juxta vota indulget ; qui fummi boni , carne, M , lem izdit, Hinc ficut viator ilie , qui ab & gulà metitur poffe(hionem. Verüm hi abse Jerufalem in. Jericho defcenderat. futceptis * que fructu defudantes, ac veluti in labyrine vulneribus , fuit femivivus relictus * ita tho jugiter errantes , quo proximiüs ad Adamus poítquam injunctum fibi pracep- fummum putant bonumaccedere, eó longiüs tum fuit transgreffus per gula indulgentiam ab eo diftant, G ideó à beatitudine magis ex recenfiis vulneribus eam contraxit in- diffiti , ac miferiores , quia propriam non TE firmitaein , ut mortuo quàm viventi vi- agnofcunt miferiam, Pfalm, 40, deatur fimilior , hinc David Deum eni- Qamobrem ex hoc primo vulnere ob xim rogat , quatenus velit fanitatem fibi gule peccatum inflictum intellectui, plura impertiri. Sana auimam meam , quia.» fuboriuntur mala ex eadem pullulantia radi«. peccavit tibi , qua verba expendens D. Au- ce. Primo.cüm homo id vel maximé appe, guílinus , ait : quid fanatur , fi nibil eff tat , beaté vivere , moríque beaté, ad cog- vulneratum , nibil [auciatum ,nibil debili- nofcendum , quid (it hzc beatitudo,, & qUie táium , AtqUe Vitiat um ? bus compatanda medijs cecutit , & errore [j 14 devio per variosincedit anfractus, & quic- tLAR, Wf' quid agit ; appetit, molitur, id contra fe S. II - 10, ipfum agit , €ó quia per primum peccati gule vulnus non cognofcit bonum illud Qïfïd þerfitgzzm Proloparmt&.r 4b lummum ; cujus poffeffione voluntas plené » efu pomi vetiti à cupedijs gula fe non quiefcit: defectu hujus cognitionis vagatur fWbtraxerunt , ignorantia vulnus contra- homo absque firmo propofito formicarum ' xerunt, quo intellectus lumine , & viribus -inftar pet varia repentium arbuíta, qua in deffitutus miferà cacutit, & cenum celo, fummum , cum appulerint cacümen , in temporalia prefert aternis. imum inanes aguntut : cüm fit folus Deus fummum illud bonum , in cujus duntaxat Ij 3 Rimum vulnus, quod Gul indulgentia poffeffione , potefthomo quiefcere; debet nobis inflixit, eítignorantia , per quam homo omni nifu , totísque viribus (atagere , intelle&tus fit hebes , obtufus, caligine ac hujus fummi boni enancifci cognitionem, infufcatus, utnonnifi difficulter verum cog. cujus beneficio foli Deo valeat tota mente noícat, illüdque àfalío fecernat: per mali- fervire, etque toto affectu adherere. Et« tiam , feu fecundum vulnus voluntas retat- rant enim humana confilia, íi ad ipfum non Dd* datur à profecutione boni hone(ti , retrahitur dirigantur ; inania funt hominum ftudia , (i MIQMP'D À cultura virtutum,& fit pronior ad vitijs ad- alió tendant,quàm ad (ummum bonum fitum harendum : per tertium vnulnus appetitus in clara Numinis intuitione, concupiícibilis immoderaté exarde(cit , ine Verani de Afeitibus Zom. Ii, Oo Sed s Difíertauno XíÍV. 290 4 X f Sed aE 'Qadem radiceemetgit aliusignoe petias petit , à quo intelle&us dependet ia Ü rantize ramus , quia errat in electione medio. ordinead cognofcendas rerum veritates: non [ rum, quibus fummum hoccebonum, va- parum à corporea mole impeditur , ne expe« leat enancifci : nullusenim eft , qui plerum. dité fcientias naturales fibi comparet. — Cer- à que non haitet , czcutiátque in rerum a- puus enim , at Sapiens , quod corrumpitur ,age gendarum deliberatione , & prafertim circa gravat animam , & terrena inbabitatio de- l circum(tantias loci, temporis, aliorümque primit fenfum multa cogitantem. O&tavum 1 $apiezi , 9, hujusmodi, dicantürque propterea /Cogi- eít inanis curiofitas: .:pauci notantur, qui non tationes mortalium timida , &5 incerta pro- libentiüs aliena fcrutentur errata , quàm exa» videntie noslre, — Opus igitur eft, ut cog- minent propria : hinc finxit /Efopus more nofcat homo, qua fint impedimenta , qua tales fingulos binas habere manticas , quarum eidem funt obici ,. ne fummum in ultimo alteraad pe&tus ,altera à tergo penderet ; fed fine bonum enancifcatur : & quia hoc im- in priorem aliena vitia conjicere, in pofte» pedimentum ab eo derivatgulzillicio, quo riorem íua; exquo orta fuit pareemia : ho- homo maluit Numini , quàm uxori difplice- mines minimé videre quid in tergo rnanticze ze , ideó debet confcientiam expiare, Gtea fit, id eft, cüm aliena vitia acutiffimé vie omnia excutere, ac declinare, quae fummo deant, ia fuis poflea cxcutiunt ,. & lizc alia dR T RPE . MER, T. L bono diíplicent , tametíi levia vifa fuerint : eít miferia ab eadem putida radice. germie 20 quia àzc licét mortem non adferant, vires nans propria non cognofcere vitia, & aliena tamen diffolvunt , & paulatim ad mortife- fÍcrutari. Nonum tandem germen ignorane ram difponunt labem. Parum intereít ad tiz eft, quia homines períaepe animo vol- naufragium fubeundum , an navis uno flu- vunt , quz inania funt, levia ; inepta, & $ €&u obruta démergatur * an guttatim fub. id caufz eft, cur plerumque fine fructu abs- rl w 2 ] repens aqua per caring rimulas , & per in- que utilitate tempus terant , diésque ducant curiam negleéta ipfam impleat, & deorfum infructuoíos,. unde S. Auguflinusait: C/m L:5 30. ton.« Sunt ftudia virctutum media ad impellat. in bujucemodi vebus conceptaculum :fiz. cor I PEL PERS finem obtinendum , has tamen virtutes nofrum , 6f portet copiofe vanttatis. C4« nunquam animo ferimus , nifi vepreta om- tervas , binc & orationes nofira fape inter« L - nia pravorum affe&tuum radicitüs evella- rumpuntur atque turbantur j & antes mus; pravi enim habitus , qui delera cul- con[petium tuum ,. dum ad aures tuas voie pe fuperftitesinhomine herent; perinde , cordis intendimia , ne[cio unde irruentibus ac venenata peccati foboles radicitüs extir- nugatorís cogitationibus res tanta pracidi- pari debent ; alioquin fi foli prefcindantur £ur. L zami fervata radice , iterum germinabit fo- $. IV, boles , novíque fuccrefcent ramufculi ini- 4l Irri $ quitatis. . Vulpus, quod neglecfus /ä;gæ pori IQ« "Tetti um à prima radite ignorantiæ , vetiti per ejusdem morfum inflixit va- quod emergit germen , eít inícitia rerum neceffariarum, duntaté , in plura putrefcit ulcera bo- Quartum eft vacuitas , quà nafcitur homo deftitutus omni operatione mint perquam noxia». 7 Ulaus per gule indulgentiam volun- propriafue naturz, — Quintum eít difficule I9* tati Adami inflidtum in plura etiam tas , quam experitur homo in Ícientijs ad- difcendis , quas nonnifi labore improbo e- dividitur ulcera , quorum primum eft inordinatus amor fui , rerümque exter- nancifcitur,quinimó in quorumdam intelle» &u adeó alté fuas figit ignorantia radices , narum, acfluxarum : & ex hoc putidiffimo N fonte plures fcaturiunt perniciofiffimi rivu- ut malint cacutire jugibus obruti ignoran- tiz tenebris , quàm eum fubire laborem,; quo li, quosrecenfet'D. Auguftinus, inquiens ; Lib. ií.de offent ad fcientiarum adeptionem perduci , Mordaces [curra , anims perturbationes , ma- rores , formidimes , in[ana gaudia , di« &Vit. C. 22. Lib, 22. de unde S. Auguítinus ait Quid aliud indicar GVil, 6225 borrenda quadam profuuditas ignorautia , ex feordia , lites., bella , infidia , $racundia, * qua mentis error exiflit , qui omnes filsos inimicitie , fallacia , feu adulatio , fraus , furtum , rapina , perfidia , fuperbia , ambitio, Adam tenebrofo quodam finu (ufeipst ,— ut bomo ab illo liberari fine labore , & timores invidentia , bomicidia , parricidia . crudes non po[ft. Sextum cftignorantia fui ipfius, litaà , uequitia, Iuxuria , petulantia , ba- cujus expulfionem , vel ipfi Ethnici fuis in- zefes , blaspbemia ,. perjuria , opprejfones «ulcárunt vulgata illa epigraphe : Nofce te. inuocentium , calumnia , circumuentiones , pravaricationes ,. iniqua jtdicía ,. violen« Mi ipfum , innuentes debere hominem pluri- mum impendere laboris , ut, qualis fit, re. tia , 6 quidquid talium malorum im mentem non venit , & tamen de vita bominuta non vera cognofcat : fiquidem mens humana nil recedit. Ha omnes vitiorum caterva ex minus cognofcit, quàm fe ipfam : imó non Íolüm (uam ignorat naturám , verüm & pro- uno prodeunt perverfo amore , quo inor« dinaté fe ipfum amat homo. Quia reclus priafua opera, idquecaufze fuit, cur David ingemifcens clmaverit : Delija qu iu- amor non recurveícit , neque refleCtitur in noxium creaturz commodum ; fed illuc telligit ? ab occultis smeis munda me Domis- tantüm tendit unde fuam [ump(it originem , ue, Septmum abipfo euiam corpore fup» eu À Gulz deli;iæ(fugiendæ,morïcuræ cafütaripreludunt, — 291 ïc;u ad fummum bonum , à quo procedit : Quartum voluntatis ulcus -obgu'ïæ;—ïn-: 22e difcutiat homo vitam fuam , .appendátque dulgentiam voluntati inílidtum eft immo* cor fuum inftatera diflridti examinis , ac fe. derata folicitudo , in coacervandis divitijs, dulaobfervatione perpendat ; quis praevaleat «umulandis thefauris , poffidendis honoria bus , captandis lucris : qui enim vera ne frm amor ;. quod enim in lance dile&tionis prz- 5 ponderat, hoc idolum eít, quod homo«co- ligunt bona minimé peritura, nec corruptio- lit, immo pracipit nobis Déus , ut eum ex mi, acinteritui obnoxia , queque propterea toto corde diligamus , nimirum ne affe&tus nonnifiin Deo, qui eftfüummumbonum in- no(tros dividamus , fed omnes in Deiobíe- deficiems reperiuntur ; 4j prz cstetis at« «quinm unicé impendamus, Magna eft vis tentiores funr in fibi comparandis bonis ca« amoris, cüm in rem amatam transformet ducis , qua pereunt : in titulis inanibus ac- amantem: quàm infeliciter amat ! quiDe- quirendis, qui nonnififumum fapiunt , quo um nonamat, cüm nequeatin Deuni trans- plerumque lachrymas eliciunt : in«oacere formari ! non enim poteít in Deoeífe, qui vandis auri, argentique ponderibus, quae tetrena diligit ; imó neque flare poteít , animas premunt , ac miferé deprimunt, qui fluxis affectu innititur , «caducis fulci- 'Quintum ulcus eft perverfitas huma« 23 t1ur, - voluntatis, quz ad Deum, ut decet, a- 20, qmandum., & coleadum nonnifi tardiffime "Secunäuä "u"ï;:uïs 'äx vülnere 'völunt(('zt;ï movetur , :cüm femper paratiffima fit ad in- ánfli&to e(t difficultas., quam experimur in * virtutibus excolendis , vitijs declinandis : harendum rebus fluxis, caducis, ac inani- ibus , «eó quia fenfum alliciant , & corporis cüm finis homini naturalis quoad volunta- OM tem fit vitam inftituere , morescomponere, commoda promoveant , delicias carnis adfe- Tant, operationes dirigere juxta dictamina rectz -Sextum ulcus eft inconítantia » anfta- 24 rauonis; nulli e(t dubium, quin virtus fit wmwä juxta naturamrationalem ; «cut vitij adverfa- ibilitas , & pugna quadam , quam voluntas «cum fe ipfa inire videtur, .Res ceterz crea- of ha tur turpitudo, GCramen cümres (ingule in- fito fibipondere proniores fint ad ea, qua tze , five fuperiores à materiasemerfz , ac proprie funt natürze confentanea ; ut non- 'defoecatz ! cnjusmodi funt Angeli; five in- feriores materiei craffitie immeríze , utfunt nifi difficulter, ac egréin ea ferantur, quas fuz repugnant nature ; folus homo .adeó pecudes, & animantia cetera, femperidem volunt., G appetunt, autnolunt, eó quiaboe focdam ex lethzo vitij gurgite ebibit pro. prie naturz oblivionem, ut juxta ejus di- num fibi confentaneum profequantur : & €lamina minimé operetut , quia homines malum , quod ut fibinoxium apprehendunt, ftudeant toto nixu fugete , & declinare ; fed Erovotrl.t. ait Sapiens, — Letantur, cüm male fecerinr , E €5 exultant in vebus peffrmis : ádeGut fimon folus homoeít , qui mox eandemrem velit., '& modó nolit ,imónec nunc velitnec nolit, amore virtutis , faltem timore poenarum, qua hominibus infliguntur , debeant vel in- wut pulchré Auguftinus inquiens : Ego ciyos r;5 , VR .viti à vitiorum coérceri indulgentiá , ;& dleliberabam yut ferirem Domino Deoweo , nonnifi per fponfionem proemiorum ad ítu- Jicut diu di[pofueram. — Ego eram,quivole- ä?ücäuþ'Qf H dia allici virtutum: leges enim humanz ad bam ,ego quinolebam y,ueque plenà volebam; p avertendos hominesà vitijs plures conftitue- wec plenó nolebam , ideà mibi contendebam , runt pcenas fubeundas per cruces , fecures , € diffpabar à me ipfo , € ipfa dilfipatio me patibula, gladios, rotas , ignes. invito quidem fiebat , mec tamen ostendebat E Waturam mentis aliena , fed peuamvmea. Tertiumvolunzatis ulcus ingens eft feg. Septimum voluntatis ulcus eft faftidi- nities in eorum executione , qua ad beaté * um proprij flatus , & impatientia , id fané 2y vivendum pertinent ? €cüm enim tunc cen» argumento eít vitiatze, acfauciatz volunta- D. 1. d Íeamur beaté vivere ,. fi ftudijs incumba* Wvl'f. f du H mus virtutum; & media , quibus utimur , tis: proprium eft zgrotantium y febríque zítuante laborantium , nunc unium , modó ut perfectam enancifcamur virtutem ; plu- rimum fecum attrahant difficuitatis non aliud velle ; & cibos omnes faftidire ob cor- absque ingenti labore fuperandz, ratio exi- ruptos hamores , unde D. Gregorius £osi], 36. n evangel. ait : Faflidio noftro tzbefai- git, ut totu nifa , fummoóque ítudio incul- turam incumbamus virtutum , omnémque yna , 8 longa inedia peslefatigamur. — Ale- xipharmacum hujus zgritudinis exercirtium usl RACHOUD AE Wi fubeamus laborem ad difficultates vincen- & eft patientie , qua mala hujus fzcüli zquo das , quz nobis obviant : de ijs fiquidem , animo fuftiaemus. Fluxa enim funt bona " qui nec'ítudiumadhibent, utvirtutes enan- temporalia ; viciffitudinibus obnoxia; hzc ciícantur , nec labores (ubeunt , res deplo- ené a(timantur ab eo tantüm »quinihili ea rata eft.— Pudor fané ; quàd pleríque non eeftimat : in eorundem ja&tura non modicum € . urent virtutum ftudia , quibus tamen fatis con(tat; animam noítram minime effe inte« eft folatium perpendere infidam eorum con. ritui obnoxiam , & tamen vix cogitant de ditionem; retinent omnia naturalem fupacie tatem ; vir probus tamerfi illa amitzat, nil pu- beatitudine zecerna , fed tantüm inter fluxa, & caduca inani cura, & folicitudine vana tat amífiffe , quia nihili fecit, quz amitti po- Occupantur. terant j nec eum externaangunt, quiangm . tangunt, . Verani de «Affeciibus Tom. HI, O o 2 OQ83. 292 Diíertatio XV. O&tavum uleus eft propenfio ad malum, tem perfunclorié hecà gula illatà damnà ; $, & pronitas voluntatis corruptz , ac vitiatae & inflidla vulnera funt recenfenda ; & qui- ad indulgendum vitijs , dixerítque propte- dem concupifcentiz inflicta vulnera adeé re- crudefcunt, ut plerumque no&turnam etiam rea ille : ANemznem fine crimine wivere , & optimum eum effe , qui minimis wrgetur, quietem nobis abripiant per illufiones fome Verüm tametíi volu tas humana , ex eo niorum 5 fiquidem sp/e fomnus ( ait Aue Lib.21.de v'/ 'quód Adam gulz indulferit , pomümque à guítinus ) qui proprie quietis nomen acce- grutt. Dei fibi à Deo prohibitum momorderit ; prona pít » quis verbis explicet ?. fape [omniorum.» ca?, l.- 1-0 vifis , quam fit inguietus , &6 quam magni fitad malum , eó quia preventa ab objectis concupifcentiz , alliciatur ad bonum dele« dicét f alJarum rerum illufionibus , quas it4 exbiber , & quodam modo exprimit ,. ut à tabile, nunquam tamen ad peccandum adi* gitur, fed fui eít juris ; cümque eidem veris eas difceruere nequeamm , animam.a gratia'Deiprafto fit, poteft femper, fi ve- miferam , fensisque perturber $ inierdiu lit, peccata declinare; cüm enim milericors veró quali nos moleítià hzecconcupifcentiz Deus fuam nobis impertiatur gratiam , ten- vulnera afficiant , inquietent fcripfit Apo- tationes, hoflísque affultus eludere lemper ftolus, Video aliam leggem $m membris meis Al Rom.z, poffumus,, fi velimus ante lapfum , imó & repugnantem legi snentis mee ,. $ capti- poít lapfum refurgere ; ideó id unicé debet vantem ene in lege peccati , qua efisumeme 1* nobis cordi effe ab omni lethali noxa cave- bris meis : infelix bomo , quis me liberas re , id' enim magis hominem devenuftat , bit de corpore mortis bujus ? adeó diré tor- & inficit , adeó ot etiam homines pravi , quebatur , ut liberari optaret à morte illa hznc oderint turpitudinem ; quam dete- per gratiam Chrifti Domini, - flantur: nemo enim eft tam profligatz con- Caterum quantum obrinuerit roboris , 29 Ícientie , cui interdum vitia fua nauíeam quantum invaluerit. concupifcentia contra £on creent , quamvis ex affuetudine jam rationis imperium , poítquam Adamus in- inolita ijsdem indulgeat. Is veré ad Deum dulfit gulz ; & quantum fint imbecilies vi- convertitur^, qui fecurim ad radicem po- resrationis ad coércendos inordinatos impe« nit, & ipfas minutiffimas vitiorum fibras tus concupifcentize teflantur decantata plu- amputat , eliminat ab anima , & propriee ries exempla Samfonis , Salomonis, & Da- memor fragilitatis omnes decdlinat fe aver- vidis , qui miferé fuccubuerunt concupie &endi à Deo occafiones, Ácentiz affultui , tametfi primus fortitudine, fecundus fapientià cateris pracelluerit ho- $. V, minibus , & tertius ad fortitudinem ; AX fapientiam etíam fanélitatem , & pictatem Qno vvetiti pomi morfu utrumque adjunxerit plané fingularem, Teítantur omnes hiftoriz , quà facrz , quà profanz portionis inferioris appetitum . concupi- referentes, plurimos tam ingenti turpiffima - fabilem , & irafcibilem |Protoparentes le- thaliter [auciórunt 5 quia Gule non, rum voluptatum conflagráífe incendío , ut ;;f quafi ad infaniam ada&li fuerint, Teílan- fugerunt oblecamenta.s. tur inlolentes libidinum adinventiones ; qui» á2i ,Erinde ac homo ex anima conftat , & bus concupifcentiz petulantia in homine P corpore , duz in eodem diftinguunes longe fuperat beftiarum libidines ; cüm tur portiones , in quarum prima , quz bruta nonnifi quibusdam anni menfibus íesse ä fuperior dicitur , viget ratio , feu intellectus, tiant fe à concupifcentia flimulari ad libi- & voluntas ; infecunda, que etiam inferior dinem ob individuorum propagationem , t audit, potentiz funtfenfitivae , tum inter- & ad proprim ípeciei confervationem nl j » Lj ne ,tumexternz , & paffiones ; & quia cüm [homines toto anni tempore fingulis f per guld peccatum in Protoparente non etiam diebus , no&ibüsque , ftimulos Íen» folüm pars fuperior pluribus fuit vulneri- tiant concupifcentie , quibus ad Venerem bus fauciata, & à Deo fummo bono fejun- jugiter provocantur, &t , in qua feparatione confiflit pracipu. Quàm veró turpe fit carni fefinere fpur. 29, um vulnus nunquam. fatis deplorandum ; j citijs coinquinari , ex eo facilé cenijcimus , verüm etiam pars inferior rebellaverit cone quia vel nudum luxuriz nomen propiá non H trafuperiorem , & fenfus omnes contra carere ignominiá edixerit Apoftolus pra. rationem per motus inordinatos eidem dif- cipiens , ut quz hujusmodi funt, nec no- íonos , quatenus petentiz fenfitiva: in bo- minentur inmobis, Hinc pudor ille, quo num delectabile pronz detrectant obfequi l etiam homines ingenui affici folent , fi fe- zatióni propenfz in bonum honeftum : & mel aliquod luxuriz peccatum ab ijsdem P t quia in hac inobedientia , ac rebellione par- commiflum alijs innotuiffe fufpicentur, Cüm tis inferioris confiftit vulnus inflictum por- g tioni infetiori . LÀ igitur rebellantis concupifcentie impetus NI ideo fupereft inquiren, peccatis przludant coércendi omninó funt , dum quale gula indulgentia intulerit dam, de & decinande in primis Deo opitulante i& num etiam portiont inferiori; in qua cum omnes occafiones, a earum fugiendum:con- Quz przefertim dentur facultates , juz di- p fortium perfonarum , quas carnis ftimulos £unrur concqpilcibilis "À iralcibilis ; fal- conijcimus poffe in nobis excitare : quód fi im lg for. . Gul deliciz fugienda,moriturz caffirati preludunt, 293 1 fortaffis cum aliquibus exeo numero, quan- diffolutum, rixis, & contentionibus fractum; . dóque ex neceffitate agendum fit;quavis ma- vitiis, ac immunditiis coinquinatum : imó jeri celeritate totum abíolvendum eít ne- gula indulgentiam fequuntur quafipediffe« gotium,& quidem vultu ad mode(tiam com- qui famuli rei familiaris profufio; auti, a« ofito, adeo ut frons quadam videatur gra. gentive diffipatio ; bonorum alienatio; pto- Zilr.zz.& vitate contracla , verba itidem proferenda lixa morborum feríes; & demum mors ipfa Lvit, Dj cap, N fine comitate, absqueaflabilitate, & omnis graviori ciborum farcina accelerata; adeo. etiam praecidenda moraj;; nimia in noflris vi- ut paucos recenfeas infirmos, quos gulaad ribus fiducia non debet nos decipere; eó quia agritudinem non pertraxerit ; paucos ante. pluribus annis uíi fuerimus confuetudine fenium mortalitare exutos ; quibus gula ad. cum Íceminacitra carnis (timulos : ea fiqui« fepulchrum viam non ftraverit; càm neque dem efít vis, & vafrities concupifcentiz, ut: latum unguemà vero aberret paroemia, quá. quod per pluresannos non przílitit, unico vulgà: plures occifi 4 gula ,. quám gladio di4 2bíolvat momento , acconfenfum extor- euntur : fí noxiis humoribus ex cibo, & po» queat: tunc periculofius ledit, cum clancus tu congeftis corpuscareat, tentari quidem Al ts lum fuas apparat infidias ;; & lethaliàs fau- y àmorbo poteít, non fubigi , & promptiis ciatcum blandiüs videtur fe gerere;ac levios: impuris.cogitationibus; vel in primo ca,. rem prgberenocendi fufpiciogem. O. rundem acceffu obfiftirur, & quidem ea ce- Ici& ibiinterdum debet timor. major. leritate , quà quis fuccenfum carbonem di» eífe, ubifub fpecie paliatze honeftatis.con- lapfum in veftes fericas excutit, ne ladantur , fuetudo inftituitur ; Mifcentur interdum. ab igne, - venenatz fenfas delectationes, quae fenfim Grave. vulnus per. gule indulgentiam 5 fine fenfu diítillantessanimique medullas le- à Protoparentibus inflidum appetitui. ira- viter pervadeutes dietim: eó rationem obnu- Ícenti quedam eftetiam zegritudo, quá ple«- bilant, mentémque praeoccupant , ut flocci,. rümque gonfolüm imperio rationis non ob«. ac nihili incipiamus facere fubrepentia peri» Íequuütur irafcentis animi | facultates : ve« , €ula in blandioribus oculorum emiffionibus; rüm quod deteriüs toto impetu infurgont : 3mollioribus verbis ultró $ citróque prolatis : contra portionem füperiorem, ac hominem imó incipit nos delectareetiam ipía conver- exagitant, rabie torquent, iracundiáinflam. Áaronisvoluptas; & cüm utrinqueres ita mant: etenim audacia in difcrimina homis fe habeat infelici labimur ruima , & per in- nes trahit, timer excruciat, fpes diverbe; ordinatam adhaz(ionem ad creaturam averti- rat, defperatio perdit , & irafcendi facultas, mur àfummo Bono, Deümque fontem vi. qu& ad hunc unicé finem conceffa fuerat hos vum reliaquimusin cifternam putidam, ac nmini, ut imperanti ratiotii, perinde.ac miles diffipatam prolapfi, Quot viri etiam vire armatus obediret; ac effet, quafi veluts uer- In öf'-ïf.; d& : tucum culturz addicti poít plures de trium. wus animii , utloquitur S, Bafilius, preben: D R phato hoíte victorias delatas incauto foemi, robur, fortitudinem , 6 conflantiam — ad ves nz, velafpeólu,vel contuetudine corruerunt? Genó gerendas juxta ditamina reite rationis; annon excremz eít dementiz tot inter ome poftquam Adam gulz indulferat arma con» nium atatum , geniiümque documenta ad. vertit fua in perniciem, non munimen partis r huc aliquid audere? Verüm ea efthumanz in homine nobilicris. pervicacie incredulitas , utnunquam cre- Quéd íi appetitus irafcens cum homi- 9at Ííe poffe cadere, nifi fe viderit interire; ne adoleverit cane rabidó peidr fzvit, farit- condita fuit à Deo mulier in adjutorium vi« que in homine, quem plerumque ad. infa. . to, fed dolo adblandientis ferpentis perfo- niam adigit, fuimet cognitione def(tituit, avi- nam Q ipfa indait hoftilem5 gulz indulfit dümqüe conftituit armorum , fanguinis, ac fuaíu ferpentis, fibi vetitum comedit po» fuppliciorum: hiac homo irà exardens fui- — mum, illüdque viro obtulit deglutiendam, met;ac proprij decorisoblitus flagratoculis, G cum pomo marito, & nobis omnibus ve- crifpatur fronte, fremit dentibus, fpumat nenum propinavit. ore , feedatur vultu, contrahitur labiis,nutat B. Cüm igitur gulz indulgentia tot mala capite, vacillat pedibus; agitatur ; brachiis, n nobis intuletit, cüm per gulam mors primó tumefcit venis, & toto corpore indecora cir« ingrefTa fitmundum , debemus à gula om- cumfertur jadlatione : videmusin homine nino cavere, quia per gulam ex nimio cibo, iracundiá eftuante minaces geítus,. complo. & potu mens hebetatur; ratio infufcatur, fas manus ; percuffum pe&tus, evulíos crines, lumen rationis obnubilatur, vires animi & fciffas etiam proptias veftres, quae omnia, proteruntur, & concupifcentia per ferculos quàmnt indigna homine ex eo facilé con- tum cupedias vegetior fá&ta , validiüs infur. jicitur; quia videatur tunchomo ipfam exue- git contra fpiritum. Per gulam mala lu« re humanitatem; & naturam induere omni rima in hominem ingrediuntur: fienim vi. ferá rabidiorem. Quüód fi foris tam foeda deris abdomini natum , & ventti. indulgen- eítimago hominis irafcentis, qualem intus tem, non menti fltudentem, hunc ftatim. de- non contrahit tunc animus turpitudinem ? prehendis excolendz virtuti minus aptum, Scio finxiffe . Poctas, Averni monftra 34* amóftupidum; ineptum, languidum, ad ve. flammas utrinque fpargentia , ignibus exz« nerem pronum, fcurrilitate, : ac loquacitate Íluaptia, ferpentibus fuccinéta, horridóque O0 ; Obü.f e» Differtado XIV. 294 ob(lrepertia mugitu: fed vix diffimilem cen, eitudinis jurárunt ei$ 2 fed pàxfut; que feo irati hominisanimum, fi ex extimo vultu pugnavit contra juftinam ; jusjurandum, coajicitur, qualis fit intus homo, — Reliqua quod nontam fidei fulcrum, quàm legisfuit vitia poffunt in habitu enutriri, & abícondi, excidium : prohibitum fiquidemerat 1fracli- ne fuam foras turpitudinem prodant: fed ira us pactum inire,ac focietatemcum Gabao- veluti erumpens flamma moraz impatiens in nitis ? ANe ineas patdumeum bominibus illa. Exodi 34« faciem exit, & qualis fitintus homo;exteriüs vum Regionum , G nihilominus populi Judi- prodit: cetera,qua in homine ftabulantur «es contra leges fancitas, contra fas, & reli- Iubf vitia certis quibusdam coércentur limitibus : gionem non folüm pa&um injerunt; focie- irz veró nihil eft inta&dtum, inacceffum nihil : tatem, & amicitiam ftabilierunt ,. fed & ju- erumpunt veluti feralesflamma exirz incen- ramentofirmárunt, Sed quidputas,zelum - dio, contumeliain proximum, detractiones, fopiviffe Judicum, contamináfle religionem, faaledicta , imà quod deterius etiam — blas- corrupifle animum , & fubornáffe ad focdus hemize contra ceelites, & Deum ipfum; & reclamantelege? Certé non aliud, qvàm in- fi alij defint , in quos fuos frangat impetus, dulgentiagulz, oblatum edile, preguftatus ) etiam contra fe ipfam excandeícit, imó & cibus: H qui babitabant inGabaon audien- T0f 9b 9« contra res ipfas inanimes, qux fuam non fen- tes cuníla, qua fecerat Jofue Tericbo, €& Hai tiunt rabiem ; cujusmodi funt veftes, quzex callidé cogitantes tulerunt fibs cibaria , per- ira (cinduntur ; calami, qui dente lacerantur; vexerdatque ad Jofue , qui tunc morabatur in vaía, quz interram dejecta franguntur ; & calira Galgala, Ifraelita fujceperunt. 3gitur appetitus irafcens eam cb vulnus fibi infli- de eibaris eorum, 0s Domini non interroga, &um ex gule indulgentia imbecillitatem QEYUunt, P contraxit, ut velàrebus nullius momenti, 36.- Legum neglexeruntobfervantiam;quia nulliisque roboris vincatur,ac foedà profter- ulz indulgentes , ferculis inhiantes oble- natur; etenim in furorem plerumque homi« éati funt cibis; & de palatifavorefervantur nemad iram pronum agit clavis, (1 januam incolumes, quidelegum precepto damnae vel ciftam ftatim non referet 5 indufium. fi bantur iniqui: quia in viris Judicibus gulae negligentiüs purgatum fuetit ; calceus fi pravaluit irritamentum, legiscorruit funda- parum unum ex pedis digitis premat, & id mentum ; :& ad poenam crimen non nocuit, genus alia;. que iram noítram licér non fene quibus ad incolumitatem Judicis palatum tiant; bilem tamen in nobis excitant, Imó favit: hinc Carthufianus in Jofue eap. p. ait : mufce ipfz fi importuniüs citcum nos vo- fufceperunt viri Ifrael de cibarüs eorum ím litent; no(trz impatientie poeuasluunt. Pu- fignum faderis ineundi y €8 fortà inde aliqus deat hominem à rebus hifce minimis vinci, comederunt , & 0s Dopint non interrozave- vel poenas exigere, quibus zquiüs effet ho, Yunt: ferculerum cupedüs, $ul dceliciis minis punire infaniam. Gabaonitz contra fancitas leges, contra re- ligionem,morésque inolitos fcedus ab Iíraeli. $ VI. tisextorferunt ; & gulaunà cum cibariis etiam leges dente contrivit; quia edulia, ac Cupedia , quibus palatum inbiat, cibaria fufceperant Judices , legum abj&ere obfervantiam; nequejuxta legts equitatem sifi à ffudice fugiantur , ac vefppantur, 05 quod bic aperit guht. indulgentie, fententiam in eos tulerunt, qui ijsdem ciba« claudit. equitatis fenten- ria attulerunt, Aperitur ad fercula deglu- t1&. tienda os ciborum inhians cupediis,fed clau- ditur zquitati , legibüsque indicentibusfene Ta eft : gule indulgentia càm Protopa- 3 tentiam , & prohibentibus fcedera cum exe rente Adamo totam infecit, perdiditque teris inire, poíteritatem : utinam etiamnum in ho- Ubi Judex guleindulget, ibi omnis 67, minibus Principibus, vitísque Praetcétis jufti- abigitur timor , quia vigor juftítie non fo- - um . Amd. EMSA dR ^ ia — 4ha. — m tiam non corrumperot : utinam fub judice lüm cibi nimietateinfringitur , verüm & po- cupedijs inhiante, guleque delicijs addiéto tüs hauftu extinguitur.Detre&laverat Moyfes Exo2,4, impun? plerumquenon delinqueret; X quem Hebrez gentis Przfecturam fufcipere,féque fccda damnant delicta, Judicisnon abfolve- excufans dixerat : Jon eredent mibi, ueque ret palatum. Non timetur juftitià acerbios audient vocem meam, fed dicent ?. mon ap- 151;1,,,;. tibus legibusarmata, quam gule deliciz ad pruir tibi Dominus. Sed interrogaviteum Juftitia freeno * - nutum pofílunt exarmare, Deus, quid ef , quod tenes in manu. tua . deftituta fobrietatisin praecepsruit, & perie refpondit : Pirga eff (feu baculuspaftoralis) clitatur , gulzque libidine paffim prottitui- dixítque Dominus: Projee eamin terram s. tur. Gabaonitz impietatis cultu, cateris Projecit, 8 ver[a eff in colubrums ita ut f* fceleratiores, proinde lege divinà fcelerum geret Moyfes. - Quód Moylfes vifo ferpente immanitate poenà mulctandicapitis, poenas é virga exiliente exhorruerit, id mirum non ä tamen evadunt , initóque cum Iíraelitis foe. eft, cüm & viri aliàs fortes. timore perculfi i Jejv4 915* dere incolumitate fruuntur ; — fecit Jo[ue hareant, horreántque, fi draconi obvient,vel t cum eis pacem, & inito federe pollicitus eff, obliquato ferpenti , & quidem propéfpecta, l quüd non occiderentur : Principésque mul- pallefcat; to; qgis non expavelcat,fimul Q ex lll: f1 fuos - - Gulz deliciz fugienda moribturæ caftitatiprxludunt, 29$ - ffi fuos videat ad pedes ferpentem atrociori« fertim cum nimio hauftu madidus ftare ne- bus intextum fpiris, rictiique truci, orísque Íciat, quamvis per ipfum ftent cateri,. hiatu minantem?fed quid? quód Pharao im- Nileft, quod vigorem iuftiti fosdius 32* paávidus ferpentem poítea fpeétet coram fe hebetet, quàm gulz. indulgentia, «um vel FTT TA | / varias obliquatumin fpiras , quem Moyfes ipfa Poétarum . commenta finxerint , Cer- nonniíi pavidis oculis, " vultüque impalle- berum tartareo in fpecu offà potuiffe fopo- Ícente, totisque corporismembris contremi. ratá cicurari," Nonmirum igitur fi vel Pa- HExodi capz7, Ícentibus vidit: Tulítque A4aron virgam co- latini adminiftri , fi deliciis addicta Aulico. ram Pbaraone, & fervmejus , qua ver[a est tum turbà virgam haud expaveat , quam ci, dn colubrum, | Vocavit autem Pbarao Sapi- bariis inhiantem, gulze indulgentem experi- entes, C maleficos. Àn non redarguenda untur, Exculpandus Moyfes, fi timuit, ideo Moytis pufillanimitas,cüm draconem timue- enim expalluit , fugítque ferpentem (ua exi- fit; quem Dharao non expavit?. quem Aulici lientem & virga, quia eum nondum voran- flocci fecerunt ? * tem viderat; cüm Pharao, ejüsque Proceres jj ao 39» Quid? quod Moyfes ferpentem fuge. omnem abegerint timorem, Draconem enim rit, licécNuminis fibi auxiliantis ope fulci« € virga formatum voracem fuerunt experti; retur? & Plíarao, ejisque adminiltri, quame & ideo non fuit ferpens, quia vorax, quia vis aule deliciis duntaxat aífueti truces fer- gule indulgens , quia cibariis inhians, Pha- pentis rictüs non expaverint? An non Pha- raoni, nec ejus Proceribus timori, fed potiüs raonis inttepida conítantia Moy(is viía'eft ludibrio, & joco, . Pierumque Judices qui puüllanimitatem redarguiffe2 At fi Deus «&teris preíunt . verbis ferociunt, afpe&tu, Moyfem felegerat, qui Pharonis pervicaciam minisque terroresincutiunt, qui tamende f frangeret; cur ferpentis expavet atroces fpi culing cibariis ftratimmitefcunt ; & cupediz ras, cum Pharao conítans, ac intrepidus fer» citius juftiriae, quàm palato infidiantur. Pul- pentis potiüs delecletur . preíentiá ? Fugit chré S.Nilus; Cjoz quisque fuam virgam pro Lib.1. de Moylesferpentem , & cüjus minaci rictu plu- jeciffet multi Dracones cirea. primum illum "!0 Metfien bl rimum haurit Pharao oble&tamenti, Quod voloebantur finuofis orbibus ? ille verà arre« fi cauíam curiofiüs inveftigemus, cur Pha. &a cervice immans biatu, non aliter , quàm 130 intrepida fronte ferpenrem coram fe fpe. ebjectos pifces cárcumquaque petitos. abfor- €tet, quem Moyies pavidus, ac pallidus ex« buit, atque ita deglutitia $u pristimam virga horruerat, eain nobis fuggerent facri In: naturam redit ; ídque tam magnificum [pe« terpretes ; quía per Moylisvirgam fumma élaculum ettamáiniquis Anims omnem «4i0nem exemit. & fipi- ejus innuitur poteftas: fiquidem per virgam Íceptrum deügnatur, & per fceptrum fum- Caai primüm virga, feu poteftas fudi- A Ue ma in Rege poteítas, ^ Id verb interfuit di- €is cibariaafpicit , cupedias appetit ferculo- Ícriminis inter ferpentem primitüs coram rum, &guiz indulget, officium exuit Judi- Íolo Moyfe juffu. INuminis évirga exilien- €is; perindeac virga Moyfis defuevitvirgam tem; & ierpentem,qui ex eadem virga Moyfis agere, & virgatunc folüm fuit, cum fercue .. formatus fuerat coram. Pharaone , 'ejüsque lum abfuit ; cüm vetó cupedijs incipit in- Palatinis ? quia (erpensqui prima vice vir, hiare, eít ludibrio, quaeantea fuerat terrori : ga erupit, gul non indulítt, fed riétu cruci adeó infavit gula indulgentia, ut non folüm utrinque videbatur minas, & neces fparge. «um primo homine toram corruperit poíte- Xe, ideóque extimuit Moyfes cüm primum fitatem, verüm & juftitiam in pofteris die- ' vidit ferpentem obliquazis intexcum fpiris, tim inficiat, conterátque, Coram Íe minaces oculos volvere. Secus Neque innocentie gula par)c'it, quam . ferpens, qui coram Pharaone , ejüsque Pala- nec in aula patitur redarguentem. Innocen- 4t. tinis & virga Moyfis exiliit patente oris hiatu tis enim, ac fanctiffimi Joannis Baptiíle mon neces, ílragésque indicavit, (ed cibariis 6^ mors in aula Herodis przcipitur, fedinter inhiavit,cümenim /Egyptiorum Magi co. convivia, inter fercula, gulà. indicente fera- ram Moy(is ferpente per «arcanas prefítigias lem necis fententiam: . Rex propter jusjuran- € fuis etiam virgis fimiles ferpentes efforma- dum , € propter fimul difcumbentes noluit Maet, &. iib vetint virga Moyfis virgas voravit Mago- puellam eontrisiare . fed miffo. fpiculatore ï; rum , corfultiffimé innuit fcriptura: proje- precepit afferri caput ejus i difeo ; fetculo- €iffe fingulos virgasfuas , quz verfze funt in rum cupediis, ex gula delicijs cum indulge- Dracones : fed devoravit virga Aaron vir- ret Herodes,pueila choreas eà duxit agilita- g* eorum,non dicit quód ferpens Aaron fer.. te, ut in proemium faltationum Rex fpopon- pentes devoraverit eorum ; fed virga Aaron derit quidquid peteret etiam regni dimi. ä n virgas eorum,ut explicaciüs poteítas denota- dium ; fed puella faltatrix impio adulterze retur Principis; cum per virgam fceptrum, genitricis fuafuJoannem Baptiftam dividi - per fceptrum potefítas indicetur , qua fi pro- maluit, quàm Regnum; pedes per. faltus in ; clivis fuerit ad devorandum , fi ferculorum fublime erexit, ut. caput innocentiffimum inhiaverit cupediis , fi gulae indulferit deli- redarguentis Joannis € collo ad pedes cade«. f ciis, timorem non ampliüs incutit, fed om- ret : in mercedem faltationum caput exegit l mem excutit pavorem ; & perízpe nonnifi Prophetz; neque aliud inter epulas expecta. ludibrio cit Princeps gule indulgens, pra- ti debuerat, quàm ut impudicitiain prz- " mium 296 : Di.fieua;io xiV, mium lenocinantis chorez intelï'itum"pete- $. Vil. od ret caftitatis : proh quàm malé tuta pudici« tia.cum gula;largiorique indulgetur hauftui? Ferculorum lnuxus ugieizdu:,quia - habent & cyathi (uos Ícopulos,in quos collifa ula ina'ulge)ztes dum ventrem implent, caítitas perit ; habent & multivoras Caryb* mentem probss. affettibus evacuant ; &5 duns des, quibus puritas naufraga mergitur. Cir. prolixius. fibi evum [pondent ,. Libi ce venefica pedum multiplici circuitu, men« tmam fibi accelerant. fam ferculorum onuftam cupediis , gule re» fertam delicijs, feralem convertit in caveamj On in alios tantüm, fed &in feipfos 41 fitque fpectaculum crudelitatis, quod convi- feviunt quotquot ferculorüm in« vium erat folemnitatis; cum primüm ebrie- hiantcupediis, quibus prolixius fibi tas fitim extinxit vini, eam accendit fan- 2vum fpondent, & libitinam fibi accelerantz guinis; & conceptam inter aras viclimam, düm enim plurium fe copia ferculotum ine nonSacerdos Numini, fed Lidtor immolat gurgitant, variisque faporatis obífoaiorum faltatricig quz cum malé dilexit, non bene famem irritant oblectamentis, ventrem im» i elegitin premium faltationis Joannem non moderatiüs onerant; non mentem tantüm integrum ; cum nunquam integritati ftu- obtundunt, ac hebetant ; (ed corpus vitiaris duerit morum , & amorum; non potuit ei- pluribus inficiunt humoribus : ex nimia enim dem non diíplicere Baptiíta integer , cujus ciborum ingurgitatione plures noxiz cone caput amputatum mercedem fecit fectae geruntur cruditates, ex quibus foeda oritue er pedes chorez. Sapere viía fuerat macies, & exundans excrementorum collue puella cum Joannem regni dimidio pratulit; vies, ac humorum peccantium congeries, pretiofior enim quocunque regno erat Chri, quibus facilé corruptis, ac inrer fe fe altere ftiProdromus ; fed inconfulta mercatrix cantibus, rixa in humano corpore oriiurs tunc mercedis fuz pretium deftruxit , cum menti.zqué, ac ventri noXia ; adeo ut in- B. dR — 4b — 4 0 a pPes^ ( S um Joannem popofcit, non ut poffideret; fed ut Ceffit carceri. buítum corporis; hiantes faporatis obloniorum delici)sïmar- perderet. tem (ibi accelerent. vindicatura fibi fpeciem capitis: mmirum 44 Experimur viros ruíticos corporis affae- noverat fe capite indigam, cujus omne in- tos laboribus , guieque neícientes. delicias genium in pedes fluxerat : miffo fpiculatore utpote modico, ac timplici contentos fera pracepit afferri caput ejua n diíco, idque ex- culo viribus effe robuttiores , corporísque pendens S. Ambrofius /ib. 3 de Virgin. ait: exercitijs aptiores : & in primava mundi Rapitur ad penam Propbeta convivali tem- atate folidiora erant humana corpora, quia ore , convtveli pracepto , quó non cuperet, fimplici cibo, & nullaarte condito innutri- vel abfolvi: perimitur gladio , caput ejus ta; medicinatuncerat parfimonia , quà non Hoc erudelitati ferculum finebanturin ftomacho malé olentes coacer- affertur in difco. debebatur, quo in[atiata epulie feritas vefce- vari cruditates; olera, & legumina, erant retur. — Ab adulteris. juflus occiditur, & à efculenta, & potumad fitim extinguendam L x " ^ diac uuaEudA a d . E u reis in judicem capital [celeria pena . con- non pincerna, fed amnis exhibebat; poíte vertitur z G 1nter epula«s , G convivia con- quam autem innumerz propemodum cibgs fummanda crudelitatis: profertur editium ; rum adinventz funt conditurz , & acceríita E à convivio ad carcerem , de carcere. ad eft coquorum caterva , etiam vefpilionum | convivium feralis flagitij circumfertur obfe- crevit numerus; cüm nil proclivius ad fepul. quium y & clauduntur lumina Prophet& non chrum iter fternat ,. quàm multiplex obíos tam mortis nece[fitate,quam borrore libidinis. 4 niorum oble&tamentum ; quo plerumque 42. Nil fane luce dignum expectari pote» licét jam extin£tam nituntur iterum fan.em rat ab hiíce ferculorum cupediis, in quibus irritare, quigule indulgent delicijs; imó & lucerna extinguitur, & impudicitia in faltus fopitam revocarte fitim novis efculentorum erigitur: quisnon dicat, affines fuis initijs itritamentis: funt enim qui non folàüm ven« effe fines; cum Baptiftavitam àchoreis au- trem implent, verüm & farciunt : & in hifce fpicatus,inter choreas claufcrit? fed cur cuim plerumque vultüs albefcentis pallor , nervoe fuum Herodeés natalem diem, feftorum hi- rümque vino madentium tremor , totiüse lariis, ferculorum deliciis ageret, ferali prz- que corporis macies accerfitam ex ciborum cepto publicam corrupit letitiam ; acfune- ingurgitatione prodit agritudinem 5 cüm reas in nece Joannis acceríivit umbras, qui« longe feedior fit macies , qua ex cruditatie bus diei illius obfcuraret ferenitatem ? an bus, quàm quz ex fame torquente, (itique quia nulla virtuti dies poteft funeftior acci- ardente oritur. dere, quàm quz nequitiz eftnatalis? nimi. Diftentus flomachus fi affuefzat. plus tum Herodes ccnz infederat, ut judex fen- 41 capere, quàm potis fit coquere,putredinem tentiam dicturus inJoannem, & quiahzcà contrahit , & imminuto calore flaccefcits Judice ferculorum cupediis inhiante effertur, imó non folüm cupediis addicti ventris foe. zquitati non potuit adícribi, fed debuittri- das contrahunt agtritudines , fed etiam bui iniquitati, feu zftuanti in pracordijs con. mentis deftituuntur. vigore, videantürque cupiicentiz, quà faltatricem deperibat propterea jugi indulgere. otio, nílque iilis puellam, magis - Gulzdelicia fugiendz; moritmt cafütaripraludunt. 297 tium, raró inipfis deprehenduntur retorti magis vblupe , quàm jacentes,leduli plumis inherere , vel furgentes, culinas frequenta- digiti articulis obrigefcentibus, capitis ver4 re: qui enim gule indulgent, faporatis- tigines , extetris humoribus fcedé congeftis ue obíoniorum ftudent «cupedijs , nonnifi oculorum nebulz, aurium f(íurditates , ac zaró folis, lunzque ortus, aftrorum fitus , zítuantis cerebri juges verminationes 5 & errantium ftellarum lucidos glohos, errorés. tamen eó proceffit hominis ingluvies,ut vo» que perenni motu absque errote reciprocan- luptatem omnibus etiam pecoribus commu, tes vigili obfervant oculo; nec aliam adeunt nem recentibus femper irritet artificijs , G 4 paleitram, quàm culinam, cujus tedolent nullajam fit gula voluptas,quam ars coquo- nidorem, & cujusreliquiz, quas fecum de- zum non corrumpat, 1 48 ferunt, funt gravedo capitis, indigeítio, eru- Imó non fufficit fi cibus coquaturnifi étatio, crapulz exhalatio, hebetudo mentis, etiam ad blandimentum oculorum plerum- nauíea ftomachi, morborum iliades, & ex il- que auroilliniatur, quafi nonliceat voluptae tes percipere naturales fine uberiori pretios lis dolores vifcera transfigentes , & ex dolo- ribus mors pramatura, graviorique impenía; neque videntur fer- 46. Pauci funt infirmi, quos gu la ad «ægr'i. cula fapere nifi inargenteis lancibus; & in« tudinem non adegerit , ut meritó dubites; fulfum qua(i creditur Sal nifi in artificiofo plurésne fuítulerit in aliena manu hoftilis aureo, argenteo , veletiam gemmeo fuerit falinario: & vinum non pluris zftimatur, gladius, an in propriacalix mero defpumans ; nuinin alieno corpore genus oinne armo- quàmaqua, nifi in Chry(tallo, inauro, vel rum, anin propria gula, & in propria ma- etiamin gemma bibatur; G quod gratisna- nu cantharus,ex quo delicias forbent , voe tura nobis conceffit, gulze luxuries addito £ántque tranteuntes, ut vel exipfae gulaad pretio faumpruofum facit; & intemperan- ftomachum trajectione di(cant , quàm fluxz, tia hebetiffimam voluptarem communem quàm momentanez fint gulae delicize , cu« pecoribus, bru:sque animantibus ftudet jus voluptas nonnií in curfu, & laptu fita nobilitare pretio, &artificio, & cum equé e(t, imó X fi continua fit, nülla ampliüs facilé fitim extingueret fluviatilis, vel fon« LU fit ; ut inde conjiciant ferculorum inhian- tana aqua utriusque manus exceptaconcavo, tes cupediis , quique nonnifigulz famulan- Cyathi comparantur ingenti fumptu aurei, H tur illecebris , quàm inepta (int obfonio- argentel, imo & gemmei, qui generofiorà rum oblectamenta verz voluptati innutri- fpumantes vino non tam (itim. extinguanty quàm gulz accendant luxariam. Certé finoa ende; praiertiam cüm aec ipíis fercula pla- €eant, ui(i dente coatrita ?. nimirum dif. hominis mente fani effec, plurimo fump:u, plicet integritas in ferculis, eó quia guitus ac labore pingere , vel fculpere ligna mox ac palati ob!tet oblectamento , & ideo in. tradenda igni, & confumenda flammis , eo teger non placet cipus demitteadus in ven- quia irritus effet previus fculptura , vel pi« éturz laboríllicó incineres folvendus: ita trem, quia morum integritas huic gulz vo- luptati affuetis difplicet, cüm fercuia. mul- nonviri eft cordati efculenta, & pocu*len'ta. cere gulam nequeaat , niíi terantur , fimül- ftatim in ftomacho corrumpenda ingenti fibi que pereant. Heu quàm vilis eít. ventris fumptu comparare. ;ï.i',l.': Íervitus, quz mentis invehit hebetudinem! Ambitiofa non eft fames, quz plerum. 43 heu quàm inexplebilis gule cupiditas! quae que ftomachum pulfat , paucis eft contenta; hominem ab homine dejicit, & pecorum in- & flatim definit , ceffátgue moleítias ad- ter greges demittit. ferre, fi cibusetiam vilioris pretij ei exhi- 47 ''ametfi modicum natura corpus prz. beatur; dilapfo momentaneo palati judicio buerit hominis vincit tamenhic vaftiffimos non fuaviüs fapit pretiofum, quàm vile: ad rum, acedaciffimorum animalium avidi- famis ftimulos fedandos parum refert, an tatem : experimur tauros corporc obe(io- panis plebeus fit; an f(ilicineus ; parvique vel res, longéque ampliores paucorum juge- intere(L, an aqua ex proximo fonte , rum impleri pafcuis ; unam [ylvam plari- amnehauriatur; an multa nive fuerit antea bus'elephantis fufficientem fuppeditare ali- refrigerata. Imó varia vini genera, & exo. moniam, quà nutriantur: & expleadz in tica Apicij condimenta: infelicis luxuriz homine gulz cüpiditati vix par efle vide- Íemper confueverunt effe tormenta ; & tur orbis univerfas , nec ei fufficere quid. ipfe Epicurus gule deliciis unicé addidhus quid volat inaére cum volucribus; innatat Íobrium victum uberioris voluptatis eratiá undis cum fquamigero grege; latet in fylvis commendat, «eó quia nil fir. tam lautum, cum apris , damisque lylveftribus; & cam quod fuperaccedens naufea ex copia exce- naturz pauca fufficiant , gulz faporatis ob- dente infipidum nonreddat:; nihil é contra 4 foniorum oble&támentis inhianti, anguítus eít tam infuave, quod fames nativo (ibi eít orbis totus: neque fibi bene contulit, condimento fapidum aequé,ac delicatüm non cüm ventrem immoderatiüs onerat ; fiqui» faciat. Corporis neceffitati quodvis modicum dem hominibus ftudio addictis temperan- f ti2 nunquam,aut raró ineít nervorum tor» füfficit, & ftimulantis famis fedandis cla- por, frontis pallor, vultüs macies, palpita- moribus, vel fruftum panis filicinei aptatur, tio membrorum fe fine intermiffione vibran, cüm luxurize gule extinguende par nihil Verani de Affebdsbus Tom. Il. P ee à Dïiïe&atïo NI a 298 4 rel effe deprehendatur: hine perfepe nón eft illius frugibus convivium fib: Inftruxére x g venter, qui efuriat; fed gula, qua obío- Comederunt. de frugibus terre , quia. cüm. Jofuetap. $i Á niorum inhiat obleclamentis ; perízpe non eflent tunc. ftrenui duces viliori contenii £0 e(t (tomachus , quifitit , fed appetritus, qui Ld cibo magis ftuduerunt neceffitati fuccurre- fa delicias in delicatioribus quarit - falernis . re, quàm appetitui indulgere : unde,mo- gulaeít, qua menfas defiderat omnibus net D. Gregorius ; Zifeamus fatiari, ne im f U exoticis oppletas obfonijs ad faftüs pompam; fumendis : alimentis / corporis . gule magis , [2i non veró corporis neceffitas ad nature (fub. quam uecefitati. ferviamus, Plus enim omil.19. in p Exechbicl, fidium ; utenim ait S. Gregorius: 4niziu concupifcentia s. quàm . neceffitas perit , & fh quandam quafi nece[fitatem patitur , quam fepe dum caruis inopta fatifacere CHTATMT, parit ; quia venter diftentus eft , & adhuc voluptas furr fit ep»itg, qua modum refeiiionis ex« m appetitus fitit, & gula ampliora cupit fet- cedit. qu cula , hauflísque vini delicatioris non ex . Quàm pauci funt,quos amor parfimo, j nature indigentiá, Íed heluationis opu- nize intra terminos continet non excedentis H lentià, —Vegetiora, ac laboribus fubeundis rcfectionis! (i aliquo fit quis nobilitatis hii aptiora erant humana corpora , cüm non- fplendore illuftris , huic jam fumptuofioa "dum exoticis hifce ciborum cupedijs affue- menía placet, non in neceffitatem inftructa, pCIl n 'þl'/f ,36, Ícerent, ut fcité Seneca ; Corpora opere, fed in ambitionem onufla ; deprehendatüt- ac vero labore durabaut $. 65 eibus. bomines que tota familia fudare ad unius ventris ex« (l excipiebat , qui nifi efurientibus — placere k plendam cdacitatem, imó mec uni palato ( «uon poterat. Itaque nibil opus erat tam demülcendo par videtur coquorum turbas zmagna Medscorum . [upellechile , nec tot fer- lort cum venatorum etiam exercitus. fylvarutm yamentis , atque pyxidibue.s. fimplex erat ex intimiores percurrant receffus : imó & ipfa j am fimplici caufa valerudoz smultos morbos mul- accerfitur pifcatorum — temeritas altiffimos £4 fercula fecerunt. W flu&tuantis pelagi petveftigantium finus ad $t Suftentandis naturz viribus ; vitæquä delicatiorem capturam pifcium : G quamvis d alendz , neceffe non eít perfcrutari profun- intemperantia inficiat quotquot cupediarum funt deliciis addicti; nobiliores tamen eà 4 dum maris, nec Íylvarum intimiores re. feediüs deturpat, quó illuftriüs fatagunt in /w ceffus penetrare, nmec flrage animalium ) véntrem onerare, neque delicatiores obfo- conítru&lis ccenis prae ceteris eminere; cum hifce nobilitatis character videatur effe nen- T niorum fapores ab extremis accerfere ter- rarum regionibus;fruges,quas nobis efurien- fía, non tam varietate mapparum confpicua, p Hinc o tibus exhibet occata tellus, fufficiunt,non ad quàm obíoniorum deliciis onufla, Dives ille Evangelicus quia purpura, & byffo d famis tantüm expulfionem , fed ad vires in- De eon[olat, gerendas robuftiores ; pulchré Seneca; Cor- induebatur aliquam daturus nobilitatis no« 1 d Ad Hd,6,9. poris exigua de(ideria funt , frigus fubmo- tam Íplendidé, & ad omnem lautitiem quo- qere vult , alimentis famem ,. a4c [itim ex tidie epulabatur: Homo quidam erat Divet, tàn Lw. id; zinguere , quidquid ultra. concups[estur, vi- qui induebatur purpurá , & byffo , €$ epulae D batur quotidie [plendidé : non enim inftrue- Yi tíjs, non ufibus in[ervit ; & tameninter ho- mines interdum notantur, qui vivunt ut batur menía tantüm ad gulz pompam, ve« L edant; non comedunt, ut vivant imo bie rümetiam ad oítentationem parabatur fu« ad perbig ; cüm ibi Lazarus Ulcerofus, & mene bunt, utevomànt ; & evomunt , ut ite- ju rum edant, & bibant renitente naturà, qua dicus contemptui fuerit ; nec vifcera affluen- Vi fo:dé deturpatur, nolentes epulas coquere; tis tum auri divitijs, tum gule deliciis fle- Vi &ere ad pietatem valüit, quinon unodun- al quas ingenti fumptu fibi comparant. taxat ore, fed tot faucibus, quot ulceribus li fzo Scimus ex hifloriarum monumentis erat faucius, micas, deteriorósque menfz W Cajum Cafarem adeó ingenti fumptu fer- expofcebat reliquias : & qua(i pannofa Lazari cula, & exotica obfonia ex pluribus. orbis Qu paupertas umbram injiceret fplendidz men- partibus fibi comparáfle, ut plurium Pro- Ííz, rejectus fuit; & Divescüm fenobilem vinciarum tributa unà coenà abfumplerit ; oftentare exambiret ; in. fuze nobilitatis az« & Cleopatram unicum ferculum exhiben- gumentum menfam quotidie jufferat fplen- dum Marco Antonio multis condivifle pa» didam apparati ; utquam necgaverat origo trimonijs. Gule quidelicijs affuefcunt, fe- claritatem , hanc fuppeditaret íplendor men« 4 dare nunquam poffunt appetitüs ardorem,& f2, utícitéaitS.Gregoriusinquiens: 444 i;- Hahil 40,15 hidropici inftar, venenum bibunt in alexi- anem gloriam quarit men[e fplendorem ,ut vi- Evangel. pharmaco : . Crefcit indulgens fibi durus bi- delicet bonorabilior cateri e[[e videatur: cüm drops, ait Horatius: quia quó plus hauftu exambiret inanem nobilitatis opinionem frigide fatagit fitim extinguere, acriüs non tantüm purpuram induit , & byffum, fed f eam acuit, accendítque lethaliüs : & fer- veftium ornatui fplendorem addidit menfz, culorum indulgens cupedijs etiam de medi. quafi fuum à ferculorum fumo nobilitatis cina segrefcit, quó enim plus affuefcit hiíce Cüm expoíceret fplendorem, plurisque faceret ü cupedijss , majores femper appetit. ejus claritatem, quàm charitatem : men- hu hr V primüm líraelite campeftria. Jerichontina fam quotidie apparatam voluit , qua patria d nccugärunc phafe «celebraturi, de telluris monij eflet exitium ; ferculis delicatioribus feferta, v /Gq!æf:delicïæ fugiendæ; mo;xrïit.utæ caftitati praludunt. 209 - i;.eferta, & rarioribus obfoniorum «upediis «cibo enim fuerunt ufi , uübique parabili , & M'""P N ;ullibi :defuturo ? ;hodie veró .nobilium; -onufta, quà cateris videretur nobilior, ac fi is eó (ic nobilior., «quó intemperantior; virorümque, àlluflrium :«cenferetur injuria w eóque illuftrior, quocongeftis in ftomacho folus parabilis cibus 3 :adeó enim funt mos 'res corrupti, adeó mens:epulis gravata ob« ferculis plenior : xEpulabarur entm quotidie fhendidà, ut cateria videretur bonotabilior : tunditur, luménque rationis infuícatur, ut Utinam luxus epularum yirtutis potiüs non virtus 'frugalitatis.dedecori-detur , acinju. irie; & intemperantiz 'turpitudo virtutis extinguetet fplendorem; '&.flagiti,j,*-vit;igue accerferet ignobilitatem. decoti, 'ac-nübilixtatis;gloriæa f4 $9, Splendidum «onftruxerat 'Rex Baltha* "Quid? quàd hoftis :tartareus Chrifto far convivium ad quod tributaria voluptatis efurienti in delerto non ;panem , fed panes omnia acceíferant elementa:exhibitura quid- 'offert? & ad diuturni jejunij.compenfatio« fh 'quid delicatioris, & palato irritando :aptio- mem, intemperantiam fraudulentus fuadet? - fis haberent; non enim foli.nece(hitati - ve. 4Dic ut lapides iffi panes fiant :2 dubius W*f"b*g &igal folvitur, fed voluprati tributum ex. de Chrifti excellentía — & virtute , «ejus hibetur; & quidem tanto -quarentium im- 'explorare ;potentiam 4atagebat, .& inde pendío, tanto difcrimine in "terrarum pe« «cognofcere , .an filius «DEI effet; : «cüur nom netrandis 'receífibus , :mariümque traJi- ipous petijt, ut lapides in homines, vel - «iendis (inibus, ut vedeantur.conviva etiam aninialia verteret « f1:excellentioris virtüue - ipíahominum pericula conare, "Omnibus 'tis cupit potentiam explorare , 'cur tam vile cüm afflueret Balthafaris convivium fercu, abjectimque gula «expoícit irritamentum , lorum delicijs , :non tamen folius gulz de- '& non potiüs preftanrioris virtutis -effes Ji&o fuit contentus Rex; factilegi] etiam &Gum? :quó enim hic eítnobilior , &6 ex« ambivit piaculum , cujus turpitudine «con- 'cellentiorem prodit.potentiam , :à qua. di«- vivium fcedavit,epularümque extinxit (plene mmanat, "Verüm quia callido :dcemoni in4 dorem , Daniel $, jPrecepit ergo jam :te- motuerat ,-virosin mundo illu(triores vene & anulentus , ut afferrentur. wafa aurea , tri potiüs indulgere , :quam.menti ftudere, argentea , qua afhortauerat Nabucbodono- feu pra(tantiori. facultate. :exerceri ; ideo for parer ejus de cemplo. ut biberent 4n eis 'exploraturus 'Chritti nobilitatem ) ac. vire RPE optimates: timirum multojam vino tutem à foia gula argumentum «expofcits madidus, ferculisque ingeltis gravatus vaía 'cüm 'enim fciret, «edacitarem teílimonium petiit aurea , 'ut facrilegio (e miferé foeda. e(fe excellentiz;ac nobilitatis, ex eo, quód ret; tametfi vino obrutus, «& temulentus, 'converteret lapides in panes , G vorax eflety adhuc fitivit, fed uc turpitudinem :ebibe. arbitrabatur exgulee voracitate;animi poffe zet facrilegi fceleris: |venter mero ditten- magnitudinem :conjicere , 'ut acuté ;notat debatur, & adhuc bibendi quarebat irri. Ls Ms Chryfologusinquiensz ;Quid e& , quàd je- Serm.13s tamenta, quz vel ex ip(is lacris vafis «exi- junante Chriflo Deitatis figua t0ta in fola Sed £ Balthafar ;jam temulentus jpanis iprovifione perquirit ?. (Quem DEI vafa exficcaverat :meníe ^tegie, cur que filium clhtinua jejung fignificatione prefen. templo erant dicata vafa «expoícit ? :cur /i t , efe DELfilium de provifioue paui, . adhuc vino madidus fitit, non potiüs vafa «ura ventris defiderat approbare, jam exficcata juffit iterum .effufo «oppleri Tametíi ex fignis potuiffct.hoftis tar- vino , cum multiplicis autumni valuiffent $7, tareus virtutem conjicere ; & excellentiam vindemias Balthafari fuppeditare? An quia ad fcelus femper pronior eftgulz, qui de- argumentari Chrifti Domini ; ejus 'tamen jejunium 'dubitationem ingefferat; có quia licijs induiget , & per fceleris turpitudi- nem ipíum obfcurat nobilivatis fplendorem, eflet contra perverfum ízculi ufum; jejue quem temperantia promovet, & temulen- nium in viris excellentioribus ; & quem ex fignis factis potuit excellentiffimum co- tia cxünguit ? gnoícere, ex inchoato; & ad plures jam dies deducto jejunio virum ingentis excele 5. V. - lentiz minimé credidit , proinde, ut ait Chryfologus de provifione pauis , de cura Adeo snmeny :qoulirgrwatä obtun- ditur ;; ejisque dumenm obtenebre[cit. 5 ventria defiderat apprabare 5 qua(i non ap- ut virtus frugalitatis detur dedecori j probetur in mundo nobilitas, quam indul- gentia gule non confirmat : idque caufz G istemperautia turpitudo virtu. waigdu 445 decori, fuit, cur tentator à Chrifto efuriente pe- tietit , ut lapides panes fierent 5 quia de cura ventris defiderat approbare excellen- $5* | Ofue:,: cxterique populi Ifraelitici Du- ces pluribus celebres victorijs ; generís- tiam mentis. Chriítus tamen 5 quia fze. «uli non accenfebatur viris , quorum nae que £loridilluftres , nonni(i fru&tus ter. r inobíonium , famísque depulíionem , bilitas ex gule voracitate proditur , fe DEI filium cibo Angelorum; ac jejunie, viriümque refe&tionem admiferunt: Come- R | gefua cap.5. oftendit. derunt, de frugibus tevra , Q azimos paues; Verani de -Affectibus Zom, 41, Pp 2 Quis 300 Düïeriatio XiV, j?. Quia ver5 nobilitatem atnbientes ube- permittuntut ingluviem,pulchré BaGïïQs Se* j tiota femper quzrunt incrementa honorum: leucienfis: De celo mama quondam Ifracli- Ora£,33» ita cüm notam nobilitatis ex gule metie ts dabatur ,. necefftati quoque donum fer- vicbat ; antur voracitate, novas femper expetunt corporis enim neceffitas. modi« j ferculorum cupedias, & licét corporis ne- cum exigebat, ideóque naturz exigentiz , ce(fitati cibi (ufficiat exiguitas , gulae cupi- viriámque reílaurationi , flomachi refe- ditati explendze nulla funt fercula paria. €ioni meníura praícribitur mannz, feu Poftquam populus Ifrael libertate donatus panis; quia natura ex fe, nifi vitium acceíle, $t é famulata exierat /Egypti, & in deferto rit gulz,exiguoe(t contenta: fecus nullaco- ; tentoria explicuiffet , ccepit de fuo conque- turnicibus capiendis quantitas . decernitur , Bxadt' 16, ri liberatore , ac Benefactore : ltznam.e quia cum coturnices non corporis neceffitati ?( yuortui effemus in terra AEgypti , quando infervirent , fed gule famularentur volu- Sed cur Jedebamus fuper ollas earntum. ptati ,. & quia gulz appetitui nulle obío- ; cüm pluries enixim concupierit populus ille niorum fufficiunt cupedize, & cupiditatis ex duro in/Egypto famulitio liberari, nunc ardor ferculis licét innumeris nunquam fa- an infami conqueritur libertate gaudens ? turatur, ideo nullus erat indulgentie , ac fervitutis jugo affuetus populus gloriam luxui gulze terminus prafcribendus, qui na« contemnit libertatis ? vitium animi proe turz ftatuitur indigentiz, cul dubio ingrati oflendit, càm fui juris Hinc etiam. Chriftus nullum obfonio- éa - "-factus liberatorem non agnofcit , ut gra- rum delicijs impofuit terminum ; cum enim tias eidem agat , fed . de ipfo conqueritur; in defetti fecederet folitudinem, turbzedue Íed non mirum, in(atiabilis enim voracita- multz fuiffent eum comitatz , eó quia vi« sïad; TA tis fructus fuerunt querele : Dabit 'Domi- derint eum. morbos depellentem, deemo- "us ve[peré carnes edere , & mane panes in nes abigentem, febres extinguentem, vilum feturitates inyuriis laceffitum beneficum Nu« cecis reftituentem , greffum claudis imper- tientem, mortuos ad vitam revocantem, ac ä men profufa largítione querulis, & calum. niatoribus obíonia impertitur: fiquidem neceffitatibus omnium profufa opitulantem fub velpere afcendit coturnix adeo multi- beneficientià, nonnifi zegré à tam munifico plex, ut caflra obtegeret ; — mané itidem beneficiorum largitore fejungi patiebanturz rofcidus imber horis antelucanis,folis pre- cümque ad quinque millia virorum exctee veniens ortum . tentoria, & caílra omnia viffet multitudo Chrifti pediffequa , cibo- l priàs imbuebat ,. eisque diurnum fuppedi- rümque premeretur inopiá; neque effent in tabat panem , quàm folis illu(trarentur ra- eremo folitudinis hofpitia , nulle tabernz , dijs ; appatebat íiquidem manna minu- neccauponz; quinque panes multiplicavit; li €1, tifimum & celo delapfum in diurnum ob- geminósque pifces impertita adeo incremen- Íonium, ut non liceret plus delapfi & coelo tavit benediclione, ut non folüm reficien« edulij colligere, quàm natura exigeret die dis populis fufficerent, veràüm & plures fu- H illa, quà mané colligebatur Exodi re. perfuerint reliquie; quas poftquam turbae * lile esi panis, quem Dominut dedit vobis ad accumbentes in deferto fuerunt exfaturatz, vefcendum. Colligat unusquisqu&lex . eo , juffit, colligi, eó quia beneficus Magifter ob- L;b" 2 pt:. quantum fuficit ad vefcendum , Gomor p -Br Íonia dilargiri , voluit, non perdere : ColJe- Jean, «. fingula capita, Mif a, * gerunt , & impleverunt. duodecim copbinos $9. Erat/Gomor brevis menfura tantum fragmentorum ex quinque pantbus bordea- capiens obfonij, quantum natura exige- €615 ; qua ]uperfacmnt bis , qui manducae t ret die una, Verüm fi ca(tra non manna verant. Pulchré notat Evangelila fuper« D tantüm, feu pane; fed etiam coturnicibus ftiteshasreliquias, fragmenta fuiffe panum; V rcfetta-erant , curtantum panis liceret ma- & non pifcium : fed fi bencficio impertitze né duntaxat fumere, quantum fufficeret ad pi benediclionis 2qué panes, ac pifces in- K diurnam corporis refectionem : & deco- crementa fubjére, cur reliquiae non fuper- türnicibus poffet quisque quantum vellet , fuerunt ex pifcibus, cum ex multiplicatis fumere ? Cur fi preícribitur quantitas panibus difcipuli duodecim expleverint co- diurni panis, cohibetürque intra limites . non carnes coturnicum eti- phinos? fi pifcis pifcem peperit , perinde 1 frugalitatis ? ac panis panem incrementavit, cur fra« am taxantur ? cum prefertim ifte ad gmenta hujus fuperfunt , & nullz inveniun- lautitiem , & gulz illicia capiantur, & pa- tuür pifcium reliquie, Recté ait Evangelifla. l nis ad neceffariam fumatur virium refectio- f Accepit panes ,. 65 diffribuit . difeumbenti. Jo49. , nem ? Si mannz, fey pani menfura ftatui- óus : cüm poltea loquens de pifcibus ad- tur, cur & coturnicibus quantitas non prz- dat, &'ex pifeibus, quantum volebant. Am ,I p« fcribitur ? n nimirum quia manna, feu pa- ideó nulle fuperfuerunt pifcium reliquiz, nis non ad appetitüs votum, non ad gule quia hujus obfonij cupedijs , accumbentes illicium;, fed ad deficientis naturze ufum, ad in deferto turbz non nature confulvére u labentiüm virium refectionem é fummo neceffitati , fed gule , & appetitüs in- coeio pluit : fecus coturnices non ad na- ; dulíere cupiditati ? — panis enim, quia Ü ture inittuntur indigentiam , íed a1d. gulg: natur& infg;yiebat indigentig no n pro ap« petitüs e [ Á Gulz delicix fugicädæ,moritu-ræfca&itati praludunt; s3or ; "itüsarbitrio , fed pro neceffitatis modo moderata obíoniorum ingeftio (tomachum uj impertitur , pifces veró , quia luxutiantis gravaverat ; noílris veró temporibus valen. gula concedebantur cupiditati , & (umebant tiória quzruntur pharmaca!, quia graviora propterea ex pi/cibus quantum wolebant , funt, quibus premimur , & opprimimur ideo nulle piícium íuperfuére reliqui , obíonia : fercula nonnift adultera , & arte quia appetituiexplendo , nulle obfoniorum corrupta guítanda exhibentur palato ? imà& videntur cupediz fufficere, & varijs mixta titillamentis inter fe fe pug- | fnonx Ót. Tametfi Numinis omnipotentia nantibus , «itiusque naturam veéfcentium - panes duntaxat ;. fed & pifces incrementáf- . expugnantibus, fet ? & plura fuperfüerint multiplicate , Cüm primüm ceepit cibus in culinis ap- 6t . annonz fragmenta , nullz tamen aucli pi- parari.non ad famis fedandos ftimulos , fed Ícium obfonij fuperfuére reliquiz, quafiin ad gula irriranduim appetitum $ varig ac« explendo appetitu INuminis potentia de- ceflerunt egritudines hucmani corporis tor- fuiflet , quz in reficienda natura (uperflus tores: ille fexcenta excogitatae conditurae entem voluit fupere(fe panis meníuram ; ad folam voluptatis ,. palatíque proritatio- voluit enim Deus panes utpote ad labentium nem, gulaque illicium , nonnifiincommoe virium reílaurationem neceflarios , & ad da fecum trahunt - L e. ferculorum enim coe naturz tefectionem requi(itos abundé fup- piam capitis gravedo confequitur , mentís 6t peditarejpifces veró quia ad famis expul(io- preffio ; naturze oppreffio , & inde dolo«' nem non Íolent accerfiti , fed ad gula ex* res , infirmitates , & mors ipfa prematus plendam cupiditatem , quz cum nullis un» fà , GL accelerata ; cüm proximior femper quam plene expleatur obíoniorum ferculis , foleat effe ventris mancipijs, ac gula in- ideo de pifcium delicijs nullz fuperfuére re- dulgentibus. GCorpora cumlabore, &fru- liquiz , cüm de panis neceffaria refectione galitate vigeant , humorum exundantià tot fuperfuerint fragmenta , qua collecta torpent ; X mens Aipfa hebe(ícit , ut notat duodecim valuerint cophinos explere : ni- D. Leo- Magnus, Quotidiano experimen- Sermex.4 — mirum Numinis providentia nullibi homi- £0 probatur pot&s fatietate aciem mentis ob- j2 jtion, mibus deeít , & quz neceffaria ad reficien- tundi, ciborum nimietate vigorem cordi be- dam naturam funt, vult etiam in defertis betari , ita utdeleflatio edendi etiam corpoe " k abundare ; non ita quz delicijs duntaxat gu* rum contraria fit [aluti. le famulantur. Natura exigentia exiguo Obíoniorum delicie , ferchlorümque. PA l] ? contenta eft obfonio ; cüm explenda appee« cupedig , quibus indulget gula, egritudi- titüs ambitioni nullae fufficiant ciborum des num funt fomenta , morborum conceptae licie, nec ferculorum copiz, €2, cula , & arma quibus Libitina nos ante. Idque caufz , cur conqueratur ; Gde- fenectam interimit, Deceflerat Dives ille leárque Clemens Alexandrinus ,, quàd ho- evangelicus, qui quotidie epulabatur fplen mines , cum paucis poffent naturz fatista" didé; decefferat,, & mendicus Lazarus ," eo cere exigentie , velinr congeltis obíonijs tamen difcrimine, ut Evangeliíta utriusque hi mortem defcribens afferat , Lazarum men- nature vires potiüis opprimere , quàm refi- cere ; aitipfe. — Multiplici nefcio , quà va- dicum nonni(i ex fpeciali decreto , ut pree» JHl f | MAZ0g.CAD.Te ná gloria frugalem , $ moderatum villum.s mium enanciíceretur pannoíz fuz pauperta« Abiureut , £5 transinarinas efcas anxió per- tis mortalitatem exuiffe 5 cum Divitem . quiraut ,. Muragnas , & Meandri angtillas , ipfe egritudines traxerint ad. fepulchrum. fj 6; &5 qurin Melo (uat,bados , && qui in Scyatbo Fallum eii , ut suoreretur mendicus . i , enugtles. Z'elori contbas ,. 68 Abidena.s mirum factum eít , feu fpecialiter flatutum; , efirea. , nec Meuars , quafunt in Ltpara.s ut mendicus non tam urgente morbo , quàm Et licét tot exotica ob- pracermitteutes, exigente merito moreretur ,' & preemio do- fonia ad unjus gulz coacerventur delicias , naretut , faclum efl , ut morereiur imendi- naturz tamen plurimum adferunt nocu- €ut , dicitur mors facta, feu Ipecialiter fta- menti , & quamvis corporis cenfeantur tuta ; cum tamen deí/cribeas Evangelifta infetvire nutritioni , corporis adverfantur mortem divitis, dicat fimpliciter , smorrmus incolumitati ; nimijs enim delicijs , gulz« efl autem & Dives, Ícilicecnon fadlum, ut que illecebris fartum corpus morbos accer- morererut , fed mortuus eít ; quia opus ífit , quibus expeditiüs fepulchrum petit : non fuit mortem accerfere Divitis ; quia . fatis erat , fi vel ipfía ciborum indigentia cum delicijs indulfifet gule , fuiffétque Jut fs mortis nobis memoriam refricaret, (ed fu- quotidié epulatus fplendidé , prematuram perflua delicatiorum efculentorum ingeftio* ipfe fibi mortem fuperfluarum ingeftione. ne proximiores ad eam accedimus. Olim cupediaram , crudísque humoribus in fto» medicina paucioribus comprehenía przcep- macho , totóque corpore ftabulantibus ac« i tis ,ideo iliadem excludebar remediorum , cerfivit. : quia natura paucis contenta nondum fuper- Dives altà nive con(epulto vino calores 6j fluis ciborum delicijs enetvata fuerat: fa- ferventioris eftatiseludebat ; varijs, diftin. tis tuncerat, fifimplici morbo fimplex oc- &isque fercalis appetitum proritabat ; ad eurreret pharmacum , quia nondum tota numerum , non fine palafira veluti n tri« umpho ab exercitu famulerum ferebantug fs fe gul& voluptas effuderat, nec tam im* * Pp j fil': -— 302 Diiïertätïo XIV, ï t fercula, | ut non tam ccena vjderetur inftrui , delicijs circumfufus perizet ; eà conditione ji quàm fcena conítrui, quàÍape mutatà locus in paradifo conftituitur voluptatum , ut fi cedebatür bellarijs , quibus veluti cataftro, ab arbore abíflineat fcientig boni , & mali Eul 16 är phe gul& claudebatur fpe&taculum, — Secus incolumis fit fervandus, & nunquam à flatu [: quia mendicus nec gule indulferat ,. nec (ti- dejiciendus felicitatist fiatautem mortiob* €0 mulos mordentis famis valuit de micis é noxius , fi gulz indulgeat ; fructüque illo K menía Divitis cadentibus coércere, non mor- vefcatur, /m quocunque die comederá excoy Genef, 2 , uT, o bi violentiá , fed proemij exigenatià & rnore morte so»orterit. Sed fuadente ferpente in- )v J" talibus eum rapuit. Fawm eff , ut more- temperantiam , & alliciente ad gula indul- al retur mendicus , quafi inter extrema inopiz gendum , fructum comedit ,. & cum fructu fe anguítias, famísque tormenta diu adhuc vi- mortem deglutivit ; quam & in pofteros xiffet ; nifi preemium ad eternam eum vo- transfudit: & ficut temperantia mors eft vi« Pl' H &prim. 124. cáffet beatitatem 5 pulchré S, Chryfologus. tiorum , & vitavirtutum 5 ita gulz indule Iu Dives vuBabat epulas , [anie pauper anbe- gentia mors eft virtutum , G vita vitiorum; di labat. Divitem fic extulit purpura ad fu- mórsque hominis: quid enim eft heluatio 5 EF;'J?, 96 r H perbiam ,. byffu ad luxum ,| unguenta ad ciborum ingeftio , ferculorum immodica in n marcorem , [ublimitas ad vuinam.s. ftomachum demiffa congeries, quàm vitios ( &6. Videbatur mendicus Lazarus fame tabi- rum vigor , virtutum languor , luxuriz nere 4 dus , inedid abíumptus, jejuno ftomacho y vus , caítitatis interitus , corporis eegritudoy [] pallidus , ut quàm citiffimé cenferetur viri, mentis hebetudo , membrorum macies , n« bus deficere, acemori; cüm é converfo Di- p/7 fidizee vitee , falutis naufragium , dolorum ves delicatioribus fartus ferculis , pretiofiori -«onceptaculum , matrix egritudinum , rae P(: inadidus vino, colore vividus, actoto cor- dix morborum omnium , & mortis acceles pore vegetus videretur mortem ipfam ride- ratio? hinc Deus, quó vitz Protoparentum MT re5cumartificiofa equé, ac fubtilis purpura confuleret, à cibo monuit, ut abílinerent ; eum ab aftibus defenderet ; & byílus con- fed cacodoemon ; quem jamdudum invidia tra hyemis algores fomentis muniret. Sed torquebat, ob tantam Protoplaítorum feli- ïä . citius Diviti epulae morbosaccerfiverunt , & citatem interra ; longéque majorem olim in fercula mortem vocárunt ; quàm mendico fa- coelo futuram, cujus ipfe poffeffione fuerat if mes,. . Putrefcebant enim in ventre Divitis deturbatus; ferpentem , animalfagax , ine Ti epulz , pugnabantcontraria inter fe fe obfo- greffüs , quo à ftatuillo deijcerentur Proto» mia, malé digerebantur , qua in gulz de- parentes felicitatis , fieréntque interitui ob. Q licias in ftomachum demittebantur ; & ex. noxij , efum ijsdem fuafit pomi vetiti ; & cum L ciborum diffidio noxia emergebant zgritu- voluptate eos fauciavit , ut loquitur S. Ba- Oraz, ge p - dines , ut velipfa vite fomenta in mortis de- filius Seleucienfis. Nimirum ut effent ho* X mines interitui obnoxij noxiam gula vo* generarent auxilia potus enim nivium friv n giditate delufus ftomachi extinguebat calo- luptatem eis Doemon fuafit,. & in ipfo cibo u rém , G piícium , aviümque discrepantia lethali vulnere eos irteremit, G genera ftomachum expugnabant; ventrém- Non eft igitur ftudiosé ciborum lauti- 68. que pregravabant , ut gula delicize plus in ties quaerenda, cüm ex ipfa nonnifi malorum Divitis [zvierint fanitatem ; quàm in mendi- congeries in homines derivet : ferculorum l co ftimuli mordentis famis, Recté igitur cupediz non vanidz tantüm funt ; fed & per- I Evangelifta mortem defcribens Lazari men- niciofze , morbos enim parturiunt , & eà W dici ait : Faflwm eff , ut moreretur mendi- majores, quó plura fubeunt ipfa incrementa; e in €u£ , quia non tam vi morbi , quàm merito- sintque propterea morbi , & omnia corpotis &( preemij mortalitatem exuit : & de Divitis incommoda voluptatis , guleque deliciarum YX morte ait: Mortuus esi autem , €9 Dives, vectigalia. David toto prolixi itineristeme H . quianon fame , fed ciborum ingeftione ; po* pore Hebraos nulla zgritudine laboráfle,fed n tüsque nimia fatietate vitam extinxit ; nec incolumes perduráfle in laboribus, quos ex W opus fuit , ut mors divitis fpeciali ftatuere- itinere fubjerant, refert. INon erat intri- P[al, 104, tur decreto, ficut mors Lazari, cumDives bubus eorum infirmus ,. feu ut expendit Eu- ciborum cupedijs ipfe (ibi mortem intulerit: thimius , aliquem eorum «grotá[fe nunquam 4| utautem vita defungeretur Mendicus , acciri traditur , & quamvis falus proficifcentis Ent ;,4. 96- ti( tnorbus nondebuerat , quia inediaipfa egri- populi fpeciali Numinis providentiz tribus t ü,!;(a 2 "J jlis, & tudines arcebat , noxiósque humores abíu- endafit; fitamen caufa naturalis, & fecun- T U mebat; ideóque ut heluo mortem oppete- da hujus incolumitatis perveftigemus , hac 'Mfïs'.' 4l fet , nullum erat ftudium fpeciale adhiben- non alia cenfetur fuiffe ; quàm in victu frugae dum , cüm edacitas ipfa vitee venenum fue- litas , in ferculis temperantia ; in gule deli* rit, & egritudinum caufa, cijs coércitio ; ut videtur , & ipfe David , * Plurimum habet cum morte affinitatis, innuere addens ; Pane celi faturavir eos * & cognatiouis gulz indulgentia, cüm fit e- Manna fÍcilicet , populo illi in deferto fapie- dacitas omnium fermé zgritudinum putidif- bat, & folo panejcorpora reficiebat , vires ex itineris labore detritas reftaurabat , & z- fimus fons,& officina; in qua dolores cudun- tur, febres zítuantes accenduntur , morbi gritudinibus obviabat : tametfi coelum iti- edita* ompes-accerrlunlmr,' Hinc ne primus homo ncvramvi tunc populo «opioías fupp Iet Gulz delicie fugienda,moriturz caftitati prludunt, 303 deviant , juflicia fubvertuntur. Mentem tetelcas, de ijsdem tatmien tantum duntaxat licebat colligere , quantum naturz diurnus evertunt fercula , nifi ab ipis mensavertatur ; Exod, 16, ufus abfumeret , & ideo fola temperantia proinde non íludiosé effe ciborum delicias omnem valuit egritudinem impedire : hinc quærendas velipfa nos voluit naturá edoce- etiam D. Paulus ut confuleret Timothei in- fe,cüm nonmfä feido fine volue:'it delicías columitati , eó quia neceflarius effet tunc omnesgüls, efcásque pretiofas concludi , ut Gemf. Eccle(ig , prae caeteris fobrietatem corüendat præclarn notat D. Chryfoftomus, i inqu. lenS? Hopjl , i $. 40 Yimoet, Efca ipfa fine tam abjecio clamat , ne fim'ut Epift, ad Sobrius effo, quafi ad !enecïam vitam protta- n d l here non valeat , qui ferculorum eft delicijs deliciarum amatores , nam nifi zl/d boc jïnu T"WW' addictus; & fuperfluorum ciborum ingeftio- def ineret , neque in. permnem corporss iO« dicam UEVIEYEHYV, etiam invicem nos lp,fOI U0a nc ftomachum imp!et , & ventrem aggravat : przcipua enim radix , ex qua in corpore hu- 9 AYOU E. Nileft ,' quód magis hominem mano omnes pullulant egritudines , ferculo- inficiat , ventrem aggtavet, mentem retune rum fi dixeriseffe indulgentiam, ac gulzavi- dat, totámquenaturam deptavet , ac adulte- ditatem, te na.que latum ünguem à vero et- ret , quàm ferculorum nimietas ; helvationi Epiff, 96, rare , non finet Seneca , qui ícribit, AMijes jui inhiant, non ftimulos famiscompelcere m/)ziwr ex aruditatibus , quam ex fame ma. fatagunt » fed brutorum intlar agunt , &X ob- £165, Inde incerti labentium pedes , &8 feme brutefícentes ventrem 1mplent, & mentem per qualis in ipfa ebrietate titubatto, Inde.» evacuant , haut fecusac prodigus ille evangee iutotaravuteso bumor admiffua , d:/t'emu:que licus , qui eupiebar implere ventrem de fil. 1 tj; quu , quas porci manducabant. venter , daum smalé affuefcir plus CAptre ) qtmm 7*« Fäï erat. Tude fuffufiolursda bilis , decolor Piures ciborum lenociniis eblandiuntue vultus , tabésque 1nfe putrefcentiumLo, corpon quod blanditijs , ac illicijs deliniturm &g. & Ferculorum varimodz conditurz , fto. magis efferatur; cateta fera blanditijs; ci- snachi nimia repletio , venttis gravedo , gulae bí exhibitione mitefcunt , ac cicurantur ; & deliciz , ægrgtudmes ; morbósque lethales hominis corpus ciborum illecebris ; quavis bumano accerfunt in corpore ; infaufté con- ferà fit nocentius, magisque fevit : fciteS ditur , quod nimía comeditur aviditate ; dum Nilusorat.de gula : Leonem; fidemulceas , ingefti ferculi fapor guftum titillat, cibi ni- eum baud varó cicurabis ; at fiventrem deli» nias truculentiorem eum vreddes. Ferze ob- mietas ftomachum gravat ; & quia , quz avi- dé lufcert fercula , coquere nequit , foedé fonij delinite delicijs feras exuunt ; fed ho« gue: corrumpit ; & corruptus cibus egritudinem minis corpus feram indüit , fevitque in ani» gignit , qui probeco&tus , vires reftauráffet, mam: huc pertiner , quod fcribit S, Ifidorus £ s- "e?æ Qtdd, FO & (anitatem attuliffet ; hmc Clemens Ale- Pelufiota. Si delicatis epulis ,64 luxu diffen- 237. xandrinus ex Annphams fententia ; fontem dere corpus tuum velis sufeus ipfum contra oninium in hominibus zgritudinum , cibo- animam armabu , Grefratiarium veddes. / 2e rum ait effe varietatem , & nimietatem : ait Ferculorum cupediz in arma vertute - Clemens : zntiphanes Ueim Medicus , vel tur ,cum in fanguinem convertuntur ; fera« 0l unam banc dicit eff? morborum caufam , ei- les belli faces fuccendunt , quando concupie borum vartetatem. Imó non folüm corpus Ícentiam incendunt ; gladios acuunt cum ledunt,ied & ment P**n,un-mumque inficiunt, €arnis ftimulos excitant $. vulnera infligunt ; nobis communes fount cum brutis ciborum cum prava defideria figunt 5 & necem infe- voluptates, qua fi nimiz fuerint, hominem runt , quando confeníum ferunt. Fugien. in brotorum cenfum referunt; & quo major da funt gulz deliciz , abjiciendz ferculorum à ciborum fuggeftione voluptas fumitur , eó cupediz , ne ipfz nos interimant, ne deglu« vehementiüs brurales motus in nobis infur« tiendam nobis exhibeant necem; avertamus gunt, nosà quovis efculentor& exceffu; ne nos efcu« Yi Hincà flatu etnam hominis deijcitur ho- lenta evertant, ut mouet Ifidorus Pelufiota, inquiens : $$ :e ad Deum abiturum effe ex - Lib. tt. JP'F- mo, fifroepum non injiciat gulz voluptati- bus: incipitenim non effe fuus, qui obíonio peclas ,. confilijs magis obtempera , gulaaue 346 Pf I non utitur , fed eorum copià abutitur : & qui rabsem extzngue voluptatum ignículos con« avidiüs cahces ficcat , propriam videtur fa* [opiens , quorum immodicus ufus. bo« Epiff. 06. tionem , mentémque exficcare , quia ut fcité tnines ad futuras flammas De d'f"l*lm- S. Laurentius Juflinianus : Ubi eff crapula , trAnsmittite Mönajr, c' räfägf EL eþsw* , inteliéius obtunditur , confilia EY £ i *e»ï; — DIS*« EH 04 H D UEDES) m E aue P eessue Ra um a r um P t — *Qz e " CO6DcO DO COCPEDCPEDEOCDOD C OO ODEDEP CR C CENGB E CECID DISSERTATIO XV.- Manuum ta&us, jocique mulierum pro- cacium occulto fafcino caftitatem tOxicant, . Is fapit, qui hac luxuriz fugit lenocinia interitui caftitatis pr:æludþmia. S. L. Adeo delicatus eft flos caflitatis , :ut' folo lemocinantis mulz'&rif taia i' lethaliter ledatur , arefcat , & corrumpatur ; ideäquefagiendq ta&qüm, . jocorámque ifcrimina, üb- Iil M |- du.virpin, I ä.ï—; " On gule tantüm inhian» amore, quocaflitas cinérefcit. Proinde ia U 1) 7 3 tis ferculorum cupedijs hoc coércendo tactáüs fenfu fumma eft cura W! à N m - N o 35 declinanda funt pericu. adhibenda , eó quia obviz ubíque nobis ve« n W n s. la5 verüm etiam tactu- niantoccafiones contrahendilethales hos af- 4- EN ] ^ d A um , jocotümque leno- flatus , & delabendi non fine detrimento ; ZA X"S ER cinantium funt difcrimi, imó & cum interitu -cafítitatis, N : » , a AO s MR CO f g m m OE d na toto nifu fugienda. 'Cenfent plerique , 'nullum ineife ho- 3. Delicatiffimus eít flos mini vehementiorem fenfum , nullum ad li« callitatis, non halitu tantüm inficitur , vifu bidinem tactu proniorem z fiquidem eft ta« marcefcit , fed etiam ta&u interimitur: li. &us, qui adhibetur inter períonas diverfi lia caítitatis pomisin hoc parianturt Gomor- fexus, quafi leno libidinis, imó & (cintilla qu& flammam excitat luxuriz , cujus ze(tu rzis, quia folo & ipfa [cinerefiunt attactu; imó adeó funt tenella, & delicata , ut mec Íflos exficcatur pudicitim ; & tametfi leve Zïz. yii quidpiam initio videatur , emergit tamen virgiü, vepreti fpineafh patiantur punctionem tefte D. Bernardo ferm. 4$. ia cant. ubi loquens séque voluptasaccendit , vegetiórque infur« de lilio ait ; Nec vel levtffmam fpiua fusti- git contra caftitatem, cujus candorem, vel - net ullatenus puntlionem floris teneritudo i tetro infufcat fumo , vel lethali corrumpit flamma. Perinde, ac praefidiarius in arce féd mox ut modicé premitur , perforatur : & fles caítitatis folo lenocinantis mulierisatta. miles ; fi Praicctus legionis liberum ei in- €&u lethaliter vulneratur , arefcit , & cor* greffum in alicujus edes permittat , illicbel- rumpitur ;. imó velleviffimà compreffione lica fuaiftrumenta gladios prefertim, fclop- j ' Mdf;b, zy.; nitor infufcatur candoris , & decor conftup- 'pum , & aliaidgenus imponit ; & tametfi ratur pulchritudinis : & quia nunquam ef* ad negotia egreffus foris videatur per cam- florefcit fecurus , ejus incolumitati confu- pos divagati , poteflate tamen intuseft, eà $ luitnatura, cüm fentibus communivit: ar« quia armorum acetvo ea in domo pofito il« lam fecit fui juris : ita voluptas vitiorum cere fiquidem fpinis manum voluit , ne tactu K devenuítaretur.: velud legione munitá, fi perfenfus animum 2. E(t ta&tus fenfuum omnium infimus ad ingrediatur , G in oculis lanceam , in au« foecem turpioris materize ,colluvionem fpur- dito galeam , in manibus fcutum potis fit citiarum proximiüs accedens , remotiüisque defigere ;; quamvis procul à corpore cen« 'Tlres enim ab animi dignitate abfcedens, featur abeffe flagitium , fcehisque volupta« fenfus D. Dregorius Nyffenus pra cateris tis; cum tamen libido fua in fenfibus illis arma fixetit , veluti in 2edium veftibulo vocat belluinos , ac pecudum proprios , Ta- &um , Guítum , Odoratum , eà quia im- non diu aberit, & intus fcelus graffabitur. 4 penfiüs volvantur in coeno turpiorum volup- Solent , qui parum funt foliciti de pu« æm 0.27' tatum , àquibus propterea fugere debemus, doris cuítodia , fenfuümque coércitione, - noníecus ac à putri, malíque olente cadave- plures pretexere excufationes neceffitudinis, re , peftiferos exhalante halitus , quibus in- confuetudinis; imó & purz, cafteque in. tentionis * LÀ fed latet fub herba virore fer« ficit, quos afficit : fi enim voluptas tactüs hominem afflaverit , hic incipit zeftu libidi- pentis venenum 3. inde enim profiliunt no- nis ardere , acfurere, Gtimpudico deperire citurae lajxitates » Íenfuum liberiores afpes US; AE "I L T Tactus;& joci cum mulieribus Exgïcüdï,ui'baüitäti cxït'ialcä;"yä; &us, incäutacdlloqdïa,äüüä!evïores; & muliere curiofo afpiceretur intuitu, & inde fequuntur tactusimpuriores,& qusedam contactu palparetur liberiori ? quia puel- hilaritudines , quibus exuto pudore tota lis voluit ede documento , quo omninà etiam deponitur verecundia : & qui rubore abftinerent à curiofa oculorum divagaeia- fuffufus ad 1olam mulierum confueverat ne, G multó magis à confuetudine cums horrere preíentiam ; nunc poft negiectam viris , manuümque contactu : tamet(iPhi- modefítiam ,jam vultu conftanti lafcivientes nees Angelus fuerit , quia tamen fpeciems oculos in nudatum foeminz pectus dirigit , affumpferat humani corporis , non paffug blandóque intus operante veneno , glifcen- fuit fe à muliere tangi , imó G ab ipía vi- te luxuriz zítu ad tactus etiam delabitur deri renuit : recufavit manibus tangi mu- impudicos, & experitur fe priüs damna liebribus, ut abfconderetur : & licet hec pad , quàm periculum fenferit : , oculus interpretatio textüs quoddam potiüs videa- enim rationis incipit fenfim (ine fenfu caliga- tur fapere Rabinorum delirium: zqué tae re , dein obczcati , pravisque cogitationi- men morum adaptatur inftru&ioni, busexagitari , G accedente confenfu totali- Magdalena poft Magiflri funera aue F* ter claudi, quo pracepsin fcelusruat anima; dax , & imperterrita /[quem jacentem non re« qua licét coelo nata, na&ta tamen luxuriz peterat in fepulchro , güzrit pet arva , & lenocinium immemor Dei, & fui, finit -fe patentes campos : fpiculo amoris faucia flamma concupi(centize comburi , & incen- pharmacum quazrit ; & qveem verus amor dio abforberi. quafivit , perfeverántia *andem invenit ; :. Flos caílitatis ex contactu, vel arefcit , & quz dolens madidis lachrymarum imbre oculis lementabatur qvzrens occifum 5 vic- de * * vel corrumpitur , cüm vel folo etiam afpe- étu contaminetur fmonente Tertulliano , qui torem de triumphata morte afpicit redivi« Zib. de^e, 4 dan. irgin, 4 it: Ormni publicatio virginis bona flupri vum , & prz gaudio gelliens;antiquo jure p4lfo est : quia oculi , fi virginem adfpiciant, fibi debita veftigia humi proftrata exambit .'4.90'3: . L eam conftuprant, sitque propterea folus a- deoículari quam tamen Chriítus non ab fpe&tus , quedam virginitatis proftitutio : ad ofculo tantüm , íed à quovis etiam tactu aípeétus fequuntur incauta colloquia, quo- exclufit. Noli tie tangere 5 nondum enim g.2 9 rum pediffequi funt geftus à modeftia aber- a(cendi ad Patrem meum , qua(i diceret 5. rantes, G plerümque etiam tactus impudi- tametfi :de vidla morte triumphos attule- ) citiam olentes; necampliüsvirgo eft , cujus rim , quia tamen nondum afcendi ad Pat, afpectus fcintillas emittunt luxurig , aures rem meum , quia adhuc terris immoror s impudicitijs confpurcantur ; & ta&tus flam- inter mortales veríor ; non finam meà mue mas impuro adjiciunt igni : neque obítat , liere tangi, quód puella nunquam fola colloquia, foleat Sed (1i Thom incredulitati , ac Difcis * o cum viris mifcere, quiautrecté D. Ambro- puli imbecillitati fulciendae tangendas nom ä Xib. 3. de fius, Deperdita estverecundia , fi puella li- negavit vulnerum cicatrices ; cur nunc vee |wirgin, beri permittantur efetlus , & prziertim ut ftigia cafto Magdalene amori , ac fincerze | $i li- ait S. Cyprianus de Habit. Virgin. denegat devotioni ? Difcipulo incredulo , 'l berius evagari virgines velint : effe euim., vel faltem ancipiti dicit, Affer manum.» J080.4 V. tunc virgines definunt , furtivo dedecore cor- tuam , & mitte in latus meum ; & telpu- : &upte ; quia fpectantium oculi liberiüseva- ens pia Magdalenz obfequia , omnem il« ganti puella decus fubfurantur caftitatis : lius arcet tacdtum ,. Noli me tangere : re- hinc etiam Chriftus virgines exclufit, qua- Ípuit pie mulieris officia , qui totius ma- -Ma:*b. 25* rum libertasei innotuerat , quásque domum nus tactum non prohibuit Diícipulo : Nid i egreífas agnoverat liberibs divagari repo* mirum etiam extra Crucis cathedrzm Ma- s fuítque propterea illis Nefcio vos. LO gifter nobilis fuos voluit edecere Difcipué Hofpitio exceperat Rahab duos explo- los , cum mulieris ta&um in corpore íuo ratores , quorum alterum unum fuiffe ex tametfi gloriofo mode(té recufaverit : quam- Angelicis choris plures cenfent Rabinorum ; diu inter homines degeret , non permifit, €ó quia ubi vulgatus textus habet : Zvens fe à muliere quantumvis pia ,' caftóque suulier viros ab[condit , in textu hebraico amore flaprante tangi : huc fpeCtant verba legitur : 4ccepit duos viros ,. €$ abfcondit S. Gregorij. OflenZitur , quód. Marias Homst, ä eum , G quia unum duntaxat ex duobus 714 Ampletii voluit eju wefiigia , quem recoge « receptis ^ exploratoribus mulier abícon. nouit , fed cur tangi non. debeat , vatio derat , inferunt alterum utpote Ángelum fe quoque additur , cum fubjungitur * Non- non exhibuiffe fpe&abilem , ut prafertim um enim afcendi 44 Patrem meum. o Rabbi Salomon apud Abulen(em , & apud quàm utile , ac neceffarium documertum t Lyram: Pbinees erat Angelus. in corpore s cum ageretur de Difripuli imbecillitate 4 h 'ädfl.,zh bumano , ideóque poterat flave coram bo- corroboranda,de illrus incredulitate corri- qninibus , 65 non videri ab eis * ideóque s LÀ genda vulnera offert totius manüs contactu non fuit abfconditus à muliere LÀ atfi Phi- palpanda, & contrectanda , quà fuisvulnes necs tametfi Angelus fpeciem affumpferat ribus infirmitati mederetur Dífcipuli : cüm humani corporis , G quidem ad omnem veró agitur de muliere etiam cafto flagrante conficti elegantiam , quid prohibuit, neà amore , & prona im terram glpieat,(:;'v-eüi-j Verani de Affeclibus Iom, I1, Q3 g 306.' Differtatio XV. ii gia exofculari catf arcet à fe , nullámque di., niü;quéd pulyétés (iné:; adic taman üt ejus permittit tadtum , prohibérque mulie- ex folo contactu aqua purz, purique pulve- rem ad fe accedere ,. ta&lümque coércet : ,pn' ris turpitudo oritur luti. — Hinc Apofítolus [ Noli me tangere , quoinde di(cerent homi- ut ab hoc nosarceret luto fcripfit. Banumq 1, 42 Co- 7 Gmi d nes ad lapfum proni, fugienda omninó effe eff bomini mulieremnon tangerez. qux verba f illecebrofa mulierum obfequia ; vitandos expendens S. Hieronymus ,acuté ad rem no- n'nt&, 7. omninó effe tactus , cüm Magifter Chriftus Te flram ea premit iz Apologia ad Pamachium, . Epift. o. d quamvisin corpore jam glorio(o, quia adhuc inquiens * 44nimadvertenda. efl Apoffoli fo inter homines verfaretur , etiam pia devota prudentia ; non. dixit , bonum &f bomin£ . gnulierjs declinaverit officia, uxorem uon babere , fed bonum eff mulie- Gmí N D FL Thome íe tangendum exhibuit , ut rem non tangeres. quafi & én tallu ejus pe- p ejus abigeret incredulitatem ;; Magdalenam riculum fit , quafi quisllam tetigerit , non.s I refpuit, ut nos doceretcaítitatem; Thomz evadat, Quia nimirum perinde eft mulie- 1j fc palpabilem exhibuit , ut illi gratiam im- rem ftimuloconcupifcentiz tangere , ac foe- pertiret , Magdalenam à fe abegit, ut nos do lapfu virtutem corrumpere caftitatis ,& animam turpilfimé feedare, i inflrueret , docerétque foemineos ta&tus fem- pet cavere ; pulchré Chryfologus ait : J//ud Noverat id pudiciffimus in JEgypto]o- Db Scm. 76. 114 üt de figura eff , boc de fexu : illud de divina. s feph , qui propterea pallium , quod laíci* gratia, boc de bumananatura, | Chrifti pu- viens mulier tetigerat , illicó dimifit , ne li ! ritasqumamvis divinitatis munita fulcimento, contagium , peflisque lethalis, quz ex Je« refurrectionis infignita immunitate , gloriae nocinantis foeminze lafcivienti manu eftluxe» r im affz&la incorruptibilitate , adhuc modeftiz rat , ferperet , & cafítitas contaminaretut , Íuffragia ad noltram quafivit eruditionem : ut fcité notat Hugo Victorinus de clauíiro a- n nima. & quó altiüs noffrz hareret memoriz, men- "A dultera vefiflit Tofeph per vaundi- W tíqueimprimeretur , etiam poft decenfum & tiam cordis , & corporis , re(juir enim ad- Capb. 4, N «rucis cathedra hoc voluit nos documentum ultera taclum , rupit fimbriam , ne. ferperet edocere ad caílitatis munimen, pudoris tu- contagium. — Quis fatis explizet , quanta & Ü telam , ac puritatis ftudium, Cimque nec mulierum coníuetudine ,ta&u , jocisque J damna enafcantur , & in quot labantur er- [ fua permiferit Chriftus à muliere veftigia exe ofculari, cavendum certé eft nonfolüm à ta« rores , qui foeminz fe lenocinijs credunt 2 at €tu corporis , carnísquz foeminez , verüm li Cecidit ipfe Apoftolorum vertex Petrus, qui etiam à rebus illis , quz proximé mulieres ftaum , ac cum muliere confortium infli- [ attingunt, G quibus funt ufui, quia etiam in tuit , fermones mifcuit , Magiítrum fuum « ipfis fomes eft libidinis , & fcintilla plerám- negavit. Et quamvis plures ab interpreti- bus hujus negationis producantur occafio- Q queexilit voluptatis, . In vefte , ornatu,chi- €Matb, 26. | ! rotheca, ftrophiolo muliebri igneus delite" nes, , illa tamen mulieris po(ttema non fuitz Ácit cupido , & ea tetigifle aduítione non fiquidem Olftiaria Petrum excepit ingredien« fi vacat ; nec ulla eft exíiccata palea , quee tem , nec dimifit , donec lapfam videret e- i igni inje&ta citiüs incendatur , quàm ex tali gredientem ; mulier Petrum interrogavit, contactu inflammetur libido ; cujus zeítu Íed quia Petrus à mulieris confortio íe non arefcit flos caftitatis ; adeó ut vel folüm te« avettit,everfam in fe fidelitatis Magiftro de- bitz vidit virtutem , & qui intrepidé contra. tigiffe puellz fdariolum moriturz fit pre- 1 fagium caftitatis. Sunt , qui afferant , ta- irruentes milites fletit ,. amputavitque nue i €las aconito carnes eosprotinus interimere, dato gladio Malchi atriculam , fcdéceci- [ qui illas deguftárunt : fed nullum efl aconi- dit , cüm primüm foeminz confortium ad, mifit: mulieris ,'qui non fugit confortiums tum ta&tu foemineo lethaliüs , & quo celeriüs 1 yigtus. corrumpatur. facilé «adit; & qui mulieris admittit cons l fuetudinem, facilé virtutis amittit pulchri. tudinem ; hinc Ambrofius loquens de lapfu E "- Petriait : Quomodo non erraret, quemintro. mifit Offiaría , iuterrogavit Offiaria , && O- n65 , Lfie; Fugiem'&: drverfrfexus contatius, f'iaria Tudsorum: nimirum fuz matris ve- ex quo Iues irrepit venerea, qua tan-. fligia prefferat hzcmulier Oftiaria ,. cüm gentes inficit , ac fudà iuter« veltigijs inhzrens Evzà ferpeatefeductas,vi- cit. rum inerroremtraxerit: fibi fidere non po- teílvir, qui mulieti fidit. 10( Ultor caftitatis omnem debet mulie- -Nulla eít in viro fortitude, tametfi in« 12$ LE L L " g m sSÜÉR. . rum familiaritatem effugere, &t ab concuffa, quam mulier non labefaclet : ex illarum fe confortio fubmovere , quia confortio , ta&tüque muliebri foeminam vir M, fimplici contactu flos arefcit pudicitie : & imitatur, & viresomnes exuit viriles, induít« quamvis pura utrinque fit intentio,caíta con« que muliebrem mollitiem:ídque velex eo co- fuetude, adhuc tamen ex contadtu turpitu- njicitur , quia Genef. 2, ubi mulier formata do oritur , quà flosinficitur caflitatis: tame L 0E — EEE . PER . . J dicitur ex viri cofta ; dicitur etiam proco- etfi decidentes é ccelo imbres puri fint : & fla repofita à Numine caro ; faperétque poft* ipfi pulveres nil qontraxerint in terra fordi- quam homo coníortium foemine enactus cft mus [ ii . EE 3 Taö"us Ts joci cum mulieribus fugfïchäi,ur caftitati cxiriales,307 : 1 :muliebremämo'llitiæem'; c&m anteacoftz fore« n ;Tas',fnonnuïlas 'adfert Plutarchus , 3inquicns 2 Suaft, can Q tituüdine, ac duritie muniretur ; moxcuüm ARA Qur nubentem attingere ignem., & aquams primüm.expertus eft homo mulieris conta- jubent ? utrum quód borum inter elementa , " l, 5dcg' 1 LE äGmg/; 3, &um , mo!litiem fenfit carnis, — Er replevit ?g'principia ec femina ,»ille«ma-:fit..: Atque * T varnem pro £a : led cur Deuscarnem retündit, slle amotis.exordium infundat , ber fubjeu h f1 duritiem extraxerat coftz ? 'ut inde difze- i ,U8 materievim? n quia Sgnis purgat, remus , virilem conflantiamin foemineam fa» & aqua expíat , debezique munda , & [anélas cilé commutari mollitiem ex mulierumcon» quanupta esi, permanere ? (ed fortaffisaquas ] fortio,pulchré Ifidorus expendens verba illa. & ignis, «enfuetudo .olim inolevit ; qu& fs Geref, w Replevit carnem pro ea , ait i. Coffá offeá praferrentur fponfis, ut vir moneretur amos erepta carnia mollinem induit Adam , 85 ex risigne aqux frigiditatem temperare , acte» Q mulierum. confuetudine uirilia conflanttiazs pefacere , & aquz frigiditate nimium.co&rce- Qa aTO dAHELUY , re iguis ardorem ?. Vel fortaffis , 'ut.nobig 13« Innumera propemodum poi 'e-:i; exeme effet documento , quódficut aqua ignem ex« pla accerfiri in hujus rei teftificationem.Prae- tinguit, fi eidem affufa fuerit ; itaex muliebrt Qa ftó pluriés decantati effent Salomon,Samfon; contactu vigor in viro opprimitur ,'& virtug l] David , &alijfexcenu , qui virili exuti for« deprimitur caftitatis ? Habet hecaqua fuos 1* !3 titudine ex confortio maülierum fcemineam flu&tus ,fuósque (copulos , ubi. amor impudi- induerunt mollitiem ; & cum mollitie viam Qs cus per lafcivientes attaCtus in fyrtes impel- fibi emollierunt ad fcediffima luxurize fcele- lit , & inbrevia, & quos tangit, eósdem infe- a rà. Quilafcivientem mulierem aqua licét - lici-obruit naufragio. — .In hisce aquis blan- immundz , acfeedé e(tuanti pariavit , & vi- :dae éavenda funt firenulz, ut non tantim oc- la rum fpongiz bibulz , nec latum unguem à. «ludantur earum cantibus aures , ut Ulyffes . C N vera deflexitfimilitudine: luxuriz fiquidem praftitit; fed oculiiidem, nefaos in blan- €orruptam , fodéque olentem aquam ebi- dientes has cantatrices intuitus dirigant, quia 21 bit , qui à muliebri non fe avertit confor- folo decipiunt , itretiüntque afpeclu., &ir- 6 ti» , bibula eft fpongia, ficcitate fi laboret, retitos blandoenecant attaéctu. — Inícopulog i aquat fitir 3 in quam fí labatur, fitim ex« per lafcivientes ractus adigit ; quos cupidi« [« tinguit, quia eam ad fatietatem bibit; nec neus afficit amor , adeó ut Fallantur , qui his« aquam tangit fpongia , quin-aliquid ebibat cc in aquis fe portum poffe appellere arbie il fHiumoris: & vir, 6 mulierem lenocinane 1 tem tangat , vix fieri potelt, quin ex tali Non aquz tantüm mul ier,St bibules ECA contactu aliquid contrahat venerez peítis , fpongie vit pariatur;fed,mulier lafciviensigni [ quá flos caítitatis corrumpatur ; fcité 5. E. haud abíimilis dicitur ,-& paleze vir: quàd: x Wþd 25» i I- phramus Syrus admonens , ut malorum , fi fimul hec duo affocientur , non poteft pa- & preefertim foeminarum confortium decli« lea non flammas fufcipere , & (icut ne palez faremus , fpongiz utitur frmilitudine £5 cinefiat , procul avertenda eft ab igne , la trallatu de mala conver[atione vitanda , ubi ita ne flos caftitatis corrumpatur , cavene $ ait: Sicurt fhongía busmidis admota fubje- dum vel maximeé eft , ne feemineo attami- petur contactu * £am buuidiatem baurit, participatques : L] quàm fit noxius tangenti 1| hiccontactus, quàm praíens, ac imminens ita guoque caruá infrmttate laborans , fi 4d carnales . acce[ferit »mulieres ,| aut mul- aperiat periculum interimende caftitatis toti le tum cum3js [ermonem mifcuerit , commune.o voluit pofteritati prodere Urfirus Preshytek l eum s damnsum partin'pd!a:äï: qui igitur $jamjam a&urus animam. Is referente S. humores laxuriz ebibere non vult Ípongie Gregorio Magno tametfi vitam trausegiffet inítar; confuecudinem;ractüsque mulierum fumma in feveritate peenitentiz , aílhiduo " lenocinantium declinet, alioquin feritiet fe virtutum ftudio , infigni csftitatis culturá y bibiffe, tamefi bibiturus non accefferit, — Bi« "& innocentiam,quam cum TaQe fuxerat in» bula fpongia vir eft ; & aqua licét corru- temeratam fervaverit , cüm in ipfo virtu- pia» acperversé olens , fcemina eft; foemi» tum gremio adoleverit, & in ipfo pietatis ; I nmï czüi neas cogitariones malé olentes , ac pudicie 'exercitio iemper vixerit. Attamen morbo tiz flórem evertentes faciléebibit, qui fce- M decumbitlethali, febris zeftuat in fanguine, gninis adhzret , qui fceminas liberius allo- — vitium contrahunt humores , putrefcunt vi- a quitur, efsque confuetudime affociatur , fcera , deftituitur ipfe viribus , mótum mentem qui timet muliebrem induere , omnem » accalorem exuit, & cum ani- [4 pe&tus exuere virile , longs à confortio fe mam jam exhalaffecrederetur ad iectum ac- mulierum avertat. u ceffit foemina ejus quondam uxor, cujusta» 18 t4. Imónon fpongis tantüm bibulg affolec &u, omhiquefamiliaritate per quadraginta vir comparari, & mulier lafciviensaqua foe« anteactos adnos abílinucrat , cüm totum [ dé olenti ; verüm etiam aqua flammas in- illud tempus nonnifi in SS. ecclefize minifte- nutrienti , habeátque propterea aqua ifta ' rijs, rerümque divinarum exercitatione ime fuum ignem , nec fuis hzc fluenta flaramis penderit : düm veró foemina explorat , afi Scimus morem olim apud Ro- Urfinus animam jam exhalaverit , & num careant. inanos fuiffe, quó puella nubens aquam ju- flatus aliquis adhuc fupereffet , veftigiám- beretur, & ignemtangere, cujusritus cau- que animae nondüm abeuntis , te:igit ut moris Verani de Affetiibus Tom. 1I, Qq2 Differtatio XV, 3c8 hj;)ris eft hominis os; atque vultüm : & li- .. TII. cét extrema agens , cum morte ipfa luctare- tur, cüm primüm mulieris tactum fen- 'tijt , toto nifu vires collegicomnes , qua CDua per eculos bauriuntur "Vene- fupererant, & pro monito falutari poftero- pata luxtrie illicia mentem [abeunt , rum menti altiüs imprimendo dixit mulieri : quam lafcivientibus implent , fedántque co« Recede mulier , recede . adbuc igniculus vi- &itationibu , que ad manus per impuros vit, paleam tolle. Nullus igitur fibi fidat, eranfeunt contaéius, omnino fugiendos , Ij, quamvis adolefcentie annos in cultuta im« ut caffitati letbaliter noxios. penderit virtutum , & quandam attigerit &tatis maturitatem, imó & fene&tz canitiem: /q Rrepitad virtutis internecionem luxurize *I8 fub hisce canitiei nivibus adhuc vivit ignicu. virus , & qua peroculos hauriuntur , lus, cui fi palea affocietur , flammam conci- venenata luxurize illicia, mentem per- t: pit, & nives ipfze liquefcunt in vetitas luxu« vadunt , quam lafcivientibus implent , fce« rig aquas. dántque cogitationibus ; móxque ex mente '70 Teítes poffent facilé adduci duoilli cor- ferpunt ad manus , qua impuros per conta« ruptiffimi fenes , qui flammas hauferunt é €tus florem radicivüs evellunt caftitatis. Ne fonte, in quo Sufanna fe meridiani fub z- venenum hocce ferpatad manus ; corrumpáts ä ftum folis opacas inter arboreslavare confue* que virtutem pudicitiz,cavendum eft, ne per verat ; cum enim probra hac non tam fene- f . oculos in lenocinantis feemina vultum figen» &utis ] quàm impurz Veneris turpiffima dos hauriatur : hoc nobis documentum dedit mancipia impudico flagrarent amore,cacüme- S. Jonannes Baptiftla, cum vindex pudicitiae que in venis ignem alerent, eümque mutuó ab hoftibus cattitatis fuerit capite damnatus , confiteri non etübefcerent , flatuerant data feu à reis Judex ultimo addictus fupplicio: & fibi occafione libidinis fuze preedam in poma- quidem inter lautiores menfz delícias, fercu- g rio Joachim venari, acinfonte expifcari , in lorum cupedias, falernorum odoratos liquo» quo Sufanna parabat corpus abluere frondi- res, ferale pronunciatur edictum, & exe- N l bus atborum , & fructicofis occultata feptis , cutioni mandatur 5 collum praciditur, ne & quamvis plena timoris caftitas foemina di- vocem illam zon licet tibi , ampliüs ejacules ligenter obíerari oflia viridarij procuraverit tur , neque impudicas pulfet , feriátque lafci- per duas , quas fecum duxerat puellas,per vientium aures: ferro amputatur Baptiíflze ca«.- pofticum dimiffas, olei , & fmegmadis affe- put , jubetürq ; adferriinter fercula, Hereges Mattb.&, rendi causá , folam cüm fe crederet ; fuzque eifo [ieulatore pracepit afferri caput ejus in tutam innocentie ; ecce duo exiliunt lenones difto : nimirum pedes impudice faltatricis ex arborum ramis,velut ex infidijs, duo fcili» caput percufferunt vindicis caítitatis : de cet viri proveétiori atate jam confedi , qui catcere ad convivium quafi ferculum mitti« — tamen fub canitiei nivibus ignes alerent , qui- tur in difco effroenis lafcivie exfaturandzs cud . , at dub . -- daomdi "CO . busSuíanna caftitasetiam in ipfo fontecine- causà , & victima caflitatis luxuriz imnio« V, refceret : ad fcelus enim perinde ac equus; latur turpitudini : z tivit in convivio', qué luxuria vinum fi« mulüsque adhinnientes integetrima matro- & fanguinem , utrum» na folicitárunt pudicitiam , blanditijs, fua- que fudit, non ad fi tim extinguendam , fed ad (zvitiem accende . fionibus , munerümque fponfione, licét mu- ndam: fed innocens Ba« lier relu&tans irritos eorum effecerit conatus: ptifta licét impavidé . L properantem expeélaret iDapniel, 15. Exclamavit magua voce Sufauna excla- mortem , flecterétq ue collum, non animum - ——3 mns5 . maverunt autem , &6 fenes adverfus eam.s z fubgladio ; oculos — tamen preffit , ne muliee n - ] fed ó quàm diverfus fuit clamor ! Sufanna rem intueretur impudicam ; ut pulchre D, clamavit, utcoelumaudiret; fed falaciffimi Ambrofius ait : Cerne oculos in "fa morte» riy, v a. fenes exclamárunt , ut vox petulca , ac lafciva 4verfentes confleiium. deliciarg ». Clau* virgia, f 9 f períonaret : inclamavit illa periclitanti cafti- duntur lumina non tam Mortís nectfft ate.s , — tati fuppetias ; conclamárunt iíti fpem om- quam borrore luxuria : nimirum caput ams nem pudicitize fervande : clamavit mulier, putatum , cui nec peccandi facultas, nec ut laboranti virtuti fuccurreretur ; fuccla- concupifcendi libertas aderat , oculos ta« fbárunt fenes, ut velocibs ad fcelus curre- men claudit, non tam violentiá ferri caflitatis cultura: , quäm ü rent , fed pravaluit genius cafti curturis con- in dpfa nece. averfatur tta hircos mutientes; clamor fervavit inno« confpecium delicia Px Incolu- "W. , tametíi neque ocus p centiam , G nequitiam prodidit, lorum illicien tes afpe&lus , nec genarum [ mis maneret caflitas, fiad vim propulfandam fucus , nec oris venuflas , neque mulie« hi fuppetias, Gtarmaà lingua, & voce peteret , ris lafcivientis blandimenta exíectum Ba« | fedideo cadit, quiaos clauditur , & oculia« k ptifte caput valerent. am pliüs allicere , periuntur , & manus etiam admoventur ad nec mentem Baptiíle obfidere , adhuc o« 9 erverse olentes contactus , quibus in fcopu- culos claudit , non üt i mminens propul« lum allifa caítitas foedum fubit nau* faret periculum ,. fed u t caílitatis accera & :Iragium, eret decorem » hobísque documento ef. - fet , i quàm fint pleni perículis ocali ,. fi ET CU Q ejus afpectus in lenocinantes — dirigantur li foem,i—, Tä&us&jdcï cum mulieribus fügiendi,ut caftitati exitiales, 309 fominas : js ipfa ;morte aver[atur. confpe- &um deliciarum, licét fuerit Baptiftaincon- arriperet ? non multiplici ;gemmu la adoles , Ícentem illuminavit, quó promptius cgcue taminarz pudicitize bonor , virtutis fplen. tiret praeftricta caftiffimze mentis acies plu- Gor, «aílitatis gloria, temperantize decus, rimo gemmarum fulgore; fed inter lafcivi« ia oculos claudit, ne venenum exaípectu mu- entis concupifcentiz ce(lus,inter Ci pridis flu- | ldieris hauziret : elauduntur lumina ait Amv. €tus,in quibus nata dicitur Venus,colloquio bro&us, zos z4m mortis neceffitate , .;gua'm rum illecebrà ítuduit juvenem flectere, m4e borraore luxuris. 1$, nüsque ta&tu in fcorulum ejus impellere caz NNon oculis tantüm luxurig contrahi« flitatermn: etenim JEgyptia firen zeftuantis tur virus, fed validiüs eciam alloquio; G con- €oncupifcentig exagitata flu&tibus vócis ille- Ola tactu,. Deperibat mulier JEgyptia eximium €ebrá Ulyffe fortiorem Jofephum pugnare, «aftitatis cultorem Jofephum,pudori perin- & expugnare fategit, Verüm aures non dc ac inconcuffo herentem fcopulo ;; utaus Ípinis (epfit,, fed flore exculta pudicitia cit« tem ejus profligaret caftitatem, & infua a« cumfepíit, ob(truxít dolefcentem vota fle&teret , non . promiffis que, ne fosminea voce Allaquearetur. . eum folicitavit, non Ípe illexit, non munes 17, ä Preemiferat mulier linguam, ut laque- ribus emollivit, unà duntaxat mulier expu« um fubderet: inermis enim foret foeminea, gnande pudicitize admovit machinam,quam pulchritudo, fi elinguis effet, manibü:que dee «asteris cebatur validiorem; verbis non au- ftitutas faces, & telaex oreeruit, qua mas fo; vocibus, non gemmis; manuum con- nu jacit ad caílitatisinternecionem.. Samío- tactu, non oculorum lenocinio aggreffa eft d ï nem expugnárunt Dalilze verba, & manus P 4 e detrectantem juvenem fuis affentiri fosdis JDi 3udiib.tes cupiditatibus: coepitcum illoblandé «onfa- xique ad eum Dalila,quomado diis quód 4145 7HO, CUA aAnimus tuus onfit mecum a? bulati , prolixiorésque mifcere (ermones, GC eimque molesla effet ei, & per multos. dies quidem diebus fíngulis,utcontinuatoaffultu; jugiter adbareret,defecit animaejus; quam tandem, quam impugnabat caítitatis arcem Dalilz pulchritudo noa valuit Samfonis pu- Gemef,sp. in jüvene, expugnaret : JHwjescemods ver- i per fingulos . dees logquebarur ,. &5 mulier guare fortitudinem , hanc mulieris eloquen. tiaexpugnavit; & victoria,que genis fuerat anclesta. erat adolefcenti, 8 :llerecufabat fiu. denegata , lingu& eít data;& captuseft Same h pr^". — Non itahebeserat /Egyptia muliet; Íon mulicbris fermonis vinculo, quem nul- tametfi coeco lippirecamore, quin pravide- lis vincite funibus nec cives potetant, nec Aatb, ret nonceffurum opibus, vel fupplicijs ju- venem, quem verborum illecebrz non fle- hoftes: fuccubuit Samfon, virésque exuit, «um gremio indormivit mulieris ? «onfoe Xiffeat, GL manuum ta&tus ad fua non indu, piti viri incaput manus injecit fcemina, & xiflent vota: juvenis enim pallium rapuit ; pet contactum unà cum capillis viribus eti» quo reluctantem ; imó & tugientem fifte-- : am privavit; jacet recalvafter Nazareus non ret caítitatem, 16, iNulla in muliere. evertendz caftitati tam ferro, quàm verbo, & manu detonfus; " fed muliebri ori, ac manui palma debetur; adolefcentum aptiora reperiuntur inílru- quà Samíon profiratus cecidit viribus de« mentaillisoris, & manuum, verborum, & flitutus, contactuum; idquefortaffis caufzfuit , cur Eaenime(tvis 'lab*ïort;m., & manuum; à Poétisomni prorius inftrumento tum cor- 1$. poris, tum potentiz deílitutus amor indu-- ut ijs vinci. poffint , etiam qui vinciri ne- Miaaus lafcivientis foeminz- vin« ceretur: nimirum lippus oculis, nudus cor. queunt, culum eftluxuriz, viucit enim, & illaqueat pore, inops veítibus, fzevus manu telo mu- nita; fed tamen elinguis nusquam fictus etiam fortiffimos, quos viribus deflituit fuit: quia Cupido poteít de triumphata ca- pulchre S. Bafiliusz: Qummdin invalida, at« De vF. j ü ftitate victoriaslegere, quamvisoculis orba- que immatura funt. ad maturalem atdum.s tus, opibus deftitatus, dummodo una ei fu- carporis membra,lex quoque peccati feriata €fl, atque ignorantiam forta]je dixerit quis- perfitlingua, quzabsque dubio inarcu ad- umbratur, & jaculis; fi loqui poffit linguá, giam aaturaliss operis ineffe membris, At G manutangere, ferire poteít, quia verba ja. ubi pubefzere ceperint , atque ad id sgmunus; culaíunt, qua manujaciuntur , quatenus 4d quodfatla funt , efo per atatem idoneas per contadtus vulnera infliguntur : hinc cu- nullum prorfus membrum est, quod cum lege magtfira nitatur, ignorantiaya ejus, ad quod pidineus amor, quamvis oculis lippus, quia tamen una ei fupereít oris petulantia, ma- effectum efl ,peccati,poffit ebtendere. Verum &5 labia norunt ad quid amantibus accomme« nüsque arrogantia, victorias (ibi fpondet: ideóque Zgyptia mulier Jofephum caftitatis data fint , ad quemufum inflitutas & mem« ftudiofum emollitura , non auro donavit, bra fingula , fexiüsque alterius membraz non minis, quam fe ipfa per naturam norunt e9 a quó eum ferrei fzculi Principem falutaret; & (imul libidinis famulum renuntiaret; non "am [i naturam illorum ignorarent,nec attum ei libertatem obtulit, ut. fuz libidinis man. quidem ip[orum , & offcium concupifcerent., cipium faceret; non purpura eum veftivit, Membra quófunt hebetiora, eó ad luxum quó celerius pudcrem exueret ; non Marga- coeco nature magiflerio avidiüs proruunt s & ritis ornavit, ut caftitatis candorem eidem arcana quadam concupifcentia iympathia, 5 j natüra 310 7:5 Difietado W i g caftitas intetimi naturz ad conta&tus manuum prohitate , ex tut, &c totà virtutum co« hors corrumpitur ? verüm & ejusmanus vin» hoc enim contactu accenditur concupifcen. tizflamma, que in foedam libidinem per- cula;funt, quibus miferé vinciuntur,;capiun- .didiffimé propagatur,nifi feftinato cauté re- türque incauti, ut fcité Sapiens: Lwfiravi: Ecclefectp zs .nutuquantócyus coérceatur, acrefutetur ; univer[a aniuo meo,ut fcirem,confideravem; R extinguendz ftatim funt flamme | lafciviee, &6 quarerem Sapientiam, 6 ut cognojcerem Y . quas alterius fexus,vel levior attactus perni- impietatem flulti ,- & evroremimprudentium, Y ciosé flabellat, ac perniciofius auget incen- & inveni amariorem morte mulierem , qua dium, quo caítitas cinerefcit , & reliqu& pe» laqueus "venatorum esi , & fagena cor ejuss reunt virtutes, Peftiferi funt alterius fexus vincula funt manusillius 5 qui placet -Deo attactus, ni caveantur peftem communicant, effugiet & illam; qui autem peccator est ca« quzeé manu ad brachium, cor, & animum pietur in illa. Verüm ubi Ecclefiaftes vocat. manus foeminze vincula ? Pincula funt manus Íerpens totum inficit hominem, & v;rtutes in ipfo corrumpunt, * illius , Paraphraftes Chaldzeus habet /gate- ig. Idque caufze;cur pudici ífima Su'fanna,f que tanus ejus [ic ut non faciat opus , & qua ficcis oculis injuftam valuit fentenuam Aquila ità exponit vinffe funt emantu ejus, x — EO AR umb uÀ —udo GzoBh 44 . ii - znr $3 audire, nonnifi madido lachrymarum imbre Sin veró quaratur, quomodo mulier vultu potuit fentire alterius fexus,vel levio- vin&tis manibus;adhuc dicatur vincula in eis rem attactum. Praerant |falaces Judices . dem habere manibus, quibus liget, acwincue fraudum, potiüis quàm legum peritiffimi * lis irretiat ; càm viné&lz ac ligate mulieris - cümque ad honeftatem, acculturam cafti- manus inidonez fint, qua alios ligare vae tatis, ftudiümque pudicitiz velata adeffet leant, ac vincire? Refpondetur taniz effe Suíanna , nein ejus venuftatem intuitus fi- foemineze manus efficaci ad viros irretiene CQv "u QT T W. . erent oculorum cateri, qui aderant: qui dos, ut vel vinctz, ac ligate ijsdem capiens F. Íedebant ut Judices furrexére , & quo ali- dis, vinciendísque habeantur perapte, quae A quid faltem luxurize blandimenti percipe- folute longé expeditiüs illaquearent; prom. »» rent, manus capiti venuftiffime mulieris ad- ptiüsque irretirent, Appofité Gregorius Davitl. t« moverant : Confurgentes autem duo Presby- 'Thaumaturgus in metaphrafi ; vizcuia fumt -Q,. 340 teri pofuerunt manus . [uae [uper capur ejus. manus mulieris. Cor enim ejus pertranfee untes irretit, at fi vel manum tantüm manuá Que flens üfpexit in calum. [ 1em Quid? quéd Sufanna v enuftiffima mue connexuertt ,non minus firicló vetinet, quam ä lier càm ducitur ad tribunal probrofiffima fí vinculis confirttlos traberer. y mortis fententiam animo intrepido, fronté- "Vincula funt, & laquei manus mulie« &3« .que ferena audit; & cüm primum resby- ris; quia per tactus viros illaqueant,qui per£ h manuales luxuriz tricas miferecapiuntur, & zeri pofuerunt. manus fuae [uper caput. ejus, " Pre cordis dolore , pectorisque anguftijs; arcliffimis vinculis mafcuius libidine victus muliebriter vincitur. ! animique afflictione tota liquetcit in lachry- Quia tactus mulie- E znas? que flens [u[pexit in celum : noverat bres laquei funt venatorum ,. nec alios dixe. cafta mulier feedam Presbyterorum intem- ris effe hos venatores, quàm cacodoemones, qui meretricio queftu compendium faciunt. perantiam , ideóque feftine flevit , lachry- mis purgatura , quas. per contactum laíci- Hinc Chryfoítomus non diffimili allegoriá vientes Presbyterorum manus maculas capiti cellam meretriciam diaboli vocat officinam,; in qua tartareus proxeneta hanc venum ex- i ámprefferant ; & quz ore hilari mortis ini- li, ij quam potuit fententiam audire, nonnifi fron- ponit infamem mercem, & afferit Cacodoee I» Ejjf, r2 Q te triftiffima, &t oculis imbre madidis la. mones mulieris meretricis eífe lenones, quia. ^ Cerintb. f chrymarum valuit impuros Presbyterorum ficut lenones meretricibus amatores concis ?* pati attactus; quó pudiciffimé denotavit , * liant; itatattareusauceps lenonis inflar plu. in fincerum illum Presbyterorum contactum res libidino(is fuggeftionibus ad fcorta per- W ei graviorem , ac acerbiorem obtigiffe, ipsá ducit ; & quemadmodum lenones cum me- retricibusinfamem folent quaftum partiri 1 injuftá, iniquà, & crudeli fzvz lapidatio- nis fententià, Unicé erat caftitatis addicta ita przedo tartareus amatorum fortunas fcors ^culture , noverat per impudicos alterius ti mercedem effe permittit ; fibi veró ani« fexus atta&us pudicitiz peítem transfundi; marum refervatfpolia, feu hominis partem. ac ferpere in perniciem, & interitum pudi- nobiliorem, quam ad ignobiliorem detrudat r locum zternis adjiciendam ctuciatibus. citie , & ideo quzxe non timuit. iniquz fen- tentie mortem fubires tota exhorruit , ex- Meritó igitur Ecclefiaítes mulierem 244 pavitque, cüm primüm prafentijt , fe ab al- * procacem; .ac lafcivientem morte vocat a» €eri us fexus manu tangi impudicä. Nulla mariorem, laqueümque venatorum:; 6&ip, Eclefenp.z ^ eftdeteriorlues, nec vírtutum peflis letha- veni amariorem morte wmulierem , qua la. ; i .J.'l 7« lior, quàm quz per tactus impudicos diffun- queus eff venatorum. — Intercateras allego« 'ditur: nonnifi pluviá purgatut lachryma- rias ea Ecclefiafte magis arrifit, qua etiam rum, qu& ex impudico contactu macula im- Ethnicis inhoc mercenario quzftu placuit z Qu X - Y hinc lena illa apudPlautum in Afinaria ait : primitur, t 2l Non folüm muliebris contactus vene- Hinc noffer quaflus aucupio fimillimus. Au- t eeps quando eencimmat areamy effundit. ci« la - pum fpafgit, peltémque communicat quà 6u T X'fa&us,öz joc;ï cum .m:ulikcrïibhs ïfügicndi , ut cafhiran cxitïaïäs. ;3!! bum, aves kj]z'æjätmt , :neæ]]ä?/l facere fum- genas meretficias notavit "Hdliko.dm.us inqui- ens: Jnevitabilem adeo, && invillam mere- 4Ptgm, qu; qgærit.[uc-rum. .-S;Pe :edunt z ]e. d'-('mþ " Q | 3uel fi fiat capte vem folvunt aucupi, . .Efca tricie pellaciatrabebat oculisz Neque enim &il mexetrix , leilus allex of , amatores aves, eft explicatu facile, -quot hác fagenà quam af. INeque alió tendunt retia, quaefoemi- mulier in fraudem , & deceptionem jacit vi, 'na lenotcinijs-extendit, quàm.ad incautosit» Trorum, capiantur. Muliercümelegantiüs zetiendos viros;neque credas fagenas diaboli fe-ornat;tetia jacit, infidias tendit, ftruitqué aliaseffe , quàm procaces mulieres , :qua in laqueos fpectatoribus ; huc pertinet, quód luxuriz aftuantibus fluCtibus homines per. fcripfitlfidorus Pelufiota ?. 2Mulser ornandé Liba.Epif. inde acmutos pifces trahere , & irretiread- «orporis nimis ftudiofa , .atque.oh eamcau- 289. atuntur. Non unàtamencontentaeft.mu. jam-in forum fe conferenss aut per fenefiras . profpiciens , ut jwvenes. irretiat 5 etiamfi & lieris fagena praedá;omnes enimcomprehen. 4lete adnititur, & inid.unum intenta -e(t, ut conatu fuo excidat,itamen perinde,ac fi eos. «:obvios quosque .expi*fcetür,*rapiätque : IPul^ arretyl[et condemnatur , id enimonmne quod &hré Hugo Carenfis expendens verba Eccle- sn ipfius poteflate «erat , effecit,ut qua & ve- t fiaftze: Invweni amariorem morte smulierem, -enum mi[cuerit , & retia«expanderit , la« .queásque omni fHudiosac diligentia fl atuerite qua laqueus eft -wnagäomm ait: 'fagena:cor «jus, quia omnes .capit magnos , & parvos utinam à fuperfluo hoc ornatu:avocarentut, Ezecb, 46. :€xpofuifli fornicationem tuam o- :quze ftudiofiüs-fe mulieres.ornant,& uciliori spni tranfeunti ,-ut-ejus fieres , ideo.autem s 'virtutum ftuderent-ornatui ? .ex ornatu ves | dicit : fagena cor ejus, G non ip[ay quia ftium nullus carpiturfructus,nifrqui in come 4modum :cedit «cacodoemonis: illicia «enim fieut fagena totum , fluvium -occuipat, ut nul- 4us pifcis -effugzat 3 (ie .cor mulieris itotum 'funt tartarei aucupis ornatus, .q uimülicr.em Vicum , «el civitatem , -vel Regionem , n «elegantiüs exornant. qua babitat ,'occupat., omnésque capit voe. iNon:tamen 'omnis femper damnandus - eft muliebrisornatus, cüm etiam Eflher ele. duntates & defiderio.: & licermulti effugianr :;En .gantiam forma fibi arte conciliaverit, & to» , spfam , nullus itamen efugit«cor ejus. quàm laxé, quàm longé, latéque in aliorum 'tius Jud2orum gentis falutem invexerit : fed perniciem hzc porrigitur fagena ; :en quàm ds datur ornatus.probro ,quo procax fcemi. apta eft mulierunapluribus perdendis viris; 'na utitur viris illaqueandis , minusque.cau» Squidem experimento fatis deprehendimus, 'tis irretiendis; «quo ;pacto fornicaria, .ac fe- 'tox Jezabel.oculos ;pinxit, vultimque finxit ánnumeros propemodum 'viros 'unius:dun- D taxat mulieris «captos pulchritudine, predas -adfcititià Jarvatum elegantià; virienim.ad «effiffe ftigiz :paludis pifcatoris , in cujus fa- '«oncupifcentiz illicia 'proni fuperfluis hifce mulierum illaqueantur «ornamentis ? 'nimie genam mutorum 'inftar piícium conftat ir» xetitos cecidiíffe. 'Tum-ornant fe procacesmulieres. quà amae 16. fios onerent;fi tamenornatus furt; quianie — E(tmuler fagena laxé Veneris «expor- xe&ta in undis , 'ubi -&(tuante concupiícentia mam devenuftant., & corporis membra vel mens fluétuat viri finentis foemineis fe ille- 'vulnerant, vel.premunt; vel illaqueant;ut in- €cbrisirretiri : eft mulierfagena inhominum 'torquebatin muliebrem ornatum S/Ambrof, «apturam laxe exporrecta : nec alium cre- lib..1.:devirgin. inquiens? :Cerze Tacere val- eribus auresydeprül[a-enere enfera ceruites, das piícatorem :effe , qui hac :utitur 'fagená, - Loc, eit, iquàm cacodosmonem,;ut notat Hugo Caren- :0n funt allevamenta penarum 5 fed diferi - J Ef!'/fo f | 3uina metallorum. aHinc Catena fis inquiens: Sagena 'etiem :Diaboli e[) cor 'quos ,d Coriths amulieras , quia. "voluntate , & defiderio om- conftringityinde pedem compes includit,. .Ni- 9 - wes-c4pit. ldque de corde intelligitur fce. ibil vefert auro.corpus onueretur , an ferroz verus-ornatus.non ab auri mutüatur .fulgo- minz impudice, ac lenocinantis, cujusetiam vellimenta in fetia aptantur viris irtetiendis. ze,nec à gemmarum fplendote,fed ex virtue : t itumculturáà,ex ftudio prafertim :caftitatis z monenim purpura., «qua «corporis 'obtegit $ IV. menibra quidquam animo adjicitornamentig neque fplendentesgemma auronupta quid- Ornatus ;þromcz': anulteris *-z)i)foi- «quam pariunt:decoris, 'quo mens ornatiüs devenujlat , && ideofugiendus, quia la- queus eit , quo Auceps tartareus viros illuce(cat ; ;verusanimi'ornatus is eft, qui & wirtute nafcitur ; 'cervices nonauro funt in« Adnititur capere , fuique juris ii f^cere. clinande,fed Chrifto;jnongemmz frontem, & caput illuminent; fed virtutes in mente at | 327. &T On abs re huc accerfitut, quod Cz- fplendeant; non purpura corpus tegat, fed Lib. , «. 7. €haritas animum informet. AMdemsnersut farius refert; facerdotem quendam Wif g. ad vidiffe doemones.fuper defluentem snulieres aic S. Paulinus effe fe filias illiu filj Severeme cujusdam Matronz fimbriam confidentes,& Regisscujus gloriaomnie abintuseft, — Intellz- mox faltitantes : quia foemineis delectan- guant, eur idllas efpoflolus prolixiori capitie tur doemones veítimentis , ac muliebri or- velamento tegi jufferit. — Propter dngelos in- ïï natu, laciniisque , quibus utuntur ad viros quit: illos videlicet ad feduitionem paratos, de quibus fancti judicabunt, — i entm petg, Aninus cautos illaqueandos, — Has tetiam] Ía« lantius L] N 2L2 Diffetatio XV, - Iantiz'd Infrmiora vafa perteutant : Procax mulier, cum blando ocülofum 324 luber Evam aggreffus est,- ]ïcuf £0. afpeétu, ac lenocinante verborum fuco fru- 2 9. Eíle fuperfluum hunc mulierum orna. ftra negotium pertraclaverit libidinis, tactu tum Domonum laqueos,quibus non tantüm perficere confidenter adnititur exiftimans fce« viros irretiunt, verüm etiam fe ipfas illa- mineas manus vincula effe , quibus conítri- queunt;fiüntque vel nolentes preeda tartarei &tum adolefcentem non folüm ad fe trahe» aucupis ex eo conjicitur; quiave] in ipfo ret; fed &in fua flecteret vota: fcité. Bafi- ornatu cacutientes poenas eligunt , quas fi liusSeleucienfis: Apprebensa laciniá mulier faperent;potiüs fugerent; Cervix enim pre- manus $n adalefcentem. injecit avmatas libi- mitur, oneratur potiüs quàm ornetur caput dine, & nonnullis interje&is fubdit: 7ofepb 7 multo auri pondere; gravatur pectus torti tenacibus manibus vetentam permutens ves. E metalli poenis; impeditur inceffus, calceorum fiem. libidinie effugit. an[famz — apprehendi preffurá;premuntur vinculis foemora; brac- vefte potoit, fed animo comprehendi non Guj i 1 chia aureis catenulis multiplici gemma ad potuit, imó ne venenum & manibus laícivi,, 4 vanitatis famulitium fplehdentibus vinciun- entis foeminz in vefles delapfum per conta- tur ,' & fingula cor potis mcmbra proprià fe &um fufiüs dilataretur, ne contagium ultee . damnant fententiá, 3Qv riüs ferperet, relicto in manu adulterz pal. Quéd fi vel adícititià veftium elegan: lio volucre citiüs aufugit , timuit enim ne tià mulier procax viros illaqueat,quantó ma« fi diutiüs moraretur per manus adultera li« gis, fi manusadhibuerit, tactüsque exhibuee« bidinis incentiva tranfirent ad florem infi« rit impudicos, funt enim hujusmodi effree-- ciendum excultz caítitatis , ideóque maluit nate luxurie tactüs venena , quibus totus veftem exuere; & omnem excuterc infeclioe ä corrumpitur virtutum apparatus , imó arma nis fufpicionem. | hs 33 r funt tartarei hoftis, quibus in humanum ge- Verüm càm vidiffet mulier adolefcen- d)b nus de(zvit : quemadmodum continentia, tis pallium folius deceptionis, & contemprus i ac pudicitia in ipfo mundi exordio foecunda fpolium effe,fucclamans , familíam evocats fuit radix, ex qua germinavit tota felicitas & Gattentatüm à Jofepho. turpi fuadela ítu. «clo in terras derivata; ita cüm primüm prum mentitur ; J argumentum ergo fidei Genes.39, . 16. tetigit Eva exhibitum fibi àÀcolubro pomum; retentum. pallium offendit marito, qui nimiá fibíque à Numine inhibitám , contactus fce- du&tus credulitate promeritam ab adultera i- minz initium fuit deperditz felicitatis, & ram in caflitatis cultorem Jofephum totam : morti viam adaperuit, Quód fi contactus accendit: quá fuper re miratur Bafilius Se. ' procacis mulieris in virum extendatur eum. leucienfis , nec fatis admiratur, quód cüm t ENME perimit, càm premit; quia humana natura adultera pallium impudic contactum often- cum obícoenis dedecoroíz libidinis infervit derct, ac in manu fua retentum , argumens voluptatibus;in fe ipfam infanit , fevitque; tum fecetit fuze inferenda pudicitie , cum & perinde ac pifces, & aves fallaci capiun- potiüs fe tactionis peftifero contagio intem-- 1 tur oblectatione, ita homines tattu alterius perantem demonftraret? fi enim mulier vio« DT fexus fimul oble&antur, Gpeítem contta- / lenta manu pallium rapuit , veftémque deti- hunt, quà caftitas perimitur. 31. nuit,S& adolefcens aufugit ; an non fugaipfa Allicit ad hos tactus praefertim venu- renifum probat adoleícentis,, fi ipfum manu ftas faciei ab hac enim fenferat /Egyptia mu- detinere non potuit ; quin fugeret; argue lier fe allici; cum impudicas manus iniecit in mento id fané eft nil, quod caflitati noxium ! 5(;22[. $5« adolefcentem caftitatis cultorem : Erz£ 49s effct, à foemina petiiffe , quam fuga delufit : zem Jofepb pulcbra facie, €$ venuflus, &ap- duisi,, Ícité Bafilius Seleucienfis Phiilofopha tur; J Orat, $, prehenfalacinia veftimenti ejus intra do. la inquit veffem offentaus fidem fac ito *Oinb mum remotis atbitris Joíephum aggredicur expetlatam maledicentiam ! O infantam lafciviens hera, & in caftitatis palzítra . in- barbaricam ! cum p4llj, quo manus accufan- ducitur luctator adolefcens. ea conditione, t , fit gestatrix, lingue acculantí creditur, &tate, ac forma, quz temperantiam prodit, an non fatuitas potiüs arguitur viri , .quam & violentià facilé capitur voluptatis.. Quis impuritas redarguatur fugientis adoiefcen- recenfeat; in hoc conflictu provocatrices !e. tis? Annoninfania fuit fidem linguz potiüs nocinantis mulieris artes, fucos verborum, procacis mulieris , quàm pallio: impudica £5 — 039 — u — u ern3 o ZRAàe d&e—— " 9A — E dusan — dÉ A pellaciam oculorum, manuum, vorisque mo- manu intemperanter , ac violenterarr epto, p Ls tus, quibusilla fpeciofi adolefcentis tempe- retentóque adhibere ? An non mals ] ibidi« f rantiam prdari, & caflitatem cortumpere nem lingua expiat , quam manus accufat2 llidm, Íperaret? injecit priüs lafciviens hera fuos Quomodo pudica ea mulier, que impudicé in adalefcentem oculos?. hicautem blandum fugientis adolefcentis pallium oculotum ictum conftanter fevero refutavit atripuit ; de- ünuitque , ut gnà cum vefle predam (uz renutu. ' Sed cüm expugnandz adolefcentis ä cupiditatis etiam Jofephum efficerec ? caftitati minüs aptos cenferet oculosin fup- Àn non pudicus, ac egregius caftitatis )5 Pi Genef. 89 petias manus accerfivit : Er zlla apprebensá Í g- 125 cultor cenfendus erat J ofeph, qui vel ipfum laciniá veflimenti ejus diceret : Dormi me- pallium reliquit, q uia intemperanter ta. d £um , qui relillo iu m H » anu ejus pallio fugityts étum à lafcivientis feemi n impudica manü? H egr *W* '-4 farat. ns Ícilicet ex tali conta eu contagium COn. i d f Waheret Ta£tus, & joci cum mulieribus fugiendi, ut caffitau exitiales, 315 AE traheret, quo excultus caítitatis flos peri- tur; victus polítea ex foeminz Lconfo»:rtäa clitaretur. Si vim voluiffet mulieri infetre, / feedé profternitur: cüm Samíon amore ad« mon pallium reliquiffet ; fed cum pallio urgeretur infidz mulieris , fraudulentas in- manííffet. Verüm deluíz , ac contempta ter delicias , captiofásque adulationes; illi« foeminz vox impudenter mendax adnixa eít ienti, petentíque mulieri fecretum anvincie Joiephi detrahere caflitati , càm manusnon bbilis fuze adaperuit fortitudinis. saluerint ejus attingere corpus. "$ed per- :Sed ftatim adigitur incautz referatioe 36, * r t verfa fuit viri credulitas, cümfidem :pra- nis poenas dare; urget infida mulier virum, Íliterit linguz impudicae, quam negaverat . quem allicit.ad.caput in fuum gremium de- pallio caftitatem adolefcentis loquenti , licét clinandum ; fomnümque :capiendum ; fed A &acit&, :ac atteflanti. Profe&to vel:ex.eo fomno fopitum non vefle, (fed fortitudine li exuit,, -refciffis forcipe capillis , & in. ho- &ommendatur Jofephi.cáflitas , cüm :non folàm impudice fcminz :obfcoena verba ftium poteítatem «devenit vin&tus , vi&tus, la -Gm?jc. 39« -decapillatus., :oculísque.orbatus : Dormire 7udic.16, excufferit t Er zla apprebensa laciniá wefli- Tl menti ejus diceret.; Dormimecum.z; verüm - um fecit fuper genwa fua ,'€ n fimu fuo o 7 49* , etiam cüm verbis obíccenis lafcivientis mu. &liuare .caput , "uocautque tonforem , €5 rA« " fit feptem .crines ejus , &6 .capit abigere eums Jieris pallium proprium excuífit, :reliquit- «que, quia lafcivé attactum : .quia :nimirum & à fe-repellere. /5.,9." Samfon, :qui nonfclüm leoni5 verüm etiam de pro» £imtit,:ne à vefte .ab impudica mulieris :rugienti obítitic 3manu attacta quidquam ferperet, quod :no. ftrata fera gloriofum attulit triumphum; ex :xium .eífet caílitati, foeminae «enim .conta- :attactu foeminz :ex eo , quàd fuper 2jus ge« , mua-caput teclinaverit ; :unà cum taólu , ca« «&us libidinis eftilaqueus :: ipulchré S. Am- Lib.' .de Pæ- lbrofius: Vidit /bunc femina .ignem Jofcpb, ipitísque inclinatione cecidit à priftina forti^ H itudine : & inferviens libidini faemineis fe EM quando eum adalteri cupida-mulier allocuta ; vll : vwoluit .eum -capere fermone. mifit la. àimmiícens jocis:oculosperdit, incarcerem quéos Aabiorum fuorum:s fed pudicum -ui -detruditur , :ac brutorumlaboreteritur,moe lequein girum.agendz adignominig im- um ligare non poruit, - .Solvit enm vineu. C0 da mulseris vox ;pudoris ,. fermo. grauitatis, «creméntum .adjicitur ; 'certé utilius ei fuit V, 1. ä dbabena cautele , fidei cufiodia, .castimonia ugientem incutriffe leonem , :quàm Jenocie nantis foeminz blandam incidifie in. Jibidi- difciplina. Capere igitur eum vetibus fuu dmpudica non potuit , mifit manum , 5 ap- nem ; ;per occurfum .in leonem'hiaunte faace 'rugientem furrexit victor ad glorioftores trie prébendit eWiem .ejus , -ut nodum . ftringe- gen, o Verba :petulauta -mulieris «cupidita- umphos; :per blandimenta lafcivientis fce« m mine cecidit inprobrum ignominig, :acde- aum reétia [unt , manus-ejus amori modas efh :Sedmec vetibus .capi potuit anens pue decus hominum., labores :adactus jumenta dica , nec modo.s .excu[ja uefle folutus .et fubire : .Leo tropheisSamfonem coronavit, quem libido capillis , & viribus denudavit; S10du5, 1 a 35 3Sutiàs , aclon gö ïi'at'ï'üs 'eft, feris etiam ]Jeo dulces:ei favos fuppeditavit 5 fed laíci» wia blandimentanonnifiignominiam i ims truculentioribus.affociari, :quam lafcivien- tis £ceminze confortium :admittere ,. verba ipetrárunt; Ico animos;virésqueaddidit, fed adbiaadientia audire, :tactüsque pati cafti- «concupifcentig falacitas , foeminecontattus tati:exitiales. Ia Leonem inciderat Sam- «apillos.avulfit., & oculos:eruit ; leoeffufo ; fon jubá horridum , fame exagitatum ,imó fuo cruore purpuram viétori honefté.colo« & inflammata :oculorum torvitate cruentam ravit., :quam libido infami fua flamma :de« 1: 3adic.1f'. necem minitantem: dpparuit catulus leouis venuftavit 5 leo viclrices palmas, & trium« * Ordt t L feuw » & rugtens, & occurrit.&i. . Àn Same "phales lauros.dedit ; fed libido .fct&les'- Ü preffus miniflravit, íon inopino circumventus difcrimine maluit & rugiente honeítedilaniati fera , quàmtur. "Hig pertinet 4uod $. F ;i?genüds de 395 Hetodiade «caput expofcente Baptiftz :fcri- piíefuge dare , (mülque notà inuti pu« fillanimi ? :Leonis ferocientis rugitus; ani« pfit: Fallor fi /fit fera peffua «rudelior la« mos excitárunt ; Samfon enim intrepido ani« jfeiumis tamet(ihiante, ac cavernofo ore rue l, mo, ac pe&ore fortitudine lericate leoni giat leo, (trages minetur j «mortes prznune $ obviavit hianti ore mortem minitanti . fed :tiec , fulguret ardentibus :oculis , accedáte 4 " que ad ftrages fpargendas acceletato greffu, lecnem Samfon brachiorum. inter amplexus » fic validé flrinxit , ut ad vitam efflandam & horrendisunguibus ad: preedam armetur g Ía z Iüidm. adegerit: Irruit fpiritis Domini in Sam[an, adhuc Samíon animo intrepido, pectore im. &X dilaceravit leonem , quafi bedumdn fru« pavido, corde magnanimo wenienti :ad f& j ffa difcerpens , mibsl omnino babens in as leoni obviat ,. à cujus fzevitia nonlzditur, & l »0s, quod per repetitos rugitus «cladium "nu: lcilicet Numinis favor , & vires fup- jeditavit, & animos infpiravit , quibusde minas ingeminabat, in:mellis favo delatze vi&oriz dulcedinem guítandam exhibuit ; & ferociente bellua eó gloriofiores triumphos $ n deferre;, quó inermis; eam aggreffus gene« unguibus homini diícerpendo aptis triunte rosé proflravit, Sed qui cumulatus victo- phos procudit , quibus. gloriofior de pro- ls o irata feraSamíon fieret ; fed fallax mulierg rijs, laurisque coronatus ex conflidu «uimn ferarum £erociffimia redux. victor -a;glqm. mellita lafcivientis foeminze fraus., fraudus Rr fl , Agma Vermfi de Afe&i&w Tom, 1. 34 Diífertatio XV, tf Jenta int&r blandimenta adülatio , adulatrix cat, dicatürque pf.optereä foeemineis addi- d illecebra, manüs , gentique contactus Sam- &us voluptatibus non tam pede,quàm capite fi Íonem animo; & viribus fpoliárunt, & in- claudicare; impurz enim quzex conta&ctu. glorium in probrofam detruferunt ignomi. alterius fexus hauriuntur delicie, tantüm ' niam: Dormire eum fecit fuper'genua fua, abeft, quàd caput reficiant, ut potiüs men. ] & in finu fuo reclinare caput , ut unà cum tem cruücienr, animum affligant , cor tor- L/ capitis inclinatione vires caderent dormien- queant, verámque in homine jucunditatem V tis virij & mifer inter jumenta viliora ad- inficiant, gaudiümque extinguant, Et quam. Ícifceretur, quiferaseruculentiores gloriosé vis aliquid videatur dulcedinis exhibere car- nalis voluptas, mel quidem effe dixerim, fed P( pro(travcrat, L felleums dulcéque venenum, quod cüm bi- 5- VO £ bitur, mors deglutitur : quiadmor cupidi- Í neus harum faber deliciarum, qua ex con. I Fugz'mzïz' funt feminei tac'lw,qyi)z G!Mf.hig' E ! tactu alterius fexás percipiuntur , ut fcitélo. delicias , carüísque veluptates um Lib. 1. de a-. fí quitur Idiota; Ef laqueus anime,diferimen t fpoudent , in ipfum corpus armantur, cujus vite , mors [uavis , 6landa percufo, inter- :nere di'Uim | j vires infringunt , robürque degciunts fettio lenieus ,. mel felleum ,. pernicies deli- & necem accerfitis morbis accele c4t4, dulce veneaum , malum fpontaneum, ü | lerant. fapida jugulatio, & fumma calamitas. * 414 $9. uis adeó à fana. mente alienus, qui hi Uàm perversé agunt quotqüot ad- propinatum fibi à procace muliere mel fel- blandienti fidunt foeminz, Sienim Q leum velit ebibere, fucatam guftaredulce- loquitur,fallax eft firen, qua cantu Dhadquo allicit; utenecet; fi manutangat adeó fera- dinem, & mortem minimé fucatam degla- tire? Quistam emote mentis , ut in tactg "Poïää ( .lem impulfum imprimit, quo infcopulos 1 aiterius lexüs venenum bibere velit , quod allifa caftiras foede — naufragetur;' voluptas falfa, larvatáque dulcedine ingentis atnarie 1 vera noneft, qua ad veram trahit amaritu- tudinis redundante flumine corpus obruit, dinem; delicie omnes , quz.ex lenocinijs mentémque fübmergit? Quis non dicat ve« hauriuntur adblasdientis foeminz , flumina neno infe&tam eam dulcedinem , quz norne imitantut; quz poft perbrevem fluxum in nifi amaroris torrentem effundit? allicitut amarorem vertuntur; perinde ac 'flumina caro ad impudicos tactus , ad libidino(os Íe ie in mare exonerant ; carnis mellitz de- complexus, prurientium fenfoum irritata liciz, in felleum poenitudinis definunt ama- vaporibus; & «üm ejus fenfum . quzdam rorem ; imó ficut fluminis fluctus margines mendacia blandimenta emulceant, concue exedunt riparum; ita & corporis deliciz,quze ex contactu alterius fexus hauriuntur,non vi. pilcentiz igni flamma adjicitur, quà cafti- tas cinerefcit, & virtus. abfumitur: etiam res tantüm corporis ab(umunt, ut in Samío- Ícorpius , quamvis facie videatur lenocinari, PO WR - -* w u-* wv W nej verüm, & valetudinem corrumpunt, ut ac vario motu eblandirti , venenum tamen ) Hoæii. $j Ícité fcribit S, Chryfoftomus, 44 populum 5 de corporis poftico eiaculatur , ac ultimá. "Antiocbenum inquiens : Non tam vebementer fuiparte, vulnerat, qui primà allexerat $ fiuvsalium aquarum cur[us ripas corrodere, perinde venerea , qua ex. contactu altcriua . &5 f[ubmui:tere folet; ficut delicit, & luxus om- fexus percipitur voluptas (corpium imitae. nia valetudinis noffre firmamenuta facilé fub. tur, tametfi extima in fuperficie blanda yAuere, Quis- dicat,veram efíle voluptatem, videatur , plurimámque przfeferre illicij, quz nil adfert commodi, fed potiüs corpo- jl ac dulcedínis, venenum tamen effundit,quo ris oppugnat vites,& valetudinem expugnat? nonnifi in mortem definit, fceminei tactus, lafcivientia blandimenta va» 4*6 Propinat venetea voluptas fucatam ju- letudinem quantumvis firmam corrodunt, eunditatem, que eternum fecum trahit moe. corrumpüntque , perinde ac vires flavialium rorem : mellis dulcedinem fuis oftendit blane h m dnüMs, ib AE -« Süund»ocibür. A ub - a. flu&uum ripas exedunt: non funt verz cor- dimentis, & fellis porrigit amaritudinem;. poris delicie , nec vera carnis. voluptates, elegans , auró quas impudici alterius fexus fpondent tactus, que illitum porrigit calicems4. fed ut venenum bibatur ; quia de Corporis cüm in ipfum corpus armentur,ejásque fir- voluptate loquens S. Chryfoftomus |in fer« mitudinem, robürque dejiciant. 40. mone contra luxum,; & crapulam, fcité ad Hinc vel ipfi Ethnici Vulcanum finxe- rem noftram ait: Feraeff voluptas, ftragra. E runt, dixerántque claudum , eó quia Vene.. vis 3 neque fcorpio , ueque ferpens in vifce- ris fuerit maritus, &,Cupidinis pater; in- - Uidg, ribus nofiris [edens ita graffatur ficut delis nuentes, Veneris, amorisque cupidinei de. licias, tactüsque alterius fexus corporis vi- ciarum concupifcentía omnia fubuertit, pere dáque,G fere illetantim corpori infidianturs fes quatere , ac profternere. Quapropter Libc $. it: Fuium. bec autem cum infederit unà cum COYDOY s Palladius Vulcanum alloquens a fimul, G animam perdit.. Blanda eft, aclata babes amorem, coniugem Venerem. — Non., hujus ferz facies, fed lechalisejus contactus, immerióà o Ferrarie claudus es pede,quia ufu Veneris, tactüque aiterius fexus viribus de- vultu allicit, ut caudá veneno inficiat, quos - tangit; eblanditur Ta parte, ;vul;u, Ut vulneret poíte- Q(iiu.:itur corpus, GLmens etiam ipía claudi« Non TPH AC Db Pa N CPPPPHRRURIER UE PUL D LDECPSBUS ULP TPRIURRT TEURU 8 EÓSRIARIPHHBIURS. AICSSIME UISNTOPUAO CL AEISUCTSPEBPT TET M TE Tactus, & joci cum muläicriburä fugiendi, ut caftitati exitiales, 313 traheret, quo excultus caftitatis flos peri- tur ; ("v*i&us poítea ex. fceminz confortio cliratetur. — Si vimvoluiffet mulieri inferre, fodé profternitur: cüm Samfon amore ade non pallium reliquiffet ; . fed cum pallio urgeretur infida mulieris, fraudulentas in« manüffet, Verüm delufz, ac contemptz ter delicias , captiofásque adulationes, illi« fceminz vox impudenter mendax adnixa eft cienti, petentique mulieti fecretum invincie Joíephi detrahere caftitati, cüm manus.non bilis fuz adaperuit fortitudinis. 36, valuetint ejus attingere corpus.. Sed per- Sed (tatim adigitur incautz referatioe vería fuit viri credulitas, cümfidem pre- nis peenas dare ; urget infida malier virum, fliterit linguz . impudicze, quarn negaverat quem allicit ad caput in fuum gremium de- pallio caftitatem adolefcentis loquenti , licet clinandum 5 fomnümque :capiendum 5 fed tacité, ac atteflanti. iProfeétó vel ex eo fomno fopitum non vefte, fed fortitudine *ommendatur Jofephi caftitas, .cüm .non exuit, reíci(fis forcipe.capillis, .& in ;ho- folàm impudice foeming Obífcoena verba ftium poteíftatem ;devenit vinétus , vi&tus, Genef.tua9 excufferit : .Er 1lla Zpprebensa laciniá wefli- decapillatus , oculisque-orbatus : Dorsire Judic.1&, Læl l: ä!.. auenti ejus diceret.: Dormimecum ; verhm um fecit fuper genua fua , & in fimu fuo ve. - 19* Dirt. du etiam cüm verbis obfconis lafcivientismu- linare .caput , vocauíique ton[orem , & va« lietis pallium proprium .excuffir, . reliquit- fit feptem .crines ejus , & «apit absgere eunts «ue, quia lafcivé attactum :..quia ;nimirum & 4 fe repellere. Samfon, «qui nonfolünt timuit, :ne à vefle .ab impudica mulieris 'tugienti obílitit leoni; verümetiam de pro« L $uanu attaéta quidquam ferperet ; quod :no« ftrata fera gloriafum attulit triumphum; ex xium eífet.ca(titati , fceminz «enim «conta- -atta&u fosminz «ex eo , quàd fuper ejus gee €tus libidinis elt laqueus : :;pulchré S. Am- imua caput reclinaverit; :unà cum tactu , 6a« - dibavdepasbrofius: Vidit bunc famina. ignem Jofepb, ipitisque inclinatione cecidit.à priftina forti^ £5pi13, quando eum adulteri) cupida.mulier allocuta tudine : & infersiens libidini feemineis fe aeíl : moluit eum caperefermone . smifit la- Ammifcens jociscoculos perdit, ;in carcerem i queos labiorum [uorum ; fed pudicum vi- detruüditur , ac brutorumlaboreteritur, d vums ligare non poruit, , Soluit enim vincu. lequein gitum agendae ad ignominie in. Ma mulsera vox pudoris., fermo gravitatis, crementum .adjicitur ? certé utilius ei fuit . babena cautela , fidei cuíledia, .caftimonia rugientem incurrifIe leonem , :quàm lenocis - éifcsplina.. Capere agitur.eum vetibus fuis nantis fceminz blandam incidiffe in. Jibidi- : dmpudica uon potuit , suifit manum , & ap- mem; per-occurfum in leonemhhiante fauce , prébendit westem ejus , ut modum . firinge- rugientem furrexit victor ad gloriofiores trie yet. Verba petulantis multeris. cupidita- umphos; per blandimenta iaícivientis fce- um retia [unt , manus ejus .amorie modus minz cecidit in probrumignominiz, .acde« eR, Sed mec vetibus. capt potuit .smens pue «decus hominum , labotes :adactus jumentà fubire : ;Leo ttopheisSamfonem coronavit; dica, mec.nodo : excu[ja vefle. foluzus .eit dModas, / :quem libido capillis, & viribus denudavitg 3 Tutiüs , aclonge fatiüs efl, feris.etiam leéo dulces ei favos fuppeditavit ; fed lafci- trucolentioribus affociari, «quàm laícivien- :iz blandimenta nonnifi ignominiam ei im« tis foerne confortium ;admittere , - verba petrárunt; 1co animos;virésqueaddidit, fed adblandientia audire, ta&tüsque pati cafti- «concupifcentiz falacitas , foeminz contactus tati exitiales, In Leonem inciderat Sam- apillos avulfit, &t oculos eruit ; leoeffufo - íon jubá horridum , fame exagitatum , imó fuo cruore purpuram victori honeflé colo« & inflammata oculorum torvitate cruentam ravit , :quam libido infami :fua flamma .de» gudic.Y 4« necem minitantem: Zpparuit catulus leonis venuftavit.; deo viétrices palmas, & trium- phales lauros :dedic , fed libido ferales u fevia , G rugiens, & eccurrit.ei, . An Same » qii fon inopino circumventus difcrimine maluit preffus miniílravit, à tugiente honeftédilaniari fera , quàmtur. Huc pertinet quod S, Fulgentius de 37« piíefuge dare , fimülque notà inuri pu- Herodiade caputexpoícente Dapüfte fcri- fillanimi? Leonis ferocientis rugitus ani- pít: £allor ££. fit ferd peffma «erudelior la« mos excitátunt ; Samfon enim intrepido ani- feivia ; tamet( hiante, accavernofo ore ru« mo, ac pe&tore fortitudine loricato leoni giat leo, flrages minetur, mortes prenun- tiet , fulgurec ardentibus voculis , accedáte obviavit híanti ore mortem minitanti ; fed leonem Samíon brachiorum inter amplexus que ad (trages fpargendas accelerato greffu, fic validé flrinxit , ut ad vitam efflandam & horrendisunguibus ad preedam armetur ; ibidem, adegerit: Irruit fpiritus Domini $n Sam[on, adhuc Samíon animo intrepido, pe&lore im. & dilaceravit leouem , quafi bedum in frus pavido, corde magnanimo venienti ad fe ffa difcerpens , mibil omnino babens in mae leoniobviat , à cujus fzvitia nonladitur, & n4: fcilicec Numinis favor , & vires fup- OS , quod per repetitos rugitus cladium peditavit, & animos infpiravit, quibus de minas ingemimabat, in meilis favo delatze ferociente bellua eà gloriofiores triumphos victoriz dulcedinem guttandam exhibuit ; & deferret, quó inermis eam aggreffus gene« unguibus homini diícerpendo aptis trium- rosé proftravit, Sed qui cumulatus victo- phos procudit , quibus gloriofior de pro- rijs, laurísque coronatus ex conflidtu cum ftrata feraSamíon fieret ; íed fallax mulier; feratum ferociffima redux victor acclama- mellita lafcivientis foeminas fraus, fraudus . Ferani de Affeclibus Zom., Il Rr lenta Diflertatio XV, 314 lenta inter blandimenta adulatio , adulatrix cat, dicarárque propterea fæmïneïs' addi- illecebra, manás , genüque contaclus Sam- &us voluptatibus non tam pede;quàm capite Íonem animo;, & viribusfpoliárunt ; & in- claudicare : impurae enim qua ex «ontactu glorium in probrofam detrufíerunt ignomi. alterius fexus hauriuntur delicig, tantüm niam: Dormire eum fecit fuper genua fua, abeft , quód caput reficiant, ut potiüs men. &6 in [inu fuo veclinare caput , ut unà cum tem crucient, animum affligant, cor tor- capitis inclinatione vires caderent dormien* queant, verámque in homine jucunditatem tis viri; & mifer inter jumenta viliora ad: inficiant, gaudiümque extinguant, Et quam. Ícifceretur ,' qui feras truculentiores gloriosé vis aliquid videatür dulcedinis exhibere car- proitraverat, nalis voluptas, melquidem effedixerim, fed felleum; dulcéque venenum, quod càm bi- iib iil x VERIL L0 —— 0 x — — $. V. bitur, mors deglutitur : quiaamor cupidi- neus harum faber delicigrum, qua ex con- Fugiendi funt fæmz'nt-z' -tacflw,qufa taQtu alterius fexás percipiuntur, ut fcitélo 3 delicias , carni&qae wlup;ateæ cum.» quitur ]diota: E// laqueus anima,Zifcrisse " Lib,1. de a&-. —— mert dvviDe. !jmndem . 3n ipfum corpus armantur, cujus vite , mors fuavis , ólanda percuffo, inter- "b vires iufringunt , roburque degeiunts feclio leniens ,| ynel felleum , perntcies deli- Av & necem accer[itis morbis accele &ata, dulce venenum , malum fpontaneum, lerant. fD f'ffidä jugulatio, & fumma calamitae. "Quis adeb à fana imente alienus, qui 41& EL U m perversé agunt quotquot ad- propinatum fibi à procace muliere mel fel- blandienti fidunt foeminz, Sienim leutn velit ebibere, fucatam guftare dulce« Q loquitur, fallax e(t firen, que cautu JSinem, &mortem minimé fucatam deglu- 'allicit, utenecet; fimanu tangat adeó fera- » tire? Quistam emote mentis, ut intattu lem impulfum imprimit; quo infcopulos alterius fexüs. venenum bibere velit , quod allifa ca(titas, foede nautragetur; voluptas falía, latvatáque dulcedine ingentis amarie vera nonelt, qua ad veram trahit amaritu- tudinis redundante flumine corpus obruit, dinem; deliciae omnes , que ex lenocinijs mentémque fubmergit? Qnoisnon dicat ve- hauriuntur adblandientis fceminz , flamina neno infectam eam dulcedinem , quz none« imitantur; qua& poít perbrevem fluxum in nifi amaroóris torrentem effündit ? allicitue :g amarorem vertuntur; perinde ac . flumina caro ad impudicos tactus , ad libidinolos fc (e in mare exonerant ; carnis mellitz de- complexus, prurientium fenfuwm irritata liciz, in felleum poenitudinis definunt ama- vaporibus ; & «üm ejus fen/um quadam rorem ; imó ficut fluminis fluctus margines mendacia blandimenta tmulceant, concue exedunt riparum; ita & corporis delicie,quae pifcentize igni flamtna adjicitur , quá cafíti- : Buj s, ex contaétu alterius fexus hauriuntur;non vi. tas cinereícit, & virtus abíumitur: etiam tes tantüm corporis abfumunt, ut in Samfo- Ícorpius , quamvis facie videatur lenocinarí, e; veràm, & valetudinem corrumpunt, ut ;;; ac vario motu eblandiri , venenum tamen'' gmi& $j* fcitéfcribit S, Chryfoftomus, a populum., de corporis poftico eiaculatur , ac ultimá: e "utiocbeuum wquiens: Non tam vebementer fui parte, vulnerat, qui primá allexerat * l fiuvsalium aquarum curfus ripas corredere, periade venerea, qua ex conta&tu aiterius , fi €5 fubniitere folet; ficut delicie, €£ luxia om- fexus percipitur voluptas fcorpium imitae , ( nia valetudinis noflre firmamentafacilé fab. tur, tametíi extima in fuperficie blanda ruere, .. Quis dicac,veram etfe voluptatem, videatur, plurimümque prazfeferre illicijs quz nil adfert commodi , fed potiüs corpo- ac dukedinis, venenum tamen effundit,quo ris oppugnat vires,& valetudinem expugnat? honnifi in mortem definit, foeminei tactus, lafcivientia blandimenta va» 42e H Propinat venerea voluptas fucatam ju. U letodinem quantumvis firmam | corrodunt, cunditatem, quaz eternum fecum trahit moe. corrumpüntque , perinde ac vires fluvialium rorem : mellis dulcedinem fuis ofleadit blane flu&uum ripas exedunt: non Íunt verz cor- dimentis, & fellis porrigit amaritudinem; poris delicizg , nec verg carnis voluptates, elegans , auróque illitum porrigit calicem, quas impudici alterius fexus fpondent tactus, fed ut venenum bibatur ; quiade corporis cüm in ipfum corpus armentur,ejásque fir- voluptate loquens S. Chryfoftomus in fer. mitudinem, roburque dejiciant. mone contra luxum ,. & crapulam, fcité ad 49. Hinc vel ipfi Echnici Vulcanum finxe- rem no(tram ait; Ferae/f voluptas, fera gra. runt, dixerintque claudum , eà quia Vene, vis : neque fcorpio , neque ferpens ia vifce« ris fuerit maritus, & Cupidinis pater; in- ribus nosiris [edensitagraffaturs ficut dels- nuentes, Veneris, amorisque cupidinei de. 4 —— . o Cyc) " e& - Q L ciarum concupifcentia omnia fubvertit, pere licias, tactüsque alterius fexus corporis vi- d que,B fera ille tantàm corpori infidianturs f fQ res quatere , ac profternere. Quapropter bec autem cum inféderit unà cum. corpore ;i&o &. PalladiusVulcanum alloquens ait: FilupLs fimul, & animam perdit.. Blanda eft, ac leta babes amorem; conjugem Venerem. NOnt.a hujus fera facies, fed lethalisejus contactus, q immeritó Ó Ferrarie claudus es pede,quia utu vultu allicit, ut caudá veneno inficiat, quos Veneris, ractüque aiterius fexus viribus de- äl',.i ( h. :1 tangit; eblanditur vultu, ut vulneret poíte« gui ftituitur corpus, G mens etiam ipía claudi- I parte, $, q Non Ta8us, & jocicum mutiäribus fugïciidï, ut caftiati exitiales, jip cato'füis delinita delicijs! cüm vel ad unum w:romm, & muläerääa?æurkfio* .;ultuf i ipfa corruat contactum eblandientis lapilli ! pe* sonfefto, ipfain favoribus , aut caujiratio , zijt fplendidum (imulacrum, ubicarnis ille- aut diffenfia , snter fe decommercio fciutillae cebrisinnitebatur ; fulgebarauro , fplende- Minus adferunt libidmum conflabellant, bat atgénto, folidabatur ferro , donec for- hominibus nocumenti irruentes é Numid:z didis adhz(it carnis »voiuþt.ati*bus;;: ubi enim Íylvis Pantherz , & exilientesex Aírice fpe* ? carni indulfit fictilibus innixum pedibusfor- cubus,rugientes leones , quàm una adblan- Lib. 9. de «itudinis conftantiá caruit , & auro deftita- diens libido , quia ut redé D, Ambrofius Cats; (9* Av, . Sevus criminum flimulu libidoeft tum,'argento viduatum , firmitate zris ,fo- liditate ferri denudatum quam manutre quietum patuur affecium.s. s foede corrm: ,cum notte fervuet , die anbelat , de fomno EXCILAL .. Xl;þlend/idälan-ccä üar;g,' ! 4de negotio abducit , &.ratione revocat , Au- ftrt confilium ,. amautes 4nquietat. , lapfua $. VIL. : antlimat, CEWTS Minus: adferunt! bominibus mocu- Sed quod deteritis eft probrofa libido 615 LUF UT M menti arrueutes é Numidie ,/j/læ;ik Paz- humanum genus extinguit , fi enim plures viri uniadhereant foeming , qua meretrício *bera , 65 exilientes ex Africa fjecubus u- vivat que[tu, fons in ipía exarefcit foecun- X gientes leones , quam: procaces muliercula , 4h qu& toti bumane [heciei obfunt , cumc» ditatis, & probroincipit fterilitatis labora- fe. Sed (i mundum hominibus probro fte« fera uonnifi individui .. 80ctcAnt, zilitatis meretrix evacuat, internum tamen lafcivientibus , ac lenocinantibus implet 2 v $5 Onindividuis duntaxat luxuria effros- - àmóà elt & ipfa meretrix inferous , cum S. Homil $25 ;* nis noxiaeft, fed & toti fpeciei per- Chryfoftomus vocet cellam aneretriciam s , Matthb, niciem adfert , & naturam ipfam in- Diabols officinam : fiquidem tartareus ho* ficit , quce probrolaborat flerilitatis, — Fee- ftis in procaci muliere fuz artis cudir infirue «undum humana propogauonis fontem fu- menta, quibus homines decipiat , deceptós. iffs femper continentiam , & pudicitiam, que ad tartara trahat, Hinc etiam $. Petrus vel ab ípfo mundi exordio deprehenditur ; Damianus meretrices cubilia vocat daeíno- Epifk, o5 d idque caufz fuit , cur rerum Conditor Deus num , ait enimalloquens procaces mulieres ? unicam duntaxat foeminam uni viro totius Audite me [corta ,. proflibula , cubicula [M- H humani generis capiti affociaverit 5 ut nos rituum immundorum : quialibentiüs avere erudiret ,. continentiam hominum, fontem nales fpiritus ad la(civientes advolant mue eíle propagationis humani generis , ut pul- lierculas , velut ad propriam domum ; coe- fä Braiio », chré notat Bafilius Seleucienfis ,' inquiens : num fiquidem; ut fues ,amantes voluptatum lUniviro unicam adfocians uxorem continen- quarunt in carnis illecebris, ac fpurciffimis tia fubindicat legem, Sed cur unicam tan. concupifcentiz delicijs , ut innuit S, Ctiry. tbm Evam humani generis capiti adfociavit foftomus , inquiens : Quemadmodum ubi Numen, fi mundus indiguit'incolis", & eff cenum , eà porci concurrunt : ita ubifunt habitatoribus ? certe conducibiliüs videba- emeretrices ,. C$ mereiricia carmina illsc con- tur ad hominum propagationem non uni- gregantur demones. Satanicos. ante hos :*€am, fed plures effinxitle foeminas , edsque porcos Íuas projiciunt tnargatitas, qui fuas vito affociáffe ; tamet(i pluresviri uni dune ipforum animas pro fluxa ; viliffima, ac im- taxat adhzrentes foeminz foecunditatem im- puriffima delectatione domonibus procul- pediant ,. (1 tamen vir unuspluribus adhaíe- candas, & fpurcitiz luto immergendas me- rit mulieribus , earum promovet feecundita. retricijs in lupanaribus exhibent ; idque cau« 4h tem; curigitur, fihomines propagari Nu- fze.cur adeó frequens doemonum copia lupa- men voluit , non plures Ada adíociavit u- naría adeat , quia mulier impudica in lupa- Xores? verümSapientiffimus mundi Condi- nari proftituta , quafi fedens pro tribunali tor, vel ab ipfo exordio fui opificij voluit caufam agit , ac tuetur cacodcemonis , & id continentiam introducere , cujus beneficio attigit S. Ephremus Syrus . n traiatu ad- humanum genaus faciliüs , ac feliciüs propa- ver[us improbas mulieres 5 obi interrogansz garetur:quod fi virtus flaccefcat continentiz, uil eft meretrix ? 1e(pondet can/a dzabo- eique zíluans fuccedat libido ; jam homines li, cacodarmonis confolatio , arma tartares ultore ferro fauciantur, & per inflicta vul- boffs , triumpbus tencbrarum, dux delscto- nera languinem evomunt , non quo ignem vum : dicitur procax mulier, laícivijs addi* extinguant I Qa, Diaboli caufa , quia per ipfam cacodaea ibidinis , fed vitam fcdé per. mones jus acquirunt in animas , quas ad fite Qe In fpe&taculis olim cum feris decerta- um trahunt famulitium zternüm torquene Rn bant homines brutorum crudelitati objecti , das. cüm rnorti jam effent addicti : fed nullum Hanc dixerim cau(a effe, cur reretrices, 62« fpectaculum hümano generi adeó advertum dicantur infernum fulcire, quia hominum ca- Eibi4; fpe, licut falacicatis ftudium , ut notat Tertullia- tervasad tartara pertrahunt , unde Salomon Prov. $. loquens de procaci ; & lafciviente H dacil,e. a, nus, inquiens : In ommi [pectaculo nullum . unt ia m4gi4 fcandalzm octurret y quam ille ipfezs muliere , ait : pede:.ejw defcend. L L 90 32C E » , Billegatio Xv ^ marte;ji " U ad :'n/?r;c;; ! gre[fu .ill.t'tll( pc;.;;*e-' dilaniatur , do'n,ef ad eternum deducatur ín- irant z übi textus hebraicus habet; Ez Zn- « teritum , catceri mancipata gehennali. - Eít Ti fernum gre[fus ejus füftentabunt , feuut ex- lafcivi ofculi contaclus impuri fomes amoris, ho & "pendit Cajetanüs , znfernum fulcient , quafi luxuriantis concupifcentie igniculus ; fed "mutaret, ruerétque infernus , nifi lafcivien- b fimul'gehennz accendit incendia nunquam d tes mulieres hominum turbas ad illum tra« extinguenda , fed eternüm duratura ; hinc herent , & à quibus infernus fuftentáretur, a Emiflenus nos monet ,. quatenusab hisce fe- Homil, 1. de - ti Dicitur etiamlafciviens muliercula queftum cedamus ofculorum contaclibus . inquiens; exigens meretricium , cacodeemonis conío- init« QUA. tu Cavenda funt juvenum impura ofcula , && La- rAg. Jatio , quatenus fi capaces eífent doemones Jftva «ollequia, Ampudici veró. contaéfus li " folatij ; & confolationis hanc procul dubio ofculi, quid aliudefl , quàm mor[us diaboli fj "$n lupanaribus inter meretrices.& quarerent, & arrba peccati? Ofculum pars adulterij eff "&enancifcerentur , cüm per ipfas, homines, jper boc enim erimen oflium , & mortát inie quorum fummo atdet defiderio , larvàtis il- "um fit etiamfi imoperenondum cofuetur lecebris, fucatísque voluptatibus ininferno dniquitat , profett jam .esl in corde captivi- demergat , fepeliárque : síntque propterea 445 Lafcivum ofculum fignaculum eft li» p étiam dosmones mulierislenones, cüm cir. bidinis, przluditque flammis » gehennalibus, ib cumeant vicos , -G plateas, 'fora ,.Gt domos ^qua-:perpetuos ingerunt cruciatus, homines invitatüriad Venereas voluptates, glf :Caftitatisaddictusculturzíecedat,áb- — 4f. Dicuntur etiam meretrices effearma diaboli , . füineátque à quovis alterius prafertim fexás quia hisce utuntur cacodoemones , ut fua tela contactu 'qamvis leviculo , & nonni(i ex in homines jaculentur , adcelfiffimas etiam joco depromptus: 'quia indemulto flagran- | turtes evertendas, lmmo vocantur ettam 'tiot concupilcentize lafcivientis zeflus:excitae h, triumphus tenebrarum , quatenus in lupa- tur exitialis , quàm excontuitu.,quem tàmen natibus favente libidinis ignetriumphos fibi Spiritus San&tusmonet-effe vitandum. Sunt doemones cudunt, : Hacdecaufa Ephremus f *conta&tus prafertim alterius fexüs-exlevitas Syrus /oco cit. vocatimprobam mulier gm.ein- .te ,"nullá urgente neceffi tatepernicioize pro» Q ferni [ceptrum.s, lufiones ad aliquid putidum , . -ac focánm, Y (jo Quáéd fi moris fuit apud Perfas ;'ut fce- Improbat Deus hos taétus ,quamvistenues w ptrum ia clementiz , ac pietatis tefleram levésque citra pravam adhibitosintentionems tdq -confueverint Reges extendere , ut liquet ex tnt libro Efther : non hic tartareus Aífuerus & divinum (uffragium 'nobis fuppeditant.A- €ta S. Mariz OEgniacenfisà Cardinale .de hü inuliebre extendit fceptrum in fignum cle- Vitriaco congefta. mentie, fed in notam crudelitatis ; non ut Aflfueverat pnella hz tib. , 4f / il caftitatis eximia cultrix duo inter crucis! igna $* E eos erigat , qui ánimo ceciderant, quodin fuum adeó corpus extenfum inflar ty mpani Bwia 2j d Eftherem Affuerus pra(titit , fed ut animas exficcare , ut Virgo tympaniílria per annos li ad íua detrudat Regna aternis adjiciendas plures, nec.primos aftuantis concupifcentize «t cruciatibus, Et revera , fivitjum eít alt- fuerit mottis experta., quá ex re tantam in- W quod,, per qued tartareus hoftis fceptrum ter homines fiduciam concepit, nt prz exie teneat , imperiümque fuper homines exer- mia ignocentia , & pura fimplicitate, om« hi cear; nonaliud hoceft, quàm fceda libido, nes fui fimiles cenferet, Cümque familia- tür quà fuo famulitio fubiicit tot hominum tur, bas. Sed utinam ab hac infami fe fubduce- ris quidam ejus amicus quodam fpiritualis s propenfionis exceffu fua manu mánum Vir- rent fervitute, & caftitatis culturá de luxu- Vifi ginis leviter comprimeret ; nil turpe animo [ rie triumpharent foeditate ?. inferni hi di. cantur januam pulfare , qui per ta&ctus im- cogitans ; fenfit ex illo contactu primos * p« motus concupifentiz, fed cum ignoraret, Titi pudicos procaci adhzrefcunt mulieri , fi- nüntque meretricio ofculo osfuum , men* quid effet , quàd in fe fentiebat »quandam de ten ccclo delapfam vocem audivi t , *oli me.» XoExbo]itio. témque feedari , utfcité notat Salonius; qui Tie f4ngére , quia veró nefcivit , quid verba À Wwe mfbfhm abimpudica mulieris verbis, & ofculo ho- hac fignificarent, pro eorundem explicatio* Pros, minesavocat , inquiens : Qj veróa mere- to ne amicum rogavit, quicum & i pfe cultor C0 tricis libenter audit , 6f ofcula ejus delelabi. eflet caftitatis, veluti fibi dicta liter fufctpit , quafi jamuam pulfat inferni : flerum cavit impo* m ab omni hujusmodi contactu : ob- & revéra infernum non folàüm pulfat , ve- p fervat $, Epiphanius appofité ad rem|no- Haref. $fs &ü rüm & fibi Orcum aperit, qui;os adaperit ram , quód tametfi de mente Chrifti prae- ut ofculum labijs figat meretricis , G nifi fta- ult fata verba proferenti s ad Magdalenam coére liti tim pedem retrahat ,^ mentémque avocet cendam,variz fint Interpretum fententiz ; ea preceps ruit, Eft impudici ofculi conta- i tamen refert ad exemplum eximize putitae €tus , diaboli morfus , ut innuit Eufebius tis dat " 6$ dü Emiffenus homil. de fymbol, ubi ait, Im. lieris. umà Chri(to refugiente tatum mu- pudici contatius ofculi quid aliud efl , quám m sporfus Diabols. D. Bafilius caufam reddens , cur fece- — €6. dendum fit à minimis , levioribüsque etiam 7^ 4«vera. &ür 64, N«smo fit àfana mente ita al äenus , ut ve- p conta&tibus ait : Gravem ac vehementem ""£/?if« lit (inete (e hisce tangi ofculis; quaz diaboli flagrantis concupifcentie vim infitam effe üöuïdt /P'u Á AW 'Qïj. Titig funt morfus , quibus infelix anima tamdiü ma(þul;nis €orporibus in fceminas ; aflerít» que nmä Ta8us, & jocicum mufieribus fugiendi, ut caftitati cxitiales. 3:9 caro fuis delinita delicijs ! ehm vel ad unum wirarum; & mulierum accuratior cultus ; pf corruat contactum eblandientis lapilli ! pe* eonfejfo, spfain favoribus , aut confpiratio, E rijt fplendidum fimulacrum , ubicarnis ille- aut diffenfo , interfe de cemmercio [cintillae Minus adferunt €ebris innitebatur; fulgebatauro , fplende« libidinum . conflabellant, bat argento,, folidabatur ferro , donec for- hominibus nocumenti irruentes é Numidiz didis adhzeit carnis voluptatibus: ubi enim fylvis Pantherz , & exilientesex Africe fpe- L 'Hlmil. ] dl i j carni indulíit fidtilibus innixum pedibusfor- cubus rugientes leones , quàm una adblan- Liä: 2. de | lftil. quu. titudinis conítantiá caruit , & auro deftitn- diens libido , quia ut recté D, Ambrofius "A. tum, argento viduatum , firmitate zris ,fo- Cain (n. af« Sevus criminum flimulus libido e8 , que num. bel, ; liditate ferri denudatum feed?. corruit ,cum quam manere quietum patuur djkä'um..s . . fi plendidö gn:ca ftaret, noHe fervet , die anbelat , de fomuo excitat y de negotio abducit , àvatione revocat , Au- fert confilium ,| amantes inquietat » lapfus anclsaat. Minus adferunt. bominilus nocu- Sed quod deteritis eft probrofa libido ér . yoenti irruentes é Nummidia [ylvs Pan- humanum.genus extinguit , fi enim plures tbera , & exilientes ex Africa fpecubus vu- viri untadhereant feeminz , que meretricio vivat quz(tu, fons in ipía exareícit fcecun- 6f, gtentes leones , quam procaces muliercula ; qua totà bumane [Dectei obfunt , cum ditatis, & probroincipi fterilitatis laborae Ie. Sed fi mundum hominibus probro fte« : féra nonnifi individuis zilitatis meretrix evacuat, infernum tamen 20ceant. lafcivientibus ; .ac, lenocinanribus implet ; $9 . On individuis duntaxat luxuria effroe- imó eft & ipía meretrix inferaus , cum S. ! H, ämz'l. 24 2 nis noxiae(t, fed & toti [peciei pet- Chryfoftomus vacet «ellem meretricsam., ; Matihb. niciem adfert , € paturam ipfam in. Diaboli officinam * (iquidem. tartareus ho- ficit , que probro laborat flerilitatis, — Fee- ftis in procaci mulierefuz artiscudit infirue ceundum humana propogationisfontem fu- menta, quibus homines decipiat , deceptóss iffe íemper continentiam , & pudiciiam, que ad tartara trahat, Hiacetiam S. Petrus Ejpift. và vel ab ipfo mundi exordio deprelienditur ; Damianus meretrices cubilia vocat doemo- ! £dque cauíz fuit , cur rerum Conditor Deus num , ait enimalloquens procaces mulieres ünicam duntaxat feeminam uni viro tocius Audite me fcorta , proffibula , cubicula fb« humani generis capiti affociaverit 5 ut nos s rituum immundorum ? quia libentiüs aver- | düü- ? ähf: :' erudiret ,. continentiam hominum, fontem nales fpiritus ad lafcivientes advolaut mu« $^ 1850 effe propagationis humani genetis , ut pul- lierculas , velut ad propriam domum ; coe» arätip 2$ chré norat Bafilius Seleucienfis ; inquiens : num fiquidem, ut fues ,amantesvoluptatum Uni viro unicata adfocians uxorem continen- quarunt in carnis illecebris, ac fpurciffimis E via fubindicat legem, — Sed cur unicam tan- *ïn concupifcentiz delicijs , ut innvit S, Chry- tüm Evam humani generis capiti ad(ociavit Íoflomus , inquiens : Qwemadmodum ubi In Pfof. Numen, fi mundus indiguit incolis , & £f cenum , e0 porci concurrunt « itaubifust habitatoribus ? certé conducibiliüs videba- aneretrices ,. €8 meretriciacarmtnua aliie coz- tur ad hominum propagationem non uni- gregantur demones, Satanicos ante hos cam , fed plures effinxiffe feeminas , eásque porcos fuas projiciunt margatitas, qui fuas viro affociáffe ; tametíi plures viri uni dun» iplorum animas pro fluxa , viliffima, ac im- y taxat adharentes foeminz feecunditatem im- puriffima deiectatione doemonibus procul- pediant, fi tamen vir unus pluribus adhafe- candas, & fpurcitie luto immergendas me- ritmulieribus , earum promovet fcecundita. retricijs in lupanaribus exhibent ; 1dque caus tem; curigitur, fihomines propagari Nu- / Icc.cur adeó frequens doemonum copia lupa- men voluit, non plures Ada adífociavit u- natía adeat , quia mulier impudica in lupa- Xores? verümSapientiffimus mundi Condi- nari proflituta , quafi fedens pro tribunali tor, vel ab ipfo exordio fui opificij voluit caufam agit , ac tuetur cacodoemonis , & id continentiam introducere , cujus beneficio attigit S, Ephremus Sytus. in tratiaru ad- hamanum genus faciliàs , ac feliciüs propa- veríus improbarmulieres ; ubi interrogans: garetur:quod fi virtus flaccefcat continentiz, Quid eff meretrix ? tc(poudet caufa diabo. eíque zítuans fuccedat libido ; jam homines : li, cacodemonis con[olatio , avma tartarei . Ultore ferro fauciantur, & per inflicta vul- bofls , triumphus tenebrarum , dux delillo- d WF T J nera fanguinem evornunt , non quo ignem rum : dicitur procax mulier , lafcivijs addi* extinguant libidinis , fed vitam foedé per. dant. €ta, Diaboli caufa , quia per ipfamcacodoes mones jus acquirunt in animas , quas adfu« 600 In fpe&ctaculis olim cum feris decerta- um trahunt famulitium zternüm torquene bant homines brutorum crudelitati obje&i, das. cüm morti jam effent addicti : fed nullum ( Hanc dixerim caufà effe, cur meretríces; 624 1 fpectaculum humano generi adeó adverfum ' j u dicantur infernum fulcire, quiahominum ca- qirirh Kib/dc fpt.. ficut falacitatis ftudium , ut notat Tertullia- tervasad tartara perttahunt , undeSalomon éiacul.c 25 nus, inquiens : ZIn omni fDelaculo nullum s Prov. s. loquens de procaci ; & laíciviente H muliere , ait : pedes ejum defcendunt. in.a æagz'.« fcandalum. occurret . quám ille ipfezs L * $9 9(-5 310 Difïcftatio AXV, qu f mortem , & ad in]?ro) gre[fa sllius. pene- ' dilaniatur , donec ad ætemüm deduwcatur ifie trant : übi textus hebraicus habet , Er is- gl. teritum, carceri mancipata gehennali. Eít férnum greffus ejus fuflentabunt , íeu ut ex- lafcivi ofculicontactus impuri fomesamoris, €0 pendit Cajetanus , zpfernum fulcient , quafi luxuriantis concupifcentim igniculus ; |fed nutaret, ruerétque infernus , ni(i lafcivien- tes mulieres hominum turbas ad illum tra« fimul gehennz. accendit incendia nunquam extinguenda , fed zternüm durztura; hinc 2 e herent ; & à quibus infernus fuftentaretur, fi Emiffenusnos monet , quatenusab hisce fe- Homil.1 de Dicitur etiamlaíciviens muliercula que(tum PT cedamus ofculorum contactibus , inquiens ; inite quad- exigens meretricium , cacodeemonis:confo- Cavenda funt juvenum impuraofcula , &$ a. "Ag. f latio , quatenus fi capaces eífent doemones féiva colloquia, AImpudici veró contatius &t folatij , & confolationis hanc procul dubio €0 ofculi, quid alud eft , quàm mor[us diaboli in lupanaribus inter meretrices & quarerent, & arrba peccati? Ofculum pars adulteriefl, - &enancifcerentur , cüm per ipías , homines, Jper boc enim erimen offium , &f morti inf» H quorum fummo ardet.defiderio, larvatis il* tium fit 5 etiam fi $noperenondum co[umetur E lecebris ; fucatísque voluptatibus in inferno iniquitas , profectó jam e$t in corde captivi- b demergat , fepeliátque : 'síntque propterea &£a$, .Lafcivum ofculum fignaculum.eft li* f etiam deemones mulierislenones, cüm cir- 'bidinis, pradluditqueflammis gehennalibus, g cumeant vicos , -& plareas, fora ,& domos qu& perpetuos ingerunt crüciatus, m homines invitaturiad Venereas voluptates, "Caftitatis:addictus.culturzfecedat ,ab- 6f. f Dicuntur etiam meretrices effe arma diaboli , füineátque à quovis alterius prafertim fexüs te quia hisce utuntur cacodoemones ,.ut fua rela contattu quamvis leviculo , :& .nonni(i ex e in homines jaculentur , .ad celfiffimas.etiam turres evertendas, immo vocantur.etiam joco depromptus: quia indemulto.flagran« Q tior concupilcentize lafcivientis.z(ins excicae E ttiumohus tenebrarum , quatenus in lupa- tur exitialis , quàm.excontuitu., quem tamen ml naribus favente libidinis igne rrinmphos fibi Spiritus Sanctus moneteffe vitandum. Sunt dosmones cudunt, Hac de caufa Ephremus €ontactus prafertim alterius.fexós.ex levitae Syrus Joco cit. vocatimprobam mulieremzs- te , nullá urgente neceffitate perniciofzs pro- ti ferni fceptrum.s, 6j. lufiones ad.aliquid.putidum., :ac foedum. ) Quéd (i moris fuit apud Perfas ,ut fce- Tmprobat Deus hos ta&tus , quamvis tenues., 3 ptrum, in clementiz , ac pietatis tefleram levésque citra pravam adhibitos intentionems j L confueverint Reges extendere , ut liquet.ex libro Eíther: mnon hic tartareus Aífuerus & divinum fuffragium nobis fuppeditánt A- EM &a S. Mariz OEegniacenfis à Cardinale-de l: muliebre extendit fceptrum in fignum cle- Vitriaco congefta. Adffueverat puella:hze i5, a, A. ü mentie, fed in notam crudelitatis ; non ut caflitatis eximia cultrix.duo intercrucis ligna $* €os erigat , qui animo ceciderant ; quod in M erra fuum adeà corpus extenfum inflar tympani Eüh w2 m Affuerus przeftitit , fed ut anirnas exficcare , ut Virgo tympaniílria perannos | t ad íua detrudat Regna aternis adjiciendas plures,nec primos aftuanus concupifcentize cruciatibus, Et tevera., fivirum eft ali- fuerit motüs experta., quà exretantam in« quod , per quod tattareus hoftis fceptrum ter homines fiduciam concepit, ut pra exie eneat, imperiümque fuper homines exer- mia innocentia , -& pura fim plicitate, ome ceat; nonaliud hoceft, quàmíeeda libido, lii nes fui fimiles cenferet, — |Cmque familía- quà fuo famulitio fubjicit tot hominum tur. fe bas. Sed utinam ab hac infami fefuübduce- ris quidam ejus amicus quodam fpiritualis H propenfionis exceífu fua manu manum Vir- rent fervitute, & caílitatis culturà de luxu- ginis leviter comprimeret ; nil turpe animo riz triumpharent foeditate ?. inferni hi di- n cogitans ; fenfit ex illo contactu primos cuntur januam pulfare , qui per tactusim« motus concupifentiz, fed cum ignoraret, Q pudicos procaci adharefcunt mulieri , fi- [ quid effet , quàd in fe fentiebat , quandam de minrque meretricio ofculo os funm, men* j I;Exbefitio. témque foedari, ut fcité notat Salonius , qui coelo delapfam vocem .apdivit 3 "eli me.» h t4ngere , quia veró nelcivit , quid verba ncinyfea abimpudica mulieris verbis, & ofculo ho- Yrom, ha« fignificarent, pro ecrundem explicatio » minesavocat , inquiens : Qu verba mere- ne amicum rogavit, quicum & ipíe cultor 1ricia libenter audit , & ofcula ejus deleclabi. y eflet caftitatis, veluti (ibi dicta cavit impo* diter fufcspit , quafi januam pulfat inferni : flerum ab omni hujusmodi contactu : ob- ? & revera. infernum non folàm pulfat , ve- fervat S, Epiphanius appofité ad rem!no» l de, d rüm & fibi Orcum áperit, qui os adaperit Haref, if flram , quód tametíi de-mente Chrifti pr&.« tá 'Uir:jg' & ut ofculum labijsfigat meretricis , & nifi fta- d fata verba proferentis ad Magdalenam coer« tim pedem retrahat , mentémque avocet cendam;variz fint Interpretum fententiz ; ea praceps ruit, Eít impudici ofculi conta- tamen refert ad exemplum eximiz puritae It us , diaboli morfus , ut ínnuit Eufebius H Emffenus homil. de fymbol, ubi ait. Im. lieris. tis datumà Chriíto refugiente tactum mu- l pudici contattus ofculi quid aliud eff , quàm seor[us Diabols. D. Bafilius caufam reddens , Cur fece- é6., di é4. Nemo fit à fana mente ita alienüs ,Ut ve- dendum fit à minimis , levioribüsque etiam L^ 2« ver4 &l contaclibus ait : Gravem ac vehementem ""« (Q lit finere te hisce tangi ofculis ; quz diaboli flagrantis concupifcentizee vim infitam effe L Íunt moríus ; quibqs infelix anima tamdiü maículinis corporibus in feeminas ; aflerít 4i quq * Taéctus,& joci cum muüetibus fugïcndi,ut caftitati exitiales, 32£.- ue tantz effe efficacie , ut omnia judicia violattümque proferre z fed aut fimili ra* mentis evertat , omnémquerationem fub ju- tione bulle per tatium manus cordi clam fub, um mirtat , & fua fponté (utita dixerim ) sepunt , atque intumefcunt ; dirdsque amo. concupiicettiz flammas accendat , quibus ris perturbationes feruentibus , £ exeflu- caítitas -exareícit , ac .miferé «inefit. Antibus , ncontineutiffmiique agitationibus Quamvis feeminz fceminas tangentes, vel primt , uc peccati ulcera «ontinud rum. etiam :mares maículina .corpora has :non penda aminuuntur , aut animum totum An.s ; HGMS[.[ 3: j fentiant flammas , quafinihilex tali contactu dntimisjam graviter exulceratum sndicant z videatur concupilcentiaáncitari ? non átata- m an membris omnibus guis -ardeat con« !j y. i men fi contactus quamvis levis adhibeatur eupifcentia. Caftitati s cultor,fi corpus äbïäl;tc' ignte 6go circacorpora diveríi fexus.; -quia feraineum «orpus:mafculum.attingens., vel.etiam fma- adu(tione liberum fervare mititur ., :cauté qnembrorum .omnium eft «ontactus :decli- fculum ifoemineum .ad :congreífum latenter incitantur,, urgente concupifcentià , perinde nandus: :fí enim folus;puella.afpectus«on- .ac ftnpa, fiignem fuerit odorata ftatim in- «cupifcentiamexcitat., dolorem infert. ; quan- to majorem non infertla(ionem «ontadtus? jflammata fuccenditur , :nec opus (it-ullo.ad- miniculo , nec-illo folle infufflante , ut ftupa 'ex.quo , «cüm fit voluptas multó «ralfior , igni admota flammam «concipiat ; .cüm pri- .quàm 'ex folo .afpectu , zita &.major, ac -moceritior-eít., .quàintus ignis accenditur, müm.enimignem .attingit., ;in apertas ee ' Sï' zumpit flaminas :: :pari pa&to fcernina.ma- .quà caftitas.cinerefcit: :eó.enim :majus fu- rem quatumvis leviter í1 tangat , :non multo .bit flamma incrementum, :quó uberior ei« .dem fomes fuppelitatur.; &nulli dubium; eft opus labore , .ut inflammetur intus-cone «upiícentia 5 .cum .mas.& fcemina naturali -quin craffiora ;per contactus Jafcivienti con« ad (e invicem-rapiantur ,ardore : hinc.non .cupifcentigminiftrenturfomenta ,quibus & mirum , '4.cümfimul fe.contingunt , ftatim :dolores:noftri :magisintenduntur , & exci« ;ï .ardeat. in:ntróque concupikcentia ; & (cin- « dium caftitatis promptiüs .accerfitur. :tillam intrinfecus fumantem , luménquera- :tionis infufcantem fentiant . non enim fieri $. VII. naturaliter : poteft., :quin:tangens .carbones .acceníos :calorem fentiat., :nec poteft :quis dgnitas.fuper prunas ambulare., .quin-ejus Thenda caffitati ,. qui ffudent. , -ardeant pedes.? ita fieri.nequit., -quin vir Anecefi efl., .ab alterius fexus queva ab- l1zdatur., fi . mulierem tetigerit 5 -eft enim ffineant «contatlu , .quisn peraiciem , &exie ïol'bl P "S& tactus.alterius .fexus :femper «caftitati :no- Aium «aflitatis iflammas :snjolefcentie L XiUSa «oncuptfcentia flabellat. "Hinc S. ineronymus Aib. 1, $n fovi- $7. nianum .expendens :verba . Apoftoli 1..ad "Uotquottuendz «calftitati ftuduerunt i: ab.hisce abfhnuerunt alterius fexus orinth. /7. .bonum .eff bomsns «mulierem.s non tangereait.appofité ad rem ino(tram;effe .contactibus .. :ut. pientiffimus 1lle obíervandam Apoítoli nrudentiam., .cüm -Mona:hus, :de.quoin vius Patrum legitut ; :qui cümiter cunvmatre fua jam fenio'confe- Xiboa . non dixerit , bouzumeff.uxorem non babere, :48. Íed bonum e[i . uxorem.non tangere, eoquia '&a , ztate delábente, viribisque quafi defti- non in poífeífione :uxoris , íed in tactu tutaageret., veniffétque ad quemdam fluvi« :um, queim vetula trajicere haud poterat: tulit mulieris .periculum perdendz caftitatis im* miriet.j :neque periculum evadit, lzfioném. 'tunc ejusfiliusMonachus pallium fuum;quo que declinat , qui mulierem quamvis levi- Tanus pfoprias involvit , :nequovis modo «corpuscontingerentfenefcentis matrisquam ter tetigerit : non enim poteft quis infinu ignem alligare., & non .aduri ; :candens deferens transpofuit fluvium : cámque fi- lio dixiffet Mater , & cur ficmanus tuas ferrum manibus.contreCtare., & .non.com« buri ; Viri, & foeminz contactus fuam íta. »pallio operuifti fili , -ut:me trans fluvium tim fentit -naturam , fexiüisque intelligit .di- portares? Refpondit : quia corpus mulieris verfitatem. Aicét vinculo fanguinis jun&tz ignis eft , ex Que mulier ejusmodi.amato- -vio tallu innixa fuerit , nunquam à fordida «cujus.contactu flos caflitatis plurimum pati- itur detrimenti, ' N Lib. de && ánquinatione munda veperitur , ait'Bafilius, HincS, Ephremus ait: $; :cädritüit efi- 69. Hnt[. Yb TÀ Virgin, Sicut enim cum 19nem tAngimus , ignudn- dicia per imprejJas nobis aduflsones exctpi- «io perfungensyoleo egrogantem inungis, fac T3b. de vita fpirituali mus , impo[filéque eff , eum , qui $gnem.s oculosymanus » lingudmque cuftodias ynexin.. dullo semperantie , G modeffie fines trauspre- HHIP. d« terigerit manu , sllefam illam ab ejus incen* ziva operatione feruare 5 caterum aut óul " diaris $ boc enim depofcit pietas. — .Membris Alterius r&uerenter ,. 68 cum tíimore manus la repenté tatium confecute turgefcunt , & Admoveto , quafi vem aliquam fanttam at- dolorofe per fervorem , &5 snflammationem ( ulcera mox rumpenda minantur 3. aut jam dingeres ? etenim verà fanitum eff templum PL coquefatla in manu acria vtfuntur ulcera : Domini , €8 admirabile in juffitia fecundàm | fvirginffo * illud fcripture ?. Ne[citis quia Templum Des ita polibsle mon eff , eum quem tgnis ardor ditigerit , ejusmodi tatium innocuum , du- eflis , Spiritus Deibabitat in vobis ?. fi quis Ferani de Affeclibus Tom. d. — X antem. 22 Diferatio XIV. y Autem lte'mplum Dei viclaverit ,. diferdet . membra c&ttYA À wicinid tobilet f'ow; lum Deus. Templum enim Dei fantlum ql peneli , in quam nullus omninó . nifi filius eff , yztsd effis vos: Hacigitur fcientes,omni ira illabitur. Quis valeat eosomnes tecena cuftodia cor uoff(rum cuflodiamus, fere , quos mulieresper infixa oícula foedé 1h Qued fi ex S; Ephremi monito caven- [^ 7H exulcetavit , & exulcetatos interemit , fe- 9 dum eít , ne contactus corporis mafculini pelivítque in Orcum2 Quàm noxia , quàm li per acrum hominem ad officia charitatis ex - lethalia hac procacis mulieris ofcula ,..quae ercenda, cujusmedi funt facrz inunétiones , t cüm figuntur, vulnera infligunt; cunrblane quibus-malé valentes corpore nnguntur no. diuntur , .venena effundu bi E nt;.cüm .-fmufccnt,, cumentum adferat caftitati : quanto folici» interimunt, Q tiüscavendum erit à quovis contactu minus Fateor tamen confuetudinem in plerís- neceffario , & alteriusfexüs, cujus multó 7j« tl que Regionibus inoleviffe , quá paffim etiam major eít illecebrofitas , fortiörque ad 4m- à facris clericis , &hominibusexotculantur puras concupifcentia flammas excitandas ef- mulieres non concupifcentiz causá , fed T ficacitas? Imó non folüm abítinendum eft à t urbanitatis gratià, preefertim (i abeant , re* nudz carniscontactu , verüm etiam in id de- £ dedntque peregré, vel aliqua fe .det gra- bet'enixim incumbere ftudij caflitatis col- tulationis occafio, U Non me fugit , pri« tor, & cuftos,ne partem ullàm £ceminei cor- mum.-ufíum oículorum feminis figendorum ü W poris quamvis velatam tangat;quidquid enim pud Romanos abipfo fuitfe morum cenfore feminam olet , 4d:-caftitati noxium eft : é 0i -atone invectum referente Plinio , ut ni» quapropter D. Hieronymus inter defcr'æ*:sf:n- Lib.14, caff, - mirum explorarent confanguinei ; an mu- ED dum abufus fceminarum quarundam, quas lier temetum , feu hauftum vinum oleret , viduas neceffitas: fecerat , non .voluntas , f quod apud ipfos enormi dabatur in feeminis ait, Clerici,quos & magifferio effe opartue- l zpi/l. 21 crimini , ut ibidem fubje&tis exemplis pro- rat, pariter & timori , ofculantur captta-» bat'Plinius , cui fuffragantur Gellins ib; Matronarum , €$ extenta manu , ut bene- 10. CAp. 2 . Plutarchus zz probles . Rée dicere eas putes , pretia accipiunt. [alutans 3anu. cap. 6. Tertullianus £ apologets di. llle interim , : fi facerdotes fuo viderint cap. 6, . ubiait 1 I4civco, C ofcula. propins indigere pre[fidio , eriguntur in fuperbiam, fà quis offerre etiam neceffitas erat ,. ut Jpiris Et improbat D. Hieronymus hunc in Cleri* tus tedicarentttr : Lexautem ifta de mulies ie f cis morem capita exofculandi Matronirum , rumà vino.abílinentia exolevit, & uíus o- quia quamvis hujusmodi capitum ofcula ículerum ad urbanitatem , aliósque fines Pl non videantur fixa nudatis capitibuss atta- pfopofitos invaluit , irrepfit , ac inolevit men quiaoperimentis figebantur capitum , facilé per alias regiones , ut notat JuftusLip- Q fius. 3. Eccl'efaä meritó improbantur ; eó quia contactus Meminit eiam hujus Romanorum 6. muliebris corporis'etiam in partibus vefte moris foeminas deofculandi Arnobius , in« opertis fua non vacat illecebrofitate , ut quiens ; Nunquid cum in matrimonio con- L Gloffa ad illam infignem Florilcgi; Rabinici venitá , togaá flernitis leclulos j & marito- fententiam : Malum magnum efl mulierem.. "Um geni0s Advocatis? nubentium crimen o contueri : fed majus cum eacolloqui ,& pe[f - ? celibali baflá mulcetts ?. puellarum L0gitn oum emnium ef] eam tangere : quia utait las Fortunam defertis ad virginalem? . Ma- ?h Alceta quispiam apud Molcnm in limonario, tresfamidlias. veffra in atríjst operantur. do- l bmï, r,de Cap. ;/W- Salex aqua est , G i appropinquaverit aqua morum , indukirias teslificantes fuas ?. pos continuo folvitur , ac deficit , & Monacbus li, Honibus abffinent uini, affinibus , & propin- ( fimaliter ex müliere eff y ex qua & genitus , quis ofculari eas jus efl ,. ut fobrias compra&- l €& in lucem editus fuit. 2 itéquefi appropin- bent , atque abflemias fe e[fe * fubdit mo« f quat mulieri , foloitur , & ipfe , & in id rem hunc exoleviffe , quem alij referente f definit , ut jam Monacbus amp Plutarcho referunt ad tempus , quo mu- (iz't-: -ngm [ fit. lietes "Trojanz pertgfíe divagationis per f Z Quanto magis vitanda funt ipfa mülie- exteros terrarum traétus , mariümque fi- ris ofcula , queenudis figuntur labijs ; cum nus, naves combufferunt abíentibus 'ma« Salomon profundz fovez os procacis mu- ritis; ad quos' in patriam reduces, mue- l lieris pat dicat, Fovea profunda os aliena , lieres arte lenocinatoria , ac blandiente pel- ü ceui iratus eft Dominua , incidet in illam.; * Pro'?:r. 22. lacia occurrerunt ofculabundz , ut eos de- nimirum fovea eft, & quidem laxo patens linirent : -néve in cinere navium combuftas 1 hiatu os lenocinantis mulieris , quia quos rum ignem foverent , quo iram , G&in- |t verbis irretit ,. & infixis ofculis capit , in dignationem |accenderent contra uxores. f; profundum demergit malorum , ut op. Sed ut ut eft, idunumcenfetur verum , ofcu- f portuné notat Rabanus Maurus 4ib. 2. £, la apud Romanos mulieribus fixa cognatis D p'reverb. 2. cap. 22, inquiens. Fovea pxof fuifle duntaxat permiffa ad explorandum f funda os aliena ,. cui iratus es Dominus , temetum , tametíi poftea ad excolendam ut« incidet i :llam, ui verba , & o[cula.s li banitatem ceeperint oícula figi , & mulie: It sneretricis libenter. amplethitur ,. quafi ja- res in amicitie , comitatísque tefleram de« f nuam gebeanala a^yf pulfat * citóque mer- ofculari ; qui ufus ad alios etiam mana- . li geinr » fi peden; CAUtus non retmh(t ; fí nan odexm — vit, Imó viri probi ; & gr?.ves ore víu Üj l Ti Tactus, & joci cum mulieribusfugiendi ut caftitati exitiales. 323 ufu varijsitlocis impune, G citra p.rdb-rum E terius fexusdeclinare. Hinc viri afcetze fïu-'f quafi cnm urbanitaus decore confueverunt , dijs addicti pietatis maluerunt violatz urba- nitatis fordere notà ; quàm cum fufpicione & ipíi ofcula mulieribus figere, i 24 Neque deíunt , que nobis ftatim obvient lafze caftitatis ofcula foerninis figere, . Idque exempla,quz mireris Sanctorum ofcula fce- in Gallijs factum effe à Clericis , nullá inuítis minis innoxie infigentium. — Pra cateris il« notá refert Pofthumianus apud Boerium, ubi luftre eít exemplum S. Simeonis Sali rela- ait : Cum ageretur de admiffo per Saniius, Disltt: w tum à Leontio in ejusa&tis, ubi ait; Duce- Martinum obfequia coujugu Maximis idaque R bant in vico chorum puelle ; & quotquot exemplum aliqui Clerici suulieribus adflvicis per eum vicum transibant, referebantur in ad caufe fua patrocinium traberent » dixit ?h cathalogum , quo continebantur , quilufu- frufira adduxi bos exemplum S. Martini fub- rierant certo ludo. | Íd cüm licentiiis erga dens * fi S. Martini fequeremur qias , oun- Simeonem praftitiffent , pramiffa oratio- quam caufas deofcula dicerermus , Cf untutre ne, omnes reddidit ftrabas. Qua fubita- fí feva opinonis opprobrijs careremus. rio illo incommodo perpulfz fupramodum Quapropter Everardus Ecclefia Colo- 7768 ejulantes ratz Simeonem magica opera hoc nienfis ad S,]acobum Piebanus vir aíceta, ca« ftitatís cultor ;ac probatae fandtimoniz, tana eis malum intuliffe , pofcebant ut. malefi cium diffolveret, refpondit Simcon, fe eas fa- tàm abfuit , quàd voluerit foeminas ofculo naturum , quarum oculo lefo impreffiffet dignari , ,ut ne viris quidem fuftineret extra oículum. Detrectárunt nounullz fimnere fe facrum oícula impertirig GLut aic Cacfarius ATIT 'A . lh à viro exofculari 3 fed que admittere Si- lib. 4. cap. $. etiam in ipfo (acro quoties o« meonis ofculom renuerunt , ftrabzé perman- Ículum pacis alicui porrigebat Clericorum , ferunt ; relique quarum oculo Simeon olcu- os confueverat inaliam ducere faciei partemg lum fixerat íanitati donatis, Et quamvis ne fcilicet ex contaétu labiorum (cintilla ex« quz primum abnuerant imprimi fibi à5imeo- Citarentur concupifcentie, —kinc Patres u* neofculüm, poítea defiderio curationis S, vi- nanmmes ofcula infe&tantur, qua àviris fae- rum Simeoner urgerent , ut ipfas quoque o- minzimprimuntur : & Tertuilianus, quan- fcularetur , renuit Simeon eas ofculari& cu- ta fit ofculi foeminz impre(f efficacia ad flo* rare ,teflans, quód nifi Deus eas ftrabas fecif. rem devenuftandum podicitie ex eo com» det , facilé perulanriá , G impudiciiiá omnes probat , quia foemina . ex quo libata c(culo fuperáflent Syriz mulieres: fed ob morbum erat àÀviro , junhabebatur pro nupta, ideós pleraque ab eis mala effe ablata. Ha&enus que velamine, quod coniugatis infigne erat, Leontius , ex quo conjicitur tantüm abefle, obnuberetur ; pulchré Tertullianus Jió. de CaplE. quéd ofculum à Simeone puellis illis fixum Velan.virgim. | Etiam apud Etbuicos velate s Ef Dco difplicuerit , ut potius per illud fucrit ad virum ducuntur. hd de/ponfationem.s é operatus miraculum curationis ; & oculi ob: velantur : - quia & corpore ,65 [piritu ma[culo ä ]xfi priflinz fuerint fanitati reftituti ,imó & enixte fuut y per ofculum & zgexterm , per que quz ofculum renuerunt admittere , ijsdem primum vefignárunt pudorem [Diritu.per com- * fanatio defuit, quia ipfis non profuit ofcu- amunecon[cientie pignus , quo totam coudixe- Lib,2, P42 lum. " vunt cenfu[ionem. - Clemens Alexandrinus 445702. €,Et« 7) Hinc liquet, poffeofculum indifferenter, tametíi non prorfus refpuatoiculum ; quod imó etíam ad probum finem figi , fi ex pia olim imprimebatur füb communionem j exe | Ovat. 1. de prodeatintentione, — Quapropter Damafte. tratamen talem occafionem vult omnino exe * Natim't,; nus appofiié ad rem noflram ait : O £eatacs cifum , ac abolitum ofculandi ufum , prafer- labia , quibu: purüa tuis ofculit frui coucef tim quoad marium mulieribus ofcula ime fum est ! fola inquam labia eorum , qui te prefía,inguiens. — Jm Regusm Dei wocuti fu- geuuerunt : ut vel fie in omnibus, G femper us , digné regno ambulenius, Deum dihigen- virginitatem obferoares : alloquitur Dama- tes, G proximmm. Dileclio autem nonín ofcu- Ilii auteum - Kcenus Virgiaem Matrem hujus lucis ufuree lo cenfetur , [éd in beneuvlentia. à beata Anna editam , quam etiam vocat nibil aliudofculo . quásm ecclefies conturbaut, Adami filiam , & Dei Matrem,, beatósque cum tpfam nog babcant iutus amicitiam : et- lumbos, & ventrem , ex quibus prodijt, bea- enim hoc utíue turpem movet fufpicionems Q — tasulnas, quz ipfam infantem geflaverunt ; »maledicentiam , quod impudenter ofiuloute- & felicia labia , quibus puris ofculis con- reniur , quod e(fe oportebat myflicum, IdSan- ceffam fuit , ea nondum trimula frui ait um vocavtt Apollolus. Regnoceleffi digna tamen Damafcenus à nullo unquam nifi à agamus,ore modeflo,E claufo beneuolentiam fancüiffimis parentibns fanctiffüme infanti ahimioflendamus , per quod waximé fe exerét fuiffe ofculum fixum 5 , ne quid vel imagi- man[uerudo sorum, Eit aliud quoque ofcu« natione exquifitiffime virginitati videri pof- lum ingeítum; veneno plenum , fanctitatem .fet detractum. — Ex quo videtur Damafce- fimulans, An neícitis , quód etiam Phalan- i nus fupponere , ofculum , quamvis indiffe- giafiore tantüm tangant, graves dolores ho- renter oblatum infantulz nondum trimulz minibus afferunt? ofcula autem impudicitize. fummum pofle virginez puritatis infufcare Ízpe virusimmittunt. Manifeltum itáque nitorem : id quod nobiseft documento , ut nobis evafit , ofcalum non efíe dilectionem ; A omni ftudio fatagamus ofcula , tactüsque al- dileétio enim e(l Dei, Ha:c eíl autera dilectio Veraui de Afeilibus Iom. 1I, -SÍ32 Dei - ze: N N 324 -T* Driflertatio XV j f Dei (aït Joannes )ut mandata fervemus, non quin corpus in ofculis per &ftus excitata ut nos invicem ore demulceamus, concupi(centie lubricetur, Unde arcenda omnino ab ofculis funt labia, ne os, vel genass 27* Improbat eriam hujusmodi ofcula,pra- fertim qua mulieribus figantur Eucherius aut caput tangant alterius fexüs, neque debet, Honmtl. de initio quadragefima in fin. inqui- quis à fana-mente itaalienus effe, ut per ofcu- la difcrimini velit fecommitterelethalis no« ens : Qui viderit mulierem ad concupifcen- dam eam ,jam mecbatus efl eamin corde fuo* xe: hinc afceta ille id dedit Virgini cuipiang * . & nonnullis interjectis Ecce venjo congre- confilium , quéd fi ad fanctum ofculum in« WEl G. a. aE E dA^E vitaretur , fputum pro ofculo redderet , & gare opera , & cogitationes eorum ,mimirum t smpura ofcula ,lafciva colloquia , que pravia pugnum ingereret contrectanti. INonenim j fedantur cogitationibus. Impudici ueró . fervus eft Chrifti , fed fatanze famulus , quià 3 Virgine caftitatis cultrice ofculum expotcit $ contatius ofculi quid aliud eff. quam morfus ( diaboli? barra peccati? jz'quiäem Tullius Ma - neque amator eft dicendus, fedcorruptor 5 gifler Gentilia ita condemnavit boc vitium , non pudicitiz zelator ; fed libidinis excitas tor: hinc non paucis commendatur puella dicens : Ofculum pars adulterg efl 5 per boc enim eriminis oflium , & mortáa initium fit, illa formofa, quaeimpuro Clerico per ofcue $ Etiamfi nondum $n opere confummetur . ini- la procedenti ad nequiora, adeó validé ma- al quitas , perfecta efl jam in corde captivitas. num illifit , ut multum cruoris é naribus ef- fu 7 Quomodo veró ofculum dicatur eífe har- fluxerit , & ab incuffo ipfi timore de neceffie 4 fà peccati , non incommode explicat Ifidorus tate Romanz profectionis pro obtinendo abe la Peluftota/:b. $. epift, 10g. ubi Ícribensad Fi- folutionis beneficio liberata fuit, eó quiaab delem Diaconum ait. Quoniam per litterás impuro attactu fe defenderit. | £. H quzfíivifti, quam ob cau(am poftquam fcri- Nontamen derogandum eft antiquo ufui 40» ptum fuerat : gui ingreditur ad mulierem ute: deofculandi Antiftitum , ac fanctorum viro« D ptam non innocens erít ; additam ulcerius (it: rum manus,cum etiam milites confueverint victorum Imperatorum manus exofculari, ut ANeque omnis tangens ear. Refpondeo in. h grediendi quidem verbum ufurpáffe Salo- de Catone digrediente & Provincia notavit 1 monem de coitu : fecundàm id, quod dictum Plutarchus ; utetiá de dexterz manüsreligios €ft à Sara ad Ábraham; Ingredere ad ancit- nis ceeremoniá ofculo fervato meminit PÍis p5»own . dam meam , & liberos ex ea procrea, vetbo nius /7b. i, cop. 45. Imo etiam de fancta 9) i autem £4ngendi fuiffe u(üm ufurpando ta- Ambrofio affzrit Paulinus,qui cum adolevif2 &um pro oículo ; tametfi ofcula fi cum coitu fet, efsétque in urbe Roma conítitucus cum J 9l conferantur peccata eífe non videantur:veri- Matre vidua, & lorore,qua virginitatem jam fr tate tamen ipsá fuffragante meritó laps? qui- fuerat profeffa, comite alia virgine , cujus dam cenfenda funt etiam ofcula, Nam (1 cu« virginis foror candida, & ipía; ejusdem pro- $h * rioía contemplaátio adulterium effe judicata feffionis, que cum Carthagine degeret, dixe- rit fé vidiffe, (acerdotibus à domefticis foro- " eft à Chri(to; contreéctatio certé multó magís proadulterio judicabitur.. Quemadmodum re , vel matre manus ofculari , ipfe ludens [ offerebat dextram dicens : & fibi id ab eis enim in imaginibus depictiscolor magis affi fieri oportere ; fiquidem Epiícopum fefu- À cit fpectatores, quàm nudalineamenta ; fic etiam in corporibus comparatum eít, utta- turumeffe crederet. Siquidem loquebatur im fic elt &us , quàm vifus majorem movendi vim ha. illoSpiritusS.quiAmbrofium adfacerdotium beat. Si igitur afpecdtus quamvis fubtilior erudiebat, Cümque pofít annos aliquot à fua y ferifus (it , ac purior, condemuatus eft tamen: adfacerdotium ordinatione Romam veniffet, nc ibique fanétam puellam, cui manumeexhibere d. non iferitó tactus,qui cüm fit craffior,ac im- purior fenfus prohibitus eft. « Hactenus Pe- coníueverat , in domo propria cum Germa- « lufiota. na (icut reliquerat; invenit ,;jam matre defune M &a. Cümque illa dextram illius ex priftina 72* Caterum quàm lubrica fit via per ofcu- D lum ad fornicationem infinuat Salomon in confuetudine ofcularetur, fübridens Ambro- It Broverb, ubi loquens de mulieregarrula , & fius dixit: Ecce ut tibi jam dixeram facer« 5 dotis manum ofcularis, bi procace ait, Jpprebenfum juvenem ofculatur. Quia concupiícentia per ofculam.commove- Quamobrem confuetudinem olim inole- 8!« EJ tur , & luxuria incitatur, eft enimofculanti- | viffe, quà etiam puellze manus confueverint lit; facerdotum exofculari, & maxime Antiftitum bus quedam partium covenientia, qua & a«- p nimales fpiritus unà conjunguntur , & ad nullieft dubium: undeoículo religionis , & DN corporum incitant commixtionem 5 hinc A- pietatis fymbolo etiam per mulieres mani- Josr ziftoteles ait: equosante coitum confpirare bus facrorum hominum impreffo deroga- anhélitu , & per hoc ad luxuüriam provocari, tum non eít , neque multó minus per homi- Hinc ingens ex ofculis feeditatum enormitas mines inter fe: cauté tamen cenferem proce- fcaturit, Nequeobflat, plerumque ex ofcu- dendum ; ne mulier cum manum ofculatur lis nullam libidinis hauriri voluptatem : quia facerdotis,non pietatis tefferam exprima:,fed virus imprimat libidinis: faciliàsà virisabs- tametí1una,vel altera vice non moveatur quis libidine per infixa ofcula: non tamen eft, cur que libidinis ingerendz fufpicione poffunt debeat fibi fidere; cum fecurüum eum non fa- manibus facetdotum in fignum religionis Juttinus ciat mens Virginis , nec vas fragilimmum, figi olcula , - & ipfe S, " * Ta&usg&jbci;üä mulieribus fugiendi,qt caftitati exitiales, 325 sequé Sapienter Philofophus , ac fortiter Martyt dicat: 4 precibus fmitis mutuis z H , Ip Afolag.z. 405 invicem ofculie falutamutz unde vel ab ipfo Ecclefiz naícentis exordio moris fuit, Fugienda funt mulierum ofcula.s, i ut Chriftiani fe invicem ofcularentur ; & qua dum labijs frzuutur , vuluera P hujus moris rationem adfert S. Chryfofto- £afhitati infiguntur,quibus faucia: L El mus Homil. de Proditore Juda , inquiens fad? perir. Sancium o[rulum tentamu quod animos fo- I noxius eítviro mul—icbri; occurfus,eb 81e £iat, U unum corpus ofteudir. 82, — m enim Éccleíia cetus fit fidelium quia ejus forma virum plerumque de- inunum mylfticuni corpus coalefcentium; ad venuítet, G oculi puellzetiam | cafize indicandum omnes fideles unum füb Chri- non caítéferiant; multó magis ejus ofcula vulnera infligunt , quibus fi corpusnon cru, fto capite. effe membra ejusdem corporis; entatur , incerimitur. tameu callitas. Foes mutuis fe fideles ofculis profcquebantur , ming enim praíertim procacis frons, oculi, quia unum corpus omnes fortiuntur fub eo. labia, genz, vultus, verba. & manus innata €«em capite, ideóque íe miícebant in uno *orpore,non corporum commiftione , fed quadam teneritudine virilem emolliunt fot« titudinem , pectásque hominis emeduilant, animorum charitate-devincti; ideóque pott Quàd fi procax mulier luxuriante ornatu fuía: ad Deum preces, in quibus cum os viro obviet laícivo, acu per crifpatam . co- aperirenr , fpiritum attrahebant, pacis ofcu« mam luxuriante, lenocinante oculorum ja- lo íe tempeftivé mifcebant Chriftiani ; ut Statione, velo non integente pudorem, ícd $'auam, quam orando hauíerant , mutuó hi decorem duntaxat meatiente , e& quiaom- Xommuniarent , .acceptümque in «corde fpiritum , oris (piraculo pie reciprocarent ; nium obtutibus ubera proftituantur ; tuug vel ipfa glaciata virorum pe&tora , AAd men tIS- hhujus moris meminit Tertullianus, & con. que frigora flammantes vertuntur in forna- queritur, quéd in publicis jejuniorum die- *bus,tunc Chriftiani contenti tantüm oratio- &es,X fiofcula accefferint, cinereícit pudicia ti2: non enim aliud funt fceminei corporis la» ne, conícetis fe minimé oículis falutarent , & (ine datoad invicem ofculo difcederent , ciniofz pomparum, ac deliciarum ineptiz, - De Oran aic enirm * Al jam con[uetudo invaluit,ba quàm tartarei aucupis infidiofi laquei, qui- 84p .15, bus ad luxuriam alliciuntüt , & per fixa Dita oraiione cum. frairibus ,. fubtrabunt ofcula fdedé capiuntur. Hinc Salomon for- Promerbr oftulum pacis, quod esi fignaculum oratio- mofam,leviculam, ac procacem innuit mue« 314. Quando autem magis conferenda cum lierem , .quae formz elegantià, comptiori frairibus pax ef .. nifi cum oratione. .com- ornatu, blando verborum philtro fuos me- smendabilior afcendit , .ut ipfi de noffra ope- vattone participent, quam. audereut de fua «dullitàs per ofcula fcedé inflammat amafíoss pace fratri tranfigere ?. Sub ipfis igitur Ec & de hac mulieregarrula, & vanaait; 4p- Pyozi.7 2128« ,präbenfum deofculatur juvenem &5 frocaci €leiig candidis. initijs ; innocenti illi eevo; noca Religionis , teffera orationis, (ignacu- vultu blanditur : adeo ut mulier quia mol- lior fucata pulchritudinis doloís inüdijs lum pietatis ofculum habebatur ; cujus be- ftudeat virorum capture , quos pet ofcula meficio cujásque bona operatio in alios , oÍculo, pia transa&tione infundebatur reci- veneno inficit lusurie; idque eleganter e- differit exemplo phalangij, quodeit geaus proco*oris fpirite , mutua oris commiltio. Araneorum ; ea enim cít phalangij indoles, me fignato. ^ Noftris veró temporibus, quia charizas frigefcit, & malitia augefcit & in- ut folo attaclu veneno affricet, ut edifferit Clemens Alexandrinus inqoiens : . Zbalzn. Libþ.ä.xpnäd& crementum íabit, mos iíte non ampliüs gia,ubi bomines ove comprebeuderint, delo- 'CdPLZ Ás EE viget; ne ofculum , quo amoris ponitur fymbolum, in luxurioíz voluptatis degene- ribus cos conficere, & à [ehfu mentis abffra, Dere : ita ettam 4 pulchbris ofculantibus,ofcu- ret incitammentum ; & quod habebatur. no- lo aliquid , quod non Uidetur yuenis immitti, bile pietatis incrementum ,. vile evadat. li- bidinis excrementum ; cum enim | malitia Spectata enim procacis mulieris facata pul- chritudo , ludentes frequenti ni&u . oculi, LR ancreverit, facilé nünc occafio fieret obfcos- blanda vocis lenocinium fomenta funr. libia nitatis , quod olim nota erat charitatis; pralertim fi à foeminis, puellísque venuftis dinis? verüm.cüm ofcula igit, vulnera,ca- ftitati lethalia infligit , quia luxuriz vene- oícula Clericis exhiberentur , ' cüm fint hu- num per labia in precordia immittitur; eft jusmodi ofcula invitatoria libidinum , fol. enim lafcivum ofculum fomes libidinis, (i- lésque depravata concupifcentize igni« gnaculum impuritatis , ac pyxis luxuriz, bus excitandis accemmo«- quáà venenum effunditur blanditiarum le. H nocinijs dulcoratum, Hocce qui timet ve- neno infici lafciva non admittat ofcula, fu- giat hac labiorum blandimenta; fecedat ab hoc mortifero urbanitatis figno, quod caítie g rati nonnifi interitum apparat, $53 chulum 326 DïHeantio XV. € J 34. Ofculumi nonnifi faactum , & abomni quz fignificabatur non folàm fan&um dices batur, fed etiam myfticum,eó quia fub figno V luxuriz fufpicione , defeecatum in fincera ti charitatis, auctaeQue pietatis. tefleram per- illo fenübili arcanum lateret myfíticum,quod ,. mittidebet , & de hoc ofculo locutus fuerat fub fenfus minimé caderet exteriores; & per hoc differt ofculum fanctum ab inceíto; feu Ü D. Petrus z» prima [ua. Episft.cap. g. V. 14* cim dixit: falurate invicem in o[culo fan- impudico;ac polluto, quia illud fignum effet ! dlo, gratia vobis omnibus, qui ff $n Chri« Chriftiang perfectionis ; hocnota libidino- Ífze infe&tionis, fle JESU... . Quamvis Apoítolus omnes fe jum int&e 97« invicem ofculo falutare jubeat in. pacis no« Efl autem aliud quoque ofcu : tam , charitatis fignum, & Chriftianz com. fium ait praefatus Heruetus, nimirum vexea munionis tefferam 5 cauté tamen addit £» no plenum. Id autem e[t ofculum, quod ves [ efcido fancto , ne Ícilicet tranfeant. in fo- nenum immittit impudicitie , non [ecus ac D menta libidinis , quz argumenta habentut phalaugia, qua ore tantàm tangentia, &5 uj« rus immittunt, & letbales dolores bominibus pietatis; & qu& figna funt charitatis, incen- tiva fiant perverütatis: facilé enim ex labio- infertnt: in ofculo igitur incefto fub bene- rum conta&tu inaltero fexu flamma accendi- volentiz fpecie lethalis odij ftabulatur vi« ä tur, quà feede decor devenullatur virtutis, rus; fub larvaamoris impudicitiz latet ve« l ft & candor diffipatur pudicitie. ^ Hinc nenum, quod in(lar phalangij oris . affrictu ofculum fanctum Petros uberiorem Chrifti virulentius diffunditur. Ofculum igitur,qua (« gratiam illis apprecatur, ad quos fuam di« fub candido illo nafcentis Ecclefiz zvo fide- ju rexerat Epiftolam fubdens: Graréía vobis o» les mutuam inter fe fe prodebant. benevo- panibiu, qui eflis in Chriffo JE SU.. lentiam,vacuum femper fuit à quavis impuw h 8j Qvod fi in fincero illo, & candido o- ritatis fufpicione ; qua ratione olim ante P! rientis Ecclefie 2vo , adhuc - recente Chrifti communionem , & poft fufas Deo commuüa [ nes preces moris erat, quó hujusmodi miue fanguine calente eó proceffit Apoftolus cau- tela, ut ne qnodcharitati impendit Chriffia. tuz charitatis, ac benevolentiz ponerentue E Eroi0,20, | f», virtuti deroget pudicitiz, nonnifi £ . tefferz, ita tamen ait Tertullianus agens de 30212 t ejculo fantlo vult fideles invicem falutari L] eratione,ut viri viros, & foeminz fceminas quantó magis cavendum eft noftris tempori- ofculatentur: clamabat enim Diaconus , ut ait' Cyrilius Hierofolymitanus .complecig. T Catecbif, bus, in quibus mores funt corrupti , vit- fi tutum cultura negledia, ftudium charitatis mini, & ofculamini vas invicem , atque tunc * Miftog- ] abiectum, fomes libidinis paratior, ftimu- nos mutuo ofculo falutamus. Non boc ita a6» cipizs quaft ofculum slud fit ejusmodi, quale lus concupifcentim ad impuras excitandas . l!'rïf;zielfm. b flammas pronior, ut mon immeritó dixerit in foro inter communes amicos effe. confue- Mp,gx Beoil.t, di $ni GtA- Emiffenus: Ofculum partem effe adulterj, vit : neque enim tale efl.. Hoc enim ofeulum animas mutuó conciliat , € omnem malorum dragee, per boc enim crimini oflium , & mortís int« tium fit , €& quamvis nondum in opere con- oblroionem 1llis (pondet. — Eff fignum recom, ciliationis auimorum , untueríaque injurias 5 2 femetur imiquitas , perfetla efl jam in corde 1 Piura congerit, plurésque con. yum meroria . deleta , €$ 1deo [antlum fuit, cap:z*'uims. globat eieganter fententias, quibus claré o- quia [antka erat recónciliutio. 90 Quamobrem . ad teítandam mutuam — $9, ftendit impurum ofculum moríum effe Dia- j Wil 30, boii, & harram peccati, ac proptetea fuadet, charitatem , & amicitiam viri viros, & íoee« Wi - l 0 ut caveamus , ne hujusmodi hzc impuraad- minz fceminasofculabantur, &fuithujuse [ rin*l)! | gnittamus ofcula, nec exhibeamus ; oículo. modi ofculum pignus charitatis , ac finceri t rum enim obícoenitas fatis fe prodit, & con- amoris, quo tamen abufus Judasin figoum .. tactus qui. per labia fiunt, plena funt pericue vertit proditionis. Caterum ufus poftea - lis, & qui ofculis obícoene deliciatur vene- invaluit,ut virgo etiam velaretur,ne affidua num ebibit, quó caflitas corrumpitut, ac ca« intet ofcula ad luxum concalefceret,ut notat "Tertullianus ubi interreliquas hujus velami- terz inficiuntur virtutes? efít enim ofculum * Liä.de velo, ait Emiffenus pars adulterij, oftium crimi- nis utilitates has eleganter ponit inquiens * Vivg, nis, mortis initium , ac perfecta in corde Jpfa concupifcentianon latendinouefl pudica: €6. captivitas., . patitur aliquid quod virginis non fit, ff'udium »1 Hinc quoti es Apoftoli fuis in.Epiüorlis placendiutique & giris.. Quantum velis boa injunxerunt, ut fideles eorum nomine falu- na mente conetur, neceffe eff publicatione [uà ' tarentur , non alterius ofculi meminerunt ; periclitetur, duma percutitur oculis incertis 68 quàm /zz£i , unde etiam Apoftolus Paulus multis.dum degitis demonflrantium titillatur,, 1,44d Gorintb, i6. ait : Salutate invicem 1n dum nimium: amatur , dum inter amplexus efculo fancio : jaibébatur autem ofculum & oftula affidua concalefcit. Sic frons du Lib.s.Pedot tunc (anCtum ait Gentianus Hervetus ; quan. ratur, fc pudor teritursfic folvitur, fic difci- e^pi li^2 do deerat omnis libidinofa fufpicio, & id tur aliter jam placere. defiderare : Meminit erat, quod ofculo fancto innuebatur : nirni- Tertullianus antiquz confuetudinis, quà pri- rum (an&ta benevolentia , & amicitia: quad mi fideles fe amplexu, & ofculo falutabant, quoderat benevolentiz ficramentum: fed eiim (ignificabatur per ofculum fanétum, erat myiterium, feu amicitia, G benevolen- copit puritas deturpári, & fub ofculo alio- quin[andto ex pervería hominum . falacitate £ia,cujus ofculum 1yfnbolum etat; à re enimi libidi« Taci us,öz joci cum mulieribus fuciendí,ut caftirau exiuales; 327 libiduiis latére myüermm adempto enim venientibus fcilicet anithabus,- .Satis etiam Lit,19. 6,1 velamine ait Tercullianus dum virgo percue vulgatum.eít Platonicum «armen in Agatos titur oculis incertis, & multis, (icequs frons nem apvd Gellium de anima in alterius cor- duratur ; dum d:gms demon(lrantium ti- pus transfufione per ofculum , quad etiam tillatur, fic pudor teritur; dum nimium a. firmat Encolpius Petmmanus inquxens; .Ef atür, fic folvitur reciproco amore; dum erausfundimus binc , €9 bine labellis evrantes inter amplexus, & ofcula affidua concaleícit, AH A. Verümcum hzc veluti àanimzrum Yl fic dicitur aliter jam placete defiderare: & transfufio in ofculi impreffione per labia non quod fincere charitatis, purique amorisfym- contingat fine ingenti corporis concitatione bolumerat, fit lafcivientis concuprcenuæ IQ» Lib, de ïmm per cornmotos fpiritus; non immetitó $,Ba- 'wrgzwt,, €eptaculum, . filiusait., efculi formofo corpori impreffi 89. Hinc mulleres etiam refpcc?m hominis flammam non fecus cavendam homini caíli- facti eas debent pudicas arbores imitati, tatis ftudiofo, quàmanimalium venenatos quatum meminit Apollodorus . Democratis rum morfus, eó quia pejorafint ofcula fcor- Difcipulus, hz fiquidem admotas virorum pionibus, phalangiisque venenum infunden- tibus, fhianus co mad"»'*æ re?uglchant foliorum: NI"F Ct e..«ï.t)lxh. I ra íit,7ac cultrix caftitatisma- Plura que fub ofculis procacis foeminze 91 nus remgaaa $ ta&hisque:virorum., fi non latent-mala detegit'S, Petrus Damianus, fu- contraCtione foliorum, faltem negatione cu« catis ofculorum lenociniis latvam. detrahens ;uwxs attactus« & viri ompnem xtxdem foc. calamo,alioquens enim procaces mulierculas, JEpiff. 453 ming at :.a&um,manum retráhendo preves quz ofcula figant,ut minus cautos decipiant niant, eumque fui fubtractione ante .occu- vitos, ait, Iuterea vos alloquor.que eftis pul- peat ; &præfcmm eos alterius fexus con- pamenta Diaboli , projetiio paradift , virua taftus, qui pet ofcula craffiüs fentiuntur ; smieniium, eladius animarum, aconita bibtne plus enim in ijsdem femper eft periculi,nt no» tium,toxtca convivarum , eccafio peretmds., —Ü Exzvcit 110, tat Scoliger, qui obfervat Bafim gtacavoce nl z.u Vos inquam alloquor, qua eftis g ynecea boftíe €X eo derivari, quia que duofunr, Grunum zmrzqus, Upupe;, liula, Naffw, Lupa, [at» efle queunt; unum evàadereappetunt , ideó- gzm*uca: 5 que o[cula fioitis , & fanguinem ue dicuntur fpiritus exire, & corpora ha. Grteli exigitis, Imó non folum fapguinem fugunt, Hj T€i6,aC mnfert: 3 pennde ac duo fPll'lü.lS, fed G vitam ipfam exfugunt fredé interi- quaücum licet nexu ófculorum in unum mentes, quos lenociniis demulcent, ofculis tranfeunt. Cuod etiam fubindicavit, S. A m. Hoipio,Y as Zzä de Ifmu. deliniunt , ut innuit S. Chryfottomus : 44 brofiusinquiens t"Ofculum vf , quo invicem Populum Anutiocbenum inquiens,. Quemad. £Af.5. amantes f ibs adberent » 4€ vVeluti gratia in- modum venatores vetibus extenfis fyivefiria cterioris fuavitate potiuntur : per quod fibi animalia immittere Mgredmmur, Ht Sp[A jtt æ*mmfmdztur fpiritus ofculantis. Sicut etiam gulent ; dta 68 meretrices posiquam lafciuia 3j.qui fe ofculantur non funt labiorum pra- retia undique extenderinz per eculos, verba, dibatione contenti, fed fpiritum [uum. fibi in- ofcula, fuos capiunt. Amatores, quorum /;zzw- viceim videntur z;zfuna*ere tita » 90. guinem ebibunt8 ipfos enecant, Nemo i Hinc eft, quód etiam $. Chryfo& affe- delirus, & à fana mente alienus, ut velit per gl Homil, 30. i2 2.4dQCo rat per ofculumanimas inter fe colligari, & .ofcula propinatum fibi venenum ébi-- yinib obfervat , redcuntes ex diuturná peregrina« D bere, fibique eITc exitio, tione mutuis confuevifle ofculis excipi,con. 5 YTL z h 24 o z ïzï'æ/fx K* — U ;.l.xxx ;P' f ( i 2 L Mu ZM. U M '*J[c hb » » a h x 2 9 n J Qu *;u sf x "ks;, N li x a ? N ( SSN "— N i » N v N .. O C . m EE r AX æ*äli ^Y t 125 hs MUA N X X?;xþ É w fs ] AAE A l g2 gnds a DIS- j p (n9) B mueteEUBE i àl ; "U^ «Q^ * E "D* 07 «0» « :? Quf i 5 VRRV : - Ws s ä [ — m h eïïæ E DISSERTATIO XVI. | Nullum tuendzx ca ftitati afylum f uga tu- tius, b $.L dicut qui periculum. timet nau mgz] » procellofum mon 1vajicit sz,,, t $ gum; ia caffitati eultor à quovis fe fubtrahat päriculo, Je in. [copulum 4mw- pingat , & naufraga caffitas pereat. 5 zj u | CN i, Unt, qui gon abs 're id bet; G&eó-magis fevit, quà fuaviüs eblags Heiw, ] LO N / À afferunt,effe in homine "l N «g.*,g Y ms ditur; neque ab.ipfa abjungitur fcylla; us "p rebellantem , .ac info- cüm fcyllamánter.& .charybdim fluétuant [ o lefcentem concupifcen- concupiícentiz ac(tus, naufraga pereat caftie ANSANN C VY. N A tiam, ac in mundo ma- tas, vel charybdis.abforpta vorticibus, vel - M re exzeítuans;fluctibuse Ícyllz:collifa infcopulum; 'quia.ut fcité fcri- i -3Jw æ a e que decumanis .agita- bit peritus Nauclerus :S,Hieronymus: 4z . * E g tum ; ficut fuis eft. - illo eflu.cbarybdis luxuria falutem vorat fzyl. AHeliodor, - quor procellis obnoxium, quibus naves ejus la, feu .rensdens.libido.blanditur. . Quis ita L trajicientes finum ad naufragium pertrahun- delirus.ut ab.hi(ce-non fefubtrahat pericu- tur,cüm (uborta tempeftate audiuntur -flatus lis ? Quis à fana mente ita alienus, ut.& di«- CT^"c$9 ee5 hotrifoni; fufpiciuntur in a&re nigrefcere, fcrimina .zeftuantis.concupifcentiz :non co« & condeníari nubes; adimi folis lumen .& érceat, vel abijsdem.non fe.fubtrahat? xzca caligine exhorrefcere omnia , .coelum Caftitaus fludiofus., fuzdue falutis a- ha repetito tonitru ingentes dare mugitus;cone mator exitiales hos fcylla :fcopulos., infa- curíu, conflictique nubium ingeminare ful- mes has charyddis voragines:flatim declinat, — - QR u dU .getra, emittere fulgura, ejaculari fulmina ; G alio fugit, utàpericulo fe (ubtrahat im- & mare decumanis fluctibus futfum , deor- minentis naufragij. 'Libido.enim haud ab« Íum vehi , & omnia confundere , navésque fimilis eftfcyllz, in . quam impingentes mi- vel forbete inimum, veliterum evomere in Íeré pereunt.. Fugiendus igitur e(thic fcyllze - "C^ .* fublime ejectas, donec in fcopulum allifz Ícopulus, declinanda luxuria; quinimó fic LTX E L ineluctabile patiantur naufragium : perinde cautum eítinnavibus, utnautz vel folüm habet concupifcentia procellasfuas , habet Ícyllae nomen , omen credant perniciofum, D & (uos fluctus, quibus naufragacaílitas ob- É ab(tincántque propterea ab hoc nomine quafi ruitur: non enim defunt hoc in concupi- ab omine imminentis naufragij : cautiüs id b Ícentiz pelago brevia, nec (copuli, nec vo- praítandum eft inijs, que luxuriam redo. bll ragines : nec defunt Scylle , neque charyb- lent, lafcivientémque fapiunt. concupifcene lk des, cüm fit ipfa. concupifcentia charybdis, tiam; utnimirum nec ipfa immunditiz vo. k qus fectatores fuos abforbet, & interimit, ! cabula os conípurcent illius, qui caftitatem Quemadmodum igitur periculum qui timet excolit. Preífius veró ut loquar,procax que» gm naufragij procellofum non trajicit pelagum; vis mulier fuis ad turpia alliciens lenocinijs tt ita caltitatis cultor à quovis fe fubtrahit pe- infamis eftheccharybdis; fcortis enim me- (à riculo , ne in fcopulum impingat; X ne nau- retriciis perinde ac circumactis vorticibus u fragacaflitaspereat, fugit hanc charybdim, foecdé abforbet, quos ad fe trahit, D é qua non corporis tantüm navigium forbet, Idduecaufz, cur Anaxiles apud Athe. LP hi fed etiam mentis ac animae navem obtuit ? nzum /;b. 5. impudicam mulierem non fo« 4| eft autem hec charybdis abforbens animas làm monftris , ferísque fylveftribus, verüm fu; dn fpes. cba. Juxuria ait Alredus, ubi de quodam adole- & charybdi, fcyllzque, ac monftris marinis Tie vyb lib.1. fcente , qui pericula neglexit labefaétandz €«ap, 6, contulerit , dicens, neque draconem, ne« Chi caftitatis fugere ait: Quem luxurie cbaryb, que chimaram flammivomam , neque cha- Juc dis abforbuit, Fugienda eft hzec charybdis, rybdim , neque tricipitem fcyllam , ponti- g nec ipfi fidendum, quia càm blanditur fuos cum canem, neque fphingem, hydram, leo- hii defcribit vortices , quibus cumridet, abíor- nem, viperam, neque vglacres' harpiarum genus, 329 Nullum tuendz caftitati afylum fugä tutius. genus, neque ullam demum beftíam diritate fliäio, quá mens torquetur, & cor pr&- Íua conferri poffe cum fcemina ; cui haud mitur, ac opprimitur, — Huc fpeGar illud difentiens S. Petrus Damianus alloquens Pf[alm.3; Ofufc,18. Prophete Regij: — HumiliaWii nos in loco Difftvt. 134 procaces has mulieres ait: Pos barpie que afficlionis, ubi interpres Aquilaapud S. Am- facrificium Domini circumvolantes arripitis, &4p.7. — brofium expendit: Quouiem bumiliAWÉ eósque qui Deo oblari fuerant , crudeliter nos in loco firenm, quia tertenarum volue devoratts. Nam & leenas vos non iucon- ptatum firenule tamet(i eblanditi videan- gruà dixerim , que Oelluarum more jubas tur, ac deliciasexhibere, noanifi afflictio- aattellitis , & incautos homines. ad fue per- nes offerunt : videntur laclis dulcedinem ditionis interitum cruentibus amplextbus bar. fpondere, cüm nonnifi fellisamarorem pro« pexatis, Vos firene. atque cbarybdes , que pinent ; quia ut. fcité Ambrofius : Szculi Ibidem, dum [uaveus. deceptionis editis cantum , in- voluptas nos quadam carnali adulatione de- eutabile ftruitis falo vorante naufragium, de&iat, ut dectpiat , quia fcilicet illecebras T Vocat procaces , ac lenocinantes foee offert,. & morrem affzrt ; letitiam oftendit, minas blandas (renulas, quia zítuans con- & lu&um inducit ; malaciam promittit , & cupifcencz pelagus hifce non caret firenue naufragium molitur. 7«* larum illicijs; voluptates enim, quibus con- -. Fugiat qui fapit, aurésque claudat , cupifcentia inhiat , & finit homo fe allici, ne (inat fe blando hujus (irenulz cantu il- ac illaqueari , firenes funt ille- blandula , lici , ac illaqueari; obferet, (1 delirus non quz fuis illecebris minus cautos fallunt ho. eít, aures cerà, ut ab hifce fe periculis eti« mines, quos & miferé interimunt , appo- piat; fugiat furdus hos allicientium volu- - Epiff. 'ad fité, Sinefiusait: 4udrvi doffum Virum,.qui ptatum cantus; decliner hec | meretricia Hereulan, f'abulam allegoricó expoueret, firenas enim.s blandimenta; caffitatia cultor, ait Sidonius Li/.g epiþ.q denotare voluptates, que delinitos , & [ua- Apollinaris,fugi,contra vitía fardu. Quod. i Vitate ea captos pauló post interimunt , cui f1 cerà (it deflitutus. qu aures obferet; fide, fuffragatur /Elianus Sophifla inquiens; PoZ- quzex auditu eft, utatar , ot non finat hifce of5 ndmque firenas, ut puto , comminycitur, Íe allici, fimülque decipi bianditiis. Quód effe fadas voluptates. fi Ulyffes firenarum declinacutus illecebras, *O * ! iA N Qui fapit has eblandientes (itenulas vel iligari voluit arbori navis; eíl fidelibns e&uro citiüs fugit , vel cum Ulyffe nonnifi ' Iilioot, hac arbor virga de radice Jeífe, cuius. ope, . furdis auribus pertranfit, ne blanda dece- quz fiunt obvia eviramus difcrimina, ut ptus voce interitui obviet , ubi blanditijs fe fcité fcribit S. Paulinus inquiens: 4trZor illi Épift 4, ad putat deliniri. Sunt autem hujusmodi ad- Seruer. blandienies firenulze, blandule illa mete- eit virga de radice Teffe , qua totam corpo- rie nosiri quadriremem regit , & cui [i juxta tricule , quz ob cantüs , verborümque al- illam Po£ticam fabulam in propbetica veri- licentem íuavitatem exteros, ita illiciunt, 74te neitamur , voluntarjs: Adfiritli uex£e P ut oblivionem quandam patrig, rerümque bus, G'obiirutli non cerá, fed fide, neque fuarum concilient, Fugiendz pro viribus CUrporss , fed cordis - auribus contva bujus funt harum impudicarum : illecebrarum fi- mundi varias ad capiendum , pares ad no- renulz , quz oblectantes decipiunt , dece- 4 cendum illecebras , tuti , & innocti ,. fcopue . piósque interimunt , & quze feemineá facie los voluptarum. quafi faxa — firenum pratere videbantur eblandiri, perinde feviunt, ac | velbemtr. AEfa.15. :12. Dracones juxza illud Ifaige : Er refpondebunt Nullum imminet Bifcrim&n E 'quo 8. 43bi ulula in edibus , && firenes da./— deluóris beneficio fügz non po(fit quis, fi velit, f& vVoluptatis , Íeu ut textus Chaldzus habet: fubtrahere: ficut nullum eft malum, cui be« , Et Dracones in. domo babitationis delicia- mefica natura (uum non apparaverit phar- 1 7Um torum: mimirum quz in extima cute macum: hec enim herbas excecnit, qua- blandz fireng effe videntur, intus exitia- rüm. fubfidio, quz in corporecontrahuntur . les funt dracones interimendis hominibus p &gritudines repelli folent : perinde ac na. femper parati: alliciunt larvá cujusdam vo- je tura corporis coníuluit indemnitati; ita luptatis, (ed lacerart cruento Draconis un. gratia, & Numinis favor animi morbis, qui- gue : fi enim venerez voluptati larvam de- Aj bus curaudis Medicos accerfivit, quos in« traxeris , intus nonnifi opparata venena , ter, czteris peritior Tarfenfis. eft Apofto. jr J ezdes, necésque minitantia deprehendun- lus, qui efficax contra luxurig venena exe tur, j 6 hibiturus pharmacum,illud fcripfit inquiens: Quàm delirus. igitur , qui fallacibus Fugite fornicationem, tametfi edoctus fue- Y. 44 Ces hifce voluptatum firenulis (e credit/ quàm rit in Íchola Mzgiílri Chrifti, imó & raptus ^ L à Íana mente alienus, qui has ftatim .non in tertium coelum , ibíque intuitus fuerit IUSENUUMENSCU RI TR m um fugit voluptatum illecebras , nec ab immi« arcana, quibus explicandis impar eft lingua; nentibus fe periculis. fubtrahit. Quzvis adhuc zgritudini concupiftentie — curandze T enim carnalis voluptas non veram exhibet magis idoneum ipsá fug$ non invenit phar« en jucunditatem , fed tantüm quandam . exti- macum: Fuwgite fornicationeym : quia nimie "u ma latitie larvam.quamei (i deirahas,non- rum nullum tuendae. cafti J niü mera triftitia intuenti ob 3 tad a[ylum fugà jicitur ; G af eÍt tutius, gl Tt In Ftrdni de Afä&iöw TOM. " & - Ms lr ii 330 Diiïcr;atio XVI, fii 2. t2 as ul ho o RA as ho $. If. f mines praliantur, füga datur militi probro5 s fed in pugna contra concupifcentie vitium Procax mulier charybdis eff ; tune tur vicloriam fpondet, eftque fugienti laudi; :n vortices fuos defcribit, cum fuis eblan- !O caítris Bellonz fuga inlequenti inimico pal. ditur lenociniis, quibus infidiatur cafhitatis E mas offert; fed in pugna caftitatis cuprel- | qu& ne naufraga pereat , beneficio fuge fus dat hofti ; & victoriá fuga condecora- m declinanda eít infamis bujus cba- ne tur ; in caíttis exercitüs Prefedtus militum rybdis vorago. C« frontes contta hoíles obarmat , animos ex- citat , fugam inhibet, laqueo etiam propo- Avid cüm primüm à foemina illectus [ Íc in adulterium fcedé lapfum novit, $m ]u fito collo, & capiti, fi pedes fugientes imi- vidénsque propriam foeditatem , 0* quiæ tentur lepores; fed in certamine caítitatis Íolo fug& beneficio profternitur hofítis vi- mnémque virtotis ja&turam dixit: Iefixus ". fum in limo profundi , & non eft fubflantia. &oriz lauro infignitur fugitivus, & trium- fit pho celebris acclamatur. Tametfi in alijs vitijs Veni in altitudinem maris , &$ tempe[las de- n merfit mez loquiwur Pfaltes de procella ae- oppugnandis, & expugnandis non fugien- $u ftuantis concupifcentiz, in qua mens adeo 2 dum (it, fed inconcuffa pedoris firmitate fluctuavit ,' donec virtus continentiz nàu« ijisdem debeat Chrifli pugil obviare, ac in- t fraga periret : fuit enim hzc tempeftas, qua fiftere, ut monet Apoftolus 27 £pPef. £. in- fU quiens: A4ecepite armaturam Dei, ut po[fitis Jefleum vatem demerfit, infamis illa luxue t riz charybdis , qua fuis vorticibus totam flare in die malo ,. & in omnibus. perfetl u f:dþ. o ejus fübftantiam, feu virtutem abforboit. flare , & etiam D. Jacobus, qui nobis tua- ber det, ut apertá fronte holti refiftamus , ut Sed cur limum profundi vocat luxuric cri- €0f men ? isfixus fum in limo . profundi , cut. fugze fe det; non veró. ut nos ipfum fugia- & ydtob 4 mus: Refjfire Diabolo, & fugiet à vobi : non potiüs, fi fe à procella demerfom di- vel «,7. certamen cit, infixum in imo pr-ofundi-edïcit ? quia nihilominus caítitatis cultores M inituri contra vitium luxuriz non (ibi vi« nimirum ficut limus tangentem fe fcedé ma- w.Mmz. éloriam (pondent nifi beneficio fugz, & ett culat, deturpat; conípurcátque ; ita luxue A Nome ! $/Ad Co. ria, quos afficit, lethaliter inficit, idque ex- 4bum, quod inculcat Apoftolus: Pagirte fornica- Yigiln 6, tiontm , eft enim hocvitium vorax illa cha- pertus David , cüm primum Bethfabaam : novit, reclé fe infixum dixit in limo pro. yfl: rybdis in eftuante concupifcentize freto,quae T caftitatis ftudiofos feedé abforbet, omnés: fundi, imó & fe fpoliatum fübítantià, quia decore caflitatis, ornamento vírtutis nuda- 10; que virtutes deglütit, neque unquam ex- Tui tum fe vidit. pletur, quin plurafemper appetat,unó bona ïcuïas-vïf'co alli- (l omnia abligurit, Experimur,canoras av i 4Q, V, U Idque experitut ; qui meretricem do- fas, pennis, alísque implicari, & aucupis in pradam cedere ;'quia vifco adhzíerunt, fj mialit, nonfanguinem tantüm exfugit, fed (U & bona omnia abíorbet, omnémque fub.- fi fugiffent liberé per. aéra citra periculum avoláffent: perinde ac fuga beneficio, viíci & flantiam, opes univerfas abfumit , adeó ut h non illepidé manus meretricis auri , argene aves declinant difcrimina; ita caftitatis cul.- tor nonni(i per fugam , vifcum luxuriz de- 4l tive magnetes dicantur; quia ficut magnes clinat, & periculum evadit interimende ca« pn occulta quadam vi fibi infità ferrum ad fe X bé trahit, ita meretrix ad fe homines allicit , flitatis: qui veneno oppropinquat, faciliüs ejus inficitur. halitu : pícem qui. tetigerits eorümque opes, aurum, & argentum ad fe &l attrahit: hoc tamen difcrimine, quodma- maculam contrahit, & manüs. candorem picis commaculat nigredine; & cüm hujus. QUi gncs ferro copulatur, utipfum fervet; & meretrix homines ad fe trahit, quos perdat. modi pericula nonaliter declinentur, quàm Ti Quàm noxius meretricius magnes, quo non per fugam à veneno infectos fpirante halitus, Qu & à pice, vel folo tactu coinquinante; ita M iter re&tum in fublime dirigitur, fed in zter- num obliquatur naufragium , quod feftivé adomne evitandum diícrimen perignendæ d caítitatis nullum confilium. fanius, quàm $i innuit Diczarchus apud Stobeum ; cuídam ocyus Euro omnes effugere luxurie occa- enim parianti mulierem magneti refpondit, fiones, & fuit confilium ab Apoftolo Co- s$ninimé magnes procax mulier,quia magnes ïuC";Nb.(' Til rinthiisinculcatum : Fugite fornicatiouem 17 ferrum, merettix veroaurum, imoó G [ hominem ad fe trahit,' quem- hec enim eft,que Regium Vatemin altitudi- t nem maris deduxit ab aeítu marino à fluctu-- perdat. fu. ante procella obruendum t Peui $n altitudi- pfalm,ca, h nem maris,& procella demer[it me, habet enim Q luxurie mare charybdes fuas;habet, & fcyllas, ln & se(tuantes procellas. Quis itaà fana mente lioi aotane dejectus, qui has procellas fcyllas inter & l charybdes fluctuantes non fugiat ? cum vel ipfum Jeffzum Vatem obforbuerint: quis Hbl i n velit; U. tam fatuus;qui lactari cufm tempeltate cum tinj r l" Nullum tuendz caftitati afylum fueá tutius. 3j cum charybdis vorticibus ludere, cum fcyllae non liberatur, quifugz beneficio luxuria (5 fcopulis pugnare, cüm undarum zítu certa- non deciinat periculum. / Inl meninire, & quicum fluctibus decumanis Ad hanc fugam nosetiam invitant S5. 1j, li turgidioribus oblu&lari tentet ? 13. Non me fugit;plerósque adeó difipuiffe, PP cattitatis cultores, qni expendentes verba Apoftoli Fugite fornicationenomaes unanie utarma fumere aufi fuerint;contra, velflu- mes docent, in hac cumlibidine pugna to- minum fluxus, velipelagi fluctus,& ad certa- tum viclorie momentum nonnifià jolafu- men vel ipfum aqua eiementum provocáfle, M ga fperandum .effe ; & votarn fpem triumphi il ll, Celte fiquidem hác laboràffe infaniá , ac propterea hellebero indíguiffe refert Nico- àíolo fugs beneficio nobis promitti: D. LA deVirg, 0« Serm, 7. Armbrofíius ait : eum alijsvitis potefí «on- laus Ze morsbus Gentium apud Stobeum in- füicius expetlari, non ita cumluxuria 2 banc r;: Ndg; et, quiens: Celt« Oceano "vicini turpe exifli« fugsie, & ne approximerá , quia non poreff anaut parietem , .aut. domum «orruentema 3De boneff, Ài« Alster melius-uinets. D.Ambrofio adhzerens nulier e,$e f'"geres inundatione wverü externi maris d. i Qe entante armati occurrentes fusiinent , do- S. Auguftinus ait : C cerera. vitia jeo gnando winci foleant , jola libido eft , ;gllæ xec undis obruautur, ume videantur jfugiendo dU« fugiendo potids , quàm pugnando [uperazur, quortem pertime[cere : non poterat certé la. Qu tiüs terminos fuos:exporrigereinfana homi- quod.etiam pluries repeut, & prefertim XUe ad populum inquiens.: Courra dibidinis im« m aso num temeritas , «cüm ine videantur acceden. Eu tem pertimefcete mortem, :malint marinis gpetum apprebende fugamy,fi vis-obtinere vi- "p 'UiFn obrui fluctibus , :aquísque extingui 5 quàm dioriam. — Nectibi verecandia fit fugere , ( | « eaffitatis palmam defideras abtiaeye. Atfenw beneficio fuga periculum :declinare, ac vitze Lib. contra ( «oníulere incolumitati, AÀn :non infaniz ititur.etiam Auguftino "D. Hieronymus ubi Wigilandium u :de fe iplo :non erübefcit aífferere ; Fareor daretur:naute illi , :qui in fcylla vortices yuia vellet fe injicere, ea tantüm:de cauía, ne vi- ambecillitatem meam nolo [De puguare viflas (f|de *deatur :ejus pertimefcere voraginem? ;Hinc Yi&,Wrperdam alhguanda wiloriawa, 'Tu Xlls w. MOTHZ. Ad NicomAa- Atiftoteles fcribit; JEri aut quirpiam du« quipupgnas fuperave poces,8 vincere finon fa- a. Amà , .Ac dolorsis [enfu vacans, f mibil me- glm' $ Ego cüm f4gero , on vincar in eo z bum, quód fugero 5 . &f ideo fugio,ne vin;ar. Ad« duat, neque terra concufones , "ueque flucius f0u quemadmodum, aliqui pradicanr. .Sed (.de- Jicit etiam. viétzicis hujus fuge caufam , ia 3nentize datur Celtis, qui ne videantur mari- «quam duplici eruit fimilitudine fcrpentis unà, li. aut viper ; lupi alterá : hac.enim;anima« inos extimefcere fluctus, malunt ijsdem ob- Tui,quamyper fugam vitam tueri; non fuit lia non tutiushomo vincit, quàmfugá, fer- . Y «&erté Sapientia illa Xerxis, qui referente He, pentem, :quimanu ftringit , £acilé cjus.ad f& ; EUA 'todoto Juffit Ponto, (eu mari , :trecenta. in- venenumtrahit, ANulla fecnuritas fübdit Hies fity fligi verbera , '& per repetitos colaphos per« 'ronymus ff cum vicino. ferpente dormires um «€ucuj cum -debuiffet potiüsipíe ad curandam ipotest fieri, 'ut me non mordeat s tamen po- jf . ementiam verberibus 'excipracrioribus. «f fieri,ut me aliquando mordeat. Quod 34 al. iNullus adeo deüpiat, :ut.contra zftu. 'de ferpente pronuntiat D.Hieronym US; hoc dts antis concupifcentiz., . :fluctuantis libidinis :cuilibet caftitatis congtuic hod ! 1 s quein pro« ü procellam pugnare .audeat , :& hifce ;undis iptereafupiffe, viciffe eft? & quamvis alijs in «ertaminibus probro , ac i . lius bellum indicere , quia fi Venus hiíce fercur gnominiz fuga de- il & flu&tibusnata, in i[sdem denata pluries fuit 'tur j &n ftris tamen caftitatis tota victoria in fola d tll g em &altitas; nonurCeltz z(tuantis libidinisoce afita elft ; 'datürque :decori, ac &urramus fluctibus, íed faniorem induentes glorie fuga , que alijs in pugnis eft -dede. u$ 4l mentem volucre ocyüs aucupis fugiamus la. 'ori; poflítque propterea id de hac fu ga queos, iNon nobis datur dedecori hzc fü« 'repeti , quod Plinius de 05 Cannenfipugna e- ità £a ed fummaefít laude digna , quoties libi- dixit: Fug:ffe virtuti Jummum opustfuit, € zi 1?746428. | fletiffe vstj , nbl dinis fluétus'innos irruunt; fugiendum e« & dedecoris , quia. 'fi ftetiffent aim tuncnobiseft ,"'utvincaàmus; obruimur victi cecidiflent, & m 1né ceciderunt, guianon/üetcuunt, Ininis & vincimur, fi jisdem adventantibus occure ( d d wCorinth,6. rimus , &idvoluit Apoftolus , cum dixit ; Propriam i hoccertamine £teri im- 16. - Fugite foruicationem non :monuit Corin- becillitatem, ac de propriis diffizeri viribus, á thios, utpugnas cum luxuria inirent, non perinde «eft ac egregium , invictümque fe lj fuafit jisdem., ut opertafronte, armatóque militem prodere : pfa pufillanimitas eft, pe&ore, eidem inconcuffa animi firmnitate que generofos excitat animos; & fugere 'Ji' Pfülmoa' m occurrerent, fed ut omni difruptá morá (ta- Temper eft vincere, ac fe inlibertateri affes tim fugerent, Fwgite. formicatiunem: quia 2$ rere: nunguam enim à laqueis Teretricijs, non ab ipío conflictu, fed à fola fuga pedicisque luxuriz fe liberat caftitatis cultor, t fperanda eft vi&toria: cadunt qui hac in pu- nifi pugnetfugiendot hinc S.Ambrofiusex- n gna ftare fatagunr; ítant veró, qui ne. ca- pendens verba Apoftoli z. 'Corinrh. &, Ez- vel i!mil.!!. i» dant, fugiunt: eleg anter S, Chryfoftomus, fgite farniczztiane»:;;ïtapremic Pauli verba ; T. de þrä. uls VXEpift. ad Co- fugite foraicationem , non dixit abflinete. À ity Jfugtamus t. auguam fe quentem, que no» poft, HE.CAD AA ,tint/b. fornicarione , fed fugite , boc eff fludium s. fed innobis fequitur , nofimet ergo videamue ponse, ut 4 malo liberemini, quia à malo dilgenter , nedum illam fugimus, nobifcum w eram de -Affesbus Tum, Il - u 332 Differado. XVI. eam portemtt, — Quiaplutes funt, quicen- — bores, otium odiffe; ideóque hác . münitug fentes fornicationem fugere, eam fecum tra. fugà concupifceritize etiam prunavos mo- hunt, quia incauti & nimia fui fiducia fe tus egregie compefcuir, falacem foeminam periculis exponunt, difcrimina non evitant; delüfit, quz fi artes pudoris didiciílet nun- & ideo in libidinis laqueos fe (eincauté. in« quam Jofephum provocáffet in fcelus jiciunt..— Compedes enim fatagit luxuriaca« 2 cüm uga otii eum à lapíu tueretur, flitatis ftudiofis injecere. 17. Hinc ZEgyptia mulier intra domum rc- Z5 nL.. motis arbirris caítum aggreditur Jofephum Genef, €.39» apprebensa laciniá veflimentiejus, — Ex qui- :-IO dem intra domum remotis arbitris , ut 4Eoritudini æþz):mtz'r COHCHDIf ceza- promptiüsfine obice, absque teítibus eum 4 curande uulíug alexz'jzlyarma- irretiret , G in turpia íua. traheret. $025 UM aptius fugá otjj, quod luxu- licét in caffum, eó quia caftitatis cultor Jo» vam fovet, cui etiam fae um feph, vel primos concupifcentie motus fugá Vet. Gmef. 39. E $.0 otij coércuerit : e7feeidit autem quadam die 195 ut sntraret Jofephdomum , &5 operis quid Oret otium . contupifcentize fcintillas,. feötv;. X:, piam absque arbitris faceret : & illa appre. L . quibus plerumque ita etiam favet , ut bensá laciniá ve[limenti ejut,diceret, dormi inflammas excrefcant, quibus caítitas ;ecum, — lametli imperio toti praficere- cinerefcit, Spatiabatur David cüm Íegnis. turJofeph domui, non tamen viíus eft in furrexiffet ex pomeridiano Ícpore; fed quia: domootiari, cum otium, noh imperio tan. etio indulfit Bethíabeam deperiit , & in cjus. tüm abigeret, led operationibus , ac exerci- amore periit virtus, . Otio indülferant Am- tijs, àÍe longiüsexcuteret, omnémque pro* non jacens in flragulis, & Holophetnes fee pulfaret inturgentis concupifcentize infolen- dens in conopzo; fed ürerque libidine ca- tiam, Cüm enim poft negotiain urbe per- ptus, hic Judithe, ille Thamaris captivus acta domum reverteretur,non otio vifus cít Conftuprata à Sichero fuit Dína :!h p s - — f L - 3 um b t - — u »—- ÓOX —— — v« aA indulüíle; fed absquearbitris, Ieu non ad. puella fpeciofa , adequé corpore, acanimas pompam, & perfunélorié laborabat | ad cap- fed quia vaga, quia à confuetis laboribus, tandam fibi ceeterorum laudem; fed folus & exercitiis dillracta , propriz tantüm cu- absque arbitris labores fubivit, quibus otium piebat curiofitati fatisfacere ; fe fubtraxit à - diti, 6 | — RP — - abigeret, & velipíos primos concupifcentize confuetis obeundis muneribus , & otio in, ftimuloscompefíceret ; adéó otiumaverfaba, dulgens pudicitie foedavit candorem, Hxc tur, ut licét prafectus domüs à laboribus ex- indoles eft innocentiz , omnem compeíce« 'emptus corporis,laffus,ac defatigatus ex pet- re curiofitatem , ne exterorum etiam aper- Loc] [ .. 2 E m actis negotiis; adhuclaboribus, ac exercitiis uffimas plagasintueatur; fed quia Dina ex« -OTPUMKA defudaret: funtenim fudotes, quos labor e- teras voluit puellas afpicere , florem ilium perdidit, qui femel amiffus, nullo fit am, u licit beneficus imbet,quo ze(tus omnes extin. guntur flammantis concupifcentize, & lilium pliüs pretio venalis; otio, ac curiofitati , '58?!?,239'. ( caftitatis rigatur uberiüs: ufus]Jofeph otij quz indulgent puellz , malé proprize con- fugà Partorum morefugiendo triumphavit; fulunt pudicitiz , cum otii fuga fit. cly- exemplo ut reliqua prairet familiz,do peus ille , mum dinis, quo ftimyli retunduntur. libi- b redux operabatur, 19. $ed fi i mulier lafciviens didb'lko f Gägulis Etiam Peneïoþe quï.a laniücio Intentas 202 nitebatur caítitatis cultorem alliceread tur- q Gents.3», üt fertur , otii fugá procacis Amafii delus pia: Hujucemodi verbis per fingulos dies, && fit affultus ;; comprobavitque vel in lana mulier moleffie erat adole(centi , & ille recu- frigere Venerem , qua fervere etiam innive fabat fluprum , cur . adeó frequenter folici- [ ,plerumque didicit: idque caufz, cür. viri tatus ad fcelus à foemina , non potiüs jejuna« afcetz caílitatis cultores in id vel maximé p q vit, lachrymas fudit, procul infolitudinem incubuerint fludij ; ut texendi curz poft non feceffit, vel faltem édomo illa. alió non fufas ad DEU M preces reliquum . impen. fugit; ed fuo duntaxat intentus muneri,eo id derent tempus ; defperáffent enim de fli- J temporis defunctus diligentiüs,unam tantüm [ b mulantis 'c0ncupi[centieg vicloriá , ni(i otii fibi otij fugam accerfivit, ut infenfiffimam fugà, omnes ejus coercuiffent motus ; íé. di co&tceretlibidinem , falacem reprimetet fce- que fudore , àc labore armáffent ad ]u« minam, & de lenocinante concupifcentia ;; l clam ; non enim callitatis lilia efflorefce- triumphosferret ? an quia extinguende con. rent, nifi ri ? cupifcentie , coércendis luxurie ftimulis guo fudoris , quem labor. elicit ü maderent : hoc enim humore ; f1 rigen- duo funt accommodatiffima, nimirum prz- k tur, etiam in rupibus latiüs florent, ac claré id exequi, quod à Numine nobis eít fuaviüs olent, Quéd fi Eremi Incolis, Mo- ü injunctum , ac demandato nobis ófficio at- , rachis jejunis , pannofis, feminudis;abftemiis d tenté fungi, & per fufceptos labores otium ( nonnifi otii fugà licuit concupifcentize ftimu., procul abigere ? utrümque preclaré epit los coércere ? & nonni(i jugi labore lilium e Joteph, & demaudatum fibiàDeo munus excolere caftitatis, & fudorum imbre irri- pi d æi;ecutus eít; acvifus per exercitia, ac Ja- gate , ,& quidem in fecretioribus eremi leceff- ha » . Nullum tuenda caftitati afylum fugä sid 333 I.'ccb(üb-gs in remotioribus fylvämm ,fp,elæisïu? lit., . repetitis affultibus depromit , inqui« quis fibi fidat ,& fperet otio indulgens fore; ens: Jngreffus eft in domum , ut invefligaret ut in viridarijs fit pudicus. , .& in.foro.ca» feripturas vationts Jug , & nullus sir de bo- ftitatis cultor ?; ea eft concupiícetisg natura , Aninibus domus erat ibi in domo: nimirum - ut vel inipíis eremi fpelzisinfolefcat, & .in injunctum Íibi . exequebatur officium. non ipía nuditate eíIuet libido, 'nij fadoribus , alienis occupatus exercitijs , que animum, quos labor depromit , cogatur madetes & à proprio di(lraherent : ea attentiüs adim- leiat ,. qu& OQeconomo injungebantur 2 algere s. etiam à n niye exardefcit ; fi 1b1 Íe- - dens otietur,. «ámqueproprio functus-officio otium fuge- $,. Yarfenfis Aþoüolus Íuis vlaoxaïäatf&iäa— ret,ftimulos compreffit concupifcentia ,. om« nibus operando , idqueprafertim , utfugà nésque .coércust. infolefcentes ejus. motus z otij carnis ftimulos compefcerec, fibíque la- tametíi procax mulie* pet firigulos dies mole- borando tsiumphos cuderet de fugata libi- fta effet adolefcenti , hic ramen tecufabat dine 5. tametí1 ter naufragus, füerit, die., ftuprum, 'Sedeur dicitur rexusáfle (tuprum, no&hüque in profundo maris demeríus, ad- cum muülier, quz adolefcenteni deperibat , uf, st fy a Ce- FE -hucita uritur, utfcripferit : Daraus est mibz minimé virgo effets. fi uxor eraz Buripharis intb, x2, imulus caruis vea, Angelus Satana ,. qui non ftupram fofeph , fed adulteriium recus sne colaphizet, . Quis fibi (pondeat-hisce à favit : quia fcilicet adolefcens eximiuss cafti« ftimulis immunitatem , quos Apottolus iti- tatis cultor, fibi omninó pares in cafüitatis neribus defatigatus , laboribus fra&tus ,. fu- ftudio ceteros exi(timaverat , crederéiq ue doribus madidus , viribus poené deftitutus propterea etiam virginem eam, quam uxo'- iu (e experitur acriores ? nifi fugà otui elu- rem Domini fui vozaverat ; fimiülque le« dancur infurgen:es concupiícentiz flimuli , nam , Ícortámque patiebatut importuniffi vix ülium callitatis excolitut innoxium:. ti» mum: lilium erat Jofeph;etiam urticas. ve« meaunt tonitrua impudicitia , qui etiantur présque innocentes credidit violas, inhortis; tunc concupifcentia acriüs infur« Caltitatem , qui olet , czteros pudici- 2 $e gi , cüm jacet quis otiofus in lecto ; tunc ti& putat cultores , fecus . malé qui olet , períonat ,-ac fua ejaculatur tela. ad ca(tita- * *» Íoctotem etiam in ro(a redarguit idque tis internecionem , cüm corpotis membra cauíaz, cur Magdalena malé fragravit Pha« confopiuntur , à quovis labore immunia. riízo ,& Tudz , cum Nardum pedibus a£; E " : ; L Mattb, 20, Hinc Chriftus eosacriterredarguit, quosin funderet Magiftri Chri(ti : ;cur reliqui di» . : 'forootiofosinvenerat, |Quidbicflatis tota Ícipuli quinquevitam non adulteram 5 fed «dieotiofhoc tonitrueos excitavit,quó ad vi- Miraban» foeminam crediderint. [oam, 4. nez culturam pertraheret, ac labore florem tur,quia cum muliere lequebatur : NuMus di- fervarent pudicitie incorruptum , quem in Ícipulorum fuit, qui de meretricio quaftu foro otium corrupiffet, in foemina illa fuifet fufpicatus , :tametf& 22, Sed quódnam opus fuit , cujus bencfi- vero fuiffet (imiletot virorum feeminam ade (emef,3s.. €io Jofeph , & otium fugavit, & falacem ulterij fe foedátfe coeno.. Quia.veró à quavis mulierem co£rcuit , acde libidine triumpha- femper abhorrueruat Ghritti Diícipuli libi- vit. dccidit st operis quidpiam. absque ar- dinis lufpicione, unicé culturz caftitatis ad- Bitris faceret.: íeu ut habet textus hebrai- di&i, perperam etiam de feemina quinque« €us, lugreffus efl domum s. ut facevet opus vira fufpicari nefcierunt , mirati duntaxat, fuum :-cimque fpeciatim non explicetur , quód Magitter Chriftuscum muliere loque- .. qualénam fuerit hoc opus ,. curiefitas ani- retur : nimirum 3 turturibus etiam intet 4 mum pulíat quarendi ,. qualénam potuerit cygnos recenfentur accipitres ;5 à caílitatis efle , quo tam gloriosé poffet de libidine ftudiofis etiam vepres.lilia putantur , quia triumphate: id certum , lyram tunc non neícit probitas perperam de &lijs fentite J pulsáffe domi , neque fritillum versáffe, ne- & qui bené in fe olet , cxteros credit fimie que penicillo ; ac coloribus telas pinxiffe , lera affundere odoreme qui in fe. lilia flore- neque ullam fculpfiffe (tstuam. Anfercula j re gaudet , ea G llln alíjs crefcere. judi- . parabat in culina? fed id coquorum eft of. CA Ts ficium. . An myrrbina di(ponebat ad pran- Idque caufz, cur accerfita ab Ammone d dium? fed ad Structoré id muneris [pectar? Thamar; ni! fuerit de preconcepto ince(tu j Àn Crateres , pocula, calicésque ad vini à fratre fufpicata , quem coluerat ipfa pu. hauftum explorabat? Íed hoc officium eft doris florem, cenfuit eundem in fratte Íuc- Pocillatoris: anlufumaliquem confueverat creviffe Amnone. id cuilibet à natura $n« la tunc inflituere ad levamen , folatiüimque fium, üt fimilem fibi quisque alium arbi- t peractis jam negotijs? fed luius otium po- tretur; neque Ícelus veretur ex alio nafcitue Ü tiüsfapit, quàm opusindicet. Anadpra. rum , nifi qui illud pluriés peperit. H:nc )r dam erudiebat accipitres ? fed id officij au. Jofeph «um ftudiofibs.florem exceluíffet ca. cupi demandatur;; non Oeconomo : . .quid ftitatis , & lilium pudicitiz in ipfo floruif- t$ ergo tunc ageret Jofeph, cüm operis quid- fet , eodem ornatam flore falacem ctedides ub piam absque arbitris faceret ?. textus Chal- rat mulierem ,. proinde cüm mulier molefta daus quid runc ageret caftitatiscultor , cüm ei effet , álle recufabat fluprum. — Quiapro- u palmam de &tuantis concupifcenti& retus prio functus Ogconomi offkio , íeu oj ! r ugá Xyae. 334 Diflertatio XVI, Ff fugà przmunitus , omines retundebat con- rum majoris eft momenti , fi Rex mo:; &m-* | k gt cupifcentize ftimulos. riturus res fuz domus, ac Regni rité difpo. 4j. Plurimum intereít ad caftitatis culturam Ideó- n nat, quàm ut lachrymas effundat. in id attentiüs incumbere , quod ex officio que ab acturo animam maluit Deus Regni p 3. Reg. eap e ei congruit ; |Hinc Salomon Deum allo» fui, ac domus difpofitionem exigete , quàm 3. quens commendat divinam mifericordiam adluctum, cinerémque eum adigere: quía le 2f in Patrem fuum , eó quia ambalaverit in redé di(ponendo de propria domo , & reg- veritate, & juftitiainquiens : Twfecifficum Y no regio fungiturofficio, proprizque fatis« fervo tuo David Patre meo mifericordiam facit obligationi , quod procul dübio prz« magnam , ficut ambulavit in con[pettu tuo ferendum erat lachrymis ,. «ineri , & ci- $n veritate , C juflitia , & rellocorde tecum. iiCiOQ [ l Íed quid? quódSalomon non recenfeat prze. - Fungatur quisque proprio officio , fuo &7: claras alias virtutes, in quarum cultura e- non defit muneri , & Numen ope fua ei 50 gregié fe ejus Pater David exercuit ? quid? praíto erit, ne deficiat inreliquis: quia e* quàd infignis non meminerit poenitentiz , f nim Jofeph fugá otij proprium exequebatur quà cinerem tanquam panem comedit , & officium, Deus tantam ei fuit gratiam im* m Jachrymas, ut merum bibit ; cilicij, quod in- Ye pertitus , virésque elargitus , ut potuerit lie duit ; orationis , quá doemonem expulit; de» bidinem profternere , & gloriofum triume ( votionis , quà Pfalmos & «ecinit , & fcrip» phum de falace referremuliere ; refpondit fir fit ; regie munificentiz, quà remplum dee enim allicienti ad turpia foeminz , quomo- Qu fignavit ; pietatis, quà in fundendis preci- o pelfum boc malum facere. — Vox illaguo- Genef, 39, Uf bus pernoctavit ; lusitque coram Arca ; & 720do nonaudentis, fed abnuentis eft caílie al fiduciz , quà lapides pertulit? Quid, quod tatis cultoris; vox eftnolentis, non indivs W Salomon infignes has non commemoraverit nantis. Non fremuit , quód falax foemina $£á patris fui David virtutes ?. nimirum quia id ab ipfo exigeret , fed tantüm ftimslum be tunc cum Deo loquebatur de patrefuo , ut d . voluit retundere , inquiens Quomode fï Rege. Idque caufz cur veritatis duntaxat, pol/um boc malum facere , cümà Deo inhi, & juítitie meminerit ; cilicia enim, & ci» beatur; imó quamvis poífem, adhuc moe- neres infignia funt virtutis; fed quz magis chari nolilem , quia mori mallem ;; quàm.- civem inter domeflicos parietes, vel Reli« Domino meo injuriam hanc inferre; fed giofum in afceterío decent , quàm Princi- quia libido flos non eft , qui flante aura in- pem in throno fedentem : a funt in Rege clementiore languefcat , virésque deperdat commendanda , que & Regem decent , & h femel compreffus ; fed eít veluti annofa Regnum. juvant , & fubditis profunt. quercus, qua vix fecuri excinditur , imó li Sunt autem hac pra cateris veritas, qua & pullulat fuccifa: fiquidem innemoribus, H perinde , ac pravia fax debet Regi iter ; fylvarümque feceffibus paffim fiunt nobis ex- viámque oftendere , quà eundum fit , ut in «avate arbores obviz , ac femiuflz , quas veritate ambulet , & nunquam defleclat ad virere , & vivere fimul videmus , ac poffe nequitiam : hzc enim et illa virtus , quam hiatus illos femiuftos cum ízculis de vita prz coeteris debent Reges diligere , utrecté certare ; ita & libidofurere , acferuereetiam 19 dirigere fuos poffint fubditos: veritati au- in cineratio didicit , ideóque non deftitit i tem juítitia affeciatur ; fine qüa Principes falax mulier repulfam paffa , adolefcentem J KR non haberent fubditi , fed Tyrannos: quia demulcere verbis , quibus ad t pertra- 347,3. igitur eas David attentiüs virtutes excolue- j heret facinus. — Hujgscemodi v is per fiu« Gezaf 9. EO Iat, que Principem decent , & Regem ex. gulos dies mulier moleffa erat a delefcenti , ornant, & earundem cuültura reclé fuerat | hu & ille reculabat fluprum, Quia libido, fi - fundtus officio; ideó Salomon ejus filiuscz» [u: teris omi(lis virtutibus folius meminit veri» femel altiüs radices egerit , miíi jradicitüs do evellatur , funditiisque ab omnj fpe excin» tatis , G juftitiz, qliibus Regio fatisfecerat E officio. datur feracior zqué, ac ferocior femper ze» pullulat, xh 26. Idque caufz cur Ifaias nuntiaturus E- W Sed cüm falax mulier nil verbis profe- 28. zechize funus, non eum ad luctus , ad lach. ciffet fuppetias, & manibus popofcit , ac la« di rymas fuit cohortatus , fed ad Codicillos in- "1 ciniam apprehendit veftium , ne corpore Ícribendos, & congerendos, quibus domui ler - Reg. €ap. diffugeret , qui femper abnuerat. — Appre- Genef, 15 20. fue , & regno bené profpiceret. — Hee dicir bensá. lacinia veflimenti ejus diceret dormi Domtmus Deus precipe domui tue : morieris üi| mecum , cüm enim fru(lra fzpius verbis ve« M t » €niP tu, €6 non vives : fed(i mox erat mo- litata effet procax mulier , machinas maluit Rur riturus, cur non potiüis ei fuafit lachrymas , graviores adhibere , quàm fpe cadere , ideó- quibus contractas delictorum lavaret fore M que & ore fimul, & manu reluctantem ag* des, G propriam purgaret conícientiam ? Breditur; fed pugnante feeminá duplici ob« lj cur non ei praxcepit veri doloris excitatio- did armata belli machina , non tamen expugnae nem , ut quidquid iniquitatis f upererat, dee tur caflitatis cultor, qui non!tantüm vicit , Is leretur ? cur non eum excitavit ad flammas di quia feeminam repulit, fed &eó gloriofior veri amoris accendendas , quibus pravum triumphavit , quó victor de duplici machi- f quodque tuperftes abfumeretur ?. quia nimi- mà evafit. Tamet(i /JEgyptia mulier non fe m profti- Nullum tuendz caftitati afylum fugá tutius, 5$ prafïituefetf , nonamplexu teneret adole létque virtutis ornatum ; habcatürque prd- Ícentem contenta fuit oram comprehendifle terea pro miraculo, fi luxuriz inter aítus. ejus chlanzg ,. feu chlamydis : & ita falax valeat, quis falutem confequi. 3o. mulier Jofephum voluitcontingere , ut He- Idque caufz, cur D. Remigiusjvim ex« motoiffa [ESUM attingere: utraque muliet aggerans libidinis afferuerit; demtis parvu» coatenta fuit [ola fimbria;. fed hzc ut conva« lis , & adultis paucos falutem contequi ; lefceret ; illa ut periret. Grandem fibi Jo- quia fi turpi hoc ardean: libidinis igne juve- Ícph pudicitize culturá reverentiam concilia- nes facilé pereunt ,. nifi ope divina refpue- verat, hincmulier licét peccatura,eum dun- rint , & quascontraxerunt foecitates,lachrye L] taxat attigit, perinde ac Hemoroiffa Deum mmis eluant L] opus nimirum eft Alciffhimi é tetigit adoratura, Nemo ampliüs , fe ex- libidinis flammis evadere ; hincad Hebraos. cufet , fi pellectusà foemina , in coenum de- Fide Rabab meretrix , non perüt cum incre- 4 labitur libidinis, quia fr ejus fulfiflet pudor, dulis , libidinisigne zftuaverat Rahab,flam. nonnifi leviffimé ^ mulier eum «vellhcáffet, mis aduíta luxurie in foedum rebe«!ianti.s Cavendum tamen etiamà levi tactu, quia concupiícentiz. inftrumentum cadebatur ; ficurícintille , quze flatu diyentilate vehe- & tamen adhuc falutem confecuta eft anim z, mentiori extinguuntur ; & leni afflatu fo* & non perijt cám incredulis, fedidnonni(i auxilio fupernaturali , & ope divina ; & ventur , nutriuntürque , donec flammascons cipiant , & incendium excitent; ita libidi- grande fidei. prodigium reputari. dehet , nis flagitia plerumque fortiàs modeftià, quód non perjerit: Fide Rahab meretrix nom "at ir, Aconita Zum. 3. quàm pervicaciá füccenduntur. perjt : fides ad faniorem retraxit frugem ; Gm g. tametfi amputata adhuc exradicibus, quas quam luxuria coenofum deiecerat. perdi: tionis in baratrum . altiüs fixerunt uberiori dicuntur feracitate ? & fides falvavit ; * * * repullulare; . & ferro excifa Lerneze Hydre quam libido . fide de(litutam perdiderat exuberant capitaz izalibidinis criftze ampue ut enim ait D. Anmbrofius. llbi. incepe . L. 4 epitt. $j* tate fuccreicunt , nifi & pedes, & radices rit qui luxurari, ,. inctptt. deficere à fiden excindantur, poenitüisque evellantur; alio- vera , & derefipilcente Msgdslenaait Chri- quin difficulter edomo impud ftus Matth. 26. Ub:ungue predicatum.s .äcelz:ca['cuscva- fuerit ewangelium , boc in toto mundo dice- dit, £ur 4 quód bac fecit, cüm enim mulier zitui affuetalibidinis refipuerit , ac didicerit frie p W gere concupifcentijs , ut fanciiore arderet flammá , 1idque veluti prodigium habetur, Fugienda funt. lenocinantir zuu- dignum propterea quod in toto orbe pradie liercula blandimenta: laquei funt , ac €etur, compedes , quibm diffagere nequeunt. u6 Compedes luxuria iniicit non fugienti- jn bus, fedharentibus, ac audentibus juveni- Orco , quotquot jsdem illaque- At UY. bus , qui f1 femel hos laqueos incurrant ; nonnifi opedivina poffunt ijsdem extricari., Udjerat Rex Jerichontinus Explofato- & quód refipilcant , fan&liore ardeant cha- 29. res Hebrzos domum Rahab mere- A ritatis igne , cafítitarem excolant ; pietati ricis fuiffe ingreffos, Misitque.» Kituare ftadeant , par prodigio habetur. ( Sofue €, V. Rex Tericho ad Rabab jdicens ?. Educ viros, qui affuefcit impuro Jibidinis igne , febri SIU. 3« Qqui venerunt ad te. Quid? quód Rex ipfe laborar malignante , quà totus inficitur ho« áccelerato greífu non acceffit feltinusad do- [ h mo, inducitürqueadinteritum 5 mortuüm. mum illam armorum viviros ab'ea expulfu- que proinde jam ceníeas ,. quem libidinis 12* fus ? cuf poriüs milites ad oftium , & per fecit turpitudo : non finit libidinis foeditas , domás angalos vigiles non divifit excubito- quos infiit , vivere : hinc de domo illa, res , ne forté diffugerent ? an quia nec fu- quam ingreffus fuerat impudicus , ait Salo- proyerh, 9 J fpicio Regispulíare animum valuit, potuiffe 1Tnon. Ignoravit , quód ibi ejjeut. Gigautes, juvenes irretitos in domo meretricia , pe- ubi alij legunt :. zgzerat , quód 10i [int ca« 2:0 dicísque illaqueatos concupifcentiz diffuge- davera, quiain domo meretricis adeó prz» re , acíuas manus evadere ? adeo difficul- po:entes funt impudicitie , ut Gigantum ter à loxuriz laqueis fe juvenes eximunt, fi inflar proílernant quotquot meretriciam femel (iverint fe à procacis mulieris demulce- jf If ingrediuntur domuin ; vuluerant enim ocu- rilenocinijs. Idque caufz, cur meretrix li meretricis, fauciant dulciaverba, interi« m ?f':vfrb. 7s dixit : Intexus funibus leilum meum , quia munt fedi amplexus , & tot funt ibi cada* nimirum meretricis lectus plenus eft laqueis, vera , quot libidinum inficiuntur foeditati- V2 à quibus necSamíon fcivit fe extricare, bus, & reclé cadaveribus pariantur , qui ijs , qui hosce incidunt in laqueos !. quàm meretricibus adhzrent : qua enim frige- difficulter interitum evadunt ; quia mulie- fÍcente notantur in cadavere , hac i laíci- ris aípe&tus animam ínflammat , cor incen- viente deprehenduntur; cadaver nec coclum dit , vifcera ftimulat , mentem obcacat , af- fufpicit, nec terrg pericula videt, nec pro- feétus depravat , libertatem minuit, lumen Y acaufes ba auditconfilia, quia oculoszeqe daufit : gratia extinguit , totümque detürpat , de hm 336 Diflertatio XVL claufit ! non loquituf , quia lingua f'piritu lerit; & inubereminfiliens olivàmhuic non deítituta moveri nequit; nonambulat , quia pepercerit , fed infita (ibi voracitate abfum- edes motui inepti funt : quódque deterius pferi? | Olivam uberem , pulebram, frudis" gerem,' 11. focdis eftuans libidinibus , ac latcivijsaffue. feram , fpeciofam vocavit Dominus nomen.s tus oculos nonampliüscceelo aperit, utrefi- EU. Exarfit ignis in ea ,. 65 combuiia s 1 piícat ; neque terra pericula videt , quz funt fructeta ejus ,' cinefit olea ignis com. fugiat; neque proba con(ilia audit , quz plexu, mortis umbras nacta cum íplenderet exequatur ; manus non movetad opera fan- igne : florefcit vero Rubus in rofas , cum üe, h, &a, & nonnifi feetidiffimé olet ; perindeac Íplendet flammis; ardet ad fplendidiorem cadaver putrefcens : hzcque caufa , cut Mag- coronam, cum cingiturigne ; uriturad clae dalena domum ingreffura , in qua Salvator riora decora , íed non comburitur ad de- affideret alabaftrum (ecum tulit ; non tam trimentavirgulti, Videbat, quód rubus ar- Excá, 3, ut foctorem extingueret pracedentium libi* deret , &$ non combureretur. 'Triumphat d ; inum ; verüm , & ut gracum adítantibus in flamma Rubus; & oliva pulchra , ferax, ! ymb. fc odorem fpargeret vitá fequentis re(ipifcene fructitera , fpeciofa;perit in igne; quid cau- JoAn, 12« tiz, Ertdomusimpleta eff ex odore unguen- fz , quod non leditur rubus ; & interimi- INutn 4. ti , cüm fuiffet impudica, perinde ac cada- tur olea? quianimirum rubus natíva flerilie ver putruerat , non quatriduanum tantüm , tate , fructuümque inopiá , ac nuditateine fed pluribus jam dilapfis annis fcetidum ; cendium elufit; quod oliva fua pinguedine , provide igitur gratos fecum odores tulit, ac humorum copia enutrivit. Ut triume quos munifica diffunderet largitate, ut an- pharet Jofeph de libidinis flamma non O» tiqu& turpitudinis foetor prorfus abfcede- leam , fed Rubum imitatus nudari voluit Ict. pallio , & abjicere fuperflua, Gemf.'.s LS 32. Qui relicio Fugiant , quotquot fcetida hac horrent in manu ejus pallio fugit : nudarivoluit in- cadavera : procax mulier folo toxicat afpe- tegumento corporis, ne decore (poliaretur Gu , Bafiliíco deterior ; ,& (i tactum adji- pudoris ; reliquit pallium , ut tenetet ca« ciat, fodé interimit ; cadítque exanime ftitatem ; veítium fuperflua abjecit , ne ut cadaver , qui ftudio cáftitatis, & beneficio oiva igni pabulum fuppeditaret ; fuperflua fuge ftetiffet? adeó pauci funt , qui mortem funt, quz libidinem fovent. "- hanc evaferint , ut fummis profequantur . In convivio Balthafaris delata fuetu nt 34« encomijs, qui inter concupifcentiz zeftus vafa aurea , &argentea Daniel, s. Verüm laqueis lafcivize irretiti , puriores exjerint : ubi adfuit Gazarum copia , non defuit libi- f hinc benedictiones in filios Jacob difpertiens dinis fomenr:um ; federunt fiquidem menfz Moyles , fermonémque ad Jofephum diri- Cit, 2, foeminz plures , & concubinz innumerzs .a Deutoo. 35, gens , dixit: Benedilro illiu , qui apparuit vix abeffe patiturà Plutone divitiarum Nus $9. 4 in Rubo ,. veniat [uper caput fo[epb. Sed mine Venus libidinum fomes. Nulla ex cur fit de Rubo mentio, cüm Joteph bene- Reginis opulentior Cleopatra fuit, fed nul- dictiofie condecoratur ? quia Rubus ille ; la eà inceítior, Divitijs affluxit Salomon, quem Moyfes vidit , urebatur quidem , fed non comburebatur ; nimirum flammis cit- fed delicijsetiam carnis diffluxit, G appetens fuit concubinarum , qui cupidus erat divie cumdatus illefus fervabatur , id quod Moyfi tiarum. Nec putárim deliráffe Poétas, prodigio fuit , accefferítque flatim propiüs cüm à Plutone raptam finxére Proferpinam , 326& 3 o' flammeum vifurus fpe&ctaculum. Vadam, &5 fedóque violatam ftupro. — Numen fim le videbo vifionem bauc magnam » quarenon.» tur Pluto divitiatum , ideà malé tuta Virgis comburatur Rubus : Jofeph ardente /Egyp* nitas Plutoni affociatur ,. quia inter opes vix us tia muliere concupifcentiz -flammis , non fecuritas pudicitiae promittitur ; arefcit im incenditur ; non comburitur; flammas eja- puellis flos caftitatis, fi femel auri admiferjg culatur lenocinans mulier, ignes fpargit il- fplendores ; idque etiam Ethnicis innotuit liciens foemina , incendia excitat procax ad- Poétis , cum Danaén auteo effinxerint cor- ultera ; adeftjofeph , igne non laditur , rüptam imbre;. divitias , fi fubtraxeris, & flammà non aduritur , incendio non cine- pallii fuperflua cum — Jofepho — abieceris , fit; grande fané prodigium Rubo fuppar , caítitatem fortiori cin M gis propugnaculo, qui flammis circumdatus , nil contraxit lze- Qu amdiu füperflua veftium non admi- fionis : quàm pulchré igitur Moyfes Rubi 35 ferunt in terreftri deliciarum paradifo Pro- meminit , cüm impertitam Jofepho defcri- toparentes Adam , G Eva, tamdiuinteme- bit benedictionem ! An non fuppar Rubo ratum fervárünt pudorem; quemcum nudi fuit Jofeph , cüm flammis non fuccendere- non violáffent , cüm primüm veftes admie tur concupifcentiz; nec faces libidinis, quas ferunt, eum amiferunt. — Exivit Jofeph fpoe ejaculatur lafciva hera , quidquam lilio ca- liatus veftium fuperfluitate ex allicientis flitatis damni intulerint ? prodigium id fané mulieris conclavi , fed indutus caflitate, E. fingulare quod vel ipfius Moyfis traxit curio. fitatem. Vadam , t* vid greffus fuit fine pallio , quia ingreffus cum. ; .ebro vifionem banc lilio caftitatis, florem hunc cuftodiv it fugà : Wagnavi s. ^ a & fortaffis pallium dimifit, ut nos erudiret 5 Sed quid caut ? , quód cufn flamma Ru- nil pudicitize tam confentaneum effe , quàm bo infediflet, nil ei damni nil lzcfionis intu« inopiam , quia ficut fuccenditur , alitíárque ilbi» :i 337 Nuilum tuehdæ caftitati afylum fugà tutius, libido divitiarum copia , ita rerum abdicae. gus per deferta loca , & invia , fed ideó. tione pudor vegetior fuccrefcit ; & hec caítus, quia inopiá laborans, veflitur me- Jttn,!n fortaffiscaufa , cur Lucas octo Chrifti Bea: lote , potatur aqua , tenuiffimé nutritur à titudines ad quatuor duntaxat contraxerit vidua, fubtus Juniperum fedet , lachrymas czteris omiffis, quas inter, eam etiam omifit, fundit , jejunia protrahit, quz de pudore eít , cordísque munditie; his Pudiciffima fceminatum fuit Rebecca, TA tantüm recenfitis , quz ad corporisinopiam, fed cum hydrià exiret aquatum ; caftiffima 2.100. 'l G affli8ionem pertinent, Beati pauperes ; Rachel, fed cüm greges ad fontem duce* Beati ,quifleru s Beati, qui efuritis : Bea- ret; imó etia in-Ethnicilmo hac virtute fplen- tí , ciim vos oderint , & tamen Matthzus fi- duit Romz Lucretia, fed cum lanificio va- cans , noéles duceret infomnes : caterum LE lentio nolnit eam praterire, qua czterarum Beatitndinum eít fplendor ,. ac veluti foi ubi ferica, & bombycina velleribus fuccef. fuos.delegans nitores , quibus reliqua fplen- ferunt; etiam veítespretiofz , ac ornamen- deant, Beati mundo corde . . torum luxus libidinem foverunt ; tunc fu- .](4::1:. fe fi puritas mentis , & mundities cordis czeteras con- liz,Ágrippinz,Popzz, &aliz foeminz fce« decorat Beatitodines , cur Lucas hanc reti- dis fe libidinibus coinquinárunt, quia divis tijs ; & delicijs affluxerunt : quia ficut ino« cuit ? quia chm recenfuiffet paupertatem, L] fatis exiflimavit explicuiffe cordis mundi- pia pudicitiam tuetur 3 ita copia rerum tiem , quia ubi efuties , ibi caftiras; ubi in. pudorem profternit; hinc ipfa (ponfa quam- diu in domo cupreffina tignis fuffulta Cedri- [ opia, ibi mentis puritas $ ubi egeítas , ibi cor- dis mundities, & caíliras:eíl enim hzcflos, nis manlit ; titulo non fuit iufignita colume- TAR qui nonnifi fterileícente amat in folo creíce- bz ; fed tantüm cum íaxa coepit frequen- re, ac vernari, eít (idus, quodfulget in noclis tare , St in rupibus degere : Columba mea Cant, u fqualore , vix idem mendicus erit , & moe. $n foraminibus petra , 1n caverua maceríaz chus : càüm igitür receníuiffet Lucas pauper- tunc candorem induit columbz , cum pom. tatem , & alias Beatitüdines afflictiones cor* pamexuit ornatüs , te&tisque digreffa aura- poris invehentes ; [atis pudicitiam infinuavit, tis , antra petit, repiümque concava, ac cüm ha« nullibi vegetior effloreftat, quàm faxorum hiatus , uhi frugum inopia lautiüs in (terilefcente' tellure ; imbre duntaxat la* caftitatem alit: adeo agnata candori eft e« W chrymarum irrigua, geítas, ut fponfa cüm primüm in forami- "3 60 Haec fponíz caufa fortaffis fuit, cur nibus petrz , in caverna macerie incipit [ponfum fuum lilio paciaverit in imo vallium inopiam expetiri ; ex muliere transmigrat floreícenti , in columbam. CAnt, 2, E: lilium convalitum , imó Columba mea in foraminis Cant, z. defcripfit fponfüm non tantüm candore li» Óiu petra ; quàm tuté effloreícit lilium cafti« lij exotnatum , (ed dumetis etiam corona- tatis , ubi petra fuos laxant hiatus, vacuitate, An non tum : Sicut lilium inter []nas. & inopià tantüm ditefcentes. afperitate dumorum , valliümque declivitate Übi divitiz, ibi caítitas proftituitur ; 39* vividé flratus exprimitur zerumnofus, & ima. & vitia triumphant , idque expertus fuit goexhibetur inopiz Valles tamen humiles, prodigus adolefcens , qui non alia de caufa licét frugum (int egenz , liliorum tamen pudicitiam procul à patre prodegit , nifi fun: feraciffimz ; nullibi lzriüs florentlilia quia non eguit 5 divitijs enim affluens , vie £allitatis , quàm ubi tellus frugum laborat tijs indulit ; fubílantia fua opulentus & inopia, & fpinarum , feu zerumnarum abun- patria , & domo excefferat. FRater, dA LW [ dat acuminibus, Larabitur deferta , & in- ;'* t'f'-þ Sfsis s. mihi portionem fubllantie , qua me contin- via, & exultabit folitudo , & florebit quafi £it.? nimirum petijt aurinitorem , quo in lilium. / Quàm pulchré innuit , pudoremin: Íqualore fordeíceret vitiorum ; nobiliores ter rupes flerilefcentes efflorefcere vepetio. exegit vefles, utcaudorem exueret pudici- rem,. Eltcaítitas flos , qui nutritur jejunio , tie ; plura petijt nummorum pondeta, qui, rigatur lachrymis , glifcit ficcitate , colitut bus puritas premeretur , acfuccumberet , & neglectu, & fovetur inopià, ipfe adoleícens in ceenum prolaberetur vitio * 37 Nullusé floribus, qui minorem prodat rnm porcis affociandus : & tunctantüm re-. foliorum pompam,ficut lilium,licét celfitate , furgere é cceno ccepit , cüm famis , paupet« H & cándore czteris przcellat ; nulli certé flo- tatisque fuffragio incepitindigere; tunc ip- rum exceélfitas major, cüm plures interdum fum pudnit fuarum libidiaum , tunc ferio cubitos zequet , licét languido femper collo , 'co,qgitavit de paterna domo repetenda. De. & impate capitis oneri ob caulis inopiam,& fipuit Dives, & refipuit pauper. & ip(t.» Ls tj tenuitatem: ejus tamen cándor eximius eft , cepit egere ?. nimirum paratum in glande quem exhibent folia foris flriata , G ab refipifcentize portum invenit , qui in aurum anguílijs in latitudine gradatim fe fe laxan- allifus,flu&ibus exagitatus, eeftuantis CORCU- tia in effigiem calathi refupinis per ambi* piícentize naufragiüm paffus fuerat, tum labris , tenuique filio , & femine Hinc Jofeph Patriacha caftitatis in- 40, flantibus ià. medio croci. Gaudet igitur demnitati profpectutus etiain pallio fe expo- liavit * * inopià liliurn caftitatis , cüm ejus candor ea enim eít indoles caítitatis , ut collo innitatur, iipáre capitis oneri, E. fi tunicà nudetur , fortiori muniatur integu. ximius hujus floris cultor fuit Elias profu- üïcnto, Proinde reíiio iu mant ejut pal- ! Vu lio Verani de Afeclibus Tom. Ii, "v Diffetatio XVI. 338 Genef. c s», lio fugit , && egreffus ef? foras. . Cum o- quia id neglexit ,' falis in ftatuam hzefit con- feph 1e ab alliciente muliere obfideri fen. vería,ut propriz , & alienz infipientize ex- fiffet, non verbis ejuscoércuit affultus ,. fed hiberet condimentum , quo homines meliüs faperent : fuga enim , quoties de luxuria filentio petulantiam compefcuit ; cümque mulier iteratis precibus , turpia non potuil- agitur , itá artipienda eft , ut quavis dise fer in fua vota fle&tere adolefcentem,non am- ruptá morá flatim folicitato pede alió ca» pliüs voce, fed fortiori ufa machinamento flitatis cultor. fe transferat : eftenim libi- 4 manibus caflitatis cultorem aggreditur , qui do deílirpe Anthai, íi manibus apprehen- tamen fuppetijs, & ipfe,à pedum fugá peti- datur , prematürque, fortior pugnar, & tis fuo egregié confuluit pudori , & mulie« fi cadat , vegetior furgit; imó tunctrium- tis laíciviata pallij jactu , orísque filentio phat , cüm profternitur ; ítat valentior , delufit: pugnavit manibus mulier profliga. cum cadit, Quàm monítrofum przlium ; tura caftitatem , fed Jofeph pedibuslibidi- ubi palmas colligit libido, fi manibus capta nem expugnavit $* * eft hec aípis , qua fi reneatur; ad vicloriam furgat , fi proftrata non tangarur , proteritur ; ideóque in hac ruat : ideó Joíeph non manu pugnare voluit, pognaàíola fuga petendafunt arma. fed pede fugz beneficio ad victoriam fugien- do currere. Imoó non fatis fibi confultum cenfuit , fi tanusper à foemina abicederet $. V.. - in remotiüs feíe conclave domás recipiens; Íed ipfa exceffit domo , ne quam folicita- 372 rzWrif Venerzs. z5 fortiz)r p^e- to curíu fügeret, videre, &audire poffet; ratus tamdiu fceeminam ab incepto non detti« uat, qui celerius fugit , glovioftus zri- umpbat , fi quavt duiruptá "oráterga ver- turam , quamdiu , quem deperibat , doai odoraretur, tat bofit. Libido boffem non timet , ni- fí fugientem.; & Dei prefentia Procul igitur à libidine abfcedat cafti- 432* * &6 rimore munttum, tatis cultor , & veítes pouüs , toiámque fupellectilem deperdat , quàm caítitatem 4I, . A. eft libidinis natura, qua fi blandi- exuat. Exivit non folüm é procacis mulie- ciis demulceatur, íaevit crudelior; fi E ris conclavi Jofeph , fed & domo tcta. et Ger manibus apprehenla teneatur , libe- egreffus eff foras , & quidem (ine pallio, ef, 3."9 riot infolefcit : nec alium timet hoflem nifi Íed non fine lilio : fed cur fugicns contraà fugientem : non enim luxuria gloriofiüs procacem mulierem non clamavit; cur pu» — fuperatur , quàm beneficio fuge : pugnan- dor tam tenax fuit filentij , ut ad repudi- dum cum ipfa eft more Parthorum ; qui um flagitij, ne quidem aufíus fuerit loqui, in pugnis fugientes , & tela jacientes infe- & digreffus & caftris libidinis , nec unum quentes hoítes didicerunt profternere , de quidem contra aggredientem foeminam ver- quibus Virgilius: valentémque fugà Par- bum prctulerit 2 LÀ Anquia fciret tunc mo« 34 E"'ifi. tbum, $1 caítitatis cultor pugnam ineat ri non pofle pudicitiam , cüm à quovis ab« contra procacem mullerem , zítuantémque ftinet verbo ? & ideo infignis cultrix cafti» 46, libidinem fugiat ffatim , ut ad triumphum tatis Judith extitit ; quia (ecreti tenaciffima, L fi.enim armatus ei occurrat , pmpere: 3 in filentio fuis cum ancillis commortata fuit profternitur. -Hinc invi&tus ille Athleta A feclofa à quovis ftrepitu famulorum, S. Hieronymus Zb. adverfus Vigilant. ait 1 deà procaces odit pudor mulieres , adeó ,þll 57. ) Fateor imbecillitatem emeam: , nolo [pes libidinem averfatur, ut nec ullum proferre villorie pugnare , ue perdam aliquando vi- audeat verbum , quod lafciviam oleat &oriam.- Non tamen imbecillitatem dixe- Quod (i Jofeph de foemina libidints 44* ris , quam cautionem effe , ac vera forti- flammas ejaculante , fibíque moleftiffima , l tudinis characterem noveris. nonfuit oblocutus; undein nobis tam laxa 426« Ad hanc vidtricem fugam indicandam obloquendilicentia , ut nec lilijs ipfis linguá noluit Deus in Sodomis Lothum remanere , parcamus ? Neque excuíantur, guiamore quem facilé potuiffet incolumen inter flam- pudicitiz fe in profanos amores oblatrate mas fervare, cüm & pueros illafos in ca. afferunt $. quis enim attentiüs lilium exco* mino ignis confervaverit : fed noluit ipfum luit caftitatis , quàm Tofeph ? & tamen, remanere , fed difceffum eidem injunxit , nec catpere mulierem adulteram voluit , fugámque pracepit. Quia cür in Sodo- nec verbum ullum depromere, quód foemi- Seneþ 19« mis libido fuas enutriret flammas ; ne ca- nam fubindicaret, Verus caftitatis culto£ Atiras ibi cinerefceret ; non manu pagnan ab impudica hera celeri pede recedit, non im- r ii .. RPE O rE E dum, fed pedibus declinandum erat , quod pudicam verbis carpit: qui caítitatis eft li- imminebat periculum * $ voluit Deus nos 4. lium, aliosnon pungit, fed odorem infun- edocere , libidinis difcrimina tutiüs non de» dit, quo cateri ad culturam hujus florisal. clinari , quàm beneficio celerrimz fugz : liciantur, Nonlilium eft , quialios libidi- hzcque caufa , cur uxorem Lothi nec mo- nem olentes lacerat, fed rubus dumofus vul- menro quidem fubfiftere voluerit Sodomis , neribus infligendis,quàm floribus depromen- niuntur eique etiam inhibucrit retró afpicere ; & dis ap:;or..olores quia pudicitia infig N can : FEUVPRRU A PAORT WECUESEISUT " MDPCTDAST D UUR - LTER Nullum tuendz caftirati afylum fup4 rutius. 339 €andore , unguibus catent , quibus accipitres quit, quo feeditatem obtegeret fuz libidinis? graflantur, Exherbis, quz Bafilica audit, Catlitatis (tudiofi , (1 locios viderint pravae odorem diffündit, quo manum perfundic, ticanteseos redatguant , üt refipifcant ; (ed fitangatur; fedurtica e(t, quz foloconta* fimul pallio eos obtegant 5 ; ne cxteris fint £ta vulnerat , & ideo non bené olet , quia probro. Maluit Jofeph mnulieris latereigs malé vulnerat tangentem nem, quàm propriz virtutis prodi (plendo* 4* . Sunt , quigladio linguz proximihono- tem; nonde(ignavitin mulierecicutam, ne& rem vulnerant , fi aliquam . duntaxat. fen- efflorefcens ipfeappareret lilium. Viro catto tiant libidinis fufpicionem 5 & hos ijs haud fufficit , fifugze, ac volatüs beneficio phzni« fuppares dixeris vaporibus , qui éfimeto fub. cis inflar & rogo.avolet moechaturz 5nec in« filentesin fublimequidem avolant, fed,ut famiam quzrit peccantis , dummodo é mani- nubes candore pellucidas , velinfufcent, vel busexiliat feeming petulantis;quia fuperbiam difcindant , arméntque , velfulmine, vel timet,aclafciviam veretur : lafciviz enim, nifi grandineinterrz incolas. Fidendum noneít quis Epicuri de gregeporcus fit , tandem re« hiscevaporibus ,ex quibusfulguracuduntur; fragatur : fuperbize autem tametíi Angelus tametíiin coelo fint , é ceeno tamenprodjére ; quiseffet, adhuc fuccumberet; & quia jofeph & quia in ccenomati., '& incoenoarma ena, snulierem/Egyptiam reamnon conviciffet ad- €ti obmurmurantáncoelo 5 :ubi diu ftarene- ulterij, nifi fe dixiffetintemperantize viéto- queunt , quin iterum nativum repetant coe- rem 5 voluit fugà, & filentio abícedere ; ut mutn. ' Caveatcafílitatis cultor ; ne in íub. qmnulier careret fupplicio;& ne ipfe de victoria limeelatus:obmurmuret, incusétque foeti- ibeneficio fugse delata fuperbiret: imóà tacuit- «o Ícelere ; quosnoverit fuípicione non ca- aftitatis cultor , quiamulierlibidinum exe rere libidinis ; Jolephum intueatur , ejüs. «itatrix,mon tacuit ; & calumnià laccffitus que imiteturexemplum , fequatur veítigia; fugitivus Joleph, noluit conviciantem accue n "qui , lilium ne perderec , ;pallium maluit fare, quia caftitatis cultor loquinefcit deob- amittere , quo mulieris obtegeretlibidinem, loquente, ut Íciat perfaram de lenocinante occultaret (celus,palliaret aduiterium ; nul. feemina gloriofiàs triumphare, 440« Jum «ontra.procacem — fceminam verbum Satis illuxit Jofephi victoria in fuga alla, «cum invitatus ab /Hera lenocinante , grotulit , ne quam fugeret pede ; linguà lz ithif, 3(, deret 5 non:clamavit fugiens , fed fugit , &$ prehensásque laícivientibus manibus non egrejfus es foras.. Caititas rité excultatur* palliumíolüm exuit ,ue caltitate fpoliareturs turibus affociatur , qui alismuniuntur ad vo- Íedé domo tota, xonfpestüque fceminz ci« , Jatum, & fugam ;non unguibus obarmantur tus aufugit : mec minori laude de flammis advuinera , & lacerariones : avolant turtu- triumphavit ille libidinis, quàm tres pueri zes,non lacerant : fugiunt, qui caftitatis cul- deigne ardente in fornace Babylonis: ille- turze funcaddicli folicitato pede,non lzedunt fus evatit beneficio fugz Jofeph & flammis armatàá linguà , non verberant smordacibus libidinis, quasprocax mulierfornacisinftar " Yverbis, acceníze concupifcentiz ejaculabatur : allzfi 46. Pracipuus caílitatisdecor in tergo ,non quóqueexiljerunt babylonicz fornacisigne fronte fplendet; in dor(i pofterioribus/floret, pueri ; pulchre 5, Chryioítomus, Profe- Slomsl. 45, mon in uberibus pecloris , ideóque jífzus fetlà uon tam admirabile 4n fornace Babylo- I» Gepef. Vatesinfola fuga rotum pudicitiz admiratur míis snibi videtur , quód tres pueri illaft ibi 2Al, &7, ornatum. . Pesna columb« deargentate , permanferint 3 quàm admirabile boc €& ra* polferiora dorfi ejus n pallore auri , quva tunc Yum., quod tantum certamen juflus Tofeph aurea, acpretioía elt pudiciria , 1 hrmeros; justinuerit :. verümficut caftitatiscandorem L tergümque vertat lenocinantibusfaeminis; fi in delicijs habuit. Joteph , ita turpitudinis abillis Euro ocyus recedat , non ad eàs aurá fordesexhorruit: & ficut nonnifi lilijs fuit adblandienteaccedat: non pe&us pugnaturz deleGlatus 5. ita libidinis foetorem toto anie procaci. mulieri objicit, in caftris, quimili- Tmo fuit averíatus : :ut florem pudoris 5 tat caítitatis ,led pofteriora dorfi, & quidem quem excoluit , intemeratum fervaret , im- in pallore auri,feu intimore fancto oítendit poellutum cuftodiret , duo obíervamus reme- duntaxat infugz volatuz tunc columba eft dia adhibuiffe, quoram primum foit fibi x pennisveftita deargentatis , quando alasdun- praíentem proponere Deum; propterea di« taxast explicat ad fugam , dorsümque objicit xerat Herz ad tgrpia allicienti : 4somodo advictoriam,nonrotlrüaperit ad clamorem ; poljum boc malum facere ,| &f peccare in-s qgenef 159; nequeungues acuit ad vulnus 5 tunc caftitati JDeuwm meum. Secundum fuit occafionis triumphus portenditur , fi abícedens taceat. technas fugere, neforté implicaretur, Re: ,Gmef. 39 47* . Séd:cur Jofeph cum fratres apud patrem licfo $n manu eju pallio fugit * quiautfcite Jacobum de crimine - peffimo incufaverit ; D, Cyprianus: Nemo diu tutus eff periculo procacem mulierem intentati non accufavit proximu; wec evadeve diabolum fervus Des adulterij 2. quia nimirum fratres illt eraut ; poterit , qui diaboli laqueis implicatur. hazcHera 5 num voluit nos docere füummam Quod veró ad primum attinet remedi- t in imperantes reverenriam , cüm nec garrire um;, illud certé vitijs omnibus devitandis , in foeminam voluit , nec verbo ejus redargue. omnibüsque animi zgpritudinibus curandis re impudenria« ? quin & pallium ultro reli. prafentifimum eft alexipharmacum;, fi rité Verani de Affetlibus Lom. M, Nu a — Diflertatio XVL. 340 hl ad hibeatur , nemo enim ita eft delirus, qui quaptopter D. Bafilius intet. faluberrima ante oculos potentiffimi Judicis velit fancitas monita illud inter praecipua. commenda* * a fuasinfringere leges : quotquot autem de- tum voluit * Cüm te appetitus invaferit linquunt , hi procul dubio coram fupremo eccandi , velim cogites borribile illud , && t Judice Deo divinas transgrediuntur leges , intolerabile Chrifli tribunal , $n quo Tudex cüm fit Deus ubique prafens, non;per pre- prafidet , quia fi timor Dei , & timor ge« fentiam , & effentiam tantüm , verüm & fü henne altiüs hareret animo , in eóque fuas if per potentiam , quá poteft flatim deliquen- firmiüs radices ageret , non percurrerent tes, fi velit , punire , ut promeritas dent il« qü pedes laícivientes vias iniquitatis , quia ut licó peenas: hinc impoffibile cenfuit David, re&cté monet Zeno Veroneníis , so» babet d poffe aliquem peccare ; fi Deum Judicem, fi- contupifcentialocum ubi mors , & gebeuna s qi muülque przfentem fciat , ideóque cenfuit K timetur. — Extinguit ignis gehennalisignem fieri non poffe , quotquot delinquunt imme- cupidineum , ut Ícité monet D. I6idorus de b moresnon effe Dei , quapropter loquens de g fummo bono , inquiens: Recordatie ar- LÀ^. cap, Pfal. 53« transgrefforibus divinzlegisait. —Nom pro- dori gebenne ardorem extinguit luxuria , 39» [ f pojuerunt Deum ante con[pecdum fuum , & nil enim efficaciüs impuras zíiuantis concue Píal, 9. de peccatore vitijs coinquinato dixe* v pifcentiz flammas coércet , ac fedat , quim rat, Non eft De in confhetiu eju , quod timor gehennz , ignisque zterni , cüm pramififfet, ut caufam delicti poftea qui urit H Íemper , extinguitur nunquam., fubdit : Isquinate [unt via illius in omni Etiam D, Thomas eximius caftitatis p f $2« i tfmpore..o. cultor adhuc adolefcens cum à prava mulier- L T Dei przefentia fax eft illa praelucens , cula ad turpia invitaretur accenío voluit qua rectas oftendit femitas, quá prepterea titione armari , cujus flammas , cüm pri- | qui non utuntur , vias obambulant iniquas, müm in procacem , ac lafcivientem vib- l quarum lubricitate in foveam delabuntur ge- ráffet foominam, hocigne impuros excinxit hennez : ideóque de infanientibus illis feni- libidinis ignes. Quis concupifcentia licét bus , qui fub canitiei nivibus ignes impudicos exardeat &ítu, non írigeat, cüm primum fovebant ethneis truculentiores , quíque vel gternus gchennz ignisejus mem;oriam refris é foncis frigidis laticibus flammas haulerant, cat. Ethnafiquis fit , impurisignibus fce- quibus caítitatem adurerent , G abfumerent, tus , ad folam aterni ignis memoriam , fi dixit Daniel , Zeclinaverunt oculos fuos , ut fenfus habet;Caucafus fitperpetuo rigefcens ,"T h ;; edþ.]?. & won viderent celum ,neque recordarentur ju- gelu : hic eft cimorillead victoriasexcitatus, f diciorum juftorum.: quia Numinis neglexe- , non ad pufillanimitatem inditus ; qui alas ade rant obfervare prefentiam, & ab ejus fe afpe- dit, quibusvolucre ocyüs, cuftos, & cul« &tu fuübtraxerant , oblivionémque illius ebi- tor caftitatis omnem cffagit labendi peri« berant; quafi lethzeisepoti undis memoriam, culum : nemo quamdiu luteum hujus cote ï & Numinis, & virtutisextinxetunt; & lie poris vas fecum defert , éflque in hac vita I cét (enes; adeó tamen turpé intenuerunt, ac mortali , fecuritatem poteft fibi de ruina infanierunt , ut velipfam canitiei nivem fo- fpondere 5 ídque caufz cur Apoftolus fcrip- mitem exhibuerinc laícivientis in preecordijs ferit. y, Corinth. 1o, — Qui fe exiffimat fla- flamm:e. / ye , Uideat , ue cadat : quia ut expendens f;i ÉL Si prafentis Numinis Maj*eüas—ih men Apottoli verba D. Leo ait. Nemo eff tan- Serm, $. Ài £ tem recurreret , certé timor Dei pravos tá firmitate fuffultus , ornnes ftatim coérceret affeCtus , nec fineret " /Zaäilimtefu de- quadrage fs. f Geat effe fecurus, hominem peccare; idque caufze , cur David Timeat igitur , qui fe (lare credit, ne - $3 -* , [ enixim Numini: fupplicaverit ,. ut timore cüm Ítet, cadat : in caíiris autem libidinis f boc fan&o fingula ejus configerentur mem- ille cadit, quiftat; quia fola fugavictoriam Pend bra , ne latum unguem à divina abícederet fpendet, & hanc quinegligit, & ftarevult, IK0 CAYRES Iheas dju- Pfalm, 118, Ing Confige timore minimé flat, quinveré cadat: flaretimeant — P icijs enim tuis timui. — Sed (i timet David qui cadere nolunt, ille uon cadit, qui non E à judicijs Dei , jam Deum ipfum timet , ftat , íed ftatim fugit ? neque de ftabili- cur igitur timorem expofcit ? — Confige ti- tate fua ullam fibi fpondet fecuritatem , & WL "u more t«o caraes meas : nimirum hunc eun- ideofugit, quia ftare amat ; & flat, quia dem timorem , quem de Deo in fe przfente- timet cadere foeda proflratus libidine: fcité fat, enixim peut , ut intimiüs in ejus ani- S. Petrus Chryfologus. Longo fiudio feges Serm. 13j mà, accorpore infigatur , ut nunquam inde feritur , fole , atque imbre diutino nafci- . In, iz. recedat : noverat enim eum peccare non turs fed tamen uná ac fubitá [cintillá con- poffe ; cujus carnes Dei timor configit ; fumitur ,. 8 pauluper edificia ad alta.s 475 — Q oAX — -* UR U ! nj ln digpes 1 Judicem ; qui timet , ejus expavefcit judi- confurgunt , fed repentinis cajibus serr Uny, cium : unde David hunc timorem voluit etunt. 4m.3 fuos edocere , ne dedifcerent ftudia virtu» Meque defont exempla virorum fan« f4- T —Aek Fenite filuy , auditte.me , timorenus -* Citate infigp;um , virtutüm cultura illa- Demini do:ebavos , quia (i folus timor Dei ftrium , Qqui foedé tandem corruerünt ? ne» mentem occupet , omnia excutit peccandi que debet quis proprijs fidere viribus * Selderia , compelcit pravas cogitationes; quia etiam Samíon tametü fortilfimus miferé ao — m —— — Nullum tuendz caftitati ,äfyluth fagátutius, 341 iniferé cecidit in finu feemine exutus crine, enda; & quia nullum tuenda caftitatis afye & fortitudine: nequeobexculram virtutem lum fugá tutius, ideo vult in. nobis lumbos ac pietatem, debet quis fecuritarem üibi pro» recinctos, utexpeditiores ad fugam fimus; mittere, quiaetiam David fuit iníignis vir- & ne veltibus pedes implicentur in fuga $ tutum cultor,quarum ftudio enixim incubuit; quàm probé cohzret lumborum pracinctio & tamen visá lavante fe in undis foemina in cum caftitatis cultura, & cuftodia ; ut in- fummo palatij faftigio turpiffimé cecidit, teiliger-emus,fugam nobis neceffariam effe ad impurósque ignes & fonte illo frigido haufit, indemnitatem caftitatis; & eumlilium pto- quibus caftitatem adufit, totámque virtutis ftituere padoris, qui negligens lumbos prae- denigravit decorem: neque proprie fidat cingere ad celerem fugam non fatagit;ut fcité quisSapientiz , quia etiam Salomon licet vi» monetS, Fulgentius in. pracitatum textum Lue. 124 rorum Sapientiffimus, cüm primüm mulieti- inquiens: Omm& Chriffjanu pracintdos bae bus adhzfit, coepit defipere, ac virtutes,quas bet lumbos, ut fuget libidinem: is autem li« 14.0), excoluerat, proílernere , ac Sapientia ni- bidinem fugar, qui libidinem fugit ; is flo- 1^ toresinfu(care: imó neque Religiofus debet rem caflitatis fecum ducit, qui à foeminarum fecuritatem fibi fpondere , quia tametfi ni« colloquijs fe fubducit; is naufragia vitat,qui veum, ve) lapideum fe credat , etiam nives procacis mulierischarybdin devitat ; quiaex igni admotze liquefcunt, & foluta flammas fola feeminarum proximitate, arefcit flos.ca- nonnunquam «oncipiunt, hinc S. Ambro- ftitatis,& quaíi peftem quandam contrahens í^ fius fermone in fe(to D. Micha£lisait: Síeut emoritur; quodetiam nobis fuccinit S. Cy- Lib, de fin- vitiofis ad corruptelam nuda funt omnia, it4 prianus,qui fusé referens mala, qua proca- gularit. cium mulierum invehit proximitas ait : Per. Cericere reltgio[is ad caftitatem cooperta funt univer- fa. De feipio diffidat religiofus, à pericu- fpicite. quanta mala femimarum propinquis lis fingulis caveat, mulierum confortia fu- 44$ Acquirat 5 vumas edificat , vipas - eviptt, giat, ut fecurus vivat; neque à praeteritis Vi« precipitia infiruit,in perieulus navigat,nate- éloriis argumentum debet de faturis inferre: : fragis velificat suteritum fouet. plures fteterunt in levibus, qui poítea in gra- vioribus ceciderunt , quia nom timuerunt, $. VI. 5non fugerum; vir prudens pericula quaque &timet, &fugit, daSapienti occafionem Procaces ;snulieres , qui "non )fi/git — ait Salomon: .Er addetur ei Saprentia, nimi- in evidens ruit diftrimen , uli caffétas ' ,fw 96 rum ea, quz in occafionibus occurrentibus naufraga perit; & qui eas [equitum, nou- addifcitur; quia ut ait D. Cyprianus: Ge- nifi aeteruum exitium afequi- bernator intempeftate dignofcitur, & miles in 7ur. acie probatur , prudens lNauclerus charybdis Uum exitium cdn.fequitür; quiprocàces — $7« fugit voragines.& ícylleos declinat (copulos. . Ad fecundum remedium quod attinet;. mulieres fequitur:; in evidens corruit $5 quo caítus Jofeph impudentis mulieris delu- difctimen, in quo caftitas ruit , qui foe- minas non fugit, Eitenim mulier prz ne- fit libidinem, beneficium fuit fuge,Genef, 39. Relitlo in manu ejus pallio fugit, quia ut. quitiz, & malignitatis übertate deemofft haud abfimilis, & Hugo Carenfis Angelum Ícité monet S. Cyprianus: Nemo du tutus Satanz,à quo Apoftolus Paulus fe colaphi- Stm.&i' est periculo proximus, nec evadere Diabolum qwdüäg,ff ferous Dei poterit ,. qui Diaboli daqueis im. zatum prodidit,mulierem fuiffe autumat. Tn- numerapropemodumíunt, quz tam apud plicatur ? quisquis lilio delectatur caftitatis à feeminarum colloquijs fe fubducat, mulie- Ethnicos, quàm Chriftianos, imó etiam apud n rum confortijs non fe immifceat ; flos catti- Ícripturas Canonicas afflante. Dco exaratas tatis ceeteris eft delicatior, faciléarefcit ,. ne- congeruntur probra & foeminei fexus emería que concupifcentiz patitur ítus, ideóque nequitia;& Tiraquel. ftudiosé oftendit,chm 447« s, iolerti cautela excolendus, & cuftodiendus ex alijs,tum nominatim ex Ethnicis, feptem copeubé o $ eít, etenim ut pulchré idem Cyprianus 4e capitalia peccatain mulieribus prafertim suortalitateait: Pretiofa quaque veflis timi- pracellere, Congeffit autem conclamatio. dius cufloditur , majori folicitudine | poffide- nes, dirásque in fexum feemineum prz c&tee gur j grandi cura, magna que [unt.feruanda. ris Stobeeus Sermi. 7 3. alies 71. & nuper ple- niüs, ac diftin&hiüs Lucas Holílenius: fed Hinc (ummus puritatis, & caftitatis cultor Chriítus, pudicitie ftudiom nobis períuafus fufficit hicadjicere, quod huc fpectat ex An- Wtfh D Luc. iz. tonii Monachi Mantiffa Serm.122, ubi ait: rusait: Sint lumbi vefiri pracincli, Lumbos enim pracingere caftitatis habetur. fymbo. Secundus ille fapiens interrogatus, quid effet Homil. ys4in]um, quia ut explicat S, Gregorius Magnus: mulier,tefpondit:mulier eft viri naufragium, Ewvang. domáüs tempeftas, tranquillitatisimpedimen- Lumbos precingimus , cüm carnis luxuriatt; per continentiam coaridamu. tum, vitz captivitas, quotidianaum damnum» voluntaria pugna, fumptuofum bellum, bel- $e. Sed cur in pudicitie tefferam, & cafti- W tatis fymbolum lumbos przcingi jubet? quia ]ua contubernalis, folicitudo affidens, lezna nimirum lumbos qui fuos precinxit expedi« complectens, vorax charybdis, exornata fcyle la, Gren venefica; animal malitiofum,malutg tior eftad fugám, velocior ad curfum, folici- w——— neceffarium. ti'or ad pericula interimenda caftitatis fugi- Uu 3 Hing - Differtatio XVI. 242 ES 1ja j* - HiacD. Chryfoftomus de patientia Jobi: aitenim? propter fpecsem mulieris mulii pe- /?Fh, £ j Ho:ml, ; Mulierem vocat antiquum Diaboli organum, rierunt: Gex bac coneupifcentia, quafiignis & obfervat, quód cüm mulieris nequitia Sa- exardefcit, Quid eít mulier? nautragium tana innotuerit, omnia Jobo fubduxifle, ac fuper terram , fons nequitiz , thefaurus im. evertiffe, càm inejus incumberetruinam; & munditiz, cloacamalitiz mortifera conver« folam ei uxorem reliquiffe; & id expreffum fatio, lethalis confabulatio, oculorum per^ etiam effe illisJobi verbis,qua in fimeto pro. nicies, animarum exitium, cordis Ípiculum, tulit, Zerelicla funt tantummodo labia circa /jjuvenum perditio, fceptrum inferni,& con« dentes meos , quiaplus fidit tartareus hoftis cupifcentia pteceps?. Quid eft mulier? caufa uni mulieri, plüsque confidit feemineg nequie diaboli, requies ferpentis, dzemonts con(ola« Lit. Cllh tiz, quàm pleno virorum hoítium exercitui; tio, dolor inconfolabilis, caminus fuccenfuss tht cüm fola mulier fuerit, que Adamum pro- eorum qui falvantur, offenfio,vulnus incura,. . lligavit, & cum ipfo totum humanum genus bile, diurna confabulatio, hofpitium lafcivo- róm, & officina doemonum. Quid eít mus Homil, 3. in proftravit : hincOrigenesait: AMulier caput di wrf. eff peceati, arma Diaboli , expulfio paradift, lier? Amorflagitiofus, beftiaimpudens, in- delicli mater , corruptio legis autiqua, — Ex M LE contentiffimus impetus, eftroenatum osre« innumeris Patribus,qui in muliebrem nequi- rum arcanarum , triumphus tenebrarums tiam noflre ruinz originem calamum acue« dux delictorum, obleclamentorum magiftra; runt, placet Tertullianum accerfere , qui //2, infatiabilis concupifcentia; nequitize &t eter. de babitu mulier.c. 1. afferit: Mulierem , f ni fupplicii conciliatrix, Quid eft mulier 2 conditionis fuze meminerit, exitiique per prudentia terrena, viri focordia, concume mulierem mundo invecli non fit oblita, in bens incontinentia, excitata cura, vipera vee PL — — — d- —— - perpetuis acturam fordibus , & fqualorem ftita, pugnavoluntaria, quotidiana calamie. i potiüs affe&aturam; quó pleniüs ignomini- tas, procella domüs, virinaufragium;immas am, quàmarirum in primo delicto affecit, & nis bellua, adulterorüm diverfcrium, arma invidiam perditionis humanz omni fatisfa« diaboli, expedita rabies, exornata mors. Ha» €lionis habitu expiet, Poftea alloquens fce- €tenus Damafcenus. 6o, minam à doemone feductam ait: &£vas te effe Cum igitur ealorum omnium fit mu- nofcis? vivit [ententia Dei fuper fexumiftum lier fons putidiffimus, neutiquam bibende do boc feculos vivat Breatus weceffe esl. TW funt ceenofze aqua, quas ipfa propinat; vene- €r diaboli janua y tu. es arbaris illius refigna« o flquidem inficiuntur; pellucide ac dul« trix y tu divinelegis prima defertrix y tuqua corata exhibentur, ut inextinguibilem indu- ïä C€ant amarorem; & ficut febris ardore corre. & eum fuafistiquem Diabolus aggredi non va« luity tu qua imagtnem Dei,bominem tam fa- ptuscüm frigidam ebibit,ardoré non minuit, cilé elififis. fed auget; ita qui concupifcentiz]aftu labo» rat, omni folicitato nifu debet muliebres $». Hinc S, Ephrem Tom. r. tratt. adver[us 3 improbasmulseres ait : Nullam effe feram haífce aquas fugere, & prorfus refpuere, ut faeming parem, & vultLeones & dracones, monet B. Umpertusde remediiscontra luxu- [ colubros, & afpides venenatafuperare ma- riam inquiensi: Seiendum, quód eff in uobig 990 337 ZibA. Paral, lignitate: unde Damafcenus exclamat contra contra vitia alia pugnandum.fed incontinen- mulierem. O malum Diabolicum, Ó telum q elPt 764 tie malum potiffrne fugiendum. — Quoniam li acutiffemums0 vilnus exitiale! quoutam per ficut. snfirmus per potum frigide aqua ardos D mulierem à principio Satan Adamum in pa- rem febrium . non minuit , fed accendit; fie d vemedia concupifcentie quarens sn bis mife- vadifo pervertis, Per mulievem castifmum.» dofepbum in carcerem deirsfit. Per mulierem rijs defiderium uec fatiat , nec extinguit z fal. Davidem ad llriam. Hetbesum dolo occiden- b litur enim qui propinatas fibi libidinis aquas bi dum concitavit , Sapientiffimum Salomonem ebibens luxuriz fitim extinguere , concupis hi ad pravaricandum induxit , Eliam fugavit, fcentiz aítus temperarefe putar. Genera» W * ag* Samfonem óculorum lumisne privavit.& Pra. tim ab hiícé aquis, fontibüsque putidiffimis L cur[orem Chrifli decollatsum woluit. — Per mm. celeri curfo fügiendum efl,etiam utroque ve- [ lierem cunitos oppugnat , omnes dedecorar;fin- lo fublato,ut loquitur PlutarchusinSympo« Q fiacisinquiens: Sublato utroque velo volu- g us gulos occidit: fiquidem mulier impudens ne. j enini parcit $. ov [acerdotem veretur , mon ptatem fugiamus gna contentione. , Ícilicet ingcmik ftudio,mae L L Propberam veneratur.non bonorat canitiem. Tü Q malum malorum pe[fimum mala mulier ! & : Incaftris pudicitiz is cadit, qui propriis 6t, un nonnullis interjectis quzrens quid fit mulier . viribus fidens ftare fatagit; & proflernitur, -fubdit : Mulier laqueus eft comptus,homi- qui pugnat; vincit veró, G palmas colligit, - im nes in voluptatem illiciens ,' que fplendida quinonmanus movet , fed pedes ad fugam uidem facie, & excelío collo. oculisannuit; tio lolicitat; quapropter Jofeph cüm à procace & genisarridet : lingua veró dulciter canens, muliere ad turpia illicereturnon manus, fed D5 E voce alios decipit, fermone pellicit, veítes edes movit, victoriam ledurus Genef, 39. Relicto palljo ínmanu ejue fugit * cotona igi- ete trahens, pedibus ludens, forma placens, & corpore fornicationem exercens, fa&tisque tüur victorie non dimicatio fuit mannum,fed poi Occidens. qu Multos enim vulneratos ( ait Pa. pedum fuga , quà & in adolefcente indemnis rcemiattes ) dejecit, X innumerabiles occidit, confervata eft. caftitas, G puritatis liliorn: u latiüs h - Nullum tuendz caftitati afylum fugä tutius. 345 lib.2 Jo- Jztiüs floruit? Pl-lkhvl'ä Ambrofius: C a- eó pervenit puella naufraga exi/miæ ípeciei, feph« cap. 5» dolefcens abuxore Domini conveniretur , te- ztate florida, eloquentiá potens, & fola fu- neri potuit vefle, fed animo capi non potuit, perítes tempeflati: quomodo veró vir Dei ac nt ipfa quidem verba diu paffue eft : con. fibi in eo difcrimine caverit opitulante Nu. tagium enim judiavit, fi diutius mórarerur, minis auxilio narrat Meraphrafles die t 3.Fe- neper manus adultere libidinu | zncentiva bruarij, ubi in ejus vita adftruit, Martinia- tranfirent : ideo Jofeph. decectans pro tuen- num é periculo fubmerfionis puellam quidem da caltitate contra foeminam propugnantem extraxiífe, quz apprehenf rabulá ex naufza- libidinem eam expugnavit, quia fugic ; eft gio illuc appulerat: fed cüm eidem. totum Loc. cif, enim hacfuga, ait Auibrofius; Tramer in- obíonium pro fuftentanda vita, quod illi fu. *läpo*. nocentia, pietatis affumptio, via virtutis z elk pererat ultro dediffet , ut proprizebeneficio enim hac fuga ftratagema fortiorum in ca- fugze profpiceret caftitati , flatim £X emie ftris pudicitie pugnantium , quosDeifpiri- nenti illo fcopulo in fubje&tum mare fe. de- tus ad viCtoriam in(truit, & ad triumphos e- jecit;quem ramen duo Delphines ftatim eum rudit, quibus congruit illud S. Chryfologi exceperunt, &-divino obtemperantes nutui L Serm, 1505 Apophtegma,ubiait; Bellicofua quód in bel- ad proximum lirtus detulére. lo fugit, artis est, non timori ; quia. qui in 63, Quàd ( fortaffis non detur effugij lo- €aítris pudicitiz itaafluefcit fugere ad vi&to- cus, nec alia declinandi diícriminis tfatios tias inftruitur; fugit enim . ut Parthorum ita fe gerat hifce preffus anguflijs. caftitatis more acriüs fugá praelierur, & tutiüs palmis cultor, at D. Bernardum imitetur 1 cümes coronetur : hinc Demofthenes objicienti fibi nim vir pientiffimus de quodam itinere. in fugam é przlio Cannenfi refpondit ; Zir, diverlorio effet, & nihil iftic mali vereretur: 4ui fugit,rurfum praliabitar. Demoftheni Ecce infligante fatanico hofte, nocte inteme enim,imó & Reipublicz utilius fuit fugá fa- peíta , gradu furtivo in cubiculum abrepit luti fuz contuluifle, & aureum pectus con. impudica mulier , qug propior ejus lectulo filiorum capax, gemmeam eloquentiam ad facta, euam ad impuros folicitat amplexus, (; dubia Reipublice tempo:a referváffe: unde Quid aget vir pientiffimus folus praercim, fugiffe non fuit hoftibus ceffiffe, fed Reipu- cüm nec pedes illi ad fugam expediti,nec ma. blice utiliüs profpexiffe, cujus utilitatem re» nus liberz effent: càm fola illi fupereffec tro fitam maluit proíequi, quàm eá neglectá lingua libera excitatis fpiritibus hanc illicó, frontem hoíti objicere, ut de fe olim Aaü- ; toto nifuad clamores impulit; & fucclaman- gonus dixerat, do Latrones, Latrones, Latrones bic accur- €2, QQui cum infultante. libi äïnc pugnat, rvite quor Adefiis ; (i non pede, faltem lingua. non motu manuum vincit , fed pedum fugá procacem mulierem fugavit. Paradififlose(t palmasrapit ; *nequeh tergainglorié vertit in: caftitas fuaviffime olens, fedadeo "delicatus, "- --- — fultanti adveríario, cüm eum fugiendo pro- ut folo contactu foemineo arefcat, & exfice fternat, & nonítando debellet. — Neque ali- cetur: caítitatiscul cores lilia funt,inter quae ter pugnax libido vincitur, quam celeri fugá. Sponíus Chrittus depafcitur, & ficut ípone ,..Gi'Poii'1 Foeecida immunditiarum cloaca eft libido, ex fus rofis coronatur , qua mnunquam: marce« qua teter evaporat luxuriantis voluptatis an. Ícunt,vult hzc lilia pror(usintacta, acinte- helitus; quoqui nor vult infici refici abalio merata, qua fi eriam dumetis obarmentu£ nequit, quàm à fuge beneficio: male olentis tutiüs florent; imó caflitatis ftudiofos niz cloace corruptas evaporationes non decli tentibus cceli fideribus pariaverim:cüm enim nant, qui tant, fed qui fugiunt; auram ebi- ftelle no&u vigilias aeant, fíntque vigiles bunt corrupto infe&tam anhelitu; qui immo- coli oculi, nos edocenr, quód fi nequeinipfo biles fpirant, qui ftantes refpirant ; cum fa- firmamento fecuritatem fibi fpondent, fine niore, ac defoecatiore aurá reficiantur, qui nocturna vigilantia, folí:que diurna prafen- nates illicó obdurantes non pedes figunt, fed tia ;quantó mae i$, quiftudio funt cattitatis ad celerem fugam folvunt : parem petversé addiéti, debent vigilare , ac divini folisex- olenti cloacz dixeris luxuriam , ejásque fu. pofcere lumen, quo omnia poffint difcrimina «atas volüptatesquas Tertullianus de Habi- cavete, ne inter czcutientis concupifcentiae €.2, tu mulierum vocat //bidinum evaporata mo- offaías tenebras foedé impingant, cadánt jue menta, Vincuntigitur, GCad triumphos cur« miferi, Hinc dicuntur virgines ftellz lucen- runt, quiin hoc libidinofo certamine fupi- tes in perpetuas zternitates , & quibus folus . h unt: cadunt veró tametfi fortes fint, qui íta, Deus nomen indidit; & numerum addidit: re prxfumunt. S. Martinianus. quia Zoém Oui numerat moultitudinem flellarum, &t o- impuram mulierem poít longam tergiverfa. snnibus eis nomina vocat. Quim felix vir. tionem in cellam tandem admifit/feréin rui- ginitas, cujus nomen in Dei memoria viget, nam agitur; & poítquam divino beneficio, Imo Margatitam fi dixeris virginita- 64« ä 4 acrémque corporis per ignem cruciationem tem pretium omne füperexcedentem, ad ereptus e(t.difcriminiferio (tatuit,omnia im- quam fibi comparandam de coclo venit divie polterum foeminea declinare confortia; eó. nus mercator, tibi adílipulabitur S. Grego- que confilio in fcopulum & medio mari emer- rius Niffenus,qui loquens de virtute pudici- Íum (tatim confugit certus, eó non acceffu- tizait: Qs« Dei Verbum adven De vtrg, ife& demon- €Ap, . tas mulieres, .Sed Satanici hoftis dolofa arte firéffet, fola caflitas idonea fuit ; utque hanc Esl fibi 244 Difleitatio. XVI, : f fibi compararet, thefaufosæterni Patris fe- ram fe fentiebat, Caftitatis cultoribusDeus cum deulit, quos folvit, cüm proprium effu- Íe dicat, ut huic virtnti fe homines dedicents dit cruorem; omnia enim contulit in pre- & quidquid foedam olet libidinem totis fu- ä tium caflitatis , ut fecum in patriam tot re- giant viribus; ut monet Apoftolus Ícribens , '.qgms'!, Y i L duceret margaritas candore pretiofas, quot ad Corinthios: Fugite formicationem. Guj d virgines innocentià infignes, En quomodo Cauía veró cur fugienda fit fornicatio 66, í Joanzesin Pathmos choros viderit virginum ex illecebrofitate ducitur objectorum mo- agnum comitantes per cceli vireta Apocal, Hj ventium przlia contra caftitatem $ ad. hanc Gap. V!g. empti fuut ex bominibus primitie Deo , & arietandam proíternendam, ac evertendam n 4Agno: &aliquibus interjectis fubdit; Szme virtutem ; huic autem illecebrofitati , quae fenfum titillans inflammat fomitem concus emacula enim funt ante tbronum .Dei: GL de J ijs loquicur, de quibus antea dixerat; £i/unt, pifcentize nobis confertum;nequit coníultiüs, if quicum mulieribus non [unt coinguinati.vir- tutiiisque obfifti , quàám fubdu&tione objecti (i äine: enim [unt , bifeguuntur Agnum quo- incendium inferentis, quo caflitas euam [/ eunque jerit, Quam pretiofa elt ca,'üli.gas diu à nobis exculta momentó cinerefcit , GE l gemma, quàm Numini cbara, càm cceli Ne- perit ; neque putes quid aliud efle hanc ob- H .gotiator eam empturus proprij fanguinis jecti fubductionem, quam ipíum recellum, & retium Íolverit terrenas deveniensin nundi- fugámque, ab omni eo objecto, quodexpe« u nàs. Sedvigiliindiger cu(todia, quz enim rimur movere in nobis concupiícentiam s (a pretiofiora funt , ea & rapinis magis ob " j turpésque commovere libidinis motus: ub& i noxia. compedes impedimentorum defuerint, G & 65, Quoód fi laudes velimus caflitatis recen« a(pe&tüs irritamenta ceffárunt, tutiüs concra libidinem caíftitas congreditur; & ubi ob- ad fete, hec phoenix videtur effe virtuitum, Ji cum nec fenefcens, necdenata, nunquam pu- jecti przfentisillicia dimicantem non velli« i& treícat , fed expan(is divini amorisalisignem cant; neque voluptatum lenocinia concupie excutiat, & éflammis repuerafcens formos Ícentiam movent, tutiüs de proftrata libidie fior exiliat, quia ut (cite occinit S. Nazianze- ne profuga caflitas triumphat : nunquam u nus /ela vita, que puritatem colit frma, & laudabilis ea cum carne luctatio, quá Athle« E ta à carnis noníe Ínbtrahit contaétibus; car» fempirerna eff : nimirum immortalitatisfrui, [ tur privilegio eavirtus, que Angelicam in nis en:m complexus foedas exhalat. nebulas, bu terris excolit puritatem ; pulchré Chryíolo- quz animum vel inebriant, vel infufcant,nes 8Serm,143, gus: Iu carne prater carnem vivere nou que à iibidinum morfu à carnis. contactu r br terrena vtta eff.fed celeflis s & fi uultis fes. quispiam evafitillefus $ peftilens eft ejus fla- f ve, dngelicam gloriam acquirere maju eft, tus, etiam longe pofitos inficit , eósque ma- quám babere. — Effe AAngelum felicitatua esf, gis proximos interficit: certamen, quod ca- " virginem efe.virtutis, Quàm ben£fibicon. ftitatis fludiofus contra luxuriam init; fugam f Tüi luluat, qui fedulo ftudio cultura catlitatis expofcit, non affultum requirit; pedes ad fu- incombunt ; naturam in terris induunt An- gam expeditosexigit, non manus complexi« D r gelorum , quia ot ait D. Chryloftomus Ho- bus impeditas; ilievincit, qui non ftans fue * mil. $. in Genef. In terra amóulantes, & cor- 1hi git; &is pro&emipur, qui flans fibi fidit, pore cireumdati vitam imitautur Augelicam, pl ! ea eít dos caílitatis, ea pudicitize excellentia, $. Vil j h ur Íui cultores à corporum craffitie liberet, & quodammodo inpuros, defoccatósque In certapine,quod pro tuenda, &j qu & DESIN 1 det transmutet fpiritus. INon tamen bsque fpe- propugnandapudicttia initur. Caflitazis dali Numinis ope poteft. quis hac virtute 14 pugil cadit, fi fiet ; winctr [i f*giat. Noh A rüe perfecte infigniri tefle Salomone, ubi ait : borebrachiorum, [ed A pedum welocitate dltq &apient, 8. t 9. 2 1. Scivi, quia non Aliter po[jum e[fe. continens fperanda eff villoria. nifi Deus det : & hoc ipfum erat Sapientia, uj 76. ícire, cujuscflethoc donum, Caterum adco T Neundameffe fugam contraluxuriam edo- ?hj cent unanimesSS. PP.quos inter Orige- Homil, 3y$ ln Deus hominis dele&tatur caftitate, ut fpeciali * titulo dici velit Deusamantium caftitatem : nes ubi expendensiliud Chrifti * Orate D Mafth, p etenim ad exploratores Hebrzeos Rahab me. ut nonfiat fuga veffra in byeme, cüm prami- DA retrix dixit; Deus veffer ipfe efl Deus incelo fiffet fugam in hoc,certamine dandam eííe h aöfüü 2. ! furfum, & in terra deorfum, fed cur Rahab in laudi , imó & effe ex precepto neceílariam s f&j meliorem frugem jam receptaj & pro falute explicat, quomodo Chrifli pugil debeat. fe fe fübducere à quovis objecto flammas | exci« líraelitici populi affiftens, Hebraorum L Deum, fuum etiamnon vocat? fi Deus erat tante concupilcentiz; inquiens: Fygir fara 9 Hebrzorum, & mulier Hebraa Rahab erat, nicationem , qui omnem occafiorem irritan« la cur Numen Hebrzorum, proprium etiam tém, G provocantem ad fornicandum evitatz fü non fatetur efí: Deum? quia nimirum Ra- E ueque juwuentbus infabulis juvenilibus coms, g9 f"gl hab meretris erat, cümque fe animadvertif. sifcetur, ne forté cov fupymatur per eos; ne» fet caítitate de(titutam , Deum ipfum vocare que defcendit 4d z onfuetudines eorum taliun, Unt fuumnon audet ; appofité Cyrillus Alexan- fed avertit f? omnino ab bujusmodz bomisnum. Cüm drinus; fumn dicére non audebar quia impue eonverlationibua, — Qui vult fugere fornica- ate[ tionena ! [ 'Nu!ïum fi:lendæ caftitati afylum fuoá tutius, 345 . Ttonem, audiat VE!illud, quod dicitur: Chm — etiam fe ipfam timet, nec oculospatitur puel- Saitatrice noli affduus e[fe, ue fortà. confum- larum, utfcité notat Tertullianus inquiens : ££. de vet maris $n.defiderisejus, — Fugtt autem forni. Sed enim vera, 8 tota, U pura virginitas nil l^o Virgine .5417 ije 8 * carionem abundantius , qui accedentes, & magi timet, quam femet ip[am : etiam fami- x'—]amil. 7: Genef . excitatrices feminis e[cas cuitaz. — Etexpen- narum oculos pati non vult, alios ipfaoculos $, . dens lufum Ifmaelis, quem Apofttolus per. Lbabet ; f1 igitur caítitas vera fit, non fucatag fecationem vocat , praemittit Saram Taaci & non fpecie tenus; ( non corrupta, nec dimi, matrem virtutem fpiritualiter fubindicare - nuta; fed integra, & fincera nil magis rimet, excultz caflitatis , ac virtutis, à qua fuga quàm femetipfam, propriámque imbecillita- indicitur illecebris,ac voluptatibus carnis : tem; proinde pavet, horrétque cum libidine po'tea ait : . Si ergo caro.cuju perfonam gerit congredi, & euro citius fugit, ne flammantis lfmael, qui fecundim carnemnafeitur fpiri- libidiniscalorem fentiat: fugit;quia fcitnul- tui blandiatur , qui eff Ifaac, & illecebrofis lum contra ipfam íeviüs armari hoflem , «um eo deceptiontóus agat, & deleclarionibia quàm concupifcentiam, & libidinem,quz di- :liciat, voluptatabus molltat , bujuscemodi ra hoftilitate nunc aperto marte,nunc clancu- — dudus carnis cum fptritu Saram , feu virtu- larijs infidijs eam dehoneftare, profternere, N tem,vel maximné offendit. acinterimere fatagit, é8. Hic autem lufus. eft, quem Àpo ftolus | 0s Integram quica(titatem excoluerünt,nun- vocat perfecutionem : & revera illecebrofa quam proprijs voluerunt viribus fidere , fed carnis blandimenta , fucatze voluptaus illi- beneficio fugz à quovis fe periculo fubduxé- €ia, carnis delectationes , nil aliud funt,quàm re; ficque Elias per fugam à mulieread Rhame acerbiffima perfecutio , quá caro fpiritum: num pervenit; Sandus Methodius Rham- ad internecionem infequitur, fauciat, letha- num interpretatur ca(titatem ; ad quam Elias Jitere-ulperat, acfoedé interimit: & ficut fugiensà muliere feliciter pervenit, ait ipfe: fub primis Ecclefiz exordijs in perfecutioni. d In Phocij excerptis, Rbamnu: virginitatefh Cod.osy,. ^ bus atrocibus Chriftianorüm , qui fibi pro- denotat ,eff enim arbor cafia, € ferta[jc ex ff: prie imbecillitatis conícij erant, prudenter mili quadam cum Virginenatura; ex otmni e- fubducebant fe fe tormentis, ne in di(crimen nim partepurttatem viderur prafeferre. llnde abnegandz fidei le injicerent per metum in Eliam ferumt à facie Jezabelis mulseris fugien- cuffum à paratistormentorum mille generi- rem.ad Kbamnum primüm veniffe. atque ex- bus; ita à caftitatis ftudiofo, n hac carnis auditum fuiffe, cibimque accepiffe; quia fugi- perfecutione, quá Tyrannus tartareus illece- entibis famulum carnis, 6 feminam , & oe brofis blanditijs nititur. fpiritum profterne- luptatem,perfugium, 09 tegumentum caftatis re,ac interimere,à fuga przefertim fuppetize dignum germinavit, quod ab advenru Princi- petenda íunt cum D. Hieronymo; qui in Vi- pis virgeuum Cbrisli; Regnum in botnines ob- gilantij impugnatione (ibi. timens,ac mulie- tinutt. Eatenus fuga Eliam ad Rhamnum du- rum, puellarümque aípectus devitans indü- L xit, quiaà Jezabele fosmina ftudium pudici. * H * €it.adveríarium , à quo ipfe interrogetur e tix cum fubd uxit; ucenim monet [Caffianus, Ziä.ä.!fz]?it; eur pergis ad eremum? Reipondet Hierony. contra Ípiritum fornicationis neceflaria eft ^^* 3* mus.ne mecaptat oculus meretricisyne forté feceffio ab objeétis pellicientibus; perinde ac psulcberrima ad sllicitos ducat amplesxus, Sub in morbis quibusdam neceffaria eft coeli mus tatio, jungitilie ; Hoc mon ef) pugnare, fedfugere * fí4 in acie adver[args armatus obfiffes ut poff- VEC Unanimes improbant Patres eorum de. quam vicerá,coroneris. Sed terum refpon. mentiam;qui vultu obverfo ftare eligunt con, L . Fateor imbecllitatem det Hieronymus tra luxuriam,& non potiüs pedibusnegotiuin meam,nolo [pe pugnare victorie,ue perdam., evadendi periculum committunt : neque fit Aliquando vitloriam. Si fugero, gladium de- quispiam adeo audax, ut fibi fidensdicat, ha-- vitavi, ( ffetero, aut vincendum mibi eff ,aut bere volo,quód vincam;intrepidus fabo,nom cadendum. Quid autem neceffó efl certa di finam me fcemineis illici, nec irretiti lenoci«* mittere, & incerta fellari ? aut fcutoaut pedi- nijs;quiaid perindeeít, ac dicere; f;bo. (ub "6, finil. 3 bus mors viranda efl: tu qui pugnas 8 fuperari ruina;periculum declinabo,fi in difcrinen me jotes & vinceres ego cüm fugero , non vinco 77 Maith. injecero; vincam fi cadam : quis à fana mente £n e0, quüd fugio, fed ideo fugio ,ue vincar. tam alienus, qui ar&lari velit ad laborem,cu£ ANulla fecuritas eff cum vicino ferpente dormi. offertur in fola fuga triumphus? pulchréAu, - re.Potefi fieri ut ane non mordeat: tamen pote(] guítinus: |Quid ef dicere,volo babere, quoj] t -210.4 [ fieri, ut aliquando me mordeat. Matres voca- Zemp, cAD,ua vincam nifi vivere defidero fub vuina; fod tgo mur, forores, G filias. 6 non erubefcimu wi- fubdit, ( qmem audacta ad periculum trabá.) "d | 1jjs nofiris nomina pietati obtendere, libidinu impetum tanquam adver[aviun m facit Monachus in cellulis feminarum ? d u9 volo captivum jugiter vetinere. — Vide mi fibi wolunt fola , & privara colloquia, G ocul É coutra te incipiat ipfacaptioitas prevalere,et , fugtentes arbitros ? uli teputabos obttnere triuiphum , énde sm 69. Tenera eft pudicitize valetudo, febrici, eternum curras opprobrigm. tantes concupifcentiz z(tus, (i fentiat, fuc-- Non eít, cur noftrz fidamus virtuti, ho« 722 e combit, & flos caítitatis illic&. deflorefcit,& mines fumus; humani nihil (ut aiebat Philo- areícit: ideóque caftitas fi vera (it, ac fincera forphus ille) à nobis alienum putemus ; fragi« Verau de Afeitibus Tom, II X litatem r,"*y 346 ,, Dïfïcrtatïo XVI,. litatem noftram carne deferimus; accipimus 6 prandio prócubhitin le&to,& poft fomnum aura fruiturus liberiore, ac mitiorein domus quidem opem divinam, per quam infirmitas noítra convalefcit,fragilitas corroboratur,& tegiz folarium afcendit ambulatum; & Eeth. viresincrementum fubeunt, Verüm ita nobis fabeam , cüm primüm vidit infonte contra Th hoc virium impertitur incrementum , ut nos Íolisardorem fe abluentem in horto dome- providos, & non przcipites faciat;ut nos mu. ftico, eam deperijt: Vi4frgue mulierem fe la« a. Reg, 1X8 niat,fi occafionibus renunciaverimus delicto. vantem ex adverfo,G miffis nuntijs tulit eam, rum, fià periculis nos fubduxerimus; cuftos Quàm facilisà cibo,& fomno ad libidinem 75* nobis conceffus e(t Angelus, fed ut difcrimina tranfitus! quàm lübrica eft viaà Baccho vino declinantibus a(fiftendo fubveniat ; non veró madente ad Vencrem flammas ejaculantem ! ut amantibus pericula faveat; nec ut nos vo* indulferat poft cibum & potiim David fom- luntarios , G pronos in occafiones peccandi no, cümque ab hocotio furrexiffet, càm pris confortet, fed ut ab iisdem nitentes fejungi müm vidit mulierem , eam coepit deperire, corrtoboret; nemo fit, qui de fua virtute prze- quiaex Diogene negotium otioforum eft a- Íumens;fugam hocce dedignetur in certami- mor, & cupiditas;& quot fcintillas ejaculatue ne; (i fapit pericala caveat, féque ab objeclis coricupifcentiz fornax, tot mala defideria (u« fubducat illecebrofis: & praefertim à prefen- fcitat, quibus mens feedé zftuat, Pulviilo Da- tia illicientis mulieris,à familiaritate procacis vidis dormientis Cupido incubuit , && molli- fcemina;receffus à fexu altero perneceffarius ties fuam ex molli culcitra initium traxit; e[t caftitatis cultori,& peropportunus ad lu. fomnüsque diurnus fuit Davidi doemon ille Pfalun 902 xuriz coércitionem,parandámque victoriam meridianus, cujus memínit. Et hoflistatta- in ralio caílitatis, Quotquot in hoc con- reus cum timuiflet Davidem vigilantem;eum fli d u indemnes fe cupiunt, non manu, non proftravit fomnofemifopitum: /agitza vo« fronte; fed pede, & tergo pugnent, fenfisque labat in die, & mortiferum inflixit vulnus, Yiinan, omnes abobjecto fubducant iliecebrofo: id Quàm infidiofum fpecuium muliebris pul. enim etiam fcriptura frequenter ingeminat, chritudo,cüm etiam procul afpicientem Da- ut quisque à mulierenon fua avertatur; ne in videm faedé ufferit, ejásque virtutem fced;üs '- pedicis fpeciei illius capiatur. combufferit ! blandé illexit, & lethaliis lzfit, 73* Serm. contra . Jobiptequamvis fortiffimus,& à S.Joanne pulchré Auguftinus: De longe vidit David il Ie VfAl, so, 6oncub, Chryfoítomo vocetur adasantinm ob in- lamyin qua capzus efl .Mulier longé fuitlibido concuffam firmitatem, ac pellucidam , quam propà adfuit : alibi erat, quod videret.fed in excoluit puritatem, ac de ipfo dicat inter re- ipfo uude caderet.. Nimirum afpectus, quem prehendendum eos; qui mulieribus affocian- Davidé domüs Regize folario in Bethlabeam tur, & alterius fexus implicantur familiarita- lavantem Íe direxit, fcintilla fuir, qua vel in tibus, Ne ob quidem ille beatus aufus fuit ipfislaticibus fontis incendiü excitavit, cüme ' &antam vir tutemy65 Saptentiam fibi adfcvibe. que palea ipfe effet lammam ftatim concepit, e,65 de [e ita teslari.Sed qui omnem tran[cen- & difflagrans,virtus caftitatis foluta in cine« deret virtutem, ex omuibus Diabolireribus res perijt: intueri nonlicet, quod concupie l exiratiut, 65 primus, G folus tantam fortitu- Ícere non libet. Horruit focdum fcelus Da " dinem demonflravit, & omne ferrum, & ada- w)id, quiacum enantem [uá continentiá pratergvefJus fubner- antea effet fan&titate felix, mox adulterio fa- vavit Diabols poteflatem: fic veritus erat pu- lax, naufragum in pellucida fontis malacia, &t lafcivia undàá fe novit & maculam induiffe gnam, 8 putavittmpo[fibile effe cobabttare virgini [ine damno, & purum; adeó ut nou fo- in fonte,ubi videtatBetfabeam fordes exuiffe, lüm à cobab itatione tali procul, & longà. fe ip- fed licét contractam foeditatem amaro lachry.- fum.fed & ab afpetiu prorfus, & occurfu fub- marum imbre laviffet, ac delevifferzadeo fuit 1» duxerit, leg mque pofuerit oculis fuis, omnino poftea ipfi borrori patratum fcelus , ut veli- pías reliquias expavefceret , G fe ab ijsdem án virginein fe ne ve]hicere quidems fciebat euim manife[là . quód non. [olüm cobabitan- toto nifu fubduceret: vulnus lethale fenfiit à tem, [ed 4 videntem curiosà in faciem virgi- Capidine fibi inflidum;&quamvislachryma. ni, impro[fibile fit effugere damnum, quod inde rum opobalfamo, opísque divina alexiphar- eritur.. Propter quod & dicebat : nec cogitem maco illud feliciter curaverit, cum putidum libidinis ulcusfalutari potnitentize pharmaco quidein de virgine s. at fi parvus videtur no- 6s ailboc certamen Job, quamvisrevera nec obduxit; adhuc querulus vulneris fuperftitem flercore illius fimus dignis quantó magis fu- cicatricem luget: putrueruot, D corrupte funt F[alm.37; mus £6nos imbecilles. cicatrices sme & facte infipientie me«, 44* ; Ceciderunt viri fortiffimi, & quosvirtus - Quid? quód David fcortationis cum Beth- 77« fabea fcelus non lugeat ; fed contracti vulne- ac! vi&torias pluries munierat , ut David, qui l& inem in campo profligavit , Goliathumin ris illachrymetur cicatricibus? quid ? quód v lle proftravit. Cum enim femno indulfiffet non dicat puttuiffe, & corruptum fuiffe ulcus à fe contractura,fed fanati jam ulceris fuper- $ ] omeridiano , fuiffétque intuitus mulierem l. wwantemfe in frigidis fontis laticibus, flam- flites cicatrices ? putruerunt , & corrupt funt cicatrices zee , cur vulnus corruptáà ' t üantia haufitex fonte illo incendia,quibus e- 24F4£- 0011, 1j0s virtus in cineres foluta fcedé fuit: 4ceidit fanie fcatens non memorat , fed cicatricis ut furgeret David deflrato fuo pofl meridiem, tanrüm meminerit ? nimirum quia cica» erant tunc dieszítuofiores,& cüm furrexiffet trix gracé , G hebraigé: vomicam , vibie zem, Nullim tuendz caftitati afylum fugà tutius, 347 cem, &t ex plage incuffione cutem figni- jure omne cum i pfacollo qizium,omnämque ficat figillatam, (euintlicli vulneris fuperites afpe&tum,;qui peccato femper praludit : hec L án cute veftigium. enim libidinisindoles eft;periculo przcurre« re amoti, acífua antevertere yota: à volu. 78, Sedcur poft fanatum falutari poeniten- tiz alexipharmáco, purgatümque lachryma- ptatefolet per concupifcentiz lenocinia, GC ^M t rum nimbo luxurie vulnus; non vulnus libidinis titillationes confenfíus przeveniri,SC ipfum, fed vulneris dixetit cicatrices pu- €a efthujusfeedz voluptatis vis, ut ad quod- 1h truiffe? Non me fugit,vulneris cicatrices vis,quod imminet periculum blandé ac liber&- patrati flagitij veftigia;ea à plerisque peccata. adigat. lIdqdue exemplo fortius, quàm ver- dici jam femel dimiffa, fed quz iterum com- bo nos voluit Magifter (Chriítus edocere; milffa £cediüs putrefcunt , & lividiüs corrum. cüm in fe ipío laplum przcavit,ad quem ob divinitatem , necallici, nec adigi potuit; fed puntur 3 .dica'ncürque propterea «cicatrtces peccati, puttefcere, GLinnovum vulnus ex- voluit in fe ipfo periculanoftra cavere, utex« crefcere, .eó quia fcelusíceleri viam emollire emplofuo inftrueremur ad fugam , & docee «onfueverit. :Cicatrix igitur lafcivi ulceris remut ad declinandas occafiones fingulass in nevum dicitur valnus.computreícere,quia quamvis leviffimas, fiinde pericula fosdae li- P exoíum priítinz obíceenitatis veftigium;ar- bidinis immineant. ] 8t. ««ana libidinis .pellacia in .novum fauciandz Scimus ex foan. 8. adductam à Phar- ! fzis ad Chriftum mulierem recentis adulte- pudicitize vulnus recrudefcit; cüm nova. án mmente fceda 'excitatur .cogitatio , .quà :novo rij ream,ut ipfe fententiam diceret;ut Judex? !P/dw,;o.j praeluditur fceleri , '& putrefcit, cüm opere quid ni? non fedet Chriftus pro. tribunali, «ompletur : fcité Hugo Victorinus expen- ;non permittit coram fe fifti mulierem, in cue dens verba.queruli, ac illachrymantis Da- jus £ronte patratum (celus legat; Íedipfe fe- delm.;;. vidis: Turruerunt , & corrumpte funt «cica- imel & iterum án humüm curvus , cculísque ánterra defixis, digito Ícribitin pulvere, ne arices mea À facie in(iptentén med , àit, appo- fítà pris dscitur putruerunt , .ac deinde ad. feeminam proftituti pudoris intueatur ; quia fcriptura in pulvere exarata humanam fengitur,corrupte funt cicatvices meez prius enim prava defideria 4d mentem redeunt, & indicabat fragilitatem, Pharifzis innocenti- bj - ]ïc quadammodo «cicatrices obdutla 3nteriks bus permittebat lapides in fpeminam jacereg «omputrefcunt , Deinde vesxó cum woluntas fed renuunt Pharifezi proprie confcientie enala t5que ad operationem dre permittiur, Rei, non tantüm mülierem lapidibus obrue- zej fed necfaxa ipfa manibus tangere, & unus jam ipfa cicatrices, ex fuperabundantà fanie corrumpuntur , Ícilicet velipía jam diu fana- poít alium omnes absque ulló murmure a« ä » bierunt ; adeó ut remanferit folus JESUS cum t2e luxuriz cicatrix , : peracta, ac derefta- tz obícoenitatis veltigium, :quod de putida muliere, cuietiamdixit, ANemo zecondent- feditate horrorem potiüsdebuerat incuffif- TAVIt ? nec ego te condemnabo. l'ade €5am r 1Íe, ad aliud fimileícelus provocat, viámque Amplias noli peccare : íed ( Chriftum nom emollit, cüm mentis-oculis per pravas.cogi latuit fceminze adulterium,cur ipfam impu- nitam dimittit? velífi innocens fuit; cum f tationes fuam prodit fceditatem,quá cantüm abeít,qued à luxuriz .avertat obícoenitate, omnifcius effet, eum nonpotuit foeminz in- utad luxum iterum alliciat; ut dum prava nocentia fugere, cur eam non proadit, ut pri« defideria patrati jam pridem fceleris, feu e- ftino reflituatur honori ? Vel fieam non ; poti lafeiviarum «dulceis veneni ad mentem dimifit innocentem , cur non punivit no- «entem? Annon impunita finere delicla abi- redeunt ; cicatricesobductz antiqui vulperis ánteriüs computrefcants corrumpantürque, re, perindeeíl ac fceleribus favere , & de. 792» ,;, Adeo tenella;ac delicatulaeft pudici. liftafovere? appofii$ Auguílinus : Nemo s tiz valetudo, ut vel ipfum fanitatisindicium te condemnavit. — Ouide[l Domine faucs er- TraB., 33 dn languorem adferat, & dum falutem, oftendit gopeccatis ? monstaz attende quod fequitur, Joan, morbuminvehat ; & figaum fanati. vulneris vade & jam amplits noli peccare, e innovum recrudeícat ulcus; ideóque David Chriítus unicusomnium eft fudex, cum querulus;& gemebundus, cum vel ipfam pa- ápfi data fit omnis poteftasan: coelo,& in ter« 82, trati Íceleris horreret. memoriam , ipfam £a,juftitiam exercet ; n& delictum ex juftitia fuperítitum cicatricum putredinem ne con- impunitum dimittit, fedex mifericordia in- terdum remittit. TNon favit Chriftus fcele- ;; traheret,lachrymis, feu pharmaco ulcus pre- pjlndh venit, quod declinaret, quia nunquam fuper- ftis, nec fovit flagitia, licécmulierem impu- vacanea in libidinis fuga eft cautela, cum vel nitam dimiferit,cum ipft dixerit, va4e 6745 ipía patrati fceleris recordatio, & fufcepti amplias noli peccare, Remanfit JESUS folus "L 1] vulneris cicatrixin cum fceminalaíciva poftquam Pharifzi om- ulcus, Xnovum facilé recrudeícat nes abierunt; & quiafolus; ideoeam non d $80» C cércenda eftl omnis ; que libï-d;i'næm detinuit,nec diu fuit moratus, ut caufam di. Js rn olet cogititio, & prefertim antea&i fceleris; fcuteret, ream interrogaret,, adulterij cir- quia vel ipía fanati vulneris cicatrix fuper- cumftantias inveftigaret , acfententiam di- u (à Íles recrudeícit in ulcus, Quég f1 omnis ceret ; Ícd ftatim quavis difrupta mora eam abigenda eft flatim cogitatio patrati fceleris dimifit;& non folàm fermones recufavit cum l$ cum fomina: certé declmandum potiori €a miftere, fed nec eam afpicere voluit, cum a- E )u Verani de dfeclibus Tous. Hf, i*tatig; X:*x 2 348 Diffcrt&tïo XVL ftatim fe ïnfiü'däum curvaverit fcripturusin £eneat , forenudisque wiiles wimmi.c,/ladizüw pulvere humanam fragilitatem , quia Chri- nudus decurrit : deniquenudatur pallio , ue ftus folus fuit cum feeminayne cüm ipfa fe de- fholietur caffitate, tineret, injudicatam dimifit : folitudinem Non» igitur Jo feph Gbi fidit, nec pro- 34 cum fcemina recufavit , quem à quovis peri- priz virtuti confidit; imó necprefumpüt de culo divinitas excufavit, ut nos doceret, col. gtatia Dei, quamvis hzc praeílo fitadnitenti,. loquia, afpectus , & converfationem quam, bus peccata declinate, opem latura;& culto. libet cum focminis przcavere; non timult res caftitatis adjutura: fedimpiger aufugit Chriftus fibi difcrimen , fed nobis obtulit falutem à pedum velocitate petijt ; & à prae cautelam noftri periculi : hzc fuit Chrifti fentia procacis mulierís veluti veneno prafen. cautela, quá non fibi, fed nobis cavere voluit; tiffimo referte fe fubduxit beneficio fugass non foeminam ftatim dimifit , quafi pericu- dimiffo in manibus polluto per foemineum lum inde aliquod timeret ; fedut nosfuo do- contactum pallio; ratus beneficio folius fu. cumento,;à quoviseriperet nocumento : fcité g& poffe procacem illudi mulierem , àcujus S.Chryfologus: C2min Evangelio 4 Scribis, confortio propterea debet caftitatis cultor íe SerimeQ Y15, & Docloribus: legis apud Dominum ifla accu- fubducere, ut nos docuit Chriftus, qui fti- faretur adultera : avertit faciem fuam Do- patusin vaftaeremo multá hominum turbá, minus €$ decltmaust in terram, ne crimencere tam modefté fe geffit , ut notaverit Evangee meret, quod puniret ; & maluit in pulvere lifta Joannes, aliquando € terra oculos leváffe feribere veniam , quàm dare in carne fenten- um fublevA/[et oculos TESUS, que verbaexe Am. pendens Beda dixit: C fublevaffet oculos 45ap, $3* Nemo igitur de fuaffortituäineï, ac Vife JESUS, ut difceremu,quia oculos non erigen tute przfumens fugam in hoc caftitatis con« bat buc, atque slluc, fed pudic? fedebat atten- LA tra libidinem pralio dedignetur$ fciat fe a- La chóm Difcipuliss tam modefte (eChriftus rentem effe ftipulam, foenimque nullius ro- * gerebat, &tam feverus pudicitie cultor boris, & procaces foeminas a(pectu,voce,ma- fuit, ut cüm femel ineremo oculos fublevàfe nu;geftu, flammas ejaculari; injecta flammis fet, id Evangelifta notaverit, ut rem ipfi in- arefcens paleaillicó cinefit: neque pharmacü fuetam;quod Beda ftudio tribuit caftitatis,SC ullum praveniendo morbo aptius fugà. Qui id ad noftram fecit eruditionem,non ad fuam indemnes haciri parte effe cupiunr, periculo- neceffitatem ; adeo diligensfuit in Chrifto fas cum feeminisfamiliaritates fugiant , fen- oculorum demiffio, ut nec permittere vo- füsque omnes ab objectis ad indebité com- luerit, vifum in foeminas excurrere; quas && anovendum corpus paratis fubducant, Mul. nos non oculis tantüm, fed & pedibus fuge- tipliees funt lenocinantis foeminz artes,quas remus, Neque eft quód nobisin hac períuae per fucum, verba veftes, oculorum pella-^ fioné deceptoria eblandiamur, quia fpirituae ciam prodit,minus cautos, ut illiciat, turpi- les (imus; fiquidem carnis illecebrg etiam vi- que libidine inficiat. Neque in hoc certa- ros in afceterijs cultores caflitatis pulfant, &C mine, quod eó e(t difficilius, quó blandius,à plerunque eó acriüs,quó ijsdem ar&liüs vetan- manu petenda falus et, fed à pedum fuga tur;& hoftis tartareus ijs potiüs illiciendis,ac exemplo]Jofephi, de quo eleganter Bafilius Qra4:,$, decipiendis gaudet operam navare, quorum Seleucienfis ait : Prefó aderat muliercule lapfus, ratione ftatus fublimioris, eft enor- i sllicium,ac Diabolus.qui && adulterij munera- mior; G culpatetrior. Gravem caffitas [or- £or erat,& lafcivie Nympbagagus. Ignorabat tita efl ieimicum (ait Auguftinus) qui que- Strmsso de 32 p rocax famina, [e adver us temperatiffimum Hidie vincitur, & témetur. Nemo [e falfa "*tere c. 4Atbletam luciam fufcepie. — Tenacibus ma- fecuvitate decipiat ; nemo de fuie viribus pe« mibus retentam permittens veflem , libidinis riculosà prefumat ,. fed audiat Apoilge effagit an[as. fugá ufus pro armis (& boc for- . dum dicentem; fugite fernica, éitudina ) tradit veflem, ut temperantiama ORE - m //S z N A L hs m s ASW ! " AT 280 2 :!l. x,x-)f l ät :"m'h ^ 2 ^ b 'Ll'h m TL (3 ?*(-2 N -B Af » " * A. .-g:gx—wo*l A CAU NU 3À U hs. " w()u NI V d ( 8«5 ( L 7 VXN D P z : N 3 w d d Y, CA Sus rP P rE I v A A: A Y i* ^ & m QD MU : a n y2 L Pa ss JyA U. z 49;" r aj A N Z kX 3l EO 5y F—«Q*k» ,,- 8y '. -. !? :4'?/ . T. , ^ W * a 30 AN ais L 2f i. DIS- ET €edododouodo db o do God».cbeb odb eboo — —— r i illind u A DISSERTATIO XVIL Fugienda ebrictatis vertiginofa charyb- dis : inqua mens fluduat ,. & virtus nau- fraga mergitur- $. T. * Caflitatie fiudiofus eaveat , me immodico madeat -vimo ,. quod at Á Veneris lac , venenumpudo 7 N TA 7 , fax concupifcentie , fex $piritus , mtnuk À —2 | flucfuans caligo , & pudicitia fepulchrum, 57 J ( - 7 A oro: m - (( "Uam finxit ludens Poéíis inexperta ; cum uvz tantüm -aäv efum fue« $ m m A ec O0e natá in aqua impuri ig, rint usque ad id temporis miniftratz , liquo« D) Zl AR nis excitatricem Vene- re novo liberiüs fe proluit ; & vini indul- " T f^ * . rem ; fatiüs , veriüsque gentiz pedifsequa eít ebrietas fequuta , ex dN Qtp-/ s LE f M J invino dixiffet genitam, qua fomnus, & éfomno nuditasinhoneftag s ,*2 & évino emeríam , in « fopitus enim , fuíqueimpos , pra infufi cuna CUT EE A ts - :; quo folet etiam adole- dor velabatur, vino caloris zftu veítes disiecit, quibus pu- I fcere; cum Apoftolus Vidit id Chanaam ,. qui Ephefios s. moneat , urfugiant viaum , in 'Chamierat filius, & licét adhuc puer, quia quo ef? luxuria. — Atfueta Venus, vel in ipfis malz ftirpis pejor erat foboles ; licét pietasg cunis fluctuare aquarum zítu 5 vino delecta- ac reverentía in avum exegiffet , ut vel ocu« tur, quó mentesimmodicé bibentium fced& los averteret, vel injecto velamine avi fopi« flu&uant, non tamen emerfarz , ut Venus i ti obtegeret pudenda , aufus fuit rifu pro4 € fluctibus, fed ijsdem fubmergendze. — An «aci fenis fopiti inhoneftz illudere nuditati, non Loti püdicitia in vino nauftaga perijt ? pafsque accellerato ad patrem currere, & An non Noémi honeftas , quz incolumis quid viderit irreverente rifü renuntiare g flu&tuantis cataclysmi evaferat difcrimina ,in cümque debuiffet pater inveregundum os filij vino Ícopulis illifa tarpe fuit naufragium «ompefcere , relata approbavit; imó ut paffa ? Licét nubes unà in coelo Coiverint , proprij parentis dedecus pluribus innotefce, ii po ) aér & reliqua turbarentur elementa; venti , ret, vocavit Semum, & Japhetum ad fpe- ac procelle fremerent , micarent fulgura , p &aculum videndum naturz horrendum ; qui ruerent é colo fulmina, & quidquid vena- tamen mermorcs paterng reverentiz , fuo , zum humentium , ac fontiurn fcaturientium, patrísque padore fuffufi,pallio probrofam aquarümque , coecis voraginibus collecta- patris contexerunt nuditatem. Capitque s Genef, 95 mnibus coeli rum lateret, apertis fimul , proruptísque o- No£ vir agricula exercere terram , 69 plan- catarrahactis ; flumina, tavit vineam, Bibénsque viuum inebriatus gurgitésque ingenti cum fragore deorfum eff, E'nudatus in tabernaculo fuo , quod cum zuerent ad delendos mortales , nil fuerit in vidiffet Cham filius Chanaam yvereuda [cili« aquis detrimenti paffa No&mi honeftas - in eet patris fuy eje mudata uuntiavit duobus vino poítea mería naufragium non evafit, fratribus fuis foras. At Semy & Tapher pal- Ubi enim cefsárunt é ccclo dilabi aquarum litim impofuerunt bumeris fuis , 6 inceden. exitialia animantibus terrz fluenta ; mundí- tes retrorjum operuerunt verenda patri fuis que lampas ol fuis radijs caligines excuffiffet, Quàm fedé honeítas fuum exuit. decoreim, quasaterrima invexerant (imul coéuntes nu« cum primüm primus Vinitor tccpit vino bes ; novüsque nitor ceterorum fyderum Tadere! afful(iffet ; No&mus cum fuis & diluvio fu« Eft vinum Veneris lac , venenum pu- at perftitibus ad terrz culturam feconvertit ; jdoris, rationis caecitas , mentis fluctuang aratra compegit ; equos , bovésque jugo naufragium , fenfuum mors, eloquentiz in junxit, vomere terram prolcidit curám- vinculum , fceda lingue titubatio , fax con- que adjecit ad vineam confíerendam ; cum» cupifcentig , fex fpiritus , oculorüm cali. que poftea ex uvis , racemísque vindemiam go, cordis fepulchrum, procella caftitatis, eupidinum JÉtna, Ípumantibus vínum expreffiffet ; cui visxtum pudoris Gharybdis, vir, Xx 3 tutum 350 Differtatio. XV £T, tutum Scylla ,vitiorum fomes, illex mortis; Immodico , qui vino madent, Bacchi $* WL calamitatum illecebra ; carnifex animz , ac funt fatellites , qui dum faucium fpongias janua dedecoris;quia ut altApo(lolus,m vino mero rigant , luxurianti concupifcentia fo- eil luxuria ,nimirum eít vinum impurimon- mitem fuppeditant; & vini affufione flam- ftri (plendidum domicilium, dulce venenum, mas accendunt , quibus (plendor virtutis.de- blanda mors ; quia unus, ac idem liquor nigratur , & decor caítitatis defloreícit , VL corlatificat, G eidem cordi virus invehit ; pudor arefcit ,totiisquehomo devenuftaturz uno écalice, lztitia fimul, & triftitia, rifus ; quia ficut fobrius vini hauítus vires reficit, & lachrymz hauriuntur ; uno , eódemque li- &or recreat ; ita immodicus vires opprimit , quore vita , ac neci preluditur, Vitem fpe- & hominem dcprlmlcmfra hominem; cum :élátti? planta e(t collium appetens fublimi- non ampliüs fui compos ufu deftituatur ra* tatis, quia propria caret ; J lacera, langui- tionis, Vide immodico madidum vino ce« da, putida , diílorta, vix terre harens , fpitantem pedibus , foeda vertigine vacillan- vixfibi coheerens ; & nihilominus adhuc vi- tem capite, frontefordidatá, vultuluridum ; num germmat, in quo eít Juxuria; quid ni ore hefternam adhuc temulentiam redolen» etiam inhumili triumphatluxuria , qua ne- tem, Vide, quomodo ejus lingua prepe- i L] que rudem in vite faítidit originem ? & diatur , labra folvantur , oculi dequuean- .quamvis rubeat vinum , in quo delitefcit lu- tur , vifus prae.nimia humiditate veluti in pi* '"Xuria, non tamen hzc erube(cit adolefcere fÍcina natitet ; fnénsque mentiri coacta , in fene , & confenescere in adolefcente, putet omnia in orbem ferri. Sunt, qui Rurfus ficut vitis vinum imbre foeta partu- finxerint Bacchum vino mifcuiffe fanguinem rit; ita luxurialuditin lu&u j p.ræhatur in quatuor animalium , puta fimiz , leoniss ace, nuditate armatur , l&v:r in oículis , porci , & agni, eó quia ex temulentia ge- bi landitijs ferit ; & jugulat ; quem exuícitat; fticulantur pleríque cum fimijs ; pugnant alij confopit , quem excitat ; debilitat , quem ut Jeones ; foedantur alij , volutantürque in :ä €orroborat ; exanimat , quem animat ; e- mitefcunt alij agnorum in» «&ceno ut pOl'Cl necat, quem fovet; toxicat, quem nuttit* ftar: videquàm difpares monítrofi fcetus.ex Eft luxuria , qua ftabulatur, ac fovetur in parigignantur temulentia. vino , melleum fel dulce venenum, blan* Anacharfis Philofophus ex penu vifus €. dum vulnus ; ferit enim , «cum blanditur , eft deprompfiffe fapientiee , 'effacum illud , amarorem fundit , cum dulcefcit ; & virus quo dixit , vitem tres ferrebotros , .unum exhibet , cum laCcteam videtur dulcedinem voluptatis, fecundum ebrietatis , G tertium infaniz , feu furoris., vmlenuæ, ac mole. 1. propinare, Luxuria fuam à luxu trahxc nomencla- fliz , fentiens, modicum vini hauftum lzti- tionem , quafi perinde fit , ac luxus urens: & tiam excitare , fitímque limphatum fedare j P GÉESA ^ d [ —— CUUSQEPTN generanm exceffum fubindicat non tantàm largiorem verà gignere temulentiam ; & inre venerea; fed etiamin epulis, veftibus , largiffimum parere rixas, fpargere czdes , caterísque delicijs , quibus folentvolupta funderefanguinem, — Vide hominemtemu- Hf Zb , tibus addicli difluere; hinc Virgilius. lentum, &hunc habebis fomaolentum , & Entid, ad Dei obfequia omnino lentum ; . pro- 4t domus interior regali [Mendida luxn inde minüs aptum regno colorum ra- Í Jnfiruitur. piendo, cum hoc foli rapiant violenti,non f vinolenti ; hinc Apoftolus.ait, Ebriofirege 1. dCormth f Et Tac:tus. Effufi in luxum , €$ epu- num Dei non pojfdebunt : nimitum ait A. E. Jnnal Lib. lat , €9 nocturnos cattiu, Proprié tamen poltolus, Deus feveriffim? prohibuit temu- 20 verfatur luxuria primarió circa voluptates lentiam , feuebrietatem fub pcena incurten« Ti Venereas, & duntaxat fecundario dicit.ex- dz exclufionis à regno coelorum $ feu fub t ceffum in alijss hinc Auguílinus ait: La« poena &terni fupplicij, Quàm /noxia eft eb- De Civit, auria non eft vitium corporum pulcbrorum , rietas ! quàm enorme fcelus cum jacturá Lib, 12, vel [uavium ; ed anima peruerió amanti ccli puniatur , G temulentieternis able« corporeas voluptates , negleclátemperantia, gentur cruciatibus : idcirco Chriftus folli« qua aptamur [piritualibus. Hinc luxutiari cite nos monuit; ne fineremus ftomachum f in veftibus quis dicitur cum ultra ftatüs ta- no(trum gravari crapula , & ebrietate, ait', tionem veftes fuperbé ; ac pretiosé ornat ; 4ttendite vobis ,. ue forté graventur corda Lutq $ Tq l in comeffationibus , & epulis , cum quod veftra in erapula , & ebrietate, quafi dice» H L) neceffitati natura difpofuit humana , inteme ret; lex fobrietatis fancita eít ; .attendite peranua invecta ferculorum fuperfluxtate ^ LÀ ne illam transgrediamini , quia hu;us legis convertit in luxum, & dat fuperfluitati, Deu- transgreffores ex eo quód immodico madue- ter 2 r. In convivijs [uis Iuxuriantes vobi- rint vino ad ïgnes ablegantur nunquam ex« €nm. Ebrietas etiam ipfa luxum (apit , & tinguendos ; ficut abftinentia in efculentis $ luxuriam provocat, ac fovet , unde Salo- dicitur, ita fobrietas-in poculentis ; -unde ;i:: 2"0'0"'. 20Q. mon, Luxuriofa res eff vinum ; & Apoüo- nobis non interdiciturtotalis vini ufus, íed lus ad Ephef $. nolue inebrtari LE immodicus , qui temulentiam invehit , & li quo efh luxuria-». quo non neceffitati con(ulitur , fed volup. tati i - Ebnetas vertiginofa ck:harybdigälgïcnda ,ne virtus naufrägctür.;;t hc Ssrisi 17. tati inä.ulgetur ; quia plerümque utait Chry- fit ipfis liberior, plenic')rqucj pot*ätïä , nefin*. Íologus. Vinum cum men[ara emitur , & ulis fermé anni diebus inebrientur ; nimi* fine menfura bibitur ,. & tunc lex violatur rum in feftis duntaxat Pentecoftes, & folem« fobrieratis ; fine qua mens nequit vigere , nioribus Divorum prafertim S. Nicolai, B. Mariz Virginis , Petri, & Joannis Apoftos — . nec animi facultatcs fua expedité munia obi» Xe,. lorum ; hisce diebus veluti & carceribus fo« 7. lute befli , facris licét nondum peractis, Hinc Fridericus Imperator fobrietatis in primis ftudiofus,com audiviffet Leonoram noníolüm mero, vinóque cremato , & cer« uxorem ( qua paterna in domo nunquam vi- vifia , verüm etiam plurimo alio potüs ge- num guftaverat ) filios haud facilé genitu- nere ad ebrietatem foedé. madent; & vocie ram , fi in Germania tam frigida regione , ferantes, séóque mutuó cadentes , ac contu- melijs afficientes per forum, ac plateas va* viaum non biberet ; refpondit, malle fe u- Wwoec xorem habere flerilem , quàm vinofam , ac gantur. Molcis videntur , plerísque inlo- 'Non fceminas tan» temulentiam olentem, cis affociari Germani , quibus, tefte T'aci« tüm, fed & virosmilitie addictos vini hau- to, diem , noclémque continuare potum ftum dedecere plerique cenfverunt , raáti , nulli fuit probrum , & cumGrazcis deglo- zia ( veriüs tamen dixerim de dedecore ) vi« affuetos vini hauftui minus aptos effe armis L] tractandis 3 - hinc Pifcenius militibus vinum nolentiz decertare vifl fünt : quanta fuetit Graecorum bibacitas ; fatis fatentur Veterum ab eo expoícentibus , admirabundus refpon- dit; quidni, Nilumhabetis, G vinum pee hiftoriz , adeó ut parcemialiter grecari per- titis? Íuosnimirum voluit.milites edocere ; inde fit , ac more Greecorum intemperanter bibere ; & immodico vini hauftu ufum ex« d vinolentiam , :ut quovis veneno noxiorem , efle fugiendam ; .quia quorum ratio mero tinguere rationis : imb adeó hauftui affue- pervertitur, ncgotijs peragendis funt minus verunt Germani , ut Carolus V. Imperator idonei ; idcirco cum Romani milites detre- monitus in caítris, ut Germano militi legem €tarent pugnam contra Saracenos inire, eó daret ebrietatis fugiendz ; repofuerit , (à quia hauítus vini eis non fuppeditaretur , Getmano ebrietatem prohiberem , perinde zetoríit militiz Prefectu: : An non erubefci. foret, acfi Hifpanis furta , aut rapinas in- :f hiberem, ut retert C tist hoítes qui ad pugnam vos provocant, £-546 orozetus de gei/ïi: Qz- & vosetiam vincunt.à vino abítinent ,& folà yoli V. frigidà (itim extinguunt ; & Romani milites Imó adeó invaluit hzc fosda confuetu: A A do vinum , cervifiámque ad ebrietatem ebia — ' nonnifi mero madidi pugnare volunt? pal- mis irrigandis fola aqua eft apta ; vinum bendi , ut quidam Germanus Hero!dus no. triumphali lauro femper fuit noxium ; nec mine cum ad Auguílana comitia acceffiffet , viCtoria vitibusgaudet, fed viclis, &pro-. & in aula Cafaris Baccho libentiüs , quàm flrauis ; & rübere fanguineinter neces , non Minerva ftüderet , Ephermerides (ibi cone qmadere vino inter vites. [ fecit , in quas juxta dierum feries omniá D Refert Livius , Gallie Cisalpinz in. fuafive dicta , five facta retulit, & pra cas €olas , cumandiviffent , Ítalos vineta plan- teris ftudiofihs adnotavit, quo die , cum táffe , expeditionem Iralicam illicé fufcepif» quibus Principibus , Comitibus , vel No- - [ d Ííc ; quód fi nulla tunc Italia vineta habuif- bilibus coenáffet , & quàm benigné fuiffet E exceptüs; quam tamen benignitatem ex fola fet , nec regio , quz fedes eft amaenitatis, , Cirth delicium Flore, Cereris, Pomone,&Ne- metiebatur ebrietate: & licét fub comitiorum 6, ptuni fuiffet ab extero milite everfa , & ex- initio fingulis diebus non pranderet invita. pilata, Ideó prifci Romani, cum effent in tus ab alijs ; cüm primüm tamen innotuit, rebus omnibüs providi ; vinámque fibi exi- ab omnibus certatim coepit invitari : cüme tio eífe animadvertiffent , fenatusconfulto, que diestotos , noctésque integras ad plures vites toto imperioeradicari jufsére :vino e- meníes debacchatus fuiffet , nonampliüs in nim qui madent inidonei funt negotijs , re- fuarum ephemeridum albo dies fingulos fin- bü:que ferijs peragendis ; idque-caufz cur gulis adnotavit fcyphis: fed totum meníem FerdinandusImperator Caroli V. germanus uno grandiori cyatho abinitio ad bafim-pa- Írater referente Majolo. Colloquio de 44u- gine perdu&dto calamo delineavit ; a ' ddito . la , & Caula. : Legatos Electorum, & alio- lemmate zulla dies fiue linea.s, : fcd & UEL yum Principum Germaniz in comitijs gra« Non folàm privatoshomines; 1f viros Principes , acimperantes legimus fuiffe viter abjurgaverit , €ó quia fuo neglecto munere calicibus exficcandis indulgerent, vitio obnoxios ebrietatis. De Bonofo Ro-. Mementote , dixit Imperator ; voshuc de- mano Imperatore Filio Ludimagiflri refert ftinatos, non ut poculis, aut ebrietati vos de- Aventinus , adeó vini hauftui affueviffe , Zi/.2. 4na ut nullum in liberalioribus exficcandis cali« ?4^. Sojer. deritis, fed ut fobrij faniora confiliain me- dium confulendo conferretis, cibus parem babuerit; cümque fuerit Filius 9. Potationibus prze caeteris funt magis ob- Ludimagiflri , quafi per lufum plenas meri menfurasin ftomachum demittebat, de quo noxij, qui tractus incolunt feprentrionales, Guagninus in defcriprione Mofcoviz c. ;, propterea Aurelianus Imperator fzpe dixe- nartat, adeó compotationibus obnoxios effe rit: Eumnatum effeonon ut viveret , fed ut biberet ; & tametliceteros foleret inebrias Molcos, ut certis duntaxat diebQS permiffa ^H- 1'9; : r E 382 Differtatio xvil rc, & maneret ipfe femper fuicompos ;l fe. taptoemia ei , qvi p'ïüs-v'ïnjie)ïïw;u'üü"&t(: & mélque bibax quidam ad eum acceflerit , à . fepertum fuiffe unum . qui.oCtodecim ger- p suimt N quo fuit Bonofus in bibendo fuperatus; ex manicas menfuras exhauferit. — Sunt etiam animi dolore fefufpendit, — Fuit tamen , qui noftris temporibts , qui potentes volunt vi- pifim laqueo appofuit epiphonema : Hf« pendet deri ad bibendum , quarentes, vel in ipfa De Tiberio Cafare ampbora , non Homo. vini hauftu gloriam aucupari , cüm ramem teflatur Suetonius, adeó in caflris frequen- dedecore dehoneftentur ; de aliorum pro- I) tiori vini bauftui affüeviffe ; ut fzpe biduum vocatione,ac folicitatione ad plures hauítus, totü bibendo infumeret,nec propterea Tibe- quàm neceffitas ferat , benevoli audiri affe- rius , fed Biberius vocaretur; & obeandem &ant, cüm tameneó fint nequiores ; quo bibendi confuetudinem INero , Mero ap- fub poculis invictiores, peliatus eft.... De Firmo Imperatore narrat. Vopifcus,fuiffe vini capaciffimum, ac patien- tiffhimum citra tamen ebrietatem : imó fere $, 1I. turprovocatum à quodam bibone duas vini fitulas haufiffe, & pottea toto convivio fob- .Fætl;zx, quain /zlz'qz;iäm' rfgimi.- rium fuiffe. De Philiþpo Patre Alexandri hus inolevit con[uetudo fe prevocands Lib, 2, refert Theopompus , adcó fuiffe ad potum ad plures ficcandos cyathos , virtutum proclivem , 'ut bibaces quosdam Arittoni- flores exficcavit , $ gramima cum Citharedum , Durionem Tibicinem , fovitt TIOrum, sE 7 D — BH E — D U u L a u u i d aliósque nonnullos fympotas, feu.combibo- nes confueverit fecum circumducere , àqui- Eploravit hanc foedam bibendi con« 13« De Ale- bus ad bibendum provocaretur. D confuetud.nem , ac improbavit D, xandro ipfo Macedone narrat. JElianus /;^. Auguítinus ferm. 4. de verb, Apoffa« 3. biflor. cap, $. quóvisdie meníis perpotáffe I£ , ubi vocat hanc benevolentiam, quá bi- pUV sw bones fe provocant ad plures ex(iccandos ca« apud /Eumzum , & fexto crapulam obdor. miviffe ; feptimo deinde die epulatum apud lices in£mtcam amicitiam , [erm. 221. eam Perdiccam fe iterum vino ingurgitáffe , G acriàs redarguit , & fub finem notat , hanc oCtavo obdormivifle. Decimo quinto die infelicem confuetudinem , perquam grandi ejusdem menfis iterum indulfiffe vino, & fe- menfura (inemenfura plures bibunt , majora quenti die crapulam fomino decoxiffe, — Vi« providentes pocula , ac certa bibendi lege L gefimo quarto die coenáffe apud Bagoam, & contendunt , ut qui poterit vincere, laudem triduum dormiviffe ; & licet bellicam Ales mereatur ex crimine , de Paganorum remanes xandri Magnigloriam plura dehoneítaverint fifleobfervatione, Idque repetit ferm, 253« vitia , vini tamen aviditas videtur eam ex- ubi ethnicam illam confuetudinem , cu;us ä tinxifle ; cüm etiam in caftris ex vinolentia apud Plinium plura aflignantur veftigia, ex Eb. Y 22. þc'. Chriftianorum quorundam non jam fuper- biduum totum ,fape integrþm obdormie- fit. f flitione, fednequitia oriri, refert ,inqui- Rupilty, : í2?. De Alexandro Duce Moraviz heec ha- ens, Jllud veró quale eff , quod jam trans- | lh Gj bet /Eneas Sylvius /b. 1. commentarior.de re* atlo cowvivio , expletá [iti , càm ampliis bi- bue geftta "Alpbonfi, — Alexander Dux Mora- bere non poffmt ,. nec debeant , tunc quaft vig egregius potator cüm morterm obirflet , soveli , quafitS qui ipfa bora fpervene- Viennz , diémqueilli (ut vocant ) trigefi- rint , druerfis nommabus incipiunt bibere s2 mum in templo D. Stephani, cui prafuerat, non folüm vivorum bominum , fed etiam.s $odo g —«UR Gu Canonici , multtque viri nobiles celebrarent, aingelorum , & reliquorum antiquorum [an« Gorum : exiflimantes ,quod maximum illie facerdos quidam , qui fitibundus cellam . — —j vinariam Prepofiture ingreffus fuerat, af- bonorem impendunt , [iin illorum nomini- feruit vidiffe (e Alexandrum inter dolia de- Lo.J ia fe nimia ebrietate in[epeliant, ignorantes, ambulanteni : & ad ecclefiam reverfus , cum. quod nullus tam gravem injuriam SS. 4dnges — 1 — orantes adhuc Presbyteros inveniffet : quid liá , 'vel fantiu bominibus agnofcitur irro» Alexandro inferias agitis ? ille in fuo templo gare , quam illa , qui ineorum nominibus bin p letus agit, bibítque; vosautem hic fiti are- 6endo , per ebrictatem fuas animas probane r d fcitis? De quodam infigni potatore narrat tur occidere, — Afferit Auguftinus , fced*um* Majolus tra£. de 4ula, & Caula , eum Ípa* illud bibendi certamen ex ritu Ethnicorum ] tio unjus diei integram cervifie urnam , ad Chriftianos transfufum, etiam apud ip- fos vigere , cümnon folüm SS, Patres , hunc fcu 72. menfuras exhaufiffe. . Sed hunctan- dem & fitire, & bibere defijffe , poftquam inter Chriftianos bibendi morem improba- h ei laqueo fraéta eft gula juffu cujusdam Prin- verint , verümetiam inter ipfos EthnicosSe. Y cipis Germania aflerentis, indignum vità necacertamen illud [cyphorum acriter redare & eum hominem, qui unadie tantum exhau- guerit ep;f/. $3. ubiait. Que gloria ef C Q riret cervifize , quantum àlij triginta , ac po- NI pere multum ? cim penes te palma fuerit , & tuiffe propterea poculentorum penuriam propinationes tuas [Irati fomno, ac vomitane l cum incommodo Reipublicz induxifle. Ca« tes reculauerint , cüm fuperfles toti comvivia p merarius horis fucciffivis p. 1. c, 44. refert fueria , cüm omnes vicerá wirtute magnifica y fuiffe aliqubi nuptias celebratas , ac propofi, w ados - b G nemo tam vfnt €4P ax fuerst , vincer dio, Ebrictas ?&e/rtïgïnofa charybdis fugienda;nevirtus nanfragetur353 | dio, Senece affentitur Plálo , ejusdem zi us eft, & vinum profundit,& mentis fuz ju- Zibdeplam- (cri ptor inquiens 2 ANwsc usque ad animi , 'dicium corrumpit ?haétenus Chryfoftomus, Serm. s. 4» satiene No& & expendensillud Apoftoli. :vo/ite inebriars "*"rret. RTM corporísque lamgorem potant , absque refhi- 9. 39 zatione bibentes ,8f ultro pincernas fargentes, «ino , ánquoef) Iuxuria, eloquenter , & in- dndignantésque.tllie ce[fJantibusydum calidam; figniter differit; inquiens : €Mirabili quadam sationepaucis verbisomnem ebrietatis accu« quam vocant frigefactunt, 14. Juvat.obiter advertere , ï"haü'dum:ca'li- fationem complexus eft, :iQuid e(t ,'nolite &um olim.apud Ethnicos fuiffe in delicijs , ünebriarivino;n quo eftluxuria? Luxuriofos adeó ut in feftis., 'ficut'habetur.ex S. Ignatij ünter juvenes.eos vocamus s qui cüm pater». zuam obtinuerint hareditatem , «unécta con« Martyris epiftola:ad :Magnesianos :ad «cz- teras lautitiashauftus adderetur tepidus , & ifeftim dilapidant , inec perpendunt , .quid.- "Gretíerus àm - manti[/a .ad copus .de «cruce» «dandum fit., & :quando fit dandum : fed hoc bibendi«certamen vocat Homericum.de- mnullo delectu , :& veftes,, :& aurum , & liramentum., & in eo cerrantesegregié con- :argentum . omnésque paternas opes ; in me« "flictari , :& auuriculas,:nares , manuum.ex» :tetrices , « impudicas diflribuunt. Xale &remos:digitos , :aliásque:quascunque partes :quiddam.eít ebrietas., tanquam juvenem1u« iEc fub. «corporis:fibi invicem ;prorodere. :xuriofuminvadens ;mentem ebriorum s :tae "dit : /bec effebujuneva ,qua nuncintrodutla 'tione fervituti:mancipatanoflrasomnes ani« viget , bilaritatis premia : licécnon recté ami , ac fenfuum :opes inconfideraté, acíine novam.vécet.hilaritatem;5 .cüm Jam pridem -ulla :animi :attentione . «cogit effundere, alicubi viguetii:hac certandi.corruptela .de *Qui ebrius eft , 'nefcit , quid dicendum fit 1 ficcandis .calicibus ? ifcimus «enim, Alexan- -quid tacendum, :fed perpertó patens, nullá-- :drum : Macedonsm:tálenum:in preemium :ei :que obftructum januá eft os:ejus: non veclis. Inque n* appofituseft lbris,:non janua, 'Quiebrius flatuiffe , «qui Jargihs potàffet, ftituto cettarnine: quadraginta victores com- eft; difponere fermones fuos in judicio.nefcit, mencis divitias adminifltrare nefcit,nonnovit bibones ., :effufis 'vifceribus :propemodum fpe&lante Rege 'ordidé crepuiffe , .ac foedé hac quidem recondere ; illavetóexpendere , perjiffe. .. . An n on indigniffima :funt 'hec Áed omnia illaad impenfas , & effufionestrae «ompotorum .certamina:? .quidquid prate- :ducuntur, :Spontaneus eít furor, ebrietas, Xatur ; cüm adigant ,:unà cum epoto vino »proditio cogitationum. iEbrietas; ridicue etiam animam .:vornere ? .An:non deteíta- ]a calamitas , morbus fanis.expofitus ,volun« biles funt combibonum provocationes :ad tarius Doemon , & ipfamoleftiorinfania. Et itu dífce,, quo pa&to doemoniaco.ébrius fit.de- potandum , cüm inde mens fluctuet,, lumen anfufcetur ratio nis , & ejus ufusmnaufragium terior ? miferemur eejus , :qui à deemonio 'vexatur, at huncoodiffe folemus, lllizcone 9 1 6 patiatur in ebrietate ? :sitque propterea im« modico madidus vino mortuo haud diffimi- :dolemus , & compatimur , lhuicautem ira- 22 lis , & porco yproríus :£imilis ; ut nervosé dcimur,& indignamur. Quid ita? Illius enim Fismil. 2o. anculcat 5. & hrytoftomus, iGraviffimum morbus injuria , hujus veró:negligentia :eff - In Gensdj. — quidem eft ebrietas ,delictum , & quod po- appellandus, inilloinfidiz inimicorum; in £eít exceecare fenfus , & fubmergere men- hhocinfidizconfiliorum, :Nec .aliter.affectus tem, & hominem rationale animal, qui fuper 'ebrius;ac doemoniacus: pariter.cireumagiturg omnia do minium (ufcepit., inje&tis vinculis pariter de flatu-mentis :dejectus eft 3 pariter infolubilibus quafi mortuum , & operatio- 'concidit ; ;»pariteroculorum pupillas:contor« ne carenteim jacere facit , imó deteriüs Íeha- 'quet ; patiter jacens in terra pedes jactat, fpu- bentem , quàm mortuum, ANam mortuus mam exore projicit. & ita fcetentem falivam fiequebona ,:neque malaoperari poteft j eb- ffundit, atque»os ejus intolerabili fcetore re, rius autem nihil iboni valet operari 3 ad jpletum:cü.änjucundus.ami'c*isreüwir-cjj;usmo. malum tamen faciendum non omninó impo- di , inimicis contemptibilis, famulis.,uxori tens eft , jacétque ibi ridiculusomnibus , & ingtatus, ómnibusodiofus , ipfis beftijs mo« uxori , & pueris , & famulis, Amici enim leltior; beftizeó usque bibunt , 'quousque fuam ignominiam cogitantes , fe fe abícon- fert fitis, G cupiditatem fiftunt neceffitate, dunt , & confunduntur. Inimici autem ob- Hicintemperantià cupiditaté tranfilit ,& ra« le&antur , & irrident , & execrantur, quafi tione carentibus à ratione alienior apparet., hac dicentes verba, — Hunccine oportebat Verüm illud multó intolerabilius eft, quód vivere ?. Et hunccine oportebat fpitare a&« morbus tot salis redundans , tótque fecum rem? Ó pecus! ó porcum?! & adhuc gra. invehens calamitates ; ne crimen quidem viora loquuntur. Qui ex pralijs redeunt , cenfetur ; fed in divitum menfis hujus tur» czde coinquinatis manibus , & pradam du- pitudinis gratià pugna oritur, atque certae cunt , non tam atroci afpe&lu funt, utilli. men , atque inter fe majori ftudio conten« Suntenim fortáffis , qui illos laudibusextol- dunt , quis fe ipfum magis infamet , quig lunt, propter trophaa , propter victorias , majorem fubíannandi occafionem prabeat , propter vulnera , & cades : ebrios autem quis nervos ampliüs infringat ; — qvis vireg sniferos proclamant, zrumnofos vocant , & ampliüs debilitet , quis communem Domi., innumera eis mala imprecantur. Quid eo num graviüs irritet , ac videre eft ftadium, miferius fuerit , qui ebrietati quotidiédedi- esrtaménque diabolicum, — Ebrius mortug y Ra v Ferani de dlb Tom, 1 ^Dpiffertatio XVII. 384 miferioreft, - Siquidem ille fenfa de(titutus bemus. Quid ? quid Plato u- moribua - jacet , neque bona ulla ; vel mala poteft ope- falubrem eligevet/ , corporibus «elepit agreua ! 17' 1 rati: hic veró ad mala exequenda promptus in[alubrem , dum in borrido , utque obfeu- e(t, & anima in corpore tanquam in monu- ro Academi luco academiam inflituit ,. ut mento defoffa , mortuum corpus circum- locw ipfe non minimam Philofopbie partem , fert. Vides ; ut miferior fit doemoniaco , ut ftu mortis meditationem ocul'is obfjcerer. magis quàm mortuus fenfu deftitutus ? -Ha. ^ Hacque etiamratio, cur D. Bernardus 17. &enus Chryfoftomus. pleráque fuorum afceteria Monachorum [ $« Nihil eft , quod magis ledat ftudium in imis vallium , locisque palluftribus fun- daverit. fapientiz , quàm ebrietas , quia nil eft, quód Quod etiam praititit Carthufia- fit tam contrarium fapientize , quàm demen- norum Inflitutor D. Bruno , qui ut jaceret tia : ebrietas autem quaedam eft voluntaria prima fui inftituti fundameuta. horridam , ;dementia , neque aliter à phrenefi diftin- incultámque Carthufize folitudinem Epifco. -guitut , quàm temporis brevitate : hinc 'po Gratianopolitano divinitüs oftenfam de« Lib. degar-.. Plutarchus ebriétatem dixit infanize contu- legit. Id enixim agere debemus, ut irrita- Tf!liï, : *bernalem , quiaubi flabulatur ebrietas, ibi menta voluptatum , quàm longiffimé fu« -mens fluctuat , ratio exulat , ejus lumen giamus, ä Una Hannibalem hyberna folve- .extinguitur , intellectus obtunditur , me- runt , &indomitum illum nivibus , atque alv l -moria obruitur , confilia deviant , judicia pibus virum enervárunt fomenta Carnpa« ". fubvertuntur ;. & oppreffo partis nobilio» niz. | Armis licet plures disruperit, vicerite .ris , feu mentis vigore, totus homo alieni que exercitus ; fi non abhorainibus, à vitijs ü - juris efficitur... Quamobrem é veritate de- tandem vicltus occubuit, (QQui militize eft Lib.s. $4« ^ flexit Machrobius. Cüm ebrietatem igni- Chrifti addictus arma movere in voluptatum turzal * ^4^ tabulüm ingenij , ac virtutis dixit , & fi phalanges , eásque debellare totis viribus de« t mens , & corpus hominis vino flagret , ap. bet ; cum in fzeva quoque ingenia confue- um hominem fieri virtutibus acquirendis ; verint tyrannidem exercere : & quia vitijs etenim immodicus vini haufítus , iter ad vinum viam emollit, ab iminodico ejus hau« -vitia, & prafertim ad luxuriam , viam flu, in quo latet fucata luxurie voluptas , emollit ; & vino madidi lubriciores funt abftineat. Heecque fortáffis ratio ,. cur ;g -ad concupifcentiz zítus , sitque.propterea Deus fitienti in folitudine líra&lis populo f -inter Philologos disceptatio , num ebríofior non generofum vinum , mierímmque dulce "Anacreon fuerit , an libidinofior. Neque Ícaturire jufferité petra, cüm hacaqua fa- cilitate ad nutum Conditoris vinum fudif- .exficcandis calicibus , — qui frequentiüs af- t fuefcunt lumina valent fapientiz enancifci , fet , ac frigidos latices; imb & praftantif-: [ .e€üm fumidi halitus ubertim & natante fto. fimum nectar fuppeditáffet fiti extinguendaee, -macho veluti €.vaporario furfum ad caput fi Deus annuiffet : fed quia non ebrium , 6 'exilientes cerebrum .feedis repleant evapo- fed fobrium populum voluit fibi addictum , rationibus , mentem cecuuentecaligine in- & ad ftudia virturum pronum, non ad vi- -fufcent , ufum rationis abripiant , lumen tiorum indulgentiam proclivem; ideó pro- : extingvant , intelle&um obtundant ; unde 'vidé juffit Deus percuflum faxum in aquam &eclef. cap. Salomon. Cogitavi in corde meo abfira- liquefcere , non vinum ab ipfo fcaturire : fi o dhere à viub carnem meam , ut animum. enim petra vinum dediffet , ingurgitáffet fe l -meum trausferrem ad Japientiam , devita- fe populus, faltitáffet , ac in omne genusdee rémque Siultitiam ,. donec viderem ,. quid generáflet nequitiarum , nec potuiffet in offi« ^ effet uttle filjs bominum. Cüm enim Ec- cio contineri , G fortaffisad dimenfum diem; - &lefia(licus virtutis , & fapientiz appetens fuper thoros accubuiffet ; coesásque cum ^Obices ad ejus affecutionem fibi propone- prandijs copuláffet ; mero & faxo exilienti zet declinare , id unum fategit , ut à vino liberalius indulgens ventrem disrupiffet , uU ( ab(ineret : Cogitavi abffrabere a vino car- fensisque omnes depraváflzt: eft fiquidem nem meam , ut animum transferrem | ad ebrietas libidini fovendz aptior illex : 'nil fapientsam — , devitarémque - flultitiam.s. eít concupifcentiz excitande , luxuriz in- . idque non folüm uni fibi propofuit ; fed citandz fomentum ebrietate magis aptum : & omnibus fua(tt , qui ftudio verze fa: p qui enim immodico madent vino hujus calo- pientiz , ac folidz virtutis accenduntur ; re inflammati, ac igniculis proprize concu. imoónon folàm vult abimmodico vini hau- p . pifcentiz excitati cohibere fe nequeunt , quin ftu coércendum effe appetitum ? ;verüm & proruant in be(tiales libidines , nec ullum tü V etiam poenitüs repudiandum quidquid ád fibi tempus prafcribunt , quo tantüm de- Hinc i delicias pertinet , ac voluptates. beant feedis luxurize voluptatibus indulgere z . de Seceffu in primis cogitans ait' Seneca, ideóque extinguendz populi If raélis fiti jufz Juij; 1 a ,0 V Epifl 51 .. Nog Canopum eliget Sapiens ( quamvis ne- fit Deus Saxum non in vinum , fed frigidam p minem Canopus vetet e[fe frugi) fed ne Baj. colliquefcerein aquam ;. quia ut notat S. n quidem ; quia diver[orium vitiorum.s Bafilius homil. in ebriet. Eörietm Eff ?muater lj effe ceperunt. Non corpori tantüm , fed malitie , virtutis inimica : bec jufittiam ig- Cnp » fi Qu wnoribus etiam /k!u&rem locum - eligere df:. norat , prudeut?gm extinguit, imó zlö, 25 t ", U. 4/[ N * « Ebrietas ver;igïnofa Charybdisfugïenda,nevirtus naufragc:drg3;;- gera faccum ügniäca-t utri—Eularcm » feu co- 17. Imó quod in nobiliote fui parte habet homo praítantiffimum , & optimum , ufum riacenm, in quo motis eft plerisque in locis, nimirum rationisadimit ; fenfus mutat , fore ut vinum affervandum , & aíportandum mámque humanam ; fiintque propterea eb. infundatut : hinc Interpretes per Afcope« rij ex liomiinibus equi adhinnientes , quia ram vini utriculum intelligunt vino ple. num. SedcurJuditha Hoiophernemaccef- propria naturali concupifcentia zítuantes , ?. & praeter naturam epoti vini calore flam- fura vinum fecum detulit ? An ut Holo- mantes in fcedas quasque irrumpunt libidi- phernes eo epoto faciliüs fomno fcpiretur? nes , imó belluis ipfis funt deteriores: fiquie at militiz prafecto vinum non defuit gene- dem pecudes , fi femelfitim in fluvio extin- rofius , quo ad ebrietatem etiam maderet z xerint, ultra fitim potum faflidinnt, ad quem fi Juditha naturali propriz venufílati ad. à neminefe cogi ferunt: cüm é converfo ho- fcitam addidit, à veftibus , à fuco , otnnt. fatut , que lenociniorum fuppeti|s petitam, cura« :no pecude longé deterior licét jam adhuc ebrius bibat , séque nt bibat, focdif- Ícoperam vini fecum detulit ;— qus orna fimàcogat , donecmensflu&uet , & in cali- tam potiüs mulierem dedeceret? prafercim cibus ufus nàufragetur rationis ; «X tunc «um Dominus ei fplendorem «ontuliffet 5 immodico vino madidi vocem amittunt , co, & licéc Judithz facies, ficut illa Moyfis ex lore variantur , oculis ignefcugt , ore an- «onfortio Dei non (plenderet ; plurimum - helant,dentibus fremunt , furore ardeícunt; tamen addidit pulchritadinis fibi fuperna. | feníu excidunt, incertiquefint ipfi oculorum tufáliter infite , ut notant Carthufianus , üntuitus , vanz mentis imaginationes, infta- Salianus , & alij , qui per honcfplendorem . bilispedum greflus, umbras perízpe tranfi- augmentum intelligunt pulchritadinis : vel lientes , acfoveas ; nutat ipfis unà cum capi- ut placet alijs ; contulit Deusoditha hunc te terra , fluctuat unà cum mente folum , fplendorem , qui non tantüm «corporis aue iti quo veluti in maris procella huc , illücque geret pulchritudinem,verüm & extraordina- exagitati erigi ; Ginclinari Videntur j ti- ziam vultás dignitatem , quz divinum quid, smentes in faciem ruunt , terrámque mani- & humano afpectu auguftiusintuentium in- bus apprehendunt , perinde ac in pelago geteret oculis. Hanc fplendoris dignita- tem , vultüsque majeítatem afflavit Deus naufragi tabulam , quà propris confulant fecuritati. Murmur experiuntur in auri. Judithe , ne cüm eflet exercitum pertranfi- bus, perínde ac maris decumanis fluctibus tura Áfyriorum , nullus ex militibus indige procellofi tragorem, ac refonantia flu&ctuum nius quid 5 vel petulantius in € zet, am ;audc'f epercuffulittora. — Canes fividerint, leo- mes arbitrantur , quos càm fugiunt in ter- Sed cur]þuditha adeó venufla, ac ïï'pïcm- I9« . gam delabentes ridiculum fimul , acfcedum dida, ut naturz, & artis ingenio, acorna- mentorum oninium lenocinio placere Holo« exhibent ebrietatis fpectaculum. pherno ftuduerit , Alcoperam vini ,faccum E Ícilicet utricularem , & «oriaceum , qui veltium ornatum potitis devenuftavit , fecum detulit ? cur fic vino fe afluetam oftendee Cultura additius ca/?z'tdiä- temu- tit, ut nec ad paucosdies apud Afyrios trane n[entiam venenato Angte deterzorem f* figendos eius voluerit ufu deftitui , jufferíte que propterea afcoperam vini a(portari? * £ ab 1mimodsco fe vini bauflu ab - fiinet , ne flos pudtestia Quomodo commendanda Judithz frugali* bác undá obruatur, ) tas, fi nec ullum apud Aíyrios vult diem fluere, quin madeat ipía vino ? fi abítinen- tiz fuit (tudiofa , cur modó fe bibaciffimam ülturæ addi&i virtutum, & prxfertim caltitatis (tudio,ebrietatem angue de- profitetar , praefertim cüm ufus vini fce- 18. C » B teriorem oderunt ; ab ho« libidinis 1ninas dedeceat ? etenim T'ertullianus ilice abftinuerunt : quapropter Anna Sa- de Romanis fominis ait : m mulieres. atpollog « muelisMater vinum nunquam bibit;ut etiam usque adeó vino abslinerent , ut matronam LT plures aliz infignes faeeminz virtutum hone- ob vefignatos celle vinarta loculos fui 3nedia ftamentis czteris clariores. Una duntaxat wyecarenut. Sub Romulo verü , que-vinum poteft mihi Juditha objici , quz prater na- attigerat , 4mpunà à Micenie marito truci« turalem FOFPOFiS venuftatem totum ad fe dara eft. — Quinimó immodicus vini hau- flus ,. & Matronas dedecet honeflatis ftu- virtutum ornatum , quo animus fplende. ret, accerfivit ; qua tamenà vinohaudab- diofas , & meretrices prodit , libidinibus abítinuit, Impofuit itaque. zdbra fue afco- infames: celebriseft Romuli lex vetans mu- peram vini , & vas olei. Olim in vulgatis lieribus vini ufum 3. ff virum biberit domi l,. 'U- ,'o biblijs antiqui legerunt a/copar , & inbib- uti adulteram puniunto ; quia eo ipfo , quod lijs Gotthicis a/copiasm : quid ver& hzecvox mulier vino affüefcit , honeftati defuefcit ; fignificet , certum eft , olim fuiffe in ufu, séque libidinibus proflituit , quia in vino la. Cap. 45, tent fomenta luxuriz, cüm apud Suetoniüm in Nerone Zfropa , Si igitur vini ufus reperiatur ; quamvis "lurnebus: pofuerit tam malé audit in foemina , quam hone(ta« ;,66 2 So CJP "m efcomam 5 G alij 4/copam. — Igitur ddfco- te deftitutam prodit ; cur Juditha honeftas Yy a u - Ferani de Afk&iöw Jom. 11, 356 Difïeitatio- XVII. ti ar&hiffimé addicta. .fummarum ,cuverïx ta, & vinum fecum detulit, quia Hebreis h virtutum , & preefertim caftitatis ftudiofa non licuit tunc gentilium menfis alfidere , tam impensé afcoperam vini apparavit fii cum pollutz haberentur , .eó quód idolola- extunguende ? An non hzc tam follicita trico ritu efculenta , & poculenta Numini« cura vini apparandi caftz Matronz videtur bus confueverint à Gentilibusconfecrari , & decori derogare. cum defeciflet aqua in Bethula, — Defece- 20s Non me fugit,plures.vi adicaturi Judi, vunt ciflerna , 65 colletliones aguarum om ! Juditb, a, 7,7.1I, tham ab hac dedecoris nota, afferere, Judi. ntbus babitantibus Betbuliam , & cum Ju- tham fecum detulifle quidem afcoperam ,. ditha noluerit Gentilium cibo , & potu pol« feu. faccum uttricularem , ac coriaceum ex. loi, & aqua non fuppeteret in Bethulia ob communi ufu de(ítinatum quidem ad vinum exficcatas cifternas; 1deó parumvini, quod excipiendum , & fetvandum , fed.à Juditha L] domi fuze fupererat, meritó mulier frugalis, fuiffe aqua impletum . nil. enim. videtur acvirtutum ftudiofa, cultrixque caftitatis fe- poíle objici , quin.calla foemina potuerit cum tulít , & aícoperam vini fecum detulit utrem vinarium aquáà implere . fiti. extine- fiti extinguendze , ne adigeretur potu gen* guende : & ita videntur fcntire D. Hiero- tilium pollui. Non enim modici vini ufus nymus, & alij. Cenfent tamen plerique datur vitio frugalibus feeminis : cüm mo- Aiícoperam fuiffe quidem à Juditha vino op- dico uti vino infirmz naturz (it auxilium , « — quE dR O GQeO. 44 —R UMEEE — —— OAEeh. —— 5 "1 527 . i2 pletam in proprium ufam , non tamen id . & adhibeti foleat inftar medela H ^ . & locó ] probro dari , quia tametíi apud Europat&s pharmaci, fceminas malé oleat vini ufus; nec (ufpicios- ne vacet [] . Non igitur mo diciy vini ufus improba« 23 non ita Afiaticis Matronis info. / tur, fedejus abufüs reprobatur, nec omne lens-erat vini hauftus L LJ fiquidem de Dido- vinarium poculum manibus eft excutiendum, i ne , quz3 ab urbe Tyro Judzze contermina, Ícd ut intemperantia caveatur; fi enim lar- proptetea Afiatica originem traxit 5 ait giüsbibatur , pudori infidias vinum extruit, &netid, Virgilius,vinum confueviffe bibere ; ac mode(tiz regulas obruit ; cámque in om- nibus id verum fit jin feemina turpius efl,ac íá Piz'm&'gue libato Jummo tenus mt:gzt indecentius; hacqueratio , cur Annaebrie- — - — , EY e Q? €.5, js tatis notam anxie depulerit. — Neguaguam Domine mi , nam mulier infelix nimi ego lib. - Reg. CüP. I. 2Íe. -Hoc eft vina libavit 'Re/gina Dido e- fum , vinimque ,. €& omue quod inebriare.o tiam cum in convivio Regias /nez ambi- * . potef) , . mon. bibi «e veputes: ancillam.» ret nuptias. Hinc etiam in facris epitala- tuAm quafi unam de filiabus Belial : Belial mijs fponfa à vino minimé abhorret , Cant, interpretatur jugiimpatiens ; legémquecon- Cap, 2. Introduxit me Réx in cellaza vviua- temnens: fed cur Anna vino dumexiftima- riam: & cum paffim mentío fiatvini, re- tur indulgere , inter jugi impatientes accene [4 0. —— 208 — E — L ul EE — BH A &lé conjicimus non faftidiviffe vinum , cum . feri conqueritur ? , nimirum quia cenfuit , in ejus ore vini guítus frequentet invenite- perinde effe foeminam vino indulgere , ac Lj tur; neque potuit naufeam creare , vel íto. pudoris leges violare P] hanc expulfuraà fe machum movere vint ufus, càm avidécon-* fufpicionem violati pudorís , temeratz ca» - 9 £ UO cupjérit in cellam introduci vinatiam. ftitatis; notamebrietatis delere enixim [ftu» - *2. Cüm igitur Afiaticis mulieribus info- duit. ..Decet mulieres hanc jugi impatien- b lens non fuerit vini ufus, neque probro e« tiam, acebrietatem poenitiüs excutere, & rat Judithe dandum , fi afcoperam vini fe- tantüm congtuit honefte mulieri jugum cum detulerit , cüm etiam ad vini hauftum Tif hi fubire mariti ; nulla enim ei major gloria ; invitata fuerità Vagao Holophernis lenone, quàm decens viro fubjectio , ac debita ve- & th guditb. cap. Nonu vereatur bona puella introire ad. Do- neratio. . Evam abjicere hoc jugum ferpens Q minum meum, ut bonertficetur ante faciem edocuit, proinde ejus felicitati lethales te- ejus , Ut anducet cum eo , & bibar vinum tendit infidias. l4 Digaitatis feeminez cuftos in jucunditate : potuit igitur foemina Syra obfequium eft in maritum, non pervicacia, Ü j citra dedecoris notam cum Holopherne A« Pulchré Tertullianus Evam alloquens ait ; fyriorum Przefecto , ac exercitus Duce vi» Evam te effe noftis ?. vivit /ententia Dei De./Halitu [ num libare : fi enim Syram fceminam vini fuper fexum iflum ,. vivat reatus nece[fé. ufus dedecuiffet, Holophernes Judithz vini eft. A'Illlio 6 l,. : l Et quis reatus $ f[ub uiri poteflate.s E hauftum non propináffet ; cum tamen eam. eris , €5 dpfe dominabitur tui, Hinc Anna lu ad bibendum invitaverit. 3uditb, Y2, Bibe nunc , & voluit de ceníu filiarum Belial fe éximere : 4, accumbe in jucunditate. lh Non igitur mi- Ne reputes. ancillam quafi unam de filiabta rum ; fi Juditha culture virtutum praefer- Belial. .. Ne fcilicet dum hone(ta fubje&tio- (?bl l rim temperantie , & caftitatis fludiofa a. nis expers haberetur, indulgens vitijs cre- I, Reg. c, q. fcoperam vini fecum detulerit , fitique ex- QU deretur , Belial ait Gloffa interlinearis, i- tinguendze apparaverit , cum vini hauftus dem eft , a6saue jugo. lun Ebrij autem filij Ts dedecori non daretur Afiaticis mulieribus , vocantur Belial , eó quia jugum excutiunt & ufus communis tunc fuerit, Praterea legis-ebrietatem vetantis , & temulentiam v'ak eatenus Juditha ex obíeffa Bethulia efculens damnantis, " lia Quim [l Wer *e Ebrïötas vertiginofaCharybdis fugiendä,lic.vittus naufragetur.3g7 - Quàm no:zcli«us immodicus vini ufus, tas fatuum relinquit: vigeat mente, cutus I e $ f ietas quàm perniciofus ejus abufus, cüm omne ex- fit ingenio, perfpicax cogitatione, cutiat jugum honeítatis ; & ad turpiffima omne obtundit acumen , infufcat perípica- quzque vitià viam emolliat. lubriciffimam 1 ciam, mentem obcacat ; fit zequitati addi- Hinc Lacedoemonij filios ut fuos averterent Cus,juftitiam propugner, ac virtuti faveatfr ab ifiodico vini hauítu, fervos confueverant immodico madeat vino, fit iniquus juftitiae )ith [QP.' ; il, vino obruere , ac flagellis cedere prafenti- cotrruptor, aequitatis everfor, virtutis inie bus filijs, uthi indecoros motus ab ebrijs e- micus, quia ebrietas modeftiam nefcit, jufti. ditos videntes " geítüsque ridiculos, acgref- tiam ignorat, caílitatem extinguit, G homi- fus titubantes abomnifaciliusebrietate ex- nem vino fnadidum ad iras, & querelas celee territi, ab immodico vini - abftinerent ufot rem con(tituit; ad (trepitus,ac tumultus fa. przíertim cüm famuli domefticos inter. pa-. cilem; & ad omnem impuritatum nequitiam rietes vino madidi , ejusque craffiori halitu pronum, dixeritque propterea D. Hierony« obczcati lücem conítanter. intueri non pof- mus: ANwuquam ego casium ebrium putabo; in hacenim ebrietatis lutoía foveafoediffimis fent, imo neque fe iplos erigere: & certé non potuerunt Lacedoemonum filij niír odi- luxuriz fordibus, fe ebrij deturpant , & in um concipere in ebrietatem, quà famuli eadem modellia obruitur, pudor füffocatur, | vulfis maxiilis ,. feedo afpectu, oculos habe- & callitas naufraga petit. rent madentes, cilia turgentia, (pumantia: Non eít ebrietas amabilis, fed abomi, 264 labia, vocem abíonam , manus tremulas, nabilis infania: ejus turpitudine. commen« 4 frequentes ru&tus,ut porcis fimiliores, quam dabilis pudor, in lafciviam commutatur ; vi« hominibus viderentur, potunon tincti; .fed rilis robur in mollitiem convertitur; maícue immerfi, & non folüm ad infaniam, & ftulti- la virtus in luxuriz deficit languorem. Plu- tiam, verüm & ad diabolicum furorem ebrij. res perízpe funt morum honeftatecommen- Exploratum erat' Lacedemonijs ebrietatem dabiles, modefti, verecundi, pudici, quiubi flagitiorum omnium feracem effe matrem, coeperunt immodico madere vino, impuden- putidam criminum radicem, foeculentam vi- tes, diffoluti, ac luxuriofi habiti fuerunt, tiorum originem, terpeltatem linguz,pros Plures natura mites, ftudio continentes, cellam corporis, exitium virtutis, naufragte affaetudine funt pacatiffimi , qg-i tamen ub£ LTA um caílitatis, infaniam . voluntariam, lan- per fauces ebrietati januas apernerunt, feros p guorem ignominiolum , morum corrupte- ces faCti funt, efficenes , crudeles, qui ad lam, honettatis turpitudinem; vita dedecus; impudicitiam xque, & crudelitatem oculos honoris caliginem , | intelle&tus cacitatem, coeperunt inflectere; linguam obfcaenis vet- mentis depravationem,voluntariam rabiem, bws inhoneítare, manus cruentis armis ine pudoris injuriam , & totius hominis dede- ftruere , animum turpiffimis replere cogi- €us ; ideóque ur filios ab hac malorum con- tationibus , & dum nimio potu diffluunt , gerie averterent, qualis. fit ebriorum exti. omnis ab ijsde ^ ma facies,ijsdem oftendere in famulis vino neítas, m fogas' effluit virtutis ho- madidis volóerunt , ut ex eorundem inía- nia fobrietatem difcerent , quá honefté vi- $ 1v. verent, dejicit enim ebrietas hominem ín brutorum gregem, cüm enim ufu eos deíti- Temulentia non. auimum tantum tuat rationis,brutis omnino fimiles efficit * & yis deflituit ornamentis virtutum; ve- hincSeneca: QQuam turpe inquit plus fibs in- ; Ej 83. rim 65 corpus viribus , imà 8 bominem gerere, quam capiat,& flomacbz [ui non uoffe bomine, quem in gregem dejicit menfuram! quàm multa ebrij faciunt ,. de peeudum. quibus fobrij erubefeunt. . Nil aliudest ebrie- ta5, quàm voluntaria in[ania. Extende in On animum tantümn fuis deftituit e« $7 plures dies illum ebri babwum , nunquid de brietas ornamentis , fedetiam cora furore dubitabis? Nunc quoque non eft mi- pus viribus, crumenam pecunijs, & nor, fed brevior. Alexander. Macedo Cli- famam fuo privat decore. Quantum infe- zum cbariffmum [ibi ac fideli[fgmum inter epu- tàt ebrietas crumenz damnum teítatur Sa- D Hdþ;f [/ las transfodit, & intelleclo factnore,mori vo« lomon inquiens: |Qui diligét epulas zn ege- M!llicfl l" luit, certà meruit. Prov.c,o4, flate erit ; qui amat vinum, ( pinguia,non 2j, Sapit ebriofis vinum , fed fimul incipi- ditalitur :: hinc homo bibulus vulgó pecue unt. ipli defipere, cüm illo madent, eft enim nias fuas perforato dicitur facculo commen : ebrietas blandus doemon ,. dulce venenum, fuave peccatum, ferpens adblandiens, dede- dare; quod etiam Aggaus Vates dixit: 49 C5 g. cus vitae, hone(fatis infamia , &iníania vo- mercedes congregavit, mifit eas in [acculum M^ luntaria. Nullum eft vitium, quodin mo- periufum. Ucinam non reperirentur, qui uxore, & liberis domi efurientibus, ipfi in res ebrietas non inducat: fit homo viribus valens, ebrietas infirmum reddir; temperan- cauponis ; actabernis potitantes res omnes tie (tudeat ,. accaftitatem excolat, laícivum domefíticas profunda gula obligurirent uti- nam non eflent , quibus cum totus proven« flatim facit: prudentia, & confiliis. com. tus ex labore manuum obrtingat. totius heb« mendetur; fiummodico :madeat vinq,ebrie-, Y y 3 domadag f/an 358 . ADiferatio XVIL. - domadz lucellum uná die voraci gulá abfu« inficit; nec ejushonorem fervat, quem extin. meren&? Quid hoc aliud eft, quàm. num» guit, Nemo efl, qui fe contemni. patitür, mos in facculum mittere pertufum? fudores, & tamen homine temulento nemo | eft con- quos labor plurium dierum extorfit , paucis temptibilior ; propugnatur effufione fane horis temulentia abílergit, ne gutta fuper(it. guinis, quicenfetur honor lafus; & vini in» 18. Plures non labores tantüm,(ed & ipfam Plures funt; fufione inficitur, deturpatur. " prodigunt valetudinem : fructus enim ebrie, qui fobrij fagaces funt ingenio;, prudentià tatis funt phreuefis periculofa ,. calculi in- commendabiles , mente perfpicaces, quita« tus torquentes renes, G vifcera; cruditas men fi immodico madeant vino infaniunt; exitialis, inteftinorum inflammatio intole- fordefcunt , ac veluti mente capti , .huc, il- rabilis, ex qua furfum avolant concreti, te» licque incerto greffu difcurrunt ; percát- nacésque vapores cerebrum obfidentes ;. par. que propterea omnis lausin vino merfa ; eft tium in corpore vitalium obftrudliones, lip- enim ebrietas, quainmilite bellicam forti« . pitudo oculorum , coriza narium , foetidus tudinem infringit ; in viro equeftri fanguis halitus; capitis diftillationes, fosdi fcreatus, nis fplendorem denigrat; in homine erudi.. tufles excruciantes, morbi articulares, & tionum ac fcientiarum-encyclopedia ornate Ad RWJ, ti 21 apoplexia exitialis ; imà & oculorum cali« laudem corrumpit; in clerico virtutum in« * L £0, capitis vertigo , tenebrarum fuffufio figna obnubilat ; quamvis fit homo. omni e(Lenim ebrietas, qua vires adimit, robur virtutum decore infignitus , fi bibulus fity infringit, & virtutem omnem naturalem en- laudem omnem corrumpit, Sit fedulus, co- ervat,humores corrumpirfanguinem inficit; mis, urbanus,doctus , fi tatnen bibulus fue- morbos generat, ac tandem pramaturam rit omne invino mergitur «elogium; à ne- inducit mortem, cum ver& dixerit Siracides mine magni fit, à nullotanquam homo mi- Bedef.etp, . pyopter crapulam multi abierunt, qui autem nimz frugi diligitur, quia ebrietas totum. 324 .84s abilinens est, adijciet vitam. . Quot rillia corrumpit , ac inficit hominem;cui ad vitia hominom fingulis hebdomadibus gula occi- viam emollit, dit, & immodicus vini hauftus enecat! ut ve. Hinc Chriflus ait : efrtendite autem rumfit, quod paremialiter dicitur; plwres v0bis , ue fortà graventur. córda vefira u Lüt..A t gula occidit, quam gladius : quot tumulo erapula, €8 ebrietate, €$ fuperveniat in vos mergüntur, eó quia merfi pluries vino fuc. vepentina illa dies, Càm Magitter Chriftus rint?.hinc Plinius huic ebrietatis vitio ine luctuofam explicáffet fcenam , & defolandae fenfiffimus,loquens deimmodico vino madie per Romanos Jerofolymae ; & arfuriin judi- 'z;vb.4 patur, dis, ait: Solem orientem non vident, ac mi- cio mundi: hos tamen inter terrores tum hiffers.22. nus diu vivunt,binc pallor, & genependule, Í[xvientis fulminis, tum ruentium & coelo. fi. oculorum ulcera, tremule mauus effandentes derum, flatuit contra crapulz ; G ebrietas tis delicias continentize excubias; Proh do- plena vafa ( qua fit pena prafens ) furiales famni, & inquies no&curna , premitmque lor! etiam ipfum coenaculum; ubi | agnus fummum ebrietatis libido portentofa , ac ju- immolatur contra ingluviem, contra ebries eundum nefas, Posiera die ex ove balttus tatem muniendum erat, ne everteretur; f«di. 4c ferà verum omnium oblivio , mórs. Non me fugit, & lumbos Apoftolorum bal« 4ue meuorie. Rapere fe ita vitam pradi- theo caftitatis adítri&tos, & pudoris chara- eant, cum priorem diem femper perdant m Cere infignitos, cum ageretur de nuptijsg qeràó & venientene. Nulla in parte mundi verüm cüm Íermo occurrat de terratum ore ^. eeffat ebrietas. . Nam & bacnece[ftas vitium bis excidio aggeres opponuntur, quibus vini comitatur , ut bibendi confuetudo augeat a. Íluxas, ebrietasexorbitans co&rceatur? 44f« qiditatem. Quanto plus biberint , tantó ttndite vobis, ue fortà graventur corda vee pl ftiunt, Annon Alexandrum Mace. fira in crapula , 8 ebrietate, Etiam in ae . donem, quem tot itinera, tot imminentia lumnis Calvaria, incrucis candidatis, ne« pericula, tot pugna, tot hyemes , perqtias ceffarij funt obices, quibus ebrietas come " —Ae )U d5 AUR A — EuE OMABAAO 0 G victà temporum, locorümque. difficultate pefcatur: ait Magifter Chriftus Ztrzezdize.» tranfierat , tot flumina ex ignoto cadentia, auten . vobis , quia nimirum timuit, ne ipía tot maria, tct procelle tutum, ac incolu. quoque extrema judicij dies tot cumulata men dimiferunt; una bibendi intemperan. portentis, ílipata fignis, referta terroris 1j tia perdidit? Tefle enim Athenxo bis ex- bus, repentina irruat in epulantes & calices . haufit Herculaneum fatalem fcyphum, & exfccantes. — 4Mrzendite autem vobis,ne for- M D concidit, aliquot dies decubuit, & obijt.feu i? graveutur eorda vefira in crapula , & animam vino obrutam, mero naufragam ebrietate , & fu Q pgr:z;eniat in Ves ripentina.e foedé evomuit ; hinc Auguflinus excande- illa dies. d. Seri $ 1..4À (cens n ebrietatemexclamat : O ebrietas ! Itane obfurdefit ingluvies , ut cüm AT. i fratres in nuuquid non ctmtla membra debilitas Y nun- fulmina é ceelo ruunt, in ebrietatem itruar? E eremo.$0In, 3o. 4uid non mertem acceleras ?. quia vires adi» itane obfurdefcit , ut ruentis fragorem mun. Tla mit, valetudinem labefaétat , humores cot- di non audiat , & inopina illam invadat Q / rumpit, & vitam rapit ebrietas. dies, quam antecedent , & terrze tremor, Iet 19. Imó noníolüm in corpus, & membra & maris fremitüs, G cotli fragor, & (ide- u rum lapfus, & luminum cacitas?. Et quo« hominis favit ; fed nec ejus fama parcit,quam tel mode len U Ebrictas vertiginofaCharybdis fupienda;ne virtus naufragetur.379 ^ inodo imparatos non gppr'imcr , (fympofiis vir Dei preces iteravit , Far ficut dixz'/ii ^ addictos, calicibus ficcandis affuetos, ac e- verumtamen mbs primim fac de ipfa fa« brietati induigentes; fi fuprema natura la- rinula fubeinericium panem. parvulum , €$ fiena, rmundiíferale excidium , terrarum affer ad mez tibi autem, &5 filo tuo facies tetrum funus, tanto elementorum complo- pofíea , led quid? quàd cüm Elias in Sido- rantium ejulatu calices inter & pateras,ipíos niorum urbem divino inflammatus zelo ap« quoque Evangelij przcones latet,ut timeant, puliffet , cüimque debuiffet ftatim de legis G caveant: & quis à crapula , & ebrierate obfervantia , Numinis cultu, morum hone- immunem fe cenfear, fi perítrepente gudncig ftate fermones depromere, ac oracula fun- lituo, cavere debent Apoítoli à nimio vini dere ftatim de offisprimüm inftituit fermo- hauftu? meritó Apoftolus Paulus fugatis nem ? Quid ? quód Elias flatim. loquatur jam tenebrarum larvis , diffipatá errorum de placentis, imó & tota cjus vox, hac fuerit caligine,eos,quos lux Evangelij illuminavit, inSareptha; quid? quód cüm pane , carni. & divini luminis Íplendor illufttavit, ac büsque opipare dapifero alite faginatus, ab Chriíto veftivit, uni gule monítro monuit anu cum filio jam animam agente vidua, & 4 Rom,:5, €Xcübate: Nox precejt, & paucis interje- potum expofcit, & buccellam rosat, & efila« Is : fieut die bouesià. ambulemus. Indus- gitat fibi priüs confuli ab afflicta vetula, »ini Dominum 7 ESUM , & caruis curam.s quàm tabeícenti filio exoptat refectionem ?2 ze feceriri in defideris , íed quid aliud clt, mibi primum fac , tibi autem,6 filio tuo fa 3 Chriftum indui, quàm toto corpore dilania- €1e5 pofiea. ri, membratim concidi, ac cruentari, pen- 24« Quid hoc? quód neglecto charitatis ex» dere in patibulo, manibus, & pedibus vul. ercitio in expirantis filij curatione, & in mnerari. "Hosintercruciatus, an aliquid ad- afflitiffimz matris folatio, (ibi priüs pro- huc füpereft Chrifto indutis. pertimelcen- Ípici carat, quàm alienam procuret falutem? dum? adhuc unum, quod timeant mon(trum nimirum in Elia voluit Deus noíltras gule il« - fupeteft, (ed qualénam horrendum hoc mon- lecebras pingere. Oracula fuetunt Pro- 40, rum erit? an fuperbia, qua ficut Ange- phete , quz nobis gulz videntur deliciz, n lum éfummo cclo in imum tartari detrufit, klias in Sareptha & cetus in mare os diduxé- ita valeat in crucem actüm corrumpere ? an re, hic ut Jonam haurirer, ille ut viduam livor, qui (icut erupit ex holocaufto, & fra- exhauriret; & licet nterque profuerit cibo ternum fanguinem vel in ipfo mundi exor. füo ; marina tamen bellua rictum aperuit dio fudit, potis erit Chriíto indutos de. efcam deglutivit, fed ut abftinerecz , & de- nüdare, &interficere? anluxuries, qua c- glutitum Jonam incolumen littori reítitue- tiam fobo illudere potuiffer in fimeto , nifi ret: Elias veró os aperuit, non ut jejunaret, ejus renes Deus accinxiffet, (olvere poterit Íed comederet, & biberet. Scio Noémum Chritti vincula , & diícinctosmilites in ba- muftum fitiviffe, fed poft aquarum pluvias; fatrum trahere ? 22. Íed quód Elias immemor prophetiz, cupiens Verüm non timet crux fa(tum turgi- pouonis, hauftum petat, id mirum videre- dum, neclivorem corrodentem. nec libidi. tur; nifi voluiffet Deus nos edocete, quàm nem zítuantem ; fed folam expaveícit gu- hintà nobis reipía cavenda faucium tenta- lam, timétque ne naufraga in ebrietate pe* menta, potüs lenocinia,quando ad fpeciem, reat, & ideo monet Chriftus eos, qui Chri- & quafi acta in fcéna re , tantum Prophe- fto jam fuerunt induti , quicruci erant ad- tam gulz illecebre concufferunt. dicli, ut fibi attendetent, né forté eorum Gulz qui indulget fui oblitus vitijs £- fnulatur. Af. corda gravarentur in crapula , & ebrietate: Hinc pre czeteris dedecet ebrie- àvimiillecebris, neque crux ipfa eft tuta; quia tas virum Principem, qui dominari gaudet, Apoftoli, tametfi induti effent Chriftum , & famulari dedignatur: eft cnim vinum fo- -adhuc ebrietatem: debuerunt reformidate , mes ire , quam faciligs accendit, & auget, eít enim adeó horridum , & immanfuetum atetiamin furorem tranfeat, in infaniam, monítrum ebrietas ; ut &ízvitiem; utnec immeritó Chryfoftomus revereatur. - nec Chrifti imaginvem vinum dixerit effe dulce venenum, dcemo« Quis dolores ardentiüs Eliá fitivit? quis 25. wem blandum , & rabiem volontariam, ipfo auíterior? & tamen cüm : audiviflet à Hacque fortaffisratio, cur Corinthij, cüm 34Reg.ciz, .Deo: Vade in Sarepiba , pracepi enim ibi fuum creárent Regem, ac primüm in folium vypulieri viduasut pafcat te,non propterea fui fifterent, alias inter czremonias , €yathum curam abjecit, & qui Numinis in f& provi- frigidà plenum ei propinaverint: quo do. dentiam expertus fuerat ; per fuppeditatam cumento inftructum voluerunt , vini ufum diu fibi per corvosannonam , ultró ab anuü faltem immodicum Principem dedecere, ac ad victum, viriámque' refe&ionem neceffa- debere ab omni prorfus ebrietate abflinere, nn ria efflagitavit. Vocavit eam, dixitque ei; quia perinde ira incrementum à vino fubit, .dDa mübi paululum agua, cámque illa perge- at flamma oleo fota: f1 enim Princeps vino ret, ut afferret trigidam , clamavit poft ter- indulgeat, iras nutrit, furorem alit, fitque gum eis dicens : affer mihiobfecro,& buc.- intolerabilis : fecus fi abftemius fuerit cle- cellam panis, cümque mulier annofz cari- mentià,' & manfíuetudine fit commendabi- tem, reique frumentarie incufáffet inopiam, lis, ut Federicus IIT, Imperator ,' qui licàt germae 360 -DiHCttatiö XVll. ermanus, nunquam tamen vinum guflavit, vIAXIDUS , queü ego non vereor appellara ventridemonem , quia immodico vino - in. idcóque femper pagatiffimus, G iracundize neícius, fronte femper ferena vultüque hi- gurgitatus non folüm obbrutefcit, verüm & lati, fuis & placuit, & arrifit fubditis, INon intrinfecüs ventridoemonem fovet , alítque,; ita Zeno Imperator, qui càm vino ingurgita» quo miferé obfeffus flagitiofiffimé exagitáa ri femper confueverit, furore ízpe corre: tur, lmó non immodici vini hauítus tan« ptus, familiaribus, & domefticis fuitintole- tüm, verüm & ciborum ingurgitatio vene rabilis, nec ejus uxor AriadnaZenonis con« tridcemonem fecum advehit , fítque proptee fortium potuerit ampliüs tolerare ; prace- rea comeffatio, & ebrietas.non íolüm qua- perítque propterea vivum in fepulchro con» 4am dementatio , quà homo pecuino more di, cum vino priüs fepultum deprehen- bruteícit ; verüm.etiam doemonis.habitatios diffet. fintque.comeffatores doemoniaci, quia ven- 20e Vino qui fine menfuraindulget, dupli- trem perinde ac Numen colunt: pulchré €i laborat ebrietate,vini, & iracundig : ira Tertullianus 4/5. de jejun.. adverf, P[yc. cap. enim commune eít delictum , & irafcentis 46. .explicans illud ad Philippens, 3. Quoa 'fmentem obícurat, cümque ufum adimat ra- grum Deus venter .est (ic fatur.de.comeflatio« tionis , quandam & ipfa ebrietatem inducit, nis idololatria: alloquitür comeffatorem , cui fi immodicusaddatur vini hauftus, nova & aic: Deus tibi venter eft , & pulmo tem- fuperacceditebrietas , quá vino madidus, & plums & aqualiculus altare , 6$ Sacerdos cü» iráinflammatus obbrutefcit ; qui ficut .hoe .quus, €$ S. Spiritus nidor, & condimenta chae mo fobrietatis ftudiofus veréhomo dicitur, 7.612023Af, Tifmata, G rulus propbetia, Apud te Agape * ut pulchré notat Clemens Alexandrinus in- 3 " cacabis feruet, fides.in.culinis callen, fpes u MP cousdlis LE - ia E "um u R . d — ao . o . a rE C U o TA p quiens : Nové spfum jejung enigma , quia $n fereulia jacet,. Graphicé «totam .comef- jejunium znigma eft, quo homo fignifica- fatoris , ac potatoris Religionem;paucis.des üblx' 10:"' '! tur : fitque homofobrius veréhomo: é con- fcripfit verbis. :Hinc.minime mirandum fi WILU tra veró 1mmodico vino madidus propiüs ad Tertullianusloquens de comeffatoribus , .&& .Cag. g, brutumaccedit: cüm enim homo fobrius ebriofis dicat : Hi Paracleto conrroverfiam | | f4ciunt : quia immodicus vini.hauftus , & senigmaticé proprié dicatur homo: :homo a, ] ebrius à natura abfcedens hominis in brutum comeffatio inimica.eft Spiritui fan&o, cui videtur degenerare, utícité notat Nazian- grauz renuntiat immodico ingurgitatus vi« L d zenus, Orat.pro $. Bafilio inquiens ; .Eórie- no, quo per ebrietatem fe à Deo avertit * d &ate, AC vino obruti ad brutorum naturam.» ab epulis, & potationibus lubrica .eít ad vi« [ propiàs accedunt , quorum in terram prona tia quzque via. li ef) vita: quia ficut bruta nullo ducuntur Hinc Job x, .«cüm ejus filij crebra.con- 28. b zationis lumine, fedimpetu potiüs aguntur vivia inftituerent, .fercula , & pocula exic« Batutfe; ita cüm vinum ufum extinguat ra- canda appararent, invitaréntque ad epulas tionis, ebrietati deditus fen(im .delcifcit in reliquos.fratres, & forores,ut vini hauftu [ belluinam naturam, incujusetiam efferatos mutuam benevolentiam , ac fraternam cha» : mores pertranfit ; fiquidem dementatur ritatem religiosé foverent ; enixim Deum fumidis, craífísque halitibus vini, qui uber- rogabat , facrificia inftituebat, victimas offe- tim é natante ftomacho, quafi de vaporario rebat pro fingulis,ut fi peccaverint potatio» exiliunt, furfümque avolant , caput opple- amibus indulgentes, holocauftis filiorum put, h turi, ufümque rationisobruturi : nimietate garet delicta; Cimaue £m orbem tranfi ifent. 34 i, V fiquidem fumidarum exhalationum ab epoto 4ies convius , mittebat ad eos Job, & fan- vino exilientium dementatur mero madidus, hficabat illos, confurgénsque diluculo offere. & plané obbrutefcit, infanítque ebrius, quia bat bolocaufia pro finguli. — Dicebat enimz ut appofité Clemens lib.2. padag. cap. E/rze- Ne fortà peccaverint filij mei, & benedixe. 145 eff in[ania circa guttur , quia immodie rint Deo in cordibus fuis : fed cur adeo fo- i cus vini hauftus lumen obruit rationis, &€ licitus fuit Jobus in precibus Deo fundendis, infaniam invehit , fítque propterea ebrietas facrificijs in(tituendis, holocauftis offerendis, — 9 cüm ejus filii fovendz mutuz benevolen- dementatio, quà homo pecuino more (tul- tefcens, ac obbrutefcens deficit ab hominis tiz causá,conviviis indulgerent? fi nutrien- natura, definitque effe homo, càm morebru. dz fraterng charitati apta cenfebaptur con- torum nulla przlucente rationis face incer- vivia, cur ita folicitéangitur ? cur ita pa. to greffu feratur. vidus timet? nimirum ne forté inquit Dee 30, 27. Imó ficut jejunium zenigma eít, quo ex- benedixerint in cordibus fuis. rimitur virtutum cultura, quia ut ait S., Sed cur veretur Jobus, fi filii conviviis 29, $6114 2 Chryfologus: Jejunium fcimus effe "Dei ar- indulgentes Numini benedicunt? An non cem, Chrifli caffra, caffitatis fignum; [anttie creaturz fingule fuo, vel (ine voce benedi- cunt Conditori. delel ( tatis tropbeum ; ita gula, & prafertim po- Si Daniel invitat creatu- Cap, 2« I'w* Izn tüs intemperantia enigmaticé hominem pro. ras fingulas, Angelos etiam, coelorum am. dit, quem perdit turpiffimis vitiis defor. plitudines , aquarum,que fuper ccelos funt; mem. Appofité Clemens Alexandrinus . * effufiones, folisdiurnos fplendores , lunz- l gSiromate - His qui ad luxum men[arum , ac poculen- due no&cturnam lampadem, ftellarum vigiles H di serum propenfi funt, praesà: demon belluo e«li oculos , imbrium foscundos delapfus, roris — , Ebrietasv et tiginofa Charybdis fuïgïenda,üe irtus naufrapetur.364 roris bencficos affluxus , imó etiam ignis minem quidem eum eífe paffa fuit :* coepit ardores, efluum calores, gelu, glacierume füper tetram quadrüpes repere, qui bipee Que concretiomes, nivium candida vellera, dum neminem fibi arem fuftimur; didicit noé&tium cecutientes tenebras, dierumarri- in obvios quosque furere, qui poft epulas, : dentes nitores, terrz ornatus floridos, mon- vipníque hauflum;nec ipfi pepercerat DEO ; tium, colliümque feraces eminentias,vallium ïferre is .-"rc, -cOmngdibUS'fO'nür 1&Um Viditj qui humiles depreffiones, fontium perennes fca« fuperbo imperio gentes mnes compee fcere «rediderat. Nabuchodonofor ante turigines , fluminum perpetuos defluxus, maris Íquammigerum genus, fylvarum fero. comelffationem , & convivia , ac «ebrietae cientes belluas, & aéris gartulos. volucrum tem, 'cüm hominibus preeffes mox immoe choros, ut Deo benedicant, ac debitas pro- dico vino madidus "inftar befliz pronmus im . prio Conditori rependant gratias; curj obus paftum abjicitur, fugit teca, fylveflribus adícitus feris invia fylvarum petit, tótóque timet, angitürque, ne forté ejus filij; Deo benedixerint in cordibusfuis? f1 Daniel A« feptennio faltus, &aviamanibus, pedibüse naniam, Azatiqm, & Mifaélem incamino que perreptat, clamores ferarum . more dee ignis ardentis, flammas inter, ac ignis cre- promens inconditos , ftridorésque brotales, pitus, invitavit ad benedicendum :eó illu- «apillis, unguibüsque in morem aquilarum ftrius Numini , quó flammarum fplendores excrefeentibus, tociümque «orpus horrifi- uberiora fubibant incrementa 5 cur fobus «antibus. 1ta eftimmodico indu!gentes vie Veretur, ne in conviviis ejus filij.DEO be- no faciléà Deo feaverrunt, & invitia qua nedicerent? Non me fugit , plurimumde- que proruenteshominem exuunt , p fudáffe Interpretes , ut fano fenfu hunc Jobi dum rinäuuntznawram, tiinorem /donarent explivatu, "Sed -Marti- . Mdenim praftat vitium , ad :quod ex ; I)[li.i- locor* nus de Roa appofité ad rem moftram ait 7 immodico vinihauftu lubricum eft icer , ho« Verbum benedicere duplicitet interpretari, minem vitio vacantem , & à Deo averíum hh. ro Divinis laudibus depromendis ; & pro fo:da metamorphofi inbeftiam commurat; valedicere, feu difcedere, in quofenfa;cum quia ut ait'David: ANon entellexit , «ompa- jalm, 49s &qnes.4ï. Jacob Patriatgha ingreffus faiffet , ut Pha- taonem falutaret ,. Denediclo Rege egreffua ratus 'esl jumentis. infipientibus , €9 fimilia fatciu eflillis : hinc Siracides Gap.4. ira- esi fora; : nimirum cüm valedixiffez Regi , diiceifit ab ejus praefentia. — Timuit igitur cundum 1eoni zquiparat ; D. Petrus depra- £5/2,» , cap, 'vatos vitijs inoliuis , & à bené ceeptisrefi« 2. Jobus, neeius filij vino indulgentes,& epu- lientes cani affimilat ad vomitum rever« lis ingurgitati DEO benedixerint in-cordi- tenti ?. Chriftus verfipellem Herodem pa» zuc. j5; bus fuis, feu valedixerint Numini , féque 2 rem vulpi dicit, & ZZzrrb. 2 $.. Impios et peccata ab iplo averterint, ideÓque : quosque h«dos dicit ab ovibus feparandos, Offerehat bolocaufla pro fmgulis, ue fort? Et Zacharias loquens in períona DEI ait : Cap. t peecavertut .. 8 benedixerint DEO dn cordi- fuper hircos ( nimirum itmpuris libidinibus éu« fuis, — " Tinuit pius Pater , ne ejus filij; foentes ) vifirabo : hinc David enmxim gjju, 31, dum iautiüs cohvivantur , ac liberalius in- mos togat, ut per indulgentiam vitiorum dulgent poculentis DEO benedicerent , feu nolimus in bruta degeneres transmutari 2 valedicerent, quia immodicus vini hauítus ANolite fieri . ficut equus,. & mulus , quibus hominem à Deo avertit, & qui lauté jn con- won eff antellecius , hoc eft nolite^ iracune TA vivijs vino utitur, facilé eodem abutitut ; diz calcibus alios impetere; nolite per in- domitam lafciviam mulierum formis ine ac ,valedici; D£EO. hiare, & adhinnire; nolite per effroenem .S. V. rabiem, ut canes aliorum honorem , fa- mámque mordere: quia nullum eft anie - Jaumodicus ii baufius uiam non mal homine deteritis fi à DEO averfus, ae hs — (olim ad luxuriam emollit , verum eti- deferta ratione ab humana defcifcat indoe am lubricitatem invebit ad reliqua vitia.s, le; ut enim docet Atiftoteles : — Sicur pev- Glot de pég | quibus vine madidus bominem exuit 5 — & naturam induit. bruto« fetlione fufcepta. optimum cuntlorum ani. "t2 malium efl bomo :/— ira fi alienus fíat À lege YU. pelfmum ei. oumium | animalium ,. ideo- que impiifimum atque immanifimum aniw 39 U Jàm noxius hominibus ïmmbdicus mal efh fine virtute , G ad. libidinem , ei- Q ' vini hauftus! quo valedicunt fummo bationémque deterrimum. bono, à quo fe avertunt , & à na- ) Quód veró fit ebrietas putida vitio- tura difcedentes hominis, in eam tranfeunt Daniel, cap. ecudum, obbrutefcentes:. fic Nabuchodo- rum radix edifferit 8 Auguítinus ad fratres Y,v. 12« nofor, urhabetur in textu gr2co, quia otio in.eremo , ubiait : Eórieras malorum eft serp, 33i E marcefcens in INimive:. Epulis vacavit cen- smater , omnis luxurie foror, Imo vini in tum viginti diebus ? ita obbrutuit ; ucfuo. dulgentia,vitium,& culpa,comites funt con« tubernales , ut etiam efculentorum avidi- rum abjurans Religionem Majorum vale« dixerit DEO. Ultrix enim Nemefis,ne ho« tas: adeó ut a&qué proni ad vitia fint, qui $ » GfCUs Verani de Affciiibus Tem. M. 362 Dïfïerfä-tio XVIL. efculentis ac poculentis inhiant. —Hinc in- Iägrediamur -pifdïnaä .Evang&licam; 34» ter aulicos Regis Pharaonis illi duo obfer. obfervemus jacentem bi multitudinem vantür peccáffe, qui cibis , potibiisque laut? languentium , aridorum, czcorum, clau. parandis , ac oppiparé condiendis incubué- dorum , omnique infirmitatum , morbo- re "ccidit , ut peccarent duo Eunucbi,pin - rümque genere laborantium , cüm enim 6e7fe.[.c,4o. cerna. Regis , & piflor. Pincerna poculen- curandis eegritudinibus nullus in toto orbe tis przerat, piftor efculentis; & inde con- locus effet adeo aptus , ad hanc . pifcinam jicimus infeparabiles comites effe ; gulam, confluere confueverant, quotquot aliquo & culpam, càm uterque deliquerit, — Qui corporis morbo inficiebantur G — afflige- enim ventri ingeüis cibis implendo dant o- bantur, ut priftinze , -ejus beneficio, reíli. tuerentut incolumitati, . Pitcina haec tefte peram, adeo proni funt ad vitia, ut vel ipfa efculentorum pondera , quibus gravan-* D. Joanne , vecatur. Betbfeida , íeu domus Cap. a. tur, ad turpia prefertim feedz libidinis eos paris. imó ut cenfet Salmeron Bethíeida idem fonat ac.ac domus wenationis , do- urgeant; ac petdifficile fit ; eos ad divino- rum obfervantiam przceptorum reducete : mus pifcationis ,. omus pecudum. Ecce Scimus Moy(em poít fuum & montis cacu- ibi omnes confluunt infirmitates , ubi ob. mine defcenfum ambas tabulas , in quibus Íoniorum teperitur varietas , eículento- lex divina exarata fuit digito DEI vivi tum , ac poculentorum copia ; ubi mul. Xixodé 32, unico jaCtu confregiffe, — Projecit de tmans titudo efculentorum , ibi languentium tur- tabulas , 69 confregit. eas 5 ícd cur tabulas ba , infirmitatum feries, egritudinum mul« Y tam pracellenti characlere notatas, INumi- tiplex numerus; & ibi egrotantium noíoe mis fcripturá infignitas , digito DEI fan. comium, ubi ingens, variüsque efculento- Gificatas, G exaratas , integras non ferva- £, rum , ac poculentorum apparatus , qui & vit; integritatem morum illà tabularum fanitatem corrumpit corporis, & falotem deflruit anima. foafurus popule ? fi preecepta. divina fue- Dicuntur peccáffe Pha- yunt in ijsdem exarata, & digito DEI (cri- raonis Pincerna, & Piftor, quia ad gulae pia, cur illefas non fervavit tabulas , ut prafentiam virtus definit , . gratia evanee inde difceret populus divina precepta non Ícit, G ubi venter cibo repletur , & potu, violare? nimirum projecit Moyles ambas ta« virtutibus evacuatur animus , & vitijs co- bulas,qua per plures diffiluerunt partes,quia inquinatur, quiaut fcite Petrus Damianusz ad montis radices populo obviavit lífraelis Edacitas quedam eff fangutfuga y. cui due gule incumbenti. delicijs.: Sedit populua funt filia luxuria , € ebrietas. Sicut igicur comedere , & bibere, — Katus fuperfluas effe proprium eft fanguifuge corporis haurire tabulas, eb quód populus potui indulge- fanguinem ; ita edacitatis cordis exhauri- L^b M. J Nl zct, & efui, eas confregit, quialegis ob- re puritatem , quz vigor, & fanguis dici- tur aninize. fervantia nequeat cum indulgentia gula co. Si quis immodico vini hau- hzrere, pulchré S. Hieronymus contra Jo. flui incipiat indulgere univerfam deflrit : 5?5- LT vinianum : Tot dierum labor unius bora [a« virtutum aciem ?. Zott zaurum per — cir- gerem,g3- euritate perit z.— [ciebat enum DEI. — fermo- euitum. defiruxit cunélus exercitua. Cbal.oum X5« nem non po[fe audire temulentos. d«orum , qui erat. cum Principe militíe, 35 Ubi vinum immodice effun ditur, l&x Ubi feptuaginta Interpretes legunt: Oss- ; tota perversé confunditur; ubi liberaliüs nem murum Jerufaleu, defiruxit. exercitue &Calices exiccantur , divina pracepta dilace. Chaldsorum cum Princtpe coquorum ,. ubá zantur; ubi fedentes epoto madent vino, Gregorius Nazianzenus expendens textum ä fcdantur, ac merguntur, qua ad bonos appofité ad rem noftram ait : Coquorum mores pertinent. Pincerna, & Piftor Pha- Princeps jure genter. afferitur , cui nimis raonis vitiis fimul inquinabantur , & de- um à coquis laboriofo opere fervitur : .ex- ä preffi animi laborabant moerore. — Sed, fi ercitus igitur Coquornm eft, qui totum L tam acriter affli&tio animum diftorquebat, murum Ífolo zquat , feu virtutes diffipat cur etiam morbis non dilcruciantur cor- animg ; quia ubi venter cibo, & potu fuf- poris? przfertim cüm ebrietas plures. in- farcinatur , tametfi anima tot affulferit E vehat fecum morbos, quibus corpus mife- virtutum nitoribus , quot codlum fideri« ü bus, ftatim totum corrvuit xé vel torquetur, vel languet? Prodeunt fpiritualg «di- enim ab ebrietate concreti, tenacésque va. ficium, 4i RWI.L;. À pores cerebrum obfidentes, caput crudeli. Nec mirum fi cibi, potüsque mini- 3j* ter affligentes , dolores excitantes ; an fterium pincernam , & piftorem - infecerit, f non phrenefis periculofifima ; cruditas exi- cüm & toti orbi una gula ruinam induxerir, V 'tialis, calculi excruciantes, inflammatio- fcité S. Ambrofius ait: " dam per efcam pa« , feria 6s nes abfumentes , di(tillatones affligentes , »adifum perdidit. ? Efau per lentem bouorem poft.x. do- d apoplexiz interficientes & aliz egritudi- primatás amifit, Tudas per buccellam Apoffo. minic.qua« 9. nes foetus in humano corpore funt. ebrie- latás [ublime depofuit: ex quo enim buccel[a , 4'^£- tatis ? cur igitur Pincerna, & Pilftor ani- fi fpfit non jam Apoffolucepit effe, fed prodi. mi tantüm recenfentur morbis laborare, & tor. Momotdit gula primi parentiis pomum K - Qi non corporis ? in Para;?ifq ei interdictum, ícd. morfus fuit, Q per i Ebrietas Verrgïgïnoxfa Charybdis fügïenda,ne virtusnaufragetut.363 h per quem mors ingreffa eít humanum ge- uando . fedebamwu /itperhollm' cArnIMILS, mus, Gteadem gula, cui Adam indullit, in Q voraciífimam craffioris plebis ingluviem ! £?2 1f omnes milertas orbem totum ptracipirem que ut pecora montium viretis , cacabis incumbebat - carne . ebullientibus. O fo» egit, Fuit gula pyxis illa Pandore , € qua innumcrorum (Íícelerum , tum morborum dam voracitatem ! que ut. porci luto, fo- . portenta, fupplicia , fames, bella, peftes; veisque coenofis, in cacabis volutabatur. s Calamitates,arumnz Omnmes proruperunt. veré Hieronymus ait:. Cor babet in ventre In Matzbg " * Moríus fuit, qui nos paradiio exclufit, & gulofus ,' lafciuw . in libidine , cupidus ia .án vallem ,detrufit. lachrymarum , in mare lucro, avarus im auro. Excors populus &qué procellofum , ac amarum ejecit, ubi tot prodigiorum, beneficiorimque Numi- & luétantes venti, & zítuantesfluétus, & nis oblitus retrofpexit. /Egyptum , neque z quoudiana audiuntur náufragia. — Eít gula flagella caravit, nec vincula timuit , dume . Vomica illa, in qua pravarum cupiditatum, modo fuper ollas federet carnium , ac gulze cdarümque cogitauonum purulentia ebul, iadulgeret delicijs: & ut Hugo ait : DEO Ia Clauff | li? ex hoc esnim camino- foede ejectantur ventri templum eidem erat coquina . altare libidinis icintille : & quam meruit Adam men[a: mintliri coqui: immolate pecudes, ponam, eó quia gule indulferit , eandem cotle carnesz fum éncenforum , nidor cu- in orines diffudit polleros ; nimirum — luit dine : fragrantsa tburis,odor ferculorum. in authore polteritas, & . Fattidivit popuius manna coelo dela- IZ quod unus dglira. "vit, plectuntur finguli, pfum, copítque eiurire carnes in ollis /E- 36. Quis eat inficias, effe gulam vitiorum gyptijs ebullientes, piíces, & ailia . Mem- foccidiffimum fontem , exitij hominum ori- phitica concupifcere : -neque absque fedi« G. 37, ginem, omnísque fupplicij initium: hinc tione hac populus petijt efculenta ,' qui« Ecclelialtcus monet: Noli avidus effe in om- bus confueveratin /Egypto gulee, & ventri yi epulatione , & ne effundas te [«per omnem indalgere, Sed irritatus Deus . miniflerio venti. vehementiüus flantis immeníam cotur« £fcam non atcet nosà cibo, & potu, íed ab immodico. utriusque. ufu , íeu potiüs nicum copiam laté per caftra effudit , quae abufu ,. eft enim cibus neceffarius , ut vires volatu: defatigatz, viribus fracla , nullo rcficiantur, natura langueícens initaure- negotio converrebantur magis, quàm in cue tur: eít potus neceflarius, ut fitis ardoe mulum colligerentur, Nimirum é veítigio ï res extinguantur , cibi in ftomachuni deve- gulam fecuta eft poeaa promerita; cüm enim hantur; ied immodicus' vini hauitus , ac ingluvies ifaginatur pennatà przdá ; mots inordinatus ad fercula appetitus damnatur; unà cum cibo deglutitur ; pluribus homi- Lib,50, Mo- Ícité D. Gregorius ; Non cibus, fed apperius num millibus per id, quo vitam gülofiüs ä ral, dn vitio eil ,. unde 66 . lautiores csbos— fine confervatam vellenté vita extürbatis: ubá. - €ulpa plerumque . [umumus ,. & — abjeciiores enim epulum quafierunt ,. ibi tumulum in« pon fine reatu confcsentia. deguflamus. Plu- venerunt, quem ne pofleri ignorarent ftudi& Zes iunt, qui Éiau imitantes primatüs di- facer hiftoricus epitaphium | hoc infcripit z n gl l) lj . gnitacem lenticulá , -eu abjecto divendunt Sepulcbra bec funt, concupifcentie: offa bic €ibo , íeu divinam amittunt gratiam , non jacent. eorum ,. qui. flare f[obri ne[cierunt, L fine reatu conicientiz ; pultem ea. condis Quiàm gravia infert gula hominibusdamna [ tione jacobus Elau fratri conceffit ,- ut fibi quàm prompteé juftas Dei excitat iras! quàm efficaciter divina accer(it flagella ! adbuc care prarogativam cederet natalem , & hic gu. dae indulgens unà cum vili lenticuia decoxit ues erant in deniibus eorum : & ecce Domie Principatum familie ; digniratem | Sacer- nus percuffit populum plagá magná nimis ? V dotij, opimiorem paterng hzreditaris Quot ptopter crapulam | etiamnum faed e Nun, vy.- .portionem , & quidquid bonorum cum fau- pereunt. Suum fibi fepulchrum gula feme Quàm Íla patris precatione neclebatur. perfuit; hinc minatur gulofis Corinthijs noxia femper fuit hominibus gule indul- Paulus z. ad.. Gorinth. 6.. Efca ventri , & gentia! cüm & totum humanum , genus venter efeis s DEUS autem. & byac, & pr&ceps in ruinam egerit, & totum virtu- bas defiruet : namuttumque vertetur infor- tum nitorem extinxerit , opusque Dei in des, & Chryloftomus ait : Veutrem acce- Homil.10,ag homine deftruxerit, undefcribit Apoftolus pifls ut mutriae , nonut diffeutas ? ut dlli do.. Fbilipp, i ;44 Rom,Y4o mineris , non ut Dominum babeasz ut.— zb Noli propter efcam defiruere opia Dei , ubi Augultinus fubdit $ Nom» propter porcum.», inferviat ad cateras partes alendas, non ut L féd. propter pomum mortem primus bomo in- eu illi feruias, wt fimes trau[ilies, — Non tot qexit z 6 Efau primatum [uum non pro« malorum caufa efl mare fuos fuperave[Jum pier gallinam ,. fed propter lenticulam per- £erminos , quot. Uenter corpori , G anima nosira. [ ( f?f"" h didit, yf i dn Non vini, epulique abufus corpori tan- 39. $7- Tunc poft Gccum Erythrzi maris tran-- gint n fitum in plures líraelis. populus feditiones tüm elt noxius, .fed & animze exirialis,/eZie nj Exedi ',52', t pervicax furrexit immemor beneficiorum; populus, manducare , 68 bibere, &5 furrexes quz munifica largitate à Deo — fuiceperat , runt dudere , nimirum hauítui vini pediffe. . cüm primüm ccpit gulz. deliciJs inhiare 9 qua ett voluptas, quia amica Veneri fempet, A22 gulg J Ferani d:dj&ä&'bla .?"W?JJI; 364 Diiïc:tatio .XVH. fesguden AdIN- AUibuim i dielivn £ula fuit, & ficut fine Cem;e., & Bacho Venus friget, ita faturitas eam fovet; quia ex diuturno otio manum capulo exafperarig pf «um corpus in refe&tionis déle&tatione re- & membra voluptatibus affueta labores re- ». folvitur, concupifcentia libidinis ejacula- fpuere caftrorum, &'Uqh Hoc idem eti 4i» tur fomenta: & qui ferculorum volupta- am Chriftiane militise tem coércere nefciunt, nonnifi luctuofum pugiles fibi propofuerunt , & licét afperio« 43' expe&tant exitium. — ezfdbuc efca erant $n ris vitze inflituto ad pugnas contra. mundi ere ipforum , & ira Dei afcendit fuper eos ; voluptatesíe accinxerint, adhuc earumdem £falu77. wndeS.Gregorius 1 $. moral. c.10. szajoris, prafeníére fomenta ; talis fuit S. Hieronye ait, iracundie cau[a eff , cüm & boc tribuitur, mus, qui fummas virtutes;jut excoleret, in quod mal? defideratur : quia & bocquoque.s valtam feceffit folitudinem , & abdicatis à obrinutt , quod .D£O molente | concupivit, fe omnium voluptatum illecebris , gulae- Dum decumani fpumant lebetes , immanes que lenociniis folà frigidà fitis extinxit are dores, jugique jejunio fpiritum enutrivit .ebulliunt cacabi, ferculorum luxu gravatae ingemifcunt meníz, Dumgeneris omnis vegetiorem, Quamvis ab hominum fre« hii dàpibus gulz facrificatur, vitijs, & praefet- quentiis fejun&lus , & Eremi folitarius in- tin concupifcentie infervitur ; ubi enim cola, adhuc fibi vifus eft illecebrarum, vi« gula uiumphat, ibi univerfía vitia tripue tiorümque diícrimina non declináfíe , aje» diam. k bat enim. 'O quoties in illa vaíta eremi R folitudine, qu& exufta folis ardoribus,her- , g. VI. ridum Monachis przbet habitaculum pus tabam Romanis intereffe deliciis ! fedebam d Jnbiantes gula .delicis , witis * folus, quia amaritudine repletus eram. Horrebant facco. membra deformia, & promptias confociantur - quia. libido Íqualida cutis fitum ZEthiopiez carnis .ob- pafcitur conoivijs ,- incenduur vino, & inflammatur ebrietate. duxerat, Quotidie lacrymz ,. quotidie luctus, quotidie gemitus: . & fi quando 49 — Q Ervo domus fue regimen cóncrediderat repugnantem fomnus imminens oppreffif- — herus Evangelicus alió abiturus, ve- fec , nuda humo vix harentia membra cól- a, h. i, rüm abfente Domino fervss cepit cou- lidebam. Ille igitur ego fcorpionum tan« tüm focius , ac ferarum ; fzpe choris intee férvos percutere , & ancillas , & comedere, T NAUN €5 bibere , &6 incbriari , (cd undénam tanta reram puellarum. Pallebant ora jejuniis , fiducia in abfentem Herum , cujus non ti- & mens defideriis aítuabat. In frigido meretiram; G íavities in percuffos con- corpore, & ante hominem fuum in carne premortua fola libidinum incendia bullies fervós, diverberatasancillas? quiaguleine dulüt: cepit comedere, bibere, & inebriari, bant. Itaque omni humano auxilio deftie án (evitiem (tatim, acreliqua ícelera erupit. tutus ad JESU jacebam pedes, rigabamla. Quamdiu Deus orbem condidit facultatem crimis , crine tergebam , & rep*ugnantem*k &omedendi non dedit : ubi veró ad vefcen- catnem hebdomadarum inediá fubjugabam, dum poteftatem prabuità fuis ceflavit iple Memini , me clamantem diém crebró jun- operibus, quafiadcibi prafentiam, & po. xiffe cum nocte;. nec priüs à pectoris cef- tüs languefcat virtus ; ceffent bona opera& faffe verberibus ,, quàm rediret domino ime De VWrginst, ad vitia via emolliatur; pulchré Cyrillus perante tranquillitas, — Ita fcribit S.Hiero- fe(r'var;ïn— Alexandrinus : ANolite. conqueri de sufirmi- nymus 4d Euftocbium. zatibus carnié , tu das flimulos carni tue,tu Quód fi tamrigidus eremi cultor,tam 4* ip[am adver[ia [piritum tuum armas, & po- emaciatus jejunijs ; uftus,aífatisque /Ethio- £entem facis , cum eam carnibia [atias , & pici folis urente zeftu ; ardente fiti exficca- tus, cilicino facco horridus , cutis fquae üb'xu&. «d illecebras nutris : nimirumgula vitia nu- [1773 trit, concupifcentiatn fovet ; quia pafcitur lore deformis ; pane amaritudinis languie libido conviviis, incenditur vino , inflam. dus, imbre lacrymarum madidus , hic fo» 4j, matur ebrietate; gule delicijs quidifluunt. litudinis incola , tantam fuit.luctam paf- vitijs promptiüs confociantur; profternen- fus: quomodo lenocinantis concupifcens dz, vel prorfus abigenda funt hz foeda vo- ti , [carnisque tillecebras is erit. declina* lebllö. t luptates, quelicét unà cum vini hauftu turus, qui comeffationibus, fympofiis; ac "u num.lG. fluant in ftomachum 3. tyrannidem tamen ebrietatibus adjicit fementa; & eó va]idio- exercent ,. faeviüntque in caput., Si quis ra, quó vini lubricitate ad vitia omnia Íciat, quàm fit ardua virtutis palaflra, ap- viam emolliunt ? prefertim ad libidinum Lil. v; $ prehendet nil molle, delicatum mihil ibi foeditates, quia üt ait S.Ambrofius: Pa/ci« admitti. Terrenz qui funt militiz adíciti, tur libida cenvivijs , mutritur delicijs , vina parit, Sicut ut faciliüs ad vi&toriam inítruantur labori- snceuditur , ebrietate flammatur, Venus fua ab aquis fingitur natalia traxiffe; bus priüs, fundendísque fudoribus , quam fanguini effudendo affuefcunt ; fciunt, cot- credasà vino impuras quas excitat flam- mas elicere : abundé vinum vitiorum pus delicatá indutum tunicà onus non fu- ftinere lorice ; caput fubtili opertum fc« fomenta fuppeditat ; & id caufz cur Ece clefias - .. dR - uamui o - YEEE um . EMAh»- —^ SAL o Ebrietàs vertiginofa chary bdis fupienda;ne virtüs naufragetür 36g " cleüanes animumà vino » c&terisque de* — ad omnia vitia*';x"'ölicï'tat. Hinc Chriftusin- . licijsabducendum cenfuit, ut fapientiz fta- terrogans infeffum à malo doemone , 4wod Matei Yi Jicclef. , , dio vacate quispoffit. ^ Cogitavi in cordes tibi eff nomen ? prompté interroganti facis- uwo d. wmeo abfirabere à vino carnem meam , ut 4« —— fecit cacodoemon, inquiens : Legto mibief i l ^ uimum meum transferrem ad [apientiam, uomen ,quia multi fumus, — loc idem res- 43* Non melatet , motis apud Perías fuiffe ponderet interrogata ebrietas? mihi nomen de rebus in republica maximi ponderis ia eftLegio , quia innumeros mecum comiteg convivijs inter pocula coníultáffe 5 veróm traho , omnis vitiorüm exercitus me comie non dandum ip(is culpzerat , cum íeveriffi- tatur , Thihique patet , pediffeque me omnes. mis legibus confueverint in ebrietatem ani- turpitudines fequuntut. Obtundebat. ca- madvertere ; proinde (atis tunc cautum erat; codoimon importuniffimis illecebris homi« ne quis immodico maderet vino, &à ratione nem quempiam aliàs ftudio addictam virtu- exorbitaret. Caxerum confilijs de rebus tis, cui crebró fuggerere per frequentes a« magni momenti capiendis ineptam effe te* gitatz mentis cogitationes confueverat ; aut .Iag!ffoþhkeg- mulentiam prudenter apud Plutarchum edo- vicini conjugem in tuos amores pertrahe ; cuit Latychides ; interrogatus enim cur Spar- aut ejus occide marirum; . velvino ad jücun« tiata tam parcé vino utereptur , reípondiffe dam ebrietatem te fubmerge : non enim à fertur: se pronoba alij confultent , fed nos me pacem impetrabis ullam , donec unum ex pouiss pro aljs : ceufuit enim ineptam te- tribus, ad quz daturoptio , elcgeris : diur * mulentiam confili ] : reluctatus reítitit perniciofis hisce fuggeftio« dis, $ dc, republica inltituen« nibus ; tàndem in vota defleclens cacodce- «t Rempublicam , qui admini(trant, in- monis vino maduit , cui dulcem usque ad i idonei funt negotijs vino dediti rité inititué- ebrietatem foedé fuccubuit ; verüm quia una dis; folet freto ventis plerumque concito ebrietas reliqua folet flagitia accerfere , vi- * * Respublica pariari n non ineptus foret cini etiam corrupit uxorem , & foeminze nauclerus, qui vino crebriüs , quàm flu&ti- etiam maritum fuftulit, bus obrutus ,. fzviente in mare procella , ad Sed horror aures pulfat , fimülque ani« 46« navis clavum federet ?. appofité Clemens A- mum à vini ab(lertec omni indulgentia , fi qub. s. Pa. lexandrinus vini temulentiam oceani furijs recenfeam , quid Hippone obtigerit, cum d fimilem dixit ; corpus enim decumanis vini D. Auguftinus illius ecclefiz infulas modé- $5555 — fluctibus obrutum. inílar mavis demerfz raretur ; ad quod audiendum Hipponis po« frars i imum fubit dedecoris: .nauclerus inbumani ; pulum in concionem acciri voluit, |Ait Au, 9Yée zi iQ. corporis navi mens eft quz fi turgido te- guftinus, | Cyrillus czvis weffer filium babe. £nulentize fluCtu circumagatur , tamdiu in at , ut nofis , unicum ,quem perdità dlige- cacis illis nubibus, ac foedis , fumidisque ha* bat, G ddeó d vitijs minimócodrcebas. — Fge litibus ex nacante falernis ftomacho , veluti lius bac. Patris. indulgentia pejftmd ufia , &vaporario fur(um in caput exilientibuscz- vüebat in omne genus fcelevum. — Tamnota €utit, usüque clavi, feu rationis deftituta , vobhs vectto j fed non refert ,. vecentiffima euróque urgente lenocinantis concupilcen- Jf4Ua public narrare non erubefto ,"ut fit im tiz in libidinum fcopulos facilé impingit ad omuem Uitam , quodvos Avittgs y ac ebries callitatis naufragium. ldeo duo Eunuchi tate. abflerreat. llle ipfe Cyrilli filius bae . Regis Pharaonis Pincerna , & Piítor Gezef, ypja die de vino ebrius matrem gravidamnas k gints d .I"W?h £, 40; dicuntur peccáffe , quia cum przfide- quirer oppreffé , patrem occidit , smam fa« rent convivijs,vitijs promptiüs indulsére ; à vorum vitiare woluit , duas mortiferà ul« h libidine vix poterant abítinere, cum ferculo- sueravit, Quot horrenda ícelera , quot nee rum vacarent opulenticze v * pafcitur. libido fanda flagitia tina pettraxit ad fe ebrietas t convivijs , incenditur vino , flammatur eb- omnia vitia una excitat ebrietas , & pra- ZYáb.t1,4o p*eit. rietate ,. ait D. Ambrofius. fertim luxuriam, rixas , altercationes, diffie Non fola virtus naufraga in vino perit, dia, pugnas, cede:: & non Íolüm alijs ; 4j Íed plerimqueipfavita. Simonemfratrem fed & fibi indulgenti eff noxia : étenim vel - Jude Machabzi ad. convivium invitaverat infuum authorer (zvire incepit , cüm pri- Rex Ptolomzus ; fed ut cum vino faagui* müm expreffum ex tacemis vinum haufit s Macbab, €, nem funderet. Cum inebriatus effet Simon, primus , qui vineam plantavit , uvásque 16. nume16- E& fl ejus, furrexit Ptolomaus cum fwis , & expreffit, vinimque elicuit, fuit No&, qui fumpferunt avma , €8 intrauerunt in convi- omnium prifnus coepit vinum bibere , cüm vium, U occiderunt eum , &5 duos filios ejut, antea uvz efui potiüs defervirent, quàm po- Indulfit vino , fed in exficcatiscalicibus vita» tui; G primus ornium vini recensexpreffi lis hümor aruit ; merum'haufit, fed vitam ATE E illectus dulcedine in ebrietatem incidit , & pæïlïfz exhaufit , ut fcias vino infidias parari eequé . pofttot centurias annorum ebrius ,' ac nu« Tnenti, ac ventri, cum totus homo immo- datus à fuomet filio itrifus eft,^ ^ Lothus dico hauftu. fluctuans naufragetur ,. ac pe- Deo. amicitià devinctus, à Sodoms ille- teat, Menti infidiasapparat, quia vitiaac- cebris invitus , ad geminum inceftum afy cerfit , quae fovet ; libidinem accendit, quam. ebrietate impulfus fuit; & quem non vice« alit ; mentis czcitatem offundit , quam in- runt voluptates Sodom:e , una profltravie vchit 5 voluntatis lubricitatem inducit, quam. temulentia , & vinum , «uju s fluxibilitag 42j Q,a 1 Differtatio XVII, 366 lubricam ad vitiaomniaviam emollit. Sam« munis, ut quemab efcäs ; potxïquä ab(tinens fon licét gloriofam. de victis , fugatísque tem videris , innocentem animo probes. Philifthzis victoriam detulerit , leonem fe- Colleítis aliger Angelus parentibus Samfonis rocientem dilaniaverit , ac fortitudine ca- nuntiat futurum ipfis filium. Ob fauftiffie / teris antecelleret hominibus ; vino vincitur, mum Nunrium letiriá cumulati , gaudio & mero madidus à Dalila hoftibus extra* perfuli, cocleftem Nuntium, tefferam datu- ditur , à quibus vincitur, ri gratitudinis , ad prandium gratiose invi* 4'7e gudic. Y2 Holophernes licét tertori effet Judeis, tant. Faciamus tibi badum de capreis , cui metendísque palmis , ac in bello viétorijs QV 1je re[pondit Angelus : fi me cogis , mon come- affueviffet , temulentus non victotiam tan- dam , íed f1 Angelus perfonam juvenis ine tüm , G exercitum , fed G caput fuum per- duit, cur non comedit perinde , ac cres illi didit , & tunc vitam extinxit , cüm vino in. Abrahe domo ? Refpondet Abulenfis ; indul(it, af'lli/; . &f. [obi filij, dum poculis, & con- expendens praztactum textum, 4t£4 finon.s viviJs vacant corruentis domüs fepeliuntut omederet , cogno[ceretur effe Angelus. VO ruinis. Herodes , tunc cecutijt , damna- luit itáque agnoíci, acut Angelus reputari, IH vit innocentem , cümvino madensjuffit ca- A& nullo alio evidentiore íigno angelicam put Joannis Baptiftee amputari, Balthafar potuit indolem exprimere, quàm per abfli« altimus Babyloniorum Rex , dum conviva- anentiam à fibi oblatis ferculis, tur, meróque fe onerat , liberaliüsque vi- Moribus igitur quotquot fludent Án- 49. no indulget, manum videt mortis fenten- eelicis , convivia fugiant , edacitatem ex- | Xiam ad parietem Ícribentem , G. proxima horreant , vinumque faítidiant , tunc moe mocle Regnum perdidit , vitam amifit. res quis induit Angelicos, cüm abítinentig . Quin purpuratus in evangelio heluo .quo. amans, legesobfervat fobrietatis , abomni tidianis faginatus epulis , quia immodico cavet temulenta, qua vitium eft pree ca- pluries maduit.vino ; arfit poítea fepultus teris periculofiffimum , cüm huic uni vitio apud inferos gehennalibus flampis, ubinee proprium fitin pericolum certum , ac ine- queaqua guttulafn à Lazaro impetrat, Ecce luctabile eternz mortis conjicere: fiquidem . «quot malorum eft foecunda mater 'ebrietas , inufureliquorum vitiorum, cüm mors ad. $g. pl &üm honeftamenta virtutum feedé deturpet, lt Nmþo eít, ingemifcimus , & de noxis dolemus , ** , vitia accerfat , libidinem accendat , & vitam nósque poenitet patrati flagitij : fed homo ipfam adimat ? quamvis mala alía aliquid temulentus vino merfus , ebrietate obrutus, femper adferant detrimenti , una ebrietas nec posnitentiz eft capax , neque facramen- omnia fecum damna pertrahit, ut fcité no* tis recipiendis eftaptus ?. nihil doloris de pa* ib ; d« tat Ambrofius, inquiens: Dzver/a fingulis tratis concipit peccatis ; coelum non videt, Jfaac dv a- peccatoribus mala eveniumt , temulentis gima cap. 3. 0ninia.s, : Deum non recolit, fe ipfum non agnofcit , fed veluti brutum animal rationis expers , 494 Id femper exploratum fuit , eum qui ventri tantüm addiétus , menti nil adjicits affuefcit Bacho favere , Venerem etiam fo- quo refipifcat, G pluribus fit etiam corpo- vere : vixque poffet receníeri unus in orbe , ris incommodis obnoxius : fiquidem ab una qui temulentiz obnoxius feedis non fuerit temulentia oriuntur gravedines capitis, di- Jibidinibus temeratus : temulentia fiquidem, ftillationes moleftz , apoplexiz lethales , h & luxuria comites funt contubernales ,. fe nervorum fiderationes , mentis , & oculo- mnutuó fovent , pari incedunt paffu , ut vix rum vertigines , frequentes lapfus , repenz giffocientur. . Hinc Sapieris Proverb. cap. tina vulnera, infirmitates preproperz, & 20. Luxuriofa res vinum , 6 tumultuofa tandem morsipía praematura : & cüm fui, ebrietas : quicunque bís deleiatur , non.s & mentis fit temulentus impos, neque ad 0 erit fapiens , multó minüscaftus; fiquidem Deum fe convertit , nec ad coelum oculos temulentus fimul , & caítus niger eít Cyg- elevat , nec de noxis dolet, necveniam po- nus, corvus candidus ; /Ethiops albus; nix fcit, & perinde ac faxum omni deftitutum nigra, mufca alba: hinc Apoflolus monens fenfu , absque ullo rationis ufu deorfum ad €2).5.215. Ephefiosait, — Nolsze inebriari vino , in quo tartara delabitur : eít enim ebrietas letha- esl luxuria, quia nimirum temulentia con* lis noxa, qua: hominem morti condemnat , cupiícentiam excitat ; concupifcentia libie tenebris infordefcit;ac aternis deftinat igni» dinem movet; libido luxuriam accendit ; bus torquendum.. & luxuriaflammas eructat , quibus virtutes Vitiorum igitur perniciofiffimum eft $o omnes cinerefcunt : appofité Hieronymus ebrietas , qua lumen extinguit rationis , dnenp, Y.ad ait ? Ubicunque faturitas , & ebrietas , ibi ejis ufum adimit, & porcorum gregibus Tit. && eMff. libido dominatur. Nunguam ego ebrium.s 83.4d Ocea. homines adjicit temulentiá obrutos , quos wND, putabocastum , qui etfivino confopitus dar- omnium fceditate coinquinat vitiorum. Pu» miyerit, tamen poitir| peccare per vinum s. deat hominem immodico madere vino , ac Venter »ero efiuaus defpumat in libidinem. temulentià mergi, cüm & numero excluda. Dicat quique , quod volet , ego loquor con- ! datur hominum , & brutisadícifícatur, Imà feientiam meam s. fcio mibi abflinentiam , funt etiam. ebrij ezteris ludibrio homini, & nocuiffe intermiffam , & profuiffe repetia bus , G praíertim Turcis , quorum unus gt ,Solg. fobrietas à vitijs adeó eít im« Baílacum temulentiam Chriftianorum Con- iïa.n- i ä ^ Y : A ia sl d - Ebrietas *ifei*tigïnofa chatybdïs fugïenää ,nevirtus naufrageu.367 — flantinepoli ludibrio , ac rifui vellet exhi- cymba ebrietate,veluti ingentibus flu&ibus , bere , quem propterea à potu vini abfter- 1 undisque decumanis demergitur , ac in proe reret,germanos quosdam , quos captivose fundum rapitur , ut pulchre innuit S. Pete serp 47; de - bello Hungarico lecum dixerat , ita ad fui rus Chryfologus , qui intemperata dammat ejejuzio, d " a Sulktani confpectum introduxit vino madi- convivia , & pericula ob oculos exhibet eb- -eleemof. | dos , GL ebrietate merfos , ut publicé per rietatis inquiens ; Srewr zerr nubes caligant die 1 plateas in omnium oculis cachinnis, ac lu. W.Is, celum , ficob[curant animas intemperatas , dibrijs fpumantia vitra manibus geftarent , convivia: ficut veutorum turbines elementa greísüque perinde flu&uarent in urbe illa , confundune $ fic fercula cangefla ffomacbuns acnavis in mari fzviente procella, Pudeat «onturbant : ut navem fiuffus, fic ebrietag : Chriftianos immodico indulgere vino, cüm curpus demergit ? quis intemulentia fcylg« LTA - & ipfis Turcis fint temulenti ludibrio : de: um non paveícat naufragium 2. Quis in eb» finant mutuis propinationibus àd fpumantes rietate charybdis non timeat voraginem ? vino calices exiccandos fe provocare. cüm plures viaum , quàm mare abíorbeatz ?1* Sunt , qui non in nomine tantüm homi- mero mens , perinde ac navis procellis exe num bibunt, verüm & quod mireris , etiam pofita, feedé flu&tuat; rationis ufus abfora Angelorum, ac Sanctorum, quafi numerus betut, membra ipfa cotporisita fuis defti« üinterris hominum non illis fufficiat ad paria tuürtur viribus , ut propria nequeant fuar 4 haurienda pocula , càm é coelo ipfos etiam obire munera , fufsque fungi officijs.. Quod Sanclos accerfitos velint , quorum numero etiam adfignificat S. Chryloftomus bomslia plures poffint calices exficcare, ac indulgen- qiod nemo leditur nifi à fe ipfo , ubiait z tiüs bibere: idque etiam transacto jam con- Naufragi) ejusdem flutiibus obruta. anima.s. vivio , abfolutojam prandio, & ut hac ra- necatmr y ubi ueque oculms , neque dingua , tione fe magis per accerfitos ccelites acuant neque pes proprijs defervit offejs , fedomnia ad bibendum , & palliato Religionis nomi- membra corpora viui vinculis jacent. vintla ne ebrietati litent. Daipnat infanum hunc gravms , quám catenis , cüm exortain ma» Serg, 532, T'Orem , D. Auguítinus inquieus : JJu4 re procella dmni ex parte mavis fluctibus &e i CmP. quale efl , quod jam transatlo convrvio, ex- quatitur decumanis , imminens fubit difcri- pleta [iti . eim amplius bibere non poffint , men , naufragio fit obnoxia; przfertim fi nec debeant ,. tunc quafi novelli , quafi &5 Nauclerus non clavo affideat ,'fed fomno. qui ip[a bora fupervenerint , diver[is nomi- lopitus jaceat : idquecüm noviffent Apofto- sibus incipiunt bibere , mon folim virorum li , Chrittum dormientem foliciti excitá« Pominum . fed ettam Angelorum ,. & veli- runt ne navicula, quz fluctibus operiebatur, quorum antiquorum Santierums ignorantes, naüfraga periret. — Domrine falva nos , P. . uüd nullus tam gravem injuriam Santii rimus, imminet naufragium , cüm mens Mattb, 8 "dngelis , vel f[antiu bominibus agnefestur ir- ebrietatis foedis-obruta evaporationibus , rovare , quam lii qui in sllorum nominitus perinde tluétuat , ac navis undis quaffata pro- bibendo per ebrsetatem fuas animas proban- cellofis, quiatunc fenfus omnes veluti Nau- iur occidere. ^ tz fomno fopiti dormiunt : & ratio veluti $2« Sed immodico qui mero , hoc mo- fupremus Nauclerus non ampliis clavo affi- * do madent , & «calorem fentiunt epoti det proprio deftituta ufu . An non timen- viui , & flammas excitatee concupifcentiz ; dum tunc eft imminens naufrapium , ubi fiquidem ebrietatem effe matrem luxuriz fine regimine , absque clavo , incertis iti« indicavit Apoftolus fcribens ad Romanos. neribus , ventis impellentibus agitur na- €&ap. Y3: .Non in comeffationibus , &5 ebrietaribus , vis? Y mon in cubilibus , & impudicitijs : quàm Quot vini hauüui'ändulgentas Jonam $4 pulcher, quàm reclus eft ordo , quem fer- referunt , quia ut ille in tempeflate profundé vat Apoítolus ; neque myíterio eft vacuum, indormivit , ita ifti in hisce ebrietatis flucti- fi poft recenfitam ebrietatem , impudicitize bus alto fopiti fomno jacent , acftertunt , ut meminerit ? quia ex illa impudicitia na. fzpius exitium priüsexperiantur, quàm im« . Ícitur; eft hzctemulentiae pediffequa ; eb. minens timerent Jnaufragium P temulentiá rietas fi przcefferit , loxuriantis concupi- enim fübvertuntur fenfus, evertitur ratio , .. fcentiz expectetur libido , quia ut fcité & fubmergitur caftiras naufragium in pocu- Primafius expendens textum Apoftoli; Se. lis exficcatis paffa. Hinc non abs re prifci quitur ebrietatem impudicitia » quia ebrie. f0 in Gracia homines laxiores quosdam fcy* z2 materia eft libidiaum. Scio Poeíin Ve« phos Thetides vocárunt fampta. nomencla- nereme mari ortam finxifle, Satiüs tamen tíone à Thetide, feu mare, tefle Athenxo, dixiffet,é vino natam: veriüsenim orta meri, appofité fiquidem Graci illilaxiora hgc pos non orta mari Venus dicitut, cula pleno [pumantia mero mate dixerunt s Cavendum eít ab immodico hocce vini $3 quia plura in ijsdem , & quidem noxiora hauftu, in quo latet Venus affueta flucti. naufragia,quàm in maricontingere affolent ? bus, naufragiísque inducendis ; fiquidem mare quitrajicit, flu&tuat cum undis, qua- non tam periculose fluctibus;actata navis un- titur aquarum vorticibus, & ventorum im, disabforbetur, velillifafcopulo extremum ulfu plerumque in fcopulos illifus flu&ibus fubit naufragium 5 quàm corporis no&ri abforbetur ; íed qui laxiora hzc liberiüs aurit 368 Diffenato XVIL hautit pocola vinó fpumantia; procellam in adhzret Chryfippus aptid Stobeum ferm, 18 [e excitat ; nubeshalituum furfum congerit ubi definit ebrietatem parvam efle infaniam.e incapite, ubi folem; Íeu mentem obnubi» nimirum fi duntaxat tempus ípectemus s quod eítbreve; non itafi damna ; quz invés Jant , diem , feu ufum rationis adimunt; flu- &us excitant; &infurgente ; fimülque ur- hit: hinc nón parvam dixeris infaniam effa temulentiam , fed maximam ,cum exiguo ente excitatz concupifcentia. vento fordé tempore tot ma]a parturiat , tot damna in« caítitas mergitur nauftaga. ferat, . "Caterum tunc immodico madidus ) vino infanire incipit , cum mente fluctuat , 5. Vïï* quódfi plerumque urgente procellà , qui navi vehunturimminens declinaturi naufra» ASobriet as fteco *ueffigio fluxa mari- gium , mercesetiam pretiofiores orojiciunt, vi finds itinera tuto 1rajicit scum teneu- Ut onera allevent , mortémquefugiant, la idem fe difcrimen fponté injicit. , idémque lentia naufragijs etiam terra anbarens o6- giet. Fugienda efl ebrietas ?. fons fobit voluntarium periculum , qui vino fube ditur: virtutum pretiofiffimas merces in il , àquo vitiayomnia veluts putidiffmi vivuli (ca« -3mare &terni amaroris cogit temulentia projie turinnt, cere , caítitatem naufragam finerc , tempee rantiam , & Íobrietatem fluctibus obrui ] Cim»üs,populum Ifraeliticum mare Ery- 'ebrietatis, prudentiam vino meríam perires $h | treum ficco trajeciffe veítigio , quia ficutenim urgente maris procellà mercium N nimirum jejunio munitus etat , ac fob. fit jafturá 5 ita fluctnante temulentiz temea tietate fultus ; necpoterant vereri naufrae peftate fluétibus obrbuntur. honeftamenta gium ,. qui vino. flu&uare non didicerant ; virtutum, perit modeftia » corruit pudor, mergitur prudentia, obruitur flu&tibus man« fed qui naufragium non timuerunt in ma- risfundo fobrij: naufragio interraobruun- fuetüdo , & reliquz virtutes imum Íubeunt turtemulenti , cum primàm fluctibus cce- iniquitatis 5 quia faviens ebrietatis tempe» perunt ebrietatis abforberi , "ut notat S, flas pretrofas virtntum merces ex anim navà Chryfoftomushomil, 2.3.ad popul. Antioch, ad fe trahit , ac perdit, e Sed parum effet;hanc mercium i n marey ;4 inquiens : Novi quomodo populus tllius tem goris » qui cumjejunio mare 1ransgreffus eft, projicere pretiofiffimam fupelle&tilem, nifi mors ipfa etiam ipfum abiorberet temulen- dimil. . ebrietate percu[Jus , per continentem terram zaufragium fecit, O quot homines dietim tum, — Quód fi immodico madidum vino obruit fluétuans hocce ebrietatis mare! quot mortuo pariaveris animato , neque latum temtlentiz fluctibus periclitantes à portu unguem à vero abfcedes, D. Chryfoftomus aberrant falutis , & in fcopulos illifi vitio- fiquidem ad populumAntioch,loquens de te« rum xternum fubeunt naufragium ! quia gu- mulento , quem nititur ab ebrietate avocares bernator , feu rmens humana fupereminentis ait. Quid ebrietate miferabilius ? mortuus ef ebrieratis flu&tu circumagitur , & in mari animattus ebrius , & homil, 1o. in Genel; veríans caligat , & ob exortze procella ag vocat ebrium Vivum cadaver , cui adhafit glomeratas nubes, offufas tenebras, à portu S. Auguflinus, afflerens, nil aliud effe eb» vVeritatis aberrat , ac in faxa mari latentia rietatem , quàm vivi hominis fepulturam? irruens vino madidus íe ipfum impactum hoc enim fcediffimo fepnlchro nobilior ho* erdit in concupifcentiae Jenocinia, — Quot minis pars conditur, dum ebrietate obruis in calicibus pleno fpumantibus vino latent tur; fepelitur hicratio, G tumulatur homo;, cum temulentiá mergitur. Fuerunt ; qui fyrtes , & fcopuli, quibus mens temulenti illiditor , & rationis navis quatitur , elidi- ventti , & ebrietati lfamulantes infipienter : tur , & feedum patitur naufragium ?. etenim effutire aufi funtapud lfaiam, — Comedamus, Cat«tz, rationem fluélibus temulentig mergi ad- & bibamus , crasentmmoriemur, Sedquid Oa fitta;, Ó ftruit S. Joannes Chryfoftomus ; qui appo- in craftinum mortem protrahunt , cum fe Blomil. 10, Gt& Hominem navi fluctibus quaífatz de. mortuos faterentur , cum hacdicerent ? non Wtlyy, n Gtnef, l cumanis equiparat, inquiens: ficut navis enim longiüs ab iftis mors vifa eft difltare , s"m.zd. 1 exbauriri nes quàm proxima ebrietas;proinde eorum infas | que aquis ita. impletur y. ut 1 queat , flatim fubmergitur : ita & bomo , niam , mentísque allucinationem perftrin: Homil. ia & : quando erapula ,. & ebrietati fé ipfum expoe gens $. Chryíoftomus ait : Ebrietatis funt .€ pift, 4 nit , in praceps vadit , & rationem fuam.s bec verba , deliciarum libidinofa intempe- Colof. fsbmergit, gacet quafi vruum cadaver ad rantia ,comedamus , & bibamus , cvas enim i moriemurz non er45 , [ed quando bec dici- mala quidem operandg [ape potens , d bo- . num nibil. Chryfoftomonon diffentit Au- tis, jam effis mortui ?. hinc D, Bafilius bo« smiliade ebrietate , & luxurianon aliud ad- SCWD; 400 thor ille apud Antonium in Meliffa , ubi o* ä ftendens, rationem flu&tibus mergi temulen* ftruit ebrieratem effe, quàm brevis tempoa [ tie , definit ebrietatem effe rectz rationis ris mortem inquiens: Eórietas eff rationig alienationem , delitium , & fecundüm ani pernicies , roboris corruptio ,. feneius igae : mam (anitatis perditionem , ut proinde in« matura » brevis temporis mors : & aquipa. ( fanie titulo non abs re infigniatur cuietiam rat ebrios idolis gentium ,. oculos quidem - l À. L , £brieta$vertïgïndfaïcharybdis .fugïendä,nävïrtus haufragefuf.xög habentibus, fed vifu deftitutis ; 'aürespom-x ait: Ebrietas qua[Hinferni puteus , quoscum, dentibus ; fed quz minimé audirent ; quia que fu[ceperit , mifi digna fubuenertit poni* temulenti ob nimium , quo madent ; vi« tentia , & emendatio fuerit fubfecuta , ita num ,licét & oculos aperiant , & aures ha- fortiter fibi vendicat , ut eosdem illos de in» beant , idolis tamen gentium affociantur , ferni tenebrofo puteo ad cbaritaris vel cum oculos habentes non videant ; & auri- fobrietartis lucem. vedwe. fine paruentia non bus in(ttucti non audiant, $ permittat. Vz illis temulentis , 'fuper $7. .. Quéd fi temulentiam monflrum dixe- quos clauferit puteus ifte os fuum? five ate fis mortuum fimul , & animatum, non ap- geuteus fuetit, fve vitreus: hic puteus declie tiüs alteri equiparaveris, quàm lernzz hy- nandus eft omni nifu , hanc inferni foveam dre , de qua fabulantur Poéte , qued uno. ;expavefcamus , ne baratrum fubeamus ge« - amputato capite, plura renaícerentur , quod ,rhehqæ. in parcemiam abjit ; quá utitur Plutarchus N à imio mero ; qui corpus irrigát, vile g?æ in comment, de fortuna Alexand, ubitait : fit Sathanz mancipium , cum non multum Hydram fecans. femper aliquibus óellis ve- 'ebrietas ab inferno deemonum .fpecu abeffe pullulantem. Loquitur enim :de Alexan- «eníeatur, imo fit ebritas ipfadoemon ; qui dro , qui uno confecto bello initium alteri blandétorquet , fuaviter vulnerat , utenim dabat; eísétque propterea finis unius exor- ait S. Petrus Chryfologus y e fídeli difpen- 75?'?7)1. an : dium alterius. fubfequentis , videretürque fatore, Ebrietas eft demon blandus , ve« propterea bellum à bello nafci , & ipfe A* nenum dalce , vabies voluntaria. .Si dixe» lexander przlia ipfa ferere, cum fanguinem ris , effe corporis vires deperditas , per cibi , in initis, cerraminibus effunderet. iNon & potüs ingeítionem án ftomachum refici« diffimile monítrum cenfeasebrietatem : hy- 'endas ,ac in(taurandas,propterea effe alimen- dram refert ,. quia à temulentia tot oriun. ta neceffarió luppeditanda , 'ut fingule in tur capita , quot vitia , & ficut in fabulofo in humano corpore facultates vegete fua illo monítro fe&io unius capitis germen efat valeant munia obire, Id ultró concetferim, alterius; ita unà ebrietate vix concoctà alia nec diffiteor infitam nobis corporis charita« oritur , quia ebriofus fine temulentria: vix tem : verüm fateor etiam latere hic anguem arbitratur poífe vivere ; ut una propterea inhetba , & (ub]larva charitatis fallaciam aliam vocet , sitque extinctio unius ,. ac- f latere , imó & hoítem, qui in ipfo chari« cenfio alterius , ^ ut pulchré S. Chryfoíto. tatis exceffu nos jugulat , hinc Seneca mo- fet, Epijl. T4s diomil;;. mus bomil. $7. ad populum Autioch. oblet- Sic gerere nos debemus , ut n0n tan- vavit, inquiens : frcut n fcylla fabulis de- quam propter corpusvivamus , fed tanquans cantata, & bydra itidem ,. &6 im ebrietates vivere non po[fmmus fime corpore. — Varijs eft zulta pofjumus capita reperiri. lmo :*ot hii f hominis vita diferiminibas obnoxia , curis repullulant ex una ebrietace vitiorum capita, implicatur:, laboribus frangitur ,^ morbis . ut hisce fecandis , nec Herculis fortitudinem corrumpitur , neceffitatibus adargetur , fa» , parem dixeris , fiquidem ab hac unaebrie me, & [(ti aduritur ; tenemur hisce natue [4 i tatis hydrajhinc emergit fornicatio petulans, ra fubvenire indigentijs $ fed cauté curan, illinc ira cecutiens , mox mollities turpis; dumelít, ne vitium fubrepat neceffitatis fu« nunc amor nefarius ,. diffidium periculo- co larvatum ; quiaut pifcis hamo , itaho« " fum , cedes cruenta , & alia hisce affinia mo Ízpe capitur defiderio indigenti corpo- vitia ,omnia mala capita ultimum illatura ri fubveniendi: & ij pedicas promptiüstat« .exitium , nifi fobrietatis igne exficcentur , tarei aucupis incurrunt , quibus eff corpus ut penitüs arefcant ; alioquin fe prodit eb. charius , eíque magisadblandiuntur : fiqui« rietas rifu indecoro ;,' & omnia perturbat dem cupedijs illeti exhibitas (ibi faciliüs * 'voce horrenda , irá przcipiti , libidine ef- deglutiunt efcas , ^ pereüntque incauti L freenatá, ce(lto , & furoré , ut loquitur S, h Ordi * de eb. Bafilius, Íunt enim qui adeó folicité curam corporis yietat, ( Oh quot horrenda , ac timenda agunt , ut recte rationis non femel ftatutam exiliunt ex hac temulentize hydra mon(tro- tranfilientes metam , ad extremuüm deflectane ing(uv- fa capita! eft enim ebrietas. ut ait S. Det- * e vitiorum : & pefinde ac miles fi longiüs À rus Chry(ologus de fidele Difpenfatore caftris abícedat , non femel hoftium fit pre- Cedá mater , parens linium , furoris gem'- da; itaquotquot plus zequo corporis indul- trix , petulantie Magifira, banc qui babet, gent commodis , dumà fobrietatis difcedunt gl ; fe uon babet $ banc qui tenet ,. bomo non.s caftris, non femel manus incurrunt tartarei €ff. oftis, qui circuit quzrens , quem devoret ? COMI TL Quód fi hydra lernza fertur 'in palude declinanda funt hzc corporis commoda;quae flagnante ftabulata , temulentia etiam puteo nobis funt incommodo :perea fiquidem, qui- ad gternum immergitur fupplicium, | Re« bus noftris fatagimus indigentijs confulere , fert Athengus /ió. 0. Moris apud prifcos negotium adverfarij etiam prater opinio- fuiffe , ut pocnla laxiora. putei dicerentur nem agimus , ac difcrimina, nobis ad(cifci« argentei , putárim quia in ijsdem mero fpu* Imnus, mantibus ebrietas haurirerur ; (íedtu hanc, Idque fortáffis caufe ) cür Deus prg- 90; fi puteum dixeris gehennalem D. Auguítino ceperit militie Prafe&to Gedeoni rmiliteg fuffragaberis , qui. fermone 231. de tempere Íeligere , eósque ad fluvij aquas experiri , ea Verani de Aj?äi&m Jom. Ii, Aa.a. 370 — Difemado XVIL — ea ob(efvatïone; ut qui flexis poplitibus fe quà virtutum nitot müncitur ; & earum quodammodo adhauriendas aquas effunde. vigor deflorefcit, Ferunt Remoram digie rent , militari honore manumitterentur pri» talem pifciculum mavem plenis velis , ven- vati, & qui fluentes aquas linguá lambe- torimque pulfu a&tam,zquoris fluctus tra ji- judic.cap.z, tent militize adfcifcerentur facramento, Fuit cientem fiflere veluti immobileta , ü ei- sgumerus eorums, qui manu 4d of projiciente dem adhzrefcat :: fed veriüs id dixerim de lambueruut aquas trecenti viri 5 omnis au. indulgentia , quà quis proprijs inhiat com- £em reliqua multitudo flexo poplite biberat. modis'; eft enim Remora , que remora- €$ ait Domiuus ad Gedeon ?. n trecentis vi tur greffum ad virtutis affecutionem , qua- vi4 , Qui lambuerunt aquas , liberabo vos , tenus jucundo fafcino properantem illigat , Omnis Etiam Zata licét fe- & tradam in manu tua Madiam. ne ulterius pergat. ftinaret per pia opera ad virtutis exercitia, autem reliqua multitudo revertatur. in lo- eum fuum, Sed cum hic, vel alter bibendi retardatur,. de. coccino fplendeícente , & z 5)- de obíletrice acclamante, Illo veró retra- modus param videatur ad militumi dele« Genef. 3. £tum conducere , querunt Interpretes, cut beute manum egreffia eff & alter : nimitum DDeus eos tantàm trecentos felegerit , qui qui fine coccino , ftatim prodjit 5 qui vetó ornatus coccino lentiüs exivit. Etiam fi- fluvium lambtterunt ; an non profundum videtur myfterium latere hocce in modo bi- renule cantüs lenocinio aures demulcent , Quef, , bendi? arbitratur Theodoretus eos , qui mentibüsque navigationem — faílidientibus in judic, manu cava aquam libárunt , ut ignavos , vel funt folatio ; fed itineris curfum impedi- - fuz utilitati non ftuduiffe, & obid in co- unt, fi Nauta finant ijsdem fe demulceri ; leftis auxilij commendationem fuiffe adle- Sirenas m miracu" pulchré Caffiodorus, 2. "JAr iOf* Gos ; & quidem in ijs curandis , qu& ad lum cantáffe curiofa prodit antiquitas ,. & 49 commoda ípectant corporis, non femel lau- quamvis uavigantes flucius abduceret , car- dàbilior eft ignavia , quàm diligentia, Cum 6afa ventus inflaret , — eligebant. [uaviter: lures ait Theodoretus , celerirer. fe de- decepti Jcopulos incurrere , ne tantam pa- Adblane snittentes gent flexo biberentj. erecenti weró terentur. dultedtnem preterire. per ignaviam boc nom agentes, mans aquam dientis cantüs naute- remorabantur illicijs , ori admoverunt ', bos folos ,. tt sgnavos , tametfi fecundis adurgerentur Favonijs. Ithacus tamen cateris fagacior aures indu- € focordes juffit in. bofles irruere ; nimi- rum focordes in procurandis corporis com- Ítriá obfepuit ,' ut ad portum appelleret : modis ad explendam (itim cunctabundos fe- noverat fiquidem fibi adverfari ,' cantás il- legit , ut armacaperent , G in hoftes ad vi* licio perlectati ; & ad portum folicitato Delicata fercula virtu- Éétoriam irruerent, Hi námque quantó cur(u enitebatur, tes non innutriunt, fed viribus deftituunt 5 ignaviores ad corporis promovenda com- moda , tantó aptiores ad pralia ineundain- & cultus corporis dolus efteaílitatis , fraus venti fuére, & idebpra cateris militiz ad- pudicitiz , & vitiorum omnium proxeneta. LUE . fciti facramento: fecus qui pleniori hauftui Invinoautem, quo fibi indulgens immodi- indolgentes fe profuderunt in flavium at« cé madet , mergitur pudicitia ; && naufraga mis tra&ctandis deprehenduntur minüs ido- perit caftitas , hinc Archidamus referente P s nei. Vifi funt trecenti illi ad. militiam fe« Plutarcho. Pollicenti fuave vinum ; 49e lo Ajaphtig:. je&i genua non flexiffe; fed carptim dun- inquit ? figuidem &5 exbaurietur largins , taxat niliaci canis inftar aquas manibus at* & auimos firenuos labefatiabit 2 corpus, tigifíe , quibus exficcata làbra reficerent ; blandimentis delinitum , dulcique madidum vino infoleícit, & delicijs difflu fiimque parüm extinguerent , ut erectis v ens f)bbw-; cetvicibus animi proderent (irmitatem , & teícit. ad pugnam fe expeditiores exhiberent. De Scimus Lycurgum aurum à Republica €2, extermináfle , quo injuftitiam depelleret;, & JEgyptiacis canibus id notatu dignum pro«. ditum eft , quód aquas Nili ebibentes, ad (tudia vittutum impelleret: quafiaurum crocodilos flu&ibus latitantes vereantur , innato fuo pondere ,curfum retineret ad vira ideóque nonnifi carptim ,. ac celeriter lati. tutisexercitium,pedésque retardaret ad jafti- ces illos fluentes lambere , ut perfunctorio tize admini(trationem, . Auro qui exundant; illo bitendi modo , & latens declinent pe- divitijsqui affluunt tardiores ceteris depree riculum , & propriz fiti neceffarium ad« hendaüntur ad exercitiavirtutum, ac czteris ferant folatium ,. fatiüs exiftimantes fuíti- »orofiores in via eternz ífalutis,quia terre» nete pauló diutiüs urentis fitis ardorem , nis detinentur voluptatibus. Jofué probo bj quàm ob fluxam voluptatem pradam fieri intlammatus zelo aliquas Tribus gravi objurs lacentis crocodili, gatione redarguit : eóquia neque in itinere ér Proprij corporis , quï fludet commo- greffum folicitarent , neque contra hoftes dis , fibi ipfi eft noxius, quia dum dcli- ad pugnas in(truerentur Jofu£&. . Usqueque ciarum , «commoditatümque illicijs cor- marcetit ignauia yf$ non intratis ad poffrden- L pori eblanditur ? fe ipfum lenociniorum dum terram , quam Dominus Deus Patrum Quéd ft virtu- veflrorum dedit vobs L . Íed. queenam fuit vinculis irretitum detinet. tis [plendentes non penitus delet characte- hujus caufa ignavie ?. f1i populnsex JEgy- res. ; quandam [altem invehit ignaviam ; ptiaco famulitio libertate donatus , delicijs ins Ebrietas vertiginofa Charybdisfugienda;ne virtus naufragetur 371 defettur ad Yentorium Z252»i natione Cí« inhiavit terrz fibi promifle; cur non pedes otiüs foliciravit, quoicitiüs illac perveni- -"44i , cujus uxor Jabe! ; cámque ejus mas» ret , ubi felicitas telluris , coelique cle- ritus cum fervis abeflet , Sifara eó lubentius mentia eum illexerat? Remora hujus itine- Tentorinm ingreditur , quà ob itineris de» ris indolgentia fuit , quà commodis coepee fatigationem , conceptiimque calorem fiti ratcorporis Vacare : cum enim abarmis tta- adurgeretur ardentiflima , ad.quam fedan- dam popofcit à foemina pauxillum dun- &andis jamjam diu abftinuiflet populus, de- licijscceperat ftudiofiüs inhiare , & commo- taxat aqua, Da mibio b bfecro paullnium.s '3;,3;,. c), dis eblandiri corpori : hac igitur corporis 4qu& , quia fitio alde. Sed fi fitis zefta 4 , 13, commoda vincula fuerunt , quibus veluti ingenti torquetur , cur pauxillum tantüm compediti líraélitz retardabantur, ne ulte- pedit aque? fi ardentiflima fiti exzeftuabat, «ur modicum tantüm frigidz popofcit ? quid riüs progrederentur. 63. Noxiz femper fueruntvirtuti corporis id aliud fuiffet , quàm grandi incendio parum Wif st deliciae , quze infzva quoque ingenia tyrane injicere aquz ad flammarum potiüs incre- nidem exercent.; neque Annibalis inconcuf- mentum , quàm incendij decrementum ?2 fam fortitndinem , qu3 indomitas nivibus paucz, que flammis injiciuntur guttz fri« gide, ignem nonextinguunt , fed augentz alpesfüperavit, quidaliud enervavit, quàm fomenta Campaniz: ftetit victor armis,fed aquz exigebat Sifara uberiorem copiam ad cecidit viétus delicijs : mollem otio manum fitim extinguendam ardentiorem ?. pauxil- lum, quod petjit frigidz , fitim potuit ir- durusexafperatcapulus, & pectus affuetum ferculorum delicijs, vinique illici dulcedine ; ritare, non extínguere, Sed cum fatagerét Sifara , quó periculum declinaret , prudenter 0770 loricae onus non fuftinet : otio emarcuerat ( fe continuit, neplené fausfacereríiti ,ngque populus , delicijs ftudiosé inhiaverat, ideo non mirut , fi ignavia iterretardavit "& feg* corpori;licét ex itinere defatigato , G ex con- cepto calore fiti exeeftuantisideo noluit blan- gities compedes injecit , quibus detinere- gurinitinere, — Hacfuitfocordiz caufaplu* dimerito copiofiorishauftás indnigere : quia nil faluti magis noxium , quàm totam corpo sibus diffluere delicijs , exundare commodis, frui voluptatibus ; tametfi populus terra fibi tis explere exigentiam, ejüsque ftudere come romiffz inhiatet; progrediendi tamen ftu- modis, " Idque cum fortaffis Jahelem haud dium inter delicias elanguit:: & otio mollio. Jateret , ut pleno hauftu Sifara fiti , quà exz- 3:&520.—« res cum fierentpedes; laboribus itineris fu- ftuabat, fatisfaceret, — Aperuit utrem lactu , €56 dedit ei bibere , G operuit illumz íedper- beundis minüs apti fuerunt. Voluptatibus fÍractus, delicijs emoilitus , adeó elanguit po- inde fuit uberiores hauftüs cupedias ei exhi» pulus,ut gradum promovere non ampliüs va- buiffe , ac in(idias bibenti paráffe lethales : luerit , nec voluerit delicijsirretitus , acvo- .càm ladi os aperit deglutiendo, oculos clau- luptatibus compeditus , palchré Seneca. dit, & mortemaccerfit: cumenim fitimla- Wyif. s. xioribus extingueret la&tis lautitijs, cum dul« Ouemadmodum aliqua veftia [apienti, ac pro- 60 vvire magis convenit , quäm Alia , nec ul. cedine hau(tás faucibus eblandiretur , & cor- dum colorem ille odit; fed aliquem putat parvum poris aeceffitati absque moderamine infervi» ret , fomnum accivit, S& perforantem tem» aptum efe [rugalitatem profefJo i fic regio quoque eff , quam [aptens vir , aut Ad fapsen. pora clavum tulit, partim enim lactis fuavi- Mþoþäng: tate demulfus, & Jahelis invitatu illectus ple« tiam tendens declinet , tanquam alienam bo. sua omoribus. Poftea fubdic : - Videre ebrios no lactis hauftu ftomachum implevit. Sed er littora erranies , & comefJatsones navi- inde fopore altiffimo captus, ut lateret tutiüs - in abftrufiore tabernaculi loco operitur ftra- gantium , & [ymphoniarum cantibus per fire« entes lacus 65 alia ,qua velut [oluta legibus gulo; & interimJahel fumptis animis ultura communem Hebrzz gentis holtem clavum duxuria , non tantüm peccat s. fed publicat , £ ferreum prxlongum , quó Tentorij funes quid nece[fe efk ? Id agere debemw , ut irrvi- tamenta vitiorum quàm longi[fimà profugia- foló depanguntur, tollithumo : & altera ma- nuarrepto fabrili malleo , fufpensóque mol- mia z indurandus efl animus , €& a blandi- asentís voluptatum procul. abffrabendws , liter inceffu , per füummum tum oris, tum pe- dum filentium acceffit ad confopitum Sifarze una Annibalem Hyberna folverunt , & in- domitum illum nivibus , atque Alpibus virum caput,vülneríque defignans locum clavo.per enervaverunt fomenta Campania. tempora validiffimo mallei i&tu clavum per- cutit,& caput dormientis Sifarz terra affipit: é de Immodico qui hauftui inhiant, & de- liciis , corporísque (tudent biandimentis ; & qui armatam hebraoum militiam fuge. Sifara cum fru- fibi interitum apparant. rat , quihoftium manus evaferat, illigatur de- licijs,perit lactis illecebris: petjerat ipfe paul- ftrain pugna turbatam aciem reftituere co- natus eíffet , expertüsque propterea fuiffet ]ulum duntaxat aquz , fed Jahel.aquam pe« tenti lac dedit , indulgentior enim foemina, furdas etiam in bello aures pavori ineffe , fue g confilium etiam ipfe ccepit , & ne hoftis quàm petitum fuerat , ex utre coriaceo lac re» centér expreffum in ampliori. exhibet phia- D bus innotefceret , aureo defilijt curru, ab- la. 44quam petenti lac dedit , &5 in phia- 3udic. s. je&ísque infignibus fupremi militize Prafe- 2je &i pedeítrem , & incomitatam arripuit fu- la "Principum . obtulit butyrum s. lactis nie am. mirum florem, & puinguedinem propinavit, Verüm in hac fugiendi feftinatione Aaà 2 Verqni de Affelibus Tom. H, | Quàm 372 Diffettano XVIL i Quam:mprudenter Edunt homines i impro- mus. Vinum lyeum dici non foïum » QUA. 235, , tabs h Q bis mulieribus!. fecuriüs Sifaram morti tra- 1$4, le& membra folvat , fed ulterit;s , quiaex intem didetunt ]ahehs blandimenta ; quàm irruen- peranti potu coorirur fapé diícordia, fol« 7- * : tis hoftis furor,& eladius: manu lac, & moi: vitürque hominum unanimitas . fecus vie litiem butyri porrexit Jahel ,fedarma conte- .num eucharifticum amicitiz promovendz , Xit ; quibuslactis dulcedine lethale vülnus in« unitati fovendz , charitati (tabiiendz ap- fligeret: hinc de procace muliere ait David tiffimum eft : hmc in amoris can*ico invi, Eul tbi Pþl $45 - -Molliti funt fermones ejus ficut 0leum, & ipfi tantur amici adhau(tam hujus vini usque ad ebrietatem « &ibite amici , & zncbriaming (&, U' f'nt jacula s, 65$. Si pauxillum tantüm haufifïetfrmdæ, Chariffmi. Vinum lyxum lumen extin, ficat petjerat , fitim placáflet , & acerbam guit racionis ,. modeltiam folvit , pruden- -mortem devitáfset: fed dum pleno hau(tu la- tiam delet, ca(*c:zaxemobrmt concupifcen . &is dulcedinem avidiüs haufit , dulce mortis tiam.excitat , libidiaes fovet , vm)s favet, venenüm laclea latvatum dulcedme deglu. flagitia. promovet ; diffidia, & rixas fpargit, tivit: fibiobfunt,qui commodis prodeflecor. & . praefertim foediffimas.accendit libidines , pori ftudent. Neque Tartareus hofítis tru- quapropter ait .Apoftolus, Noltte ineb - add Eþäæfy, culentiàs in Jobifamiliam (zvijt,quàm cum Yiari vino , in quo ef] quurz.z, Sed lyet ub ejus filij convivio ; vintque hauftu izti corpo- vini fi damnat ebrietatem ; euchariftici po» cellena ri indulgerefategerunt: [zvjit furens doerno- culi exaggeratiüs commendat nis tyrannis,elementa commovit , Sabzos ia* tiam. Abílinentes nos vult tanto EY àlyzo vitavitad rapinam , ingreges ardentes flam- vino, in quo ftabulatur luxuria ; "latent mas adduxit; ulcerofis plagis ejus corpusat- diffidia ; . & reliqua vitia , permdc , acin trivit: non tamen in ejus familiam adhucfu- putida palude ferpentes, notriuntur ; eit rore fuerat debaccharus ; fed tunc tantàüm enim vinum hoc luxuriofum, venenum ra« fuit ex omni párte ventorum flatibus impe. tionis , pe[hs pudicitiz , caftitatis nau- titus Jobus cum ejus fïh; fe epulis , & vino fragium ," & mors cujusvis virtutis: at de- lautiori ingurgitantes inconvivio., largiori fecatiffimum Euchariftie vinnm, | ejíisque vini hauttu ceeperunt madere ; tunc vento- panis eletos roborat , pud:citiam firmat , rum impetu everfi zedificij fepeliuntur tuinis, caftitatem ftabilit , & reliquas promovet géb.Y, Ecce alius intravit , 65 dixit filijs tuis , & fi» virtutes : Zacharize 9. Juzd pulcbrum ejus liabus vefcentibus , && bibentibus vinum i.5 vifi frumeatum eletiorum , & vinum germi. domo fratris fui. primogeniti repentà uentus nans girgines « ? | vebemens irruit 4 regione deferti , & cencufft In alijs mundi convivijs , ubi tumulz 7. tuantium- fercuiorum vanitas copia fu*ïer- quatuor angulos domus , qua corruens oppref. Quamd:u fluitatem oftendit , & numeros extendit ene- ff liberos tuos , €8 mortus (unt.. filijJob non maduerum in convivijs meto, Clarum ferarum , fobrietas exulat ,. moe« $9. nullis fuit eorum domus labefa&tata rumis, deftia folvitur , pudicitia corrumpnrur ; J18. creta produntur, & dum annofi ardore vini nec 1pfi repenting , ac premarurze morti ob- noxij: przlia venrorum coércpit domus,cum vifcera incalefcunt ferventiüs ; 3 robur Virtue du fobrietate fulciretur; fedubi filij lautá fru- tis langvet infeliciüs. Exficcantur calices, untur meníá , incipiunt tunc imminere rui- ut flos areícat caílitatis 1 vigent ibi perfzpe nz ; & quos tartareus hoflisinvenerat fercu- ad pravas cupiditates fenfus , ut liberaliori lorum lautitijs addictos, delicijs deditos, ru- irrigati potu, vitia inde fuccrefcant . & entis domüsfepelivit ruinis: & licét filij Job Íceleta germinent innutrita: armatur enim metas in convivio illo non excederent fobrie- ebrietas velutiMegzraex Erebo emería dup- tatis , legésque fraternze charitatis repetito lici face , libidinis , & furoris, ut ardentius firmarent COHVEV!O adhuc tamen excidium contra boanos mores debac.chetur : 1d pro- non evasére ; »;ut mde con;xcxamu quam pro- prium eít ebrietatis non folàm flammas ac- xime fint interitui obnoxu , qui ftudiofiüs cendere luxuriantis concupi(centiz , fed e. tiam flammas excitare furoris, ac irze, ut fcité E Wa RE . AK —." Q u E VX , €ommoda curant corporis ; & conviviorum funt delicijs dediti , ac liberaliori viniindul- notat Seneca, inquiens: um 1ncendst j zmw, De srz i P gent hauítui : ibi enim incurrerunt excidium, quia calorem AMget pro cujusque natura: hia 19e ubi ad faporata currerunt fercula ; hucaccer. immodico vini hauftu ferventiüs furit infa- fitur Origenesapud Gioffam , ubiait ? SezcH nia, truculentiüs infolefcit fzevitia , quia memores, quód meridiano tempore bora pran. . ut notat Plutarchus libro de Iide : 7r74- E € dy ruina occupatt ]unt fl Job,oraverunt Do- lentia dementes , & em[anos effecit , qui pri- uam minum, conferwarz á demonio in tenebris am- mogenitorum [anguinem ingurgitent , Óulante, àruina ,€ À demonio meridiano , morum , ac virtutum non impedit F;one(ta- b Ó ubi Lyra ad rem noítram fubdit : Pefcentá- tem temulentia ? cum audaciara foveat, fi £us , bibentibus vinum , id efl occuparis im rixas moveat, dxfïïdla pro;óoveat , linguam potationibus . & inaptis lattitijs meridianus folvat, luxuriam irritet . fumremaccendat, « damon infidiatur, Íavitiem obarmet ? quin imó Inmen quafi " 66. ui fapiunc , non vinum fitxuntLyæ« extinguit ration"s , vt mentis oculos hone- um fed euchatifticum ,- quo fana mente le flas effvglat )« fenius ad omma exacuat - cupiunt inebriari ; cenfet Coelius Rhodigi- Ícelera. li l Manna L Ebrietas vertiginof. aC.här);bdis fugïenda,ne virtusnaufragetur. 373 : äx?is f,ï 68. f le&Q Mianna cüm plueret é füummo coclo eà termïnam viftutem, difpellunt pucior.em,& eidem avidiüs lfraelite inhiàrunt, quó im- beftiarum inílar fenfibus duntaxat vigent , tiin, penfiüs gule indulgerent, mentem hebe- quibüs ventri indulgeant , fuisque inferviant tavit, fenfiisque ad cupiditatem exacuit : concupifcentijs. Euchariftico qui funt vino momen enim ipfum edentium prodit infi- ebrij, à fenfibus quodammodo alienantut, tiam, quam vocabuli dubietas procudit : propriis deflituuntur. cupiditatibus, zítus Cüm Manna guítarent, inqutebant, 4447 £sf extinguunt concupifcentiz , & íolüm ra« Exod, 16; Loc? nimirum ignorabant, quidnam effer, tioni vivunt, cujus duntaxatlegibus infere - N EA quod tam exquiíité pallato faperet, guiee fa- viunt : Ghic eft fecundus calix poculo op- titfaceret appetitui , & ftomacho explendo pofitus Babylonicz mulieris , & de quo ait .tam bene, (e accommodaret : verüm non Regius P(altes P/al.22, Impinguásti in oleo fuit Manna &coclo delapíum, .quod mentem caput »aeum , & calix metk ineörian!æguäm líraelitarum hebetaret, fed depravati appe- preclarus eii,^— Nimitum Euchari(licus ca- lix praeclaré inebriat , dum fopitis fenfibus, titus cupiditas, quà /Egyptijs inhiabant car- Tibu;; allia, c&pas cucumeres & pepones pravísque extintis concupifcentijs ; prue ! Eþï):/f 5 ambiebant, Imó Manna defecit, ut agnus dentiz, ac ceterarum virtutum faces accere Je[ut cap.5, immolatus Ifraelitas pafceret: Fecergnt pba- dit, & ad ccleítia. contemplanda mentis fa. defecitque Mauna., íedimmolatus agnus eXacuit perípicaciam, Hoc calice, qui in- infitiz abegit caligines , mentem priítino ebriatur, non vilefcit defpe&tus, fed honos fuo reftituitlumini, G excitatas cupiditares ratur ad regiam promotus dignitatem ; 'in» ad /Egyptias carnes co&rcuit, quia panis Eu- ungitur enim - inflar Regum oleo ; impim. - chariíticus virtutibus innutriendis peraptus guafli in oleo captit meum. Quàm difpares , vitia non patitur, nec prava defideria, imó calices ! babylonico fiquidem potu, qui ma- etiam à morte comedentes. liberat, dicente dent, in bruta fcedà metamorphofi transmue Chriíto: Nonficut manducaverunt. Patres tantur, ufu deftituuntur rauonis, prudene veflri Manna . & mortui funt s qui manda- tie privantur dictaminibus, virtutum fpoe cat bunc panem vivet. in eternum : nimi- liantur honeftamentis , quiapravis ;infervie rum Manna in deferto contagium prava cu- entes concupifcentijs, vitiis affociantur, quo« piditatis corrigere. non valuit , cümadhuc rum fceditate detutpati coelo funt exofi, & | Áfraelicz /Egyptijs inhiarent carnibus, ideo- terrz derifui : at Enchariflico hauftu qui in« que neque necis difpulic füpplicium : fecus ebriantut, faceÍplendent diviniamcris, vir, agnus Eucharifticus , vinümque divinitate tutibus ornantur, lilio florent caflitatiss t .attemperatum mentisacuit aciem ,. divinia- rofis olent charitatis ,. vigent tationé , ac moris accendit flammam; carnis**app'etitum, prudentiá , & divina mentis acie myfíteria vel penitus extinguit, vel efficaciter (opit. penetrant; quia utÍcité Incognitus expen $9. Duos facer textus nobis exhibet calices dens pracitatüm textüm:? &órietas corporali £falmm. v hominibus propinatos; unum, quem vidit obfcurat intelletium , ebrietas autem . gratie Joannes in manu Babylonice mulieris: 7Z magis illuminat: quam praclarusefl calix? id ?þacal. D. mulierem fedentem f[uper besiiam coccineam, efi multum clarus:/ quia nimirum divinos & mulier erat circumdata. purpura babens perfundens intus radios intellectum clarifi- oculum aureum 1n manu fua. Qu veró cat, mentem acuit , & fenfus corporis ob- o n RR -« fuerit hzc beftia, qua infidens mulier cali- tundit. 'Chriítus igitur in ara fuum propi- cem imbriantem ,. hominibus propinaret , nat fidelibus vinum , t fuo calice porati declaravit Angelusinquiens : Keges feptem honeíté inebrientur, feuextra feníus adti loli vivant rationi, floreant virtutibus. Ad funt : nimirum Reges, G potentes in terris B.bylonico calice ebrij ita ab hominum na- hunc propinati vini hauftum allufit Salo. tura de(civerunt, ut foeda fcelerum meta: mon, cüm dixit ?. Re/zuquite infautiam , &5 Proverb g, ? * morphofi fuerint in beftias transmutati bibite , & ambulate per vias. frudentie, uon quia a&ti extra rationem , corruptis fuis fa. enim invitat 5apiensad bauftum Babylonici mulabantur cupiditatibus , fenfibus infer- calicis : vinum enim , quod hec mulier pro- t n Cl!l viebant, quibus etiam abutentes omnem rà« pinat, mentis nón acuit ingenium, fed ejus .tionis ufum abegerunt: & iftos non . alios obtundit aciem; Sapiendiam nonnutrit, fed lh dixeris, nifi quos vinum obruit, Gebrie- minuit; vias prudentiz non edocet , fed lu- tas opprimit: Angelus enim beítias vocat bricas iniquitatis apetit : hoc qui vino mae ebrios temeto Babylonico: & quidemapte, dent, ijsdem nutant pedes , titubar Jingua, quia ficnt belluz ratione carent , & fenfi- vertigine circümagitur caput: cum igitur bus vigent, ita Babylonico vino, feu ter- hauftum nobis vini fuadeat, utambulemus renis voluptatibus ingurgitati , vigent fen- per vias prudentie, de vino loquitur Eu« fibus, quibus parati femper funt ad vitia ac- chariftico , quod dum largiüs, frequentiüse cerfenda; fed ufu deftiruuntur prudentia, que nobis propinatur , mens defoecatior fe & ratienis, ac hone(tamento virtutum, Zo renatur, Sapientiam docet, prudentiam ace Verüm fi hoc Babylonico vino temu- ceríir. Eucharifticum námque vinum fola lenti uíu deftituuntur rationis, eodem men- duntaxat vini accidentia , quibus eblandia, tis obtundunt aciem , 6x'tinguqnt; lumen;ex, tur, retinet 5 lucem enim divinitatis , quá Aaa j mentis 374 Díffertatio XVIIL. mentis n,ubile; dif&utft, abfcendit: humanum n0, non lubricas percurrunt vias. iniqnita* vinum venena fapore illinit, ut rationis vi- tum , neque ad precipitium proclivia obam- res validiüs enervet; unde fcité Salomon; bulant vitiorum itinera ; fed per firmas in- ne à vijs deflectamus prudentiz, ne ab exer- cedunt prudentiz vias exercitijs occupati vit« citijs exorbitemus virtutum , vini Euchari- tutpm. Propinat Chriítus nobis fuum fane ftici hauftum, in quofonslatetlucis, nobis guinem, quo inebriemur, fimülque divi- fuadet: 4mbulate per vias prudentia : Ni- nis erudiamur: hzc enim fola ebrietas falue berrima nobis eft, mirum per femitas mandatorum Dei,ac con. filiorum: Euchariftico enim qui madent vi- ob do db d o t od d CO CDOD ID E CO OCO COA . TM m EH g, n AE BIN R EL RU E D OE QTE ECC RE M (2) ; ääïääï*äïïääääïmmæææäæææïäææïäïïoæä:ïä h DISSERTATIO XVIII. Ambitio, quó altiüs evehitur , có proxi- ä L mior cft ruinz ; ejus tumor honorum fugàá /.cludcndus. $. L JSuos Affetius Ahbz'tz'am': pfcit , eo. dirids torquet , quà tumirlz'z):. spr inflat ; ventum Jdisdem exhiber, quo dum in [ublime feruntur , noxiora fe- £nm pracipitia 4rabunt. ."M Uàm lubricus eft incon- 3. V. h-0 o m N(CM talium flexo non coleretur genu, eum non N fulta ambitionis affe- fuum tantüm, fed Regis etiam, & centum ( Gus! in fuüblime niti- N 'f.v vigind feptem Provinciarum Perficee ditio«- s PL m-— r tür, & in imum deji- nis hoftem credi vellet, ac perduellem; & f^ N m w N1 us 4 At es s 3 citur ; quia dum altiora proptetea diris fupplicis omnibus perfe. Rs dignitatum faítigia an- quendum: cumque Mardocheus genu non NT Z Ü äd( PT TRU RRE dnallul - r a w a M IN /,;ï'z:;?l/»fr I helo jugiter. defiderio fleéteret religionis, & patriz tuendae causás attingere , aC captare eó quia cenferet, cultum illum latriz effe,foa affe&at,þingloriä caligat ; & ibi przceps ruit, líque Numini debitum ; hanc. piam Mar« ubi celfiora tenere arbitrabatut : graves e- dochei inurbanitatem ulcifci cupit ,. dirá &€ nim hiatus patitur levis hujus affectus cre- ipfius fuz gentiscruenta clade ; molitur a« dulitas; precipitia fecum dum in füblime nimo ferro Mardocheum tollere cum | uni« nititur, & ad majora fe evehit, fecum tra» verfa ftirpe Judaica per omnes Perfici juris hit: qui enim cacam neíciunt ambitionis terras; imó & confenfu Regio impiam exee coércere audaciam ; experientià edoceftur, cuturus fententiam, innocentum fudiffet fams . plena przcipitijs effe dignitatum faftigia L guinem, nifi mulieris unius feu Eftheris Re* dum enim ambitio in confummationem cone ginz lachrymze interceffiffent ; decretum ab Ed n . r- ^ RU - aE s s o^ T cupitz dignitatis per mille irrepit indignitas Amano extortum deleviffent; his enim e« tes, diu laboráfle, ut lapfu rueretgraviore, mollitus Artaxerxes crudele , ac cruentum pernofcit; quia perfzpe fibi nocitura expe- Amani edictum abolevit. Cüim enim Rex tit ambitio, quz plerumque experitur, diu noclem cctli permiffu duxiffet infomnem, & fudáffe, ut laboribus diuturnis, quos fubi- priorum temporum conícriptos annales fibi vit, merum enancifceretur fepulchri titu- afferti legendosjuffiffet , ad eum devenit lo. lum, cum, ubi fancta Mardochei fides,infidas Eu- . Quot gloriz fplen&orem quaerentes, nucorum infidias contra Regem prodidiffe non ejus fcintillas inveniunt , fed ignominiz narrabatur, & quidem immunerato fervitio: fuliginem enancifcuntur ? Teftis ftatim ac* vix candores fuosé contermino emispherio cerfitur Àman in aula Regis Affueri honoris, ceeperat aurora propagare, fimuülque no« & opum cenfu inclytus , : regiz familiarita. éturnas fugare caligines, excutere umbras, tisgratiá in(ignitus. Hic apud. Affuerum cum Rex excubantes famulos interrogavit, cüm omnia poffet, vecorsambitionis libido quisnam effet inatrio ; & cüm audiviflet ad- adeó hominem copit, ut àquocunque mor- e(fe diluculó, ac folito maturiüs Amanum; fiqui- 375 Ambitionis tumor honorum fugà eludendüs, : fiquidem pervigil femper ambitio eft, ex- vellet honorare: nimirum fuo non Caz.feta;n- fomnis, fedula, nec ignavé ftertit, nec ofci, bitio fumo, quó quia feede caligat, no.n pu- tanter in plumeo lecto pandiculatur ; ficut gnantia tantüm affectat, fed deterioren;ac Regem curz excitaverant hominis fibi fidi probrofiorem fibi conditionem expofcit, $« congruis cumulandi beneficijs ita Amanum Ecce inflituitur invidioía pompa; fui'tx;x odia noa fiverant quiefcere defiderio ca. que Amanus à pedibus Mardocheo , quem pium Judzi fibi invifi & medio (ubmovendi: jam cüm tota hebraica fua gente laqueo fu« Ífpenfum, & pede protritum arbitrabatur, cogitaverat Rex de Mardocheo ad honores promovendo; laboraverat Amanus de eo Quot oculi per fora,plateásque fpectantium, totidem fuére Amano ludibria, totidem telag proríus deprimendo, quamvis eventu mie miümà cogitatis abludente. Vocavit Affue- quibus faftus confixus detumeíceret, & am- rus ad fe Amanum, quem interrogavit ma-. bitio depreffa humi reperet , quz nonnifi fuper celfiora dignitatum faítigia affueverat jora faftigio humano [perantem; quo do- nandus effec honoris genere, quem Rex per- przeminere; uterque fora, & plateas circu- cuperet infigniter condecoratum, mit, neuter propfiam capiens fortunam, ! Cümque hanc rogationem minimé du- Mardocheus adblandientem , Amanus fibi 3. bitaret Aman ad fuz incrementa. dignitatis novercantem ; ille equo infidens Regio re« pertinere. ( fiquidem ea eft ambitionis indo- gali rubebat purpurá; «erubefcebat ifte pro- les, ut femper ad fublimiora pitatur,G qui, prio pudore. Quantum fortunz priftinze dem inflar fumi, tamdiu cupit afcendere,do. decreverit magnitudo fingulos recenfuit ad paffus , froenos equi manu tenens adhuc froe- nec prorífus evanefcat ) confilium fuggetit, quod fuum proderet dedecus, & Mardochei nare proprium tumorem non didicerat; nec ferocientis animi coércere impetus ; nimi- gloriam promoveret , refpondítque Regi : Si vis ó Rexhominem przclaré de te, tuó- rum imbecillior erat (tomachus , quàm ut que Regno opuimé meritum honore,tuóque concoquere poffet propriam ad tam abjectum favore pra czteris infignitum ; impera, ut minillerium depreffionem. Ultionis mox Regio veítitus ornatu vehatur equo, qui te defiderio inflammatus , fimülque odio con- tabefcens, velut canis in jactum lapidem , 1 iniefíorem deceat, pérque urbem circumdu- carur tenente froenos fatraparum | Principe, non in manum jacientis fzviens, proripit il» inllárque Praconis preclamante : fic bono licó fe domum, operto capite, demiffis ocu- lis, frontéque exafperata , erubefcens non rabiur, quemcunque voluerit Rex bonorare Eith. 6 Vs 90 tantum obvios quosque, ied & folem ipfum,. Arrifit Affuero Amani confilium;jufíit. 2 quem quovis voluiffet tunc fplendore defti- que ftatim Mardocheum in morem Regis in« tutum : cámque ab amicis exquirerer , qu& dutum, diademate, aureóque torque fulgen- meliori fpongià tanti nota dedecoris abftergz poffet ; dum con(ilia ineuntur 3 en fores do gentem equo infidere generofiffimo ; Ama- no, quo nemo inter Proceres potentior erat, míüs pulfant Eunuchi regij celeri paffu fu- pervenientes, qui Amanum ad epulas ab pr&eunte, acpraconem agente, per fingula nrbis ampliffimz fora , omnésque plateas Efthere Regina apparatas evocant, imó GC circumvehi. Hafit hifce auditis faxum in- compellunt cunétantem , urgéntque deterio« ter & cultrum , ut. paroemialiter. dicitur, ra praefagientem : fed vel invitus compae Amaniambitio ; cujus faftus detumuit, hinc ruit Aman: fub finem autem convivij cünt ass Rex pauló liberalíüs calicibus exficcandis in- excludente renitentem . tergiverfationem mandaro Regio; inde ambientem animum, dulfiffetmeróque propterea adletitiam citra tumidósque fpiritus [zviüstorquente fervili tamen ebrietatem incaluiffet, E(ther Regina ob(íequio, & quidem conferendo in hoftem compofita ad omnem rmiodeftiam, ac ioli- capitalem, inimicum invifum, — Quim fibi. citudinem oratione efficaciter inftitit, & pro met malé ambitio coheret? Amanus tut- capite tam füo ,. quàmgentis fuz univeríae ; gido ambitu arroganter inflatus. arbitraba- fu(is madida lachrymis deprecata eít. tut fe primatum tenere, inter Perfici Regni Quid ni? inexpectata fupplicatio prece, ï; Principes proceres, putans, quód nullum & lachrymis mixta miros in Regis animo alium Rex, nifi fe vellet tali afficere honore, potis fuit motusexcitare; fiquidem Regium cor intimiüs tangebat Reginz fibi leéctiffi- ideóque id Regi dedit con(ilij, ut primus & Regis Principibus eum deduceret ,. quem ma, fimülque dilectiffime , & innocentis Àn non gloriofiüs vellet Rex honorate. commiferatio, populique judaici per omnes amenseítamans honoris, voluit Aman fic Regni Provincias longe latéque diffufi crue ponorari, & (imulpetijt, ut ipfemet, qui enta clades: corpit itaque non ampliüs vino incalefcere , fed irà excandefcere in tantze rimus in Principibus érat, ejus teneret e- uum : an nonfibipugnantia ambivit, nam crudelitatis molitionem ; voluitque ejus au« g'rumque ex altero validé redargui poteft; thorem fibi innotefcere : cümque intelle« xiffet concepti facinoris atrocitatem ab uno nimnirüm aut. nolle fe fic honorari, tametfi »a3lam ejusmodi enixim videretur honorem adinventam Amano; fürrexit Rex indigna, bundus de convivio, &in hortum tricliaio exoptare: vel fi id revéraexoptavit, nonfe um pqte- proximum conceífit, vel ut furoris eeftum ipium reputare é Principibus prim affis ut ràt, cum alium prioremexpeteret, quem Rex l;bc;iori temperaret autà j ve] fort Ípáa 376 Difïervts/ttïd XVIIl, ho patium qizreret de modo fupplicij flatu- Ixfze Majeftatis Reus proditut, & qui ttu- £0 cibus oculis lethales minas in omnes vibra- endi, cámque jamimminentia fata Amanum bo remerent unicüm id cogitavit afylum fu- bat, irati Regis vultum non fuftinet ; qui fib pereffe, Eftheris clementiam: cui prpptc- purpurá rubere confueverat , pudore didi- [ti: rea ut erat f uper le&ctum tricliniarem recli- cit erubefcere; qui ferrum in. jugulum to« at mata, féque fupplex adílernit , enixímque " tius Hebrzz gentis fuse, latéque per fingue ej las Perficee ditionis Provincias propagata rogat, utgratiam vitz velit fibià Rege in- qm tercedere : ecce quomodo detumet . ambi. molitus fuerat , adigitur ipfe jugulum la om tionis faftus, qui tot Hebrzearum millibus queo dare, &ludibrium ventorum pendere bit | paraverat internecionem , fupplex & humi- án patibulo. 'AÀn non folli (imilem ambitionem di- na lis unam. Hebrzarum feeminarum geme- 2« ts bundus rogat pro vita obtinenda. xerim? ventum attrahit;ut reddat; inflatur; de 7« : ]nterea cum furoris zflus, ireque ve- ut detumeícat ; aurá paícitur, ut citius eva- hü neícat. Imó parem lampadi fecerim, quae hementia nullo Regem pateretur loco qui- r eícere , revertitur hic minarum , cadiüm. tuncextinguitur, cüm exuberantiam olei ! Imó bulla eft ambitio, que fpirans in ccenaculum ; ubi Amanum felicitas affundit. ii reperit, Regina Eftheris affufum lectulo, quz citó inflatur, ut citiüs difrümpatur, Bl 7n D & meditati flagitij fufpicione correptus, ju- Fax eft ad modicum fplendens, qux cum pe- ' bet ftatim crudelem fceleris artificem in rit, fatet: imó ignis eftfatuus per a&ra cira fm ftl éandem , quam Mardocheo crucem erexe- cumactus przlucet in avia, micat in tenebriss Íed vix fplendens extinguitur , & quos de- i zat, fuccidaneam agi victimam, Regis juf. (j fui ftatim Perfarum more executio reípon- legat nitores ftatim abícondit. Satiüs ta» ii . dit ; quin & decem Amani filijtrifte [pcéta- men ambitionem pariaverim fumo, qui quà le culum ! in érucibus pependéte, bonis omni- I altiüs afcendit, eó citiüs abiumitur, & e» vaneícit. i bus, fortunísque damnatorum fiíco addi- Timeant quotquot- arridentis [// .Adeo ftedé czcutit ambitio, fortunz fecundis flatibus intamefcunt ; ma« &is Reginz. N ut dum fublimitatis editiora faítigia tenet, laci& pediffequa eft. procella / naufragium apparans. Fallax eft. favor, contrahenda I opprobriofze contumeliz fibi modum igno: k ranter prefcribat : fcité Lyranus. Cogitans funt vela , fi nimium impleantur ; cutis (i J5 6 E(lber, plus equó infletur ,. difrumpitur, Icarus à in corde fuo Aman , quód nullum alium Rex nifi fe vellet benorare , quia modus fuperbi quó fublimiüs evolavit, eó profundiüs de- d 0r eft exiflimare, quüd nullus nifi pfe debeat:bo- lapíus Libiting tenebras vel in ipío meri- noraAri. Dixtt 6 Rex z feflina, & fumptá diano fole enactus efít. Non fidant aulici tà t ffolá, & equo fac, ut locutus es. Mardocbeo, Principum favori: annofz quercus quamivis uia tu es primus inter Princtpes Regni mer, diu creverint , una hora extirpantur: ex in« Ü &6 ficpatet exaltatio Mardochei , 8 confuta. timiori amicitià arétiüs Alexandro Magn'o devinctis Ly(imachus leoni objectus : fuit , go 4mani. Quàm palpabilis eft ambitio. nis czcitas! dum fublimiora honoris ambit Clitus haítà tzajectus , & Calliphenes mort It juffus eft, Philothas miferé ceditur, Par- faítigia, fur(ümque fauftu tumido nititur, fibimer vel latenter infidiatur ; aucupatur menio per fpeciem amicitiz occiditur; Seia« H honoris fplendores, & caligines enancifcitur nus Tiberij per Gemonias fcalas unco trahis tur Ablavius Conftantijin frufta dilaniatur; te ignominiz; fibi pracelía, & amulo depref. fionem molitur, fed hujus promovet ex. Eutropius Thedofii fecuti percutitur ; Ruf- finus ejusdem Theodofii czdem etiam cum altationem, féque in imum deprimit dede« À coris ; non fe amat, qui ambitionis faftu ludibrio conjunctam fubit: neque mitiüs 4l actum fuit cum Stilicone Honorij; cüm Bel- effertur, fe interficit, cum fibi eblanditur. U Cavendum fané ab hotce eblandiente lizario Juftiniani, qui oculis orbatus mendi- $. t'xj caecz ambitionis lenocinio; fibi invidet, qui cus in ponte ftetit. Hos omnes, quos am» d ambitione tumet: eft enim ambitio Megiera bitio inflaverat, o pprgbrium opprefft de» honorisfucata nitore, allicitfplendore ; ut decoris. inimum detrudat caliginis: fedula ambitio $.If. . ï nonnifi operofumi dedécus inconfulté aucue Y patur; & nonnifi plerumque contumeliam Znbitio faflum a CUIat , gui plus negotiatur fufi fudoris fliixo coémptam ar- Jecum irahit caliginis , quàm predat ni- ü gento, Quàm noxiz tumida ambitionis nune toris,. Que ampla [unt coarílar ,& quae dinz ! ubi faftus fuperbientes molefítis glo- fublimia deprimst , quia ejus defi- [ tim Ípebus folam mercantur ignominiam, derio baut parias, In aula Affueri, qui proximior erat regio fo- [ lio, quia ambitione tumidus, ftrator fit Luida funt,ac evanida , quz ambitio in ( equi;ac inter compedes,fora, plateásque per. aulis Principum officia expetit; falla. IO, ambulat civitatis . & ex fidminaftro obvios ces funt dignitates , quas faítus . affe». Ó quosque territante, Praco fit. ridiculus, ab &at, plusque fecum trahunt caliginis,quàm oinnibus irriíus, qui céteros faftu ridebat: prodant nitoris,&tantüm fi generosé concul, ! nimirum Áman,quem Affuerus patrem con- centur, defpicienti gloriam adferunt. Unum [: fueverat appellare, perduellis proclamatur, tantüm eft bonum fine fallu appetendum; one«- 377 Ambitïon.ïs* 1umor»'honörum fqgä eludendus. honeftum fcilicet; virtutuþm,y qui fitiunt de- tas obringat: in latiffima igitu: terta hön cora, hocunice bonum ambiunt: qui alia Reges , Íed Rgguli dicuntur dominari, quia bona ftudiofiàs anhelat,nonnifi arumnas tamet(i in fe longe , latéque diffufa; pluri. Incap.Ygl fibi accerfit: hinc nobis paffim obviant pa- bus tamen eam ambientibus anguíla erat; tresfamilias amiffis liberis moerore confeécti, ut notat Abuleníis : Zéestur. dividi in quin- J ffue quájk. auro inhiantes deperdito lucro anxij? con- que R egulos,quia à quinque eruttatibus tere ' xüpifcentiz eflu ferventes , alienge uxoris za ia prinufalzäw denominantur quinque amore excruciati ; in aula Principis fermé Reges,Équia parvi fuut.cüm fit terra angufhas omnes proceres honoris, acdignitatis am* vocantur Reguli: nimivum fi unus duntaxat bitione diftorti, Nimirum res quavis hu- cunétis imperáffet civitatibus, Rex & quidem ) mana plures femper fecum trahit appetito- potentiffimus effet: ^verüm dum in plures . res, habétquerivales: bona qui fluxa poffi- terra illa partes dividitur,cujusvis portio co« dent; perinde ac verfantes in regione hoftili ar&tatur, & dignitas anguftatur, ideóque Ree huc,illücque neceffe eft, diu, noctáque afpi- guli, non Regis donantur nomenclatione. ciant, cervicésque, vel ad inanem quemlibet Non ita mater filiorum Zebedei has E2z« ftrepitum circumagant, & quidem palpitan- terrenz ditionis anguílias fuis ambivit filijs; cüm enim Chriítus fuorum ftipatus collegio tibus femper przcordijs,pulchré Seneca;bame Epiff. 75, imaginem animo tuo propone , ludos facere difcipulorum, & Jacobus, ac Joanneshono. fortunam , & in bunc mortalium cetum bo- ris fuüblimitate,fe ipfos viderent uno excepto Petro reliquis antiftare Difcipulis; ideo in - nores, divitias,gratiam excuterequorum alia dnter diripientiutn manus. fctfJa funt , alia promiffis olim thronis primatum ambiunt;ac enfida focsetate dioifa [unt , alia magno negotiofis precibus matrisfuz ambitos ni* detrimento eorum.in quos. deuenerant. pre- tuntur honoresenancifci? acceffit fiquidem ben[ayex quibus quadam aliud agentibus inci- ad JESUM mulier cum filijs fuis adorans, derunt , quadam quia nimis captabantur 4- eniximque aliquid ab eo petens: .Dic wr fe- Matsb.sd vtj dum avidarapiuntur , expul[a fiunt. deant bi duo filij mei unus ad dextramtuams INimirum ludos inftituit fortuna ,. ludicris, & unua ad [iniflram in regno tu0 , quàm tue mida , & amibitiofa funthujusvota mulieris, " evanidisque illectos femper fefellit, munu- Ícula mittit, qus veloti inflate bulle per cüm utrumq; latagat geminatofiliorum folio aéravolitantes dum manu puerili prehen- novi Regislatus przoccupare. Adeofumo duntur, difruptz evanefcunt; & totus tamor , mulier correpta ambitionis caligat, utde vi- Orbem referens in aérc Goria ptiüs cogitet, quàm de pugna ineunda fplendidum , vel unius [ermonem miíiceat; & priusquam dilecta tactu digiti difparet. i. Promittit Deus Jofue terram cultu fe- proles ad caftra defcendat, certamen ineat; tacem , fructibus tocundam ,. aéris falubri- victorijs condecorat, triumphis fupra. cate- rosacclamat : & quia vàna funt epinicia; táte arridentem, longe , latéque diffuíam : Sofutcabai. T,r ) Lartffima derelitla effqua nec um forte qui nulla preivit pugna ; nonnifi vanidze divifa.efl , tuit hzc terra Chanaan, qua in glorie fomniata trophza ambientibus filijs erexit faítu ambitionis cecutiens mater, cüm quinque Philifthiin particur regulos, nimi. um Gazeos, Azolios. Aícalonitas, Gethzos, dixit: dic ut fedeant bi duo filj mei,unus ad & Accaronitas. Verüm fi latiffima dicitur dexteram tuaw , G unus ad. finifiram tuam, Quis expoftulantis mulieris non videat cae terra, longe (cilicet, latéque per vatios tra- étus extenía , cur ejus poffeflores non potiüs citatem ? petit enim in Chrifti regno fini- Reges dicuntur, quàm reguli nuncupentur? Íflram, & quidem inconfidetato elationis fa(tu: editiora honoris culmina expofcit, G ait enim facer textus: g quinque regulos di- viditur, nomen enim reguli dítionem po- fimullicétinfcia, quia cecutiens,utpote ante bitionis fumo correpta, reprobationem ne- tiüs indicat angu(tam : fi amplam poffiderent gotiaturifeitéAuthor operis imperfecti apud . ditionem Regis donarentur nomenclatura, & Hotnil.3 5 quzelibet ditio fua amplitudine plures com. Chryfoffomum expendens feveram Chrifti: fententiam,quá arroganti petitioni confulté plecteretur Provincias: ficut civitas plura fub fc habet oppida; & provincia plures ci» refpondit, ait: Aefciris quid petatis , quafi vitates enumerat, ita & Regnum plures pro- dicat : ego vVos vocavi ad partem dexteram de finisira, €fvos veffro confilio curritis . ad vincias comprehendit; fi igitur terra eít la- tiffima, & plura comprehendit regna, neceffe finifiram : ideo forfitan & per mulierem res eft, utquihzc poffident regna, non Reguli, agebatur. — O palpabilem ambitionis c&ci- tatem ! cum votivos expofcit thronos, &ter- fed reges dicanwur: fi igitur. Reguli vo. cantur , qui terram derelictam adeunt , ni dedecoris negotiatur abjectionem; gemi« jam non latiffimam, fed eïnguam effe inde nati honoris fumma expetit culmina, & fi- conjicimus, Sed tertam latiffimam ad noe mullapfumappctit ) imum erumnarum $ ftram eruditionem dicuntur Reguli occupa- gloriz inhiat fplendoribus, & cterni dede- re, utinde difcamus, terrani fuis dimenfio- lo coris caligines exoptat , principes beatorum nibus (atislatam quidem effe, íed ob nume- cupit pro filijsthronos,G fimul reproborum rumambientium anguítijs. coarctari; quo fedem cacé defiderat: itaeft, quotquot fi- nuntur fumo corripi ambitionis; in ambito enim pluresejus exambiunt portionem ali. $ quam , anguftior cuiliberneceffé eft haredi- honore iguominig enancifcuntur dedecus L Bbb Ferani de Affeisbus Jom. II. 'eerié ^ Ed 378 : Diffcrtatïd XVUL - " eerté nefcit,quid expetat, qui finiftram Chri- tem, Quis non t-ïäæ—eat ambitionem 4qud Dat» fti appetít, cum reproborum íedem petat. latim alcendit, & altiüsfemper nititur, quó Verüm ad fomniatosin finiftra thronos vera lapfuprzcipitet graviore ? Cafus Luciferi currit ambitio, & inreprobationis contu« fulguri equiparatur, tura propter. velocita- melia praeelectionis mentiturhonores.Quàm tem deíceníós, cüm momento ruat; tum pro- "elancularie funt ceca ambitionis fraudes! pterbrevitatem lucis, quz in ortu fuo extin« cbm electorum dignitatem reproborum.me. guitur, & unà cum cafu de(init in tenebras; tiatur dedecore : vocat Magifter Chriftus uimbrásque ferales, Id enim ambitionis pro- fuosad thronos dextrz difcipulos, & ipfiad prium,novas femper cum Protheo formas in- ignominiam finiftrz,contumeliam -reproba- duere,licét in fingulis femper intormis,ac tur« uonis nituntur currere. Quis non videat pisfit 5 hincApoftolus omnemà vera chari, * "*"'f'üä manibus palpandam ambitionis czcitatem? tate umbramarcet anibitionis: Charitarnen fcdem,ad quam vocatur honoris refpuit , 'ba- ef ambitiofas quia utícité expendit Bafilius ratrum ingreffura finiftrz, feu zterna igno- abhabitu, velforma fua non recedit, ac fi minia, idem£onet, ambitionis vitio turgere,ac à pro» 131 Non eft folus Cacodoemon , .qui ziza- prio recedere habitu ; & revera fuo ambitio - nijs ttiticumcorrumpat ; idem & ipía pra» fplendore .fpoliavit Angelos, quos ipfa ia ftat ambitio, Ubi famulorum fedulitas ziza« coclis inflaverat ; dejecit interzerreitris, pa« nia repererat tritico fuper(eminata , Herus radifi amcena primos homines à propria di- Matth.3, interrogarus de iniquo Zizaniorum fatore, ait gnitate, acdecore; cümque effent nudi omni illiss. Inizicus bomo boc fecit:, non mefugit probro, eosignominia induit, cüm inflavit, plurimum defudare interpretes difquirentes, infpiravitque Numinis thronum erizi ficoz Gtutf N qualisnam fit hic inimicus homo,D Hierony- [ Déj,fcientes bonum, maluta, cüci enim pria mus cenfet effe doemonerm, ca de cauía, quz4 mus homo terreítresinter , ac cce'eftes inces - Diaboluspropterea inimicus bomo appellatur, deret delicias, mente purus, moribus inno« qui Deus effe defiit : nimirum docmonis fattus cens,animo ferenus, & cum beatis fpiricibus z divinitatem infolenter ambivit,& dum fe fu. Angelusipfe corporeus verfaretur, ut fratets pra fe effe czeca affeCtavit.ambitione, acfi cümnonexzíluaretcalore, non algeret fri« naturam exueret angelicam , & Angeium de, gore,non frangeretur lábore,non defatigares Íueíceret, homo nuncupatur. 1mo &homo tur motu,non fadaret curfu,licét colonus pa* ipíe divinitatis fuperbé candidatus perhibe- radifijuffus effet, .nimirum ad animi magis tur falíitatis, vanzque fpei lenocinio illectus remiffionem, quàm per laboriofz manus oc« G ab aítuto ferpente inde ironicé Deus fa- €upationem : cüm primum tamen ccepit am« &us: proinde non fine farcafmo feu , joco.a- bitione tumefcere, Numinisque inhiare (imta matulento Deum audit tumidum, vanümque litüdini;quiaà vera defecit charitateque am« Gettf 3» redarguentem armbitionis faftum ; .Eece 44- bitiofa non eft,ab habitusformáque fua ftatim dam qua[i unus ex nobis faltus efH , fed quid receffit ; fiquidem irrequieta legis membro- fuit homo enactus ambitu divinitatis, homi. tum rebellione corpus ceepit contra fpiritum nemdiffitendo? Deus effe defiic, & homi- fuperciliaattollere; cervices erigere; ac pedi- . nem effe immodicé fuperbiendo negat, fed busita recalcitrare;ut re&laratio nonnifi diffz. quid ergo eít poít divinitatis ambitum? cer« cultet feditiofos peffit rebellantis corporig 'té ficut Angelus Apoftatain ambitionis offi- motus coé&rcere, Ambitione primos homineg cina nomenclatione homo excuditur: pari tumidos furor erübeícendz libidinis aggrefe pactoarcana veluti meramorphofi homo am- fus eít, cujus turbulente fenfu cüm coeperint - bitienis przítigijs in doemonem transforma- exagitari pr2 vultuum confufione in arbuila tur; & fortaffisad hancambientis hominis in amboconcetlére denfiora,verecundiz (uz lue Jp adbert ad cacodaemonem depreffionem allufit Clemens cem, imó & luci ipfi fuam fubdu&turi vere- Alexandrinus,cum d&mones effe dixithono- cundiam, fibíque confuturi frondea de con- gent. rum ambientes: Daemones indigena, qui bo- nexis ficuum folijs fubligaria, " mores captant $ vocat. ambitiolos homines Annon de Prothei fabula videtur ambi- 1 LA immodium captantes honorem damones tio triumphare, &abhabitu, & formaíua terrz indigenas, quafi per hoc à caeteris orci femper recedere, Id daturrerum humana- incolis diffocientur, quia ifti apud homines rumviciffitudini, ut novo femper inhiet fla. in hoc afpe&ctabili mundo dicantur tantüm tui, gaudeátque alternis vicibus formam peregrinati; cum ambitione tumidi nego-. femper variare, & habitum , feuàpfiftino tiationis ingenio concupitos aucupantes ho- recedere flatu: fitque id :rebus cunclis (en. nores, ut doemones indigenz audiant. fus ferientibus exteriores infitum à fe ipfis 14. . Dejecit ambitio é fummo empyrei ver. defciftere , dixerítque propterea appofità tice inimum tartari tnyriades fpirituum, qui Tertullianus: Denique diverfitatàa difcor- Lib. de pAllio inibi corufcabant preftantiffimi; feu Luci« diam vices faederant : ita mutaudo erit €Ap, 24 ferum, fibique totam adharentium cohor- mnundus omnis , qui & diverfitatibus cor- tem, qui ex Angelislucis zeternum detrufi in poratu , & viribue temperatut. Nulla Ce ignem in fumidos Averni titiones degeneres nim res eft, qua materiei immerfa craffi- flammis terquentur nunquam extinguendis; tie fe ipfam non fugiat , &à fe anhelis paf. | L. 12.. Videbam Satauam [ieue fulgur de calo caden fibus non recedat : íel ftitionibus annuig 4 w - au-— — 7^ a* Md um o juvss 379 Ambirionis tumor honorum fug3 eludendus. juvenefcit ; 'lunä menflruis variat modula- » preífére, «üm calceos pedibus:non conce- tionibus, fed cüm cunc&tos enacta nitores derent, nifilunulis ornatos, quó vetuftiffi- pleno orbe fplendefcit , tunc à fe ipfa rece- mam mentirentur nobilitatem , jugémque «dens per decrementa lucis proprio nudatur fortunz agitationem pedum. .mobilitate decore, modó zqua portione divifa, modó proderent, Rogat Plutarchus, curqui fplen- /7 294f cem ancornuacurvata, G modóquze pleno orbe didis fulgerent natalibus, lunulas in calcea- ^ Fores, Íplendebat immenía omni feré deftituitur mentis geftare confueverint, & reípondet, lJuce : harmonica efflote(centium ftellarum an yut autbor eff Caflor, nota id babitatio- «onfufio interdum fufpicitur fplendoribus nis, que e[e in luna narratur? Hi Arcades «umulari, & mox tenebris, vel in ipfame- rinj erant ex €vandri pofleritate . [éque anie lu- ridiana luce fuffundi ; oriuntur fole occi- "am furfje contenderant, . L4n ficut alia mul- quo fidera veluti vigiles nocte intempefíta t4 etiam boc elatis G inflats verum bumana- celorum »oculi ; fed extinguuntur cüm pri- vum ultt , «itróque converfionem | fubjicit mürm Íol fuo apud antipodas peracto curfu «apientióus ex dunaexemplum? .Suaeftluna iterum ad noftrum revertitur emispharium: defectibus obnoxia, & àdeo íydus terris fa- aér ipfe, quamvis Jhodie ferenatus, arri- miliariffimum, cujus viciffirudines :»mue dentibus rutilet fplendoribus ; :«cras nubibus Jatur, & quamvis in tenebrarum remediums foedus fordefcitobfcurus; & quiantea di- no&is folatium, veluti accenía lampasad no» icerat cum fole ridere,S arriderejmox la- €turnas excutiendas «aligines fpiendeícat «hrymarum deciduis pluviis proprie videtut fua tamen varietate incrementa femper [ubit; tetricitati illachrymaris jugibus femper vi- '& decrementa nitoris: licét modó pleno, ac & «ifficudinibus 'obnoxius. immenío propemodum orbe íplendeat , re« 16, Mari :quis iidat ; invitat nunc placita spenté tamen fivnulla ; G tunctantüm minüs ferenitate tranquillum per flüxa itinera ad vatia;càm minüslucida: femelenim quód 'jus trajectionem ; fed mox Euri, Nothique d luminis fui pervenitculmina , luminis fla- agitantibus flabris turbatum , nonnifi per tim detrimentum patitur3 Íymbolum fané murmura, qua fluétus edunt littora diver- ambitionis, qua cum «lariores apperat di« berantes, neces, & foedanaufragia minatur: gnitates, honorésque fublimiores, hos, fi tellus ipfa redeunte vere venufta pubefcen- affequitur, non firmam tamen eorundem tium herbarum viriditate fpem plenioris confequitur ftationem ; .quía :vel. Principis meffis fpondet , & jocantes difcoloresinter favor ceffat, vel mors.przmatura | ferali- flores multiplici ornatacolore, fimulridet bus Libitine umbtistot acarridet ; fed mox decembris rigiditat rem, üm .!cxtin,'guit itg- invenuítà omnem exuit ornatum, ficque lu- Nilus etiam fluviorum maximus , qui ä Sl.:' | tida, fqualida, afpera, deformis,& fqualeat propterea ab /Egyptijsperinde ac Deus coic- prata, qua antea ridebant; lugenthorti,qui iretur , interpretatur , .. dicirürque z5rb;dur multiplicis floris ornatu animos ferenabant, Jofué cap. 13. 4 fluvio turbido , qui irrigat concrefcunt glacie flumina ,. quze . pelluci- 4Egyptum : quia alvei amplitudine , aqua. ::dos fnos exhibebant (itientibuslatices ?. .ar- tum Copiá .ceteris antecellit. fluminibus, botes fuo fpoliatz ornatu jacent in íqualo- primámq; occupat inter ipfa fedem ; fed mox Xe, qua antea virentem foliorum comam defpicitur fordibus inquinatus, fimilque al» nutrierant; nivibus obruantur tzontes, fyl- AEgyptiis. falfa.colitur religione ; ut. inde vz,tellüsque tota, quze pecudum gregibus difcamus & nosin hac alternantis fortuna herbarum tenella pafcua przebuerat: & ubi alea, virosambitione tumidos.ad fummum a€r ferenitate, & mare fua málacia animi í1« plerumque urgeri honoris; fed ex dignitatis mul invehebant tranquillitatem ; mox venti, apice ad . ignominiofum . .delabi probrum, tempeítatésque graffantur, & coeli. facies Quzarit Abulenfis, cur Nilus vovetur turbie Íemper turgida, irata, &t minax. dus,& refpondet 24452.4. id oririex aupmen, 17. Nihil itaque hodie fui fimile, nec ctas to , & decremento; quiaenim incrementum .erit equale perfeveraturum. . Quamvis non lfc fubit, & .decrementum -maculas contrahit, Anficiar;has viciffitudines rebus omnibus in- fordiimque.patitur ignominias : ait Abu- fitas, przcipué tamen ijs , quos ambitio lenfis: Nilus ex emultitudine. aquarum . cjt inflat, urgétque ad fuprema ; quia ut pro. turbidu,vel mgis ex augmento, & diminu« cetz arbores, quercüsque amnoíe, quz in 4100 eju ; nimirum qui proprio con:entus montium fublimioribus cacuminibus luxu- . alveo pellucidis fluebat laticibus é fonte riant vegetiores, altiüsque inibi fuas egere (fcaturientibus; jam plures terrarum tra» .adices , acrioribus ventorum flatibus cone €us inundans ipfo fuo incremento : decre- cutiuntut; G que humilibus in vallibus Ícit ab infita fibi puritate , & maculis for« Íronde(cunt mitiori impetu urgentur ven- didatus turbulentiores degenerat in flus j pl torum: ita quos ambitio ad füblimiora ut- &us. GP- 2' fit, hos novercantis. fortunz procella in Àn non fymbolum ambitionis graphi- 19, Amum folet opprobrijs detridere. Arca. «& expreffum nobis Nilus fluvius exhibet ? des quia ambitione tumidi, íéque cateris pluribus enim , qua ambitiosé quereban. homiaibus ja&tantes. feliciores, fe. fortunz tur honorum augmenta, & ad dignitatis expofiros, vel ipíis fortunz | fymbolis ex« gloriam incrementa, nonnifi infamiam pes $ Verani de Afe&ibw Iom, IT. -Pgtärq, 380 Difleratio XVIII, petéte.. Quot funt in Aulis Principum Pro- lum in dignitate excludit, parem in'honor& «etes ambitione tumidi , qui de incremento non patitur : exinde refutat aliena incre- fordentturbidi , licét exiguo anteacontenti menta, quibus non modicé; proprium laedi alueo fplenderent illuftres? Nilus aquarum arbitratur,quafi pariari cum alijs ambitae fos acceffione quà fit tumidior, eà à fua deficit litudinicontumeliosé infidietur. tranquillitate ; quà crefcit aquarum proflu- Propterea in magnitudinis fafligio , in 21, vijs, eó à fuo decrefcit nitore , & jugibus honoris culmine, in ambita dignitate foli- Íuis obnoxius incrementis, & decrementis, tudinem affectat , quia parem refpuit, Sed audit turbidus,qui adoratur facratus. Spon- unde tam turgidus faflus, -ut licét. caeteris det ambitio honoris cultum, dignitatis nito- ordine ambitiofusantiflet, adhuc eum. pu- rem, ut quos inflat, & ad fublimiora urget; deat, aliis adnumerari ?. Quid aliud homo blandiis illiciat, ac vana fpe nutriat, fPlena e(t, quàm pulvis, & cinis, cui vita mor« fiducize fuccrefcithac fpes, greflsque diri- tis fententia , corpuscarcer , mundus exi- git ad gradus fublimiores, ad quos ambitio lium? ^ Mors enim aut inftat , aut minae fore Íperat, utfit promotura, necunquam tur inftantiam ; & tamen adhuc in flercorae excidit animo , quia fpiritu femper turge. rio corporis carcere tabeícens "homo, in fcit ; eít enim ambitio paffionum tenaciffi. morte fic infolenter tumet , fic arroganter ma, quz i femel radices in corde fixeric attollitur, fic fcedé obbrutefcit, ut de (in« hominis,vix divelli inde ampliüs poffit, tam gularitate fibi ambitiosé aduletur ? Non ei cordi efc, fui fugam nemini fugserete,ut me fugit ex Hiftoriarum monumentis Fran- apud hominem non hofpitium tantüm quz- Cifcum 1. Galliarum Regem cum Carolo V. rat, fed & contubernium moliatur, donec Imperatore pacem fanxifíe , fed parüm diue homo ipfe moriatur : hinc Ecclefiaftes nos turnam, ille fiquidem aiebat non . fuperioe ah Weclef, 7 detumefcere edocet inquiens : ANo/i quarere rem patiar; hic veró non parem feram 2 4 Domino ( fcuà Principe ) ducatum , ne TU Ted cum uterque folitudinem ambiret, neue à Rege catbedram bonoris. ter incolumitati ftuduit fubditorum , cum conunuato bello eorum fanguinem fude- S. IIT. rit,; Licét uterque dominium in amplas Provincias ; long?, latéque diffifa Regna Iulj4, Nil boni fecum ambitio defert um imperium exerceret , meuter tamen íua olitudinem quarit : dignitatum fplen- forte contentus ,. alteri nixus eft fopere- derións inbjans , non nifi cacas. dede- inere, 224 coris enancifcitur. caligi- —.. Quid ni? uni elephanto exigua fylva VWe$« fufficit pro paftu , & habiratione ; bovi uni campus non. grandis fufficiens. exhibet ;ä A0, Ihil fecum boni ambitio adfert; cum pabulum , quo exfaturetur ; & uni ambie CM hominem infublime defert. Bonum IN tiofo homini , nec mundus totus fufficit , fiquidem vel utile eft; vel honeftum, nec aptus eft turgidis ejus defiderijs plené JAANUET ETE EEE aut delectabile, funt enim hec tria, quzín explendis ; quia cüm folitudinem ambi- ,w * 4p. hominis corde omnes occupant affectus : am- tione tumidus exambiat , czteros vellet À Wptsmora]. bitoveró, tantüm abeít, quód delectet, ut pati exclufos dignitate; fed craffiffime er- MP ^ mentibus potiàs infultet ," membra dilaniet rat in ambitu sffectatz folitudinis , ut in ambienrium ?. nullam exhibet honeftatem, ambitiofos retorqueti facilé poffit., uod cüm potiüàs honori labem adfpergat,fpeciem de impijs panxit Regius Vates ; Erraverunt devenuflet hominis, & vitium fit, ipfa fpe in folirudine in inaquofe : viam cruitatis in Pfalm. xoäf | honoris, vel dignitatis larvatüm : neque babitarulo non invenerunt. Quid facri ullam adfert utilitatem; cüm pretiofiffimum interpretes intelligant per folitudinem in- furripiat virtutumcenfum, G mentem non aquofam, & inviam plures in varias difcre- Ífine dolore inflet; quapropter (üi potiüs de. pànt fententias; funt enim, qui moraliter peg bet incutere horrorem , & ad fui fugam hor- folitudinem inaquofam , & inviam mun- Mi laE CA D d RE o Wa . usb ao AL tari, Nil habet ambitiofus boni ; quia ea dum intelligant univerfalem ; alij veró nun eít boni natura, & indoles, ut fui fit mu- cupatim mundanorum ambitionem , folitu» nificum diffufivum, féque alijs communi- dini inhiantem in honorum fattigijs , digni- cet5 fed ambitione, qui tumet nulli bonum tatámque cülminibus; neque latum unguem appetit, quia neminem patitur parem ; quia ab eorum placito . videtur D. Auguftinus humana ambitio dum arrogantiz ingenio APROASA . u ; m A L. difctepare z. P/alz. 62. ubi ertare in fo. ulita fuum faftum turget, fumma quaque litudime, & ininaquofo eos dicit, quos profumit alijs inacceffa, Idque difcrimi- tumor ambitionis ad culmina u"rget hono pis, propterea notatur inter ambitione tu« rum, & aquipatat hujusmodi itinera la- $s — — &Y inidum, Q alijs vitijs inquinatum ; quia byrinto, in hujus vitze deferto ad pedicas -- B omnis fere alicui deditus vitio, diligit fibi injiciendas , confufionésque inducendas in- fimilem,non ita ambitione turgidus: fed cur ftruClo ; fcité Auguftinus, Irinam vel viam folus ambitiofus , ac fuperbo faftu turgens baberet , utinam illuc bomo incurrens , vel odio fibiparem profequitur? quianimirum nofft , qua inde exiret. Non videt bomi- — u-bl E . r folitudinem in maguitudine exambit, emue E nem ad felatium: n Videt ViaM , quis earee N / Ambirionis tumor honorüm fugd eladendus. 38r &aret defertam : ergo ubi Jävmit : am-'qyur vans &djutorium non babebit : /;'d ambitioa vel e[et aqua , unde reficeretur , qui inde L ne turgidus ve[pondet , ita eff,fingularuatem wvon porefl exire lÀ nimirum in folitudine affecto , olitudini inbio , ne suuus depreben- obambulat, quem ambitio inflat, quia fo- dar de turba , wel Japigntum , wel fortiumy TA litudinem in faftigio anhelat : fed errat in vel uobtlium ; folitudinem quero ; ut fiam.s folitudine, cum homines non videat , quos ^ de fingularitate famofus!. (ed cur poriss noss focios in dignitate fugit: folitudinem per- infamiam dicatur incurrere in bac fingula- vagatur , ubiareícunt omnia , fontium rí- ritate ,. quam Deus tpje exeludit Hypoflaa vulis caret , quibus fitim reftinguat am- Hce. Trinitatis indivifibils focietate ? quans bitionis: viam ignorat ; quia labyrinthez fol refpuit. Lunam fibi affocians $n grandi- ambitionis invia eít via. D. Auguftino fuf- tate [endoris , quamvis flellarum énfimamt Íragatur mellifluus Bernardus de fallacia Quàm [ed? igitur errat ia folitudme , quàm pratentis vitz inquiens : Erraverunt , ait erafià in inaquofo , qui ambitiofo tumeng Propheta,z» folitudine in inaquofo viam., fafiu parem non patitur , sqgalem omnem.s etuitatis babitaculi non invenerunt. Solt. refptit. — Solis exemplovapulet bumana am- vudo bec fuperborum est , quia folos [e fe re- birto affelate fohtudinis. putant , folósque appetunt veputari. Lit- De hac folitudine in ambitu affectata teratus eft , focium odit, Forru eff , aut for- gloriabatur Arraxerxes cum Aflyriz, Chal« s2ofus , da ei parem , && contabefcit, $0- dace , & Perfidi tumido fa(tu praeffet , ac itarius efl , fed erroueus , errat in folitu- imperaret: hic enim non tantüm fe tanquam - dine fua , non enim folus Lbabitare poterit fu- Deum adorari ambivit ; verüm & divinita- £t* terram.s, tis lolitndinem arroganti ftoliditate . (ibi 23* Hi funt. ambitiofi fa(tus , labyrinthei tribuere prefumpfit : càm eaim fucceffifiet errores$ vie invie , femitze fallaces in ar- . Nabuchodonofori , qui fub Daniele ob tu« . Foganti folitudinis ambitu. Eo ipío quód midum faftum in beítiam fuit translatus , ambitione cumidus parem refpuit, quem non hareditaríam nactus fuberbiam,Deum fe etfe patitur ibi in dignitate , vel honore zequa- ambitiosé prefumpfit : fiquidem (cribens lem , fuamabundeé folitudinem prodit; fed ad univerfas Provincias de infida Amani !z;lejï 4 Salomon eidem adverlatur , inquiens: AMe- perduellione ait, boc cogitans , ut in[idia- Effber. 1€, lus eff duoseffe fimul, quàm unum : babent retur noffra folitudini L] * cuinam ftomachum V« R& enim emolumentum [ocietatis [ue. — $i unus non moveat arrogantia hominis vefané am-: ceciderir , ab alterofulctetur. — Va foli (Íeu 1 bitiofi? folitudinem in natura affeclat , in ut legitur.in textu hebraico ) v« zlli , qui dignitatis throno afferit, & in honoris fa- unustantüm , O folus eff-. Oquàm infelix, ftigio przfumit: folitarium fe jactat, & hu« . quàm mifera hec tumida folicudinis inanis mano faítigio majorem ;5 fed dum folitudi- gloria, & quz mortalium pectora, homi- nem in ambitu affeclat , à natura defcifcit nümqne mentes magnis , fed vacuis implet hominis ; & eam induit ftolidi pecoris ; cogitationibus !. Appofité Cyriilus Alexan- quiain ambitu affeclata folitudinis , qui Eib s. A4po- Vigoromoral. drinus libro;cui titulus contra apperitum fin- tumet nullius indigus ; càm Deus nonfit £ap 7. gularitatis :hunc fcité inducit dialogum. In. nonnifi beftiz naturam induit ; fiquidem fo. terrogat ambitiofo faftu fuperbientem , ac litudo nullius indiga , uni duntaxat Numini fupra cateros eminentiz inhiantem , ut pa- competit ; quia Deus tantüm natura eff u« res excludat , zquales omnes refpuat , in- nus , & folus, (ibi ipfi abundé fufficiens, nuls 3in, 100 1 quiens: I/r quid amaram diligis folitudinem ? lius indigus, & hanc, qui prefumitex crea» . trefpondet. nimirum minime placet multitu turis folitudinem cum Nabuchodonofore dinis flu&iuare procella , vel unus effo de.s turba. . hominem dediícens , in beftiam recuditur , Nonne tnter fidera fol esl unus , €$ non tamen in alia officina , quàm im illa Jfuper omnia unus efl Deus?. quo audito , cim ftolidz ambitionis, Quàm perniciofa eft Jubriliter procedens fingularitatis ejus fu. ambitio.! qua quos inflat, fceda metamor- perbiam notáffet , $n bac caufa taliter ar- phofi ftolidam cogit bruti naturam affu« guendo proceffit argumentofa : fed expen« mere, denda funt attentiüs verba , qua refponden- Idque fortaffis caufz ; cut um ma. 2$. do obje&tis fubtiliter adne&tit , inquiens , Genef, £s tutinum diluculum coepetit à vefpertino fe- quamvis effentialiter , & in natura fit Deus, jungi , totum illud temporis fparium inter- comparis tamen Trinitatis bypoflatica indi- jectum , dicatur dies unus: fatium eft ve. vifibili focietate gaudet, Sol etam ne fhere , G manue díes umus , Íed cur non po- folus. fit. Iumam slellarum infimmam mutuata tiüs dicatur dies primus, cum eum nullus - 4uce fibi fociam [Mendoris efficere in grandi- alius precefferit , & pediffequus illis (uc» &ate conatur. . Cum ab exordio mundi Deus ceilerit fecundus? hebraicus textus difficul« bominem creAffet unum , mox flatim dixtffe tatem extricat , cur potiüs unus dicatur, fertur , non. eff bonum bominem effe folum.s. nonprimus; quia unus non folitudinem in« Et nonnullis intefieclis (übdit: P ergo fo- dicat, neque ullam fupereminentiam , fed li, qui cum infiabili pede fuperbie venti- &qualitatem ; qua parem non refpuit ; fed lm(s'cmdem , [ocietate privatus ,. fubles admittit; unus enim diesin num erum venig Bbb ; ceum Differtatio 332 XVIL. cum céteris ; qui fubfequuntur , vel etiam quque genus ad venturum "Meffiam exten* antécefferint, Ut omnis igitur affectatz deret. folitudiois excluderetur ambitio, non dici- Sua tamen habuerunt Ezechiz lachry- tur factus dies primus , licét czteros prae« m2 pondera, quz Deumin fua vota flefte. cefferit , fed dies unus: ut vel prima, qua rent, Revertitur enim juffu NNuminis Vates; illuxitón mundo dies erroris ambientis fo- pollicetárque non tantüm ab hoftibus vindi- litadinem excuteret caligines ; lucémque cationem , fed & priftinz valetodiai inte« inveheret , cujus beneficio in illum tantüm gram reftitutionem intra triduanum fpati- dirigeremus intuitus, quiveré lucem habi- um., & adjecta etiam fuit prodipij , ceu tatinacceffibilem , ut fcité monet Augufti-. pignoris fponfio, — Placuit artis Aftrono- 3j 4 nus, inquiens : Noli velle gaudere iniflis 5 miceze difciplinz perito fignum & ceelo petes fed gaude in illa luce, que non babert occa- re: utquot in Achacis horologio gradibus , ll fum: gaude im illa luce , quam non prece- "umbra radij ferrei regrederetur , totidem dit hefleruus dies ,. mec fequitur erafiuus. -etiam diei partibus inceelo fol retrocederets ; M/?!;?.Wt n Eíft autem hzc dies , quam fol juítitize cir- «ümque per .decem lineas umbra fub ipfum 7 cumfundit fplendore , .& quà beata empy- meridieni retroageretur in folario., feu ho- k rez gloriz zeternitas defigratur defingula. rologiofciatherico , & fole pari'ïe intervall Ó ritate famofa , & de humanitate fingularif- fuiscum orbibus cocleftibus regyrante , ac- fimà. Quoties humana ambitio quarit exe cefleruntad confuetas diei horas quinz , qua !l b tra hunc diem fplendores, quibus fingula- fidem zegroto fecére recuperandee valetudi- riter eniteat , à vera luce recedit , & dum hi nis., quam etiam mox reduxit cataplasma luminis fingülarem claritatem fe «redit ena- ficuum ulceri fuperimpofitum falute accu* lk fi Gam , in imtim caliginis fe novit delapfam ; mulata per quindecim fubfequentes annos; fu quia humana fublimitas decrementis .cb« 'quamvis plus diving virtutisinilla medicina, noxia , tunc lapfui eft proximior, cum fa* quàm naturalis efficaciz fuerit. — Jnvocavit 4 Beg. 201 p [v] íftigium fe putat attigiffe humani deco- irdqne I[aias Propbera Dominum , & reduxit fis, qunbram per lineas , quibus jam defcendes qu n 26. Ezechias pravi correptus infirmitate à vat án borologio Acbaz decem gradsbus, - mortis limine brevi diílabatintervallo. m Solem hic fentimus retroactum , f 2de ^ Reg, 20. diebus illis agrotavit Ezecbias nsque ad mor- fed non audimus Dominum voci homie fiaí D te» (cilicet eo tempore, quo Senacheribus nis obediviffe , mec votis obfecundáffe * apud JEgyptios , & /Éthiopas fus déque * * & tamen cum Jofué folares &l Prophetz omnia everteret : fuit autem lethalis Eze- -ftitit.radios , lungque , ac aliarum (ide- bi chiz morbus ex ulcere inteflino , letiferó- D7 rum perniciffimz rapiditati freeno injeclo que pure collecto , cui ars nulla humana pracipitem curfum co&rcuit , INuminis de- 0 Mutil, 10, prodeffe potuit , non per homines tantüm praedicatur obedientia , totáque prodigij medice artis peritos ; fed neque per oracu- [//[ gloria brachio tribuitur omnipotentis: As lum ipfum divinum , cum Ifaias declarave* fnit antea , wec poftea tam longa dies obes f rit ulcus immedicabile ab arte, & natura: V diente Dominowvoci bominis. — Sed (i utrutue 3425 19 i, * . €ui morbo caufam fuppeditáffe creditur tur - que prodigium Numinis debetur omnipo- T [/ batus ab Affyriorum armis ftatus Judzz va- tentiz , qud zegrotante Ezechiain horolo- li flatione direptus: & zgritudinem nonmo« 4fi gio Achazi folis umbram retro egit ; & ut dicé etiam promoverunt contumeliz divino vinceret Jofoé , hoftésque profligaret, cum 36 Numini per Barbarosillate ,. quibus acceffit in occafum vergeret.-dies, folem conftituit tii fdccuïiior ceeleftis providentia ratio clientis flationarium , ac viétoriz (peQatorem ?cur MU fui virtutem clariüs in infirmitate illa illu« alterius duntaxat prodigij laudem fibi ar« Qu flrantis, — Verüm D. Hieronymus putat,im- rogat omnipotentia? quia nimirum, licét lirj miffum Ezechiz à Deo morbum , ne de vi- in utróque prodigio juffüi Numinis fuerit Xl €toria adverfus Affyrios poft triennium obe fol obfecutus ,' voluit tamen de fola flatio« t tinenda infolefceret ; fed utut hzc fe ha* ne fideris debitam fibi gloriam arrogare, ut l beant , lethalis certé invaletudo Ezechiam nos ftationarios faceret ià eo flatu, gradiü- tü ad extremos vitz dies perduxerat : decum- que honoris, in quo vult nos conftitutos , Vet bentem Regem invifit Ifaias , cui Dei juffu & dignitatum culmina non arnbire ,. qi prématuram indicat mortem , ad cujus fu. neque fupremis inhiare Tui neftum nuntium largioribus ccepit decume honorum fa. Quf bens Princeps madere lachrymis , precesef- Iugiss. p ficaciores fundere , obteftationes exprime- re; ingemifcebat , quia intelligeret , telam Q fibi vitze in ipfo ztatis adhuc flore pracidi ; st tib cum trigefimum quintum duntaxat vite an« m num ageret , G prefertim, quia mori de- Vet. "beret (ine liberis , fine fucceffore , absque ?' K'Wi l, hzrede (cum Manafles nondum natus fuif» edic hu A fet) qui jn promiffo Davidis folio federet, 5- VI. legl Ambitionis tumor honorum fugá eludendus. 385 z ** 5 e IVO æoncïpcrent, ac delerentur hoc uno p'emïäbä D fiffimo edicto cum maribus etiam foemellz ,. totumque hebraice gentis genus, Obftus eAnbitio zonnift fumos fpargit , puit.natura , & non hominem jam in Phae quibus « dachrymas elicit ,. ef mens. . faone fe produxiffe mirata eft, fed trucue . bumana tam fedó cacutit , .ut quid lentiffmam in homine feram , um impium Apperat , ampliis nefeiat , tyranni edictum maturz radicibus fecurim nec videat, adjiceret , ne ultra germinaret in flipite are bor hebraicz gentis ; nec fucceffores genes * 2». £4 );"Um' Chriüus ]ero'fdlyma-m afcende^ Taret aucti populi timores incutientis Pha« ret ; & crucem appeteret , duo fra- raoni ; qui proptetea perinfenfus fuit heb- tres ambitione inflammati accedunt TZXis , quospecunijs primüm fpoliavit, des importuni , & mulier crucem audiensthro. inde mutuum fumere adegit, & cum fof- | Matb, 20. mnum rogat. JDire,ut fedeant biduofilg mei vendo pares non effent, per creditoresindue unus ad dextram , & unus ad fimiflram tn.a rumfubnervofamulitium traxit, . Per opes 7ég"o tuo. — Arguit tamen fratres Diícipu« rum itidem locatores mercede juífla eos de« los Magiíter Chriftus , à quibus oriebatur fraudantes àd fubeundos acerbos laborescos fupplicatio , ac ftultitiee eis notam inurit, €git, G detreclantes ;iparére per Exaclores ne[citis , quid petatss , nimirum quia am- adoperaduriora adegit; 'ut luto fubigendo; bitio, nonnifi fumosfpargit , quibus mens lateribus coquendis,faxis cedendis ,calci mi- humanacacutit; incubant pertinaciüs famze Ícendz , «convectando fabulo, corradendis homines , quam dum maturare laborant , arenis , egerendolimo , glebísque effodien, atuitatem incurrunt, ^Quid enim famanifi dis dellinarentur 5 imó quidquid in quavis fumus ? Quid fümus ? certé nihil : aucu- AEgyptiace ditionis parte fordidi negotij, vel TU pantes igitur famam , nonnifi fumum nan- 'deipecti minifterij reperiretur., manibus id. cifcuntur , ideóque ambitiofus, ideo ftultus , Aíraélitarum tra&tandum tradebatur , :& ni quia fumo czcutiens ufu ddeflituitur rectae juffui ftatim parérent , virgis & tergo luerent, rationis ? Verüm fi Chriftus ambos rejecit Cümque igitur inaudita retroaótis fze- EIU i fratres , quianefcirent , quid peterent ,qua- 'culis barbarie.obfletricibus precepiffer , ut nam ífuit ram craffa ignorantia., quz totum hebraeos maículos omnes., fimulac editi à extinxit fcientiz cenfum ?. D. Chry(oftomus Íuis eflent genitricibus , ftatim elifis faucie cenlet ; Difcipulos fratres. Regnum am. bus fuffocarent; imó ut ad fummum etiam biviffetemporale. — Hoc dicir offendens,quoA perveniret crudelitatis ; cümobftetrices pijs nibil þiri,mgzle peéterent , cui fuffragatur "fraudibus elufiffent.,. ne in innocentes par» Mdttb. 20, Origenes ,' expendens praecitatum textum vulos fzvitent , pracepto injunxitipfismet inquiens : $i iz Regno mtiüdiali n bonore.s parentibus, ut parvulos fuos mares flatim ; £? vtdentur:, qui fedent cum Rege 5 non.» ac nafcerentur , Niledemergerent, utcüm fuit mirum , fi mulier muliebri fimpliestate , primüm fplendere inciperet parvulorum vita vel imperitia talia [e debere petereexiffema- aquis fluminis extingueretur , refervatis foes '/n'm ï'f | I) Vit , U ipli fratres adhucimperfetli , && ui- lil altias c 0 mellis ZEgyptiorum famulitio , & qui fecus feciffent ,. ftatim capite luerent; ^ Ubíque arbitrati [uut, gttantes de regno chriþifudia.f igitur erant curiofiffimi geniturz fpecula- 36 Frátrum vota votis adverfantur a mbien» tores ,& Nilus fluvius innocéntium «arnifex tium, Regnum ambiunt in terris , .& in- fuerat conflitutus : impia lex ubique ferva« concufsá firmitate fixum putant thronum , batur ,. & natura ferax in- : quovis loto mul« cum tamen nil poffit firmiter in terris ftabi- Gabatur ; & fatellites ZEgyptij tertio quoe liri , ubi fingula funt fluxa, interitui o"bno-g que menfe fingulas hebr &orum fcrutabantue Xia , G evanida : an non terra ipfa conti- domos , ne mares fervarentur incolumes, nuis elocatur fuccuffionibus , & perpetuis . In hocigitur rerum deplorando flatu naícia femper concutitur variationibus 2 recteigi- tur Moyíes,, quem parentes ob oris venuíias tuf ambientes in terris regnum fixum, & tem fagaci fervárunt cuflodia , nerumor fd« verá potiri felicitate à fe Chriftusabegit, eó ti , ne vagitus flentis.ad aures petveniret quia nefcirent, quid peterent , quia nimi- yllius ; verümcümque jam diu celare Ues rum caducum arpbirent , fimülque fixum , rum non poffent maluére eum incertze mortà eümque jugiter ftabilem thronum, Quàm committere , quàm illum, & totam fami. pulchré dignitatis faftigium ad. quod fuerat - liam tyrannico objicere furori: Mater igirue Móyles affumptusaqua nomine defignatur ; Moyfíis filiolum in fifcella ex fcirpis contex«: cum enim Pharao dolofis , ac nequiffimis ar- ta claufum, rimísque diligenter bitumine, tibus vellet invidià lividus gentem delere ac pice oblitis demittit in undas Nili fluvij z hebraorum , quz numero multum excre- cimque Moyfis exigua navicula fluxu rapes Verat, perniciofumetiam naturz decretum retur aquarum ceelette confilium tulit ,. ut Exodi I. edidit, — Quidquid mafculini fexut matum.» eodem illo die , quo puer expofitus fuerat fuerit , in flumen projutte , extinguere fa- aquis Thermutis Armenophtz regis filia. tegit mares omnes flumine obrutos , ne qua juxta flumen defcenderet temperatura lava. [opereffsnt focmina ex viris Judais , am'pliüsx «ro meridianum calogem , &ümque ptopg. j ipam - 324. Differtatio Xv nif, zipam in hzerentem fifcellam incidiffet, eàm deprehenduntur abfwpta ; & pugnantiuffi inter fe fe nubium , ac collidentium obno- queaperuiflet , vagientem in ea puerum for- máconípicuum invenit, quem cum ex fe&a xia fulminibus ; qui dignitatis fafligio emie * pellicula noviffet filium effe alicajus hebrzi nent, in fe invidiz lolent oculos avocare ; pártim ftimulante mifericordià ; quam in competitores habent , quia dura ambitie .; fántis fpeciofi lachrymulz expofcebant; & oxnium diltorquet vifcera , & immodicus X partim , quia liberis ipfa divitijs , opibüsque labor, q&em fubeunt , qui diguitatibus in- n affluens careret ; & faltem per adoptionem hiant, omnes actiter divexat; apte Seneca., Epiff. a. . quareret flerilitatis probrum delere , tolli Nulli potefl fecura vita contingere ,. qui de . parvulum juffit, ac nutriri in aula , cui a- producenda utmis cogitat , quiimter magna dodi Y« qua nomen impofuit, : Il/a adoptavit in lo bona multos con[ules numerat : boc quotidie 4poh Y f eum filij , vocavttque nomen ejus Moyfes di- meditare , ut po[fis equo animo viram re- cens: quia de aqua tuli eum.s. linqueres quam multi fic completiuntur , 68 42 Sed cur aque nomen voluit ei impone» tenent , quomodo qui à torrente rapuntur Exlex eft ambiiionis re , qaem filium adoptaverat, feu princi- £m fpinas, €8 afpera., patós con(tituerat heredem ?. quid aquá la- lex, jugümque grave ; immenía fuggerit bilius? qua finon dilabatur , vitia contrahit, dignitatum , ac dominiorum vota , fed tunc & corrumpitur ? quid aquá mobilius cum nonin libertatem afferit 3. fed fervituti man- - folovigeatfluxu in flumine, flucttiet in ma. Cipat? jubet erumnarom , ac fudorum traji« re venusexpofita , lunzque afpectus fentiens &i pelagus , nec unquam ad verz malaciae fluxibus concitetur, & refluxibus, & Euris ortum dirigit, cum tumida ambitio femper Dehnt, commota fcopulos , ac littora diverberet , flu&duet ; mentémque ; quam inflat , exagi- tet., h 10 sítque ptopterea mobilitatis fymbolum? fed 'Toti obeftuna ambitio homini, quem non caret inylterio , nomen aquz fluentis in. victimam offert erumnis , oneribus oppri- , Ehc. n o a ia sU — ditum Moyfi; hic enim ad ZEgypti regales mit , & cum prolixiüs labori vacaverit , ple- fafcias promovebatur , potiturus va(to im- rumque cribro deprehendit fe aquam hau- pétio; quàm appofité igitur nomen impo- fiffe , &folum aérem manu flrinxiffe, nitur, quod mobilitatem, & inconftantiam Quantis non agitur folicitudinibus ; j4* indicat: ut velà ptoprio fuo nomine difces QUO*t tion premitur curarum torcularibus $ ret. Moyfes nil adeó firmum effe in orbe , quot non fauciatur erumnarum aculeis , qui quod cafus non fobeat mobilitatis ; rerüme- ambitione inflatus honoribus inhiat , ac que non fit viciffitudinibus obnoxium, ap- dignitatibus infigniri ? noctes ducit infome A- polité Rabanus i catena Lippomani : nes , tumidis torquetur cogitationibus , quam Mos ZEcypti vocant ?. Is faluatus ? ambitiofis uritur defiderijs: raró illi ferena somponentes itaue ex ambobus Mof[is ei na- illucefcit dies ; moerore tabefcit,fi Principis men impo[uerunt. Subdit Lippomanus. Sic vultus ei lerenus non arrideat, . Ambitio $ dtdque nomina infantibus imponuntur nons vel nunquam enititur , vel f parturit , abor« A um 6 u n P — dB o m — GE . -enmem doportun? 4b eventibus , & externie vebus tum edit immaturum , cujus nifus femper intempeftivus. - Allicit purpurà dignitatis; alquid prefiguraiur à Numinis providen- À j d44. fplendorehonorisambitio; fedeft anguis in 31« -^Volu it fiquidem Deus, ut Moyfe's!"futü. herba, veaenum melle illitum , roía fed us Epypti Princeps, velà fuoedifceret nos fentibus ftipata s apis fed aculeisobarmata; mine tumorem omnem deponere, ambitio- typus absque ftru&ura , portus naufragus , nem-exuere , cum magná imperij potentiá inàre procellofum , cüm ab infidiofis non fultus áquz non potuerit lapfus vitare,' De- abludat firenibus , qua alliciunt ,' ut per- tumefcant , qui editiora dignitatum occu- dant ; aures demulcent , ut totum caput pe« pantfaítigia ; omnem abigant ambitionis fimant. tümorem, qui dignitatibus inhiant, nil eft Non tam càro pretio dantur. venum 3f* firmum , fluxafunt omnia ; & editiora mon- Mercatoris prétiofiores merces, quàm quze tium cacumina fulminibus funt magis obno- ambitio exhibet , ac fpondet honorum cul- L xia: fallitur, qui in hac rerum humanarum minà : pluris hzc a&(timat propria vitra , alea, ubi alternantur perpetuó vices, firma quàm alienos adamantes ; quos flocci facit, cenfet "imperia 4 folida regna , diuturnas fi ad ipfam non pertineant, cui in preuo dignitates : h fiquidem noctilucas aemulan- duntaxat fünt füà; & quz aliorum , eidem tes vix fplendent , & (tatim extinguuntur; fordefcunt, . Sed oh quàm infelices , qui auütan: Regnorum fundamenta ; quia fluxis finunt fe ambitione duci ! hi enim vanaípe innixa: dilabuntur & imperia, quia rerum illecti & fabulis rediviviSifyphi jugi rotatu vicibüs obnoxia. Moytes fortunatiffimus é per afpera, mollia, planáque pracipitia vol- vuntur infelices, Omni deflituti folatio naufragio ereptus, fifcella aquis innatante ad regalem evehirur purpuram , fed ipfo a- per afpera faxeum circumvolvugt onus , fpe innutriti ad honorum nituntur culmen con- qnz nomine abuadé eruditur , quàm fluxa fint, & labilia mundi regna , ur inde om- fcendere, fed poft diuturnos exantlatos la- yem difcat tumorem abigere ambitionis. bores, toleratas curas, fuperatas folicitus 34 Lubrica funt excelía, caduca, quee emi- dines, faxeum onus & manibus elazfum de« SUEE — 1us um AURU o LP R r CA i RC r oríom delabitur , nevíque labozis plerumque neqf, & qua cateris funt altiora , perfzpe pra. " Ambitionis tumor ,honofüm fugà cludcndüs.. 396 pracedente durioris exordium inchoandum: tti ad (ammam compofito triftitiam,voluit, e(t ; vixque novum molientibus veftigium ut tota familia ei perinde , ac mortuo pa- Plu: rentaret, Mox juftis abfolutis , & parene Ípes , quà aluntur , fuccedit ex voto. res funt , quibus ambitio eadem premenda tató mortem mentienti , adítante tota fa. veftigia exhibet , cui tamen poít exantla- milia prorupit fenex jacens in lachrymofa tos labores , nec frigidam hauriunt , quà fuípiria , accrebra pugnorum verberatione fitis ardoribus aliquid adferant folatij. egrum morore pectus tundens , fic fari )7- ccpit : nullius me novi reum flagitij , G nf Delineatur ambitio in ea Apocalipfis muliere , quz beftiz infidens coccinez in e, tamen adigor psnas dare , quas non pro« merni : licetnihil eris alieni cumnlaverim , remi íqualore, ac intra folitudinis inhofpita quia in id unicé incubuiftudij, ut fidelitate Aapecal, 37, Joanni fuit fpectabilis, quamvis unum manu geflaret pocolum , innumerum - tamen «seteris Imperatoris miniítris przcellerem , adhuc tamen , ac fi confiliarij polluiffem explendze íitis causá multitudinis nume- 2 rum alliciens hauftu fecum trahebat 3 religionem , fidelitati labem afperfiffem , cümque ex millibus unus os caliciadmove- juftitiam «corrupiffem , .compellor poenas ret, adhuc fpe fe fentiebat areícere inter luere criminis à me nunquam patrati: hzc mentita blandimenta . & vera fupplicia. funt , que meum cumnolant dolorem , ania Nec defunt , qui per pluralu(tra dura , ac mum torquent, viícera lacerant , .& cor oncroíe Íervituti terga incurvent , [pe opprimunt : ó me afflictum! ó me deplos vanida la&tati , »poffe tandem , quam eni- ratum ! Adeó fumo cecutjerat ambitionis ; xim ambiunt , «dignitatem enancilci , & ut Principis favorem crimen putaverit a« * Delrevit, de hisce, ait Seneca : .ut unus ab illis nu- trociffimum - ? & Imperatoris beneficium; cap, I9, "eretur annus , .omnes aunps fuos cente- e propriz calamitatis , ac lapfüs ab Impera- y4unt L cui fuffragatur Tertullianus /jó. .Ze toris gratiá cenferet argumentum , Seneca .de Brevitate vita, de penit, cap. ult. inquiens: Idque totum Turaniu fuit exatie propier snjus anni volaticum gaudium , & diligentie fenex ,. qui pof!. annum nona- eos perílringit , .qui fuo tempore confu- gefimum. cum vacationem proturations a h latum exambiebant ; plures enim erant, qui C. Cefare ultro- accepif[et 5 componi fe 1t2—. perimpeníos labotes. ad hujus conabantur lello ,. &f veluti exanimen à circumflante dignitatis apicem pervenire, qui tamen ex- familia plangi ju[ft : lugebat zlomus otium antlatis fruftraban:ur laboribus : vel etiam Domins fenis , mec finivit ante arifiitia , defudantes in (peciofum tumuli titulum , quám labor illi fuus reflitutus eff 5 .cüm enim afflictiffimi fenis lamenta , & vix fure dignitatem enacti, & (imul denati acqui(itos fplendores Manium umbris adi- querele lachrymis madide ad aures per* gebantur extinguere Coníulciüs ambi- veniffent Imperatoris , permifit priftino tionem fefellit Berzellaius , cui cam am- Procurationis exercitio re(titui "lurani- pliffima fuiffet dignitas oblata, eidem con- um , qui maluit inter curarum [aniatus " ftanü animo , vuluique hilari ultró re- vitam claudere , quàm domi quiete dona* nuntiavit , inquiens : Offegenariws fum-s tus domeftica frui tranquillitate. Quàm bod:e , non indigeo bac vicifftudine * co- «rudelis eft ambitionis tyrannis , quz ne« gitavit fe inter vite , & mortis confinia que fenibus parcit nonagenarijs , quorume conítitutum , perpendit exhibitz dignita- mentem adhuc torquet , & viícera lanci- tis vanidum fplendorem , momentaneum mat| quàm appofité exclamavit D, Bernar. , (,,51,.; fulguris nitorem ; ideóque maluit dignita- 'dUSc O ambitio ambientium erux ! quos Lib, ^ tem excludere , omnémque ambitionis tu- enim inflat , crudeliter excruciat , ac men- morem abigere, quàm mentem fuam defti- tem fune(lat , etiam ipfum amulorum tuere tranquillitate. Ad vite vergenti oc. gradum propriam ánterpretatur depreífios aZem, f cafum parum prodeít in trino benefici Jovis Íol oriens. Non tameh eandem ebibit mentem 394 $, v Turanius füpremus Caligule Prafe&tus $ 1 hic nonagenarius à Czfare tanquam emeri- Ambitionem , qui fovent , 4c dig. ,tus ut otio , animíque quiete tranquilliüs Vacaret , immunis à quavis ofïïcii'.-cpra,,ac pitatibus inbiant , plerámque Tantae lica fame laborant ; &$ quam /equuntur - labore fuit proclamatus. . Verüm quia am- bitio adhuc fuos fub nivibus canitiei fove- fugientem diguitatem ,nunquam L bat igniculos L fenex capularis , quafi à affequuntar. . favore , & gratia excidiffet Impetatoris , beneficium immünis vacationis in argu- Mbraticis potiffimum illudere pro2 39^ miffis gaudetambitio : hanc qui fo: mentum infortunij infledtens à lachrymis nequivit íe temperare , ju(sit propterea à fa- veut, Tantalica fame dignitatibus in« mulis in ie&tum deferri, perinde ac in fere. hiantes laborant , quas tamen nunquam af« trum , ubi oculis fletu corruptis, ore im« Íequuntur,& dum Rachelem prehendere fa- pallefcente , fronte (qualida , tocöquä vul« tagunt, Liam duntaxat amplectuntur: pu. tant Verani de Affedióus Tom. Ii, Ccc 386 af Diüäï-tatio XVIfl. - L tàánt in afice illius dignitatis fereno frui 2 eft , quam glorie cupiditas folet conci- ccelo 3 cügr tamen mens ambitionis jugi. pere , G& alere;viginti tunc erat Ado« busagitetur turbinibus , omnémque excue nias anmorum , mnimirum primá juventá tiat tranquillitatem , continuó commovea- florefcens. , & non tam privilegio nafícen- tur zílu , ut nullus Euripus fic ifto turbu- di , quàm formz fpeciofitate , ac fplen- lentior : ambitio libertatem eripit , ut dida munificentià in, vulgus: commenda- 9. de offic, monet Cicero, Cavenda efl glovie cupi- tus. Ratus regnum ad fe. pertinere $ ditas , eripit enim libertatem , pro quas currüs fibi , equites , militésque pede- emagnanimü viris omnis debet. effe conten- Ílres , ac familiam aulicam: numero co- 40 : quódque lachrymas elicit, e(t,. quia piofam adfcivit. Cümque Davidem bel« ( plerumque pro filiqua venalis exhibetur ti- licus hic apparatus non lateret , non ta. bertas; an non eft mancipium , qui juxta tnen Adoniam reprehendere curavit , quin alienum genium fua adigitur animi fenía & Ícifcirari, ad quem finem armatus mi- componere ? séque ad alienum nutum fle- les adícifceretur, neglexit ; ^ fed Adonias &ere , & tot cum Protheo formas in- larvà religionis , fuam ut ambitionem ob« duere , quot voluntatibus , & arbitrijs dueeret , facrificium inftitnit extra. ur- obfequitur ? cui fuccenfens Seneca de tran- bem Solymzam , fimülque regium con» Cap. Y5, quillitate animi ait, Satits efh fimpli- vivium , ad quod uno excepto Salomo- a(tgte contemut, quam perpet ne reliqui fuerunt fratres invitati , imó 1 ?4 fimulatio- t torqueri, ad epulum .etiam belli duces accefsére , 40. inter quos Joabus exercitüs Davidicí Meas fumo cazcütiens ambitionis per ambages rotata propriam fublimitatem e» Princeps ; & Abiathar fummus facerdos , - tiam ad ima demittit , & ad viliffima fe ac precipua conítrucle conjurationis ful- cra. Cümque liberalius fuiffent pluries inclinat , defcendítque per probrofas con. tumeliarum fcalas, fi fperet inde fore , ut pleno hauftu calices exficcati , eó convi- . ad ambitam poffit dignitatem aícendere P] vij hilaritas proceffir , ut Adonias inun- &us à Pontifice ; Rex à cateris falutare- callum obducit repulfis , iterá:que preces ; ac fundit lachrymas , quibus negantis du- tur, rituiem emolliat; arrogantium faítum zequo Non tamen þotuit hac inauguratio: 4 fert animo , fuperbas fores antelucanus adit; ita delitefcere , quin eorum penetraret & obfíidet ambitiofus , & tumentium ve- aures , qui Salomoni fidelitate , & fa- ftigijs infiftit , licét contumelijs pulfatus ; mulitio addicli erant ; praefertim Natha- Quibus boc fordibus b, s. epiff, apte S. Cyprianus. nis Prophete , quem Salomon fidiffi- Fg L etnit ?. quos arrogantia faflus prids pertu- mum habuit educatorem , ac folertrem inflitutorem * * lit ? quas [uperbas fores matutinus faluta» is novam factionem de- £or obfedit ?. quot. tumentium contumeliofa tulit ad Bethfabeam , & hzc ad Davi« vefhgia ante prace[ft ? Uno , alteróve dem , qui ne quid periculi per moram verbo Iíaias , ambitione tumentem defícri: accerferetur , flatim injunxit Sadocho fa« bit cap, 1$. & ait pertinere ad gentem ex- cerdoti , vatique Nathani , Ducique pelantem ,. & conculcatam ,. quia cacu- militiz Banajg $Salomonis filij inaugue rationem * * tiens ambitio per toleratas erumnas , ho- L convocatur potior exercie norésque conculcatos fublimiüs eniti geftit, tüs nervus ? Salomon equo. in(idens . femper in humilitate fub(iftens : imó adeó regio ijn atcem . ducitur Githonem ,^ non e(tczca, ut quos pulíat , pracipiti per- procul Rogele fonte diftantem ; ubi cum h dat impetu 5 papilionibus haud diffimiles, fibi addictis Adonias in horto regio qui ardentis lucernze fplendore capti ejus fplendidé ' epulabatur. Ungitur ibi $a- tamdiu íplendentem flammam circumvo. lomon , inauguratur Rex , & refonan- lant , donec aduftis alis tandem pereant : tibus ubíque feftis acclamationibus reves hujus c&citatis haud obfcurum obfignavit hitur Jerofolymam , ubi paterno in fo- lio gratulantibus Aulz Proceribus collo« pofteris documentum Adonias filiorum Da- e. L] vidis natu quartus e is fatalem patrisne- eatur ? Davide lectulo fuo decumben- c:ffitatem fenio, & sgritudine decumben- te ex fenio , & zgritudine debitas Deo tis pro anfa ejus fceptrum poffidendi arri- grates ob fuccefforem exoptatum agente, piens, ambitionis fumo cacutiens , fimil- Terruit hec Salomonis in Regem inaugus que intumefícens aufus eít paternum fibi ratio prz ceteris ambitiofum Adoniam » thronum polliceri, licét parens teftamen- qui fe videns à fuis etiam defertum ; in ta« to eum à throno excluferit, cüm haredem bernaculum foederis , quod Gabaone fum« ) lt v regni Salomonem deftináffet. ma colebatur religione fe recepit , & aíye Viderat is fratrem Abfolonem ambi- lum , quod apud aram quzfierat ,. inve- &Y tione tumidum , & audaciá flimulatum nit. . Non tamen permifit ceca ambitio, mortem incurriffe violentam ; fed non Adoniam quiefcere in afylo , quod fue. ideo timidiüs in difcrimine coronz fimul , rat enactum , fÍedin cacutiente juvenis * & capius Íe^ dedit * » pertinax enim ípes mente alios excitavit fluctus * üquidcm ani ? Ambitionis tumor honorum ftgà cfadendus, 387 &nimüm — Adonig non tam ambitio du« binc , atque inde, Alijs gtadibus le- inflabat , quàm feditionisPrincipes Joabus , unculos ftacuit. , cum in fummo leones & Abiathar. urgebant : conquerebatur ille con(tituerit prolixà jubá minantes , & vul- ob fupremam militig prafecturam fibi ab- tu horrido ferocientes. Cur Salomon reptam , & Amaíz collatam ; hic veró in- non-potiüs leunculos (ibi adblandientes in digné ferebat Pontificatum à fe in Sado- fupremo , fibíque fedenti proximiore gfae« chum translatum effe ; & Adonias pra. du flatuerit? quia nimirum celíiora , quae ferri fibi in regno Salomonem pati non po- Íolent ambiri , majori femper indigent tgrat. folicitudine cuftodiri ; inferiores, quí gra- Ad novam igitur confpiiationem (li- dus ambiunt, cum leunculis coflidtum in» 47 ftituunt * * mulos , animósque fimul addebat Davidis exambienti autem fupremum gradum , nonjam cum leunculis ad pug é vivis exceffus , & Salomonis inexperien - tia, Gümque timerent in aperto Marte nam nondum edoélis , íed cum leonibus ferocientibus , & ad cruentas clades infirue rem agere, per cuniculos confultiüs du- xére novos ordiri affultus, Abifag reli. &is eft pugna ineunda 1 excreícit cum dig- nitatis celfitudine etiam incrementum cue €la Davidis uxor , mulier ficut omnium ftodie , & cum cel(itudine gradus , al« formofiffima, ita morum comitate nulli fe. titudinis etiam tutela : altiora enim ame cunda , & przfertim quia viro inta&la , bientem majora expeclant difcrimina , & dudum Adoniz oculos rapuerat: hanc igi- e hd duriora minantur certamina hinc non tur Adonias expetit in conjugem, ratus pro dote regium diadema illaturam , quo fue omnes leunculi equa per gradus flaturá fatisfaceret ambitioni. etant in throno Salomonis confläti , fed Nuptiarum con- ciliatrix Bethíabea expofcitur , quz igna- pro graduum difcrimine inzquali. grada- tim conflabant mole , ut quó gradus ma« tà quid conjurati molirentur , eó liben- tiüs negorium tractandum fufcipit , quó gis elevatentur , eà leunculorum moles excrefceret L] [] adeo ut primum gradum cupidior erat , priítinas inter fratres offen. fiones proríus delendi : acceffit Bethfabea leunculus cateris exiguor cuftodiret ; fe- ad Salomonem ,cui Adoniz aperit defide, cundum alius pauló craffior fervaret ,. ut- pro afcenfus difcrimine leunculorum es ) rium. Sed Salomon,utpote judicio fagax, ilicó .glifrentem fub dolofo cinere (ubo- tiam crefceret (tatura , — & quidem grada- tim ; donec ad validiffimos , eósque fe- doravit fcintillam, qua ne in ferales erum- peret 'flammas fparfuras incendium exitiale rocientes perveniretur leones vigiles Re- L] . toti regno ; confultiüs duxit , Adoniam gium fulcientes fedile fiquidem , indi- get excelfa dignitas totvis obarmari leoe Authorem novz feditionis manu Banaje tribuni pratorig cohortis. & vivis exícin- nibus , ferísque cuftodiri audacioribus , quia nunquam minus tuta dignitas , quàm dere , & Abjatherem , cui arcis cura fue- rat à Davide concredita , fupplicio ex- cum omnióm (upremam occupat fedem. emptum ab urbe excludere Solymz , & Lubrica funt excelfa , imó & quo emí, * rus amandare : üentiora, eó G pracipitio proximiora * ciümque interfectus fuif- fet Adonias ejus effufione fanguinis tota medioctis veró fortuna ,. quia ambitionis non fovet tot igniculos , pacatior fedet : feditio extinéta fuit , & feditionum flu&tus cefsárunt., pra alijs , qui eminet ; fcopus fir , in quem fpicula collimant invidie , quia ut Nimirum- ambitio j 44» que Adonie Ícité Caffiodorus. Nibil fieurim . nibil po Lib. 16, 40:,3&. paternum regni fceptrum pollicita fuit , 'ta*, 6.29. terit labile reperiri , fi femper invidentium eümque iterato conatu uríit ad £olij cul- vot4 ad il i ] men , violenta nece in imum tandem de. iwitas Accedere permtttantur in. trufit fummze calamitatis ,, cruentíque ex« . Satis fplendoris , ac majeftatis -habu; 4f« cidíj ; hinc cum coepiffet Salomon in ipfo iffe. videtur Regina Perfarum E(ther tot Ü ftatim Regni fui exordio experiti , quot fe. Provinciarum impendio ditefcens , tot. cum trahat folicitudines, curas, ac diícri- otnata gemmis , divitiisque difiluens ; fi- mina regale fceptrum , — juffit thronum fibi quidem ab ipfo Regin& cultu nomenclae conítrui , «cujus aícenfus elevarétur per turam fortiebatur ; fed quamvis fatis ä gradus , G fedis latera , duo leones pro- * fplendoris ,. plurimimque majeílatis vifa lixà jubà , vultiique. horrido fulcirent 2 fit habuiffes attamen quis crederet , quód duodecim alijleunculi , reliquos eradus Tub tam fplendido diademate lethales cu- veluti in excubijs fervarent. Fecit Rex LJ . $4 Reg. To, re regium caput torquerent fulgebat in Salomon tbronum de ebore. grandem ,. €8 auro , torquebatur. in curis ; fplende- velivit eum auro fulvo nimie , qui babe- bat foris in gemmis ,. lacerabatur intus ti- bat (ex gradus , € fummitas tbroui rotun- more. ' Quanti fecerit Regium illud diae da erat in parte pofferiore ,. & dua PJ4nus dema' oftendit , alloquens Deum. T« Eþ ä:ï 14, hinc , atque inde teneutes fedile. ,./6* duo Domine , inqui , qui babes ommiums leones flabant juxta manus fingulas. , & frientiam , nófli , quüd abominer fignum , guodecim leunculi $iantes fuper (ex gra- Í fuperbie , 69 glorie mea ,. quüdesi fuper. c€€2 CApuE. Vgrani de Affeclibus 1om. 11, x 46 . ? 388 | " Tiffertatio XVHI: : $Vvl «apst eum ; in diebus oflentatitnis mea , € detefler illud. quafi panuum .men/irufz- 4&. Ziyibitio , quos. altizs. evebit. ; Parem fortunam na&us Antigonus 46, gracipitio «onfhtuit proximiores , t9. e aniculz felicitatem ejus depredicanti , efque án émum detrudit arumuarum , quà ad gratulanti , -quia tam fplendido fulgeret ,eminentiora urferat dig: diademate , refpondit. 4O fi.nóffes ma- nitatum fafiigia. tet , quot malis hic panniculus invol- 'vatur , neque de fterquilinio dignateris ja« E «entem auferre, :Ex mille nec unus ti* "Upparem haud dixeris , regiam felicie 48. ] y tatem ei, qux Damocli obtigit men- bi obviabit , qui illicitas invidentium vi- . fz DionyfijSiracufarum Regis fedenti tare poffit infidias , fi fortunz poffederit 'fub eníe diftricto nudis imminente cervi» opes , vel ambitio ad culmen evexerit cibus. :Càm enim Damocles unus ex dignitatis : officijs celfioribus annexa fem« Dionyfij Affentatoribus affereret , nil in per funt cempetitorum certamina : um- mundo beatius Rege effe , niique fplendi- bratilis eft , -& folo extimo 4plendore dius -regia majeflate , repofuit Dionyfi« fucata ea dignitas ; :cui ab -2mulis paran. "us., víisne.ó Damocle fortunam experiri turinfidis , idque.cum minimé Agamem- meam ? :cümque fe ille cupere :dixiffet , nonem fugeret , ;nil aliud :effe diadema -collocari juffic hominem in fella fua regia s eenfuit , quàm vano fulgore tinctum no- 'tum ad meníam eximia forma pueros de- men , & fal/am .ecomam «vinculo miten- le&tos juffitconfiftlere . eósque ad nutum i£95 , ut ait Seneca in Troad. nimirum illius intuentis diligenter :miniílrare. Fue ä quod vulgus capitis vocat ornamentum ., amabant utrinque fuaviffimi odores ; men» & diadema , veriüs verticis eft vinculum , íe conquifitiffimis «extruebantur -epulis z quo non modicé arctantur Reges , qui fortunatus fibi Damocles videbatur : íed ea , quà cateri ánferiores libertate gau- in medio hoc apparatu fulgentem gladi- dent , deftituuntur ? * nimirum amibitio ^um 6 lacunari feta equina appenfum demite urget , ftimulátque ad hzc capitis orna- ut cervicibus impenderet beati menta , ut pedibus compedes injiciat, li- ti juffit , hujus Damoclis., qui turbatus mente, im» bertatem adimat , foedámque adigat in fer, ppallefcens ore ; vultu Íqualens , ecu'i:que vitutem : quidenim aliud eft-eminens dig- dire&tis in imminens ;pendentis gladij die nitas, quàm magna fervitus ? Ícrimen , nec 'manu aufus eft ampliüs in Idque certé innotuit Monimz Mile- menfam porrigere , mec propinatum fibi 5 4 7» fie Mithridatis uxori , mulieri apud 'Grz- * 'vini hauftum deguftare , infeliciffimam po- cos , cui vix alia fuppar * hazc ut fe in tiüs fuam deplorans fortem , eniximque libertatem affereret , Íe ipfam proprio dia- Dionyfium rogavit , ut abire licerec ,. & demate fufpendit , Íed eo disrupto cum quód nollet , ampliüs beatus efle , cui Dio, detractum :collo Mfdm.oo. jn terram corruiffet , nyfius: intelligis jam Damotles,nullum pre- diadema , utróque pede indignabundacon. fertim & Regibus effe ita beatum , cui feme ld culcavit , dicens L quàm mihi execrabilis peraliquis terror impendeat ? b es faícia , qua nec in vita fuave quid- Seneca ;nc pulchrà quam contulifli, nec in tam trifti obfe. quio mihi vales opitulari ; eóque pronun- Qu&iquaune 'fegn;n gaudet ? O fall tiato pectus mucrone Bachidi eunucho re- bonum ! Quis igia malorum ,. quam freontes gio prebuit transfodiendum, Quantum . tur tümidam à íe non excutiat ambitio- ólanda tegis, nem ? quis ambire velit , quod nonnifi cu» Nece[fe efl , tt multos timeat , quem rarum eít ferax , difcriminibus circum*. »ulti siment , feptum , & infidijs utrinque flipatum ? Venenum auro bibitur? expertus Quis tam demens , ut omnium velit ob. loquor, fequijs revera [ubfterni, ut in fpeciem dun. taxat dominari videatur ? Quis hanc fplen- Hanc eandem vocem olim Mecenas in 49. dlidam cupiat fervitutem , ad quam ipfo dignitatis eculeo edidit : hunc cum am- fuos ambitio detrudit " bitio altiüs urfiffet,eidem in eminentiorecule quos 'inflatv. mine profundius aperuit pracipitium ; al« A SN AÉ tioribus fiquidem montium culminibus pro« " ximiora femper adjacent prazcipitia, Idque ? N X abundé omni fzculo femper edocuit exems * p plo fortiüs , quàm verbo infelix ambien. x;f V^ « g X?—:.g * j —"ä-—,,,'/( A s tium exitus , quos in exemplum ipfamet $ ambitio tanquam naufeantis flomachi vo«- mitum pofuifle videtur , adeó ut nee «ue apud priícos Romanos Mario p -- apia Ambitionis tumor honorum fugà eludendus, 389 Capitolij defenfio ; nec Seiano Imperatoe nuhquam.äras, & facrificulos Tiberius affe« rius fanguis; nec Pompeio multiplici victo- €táflet: nec Caligula olympici Jovis fimu- ria illuftri ; nec Caefari. tot triumphis ce« lacro capitis fui. impofuiffet effigiem: ne- que Heliogabalus Bacchum induiffet , GC lebri , quidquam profuerit dfgnitas : am- bitio omnes in fublime urferat, ut lapfu Cybelem habitu expreffiffec. Infaniunt fi graviore in imum detruderet calamitatum adoptatos honores, ac dignitates devene»- mucronibus interemptos 5 neque mitiüs fe rint ambitiofi, infuperbiam extolluntur,& geffit ambitio extra Romanum imperium in jactantiam effroenatam | infolefcunt , non Mithri- «urant prodeffe , fed gloriantur praeffe ; cum viris, quos ipfa inflaverat. 4 dates tot Regnorum Princeps,pluribus bellis rzíumunt fe meliores, quia non vident fe Íractus, ne fortunz fuz fuperítes viveret, fuperiores; divinitatem ipfam affectant,qui violenta manu vitam fibi abrupit, Annibal humanitatem deturpant. Sed difcrimen .€ Carthagine Martis in Italia fulmén, ne vi. fubit ambitio,(i caput extra propriam cone ditionem porrigat : haud fecus ac teftudo, vus ludibrio effethoftibus, ditri&to gladio fe ipfum interemit, Croefus rogum. fuum ubi caput extra concharn exerit , difcriming congeffit, quo " extingueretur. Venenum fe fe objicit, Quod effingit Po£&(is, Ixionem Phocion fibi propinavit; Bajazetes caveam, apud Manes pati, àd fane ambitiofus expee Mamíredus fecurim , Agislaqueum fibi ap- Tituf. parárunt. |Quis adeó à íana mente alienus, Voluitur Ixion, f [e fequitiürque, fu- ut alta hec exambiat fafligia gravioribus gitgue lemper ruinis obnoxia?2 Quis finat. fe. di- in fublime urge'tbr., Ted vix fa(tigium , cut gnitatis (plendore rapi, ut non fecus ac in- inhiabat, attigit, deorfum cum rebus cateris €autus papilio ferales tumuli umbras incur- humanisagitur: etiam gloriam expetit;qua rat ? pyrauftam vides flamm:e pulchritudine foli Numini eft propria; fedà pace "h.omini-. delectari, lucernze circumvolantem. Íplen- bus impertita deturbatur. Chriflo recéns in Bethleemitica nato $Q1 dorem, fed dum credit flammz fplendorem cículari, ferales mortis umbras amplecti- «aula, ex aula Empyrei chori multiplices b2 tur, lufus, jocósque in exequias vertens * delapfi Angelorum , coelefti in terris melo, dià plaufére , paftorümque adftantium arto- non credas meliori eos donari forte, quos dignitatis fplendor deledtat ; umbris cir- nitas aures modulaté demulferunt : Glovia L9t. z cumlepiuntur concepti intus timoris; dum $n altiffmis Deo, & in terra pax bominibus forasauro nitent; & in culmine fedentes di- $one voluntatis, quafi dicerent : Gloria fit gnitatis ad imum detcruduntur eramnarum. in altiffimis Deo 5 feu laudes, & gloriam 49. Deponantur igitur ambitiofze copita- dent omnes cxlites Deo in coelis; benedi- tiones , quibus mens inflata eó acriüs tor- cant , & glorificent eam coelum ; & terras quetur , quó fublimiüs enititur 7 necaliud jubilent illi cun&tz creaturze, quianatuseft fpectat impotens ambitionis dominatus, hedie in terris mundi collapfi Reparatorz In Pfalm,oo, quàm fibi addictos'torquere ; iddue caufz hominis € famulitio doemonis Redemptor; cur à D. Bernardo Ambitio definiatur fub- totius humani generis Princeps, & cadu* tile malum, fecretum virus, peftis occulta, ceator, Angelorum gloria, & hominum mater hypocrifis , artifex doli, parens li. pax. Fuerunt hz voces ab Angelis editze voris, putidus fons vitiorum , origo ma- partim laudantibus, & partim. gratulanti« lorum, radix calamitatum , criminum fo- bus Deo, & hominibus, & partimoptanti-. mes, virtutum erugo , tinea fandlitatis, cz, bus gloriam hanc, & pacem in Chrifti nati« citas mentis? fiquidem hac eft illa ambitio, vitateinchoatam in ejusvita, & nece con« . quz veluti una ex Megzeris;Furiisque ab ere. fummari , ac perfici; Quamobrem in hac LA bo emería ; acgemina armataface inomnes Bethleemitica hymnodia coleftium . fpiri- : debacchatur, ac temeré zqué divina, achu- tuum gloriatota uni tribuitur Deo: G/oríz mana proculcatjura, Hzc illa, quz Salo- in altiffimis Deo , & paxhominibus optaturs moni fuggeffit per ftupra paterni thori ad quia cum mutuis odijs inter fe fe confueve- rint homines diffidere , bella indicere, ar- Regnum, íceptrümque ltraelis viam fibi ape- rire; hzc que Athaliam edocuit ad pater- ma armis conferere, fanguinem fundere, & " DL num Regnuim pet feditionis. tumultus fibi cruentis cladibus terrarum tractus füneftas gradum (truere; hac quz feptuaginta Ge« re, ideo pacem fuere tunc Angeli homini» deonis fratres in uno faxo viétimas fuz cu- bus apprecati, &;» zerra pax bominbus bo- piditatis immolavit; hzc que Tulliam urfit, x« voluntatis nimirum totam gloriam foli ut fupra cruentum patris cadaver veta car- Deo tribuerunt, quiailli foli debetur, qui pento, coníternatos equos urgeret , Tar- per naturam eft íummé gloriofus : pax veró quinium falutatura Rezem. Nulla fané in hominibusexoptatur , quà dedifcerent diffi. homine tyrannis (zvior ipfa ambitione, quze dére, atquebella in terris gerere: /eZ Pax hominemab homineeripit, quem foeda me, difMicet mortalibus, ait D. Bernardus , &$ an- Epi, /k!,"ui.» tamorpho(i in belluam transmutat ; idque gelica partitio 5 quia pax bominibus | fine . fatis expertus fuit Nabuchodonofor. cum gloria nuntiatur , & tota gloria foli tribui- exterminatis gentium Numinibus folus ipfe zur Deos B dum ufurpant gloriam, turbane pacem, — Solus gloriam meretur . qus facie Deus háberi voluit ; nifi gmbici-p urfiffet, Wirabis Ccec ; [ 390 Differtatio XVIII, snivabilia magna J2 fcut. Apoftolua ait * cclo, in imum dejecit tàrtart: - Pileädlä: (Lu'cï. 1120 Soli Deo bonor , & gloria; porró cum noftro Satanam ficut fulgur de celo cadentem., $ genere bene agitur . fi frui licet pace Deispace pariatur fulguri cafus Luciferi quà ob de- cum Deo, &5 quid feliciter , & mifericordi- Ícenfüs velocitatem, quà ob lucis brevita- ter. — Quónam ergo modo flabit pax. bomi- tem , quz vix nata exunguitur denata , GC um coram Dceo , &6 cum Deo, fi Deo non po- unà cum lapfu tenebras contrahit : ambitio teff effe apud. bomines tuta. gloria fua ? O primos etiam hominesin profundum de; Sfulti filij e»ddam" qui contemnentes pacem, trufit erumnarum;ambitio eos inflaverat, ut Numinis appeterent fimilitudinem, fed glo« & gloriam appetentes , pacem fimul , & tlow YLAM perdzmt. * ria fpoliavit immortalitatis: non Evam cie j Homines inftin&u ambitionisà przva- bus illexit , non injuncli pracepti oblivio ricatore parente Adamo haud degeneres hz- difiraxit;; fed promiffi honoris ambitio ldu d d r L Es R U r reditario cenfu ambitione tumidi, honori- illecebrofa decepit : & hoc ipfo pernicio- bus, acglorie adeo impensé inhiant, ut fior eft ambitio, quia blanda eft conciliatri- pacis negleQtu , tranquillitatis. contemptu cula dignitatum , & fzpe, quos voluptas 1n dignitatum faftigijs eam appetentiüs glo- nulla delectat , quos nulla potuit movere riam exambiant, quz uni-Deo, & foli de» luxuria, nulla inflectrere libido, nulla evet« betur; hancque, ut fibi ufurpent, pacis foe« tere avaritia; hos una inficit ambitio, quos. f^ dera diframpunt, bella indicunt, arma appa- & criminofos conítituit , & omni honore ? rant, milites congerunt , pugnas utrinque deftituit.. inftituunt , vulnera infligunt , fanguinem Eft propterea ambitio fubrile malum,. f:- fundunt, & íaucijs, eneétisque cadaveribus dulce venenum , pettis occulta, doli artifex; terram funeltant , ut gloriam fibi ufurpent, fecretum virus, quod dulcedinem propi- qua foli debetur Deo. Qvàm infidi, & nat, & venenum exhibet; dignitatum fpon- protervifunt, quos ambitio pulfat;Gt intlat, det nitores, honoris promittrit gloriam, ut cum apud ipfos neque ipfa Numinis gloria, inglorios reddat, quosad fublimiora di- qua tota eidem debetur tuta fit!. quàm ar- gnitatum urferat culmina, O quàm flulti rogantet eft audax, quàm auda&ter eft te- filij Adam, qui unà cum Protoparente gloe meratia , quàm temere eít furax ambitio, riam appetunt, quam perdant, — Mirum quz fummiDei gloriee infidias ne&tit, ut fané quód ita appetentiüs exambiant homi- etiam in fuz divinitatis afylo intuta fit à ra- nes laudem, &gloriam, quz uni , & foli debetur Numini, ut innuit Regius Vates : aci hominum ambitu? Quid ambitio non L;þ- h I!! audet, fi ipfam INuminis gloriam adoritur, Secundám nomen. tuum Deus ,. fic & laus Pfals a. tofian, tua in fines terra, Maxima laudi Deo da- ntrapiat? Atoh quàm infelix przda , quà gloria fimul, & pax amittitur ; & dimit- tur, quàd!ipfe fuo nomini plene refpon- titur homo ambiens in fordidam ignomi- deat, fuam gloriam proprio oftendat . no, nic humum ! difplicet ambitione tumidis mini implantatam , & quidem non dübijs Angelica partitio , quà foli Deó tota tri- infcriptam characteribus, qui deleri poffint; buiturgloria, & pax fola nuntiatur homi- fed infitam, ut fejungi nequeat , ideóque ait nibus bonz voluntatis : non pacem cupit David; fecundám nómen tuum Deus , fc & ambitio , fed gloriam fitit, quam Deo fur. lans tua in fiaes ttrY? , nomen enim. Dei, ripiat. Sed quàm impié funt temerarij hu- ubique terrarum fulget, & divina laus re« manz ambitionis aufus !. quibus homo non fonat in fines terre , quatenus omnes crea« folüm in terra celfioribus appetit in culmi- turz clamant; zpfe fecit nos ,nou ipía nos, ä nibuseminere, verüm etiam colum con- & notitiam ingerunt conditoris, quá etiam icendens Numinis gloriz infidiatur, quam non cognofcentes litteraturam introeant in !)/41.125. j fibi ufurpet: a&dhuc acerbum Adami po- potentias Dei ; laudésque ei debitas conci« mum ejus pofteri ambitiose eructant, fed nant; ex mundi fiquidem majoris, totiüs. fi Adam cum malé carpto malo malorum que creaturz fenfum ferientis exteriorem confideratione ad opificis Dei exiftentiam, omnium iliadem ad fe accerfivit , ac Pando- rx pyxidem aperuit, & qua cun&ta fcele. ac veluti fenfibiliter exhibendam,& ad Nue E " rum portenta , fupplicia ,. peftis funera , minis Sapientiam dignofcendam fcandimus, bellorum clades , famis abfumptio , cala- ut inde debitas concinamus DEO laudes, l mmitatum caterva, arumnarum exercitus, Hinc maxima etiam cenfetur laus hominis, Ü fi veré fit vir fui nominis, fi quod nomine. [ morborum agmina, dolorumetortores, & tandem mors ipía exiliére; ita una ambitio prafert, re ferat, — Secus datur probro ho« b zadix efít malorum omnium; maximorum mini ; fi quod nomine oftentat, re deftitua, Ío enim Ícelerum miniftra , & mater eft ambi. tut, Inaniffimum enim efl,ac futile, fi res fi in fe vacua de nomine duntaxat fibi adulans tio, que bumana equé , ac divinà con- f fundens fanguinis neceffitudinem oblivifci. tiüs eblandiatur, & ambitiofo vocabuli lq.a "i, & tur , amiciniz viacala difrumpit, leges na» - dibrio futilis rei vacuitas obtegatur, turze conculcat ? hec quos pulfat in fublime Viliffimus eít reatus illuftriozis mno« $13: d urget, fed utlapfu ruant graviore: hac minis, dum fub clatioris votabr,(i gloría E * Ípirituum conditorum fupremum inflavit , actionum ignobilíum ignomir;ofz caligi- tu; - fcd felicitate privavit Angelica, && & fummo neg conteguntut, Appeíüe Chryfofto. Ti BI W - N 391 Ambizionis tumorvhmorwüin 'f'ugä* cludcndus. 13 n;ajs, fugeillans ambitionis inanitatem ait ? bientis ibi naufraga omnin" &rumnarum Dignitates temporales. baudquaquam quis obrueretur fluclibus 1. Ze/zen"lnt ss4ue ad .digmfmm: dixit ,. fed dignitatum momina abyffos, & anima forum in n tabe[ctn duntaxat; wimirum funt dignitates iilluftria 46, nomina, quz inflatis. buccis eduntur [qui- e Tumidis, & ambitiofis cu!minibu;fscon; dem, & proferuntur , fed re vacua funt, & termina femper funt przcipitia , & fo.ci nonnifiinanitate tument, . Inflata exambi- ruinz, quia ut appofité ait. Hugo Viétori. ,'Capoz.in f'fs unt homines vocabulare prorfus vacua, ac rinus: ZAfcendunt usque ad celos , && defcen. inaniffime exucca. Quid aliud dixeris di- £ dunt suque ad. abyffos, Omnis ambitio[us : gg'l. D'w e | gnitates, quibus impense inhiant ambitiofi, tantó in imo efl, quantó. in altum fe erigit z quam nugaciffima nominum ludibria? fpon- tantó profundius labitur , det ambitio orbes integros, fed inanitate elevatur, ut ff atera. quantà exæljiü: oppletos,bullis haud abíimiles , . quas fi affe- Quot mortalium infublimeurfit am- $ & quaris, & manu capias , difparent: fitim 9 bitio , quos é dignitatum fafligijs in imum movet ambitio, & dignitatum preclara no- detrufit ignominiz ? Cümque ultra hemi- mina propinat, fed 16, quà fitis extinguatur nis faftigium fe crederent / eminere, quafi proríus deítituta, - f4 Gderum concives, & de cccli gloriarentue Prafecluram cxämbïvit vir,quem ame proximitate, illicó inimum depreffi funt i- bitio inflaverat ,. is plures exantlavit labo- gnominiz, quia 2/ceudunt usque ad calos, 0f 57« xes,fudit fudores , & praílitis. obfequiis defcendunt usque ad abyffos , & anima eo«- imo.& foluta pecunia Przfe&i nomen fibi rum in malis tabefcebat : Annon tabefcit tandem coémit; fed quid inde ? pfolixam ftatim ambitio, quz cüm celos tangere& malorum congeriem ad (e traxit, curas,in- manu, protinus abyffum orelambit? Fabu. Íomnes noéctes, anxias folicitudines, detra- lam dixeris fcenicam ambitionem , quos e ,hentium linguas exafperatas , invidorum mim in theatro exhibet , vel fenatorié toga« lividos oculos ; imó & vitze pericolum, ut tos, vel fafcibus przeuntibus imperiosé au« pluries intra. fe loquens dixerit , fi fci- &oratos ; velíplendidé purpuratos, vel viffem,tanti procul dubio non emiffem poc- nitere, Íceptro, & chlamyde ornatos: illico detrae Non ízculares tantüm , fedetiam €is veftibus , & cothurnis, quales revera, Ecclefiaftice dignitates hiice funt zrumnis fint,mors fuperaccedens oftendit : theatrum plenz, &re dignitatum vacuz ; hincreclé enim nonnifi ad momentum ambitio fcenicà Lib. s. de exclamat Bernardus : O ambitio ambien- dl ozfiderat, adornat, fuámque fingit fabulam: quas um «crux, quomodo omnes rorques, omui- veró hac in fabulaexhibet perfonas, none &xs. places! mil acriss eructat , nil moleffias nifi mendacia funt ficophantarum , obnoxia snquietat , 6 tamen mil apud miferos mor- dicteris , ac nebulonum expofita rifui, ac tales celebrsus ejus uegotijs, Solum nomen lurconum derifui, adeout miferrimus (eme Dei eít re plenum, &laus ei refpondet in per fit qui ob enactam dignitatem in publi- fnes terrz , reliqua extra Deum vacuitate CO femper funt plena , &interitui obnoxia : funt di- pofitus omnium jpgiteï oculos pgtiwr, gnitates, quas impenfiüs homines ambiunt perinde ac flores, qui vix ridentes in pratis s. VIL. mefloris falce fucciduntur: hinc Píalmo- . graphus ambitiofam hominam folertiam in Srenam mundus exbibetþe!&an.' conquitendis honoribus, ac dignitatibus dam , in quam fuos ambitio introducit acquirendis carpitinquiens: Vanum eji vo- 4ores, quibus i larvam detrabas,qui prae s)/al. 126, , bis ante lucem . furgere: qua verba. expen- e[fe fnguntur, fubele deprebenduntur ,ac dens D. Bernardus fermone 1. de S, Vitlore ait: fedée famulari,qui ilufiviis domi- Non erecii plané,fed perverfi esl anims ante MSAHRF. quareve gloriam, quam exercere virtutem, & velle coronari , qui legitimà non certave- Icut pauci in mundo funt, quos ambitío fs rit. Vanum est,vobis ante lucem . furgere, non inflet , ita rariffimi, qui cüm Re. lia eil frufira ad celfitudinem nititur glorie, gio Vare veré dicere queant Pfal. 1097 qui prius [plendore uon enitutt virtuta : & Tuus fum ego faluum me fac , quia potior tamen ambitio tametíi nullis innixa virtuti. hominum pars ambitione pulfatur, & ei fe bus gradus fibi ad celfiffima quaque parat dignitati mancipat, quam enixiüs exambite. folo inflatatumore : nimirum ventofa fur- ecquisRegum,Ducum,aut Principumjimó & fumnititur,fed procellas excitat,quibus naue inferiorum Magiftratuum poteft. cum veri- Íraga pereat: eítenim ambitio fpiritus pro- tate Deum alloquens dicere Twus fum ego, celle , cujusflu&us , ut modulaté cecinit P/al. 106, quia ut appofité philofophatur D. Ambros David: 4fcendunt usque ad calos,$ defcen- fius: Rarus f[anà qui. cum Davide dicere- dunt usque ad aby[Jos: tumida ac ventofa polft tuus fum ego. Non potest dicere fecus f ambitione mare humani cordis tumefcit, laris tuus (um ego, quia, plures babet Doe cujus flu&us ad ccelos usque exaltantur , fed minos , quibus turpifimà infervit. Fentt mox usque adabyífum defcendunt: [ed mi. dsbido, &5 dicst meus es ; quia qua funt corpo- tior foret fumplex defcenfus , nifi mens ame ris cqnmpifcä. Veuit auaritia , &5 dicit IT T| 392 Difertato XVIIL - meus es» quia )rgentum » U aurum quod ba- interierint dignitat'bus exuti, quid fuerint Venit am- hes fervirutis tua esl pretium. Manium umbrz «la iüs edocent 5 & cinis bitio dicit Panà meus es, ne[cie quod ideo fepulchri luculentià: oflendit:/ neque cum imperare aljs te feci, ut mibi ipfiinfervires? eo, qui interierit deícendet gloria ejus, quia ut fcité notat. Petrus Blefenfis : sultorum ne[cis quód ideo poteflatem in te coutuli, ut EP!W . 237» mea te fubjicerem poteflati * dominatio efl eorum damnatio ; & quot paue $9. In hoc igitur theatro , quod ambitio pertas ad calum promovet, t0t cum dignie ornat, & dignitatibus a&ctores exornat, plena £atibus füis infermus abforbet , neque Ma- funt omnia mendacijs, larvata funt omnia j giftratuum potentia, Principum nitor, Re« eminentiores dignitates, qu& authoritate; gümque mundana gloria cum illis in infere & imperio videntur cateris antecellere;fer- num defícendit, ne fcilicet. quid, vel fpecie vili compede uni famulantur ambitioni; cui P tenus gloriofum illi fubfit, fed' ex ambitis ad nutum obfequuntur,& quotquot przeffe dignitatibus nonnifi angores , folicitudines; J finguntur,fübefle deprehenduntur, vel libi- &rumnas, conglobatas moleílias fecum tra. L dini, quá foed? aftuant; velavaritig , cui hunt, ne quidquam fupplicij videatur ex parent ; vel fuperbia , cui inferviunt; vel ijsdem ipfis.decffe; neque fatis poenarum foe i concupifcentize, cui obfequuntur; vel divi- retijs, quí in fcenico bujus vite theatro Ambitio enim períonas egerunt in fublimioribus coníutue tijs, quibus famulantur, fucatz dignitatis pretio, bonorümquecom. tas dignitatibus, :nifi .earundem .&rumnis t mercio, quosinflat, mercatur, inque fuam fuperttitibus torquerentur. miferé redigit fervitutem , G homo liber- Neque putes, paucos effe , quoscum ót, ! tate donatus ob vile lucellum, obinanem fuis dignitatibus infernus : abforbec, cum Ü pauperibus parientur, quos nuditas ad cce- fi -umbram larvatz dignitatis, fucati honoris in famulum fe ipfum vendit; féque vana glo- lum promovet : fiquidem mandax ambitio k obtentu ambitz dignitaiis, :non feliciratem riz vileconftituit mancipium. L] 9. Si enim introfpiciamus qui d ambitz enancifcitur, fed miferrimum «coeli exiliunm &t fubfit dignitati, nonaifi compedes ; quibus fibi comparat: quó fublimiüs ambitio eni- W titur, eó obfcuriüs in imum detruditur, ingenua deperditur libertas,nobis occurrunt, 1 quot enim curz , quot folicitudines, quot Nabuchodonoforis;, feu potiàis ambitionis r vox fuit illa Danielis 4. Nonne bec eff Baby- animi angores, cordis tormenta unaobtegit fu | purpura, qua eminet? Qui fapit non ex Jon magna, qaam-ego difícavi in domum.s [j extimo ambita dignitatis fplendido colore Regni, $n vobore fortirudinis mea, & in gío- n ceníuram librat ; fed intimiüs eam fcrutatu- ria deroris mei ? eumque fermo adbuc . ejjet Q rus penetrat, medullam introfpicit; mun- $n ore Regis vox de calo ruit : übi ditur W Nabucbodonefor Rex : Regnum tuum tranfi- dus enim nonnifi fucos vendit , quos ambi., zi tio mercari nititur , cujus propterea felici- bit à te, €& ab bominibus egcient te, &f cuna : [ tas braéleata nonnifi vaniffime — gloriz eft befljs , && feris erit babitatio twa. — Regum porentiffimus, Heroum maximus, egregia , Judibrium. .O quàm fatué fibiilludit, qui Á - fucatz dignitatis empturus gloriolam, fuam Ííua afpexit facinora, delectatus fuit 1n glo- ria, quà ccteros mortalium fibi videbatur nundinatur libertatem, féque ipfum in famu- t lü vendit! Venit ambitio,& dicit plané meus anteceífiffe. Vetüm dum fupra humanum Q es, nefcis quia ideoimperare alijs te feci,ut faftigium gloriam fibi arroganter - attribuit, detrufus ab hominum cetu,hominem exue, E mihi ipfi fervires ? nefcis quàd ideo pote- t0 ftatem in te contuli , ut mez te poteftati re juflus eft, & brutum induerej fcite D. f fubjicerem? Non credas gloriam atfecutos, Bernardus: Homo cum in bonore effet , non pyig, ag M quos ambitio furfum urfit ad culmina di- intellexit : quod quidem ad. caufam magis, P[alm4319. gnitatum , quia utait Regius Vates : 4 glo- quám ad tempus. arbitror referendum , ut zia eorum deturbati funt , neque. timorem fíc intellsgatur ditium:z cim in. bonore «ffet f ullum debet nobishomo incutere cüm dives nou intellexit , ac fi diceretur bonor abfor- buit intellecium. fa&us fuerit , & cum multiplicata fuerit Efalra 498 aloria domüs ejus: Quouiam càm interje- Quéd fi ambitio honoris intellectum é2, rit non [umet. omnia,neque de[cendet cum eo abforbuit, lumen extinxit rationis, quó Scenicz Íunt dignitates , quas differt homo à brutisjam hominem dejicic [ gloria ejus. ä ambitio nundinatur, plenz mendacijs , brutainter animalia; & fuffragatur Richare t fucis; affequi quidem poffunt, non confe- dus Victorinus /b. 2.de erudit.bomin.cap. j te qui, quia vix affequuntur, & morsdetractá ubi alloquens Nabuchodonoforem vanam Q larvà quid fint veriüs oftendit , quia ut ap- fuprà homines gloriam ambienteni, fic fa. q pofiié Senecd : Quicquid circa te jacer re tur: Ouantum te fupra bomines extulifii »um tanquam bofpitalis loci. farcinas . fpe« per arrogantiam , tantutm infra bomines de- f T £fa. Tranfeundumest, — Excutit redeuntem jcieris per culpam, & cum feris, & beffyjs natura, [icur intrantem. erit babitatio tua., 44b bominibus ejeclus u . ANon licét zlu: En ambi« efferre , quam sutuleri, . ad feras , & besiias defcendes. [ 6o0. ujus vi tee theatrali Ícena b Diviujs in h tio, quó altiüs aícendit, eó profundiüs de- afflnentes, voluptatibus diffluentes, viribus jicitur, quó fublimiüs vehitur, eó vicinioe h potentes , diguitatum gloria fublimes, cum eft ruinz, quantum Íe niditur erigere, tan« tum 395 Ambitionis tumor honorum fugá eludendus, ïmäm'äïgnä deprimitur lapfu infimiffimo ; ut — refponderunt; ANon venimus , ,nunquiäpra-.wmerïm gnofcat qui faftigia honorisambit,&glori&, — zwm ei tibi , .quüd eduxifli .nos. de terra; zuinam inde fibi profundiorem .nundinari: .44e laGe, & melle smanabat , ht occide- snetitur :enim defcenfum , .qui vano ambitu ves in deferto., uf & . dominatus fueris n0« po 29 afcenfum fibi molitur: EcceNabuchodono- Siri ? O quàm contumax eft ambitiot de- Íor Íe fupra hominemarroganti ambitueve- treclárunt obfequi , .ac parére Moyfi jufl& here nititur , fed illicó infra hominem :de- precipienti ; «cümque jam fltarent coram £urbatur cum brutis, turbine .dementatus 3naxima populi frequentia ; «Core, Dathan ambitionis. JAdeo fede obbrutefcit ambi. & Abiron facra thuribulis munia .obituri, zio , utin homine,quem 'intus pulíat, intel- :& Moyfes'Judicis virgà inftru&tus .coram -omnibus obteftaretur .nil à fe :fa&tum , mifà lectumabforbeat, ufum perimat rationis; & & cotu hominum :in-gregem detutbet bruto- juffu -divini oraculi , -& -non«llius :anibie um hominem 'intelle&tu viduatum. 'tionis.commento , :ac . propterea dehifcen- €3. :tis terrz fepulehrum , 'igniümque -infero, "Sunt qui:in fcenicis theatris varias ex- terarum nationum agentes ;períonas;eos.e» um fupplicia ifuiffet :Rebellibus :intermi- 'tiam ZEthiopesrepreeíentant, qui ficut quas« " 'natus , :ropáffet .propterea , «enixíimque ob« «dam corporis.partes , ita & caput folisplu« — :fecráffet , :quatenusà nefarijs «coeptis :de, fmis contegunt , :quibus difcolores plume fifterent ; :fed illi adhuc contra frendentes, i& explodentes, :ac-perfiflentes in feditiofa 'Veftes funt , «& ;pilei;. quid autem.ambi- 'tio nifi fucata plamarum connexio ? -Quid :Obftinatione , -ambitione -dementati :fua ft, /honores ad quos urget., quos pulíat ; quid ;perfeverarent in .amentia : :dictu formi« dignitates, :ad quas ftimulat, «quos inflat; dandumi .poftquam juffu :DEI , & Moy(s «ift plumülz per aérem volantes ? -& nihi- ;pars populi ;proxime tendentis ab impio- lominus has ardentiffimis ftudijs fequuntur rum tabernaculis receffiffet , :tunc illic :ubi -ambitiófi: :tumor .autem 'ifte :ambitionis ;Dathan, & Abiton; tum àlibi, :ubi Core adeo eít audax , :ut etiam in Chrifli coena- cum fibi :addiclis conftiterant , .di(rupto Xulum fibi aditum adaperverit., imó & 'terrz gremio . :diductáque laté voragine; dpfos coelos penetraverit; fed nonniíi -rui- laxóque hiatu, -precipites uno , ;eodém- as, GC pracipitia adinvenit; Talis etiam 'que temporis momento egit ambitio ome £uitanmibitio Corebi, Abironis, & Dathani: nes, 'qui cum ijsdem coníftiterant ; 'hauflg cum enim Deus. Aaronem fupremum à fa- itidem fuére tentoria , :rebellium, -uxores , xris Pontificem ,, & Moyíem tum civilium liberi, familig , pecora , :totáque :domee «aüfarum Judicem ,. :tum divine .quoque ftica fupellex , adeó ut fnbfederint :omnia voluntatis internuntium declaráffet , pupu-- "horribili -devorata :baratro :immani «cum git Corebi id tumorem ; vir is -erat :Levi- fragore., 'ruentiümque :confuío .perfonante - €icee propaginis, qui ut Aaronem fimul, & camore : JDrfrupta efl -terra fub. :pedibta um.t8, " Moyíem exauthoraret, Dathanem fibi ,& eorum , : aperiens 0s '[uum devoravit il« Abironem [adjunxit viros zequé potentes; Jos cum tabernaculis fuis ,. &f univer[a.s & fadtiofos, per.quos potiores populipar- . fubflantia eorum , . defcenderintque vivi $m tes ad fuam traxit , .adeo ut conjuratorum — ;zufernum » operti bumo , 65 perierunt . dezn convenirent ducenti :quinquaginta Patritij nedio nuleitudints ,. . fed. 69 $onis «egreffus generis -omnes, publicique :coníilij Sena- à Domino $nterfecit «ducentos. quinquaginta tores Venerabiles , :quorum «omnium '«ó "iros , qui offerebant-incenfam. ferebatur conjuraátio ,.:ut Moyfes, & Aaron "Exterruit fané repentinus 'hic interi« 465, Magiítratu depellerentur 5 ut -huic Core« 'tus reliquos-omnes quotquot -cum Moyfe pf n bus,.ac illi quicunque alius , pro 'ut con- fteterant : -qui difruptze terrze tumultibus; fultius vifum fuerit é.fuo corpore fubro- & intereuntium miferabili confpedtu ,-vo- gatetur ?. G 'cxteri fortibus inter fe.jactis «ibüsque coanflernati terga Euro -citiüs fud :g2 dederunt- "Neque..hic ftetit &Jades-3 ad minora promoverentur facerdotia quote quot Levitice effent flirpis 5 ;& :aliarum fiquidem € populo , :qui ejusdem fuéte fee éi, ftirpium tribules populi Praturas,. pra- ditionis. complices Ínas itidem poenas :de« fe&turas , tribunatüsque . fibi ;partirentur. dére j .exortus enim repentinus ignis:va- Hos omnes ona ad concupitas dignitates flare coepit ab ipfo.tabernaculi-divini 'vee trahebat ambitio; cámque «quisque facris ftibulo , :quidquid caflrorum 5 :ac :imulti- obeundis ighiaret, intra tentoria fibi clan- tudinis fupererat, ut-nonnifi lu&tus , & e- culum acerras , ac thuribula preparanda julatus aérem opplerent , & in uno , eó4 curavit , ut cüm primüm tempus -exige- 4démque matarent zíluario terra , homi- rct, parati omnes eflentad adolendum. mes, mulietes, jumenta ; tábernacula ,- & $4. Rebus ita compo(itis «refcente ambi- fupellx «omnis: .afcendebat 'quidem in tioforum colluvie convenerunt Coritz pro coclum clamor morientium , fed defcende- tabernaculi foribus finguli cum fuis thuri- bat ad inferos protervia ambientium ;. & bulis neis: aderant & Aaron thuribulo «aflra omnia ne glifcens incendium abfu- Pontifias aureo, & Moyfes virgà Judicis meret; Aaron arreptó. thuribulo, accen; inflru&tus ; cümque vocati à Moyfe eflent, físque carbonibus thus ífacrum «eleriter . Feraui de Afeiiibus Zom, II. 2dd adole, 304 ' Dïfïbrtatio XVIII. 'fpuït ( adolevit, & refiduam caflrotum partem * tentio inter eüs , qQuis eorum videreta» 5 immunem fervavit ab ignis voracitate * e]e 2major Ld itane Diícipuli à Magitiro pem Bum, 16, — que Percuff funt quatwordecim. millia. bomi- Chriíto , edocti mundi contemptum, divi- tiarum neglectum , honorum tugam ; ni« PU num feptingentt absque bis , qui perierunt in feditione Core, Ecce quàm grande , ac tuntur etiam excitatis contentionibus c&« gipis ferale incendinm una excitavit. ambitio * ^ t reris pracellere loco, & titulo, & qui« non enim alig fuerunt fcintille , qua inie dem tempore importuniffinio, & eo loco fié tia flammis dedére , quàm ambitio, & ubi eorum Magiíter exemplo fortiüs, quàm fquan invidia 9 . utinam etiamnum in mundo verbo fumma humihtatis fpecimina voluit& faV noncircumagerentur ferales he — fcintille, eorumfübjicere oculis , ut omnem dedifce- hort rent ambitionis tumorem , & humilitati qug & cotus Religioforum , G palatia ; Principum, & domus privatorum , imó enixim ftuderent ?. etenim Magiller Chri« Thàt provincias, ac ftus DEI filius, humi proflraus Difcipue etiam urbes, refpublicas , Iub ei Regna non inflammarent, everterent , & lorum pedes abluit, móxque ad Olive- x Corem omnium in favillas redigerent. * tum, uübi exordium dolorofiffimze paffio- d primum ambitio ftimulavit Pontifiatüs * iis erat inchoandum, cum ibi ad. vigilias ab hujus pediffeq:& ambitionis fuerunt co- protrahendas , preces fundendas hortare- dntt tur, & ipfe fudore fanguineo madidus ex . gitationes turF. lee , acquirendi principae "tjur tüs, nefaria confilia , clandeftina . quafita imminentis mortis formidine , & cras effet (ubr conciliabula, tumultuantes focij, & non medius inter latrones cruci affixus ab omnit 'qüä.i difparis pravitatis pares homines iniqui ad populo fpectandus ; — adhuc Difcipuli . in« imp flagitia quaeque paratiffimi. tempeftiva altercatione de praemineatia gio, 66. Quot pravirates ab uno eruperunt loci, primatu honoris contendunt, Fa - dob aimbitionis difrupto tumore ?. ha fuerunt eff contentio inter eos , quis eorum . vide- (f fcinille , quibus incrementum fubijt fe- retur effe major; quia nimirunm ambiuo f rile incendium , quod tot. hominum tnil. fubtile eft malum , quod dolose rimulas he penetrat , quo in viros etiam fe infinuet ; lia abfump(it, ac 'in favillas redegit, $u- a peracceffit fax etiam calumniatrici s linguz; quos nec vitia deleCtant , nec luxuria mo» vet , nec avaritia fubruit : appofité S. n quae peftifera licentia huc, illucque diícur- [0í fens odiorum ignes accendebat ; & de: Ambrofius ; Hoc ipfo peruiciofior ambi- Tom,s, lib d lun ipum concors tot millium , & hofílilis , & tío , quod blanda quadam efl conciliatri. i cap. t n contrà Moyfem , & Aaronem legitimos cula dignitatum , & fape quos vitianon de- ^** Principes, dete/tanda conjuratio , doüuec [1 le&ant , quos nulla potuit — movere luxus in furmam etiam D EI Majeflatem co Vía , uulla avaritia fubruere ,— crimimo[os perit obliquus incedere contemptus j ni- facit . ambirio : non . inhibuit Magiiler Chriftus , ne ejus Difcipuli fundamentum. mirum tota iniquitatum üniverfitas ab una erupit ambitione, qu& enuttivit odium , jacerent honotis , fed ne ipfum ambirent 4t fovit conjurationem , fomenta addidit honorem ; voluit eos digna honere ju- tá flammis, incendium dilatavit , terra gree giter exequi ; fed ut ipfum poflea fugerent honorem :2 exercitia virtutum fundamen- zium difrupit ; & plura hominum mil« ta [unt honoris , & laudis , illa ponenda lia, quà terrz abforptos híatu , quà ignis [LÀ LÀ tanti abfumptos voracitate — perdidit funt, fed honor fugiendus ; hinc Sira- ;""f* ^ cides; Noli quavere catbedram bonoris. . ! funt impendij plumatiles " ambitioforum * 6, cogitationes , quze morti deglutienda plu. In exetcitio virtutis duo fe exhibent 68« ra ftatim hominum millia objiciunt. digna obfervatu , funtque honor, qui vir. 67., Non facrum duntaxat ingreditur am- tutem fequitur; G meritum , quod virtus d L gignit, bitio Tabernaculüm ^ omnia fus deque e« Iftud proprium eft hominis actus L li verfura, fed tanta eft audacie , ut. Chri- exercentis virtutum ? hohor veró ad fe $9 L ftum ipfum aufa fuerit. adoriri - Si filius folum D EUM pertinet : voluit igitur di DEI es smitte te deor[um ,. quafi. diceret, Magifter Chriftus, Difcipulos (uos meri- j omnes enim te noverint DEI filium , fi tum ambire , non honorem inquirere ; quia meritum ad ipfos pertineret , honor te viderint per aéra, vel ambulantem , f perinde ac infolo , vel volantem avium veró ad Deum, qui enim Deo honorem ra- Nimitum nitebatur pit;huic Deus meritum aufert: hinc Chriftus inflat. - impudens [ tentator volatilem ambitionis pileum per ambientes honorem , & non meritum ey i. excitatas vanas cogitationes ipfi humani virtatum ftudio redarguens ait? Zmanr prí« MattIn25 3 lt Sacrumi e« 103 recubitus in canis & primas catbedras $n generis Salvatori imponere, tiam ingreffa ambitio collegium Apo(to- fynagogis, & falutationes in foro, &f vocari H lorum diffidia, & zemulationes in difcipu» ab bominibus Rabbs: quia Pharifzihonorem q lis excitavit ; quos licét alia vitia non in- enixim quzrebant, cüm tamen honor ipios d Plutes funt etiam in afcete« ficerent , una tamen ambitio tetigit, quz non quzreret., f praeminentiam , Paridis veluti. pomum rijs,quos ambitio pulfat, & propterea tumidi in medio injecit eorum , ut quisgue e« primas appetunt cathedras, primásque am« 1 Isrt5p.12. jus Pga'emoxxj'inhigret H äfaüa eit & con» biunt dignitgtcs, quos tamen diguitas re« fpuit, Ambitionis tamor honorum fugà eludendus. 395 fpuit. .. Pluresin aulisPrincipum funt Pro. . noctüque:confilía agitare :regrandi ; quie ceres , quos ambitio ad primas poft Princi-- revera poftquam Salomon naturze concefit pem urget dignitares, :qui tamen pletums- & é vivis :deceffit 'in apertum :erupére, que repentino lapfü in imum detruduntut. Erat Jeroboamus quzfturz Prafeétus, cüm - infortunij , deftituti favore, '& gratia Prin- rem Salomonis ftrenué ageret; :fed 'in fuo cipis, 'qui fi procul fuiffent à Jove ; procul e. obeundo munere ita rem:egitRegis,ut fuam tiam à fulmineextitiífent. 'Satis notz funt tamen non meglexerit 'fortunam 5 *ejus fis fabellee Tcari 4 :Gt ;Phaétontis ; :quorum quidem ftudia-eó praífertim «collimabant , Qquanto altior fuit afcenfus , 'tanto GU cafus ut populi fibi benevolentiam «conciliaret, o» gravior, /Coércenduseft tumorambitionis mnésque largé impertitis benéficijs. re, & hominem iriflat, quem difrumpat '& per- amore fibi devincitet: G «quia viri 'vafrie dat; 'furfum 'evehit , quó profundiüs depri- ties-aptiffimum fuit inftrumentum .atribie 'mat ; 'quia ut ait Chriftus:? .(94o2 4ltum-s 'tionis; : divinis;jam dignus fuffragijs, ut && «e31 bominibus , -abominatio e$t apud Deum: 'imperioab omnibus habebatur 5 íed ramet(i ambitio ad.culmen «eutm - urfiffet honcris «xtollit'ambitio; 'quos pulfat, & 'inflat.; opitulante váfritie.; .cüm primüm -tamen fed (imul:deprimit., quam 'propterea 'non abs re vento Borez'paremfeceris: hicenim : acceffit GL arrogaritia, eadem ambitio homi» in tranquillum :delatus mare., . 'non folàüm nem in impietatem primum ;poítea in zuie 'ejus àbigit "málaciam., 'fed totum -ab imo. nam-. imPUIüo fubruit; fluctus fürfus deorfum volvit, & 'Fuerat ei ingenium fagax » expeditutm, 30e quas invenit quora trajicientes naves :fuo — "multiplex., & tortuofum , . przíertim ii impetuurget, 'ut in fcopuloscollifznaufra- flectendis in fua vota hominum animis ; 2« gio pereant: 'ità ambitio fi 'femel mentem rarium regium, 'fic.curabat, 'ut «rederetur Ínbeats 'hominis 'tranquillitátem 'expellit; id unum 'duntaxat fpeclare , quomodo fluctus cogitationum 'tumidarum - excitat , Principis divitias augetét; tametfi iributa mentis'excicat intuitum , -& totum 'homi« ita exigeretà fubditis, ut potiüs eorundem nem ita fluctuantem exagitat , ut fi furfum fortunas' viderétur promovere; idque caufz, enitatur turnidus , mox:deorfum depríma- 'cur potior 'pars : populi Salomonis fucceffo- tur dejectus à priftino honore, & 'utinam rem in animo Jeroboamum haberet, :etiam non obrutus «terna amaritudine, cüm nul» exclufo Roboamo Salomonis 'filio , G cu& N lum fit flagitium , quod ambitio non fugges propterea 'jure :fucceffionis fceptrum Solye CBP ' 40 L] rat, G adillud non Urgeat. - mzutm 'debebatur : cüm Jeroboámus *effet 'Ephraimita Patre Nabathe 'viro inter fuos nobili, 'fed matre Sarira longé imparis con- ditionis genitus, 'Per'occultos igitur cunia c/Ambitio tbrono infidens,perinde. 'culos urgente ambitione 'iter ad folium:re« 'gium fibi adornabat , :donec animus ambi- ac magiftra in catbedra p[eudopoliticam . &docet in. perniciem juflitue , & exitium in- 'tione magis diíteritus in apertius , majásque mefas mox prorumpetet. 'Cum enim in» *wocentia : fFare adnititur alienis innixa TUinis, -Sed proprgs fepelie flituiffec Roboamus , utgratias populus Deo 'folveret, 'ob liberationem obfidionis, Jero» 5?"7'« li h boamus obfervans frequentes fuorum :peree 69, ÜU&m deteítabilis , quàm '*p'e'niiciöfa 'grinátiones effe Jerofolimam , 'templo nom Ób non fuit Jeroboami ambitio? quz o- minus majeftate , «quàm 'teligione populos 91 annem populum «ad facra traduxit 'alliciente ad cultüm ; ; & obíequium Deo - ebominanda. Alias inter Salomonis noxas praftandum ; verebatur ne fub fpecie pie- lizc etiam recenfetur , :quia minüs cautüs if tatis, capti popularium 'animi paulatim ad feligendis fibi familiaribus , ac hominibus Roboami deflecterent pártem, à quo nupee diícernendis fuerit; Familiaritate fibi con. dmpetu pracipiti defciverant ; prefertim junxetat Jeroboarum juvenem praclaris na« 'tum plures ex 'ordine Sacerdotüm , ac Le« ture dotibus inflructum, frontis,& vultüs vitarüm 'defecerint, & recéns adhuc effet fpecie commendabilem , animo indu(lrium, 'exemplum , quo via à Jeroboamo ad Robo- & nunquam à novo aliquo molimine ceffan- 'amum adhuc fine ullo obvio pateret obiceg tem ; cui propterea Salomon fuüm credide- ac facilior ad domüm Davidis reditus 'fpe- . gat fi(cum. Is tamen quia vafritie czteris Taretur, & quidquid turbatum effet, adhue in aula antecelluit proceribus, 'ex continua fpe veniz leniripoffet ; imó & fponfioni- Wlhï,j Regis'familiaritatex'ejus Ícivitatcana expifca- bus plené fedári; ac componi, priefertimcuim ri; cümque obfervaffet in Rege animi jam mentibus Iíraelitarum altiüs infculpta hzre- delapfi imbecillitatem, & quandam focor- - rent Numinis oracula de. fceprro Davidicog diam ; fimülque deprehenderet Salomonis neque deeffet authoritas virorum graviumy filium Roboamüm delicijs à pueroaffuetum — ac Principum , quorum hortatü faciliüs pof. Regnis gubernandis imparem fore; copit fent Regni defertores judaici inveterem re- — iple aditum audaci aperire ambitioni, ac tu- 'conciliari fubjeCtionem; confiderarer infupet /midis implere menrem cogitationibus diu, in(tabilem effe vulgi voluntatem, & propetie u dda ilonem Verani de Afeä:bu: Jom. i, Differtátio XVIIL - 396 fi fionem mutabilem , äuæ propterea levibus fuppliciorum; àc pfodigiotum quoctindati g€ momentis ad eas facilius partes flectitur, quas oítentatione obilitiflet. Et ficut Hebrxae- paulóante fattidierat; maximé fi Religionis gentis protervia femper in alieni. NNuminis - o percellatur reverentià ; ideoconfultius Jero« cultum prona fuerat, difficilenon fuit Jero-- [ boamus duxit, ütilius ei fore ne Regno pel. boamo populum à cultu veri Numinis avet» fo leretur, ( Religionem avitam rebus tuis ob- tere, & ad obfequia idolis prílanda : per- flantem penitus everteret. trahere; praeíertim cum obíequentes Pria- éf 71. cipis gratid , & bencficijsilliceret , & detre- Cümque inftarent pafc halía, qüb tem- 9 pore ex inolita confuetudine maximo con- Gantes paréte,minis ,. peenísque futuris ab- fterteret. T curfu populi ex fingulis Judzi' partibus Je- i rofolymam confluerent: ad id impedien- Itaque ne perfidis'ullum ad veri Dei,ac - 73« j dum ad confuetas fuas vafer confugit Jero- Davidis imperium pateret iter 5 primusom^ ft boamus vulpes;attutiásque, fpeciofísque ra- nium etreétis recens idolis affumpta Pontifi- & tionibus , & edistis plebem circumvenit, cis períona; nefanda, ac impuriffima exhibet facta, aliósque pro . fuo arbitratuSacerdotes "[ fuafítque populisSolyraam illam profedli. onem; quam illi arbitrabantur Religionis conílituit non ex tribu Levithica, fed ex fzce causá fuícipiendam , bono officere publico, populi, nimirum ut extruclis aris reíponde« LE ac privatee obeffe utilitati : non enim fieri rent Sacerdotes, & qualia erant facrificia;ta» & poteít, ut cirra enorme difcrimen in. urbe les & miniítri ; iddue ea vafritie Jeroboa. hoftili cultus ille Numini exhibendus iníli- mus infituit , quó facilios. minutz plebis « L tuatur; maximé quia ob deíertienem mul- fibi reconciliatet benevolentiam, Regis igi« torum, fe mutuis odijs, acpericulis cives tur ad exemplum glifcente dietim tüperíti« involverent ; neque prolixa itinera tuta tioge ceperunt luci, & nemoravitulorum 16 e(le , neque. profeclionem obiri poffe abs- opypleri (imulacris, adqua Religionis causá que rei domeftice difpendio. Ut autem videbantur populi confluere. Ad ha« igitur promptius in fua flecleret Jeroboamus vota fcelera Jeroboamum impulit ambitio, quá .5 populos propenfos ad Solymaam profe- nitebatur fibi,(uísque Regnum flabilire: hec Gionem , fpopondit effe&turum , ut pro caufa fuit, ut ediéto caveret,ne quisquam ex uno templo geminum excitaretur , quo líraelis.populo Jeroiolymam proficifceretuE commodius poffent populi facris fungi mu- oblaturus in templo facrificia. S neribus, ac fua perfolvere vota ; addens Verebatur námque Jeroboamus,ne po- — 74« Deum nullo circumfcribi loco, nullo poffe puli favor à fe in Roboamum Judez Re- [ gem deflederet ; Íi paíffim permitteretue fpatio limitari, nec ullis coarétari anguftijs; £ quin fit ubivis prefens , ut zqué ei obfequia populus Solymaum templum factificijs fre» praítentur Solyme, acin quovisalio Judzo quentare; ideóque geminum vitulinum ca« "n loco, dummodo cultores Num Y put aureum duobuslocisin edito collocavit, non defcifcant mente, inris à recla & fimul promulgari juffit : ./ Ecee. Dj zué 54Regecad , 72. Hazc omnia excitata effi cacia populo lrael, qui te eduxerunt de. terra J£gyptiz, propofuit, non ut devotionis causá. eum Proh quàm perniciofus eít , fceleribüsque fle&teret ad Numinisobfequia; fedquo fub. fotus ambitionis tumor/ quo mens humana tiliori vafritieicalliditate , pratextu cultás cecutiens, non ampliüs veri Numinis cul« Deo exhibendi fuumfirmaret regnum. — Fi- tum videt, ut praceps ruat in nefanda quze» dentior itaque factus ambitioni adhzrens, queflagitia, Hiceft illetumor, ex quoins- quá ad regnum fe fentiebaturgeri majorum numerz femper profiliére lachryma , & ome fuorum religionem radicitüs duxit extir- nes eruperunt calamitates, diffidia, clade*s E pandam; nimirum ut flaret. ipfe in Regio inimicitiz:ambicioPrincipum preclara comt., t folio, voluit , ut caderet ex ara verz Ree tia di(turbat, quia unusalteri cedere detre; Y ligionis cualtus: & ne (ceptrum recéns. ac- élat, & finguli preeminentie inhiant; hac uifitum nutaret ; cultum veri Numinis propterea diífidia fpargit , bellaexcitat, quae ; u nditüs evertit5 incredibili enim celeritate alternantibus victorijs utramque partem mi« duo juffit delubra conftrui in pracipuis ur- feré atterunt, fanguinem fugunt, ÀÁn non bibus Regai fui limitaneis; quarum uni occafiones rei opuimé gerenda fola perfzpe turbavit atnbitio, nomen erat Dani, fita ad Aquilonem ; & alteri urbi nomen erat . Berbeli ad. profpe- ambiente fedes? quolibetxvitorum primas * &um au(tri , & utraque urbs eminenti col. Imó necesetiam molitur 'innocentï-üm 7;,. 1 In ijs igitur vitu- eà duntaxat causá , ut quamlibet abigat le furgebat inzdificata. Jorum fimulacra ex auto conflata collocae umbram fufpicionis ; hinc /Egyptius Ty- vit qualia. ZEgyptij füb nomine Apis, & rannusPharao, ne Hebrai ullum regali fo- Serapidis colerent , fuafítque populo hec lio metum injicerent, omnes eorum infan« , i S"m. 6- eadem effe Numina , quz eorum Majores Y tes mafculos mergi juffit in flumine. Hee à Pfql, 90 , quondam à fervitute /Egyptiaca liberave- rodes Magnus Aícalonita has ut à fe prore rant, cultüque publico Aarone aufpice, ac fus umbras excuteret quatuordecim mile facerdotio fungenteaffecta fuerant ; Gteam lia puerorum ferro fecuit, ne quis infane venerationem ad pofteros fuiffe dimanatu- tulus Hebrausin fpem Regni fucerefrerec z ram ; ni(i Moyles metum populo incuffitfet voluíique emmnes in herba dometere , ne i - tD * * ïAmbi.tiohïs tumor honorum fupieludendus. ^ 397 fiealiquis fortáffis eorum efflorefceret in Re» in tenebri trudi fecit ém temebras exteviores gem. Abimelechus ut fibi uni regnura, quod Vefle fholians nuptialé , & virtutum exerci- CUM — — M enixim ambierat, firmiüs flabiliret, fratres 1i0 , fruifu pietatis evacuans 2 Quantos fuos omnes feptuaginta numero füper unum ergopefia bac nequiter [upplantatos, turpster lapidem jugulari juffit. — Rex Saul quia fibi, dejecit , ut cateri quóque , quos latuit ocs fuóque regno à Davide metuebat, hunc li« e€ultus .efafbr j fuöitam fxpavefærenf ad cet. fideliffimum locis omnibus capitalibus ruinam? Ambitionis via , adoratio Diaboli, eft infidijs infecutus ; & octoginta quin* ambitionis ufus brevis finis sgnotu. — .O ame que facerdotes non ob aliudcrimen , nifi quia bitto ambtentium crux , quomodo omnes tord LA zeligiose Davidi faviffent , victimas macta- ques , & tamen omuibus places ?. wil acer- vit, eorum fanguinemfudit , quó accenfam óius. cruciat , nil moleftius inquietat , wif in Davidem tabiem non extingueret , fed tamen apud miferos enortales ovebrius jejue feralius augeret , nocentiüs foveret ; cum megotijs. enim 'Occupáífet armorum vi INobem facer- Itaeft , quo quisaltiora exambit,c& dif- 78. ii od l x i IQ Cl dotum urbem , in ea nemini parcens ferro , ficiliora neceffe eft , fuftineat praclia, fiát- & igne omnes interfecit, . Àn non etiam que pluribus obnoxius difcriminibus; com« Abíolon hoc ambitionis tumore turgidus , petitores femper habent , qui cateris fata- velut criftatusPhaéton , ut federegni paten- gunt przeminere ; & quia omnes dura di- tem óptimum non folüm excluderet , fed ftorquet ambitio , omnes etiam vexat labor etiam impia violentia ejiceret , arma bellica immodicus in acquirenda , ac tutanda dig- rebellis filius in p nitate ; urgétque dolor , quos ambitio aufus efl? ; ium g—enitotcm -mgverg pulfat ,ad fublimiora , quz cum lubrica fint, 76. ac praecipitijs contermina , ad lapfum etiam Imó quod timorem fimul, & terrorem incutit , eft , quia referente Curopalata impellit graviorem ; quia qué montiunt Li Conítantinus VIII. cum annis quadraginta cacumina excelfiora ftmt , €ó perfzpe magis * novem clvum rexiíffet imperij ,à fuo pro- abrupta deprehenduntur L fecus mitior fi fuerit fortuna , & in mediocritate fua forte prio filio Romano venenum accepit , non Em AE - EM — aliade caufa propinatum , mifi quia nimi« contenta , quia ambitionis igniculos non um diu imperáffet , & nimium diu filius im- fovet ; pacatior femper eít , ac tutior z rebus enim -ex»cellentioribus $, ac catetis EM perium ambiret. Hac fuüntimpia illa fce- lera, ad qua tot Reges , & Principes una. celfioribus annexa femper funt. competitos rum certamina , & quó quisp . €ompulit ambitio , qua quó altiüs afcendit, lusfpollgt.,l;ö eb fir magis periculis obnoxia , ac praci- plus timeat , necetle eft. pitijs vicinior, Hinc qui pluribus ï*mþeratk » plures ?7. 22« Utque ad proximiora noflris hiscetem- etiam formidat: quia is plures timet, quem poribus gradum faciara , quantum fecum plures timent , prafertim fi peffimis ambi- m adferat detrimenti ambitio ; fats fuo ex- tionis confilijs duriffima accingatur in pre« lia5 idque caufz, cur Calebus Dux Hebrzo- pertus eft damno Carolus Audax poftremus Burgundie Dux. Is etate, gloria bellica; zum 7ofu? 14. txametfi munitiffimas , Heb. ronisque in vertice fitasurbes ad bellandum .Provincijs fubditis flerentifimus , nullum expertus fuit hoftem fzeviorem propria am- petjiffet ; animi robur oftenderit , & quidem prudenter , cum ipfum minimé fugeret , bitione , aninium femper ad fublimiora fti- mulante, CümCGalliam fzpius incendiffet, magnas urbes gigantum armis defendi ;mu. risque muniti jfaxeis. 2 A fä"(älö veilétque Helvetios fuo etiam jugo fubmit- Hodie ocloginta s tere , ac Lotharingiam quafi aggerem fuis quiuque amorum fum fic valens , ut eo va. » interpofitum ditionibus amoliri; primó duo- lebam tempore , quando ad explorandum.s miffus fum * illius $n me . tempori fortitu- bus pralijs ab Helvetijs deprecantibus priüs .pacem , poflea coactis ad pugnam in fugam do usque bodie perfeverat tam ad bellandum y quám ad gradiendum : da ergo mibi mon- a&us ; deinde in Lotharingia fpes magnas volvens à tumida ambitione confuetum fi- eem ifium , quem pollicitus eff Dominus te quoque audiente , in quo Enacim funt , &6 nem , feu violentam necem impetravit : ad Nanczium fiquidem à Renato Lotharingo urbes magna , arque munita , fe forrà f in acie ceíus , miferé cecidit, G. unà cum Dominus mecum , C potuero deleve. eos, i utrumque Calebus conjunxit Enacinos fcilie topria vita totam extinxitBurgundice fami. h imítirpem , que in Carolo tota cecidit , cet;feu Gigantes urbes illaslaxas inhabitare, cum ambitione inflatus in fublimiora adni- & Ípecimina bellice fortitudinis exhibere , teretur , hiac appofité. S, Bernardus ait : eó quia ad bellandum infractum fibi robur Tom. r, ineflet, Sed quis non videat , quàm diffi« Serm,. 6'. Ambitio [ubtile malum ,. fecremm viri , peflia occulta , — doli artifex , mater bypo- cillima Calebus ambiret przlia, cüm non« 173 ?falc 90, crifis, livoria parens , vitiorum origo , cri- nifi celfiffimas in montium fafligijs fitas minum fomes , virtutumarugo , tinea fan- expofcereturbes , arcésque, foffis vallatas, ditati , excacatrix cordium , ex remedijs murisque munitas faxeis? fed G infractums propterea fibi robur ad bellandum ineffe , snorbos creans , geuerans ex medicina lan- innuit, eó quia montis apicem defenderent Ddd 3 gaorem.- Quantos ho(negwium perambulans giggu— 308 .' ..Diiïcfta—tïo XVIM, igantes: ità eft humiliota, & radicesmon- um armata cultodit fpiculis ; .& cumaudet tis homines propugnant mediocris ftature , manus;ftasrapere divitias, pompámque fo- liorum , plerumque dumetis fauciata pro» fed celfiora eontium faítigia à gigantibus —— defenduntur ; ut difcant ; qui celfiora ex. prio priüs erübefcit fanguine , quàm rube« (catin manu rofa. - Duo exambierunt tres ambiunt , debere , & ipfos graviora fufti- nere przlia., àc fortioribus pugnare cum illi militam fortiffimiexcelfa ; ac propterea competitoribus, Nunquam ad fublimia:; difficilia, 'Regis fitientis aquam*.illam,'favo- ;rem , quemaucupari nitebantur , etiam per quos pulíat ambitio , urget, quin pluribus Íemper periculis, ac praelijs.gravioribus con» -adverfariorum caítra per hoftilia arma ; & defoecatz illius aquae excellentiam , :quá re- $h ftituat obnoxios; quia Calebus excelfaam- bivit ; przlia etiam debuit gigantum fulti» gijsadularentur cuppedijs, & ideo opus fuit, 'ut graviffimis fierent periculis obnoxij. nere , & ideó propriasoftentavit vires , quia magnas novit difficultates, cum montium "Summam etiam Lucifer'exanibire au« 3!4 culmina agmina defenderent. gigantum , ne» fus fnit celfitudinem in coelo : fed quia prae- lia, -& certamina fuítinere 'non 'credidit , que potuiflet Calebus excelfas illas exambi- | reurbes inmontium fitas faftigijs, nifi pro- ádeó quem ambitio ad fummam urterat cel« (mj t fitudinem, in imum etiam detru(íit infero- rias priüsad praliavires exercuiffet ; quia magna , qui atmbit , mecéffe e(t graviora-; zum. Quemodo cettdifli de 'celo Lucifer , 3] ;".4 'V"*o qui mané oriebaru ? corruifli u terram s , fuftineat przlia, 2o. Excelíum eft ,acmagnum putatur inaula :qui vulnerabas gertes , qui-dicébas in corde Principisgratia , Regisfavor, fed buic, qui "440 : : inelum confcendam fuper afiva -Dei inhiant, graviffuma, opuseít, praelia fufti- exaltabo folium meum , | fedebo s monte:s neant , compe titores fuperent , ac multis teffamenti in latéribus. aqnilona ?. . quia-de fiant difcriminibus obnoxij. "CumRex Da- folo feffionis otio cogitaveràt , & non de "UC CUOCUMEN « EE DN QPPRR "—— — vid ftri&tis füb papilionibus degerer , & in certamine fuftinendo , nec de pralio ineun- do , fapientià fpoliator, ormmique ornae 5im f campis fepius armatus noctes duceret in- fomnes , ac vigil pernoctaret in caltris , pae mento , quo in coelis fulgebat , & vi&tus luftrem , quam prz manibus habebat argene ipfe in praelio, quod non przviderat , ceci« teo in cyatho aquam faftidiens ; & Bethle» dit infelix ,non ampliüs coeli Lucifer , ' fed Erebi fumidus titio. hemitici laticis frigidam dulcedinem cupi- Jatium eff pralium^ A poea, 11, magnum in celo : Micbael , & A ens , qua firim extingueret ; vifcerümque ngels | ejus ,'04. ardorem refrigeraret , vix ea protulit verba, preliabantur cum. dracone s. O f quis mibi daret potum «qua-decifferna , In hoftiles 'acies pugnis ineundis in« 82. l; m. gue eft in Betblebem juxta portam , ecce fta- flructas , &t ad pralia'edoctas incidit, & qui federe in culmine altitudinis ambivit , tim , quavis distmpta /motaà tres militum fortiffimi pet coacervatos hoítium mucro» flare non potüit quin caderet : idementiá ä tunc laboravit Lucifet ,'cum altitudinis ftue nes itrüperunt , "& aquam Principi tule- runt opraram: inhiabant militum fortiffimi diofus ad pralium ^non procefferit :armae 1egio favori , ad fublimia eosambitio urfe- tus : in armatorum agmina opus fuit inci- dere , cüm primüm ambitione tumidus rat; ideóque opus fuit , ut graviffima fu(ti- merent pericula, per hoftrum mucrones ire fcándere fibi propofuit fummum altitudi» nis verticem , ideóque Michael , & Angeli rumperent , viámque per arma hottilia fibi —pararcnt ? hoftilibus fe mucronibus non fíne ejus przliabantur cum dracone : armatag ut haurientes invenit manus dum mentemturgidis imple« nota temeritatis objicerent ; ; LÀ é püteo aquam ; gratiam Principis aucupáe vit cogitationibus - L fcté Rupertus apud L renturin cáftris: concupitos laticesnon fine Gloffan, Faüum ef prelium ? 'ubi ? án., celo? per quod fignificabatur ecclefua , tera vita periculis afportàárunt per hoftium caft- fa , Íed ambitio eos ad celfiora trahebat ; TÀ longó altior , "terremis bominibus ,. &g . aquam obtulerunt regijs adulaturi ;uppedi'js, terra fapientibus longà fuperior * fedo E fed ut fierent ip(i excellentiores, & ut flu- portunius Hzymo, fatum eff pralium.s , quando in initio temporis Lucifer per ame xo illius liquoris argento regium fibi cc&me- zent favorem: alij fontes, qui forfan pro- bitionem ejeclus eff - fummo celo. Dumr Lucifer affeclavit flulté folium , vel invie ximiores fcaturiebant ; quia non tantà dule cedine faporati, nequeaqua perfpicuitate , tus acre debuit praliam fubire ; que vidtus cécidit in tartara nec fubtilitate confpicui ,necfrigiditate amáe "detrufus. biles erant , ambitores ad tam arduam non adigebant pugnam: aqua veroó juxta Bethle- hemiticam portam quia defcecatior , tna g'.is ET perfpicua , & excellentior armorum peri- culaopporiebat eam fitienti; qu& enim C& teris font excellentiora , acquifitu itidem funt difficiliora, & quia fuis munita obici- l; ä bus, ambientes arcén*. Rofaflorümi nobis liffuna purpuream fuam venultatem—atulcq'. $. IX. Ambitionis cumor honorum fugs eludendus, 399 $. IX. . feïicitatis ? nimirum ut nos docetent , quàa fint culmina ruinis contermina , ;& excelía » uo zzlfiz): ambitio niti?ur : 'eox pracipitio proxima , ac perículis obnoxia $- eo difponunt alas ftudio , ut quatuor totie acriora ,necefse efl , ineat certamina ; dem veluti vinculis Numini alligentur , qui» plurésque [uperet difficultates , qua a- tuté duarum volatu in fublime enitantur g [eendenti obviant dignitatum priüs quàm ad volatum binas explicent alasg f^fligia. totidem caput ambiunt , pedésque comple« 834 &untur ; ne fcilicet f bumilitatis fulcrung * Xcelfa, quiambiunt , arduumcögun-* deeffet in pedibus , caput praceps rueret , tur adverfantium fuftinere preelium. cum volatu furfum veheretur, Tametía Terreítris paradifi cuftodiz Cheru- Seraphinis nullum fubeffet periculum , nobig 3!4 bim adícifcitur , fed igneo armatus gladio, tamen voluerunt documentum exhibere ne vite fructus manüs rapacis furriperetur cum quatnor priüs molirentar anchoris praz« ambitus & digitorum fordefceret contactu, muniri , quàm felicitatis pelagus trajicien« Genef, $. quos ambitio infecerat. Collocavit ante.» tes binaalarum expanderent vela, ^Nifi fuis poradifum voluptatis Cherubim ,. & flam- firmentur fulcris , nutant, :quze in fublime J T. sueum gladium , atque ver[atilem ad cuffa- fed cur unus nituntut ; ideóque natura ig,gg, edocet ; vo« diendam viam ligni vita , latus levitatem fuis effe ponaáezibus caftigane duntaxat armatus miles paradiío invigilat dam,ícitéCaffidorus. — Gruer pelagus tran- 4.8r,4R prafidiarius ? cuni apud Ifaiam plures coa- fiture parvos lapillos uncis pedibus ample- cerventur , qui Dei Thronum cufítodiant , Guntur , ut uec earum levitae nimio vente ac defendant ? líaim &. — Serapbim flabant rapiatur , nec natyua celeritas iniquis pome f'per illud , nimirum plures fuerunt Seraphi- ni accerfiti in Numinis thronitutelam : fci- deribus ingravetur. — Hoe smitarinequeunts qui fe ad publicas neceffit ates ele&tos e[je coge té D. Bernardus Ze verbis l/aie ait : quid '5" m .f-kr zofeunt, — Seraphini quafi gruum inítar vos enim «ffimare vetat dejetto Lucifero ad per- lantes füis muniuntur fulcris , ne nimijsvens vigiles excubias Serapbim conflitutos , ficut torum flatibus abducantur diffiti, ejetlo bomine , teffe feriptura Cherubim ad Qui non ambitione tumidi , fed fanctí- 36 eufiodiam pofuit Deus. — Paradifi in terris d 1t, tate infignesà Seraphinis volatum didicére & V felicitati cuftodiendz unus Cherubim igneo armatus gladio , eóque verfatili praeficitur ; ad fublimia non enituntur ; quin priüs fuicro innitantur verz humilitatis; arborem gaue d cuítodiendo autem Dei throno , quia longe dent &emulati mali punici; non coronantut auguítiori pluresaccerfuntur Seraphini; Se- purpura mala punica , nifi priüs fordue-. saphim flabatt fuper illud : nimirum art- rint in ítercore : ita priüsPlantalztatur im mati invigilant ad excubias , ut hoftilem pedore , ut non putore videatur confpur« arceant audaciam , ausuüsque coérceant teme- cata, íed rigata bal(amo-; adeó recreatut& farios ; non potuit Lucifer ad fedentis Nu- illuvie , ut nullibi fuis ornetur elegantiüs minis thronum pervenire , quin phalangas pyropis nifi in aggere fimi ; calathum tune armatorum militum fuftineret ; quia quó dilatat in purpuram foliorum , flotimque celíior amibienti objicitur thronus ; eà ube- purpurafcentium pompam nundinatur , rioris militum numeri eft pugna acrior fu- pinnásque fuis frugibus , vel ad munimen.. fünenda ; ac difficilior obex fuperandus ; arcis , velad ornatum coronze ,velad faftum altiora enim majori curá fervantur , plurie imponit majeftatis. Quis non arbittare« büsque difficultatibus obtínentur. 94. tur fore , ut arbor fimo inquinata ,- putorei Paradifi in terris delicijs obtinendis unus confpurcata , aggere vallata ftercoris nomn obítat Cherubim fuperandus ; cum celfios deflorefceret à íuo delapfa ornatu ?. & ta- ri Numinis throno exambienti plures obft. men pomis tunc fe foctam prodit coronatisy ftant Seraphini; quo enimexcelfior e(tam- fitque vegetior planta, & opulentior in dee bientisfcopus, €ó accuratior eft armatorum licijs , cüm fordeícit uberior infimo ; & eà cuftodia, ac folicitior tutela ; imó & quó eftlocupletior frugum architeCta , quó de« eminentior , eó & periculis magis obnoxia , miffliüs, quafidixerim , de fe fentit ; GE acruinis proximior : hecque ni fallor etiam quia radices egit in fimo ; comam floruny ratio, cur Seraphini Numinis objecti throno pyropis,& frugum cxornat in corona, Are celfiffimo fenis inftruerentur alis , quarum bor poedore innutrita. coronatur in fruge duz libratz per liquidum aérem volatu agi- ditefcit in flore ; fuas propterea fponfa an« tarentur pernici ; & quatuor veluti innixz cillas excitat horis antelucanis, quó folici4 harerent Numini motu quovis de(titutze, tiüs vineas adeant has arbores infpecturee laie6. JDuabus velabuntfaciem ejus, 68 florum purpuraícente otnataspompá ; quafi duabus velabant pedes ejus , ac duabus vo., miraculo notatas textrinz in vineis florulene Capr, p, ? labant, te. Manà fargamus ad vineas , videamus, i2. 2* Sed cur fex alasnon explicuerint ad vo: ff floruerunt mala punica.». latum, ad celfiora perniciffimum dire&uri An non prodigio etiam in aulis princi- $2 greffum ? vel cur faltem quatuor non fue- pum dantur plantz , quz putore confpurcas rint alis ufi perniciüg ad apicem afcenfuri — t in radice, eoronas patturiunt in frucsà. e b — 400 Difiertato XVIIl, m & fimi cophino exfaturätæ,frabeas produnt, in voraginem dilatat ; quem enim a ntea fer« Fl L&t, I5* ac purpuras exhibent ? Usquedum fodiam.s vum fortunz claviculo obítruxiflet ; mox fin circa illam ,& mittam fiercora, Non am- hiantem vix immenfíis honorum acceffionie q: bitio aulicos urgeat ad-honorum culmina ; bus explet ; & quamvis meritorum fortáífis EM fed animi remiffio eos jubeat apricari in vil- Íufragio dignitatis infcenderit faftigium ; ia lis; ad arbores-eos ducat mali punici, ut à 0'&1[ adhuc in honorisculmine impulfa fuperbiz , vacuo abducát dignitatum tumore 5 : ibide- tumoréque ambitionis ad excelfiora nitens; p 5"'/ tumefcent , ubi lyceum in planta riacti di- ibi plerumque charybdis voraginem fe inve- Ícent , purpuras ex illuvie emerfas élegan- "mifle deprehendit , ubi putaverat apicem [ tiüs nitere inflore , & coronas é-pxdore attigiffe felicitatis : qux enim'videntur ex«- exilientes nobiliàs eminere in fructu. -Ar- : elfa-, ! fic poffidentibus perízpe funt prz« h bor fcientie primam foeminarum illexit. rupta, ut przcipitium.ap erian:-,f-ubi culmen $u quia in ambitum erexit divinitatis, pomum "fplenduerat honoris, e manu carpfit, dente momordit , gaftatum Facilé diguitatis lenocinio- ;&mæk 90 demifitin (tomachum ; fed ex hocuno male fatu , adulatorum: certamine , :copia deli- )l carpro malo; malorum prodiit ilias; & unius ciarum ab zquitate deviat alpectas, G mens vetiti pomi moríus orbem totum , homines tumidis inflata cogitationibus faciliüs-in Íce- ; omnes in afylum &rumnarum egit pracipi- € LÀ *contermina 'funt: zuinis tes. us disrumpitur ; precelfa dignitatum culmina , quia dum quis Fl $8« Ii Hzcautem Arbormali punici detume. ftultiüs affentitur adulationis mendacijs lub« fcere edocet , veícitur pleríámque princeps "ficam ad precipitium fibi viam flernir. :Hine k& pomo hocce coronato, licér diu caruerit ip- plures , . qui vel fortunz ludo , vel fa voris fe coroná ; quam , velà Manium umbris beneficio ,' veletíam propriz indu(lrize ftu- fuítulit fui przdecefforis, aut in hoftili fan- dio cuimen attigerunt alicujus dignitatis,non ii X guine fuit expiícatus. Cunas pomum ha- femel pofleris deflendz 'calamitatis 'exeme ü buit coronatas ; & adolevit in purpura , licit plum, quo infiruerentur, ac tumefcere: de- planta delicias , & opulentiam enada fuerit ' Wifcerent;reliquerunt. Unde quivirtutum ü in [lercore regibus datura fructum., cui co- fuffragio ad. fafligium evchitur dignitatis , rona adnafcitur , qu£ neque fepulchrum o- necefse elt ,. confiliatrices fibi adíciícat pru» let , neque ullam redolet arnbitionis vacui- dentiam in rebus gerendis ,' temperantiam lr tem , cum fub frugis cortice fuis ditefcat py- in proprio luxu-, .& comiratem , qua ca- ropis, nec uberiores, quibus diffluat., di- "teroram fibi benevolentiam conciliet ; -ali- & vitias exambiat," Utipamà malo puniconon ter nunquam tutus in fafligio erit. Hinc q malé promoti ad dignitatum culmina difce- Tertullianus de Imperatore ait : JHominen; 19 dpelegit, rent eífe fua forte contenti , & dediícerent mp 33« l ff ejjé etiam triumpbanus in illo fublimiffyno tbmeícere, Eft plerimquein aula, qui ut curru-admonetur : fuggeritur enim ei á ter- 444 Rima?, ÍcribitApoftolus. Ex saturati exfciffus oleam £?. Refpice pofh te , bominem mermtnto I1, ffro , & contra naturam in[ertus in bonam.s rte. 5 elivam. Et utique boc magi gaudet tanta fe Lignumnimirumerat, quod fru- gloria-corufcare -, ut illó admonitio condi* étuum divitijs vacuum,; & probro notatum Honá (u& fit ueceffaria. dMinor erat , fi fterilitatis, vel flamarum fuiffet in pabulum, zuuc Deus diceretur , quia non verà -diceo efcámque deftinatum ; vel exafciandum in retur, Maior efl , -qui revocatur , ne feDe« g Em exidimet, longurium , quo emiffarij fejunguntur in Plerumque ac fi é culmine equili; autinphalangam , quà lixeevehene dignitaus lethei fluminis fcaturirent rivuli2 dis faccis , doliisve ferendis connituntur ? videntur ; qui illuc infcenderunt , nontam H . & tamen favore , vel beneficio principis, fi culmen illud , quàm letheam aquam fitiviffes nonincurulem , in fellam faltem dedola- adeó priftinz immemores conditionis, ac i tar , 1in quam illeé confiftorio redux incum. diguitas acquifita naturz penitüs memoriam bat, feu ad principis familiaritatem admif- deleviffet , ut propterea neceffe fit à tergo fus, adhuc celfiora exambit,. ac fifuz ip- memoriam refricare pr&teritorum ; ssajor fum fortis puderet , licet de (tivain partem t/ , gui Yevoca adícitus (it arcanorum principis ; fed pu- ?2€f. rgr ; ne fe Deum exisi- deat potiüs ipfum arrogantis , qui natus Inflata defert fortuna ventis carbaía , 21« extimulandis jumentis ; nactus favorem prin- & quos furfum ad culmina evehit honorum, cipis, pubeicit in aula, qui in cauia famu- tumidis , etiarn inflat cogitationibus ,. qui« laretur, bus divinitati fe intru(iffe ambitiosé contene $5 An non charybdim aulicum dixeris ven- dant; etenim de Pio Metello refert Vale- torum flatibus in fluétus inflatam decama- rius Maximus, paffum fuiffe fuo in Hifpania r5 nos? tümet jugiter in aula favore principis adventu fuis ab hofpitibus aris excipi , promotus , fimülque celfioribus femper in- thurefoli debito Numini. Et Tacitüs nár. hiat honoribus: nam ficut hiatus frcti ficu- D rat, Domitianum fe ipfum veluti Principum li verticofus nunquam expletur , ita plerum- Numen facráffe , inquiens : Mox mperium Zjägwääögg? que rapaxeft, quamvis in laxiorem nunquam adeptu , Jovi cufiodi templum ingens , sé- Áolito voraginem fatiícat. Aula veroó non que in fimu Dei facravit. Hinc ícité aje- (olüm in hiatum foramen aperit, verüm & ^ bat Seneca 5 quos fortuna fur(um erexit , acil- Ambitionis tumor honorum 'fugä efudendus, 40l facillimé,fe tam magnos credere,ut Numinis ele&um fuffragio, inquiens apud Caffiodo, $. variAT, emulatores, paresrefpuant, & infolencif- rum. — ReceptfHis virum , & dyoina gvatuca fime fuperbiant ; fed ceorum tumor plerum- probabiliter. inflitutum ,. & regah exami- : que non ventos tantüm comple&itur , íed uatione laudatum : mullus adbuc prifinas etiam calamitatum ad fe iliadem attrahit , contentione teneatur , pudorem mon babet Lib. debe- fÍcité Seneca, Vires fuas sguorauerunt , 68 viéiz H cujus votum coutingit 4 Prine Lj , prfie, 6ap.30. m fe tam magnos , quam audiumt y «re- eipe fuperars LÀ ille: quinimo fuum . effcit , dunt , attraxére fuperuacua , 6a diftrimen quia eum [ub. puritare dilexit * namque fít rerum omnium per ventura bella utilem , €$ caufa doloris y. quando boc , & in sfto repe- necc[/ariam rupére contordiam , [ecuti iram, rit , quod alteri in partem duttus optavit, quam nemo revocabat , multorum fanguinem Crznea [uut ifla certamina , pugna fine ferro, bau[erunt fufuri novifftmé fuum.a. rixa fine odio ; clamnoribus , non. doloribus 980 Plures funt , qui antequam dignitatem P resiffa peragitur ? nam5 fiperfona fubmotas enactifuiffent , oris modeília, morum co- fit s nibil tamen 4 fidelibus amittitur , cum mitate;vocis affabilitate in delicijs czteris ex- optatum. f[acerdotium. poffidetur, Nimie titére , qui cum primüm culmen attige- rum, quiantüm ut dignior eligatur, íata- runt dignitatis vaniffimé turgidi virtutes git, eo electo , mente quiefcit pacata; & extinguunt , per quarum exercitia veluti pura Íe intentione alteri tuiffe fuffragatum p*r totidem gradus infcendere meruerunt, aperté indicat. Sin veró indignatione exa« Iíti tamen honeíto alienz utilitatis colore Íperatus iralcitur , fi flammis incenditur ira« propriam tegunt vefílitam ambitionem 5 cundig 5 fi lurido vultüs pallore livorem , Aliorum incolunt amicitiam , non ut ami, 3 e ambitiofum quem intus fovet , prodit co aífideant , fed fibi ut commodiüs con- etiam fatis aperte indicat defiderium ; quia fulant; & in ipfaamicitiz virtute propriam que puro juítitie zelo geruntur , facilé ingerentes utilitatem obfequiorum viden» digna electione quiefcunt, prafertim (i non tur femina fpargere , ut in optatos fru&tus tam perfonz , quàm dignitati bené conful- L * fuccreícant proprij commodi — ficut enim tum effe fperetur ; omnibus enim , quos arbores infitz proprium deluefcunt , & . juftitia movet, non ambitio urget , gtatum alienum adiguntur fructum producere ? obüngit , Íi dignitati conítet effe provi» - ita plures , quz foventur amicitiz có col- fum. limant , quo temporalia duntaxat pariant Rachaél cum probro laboraret fterili- 9j» commoda ; cüm heneíta debuiffent obfe- tatis , partes promovet, ac defendit ancillz quia tulifle: & Epicurus inipíaamicitize ho« & anxie fatagit, ut Jacob ad Balam ingre- Bd neítate propriam confueverat utilitatem in- diatur , ut tali honore labores compenfet fer- h Íerere gemino fructu infitam excolens ar* vitutis, Habeo famulam Balam ingredere Genef. a, - borem , ex qua fimul decerperet fructum 4d illam , ut pariat fupergenua mea : non utilitatis , & plaufum virtutis. fuafit Jacobo ingreffum ad feipfam , fed ace 2?- Plures etiamnum Epicuri Difcipuli ceffum ad ancillam fuam : * verüm íub hoc hanc in aula Principum veluti in Lyczo le- charitatis , & zeli cortice amarus latebat in- €tionem addifcunt, 'Toto nifu laborat ille, vidiz ftuctus , ac infolens arrogantiz am- ut amicus ambitz dignitatis culmen teneat ; bitus, ait enim: z pariat fuper genua mea, Ícd non tam amici gratiá , quàm proprij & babeam ex illa fíltos , càm fe noviffec à commodi causá , fperans fore, ut debeat , gloria fufcipiendz prolisexclufam , marito & ipfe ad celfiora promoveri , cum ami- domefílicam exhib w- « of a4 ncillam , ut (ibi nafci« cus munus Íuz dignitatis objerit : & pro- turi fottus , aliqualera etiam captaret glo- ximiüs [e ipfum [pectat, quàm amiciafcen- riolam ; licétvideretur ferri alieni Commga fum , cui dum fafligia procurat , fibi ex- di defiderio ; niovebatur tamen proprize ambit ardenter commoda : fulget extrin- utilitatis ftrudio ; Ícite Lip íecüs fplendor amicitiz , fed latec intrinfe, pomanus Zz4fi-« ip Genef, vit Rachbél, vel mediocre fo latium per eclo- I cüs famus ambitionis , que dum fufpirat al- iypi& errorem contra fororem ex aucilla 3 teri honorem , afpirat ipía ad pinguiorem fa. prolem ambiendo ,. cum juxta [augui- fortunam : larvata eít hzc amicitia , qua nis propinquitatem foraris filios magis ada- cum zelo alieng promotionis proprij com- j analfe debuerit , quam ancilla, .$i Rachzél modi tegit ambitionem. Utinam etiam propriz non inhiáflet gloriole ; non mari- in afceterijs hzc zeli facieshancnonaffume- to fuafiffet ad ancillam acceffum » fed ad fo- ret larvam : fiquidem dum hunc prz alio rorem ingreffum: quia tamen atbitrabatue ftudet veluti digniorem cligi , fibimet exam- utiliorem (ibi fore famulzg partum ; ideó bit opportuniorem ad muous dignitatis a- proprio ftudens commodo, ancillam forori » i fcenfum , & tunc fub virtucis larva foedi vitij pratuiit ; & hoaorem fam - H ^ ugæ folicita pro- tcgitur tinea. curavit,non charitatis í uttta Ir G1 — 0,4 24* Pluribus commendaverat laudibus ali- ...... eá proprize utilitatis defiderio, - --l:. ) im ex cbaritate quos Attalericus Rex $ eó quia candido ani, f Bile viía fuerat caufam (ufzepitiz CUÍifA nl ii /n .mo electum Epifcopam recepiffent , quem revera nonnili fibi coníulerez: 21 xJC'- ,-1 ;1 f D t)ilis noverant muneri obeundo aptum , regióque eft ambitio morbus, ut intim " S CO'CIS fe« Verani de Affelibus Tam, IÀ ee cc(ius '] * 402 - " 'Bifemado XVli f receffus pervadat; ptoptium commodum e- Chriftus interfogavit, vis fenus feri? hoe t tiam in alieno honore quafitura, $6. eít non proprià induítriá, non proprijs con» [y Ambitio mentiri affueta fe ipfam fem- fifus viribus ? cum viribus deílitutus non ( per ftudet fub alieni obfequij fpecie obtege- poffet ita fibi fanitatem procurare , quin ab ii re, Plures fubit ad id labores , nec parcit alijs praeveniretur: unde refpondit: Domi. j impeníis, neque folicitudinibus , dummo- ne bominem non babeo : íeu ut expendit : do diuturnis incommodis fugitivum mer- Hugo Cardinalis, sinifrum non babeo. cetur honorem ; fed jacet plerumque in me» Plures in aula Principis obnixé promo- 98. f dio magnarum cogitationum , & futiles ; veri ambiunt ad illuftriorem fortunam , qui vanósque. deprehendit ,' quos impendit la- tamen homine , feu miniítto deflituti ,. à * € bores , concupito fruftratahonore. lufpa- quo promoveantur , ab alijs (emper prevee T tiofis probatice pifcinz porticibus triginta niuntur ; unde re&lé interrogari poflunt , 0': fupra octo annos ex paralifi languidus ja* àn ad id promoveri velint , quod impenfius «ucrat expectansaque motum ; ut in folici- ambiunt? quia opitulante favore miniítri tioris diligens pramium priítinz reftitue- carent;feu accedente homine, qui apud Prin- recur fanitati motz pifcinz beneficio ; ja- &ipem rem agat, & qued obnixé expecunt cebat & in illis quinque porticibus ingens fedulitate,ac procerum favore affequantur, languentium multitudo ; cecorum itidem, Ex paralifi languidus totos triginra octo an- claudorum , aridorum expectantium aquee nos impenderat in folicita non minüs , ac Enf, 110, motum , àquibus przventus , qui diüturna .. "D w o5 o UePe ^ 2V W obílinata optate falutis negotiatione ; & paralifi languebat; fpe fuafemper fruftratus quot annis cum probaticz affideret piicina , fuit, quamdiu fanitatem ambivit pertinaci quia homine, feu miniftro deftitutus, qui gean, & defiderio. Hunc càm wvidiffet T ESUS ja- €ei opportuné cpitularetur , meritó eum centem , & cognovilfet , quia jam multum Chrittus interrogavit , an vellet fanus fieris zempus baberet^, dicit ei * is fanus fieri , €ó quia fine miniftro , qui ei patrocinare. refpoudit &à languidus ,. domiue bominem.s tur , quafi non videretur expetere, quod alij non babeo, "Tametfi plures cum paralitico "m.o "^ ouns MM M. Pt O^ totis viribus nituntur affequi, tunc jacereht in quinque pifcine porticibus Verüm fi languidus totos trigintaoclo claudr, czciy aridi, unum duniaxat Chri- "*f*a4 22* annos impenderat ih. obflinara o H Vi tze fa. ftus paraliticum alloquitur ; quem etiam lutis negotiatione ; non minorem plerume L. N NME EM fanitati eligit reflituere, que apud Principurt miniftros laborem ime 97 Sed &i Chriftus paraliticum fanare jam pendunt , qui clariore ambiunt dignitate deftinárat , cur ab ipfo petit , an velit pri- illucefcere: non enim folicitudinibus , ime« ftinz reftitui fanitati? 7ss fanus feri? tru- penüs, laboribus, demiffionibus, obíe- ftranea viía eft interrogatio ; cüm parali- quijs parcit ambitio , donec fugitivum afle» tici defiderium miedicum interrogantem mi- quatur honorem. — Affident promoveri am. nimé lareret , nec fugeret : quis diuturno bientes tota die uni affixi loco , UO pete languidus zegritudine alutem non expetat ? tranfeunti miniftro fua exhibeant capitis fuba Auxdi EEEÓ ER o X — anm a quis toto ardore ,& vires ,quibus deftitui- miffione obíequia , & ideo diu (tant, ut !OI. tur imbecillis,& fanitatem,quá caret,non ex* aliquando promoveantur : nimirum ambie opret ? Id omnibus votis animus expofcit ; ! tio, quas in aula Principis nundinatur dige quod & fibi , & corpori prodeffe noverit ; nitates , 'chariori femper emit pretio , & quod fiad pifcínze porticus recuperanda fa- plerumque cum furrexiffe arbitratur , fe prae» t nitatis causá deferri confueverant , qui cipitem agi experitur; quia qua hianter | morbis varijs languebant infecti , fatis Ser- nobis opramus , execrauones perlape (ung " vatori exploratum debuit effe ex paralifi inimicorume. languidi exardensvotum , cur igitur inter- rogationem pramittit fanitati mox impete $X tiendz? Appofité ad rem noftrram Theophys ï latus ait : f/upenda paralitici. conflantia aï lcm. 50 anvo5 babebat viginti otlo , & guot. annis Bratdeata funt bonorte culmz'im,— diberari 4 morbo expettans affidebat , &im- tübus ambitio inbiat ; umbratiles die- pedebatur À potentioribus proventus , mec nitarum [Mendores . quos [pondet, — I fapits tamen deflirit , neque defheravit : ideo &$ qui non finit, fe bisce allici fucis ; nec - Dominus snterrogat eum , vis fauus fieri ? deeipi larvis. Mira fané fuit hujus paralitici conítantia in Íalute quaerenda humaniter defperata , cum Ui . fapit fucatos honores ; perinde 1004 fingulis annis pifcinz quidem affideret , ac vacuas defpicit umbras: bracteata non tamen fuerit unquam fanitati reítitu« funt, quz ambitio fpondet honoris 101, tus , 6O quia à porentioribus przventus ceulmina , qu quà altiüs con(truuntür , eà nuaquam potuerit eam affequi ; fed non profundiüs pracipites agunt , quos ambi« minorem videtur admirationem ingerere , tio illuc urfit : vel fi videantur ftare, non quódChriftus ex diuturna paralifi languidum tamen fine curis , moerore , folicitudinibus , interrogarer , an vellet íanus fieri ? an ex- ä ideóque fola eft inexperta ambitio faftigia gubirer priftina reftiiui faluti ? Sed bené quarens , quae Sapiens expertus ambitiofiug r falt- Ambitionis tumor honorum fugà elxudcn*dus]». 403 : fa.üidit—; char'övendu:iatur culmina dignita- nifi cutas , folicitudines ,-'lit&s ; —»läqueæ inve- tum cum impenfos exigant labores, fusós- niunt; non naturz infidiatür latro,fed conge- que diuturnos fudores, fed & chariüsetiam ftoauro ; non hominem odit ambitiofus , confervantur. —Ille veriüsfelix ; qui fuam fed in homine dignitatem , quam exambit , intra terminos moderationis profedionem G enancifci fperat , fi decedat : alternantis: includit ;. & ille mifer , qui nimium fplen- bona fortunz fitim quidem movent, fed non dere exambit ; quia tunc gravius necefsé eft fedant; accendunt , non extingunt ; imó & 3l ; periculum fubeat; non eftnaturz inditum , aliorum inflammant cupiditatem., ;manus Íed adícititig ambitionis vitium, celfiora . prurritant invidentium. quatere culmina ? natura fiquidem paucis -Hydrope haud abs re dixeris laborare ; / 107* «ontenta vitam expetit à quovis alienam pe- quosambitio inflat ; hi fiquidem rerum flu- ;ricülo: ambitiofolaeft, quz fallacibus in- xarum quamvis plenos videanturhauftus e- - hiat , addítque animos cupiditati , :cui in- bibere , nonpropterea fitim ,'quá torquentur ; dulgete initium eftomnium malorum , ideó- cextingu*upt. Tametíi Saul Davidem im* '"que qui ambitioni traduntur. , voluptati- penfo profequeretur amore , quamdiu puel. . bus mancipantur : & hinc jurgia , -diffidia Jacum .cantus :ejus :non pulfárunt auditum. Ootiuntur inter mortales, non extinguenda 'Cum primüm ramen audivit majori Davie plerumque , nifi enormi 'humani fanguinis dem plaufu celebrari ,* ccepitamor in Saule effufione ;unde Seneca appofité fcribit : Z7oc defcifcerein odium ; «coepitque'David liber- | Eiff, X10, Tpfi mibi dico, -quoties tale.aliquid perffrin- tatis aflertor , ut proditor oculis notari , ut git oculos meos , quoties occurrit domus compelleretur per invia montium afcendere, fhMendida , «cobors.eulta fervorum , letlica & antris latitare , humantsque fe a(pectibus : formofis impo[ita calonibus. Quid mira- fubducere; -neque fola videbatur ad falus yu ? quid ffuper? pompa eft , oflenduntur temfuga fufficere; coacto fiquidem exerci- ifle ves , non po[frdentur ,. & dum placent , 'tu Saul corpit acriori animo eum perfequi neque ab'.ejus internecione ullis videbatue | &ranfeunt, — Ad vweras potins te converte di» vitias , difce parvo effe contentus , &5 1llam poffe incommodis coércerí , laboribus de* tinerl. PT vocem magnyus , Atque animo(us exclama Dormiebat nihilominus in tento« babeamu aquam , habeamus pollentam.s, rio , haftàmque terra fixerat , & quidem * jovi ipfi de felicitate centroverfiam facia- nonnifi ftulté 3 quia fi olim erat Regibus 7244 ? licut enim Jupiter extra aleam cenfe- pro fceptro , non debuiffet indulgente Prin- batur periculorum , extra difctiminum con- cipe fomno terra infigi , fed vigili manu cau» troverííam , extra turbulentioris fortunz té cuftodiri, ngreditur David tentorium; tumidas tempeítates ; ita qui paucis vivit defixam, quam vidit, haftam abítulit., non contentus , nílque ex ijs, qua ab alijs im- ut revera auferret, fed effet reddíturus: fi- penfüs quaruntur in divitijs , honoribus , quidem dilapío jam temporis intervallo Sau« officijs, dignitatibus ambit , veréextra om- lem excitat dormientem , periculum decla« N nem vivit controverfiam, tat, & haítam rellituit, .Ecce baffla Regis KQ -Rggc 2'6 '3OI, Fucati funthonotes , larvatze ä*igditat'es, tranfeat unus de pueris Regis , & tollat eam, ügaces fafces , fallaces divitie ; cadit po- 65 ait Saul ad David : bgnedillus tu fili mi tentia in caltris , deflorefcit in magiftratu David, & quidem facienFTacies , &5 potens '59 purpura , & licentia in principatu volupta- poteris. — Abgt autem Davidinviam fuam, tum adblandientium eít virus occultuam ; & & Saul rever[us eff m locum fuum , - fed ( licét in extima cute arridentis nequitiz lz* Saul totis viribus , omnique conatu Davie tam faciem videatur pre(eferre , e(t camen dem ad necem quafierat ; cur modé exper. abítru(z calamitatis illecebrofa fallacia , le- gefactus € fomno , cui indulferat, ab in. thales (uccos calliditate fallendi grata illinit coeptis defiftit , domuümque repetit? & dulcedíne ; & ubi quis epotaverit , fentit quomodo laudatur David BenediCtüs , . ( ftatim hauflam graffari in. fe petniciem, pauló ante fugillatus mortis damnabatur fi* Quem vides amictu elatiori fulgere conípi« lius ? quia nimirum bafta habebatur tune - cuum in purpüra 5 hoc idem , quo fulget ; regni infignes perinde acnunc fceptrum in fordibus coémit , quos enim arrogantium tefferam affumitur Regni , & quia credide. faftus priàs debuit perferre? quas fuperbas rat Saul Davidem enixim haflam concupifce- fores matutinus falutator obfidere ? quot re, & Regnum defíiderare , eum fuit ad tumentium contumeliofa veftigia in clien- internecionem infécutus : verüm cum pria tum turmis priüs przcedere ? ue spfumetiam müm agnovit in fibi reftituta hafta Davidem falutatum fübfequens pompa fuccederez , ut eidem non inhiate , nec Regnum ambire ; 100 loquitur $. Cyprianus. ftatim exuit odium, iras repoluit;priftinim« Hceft ambitionis indoles,)non animum 102, que accerfivit amorem : non infequebatur uno oppugnare affultu , fed flectere , ducere, Saul perfonam Davidis , fed in Davide & cum voluptate quadam in perniciem tra: ambitum Regnum ?. & cum primum novit here: ideóque malé (ibi confulunt , qui fe Davidem ambitione vacuum , omnem ab. finunt ambitione duci ad congeftas divitias , egit malevolentiam , & tunc David omni ad fortunam pinguiorem , ad honoris nito- fe periculo exemit , cüm haíte renemciavit: res , àc dignitatum culmina, in quibus non. omnem excuffit à fe ambitionem, qv3 Saul Verani de dffellióus dom. Lt,. Eec 2 poflzt * Diffetatio XVIlL. - 404 poffet fufpicari, Davidem Regno inhiare. &z future prolisdolores fuflinent , anguoc Rabbanus cenfet;in Aqua fcypho legis gra- ribus torquentur ; ita ambitiofi dum evani- tiam adumbrari , ut & inhaíta Regni poten- das fpesfovent , & concupita anhelant mu- nia, perinde ac parturientes acribus adue [ .* 2* . -*-. . T. w . tiam : fcypbum aqua , Caitiple) legis gra* tiam abflulit, & fceptrum Regni ? ideóque runtur doloribus; & dum altiüs exambiunt tumidioribus velis.eequora trajicere, inílar cum primümrex reftitutione hafte,certiorem Saulem fecit, à fe minimé Regnum ambiri , navium Tharfis varijs impetiti procellofis SciteAmbrofius, Saulis gratiz fuit plené reftitutus ; quia flatibus naufragi pereunt. Saul non odio perfequebatur perfonam Da- Hoc ip[o pernictofior ef] ambitio , quàd blan- vidis, fedin ejusperíona ambitum regnum : da quedam esl conciliatricula dignitatum.s , & dum vult ejfe fublimior , fit remiffor ,. & ecce quot pericula ad fe ambitio accerfit , uot hofíles fibi infidiantesexcitat , quot di, nonnullis interjectis fubdit : 4icer fortz[s fcrimina fibi adornat : nil ambitione turbue aliquis , quia folus , qui malum fecerit , ti- lentius , animum erectum fi femel invafe* »et 5 tamen qui mare navigat , plus timet 2 é contra ia immobili terrarum flatione con- rit , omnialabefa&tat ,omnia pervertit ; om» ni machina, & quovis tormento fortiüs, fiflens .non.[oler. timere naufragium * at f fingula expugnat , omnia fus déque vertit, mobile con[cendat elementum , frequentios GLevertit, ribus obnoxius fit periculis : fuge ergó [aculó Io d. .^. Quid aliud mtindum totum evertit , mare , & naufragium nontimebis : & fi frem- quenter arborum vertices [irantium verbee xrimos homines fubvertit , & totum huma- num genus inimum detrufit omnium 2rum« rent flabra ventorum ,. foliditatis tamenzo narüm , Rifi una in primis parentibus am- radicibus nullus occafus ef * at in mari fu- l bitio : cum enim fallacis ferpentis fibilo in. ventibua Uentis , quamuvis non omntium [em- flamroati metas. feftinarent Íuz conditionis per unaufragsum j omnium tamen femper pe- tranfilire , principatum exambientes Divini- viculum. Ita etiam adverfus flatibusnequie tatis Genef, 3. Eritis ficut Dj ftatim de tia [piritalis nullus in arena , vel in falo tue tus eff : cim & naves Tbarfis vebementi/ape paradifi felicitate exturbantur , damnantür. ue ad culturam agri peliiceis tunicis fordi- firitu conterantur. ] 4— — 94« T 9 9 E ProbaturusA mbrofius, ambitionem tunc dati , tellurénque proprio rigandam fudo- 10f. re, quo pane velcerentur laboris , & affli- lapfum ,ac remiffionem moliri, càm altiora . L] f €tionis ecce cum honore fulgerent re- contendit , naves Tharfis flu&ibus equoris du gum.in vilem dejiciuntur fervitutem, quia decumanis exagitatas producit , quis ven- T quo ambitio altiüs enititur , eà profundiüs torum impulfus diffipant : extolluntur unà le conterminum fibi apparat pracipitium : pule cum tumore fluctuum veluti ad fidera naves, Ít chre Tertullianus. D de oríginis loco ex- Íed mox cum ijsdem deprimuntur quafi fe« Z/E& d pal- pultz fub aquis; has procellas ciere contene di zeriminar pellitus orbi , t metallo datur 2 atf f*.hd €ap» À. contendit quidem ambitio altiora tangere , dit ambitio , ventorum emittit flabra, qui« bus hominum . cogitationes perinde ac nae fi fed ruinas fibi folicitat : ambierunt proto- arentes Numini pariati , eritis fieut D. vium catbaía tumefcunt; fluctus excitat de« inf ur ti, acfervientium numes « fed é regno det cumanis inflatiores; urget mox furfum, ut to adíciti , G d *fecus ac mancipia metallo deprimat deorfum : fic homines haredes de- Ó data ignominie notis inuruntur ; pel/zwe lirij primi parentis , ambitione ita femper [ orbi ut metallo datur , non amplius Íce- pulíantur , ut procellis contriti furfum, & hii pirum manu tenet ; quo nutu imperet ; fed deoríum jugi rapiantur viciffitudine ; quod D7 liconem tra&tat , quó telluris glebas , ful- fi equora trajicientes, pralertim excitatis t cósque terr& ag, at ; non amplius regali ful- procellis flutuantia, capitis affolent vertigie Qu et throno , fe mmelaborare; ambitio ipfa rationis eft verti« d pulvere fordidatus laborat 2li in agro5 non ampliüs delicijs affluens quiefcit g0; quzficutomnia ad fpeciem circumvol- le (ed fudore madidus laffatur in in umbra , vit , fuisque elocata fedibus nutare facit s f fole ; & quem ambitio ad Numinis thro* ita , qui hac laborant phrenefi ambitiofze $ numurferat , erumnofum detrufit in famue appetentiZ , continua nutant vertigine , & f liium. Quid? quéd ubi ambitiofis cogi- frequenti lapfu, dum nituntur irrequietis vo- Wij tationibus caput tumet, ex cutis dilatatio- tis afcendere, in imum deprimuntur: quia i ne nonnifi dolores fperari poffunt , &t ango- ambitio , quó altiàs enititur , eó femper p fes; ut enim ajebat David. — Jbi dolores.ut profundiüs deprimitur , & eó eft lem eg E (oi P[al, 47« ruing vicinior , quó culminibus ex« arturientis , in [Diritu vebements conteres Qu naves Tbarfis. celfioribus eft proximior, ! n Quemad tüi n/zqdumv parturientes fpe ille- BN ZEN ex À —— — M J. . li 91- Qu RL : Dis-' W ET 895 €4o;) d äïääæä?äæäïæFäæäæäæä?&ä&æ&æ )t/xl eiecgeeqeepectocto L d H EC IX/N/X/X demspeqoqeqeapopeposospdisosta äääää&ääääææääääääääääääääää lyt, & DISSERTATIO XIX. Solerti fuga declinanda cft adulatio, quæ cuimn amlco obíequitur vultu; ammo per - fæpe infidiatur hoftili, B. L Ajänlatzo larvata eff amicitia equo infr (dens Tioiamo l?aj?zbu.f fæta j prapterea fugzerda ut inimicas mom audienda ut. amica, i. P d 252 C c .ä, Ulla przfertim in aulis €eant $ fpecxc praftiti obfequij adherent ; : J2 j animo tamen innubilandi; mellea effundunt Md CAES l77 principum inter proce- a "N Y £ . rum ; ahorumque illu« verba,cüm moliuntur toxica fpargere 5 lam. w/& 4- E ftrium virorum cotus s LA bunt linguà , ut dentibus mordeant , ofcula f 21 a - graffatur peítis deterior labijs figunt, vulnera ut infligant 5 laudi- NX P ij bus mulcent , ut convicijs ladant : hinc Au- N x SSL b affentatione , quae ore E E * ridente, fronte ferena, guftinus ait: Plus perfequitur lingua adu- Ip Dfalm.ó9o tof, Et cut, vultüque hilari fe infi- latoris , quám manus interfetloris. nuat verbis placitura mellitis; cui fi larvam nam placebunt lenocinantis adulatoris blang detraxeris , obtutu bafilifci non nifi neces dimenta, fi vulnera funt interficienus, molitur ; verbis Ambrofiam exhibet, letha- Hc adulantis vaferrima indoles eft; i. lenocinijs verborum , mellito laudum come le datuta aconitum 5 ferenitatem extima fronte fimulat, fulmen mox vibratura; lau- pofitis artificio, infinuare fe in prepotene dum flores ftudiosé concinnatos porrigit tum gratiam , eorümque aucupari bene« amicà manu; fed rofarum veluti dumetis volentiam: congerit laudes fupra omnem fiv famam laceratura, honori multiplex vulnus dcm, &tunc aureum jacit hamum, quo tu« inflitura ; detre&acque diffutas diffidijs ne- tiüs alliciat , & incautum piícem in fluctus ceffitudines amico re(uere foedere, quo alie. ante aulz pelago expifcetur, — In id vel ma. no fciffu triumphet, fcité aiebat Plutarchus: ximé incumbit ftudij , ut parata femper ha« implicant inimicitjs amicitia nos, lib. cui bcat praeconia ; praíló eidem fint laudum titulus. Qua ratione ex inimicis emolu- lenocinia, preconiorum blandimenta, qui« mentum l'dpld/!o Sunt enim larvatee amict- bus tum corporis, tum animi dotes demul. tix, que nonalio dele&antur equo vehi, ccat. Si quem noverit, vel Prmcxpxs favore E uàm Troiano inimicis, oditsque foeto; nec affectum, vel fublimiori infignitum honore, alios affolet exhibere codicillos, quàm Bel- ftudet ernatiffimá laudum phalange obfide- lerephontis ; feu. damna fub fpecie bene- ré, quó eum fibi devinciat; móxque omnia pollita fuz di&tionis inflata explicat carbafa, ficij. & Sunt enim adulagtium amicitiz , quæ & afflante aurá impudentiz in altum evehit, prafertim fi noverit , eum avidiffimas au- fub beneficentig larvà odij caufas agunt, & inimiciti2 fovent igniculos , quibus minüs res crepantibusadulationum büccis praberez nititur hac arte ejus fibi benevolentiam ca« cautos illudunt ; nemo eft, qui ab inimico palam accedente non abftineat, caveátque,ne ptare, & intimiorem inire cum ipfo amici- .ä tiam, qua valeat , que mente cogitat, & €ordis arcana ei innotefcant : verüm fiami- Gitià larvatus accefferit, ftatim pedioris in- corde abícondita fervat,fcire, quo tutius ob« timioris fecreta uti fideli Achan concredun- effe eidem poffit, quia ut fcité Chryfoflo- tur; & tunc grav:us Ixdit, cüm fub larvá mus: Sicut fieis oratoris efl. diclione per- Ip polie, Ib $e Amicitiz toxica apparet evomendaa tergo : fuafiffe , & Medici mediciná. curaffez ita ad. externa facie amicitiam fimulat, cüm inter- ulatoris eff finis fuaviloquio deæpwjä, quia adulator in obfequio amicitiam oftendit , nb adverfarium agat, & capuofas infidias larvà contegat eblandientis amicitise, Sunt cim in anitno odium foveat; comptus eft in qui virulentiffimá corroduntur invidià, quos verbo, fed turpls in facto, etiam odium ad infaniam armat ; G tamen Hanc veritatem comprobavit Samfon, L ut tutilis» commodxusql.c proxumtate hQ* cui ut eximia , ac inconcuffa praedito forci, Ee-vj tudine ^ 406 Diffeitatio XIX.' L tudine fe p!ürcs adjunxere, áthicitiam men- & ifle pauperum imprcbatïurBas-; quas à fe Sudi- o3e. titi, cum verfutis odij pleni. effent: c2»t arcere nititur : flomachatur ille ' ex indi- PI' L Àle ( cives loci illius viduffent eum , dederunt fo gnatione? exardetiíle: impudico ille zeftuat amore? nititur iíle affentationis oleum huic H dales triginta , ut effent eum .eo , nimirum f erant cum eo ad fpeciem, ut obfequeren. injicere fornaci: -otio deleélatur ille? to- H tur veluti amici , cüm tamen reipfa obfide. , tus eft ifte in multiplici laude, quiete cor- ,poris, animíque tranquillitate commendan- e rent , ut adverfarij ; affeclata in vultu lati- l tia amicitiam fpondebat , cum internum da: favitille ? fomenta iite fuppeditat. ; sm n - damna inferre alicui medicatur ille2. & fta- ii Ip cap.14» odium nonnifi excidium cogitaret ; :fciré Hugo Cardinalis ; Dederunt e: robuflos ju- — . tim afte ad id 4 gudie, r vortatur , fuámque. exhibet L venes, qui voce tenus [ocj ejus dicebantur; - "Induit affe 7« L fed ve cu[lodes ejus evant , ut [cilicet .tene- ntator-mores prapotentis; TYOnt eum. Gradiebatur Samíon qua(i ad non ut ei profit eblandiens, fed utobfit, ac honorem multiplici flipatus famulo, fed re. Àn difcrimina eum trahat;cui adulatur: acriüs vera copiofo cinctus fatellitio ; .adhafére .enim fzvit affentator crepantibus adulatio- plures ut amici ; qui füb larvá atitiz le« .fum buccis, laudibásque fucatis, quàm di- ïä thale tegebant odium, ftricto gladio apertus.hoftis, unde Augu. $* Etiamnum plures adeum accedunt mentito flinusait; Leniusdebet putqri » : quod | gladso Lib, de l Baptif tom- t cbfequio, quem favor Principis ad pinguio- minante , :qua'm«quoqd*lingu;: a4dulante com zra Donat rem evehitfortunam , cum tamen nonnifi EE 777727277 - Fuit :'fempet genus adulantium l t odia contra ipfum foveant, eb quia quam infidum przpotentibus, & fperantibus íal- ipíi fperaverant dignitatem , fuerit ille e- lax. Ect Tertullianus, cum E:hnici Chriíti ? '15'".1'3"' Pe radus: funt etiam qui limina terunt , ad fideles criminarentur , «eóquia Imperatori- ^^? ?* nutum parent, adítant, ut obíequantur, & bus nec plauderent , nec a(fifterent,reipon- nulla pretermittunt adulationis officia; quo- det,cósque fimul carpit, inquiens: Jpfos Qui- rum tamen animus non eft infetvire,fed po- rHes , 3pfam. vernaculam ,. feptem. colium Gu um . L alb - uB ORE die tius [evire; mens noneft implorare bene- plebem convenio , au alucui Cafart [uo parcat ficium , fedarcana explorare, quó poífint slía lingua vomana? Testa efl Tweris, tefes validius nocere;s & hi amicitiá larvaci,fuco fcbola befliarum , ac ( diceret : piures no- adularionis, quod intus fovent odium ob- vimus ob proditionem, vel fraudes in Czía- ) tegentesinimicorum agunt partes ; & quae rem commiílas , & ejus latera flipantes,vel fluentis fuffocatos, vel beítiarum moríu di- adverfárius nullo poffet ttudio coníequi,do. Ícerptos, Plures nituntur. Principum affis loía affentatione amicus affequitur fraudu- €. lentus. dere lateribus; nonut eos fuis fulciant hu« P lerique etiam verborum utuntur le- metis , fed utlinceis oculis intimiora pene« nocinijs ad captandam gratiam,animos ti- trent;ut peéloris arcana eruant, qua parata tillandos , non ut ijsdem profint, fed po- pecunia holtibus divendant: & hi dicuntur. tiüs obfint , quos acriter perftringit D, adílare fub larva- famulantium , cüm revera Lib.4 de Bernardus inquiens: Docuwerunt hinguam.» odientium íe numero adícribant. Scimus u;.'j»'d. fuam grandia logui, cim operentur exigua, Caffios, Nigros, & Albinos pro Imperato- largi[mi promiffores , & parciffmi: exbibi- rum falute fumptuofam obtuliffe hoítiam tores ; blandiffimi adulatores, & mordaciffi- Numini; fed fcimus etiam eosdem armatos mi detrallores $. fimpliciffmi dz]imulatore"q, irruiffe incuríam, hinc Septimius: Oznes & malignifni prodiuores, En in quot íc ii fb ip[a usque impietatis. eruptione , && difcrimma injiciunt, qui hujusmodi parafí« faerificabant pro: [alute./ Imperatoris , &f ge- torum, ac ficophantarum ambiunt conífote nium ejus dejerabant, alj foris , al intus, tium, expetunt contubernium ? — Quid e- Alios fcimus palaeftricam exercuiffe, íed ut nim expeStandum abhuius furfuris homini- ftrictà gulà vitam eriperent , alios pocula bus, quiin id tantüm ftudij incumbunt , ut mifiife venenata, fed ut fub larya pracftiti obe ] omnibus annuant, improba probent;furos Íequij necem inferrent. veüdant, dummodo fpes illis affulgeat, vel Quin etiam cacodeemon, qui miferum lautz meníz, vel alterius commodi ? Quis invaferat, fepulchrísque incluferat adven- hifce fidat adulantbus ,. qui alienos affectus tanti Chrifto obviam ftatim proceffit, acal« ftudio induunt, non amicitiz gratiá, fed vel tioribus clamcribusejus coepit altiüs deprae. - proprij commodi causáà , vel ut inde occa- dicare magnitudinem , & humi procumbens fionem venentur aliquid aucupandi. . Ridet mira, qua jam patraverat recenfere, cüme al.quis prapotens? & rifum imitatur, qui que eum timeret, enixim rogat,ne veliteum eidem adhzret adulator : moret ille ob torquere: PVzdens JESUM 4 longéà cucurrit Marc sev 6, prematuram parentis , vel uxotis necem 2 & adoravit eum ,. & clamans voce maena P in lachrymarum imbres videtur & affentator dixit : quid mibi, & tibi 3€5H fi/á Dei altif- liqueícere: morbo tentatur , vel dolore fimii? adjuro te per Deum , me me torqueasd — diícruciatur in intimis viíceribus? morbum Quis non putáflet acceffiffe. cacodoemonem & iite (imulat, dolorésque, quibus afferit lt ftudio ob(equendi , mirísque ab iplo gettis ie in preecordijs acriüs torqueri ; faítidit plaudendi causá, ac laudandi officioío defi. illc frequenies ad ie miferorum acceífus ? derie ? Quis non credidiflec Chrifti: maje- fitatem E - Adulatio fagi declinnda;cum blanditurjnfdiatur, 4og : flatem ipfis adorationibus non conteftari famuli obfequentis ,. fed' animo hoftis in« É H pretendiffe? Et. tamen eaerat ferpentina fidiantis . A doemonis verfutia, ut. ipfammet adoratio- amicus David ad Abfolou locutus est ad eum. ; Chm veuifet Chufai dracbizes zaäeg.if,wä K Hl je nem, magnitudinisprociamationem, plau. Salve ex, falve Rex. — e4Àquem Abfolom d fümque emiffum contra Chriftum armave- bec eff inquit gratia tua ad amicum tuum s? le rit, quem deprimere tuünc fatagebat , cüm quare non ioifli cum amico tuo?. vefpoudíte. extollere niteretur: fcité $. Petrus Chryfo* que Cbufai ad Abfoloen : mequaquam quia . 3?1' max7, logus: Timet tergiverfator , & fimulat , fa- dllius ero, quem . elegit Domtnus ,. £ omnis i zeraur filium; fed ne Deus intelligarur folita populus bic , & univerfus Ifrael, & cum vo 3nanebo. arte contendit : Adjurat Deum per Deum, Mirum fane,quód defertor Abfo« ut alterum videri ipfam faciat , ut adflan- lon Chufaium carpat , eà quia amicum de- [ ( tium decipiat , fallirque auditum « nifienim ferverit, eüm Abfolon non folüm à patre tagnitudini plaufiffec Chrifti , nifi demiffo defecerit, fed patrem etiam Tyrannide ine l$ ) in humum vultu pronns adoráffet; nifi ob- vaferit, An non etiam fcele(li, ac enormios fcquia przftiturusfupplexacceffiffet; &dver- ribus notati deliclis fibiaffeClata czcitate ad. [* l farius apparuiffet adítantibus; ideóque te- ulantur, cüm ezterorum defe&liones dam- rg'. Tib d €turus, quam animo fovebat inimicitiam nabili intüeantur perfpicaciá ? quia animi« NE larvam induitaffentatoris; ejus extollit po- tüs Abfolon à patre defecerat, cenfuit Chua | B,zpn'/ 73 Ia Dogat, tentiam, laudesrecenfet , quibus & dolum E Yor ss ectione fibiadherere, eüme ; tegeret, & adítantes deciperet , fallerétque que inter pfi mor gadmifit proceres. — INe. | auditum ; cum enim appareretamicus, ho- que alia hujus pr Ls tionis caufa extititz TEU aflgæl, ftis non credebatur: fatetur filium , fed.ne nifi quia Chufaius fà uílis, ac repetitis ac« E FA JDeus intelligatur folita arte contendit , non clamationibus electionem approbavit Abe n refpondet os aflertatoris cordi laudatotis, Ü Ífolonis ad thronum , cum tamen ipfe dé aliud os deptomit, " & aliud cor contegit ; alio Rege cogitaret ; non gaudebat dé Ab- verba funt-mellea, fed vifcerafellea; obfe« folonis acclamatione ; fed de votis proprijs, i quium vultus exhibet , fed precordiaodium quibus in animo erat. alteri infervire Regis fovent. . Pocula videtur neclarea propina- applaudebat quidem Chufaius ore Abfoloni, l. re, fed ut toxica milceat, venenisinficiat, - fed intimo «orde Davidi ferviebat ; voce " 2« Id enim adulantis proprium fallacibus Abfoloni gratulabatur, qui defiderio Davi. -J blanditijs, mentitis ofculis, larvatis ample- dem herentem throno falutaveratg pri- xibus odia velare, inimicitiam tegere , & mum inter Procereshonorem Abíolon Chu. parata damina obducere : mentiri fiquidem Ífaio dederat, fed'hic cüm piam texeret frau. affueto nil magis volupe, quàm adulateria dem excidium fufpiraverat filij; quó pae humilitate decipere, mente fingere; G a- trem ab infidijs vindicaret: üm dixit, us liud velle corde , aliüdque ore polliceri fcit- ero, quem elegit Domtinus , " Abloloni vide- od «ue laudum oleo ita demulcere, ut proluce batur quidem voce adhzrere, fed corde Da- tenebras, pro die noctem , pro fole caligi- vidém ampleétabatur, Perfonam adulato; ä mem injciat : quem enim laudat prafen- ris induerat Chufaius, ideóque aliud verbis promebat, cüm aliud corde fentiret; ut tem,damnat abfentem : An non hoftem agit aífentator , cüm demulceat,& feriat ; blan. inde diícamus non effe credeadum adulans diatur, &laceret; ofculafigat , & vulnera tibus, fed laudatores perinde ac hoflés infligat? hac enim hoftilia funt , coram li- effe declinandos, iíti enim manu, & gladio IE nire, & dista, ac facta probare, & ubi mox feriunt, illilingua, & convicijs vulnetantg laudatus abeft, eum convicijs impetere, ho- ifti corpusledunt , fed' illi. honorem peria M nori detrahere, famam dilacetare ? quid a- munt, famámque dilacerant : fcité Ter» liud hoc eft , quàm dexterá manu fudores de. tulliagus de adulatoribusait ? Qwinumwe fce« ,. Hþälogm, tergere, & finiftrà vülnus infligere ? de- lef arum partium foci, aut plaufores Qotfi- cap.3s, mulcere altera mauu , & altera. cutem cul. die revelautur ,. post windemiam parrici- tro difrumpere, viícera difcerpere? Quis darum vacematio fuperfes , quam elatiffr- aífentateribus fidat ? fi laudes laudibus in- zis, 8 clarifimis ducernis veflibula enubi- l, gerant, firenularum credas voces, adblandi. labunt , quam cultiffmis , & füperbtffmie entes quidem , fed fimul enecantes; fugiat tboris forum fibi dividebant , non ut gaudia has noxías firenulas quisquis imperat, aliíse publica celebrarent , fed G vota propriajam que praeft, fugiat affentatores, hofles fünt edifcerent , & in liena folemnuitate exema amico tecti velamine: linguas fugiat men- plum,atqueimaginem [pei fua snaugura., daces, venena apparant, dum dulcia edunt Yent , nomen Principis in corde Mib verba: fugiat hanc orisvarietatem,qua for- mam menutur, & fub ovila pelle lupum te- git fame rabidum ; fub amica, mollíque p Ípongia novaculam obtegit perimentem, 1o, Ad Abíolonem defertorem, acà patre de- -Boä&)oää | ficientem prematura ambitione Regno in- biantem confagerat Chufai, fpecie quidem g. I1, ' Diffetatio XIX. 408 müm adulari didfgft in ofculo, jam charitae $. L. tis ttansfuga pecuniam exaélurus veíanse coborti Deum tradidic Magiítrum , & vita eAdulatio bumanos confundens mundi mortis corruit in amplexum 3 quia | affeélus amoris: (ymbolo abutitur , odij illi volupe erat pro omnibus emori , mot- efufara letbale venenum : amorem pro. U tem ofculo recipit; licét ex ore prodeunte dit odium executura, Avernali, Quàm callida, & fagax eftadu- ï latio/ Judasé Difcipulo defertor falutare U amvis Pharifzet, alijque inimici Re. non eruübuit, quem falvum efle noluerats demptoris captioíos ei obtenderent cüm primüm Magiftro obviavit , falutem di- i. Q laqueos,nil tamen profecerunt, do* xit, Zve Rabbi, led geminse fuerunt ha vo. nec adulatio Difcipüli ofculum ori figeret ces pleng veneno, quas vel ipfe a&r excipere Praceptoris,& vulnus infligeret proditionis, detrectáffet , nifi priüs deterrimi proditoris contagio infectus fuiffet; nequefatis eidem fierétque caput Magiítri Redemptoris pre« tium Difcipuli proditoris ; Judas menfz par. fuitin aures imputiffimum inhaláffe ípiri- * ticeps, contubernij focius , confiliorum pet- tum,nifi etiam in osillud , quo divinitas lo- fzpe gnarus, novit locum; & tempus tradi. quitut, & refpirat humanitas, mortem ipl am tioni opportünum , ac propterea deteftabi- infpiráffet , quo & Magiítrum proderet, & le inivit commercium, & Magifter fecum fe ipfum perderet ; meritó enim falutem habuit Difcipulum adulatorem , & prodito- erdidit , dum Salvatorem prodidit. 33« rem j imé quia adulator proditor fuit : Adulatio fagax e(t, & vafra, fciverat, | Mü"b,Zö» quemcunque ofiulatus fuero. ipfe efl , tenete ofcula amoris retia effe , hiíce uía eit in ca- eum , fictis fubdole falutationis officiis, pturam fponfi: neque enim fponfis alia funt oículo in vitz Authoris perniciem tempe. retia opportuniora , tutiüs capturam defi- E as A o du du as M o t iT rato fub amoris larva ulcus difrupitodij, & gnawurusÍponfi Judas, retia expandit in quem habuerat Magiftrum, mauibus tradi- ofculo: hinc $alomon; AMelura funt wula Prow. 274 dithoftilibus Matth. ?36. Ecce fudas unus nera diligentis , quàm fraudulenta o[cula odtentis. de duodecim venit , & cum eo turba multa ld Plutarchus effe diicriminis allerit inter monita amicorum , & plauius eum gladijs, & fuslsbus miffi à Principibus Sacerdotum . && fenioribus populz , nimirum atlentatorum , quod inter unguenta,& phare ut expendic Tertullianus lib. de patient, cap. maca , quia ficut unguenta nonnifi ad oble» 3. Prodierem [uum [ecum babuit, quatenus Cationem, luxümque fuére comparata ; & 1 ex ipfis, quos edocuerat , miraculis hono* pharmaca falutem promovent , & incolu- mitatem tuentur : ita adulatores auribus ràverat , caterisque pratulerat , prodito- T rem tulitnon ignorans; utinde difceremus, duntaxat lenocinantur; veri autermn amict quàm noxia fit adulatio, quz etiam beneü- id unum agunt, ait Juvenalis: U fit men5 5 ,. Q] Eltb::bf,f. cijs cumulata fymbolo abutitur amoris,quod fana in corpore [ano. Quis veró ntilia dul- in perfidiz convertit tefferam ; ofculum e- cibus, plena vacuis, feria ludicris, medullaim 4 nim amoris notam accerfivit , prodromum cottici, Íolida adumbratis, & veta fucatis necis Magiilri ad prcditionis exordium ; fi- nonpraferat? Quisigitur non fugiat adula» quidem ad proditoris ofculum veluti ad fe- tionem , quam pernicies lequitur? quis rale clafficum tota fe vefana cohors effudit gaudeat oblectatione ,. quce lachrymas eli« in furias, manüsque facrilegas injecit ii ca- cit ? quis ea lzetetur affentatione, cujus pe* diflequa funt zrumnae ? & quis eam repu- pruram Chrifti Domini , & Judas ofculo amoris internuntio abufus odio voluit fa- diet acerbitatem , quà falus animiï, Vigor mulari , amicitize tamen larvatus obfequiis; fpiritus inftauratur ? quaíi eum puduiffet Difcipulum fe prodere Reríert D.Bafilius,Vefpas oleo immer- J LÀ odij, cüm iníchola amoris edoctus, nonnifi fas illicoemori, & easdem moxacetodilu. 75 Hexard. tas reviviícere : ita dixeris de acribus ple. &ezgé $, proximi didiciffet amorem ; fed adulatio a- moris lectionem , odij maluit interpretari rumque ingenijs , qua blanditijs, & adula- vafritiem; & cüm ofculum amoris lymbo. tionibus depravantur, qua tamen íi pauló lum ori impreffit , odij expre(fit venenum; feverius tra&tentur , , vigent jucundius, & Non adulatio altera nimirum fecialis omnium foederum ruptot proficiunt uberiüs. amica inter ofcula, amoris inter anheliuis; prodeffe nitirur, fed fibi duntaxat ftudet odij defpumans venena , initium pofiturus commodo effe, non hac hominem laudat ; proditionis, a€ cruente internecionis, crü- fed in homine potentiam , vel dignitatem , i delifimam indixit urbanitatem ; nonenim à qua[perat , fore, ut aliquid accipiat emoe icu haítz, vel jaCtu lapidis, fed unius ofculi lumenti: ideó plaufus non homini pendit, affixione adulantis diícipuli affentatio Ma- fed muneri impendit , quamdiu munus vi« giürum transfixit. get, horo florer; qui fi munere fic functus, Es 'O quàm noxia eftadulatio! qua per cultus auffugir, & plaufus evaneícit. ofcula , & vitz fpiracula mortem inípirat ! Scimus Íítatuam | Nabuchodonoforis càm enim ofculum fixit mortis fpiraculum proceritate fuperbam , auró micantem in« in faciem vitze infpiravit, & cüm Ditcipu- íflar Numinis à cuncto populo adora:am $ U fed càm primüm dilapfo & montis. faltigiQ QBSSIIQF ántea [an;þta:is culter, cüm pri- k?ld; 2 — — : a,cum Adulatio fugá declinand blandiurinfidiau 409 ^s Japide ever(a fuit, & in favillam quafi afti- tus, & infano ardore efferbuit contra Mar« vz arez redacta; nullus ampliüs fuit, qui docheum , cunctümque Ifraelem: cümque exhibito cultueam veneraretur: vento enim Regiam incurriffet indignationem , detue ad ludibrium circumlata ab omnibus dere. meícere didicit ,. vultámque lurido pallore licta (latim &uit , & contemptui habita ; fue- operire, nec ullus ampliüs fuit, qui genu rítque propterea alia cüm cecidit, &alia eidera fle&eret : ex immutati vultàs colore eüm fletit, & qui eam agaoverunt (tantem, conjicientesé Regis gratia delapfum : quia ignoravére labentem. uemadamodum imó coepit potiüs haberi contemptui: Cwm Ekbo ^ 4V£5,ait Seneca,etíam inans funda fonus ter- rever[us effet de . borto. nemeribus | confito Vitat , ità €4 nos non ad iddum tantám exae Rex, G'intráfet convivi locum , veperit gitamur, [ed ad erepitum. Hac avicularum eZAman fuper leum corruiffe , in quojace- €ít indoles, ut proceras, virentésque arbo- bat Eslber , 6 ait etiam Reginamult oppri- res congefto agmine celeri involent, motu, mere, te prefente in. domo meas, (ed quàm ibique.tamdiu per otium degant illecte diversé apparent actiones ijs , qui varijs ime virore foliorum, vel etiam fructibus innue mutantur affectionibus ! licét Amaaus fup- | tritz , quamdiu funde flrepitus eas non plex rogaturus pro fua falute ad Reginam ac« deterret; aut arbor ventis laceffitanon ruit, ceffiffet, & humilis procubuiffet in precesg Non difparem dixeris hominum conditio. Affuerus jam finiftré affe&tus audaciam im- nem; funt enim qui quamdiu fortuna ri- pudentiffimam Amani interpretatur humi- det, florent , & alijs arrident ; fin verà lem demiffionem : secdum verbum de ores iöidcä.'* T g fiat in fublimioribus conftituti dignitati« Regis exierat , & flatim , operuerunt faciem bus, ad ipfos veluti ad proceras arbores vie ejus. rentibus foliorum comis luxuriantes caetee Mirum tamen quód ex tot adotatori- 1. titurmatim advolant , eísque tamdiu h- bus nec unus fuerit, qui Regis indignatio- Prev. 25 rent, quamdiu flare videntur; & (i avicu- nem fopiret ; allegarétque Amanum fuppli; larum non plaudunt modulatione , - vaina cem, & exanimem cortuiffe , non ut Re- tamenfuitollunt adulatione. Sin vetó for- ginam opprimeret ; fed eidem humiliter tuna nutet , vel ex repentino aliquo tur- Ídpplicaret , fibíque confuleret? quinimo, bine à procera illa cadant. celfitate ,' cuncti cüm primüm qui aderant , noverunt Ama« qui priüis eisdem adheferant celeri cut fu a- l num à Regis gratia, & officij munere ceci« lió teruntur, & qui flanti ferena frcinte , " difíe, ejus flatim vultam velárunt, nec u. vultüc äx k ue hilari eblandiebantur , mox: tevga num ex tot aulz Proceribus, & famulis, vertentes contemptui habent, quia lzpíus pro Íe habuit defenforem in cafu ; licét o« : | 6. prodeffe amplius nequit, mnes fuerint adoratores , cüm regio flores Plares funt,ut potat Cyrillus Jarcfolve ret favore, & excelía emineret infignitus $atyr 1 Catbechf, 4. d r,jus, qui folem confuevecint rutilis dignitate ; cüm fortuna perfonam .ctiam dur.taxat luminibus: refüleentem adorare , vifus eft mutáffe , cüm alium populus jam 1jt & lunam , fed argenteo itidem jubare crederet in caíu , quem ut alium adoravee nocuraas excutientem umbras , & oculos rat in culmine : cüm genua ante flexiffent * prolectantem intuentium ; cum veró pri- omnes cultum Amano exhibituri ; manus mürm menílruis decrementis fuis fpoliare- nunc afferunt , ut posnz inferviant inferen» tur luna nitoribus , & Sol ad occafum ver- dz, Gruentem profundius przcipitent $ gens non ampliüs fuos delegaret in tale he- cámque finiflrra interpretatione Amani de- misphzrium fplendores, fingulis ambo ex- precatio eidem deli&to daretur, ait Lyra : augurati Planetz neglectui erant ; ait Cy- flatim eperuerunt faciem ejus tanguam con. T? (^bv. $ rillus. .Quidem felem DEUM fecére, ut demuati ad mortem, Quiàm facilé facies eccidente fole notturno tempore , [ie D£O mutatut adulantis ! obfequia exhibuerat Ih J Hlllm; permanerent 5 alij Lunam ut de die DEUM adulatio Amano,cüm in faftigio emigeret sop baberent s hiigitur folem coloére dignitatis; fed mox ab illa deturbatus cel- Hg(ql '. diurnum,& fprevére nocturnam Lunam; é fitudine ab omnibus deferitur, & quos ha« contra alij Lunam . pleno orbe micantem buit adoratores, mox experitur tortoresg adorárunt, quam illunem , & diurnam quài aliter fe . homines gerunt in eum; nimirum homines illos u« contempfére : quem favor Principis ad pinguiorem evexig trumque adoráffe quidem Planetam , íed fortunam, G eum qui à gratia cecidit ejus. . lümine exundantem, & contempfiffe fplen- dem. Arbona unus ex Eunuchis , qui A. doribus de(titutum. Amangum Affuerus mano confueyerant genua fleclere, ac obfe, extulerat , quem fummis etiam adornave- quia przeftare demififfima, Regem infligat ; rat honoribus : huic velut minori luminari cui etiant declarat patibulum Mardocheo. in aularegia omnes cultum pendebant, imó paratum opportunum effe Amani temera- ria audacim puniende ?. Dexit. 4rbona unus & irreligiosé genu flexo religio(um prote- Efib, f* flabantur obíequium : Cuncti fervi. Regia, de Eunuchbis , qui flabant sn miniflerio re- qui ia foribus palatij wer[abantur, fle&tebant gi*. Enlignum , quod paraverat Mar«- gensua, & adorabant Aman. docbao , qui locutus eft. pro rege , ffat inas 17, Quamdiu fortuna arrifit intumuit ela. domo 4man babens. altitudinew gzziïu 414 FTT gint,g Verani fif Afeiibus Tum, I(, r —À 41o Differtatio XIX, - ! gint4 cubitos, — Obfetvat Lyra, Arbonam poffe affentationibus placere , ac principis unum ex ijs fuiffe , qui feftinato pede, vul. aucuparifavorem ;; in id.unicé videantur it« tüque hilari cucurrerant. ad Amanum juffa cumbere ftudij , utnonnifigratay quibus Xegio, ut ad convivium veniret Regina ; poffint principi e quia affentator fuerat Amano gratulatus fe- blandiri deferant jucundi 5 & referant gaudio geflientes , quó fuaviüs licitatem ; nunc detraétá latvá, quod fove- rat odium prodit; & non auditum mortis aures demulceant audientis ; & quae novee rint grata nonfore , denuntiare detrectant, reum oftendit Regi, cujus etiam irz flam- quamvis Principi utilia ; quia fibi minimé& mas addit, quibus acriüs feviret in. Ama- commoda: & licét non deeffent viri cordati, num., Duo funt genera perfecutorum ( ait qui veracandidéaperirent; hifce tamen nom f'tter Pfalm. Auguítinus: féilreer vituperantium, & adu. patet ad Principem acceffus ; quo fit, ut , 59. lantium : fed plus , perfequitur lingua ada- ob auguftam Principum dignitatem, & ma« latoráa , quam manus per[equentis, gis ob infitam fummis poteftatibus fuper, 19. Sed fi Arbona regio obfequuturus juf- biam,; pauci (int , qui ad regías admittan- g fui difruptá quavis morá folicirato curfu ac- turaures; G quia plures inveniuntur in au« ceffitadAmanum jucunda nunciaturus,fedem la proceres ,. quibus ea fors vel fato , vell fcilicer in Reginze convivio ei paratam, cur dolo obti git; qui principis grarium impene aliquod poítea falubre non ei fuggeffit. fal« fiüs tem confilium, quo necem jam fibi. immi- venerantur, quàm perfonam ; fingula magis ad proprium dirigunt commodum , nentem declinaret? quia eaeít Adulantium quàm ad imperantis referant utilitatem e e indoles,jucunda femper nunciare , & nun-- quódque deterius lucris. inhiantes , dum- quam falutaria fuppeditates obeffe ftudent, modo fibi profint , alijs non curant obe- & prodeffe nunquam fíatagunt; grata ni- efle: hinc nulla peftis. adulatione pravíor; ; tuntur adulatione placere , & ingrata de- nulla venena adulatore nocentiora $ adurit trectant veritate corrigere ; vulnera liben« enim zítu fuo adulatio herbam, flores, fru. tiüs tegunt, ut putrefcant ; quàm oftendant, &us, imóé & ipfasetiam virtutum radices, ut carentur : eflque hzc veritas adeo ob quiautait D. Hieronymus : Nibil eff L.quad In pfd!. SO: ' via, ut per fe ipfam oculis dietim ingera. tam facilà corrumpae mentes. bominum , tur; fi quid deprehendatur di(crimini ob- ficut adulatio : plus: enim nocet lingua adu. noxium , quia id aures non demulcet prin- latoris, quàm gladius perfecutoris : hic pa- cipis; vel nunquam , vel non nifi tardé ad lam gladium nudat , quem raiundere : pof- ipfum defertur; finveró gratum noverint fimus; ille ut clanculé fauciet, ferrum obte- pofle eidem obtingere , ac auribus eblandi, git, quó fzvitis cruentet ; Scorpium diceres ri, ocyffümis volatibus denuntiaturi cur- affentatorem , blanditur vultu, & caudá vul« rünt : idque in adulatoribus Xerxis contigit nerat ; laudat praefentem, quem damnat àb. Lib.6.de Be- inquit. Seneca, Cum bellum Gracie indi- fentem ; cominus favos mellis, eminus ca- mefie e.2t, ceret. Xerxes , antmum — tumentem ,. obli- lices fellis propinat , e& nocentiores, quó tmque, quàm caducis confideret , nemo . . occultiores omnem . abigunt fufpicionem,, aon impulst Alius atebat , mon laturos Id affentatoribus proprium honefta zque, & zunti0s5 bells ,. & 44 primam: advehtás fa- inhonefla, proba & improba indifcrimina- d ii emam terga verfuros ; alius nibil effe dubij, tim landare, & fallacibus blanditijs, fimu- quin illa mole nou vinci folàm Gracia $ fed latis ofculis, mentitis amplexibus odia ve» obrai pof[fet. late4. venena . Pravenerat aäulantium certamen cone propinanda gemmeo occulta- 20, re ciatho, flidum pugnantium ; palmarum uberrimam jam fegetem mefluerat adulatio, antequam S. III. : falces, & gladios bellica virtus evibraret; epinicium occinuit ante partam victoriam ; Ea eff affentationir indoler , t nullus fuit ex proceribus, qui vires recen- non nifi jucundis , gratisque verbis , ac - feret hoftium , qui difcrimina referret im- rebus aures principis demulceat ; &5 illa ve- 41 minentia, cum femper anceps fit Martis ticeat , qua eidem minus grata eff noverity alea; quia hec autes non démulfiffent Xer- etiam in perniciem justitie , án principis Xis, nec grata fuiffent , cum occupandz ar- detrimentum, mis Graciz inhiaret. O quàm raró aulas principum veritas ingreditur ! quàm raró Ullum ex fexcehtis in Gymnafio edo. 22« intimos penetrat receffus , & 'ad aures fe &is affentationis invenies , qui non Principum infiauat! lenocinantium, eblan- .. fatagat aures jucundis, gratisque re, dientium, aclaudantium lenimentis oppleta bus mulcere principis; & non reticeat; quze femper funt imperantium palatia; quz ta- noverit difplicitura. Idque ut perfpicuum mnen veracium jugiterJaborant inopiá: & atj conteramus Jonz ad Ninivem appul. quo quis eft dignitate przeftantior, eó ho- fum cum Abrahami ingreflu in ZEgyptum ; mine deprehenditur indigentior , qui vera fame adactus & patrio folo egreditur Abra- finceré aperiat, & utilia dulcibus, feria ludi- 307&. à am peregrinaturus in /Egyptum ; fecum €ris, fucatis folida praferat, conjugem ducit Saram fzeminam le&liffimam , ldque caufe ; cur cum noverint fe que morum comitate, oris venuftate, vultus ;le- . Adulatio fügä declïnaiidä,dum blanditur,infidiatur. — 4it non obtigiffet; fi non plan&tus, fed cantus :e'-legan-tiä, ac totíus corporis pulchritudine caeteras fui zvi antecelleret mulieres ; hanc fuiffet, non defuiffent affentatores, qui cum /Egyptiorum principes curiofiüs adfpe» placituri Domino lzta. nunciáffent : fed fi xiffent, perniciffimé advolárunt nunciaturi Ninive lacrymis obruta, merore oppreffa, Pharaoni Sara fceminarum pulcherrimz in dolore compreffa vifa fuit periclitari; cur urbis difcrimen Regi aulz principes , ac prü« fuas ditiones adventum: Genef.12,. v.14. Vi- derunt Agypti mulierem quód effet pulchra ceres non ftatim, & rem totam fecerunt ex« nim,t uunciauerunt principes Flmmqni; ploratam , antequam fieret urbs deplo« rata? Si Principes Pharaonis Sarz venu- &5 laudaverunt. eam apud illum ; quia for- moía erat Sara, rati principes foeminam fpe- ftatem illico denuntiárunt ; cur non etiam ciofam Pharaoni placituram ; illicó cucut- Principes Ninivitee urbis ludum Regi de- tulére 2 Àn non conducibilius erat ad ut« rerunt non viri ex plebe, fed proceres ex aula, & principes, aliquid gratum , quod- bis falutem de luctu totius civitatis Regem commonere ; quàm de fucata unius exterae que placeret Pharaoni jucundo vultu, oré- eft venufta mulier mulieris pulchritudine ? Imó coníultiüs que hilari nunciaturi ; honeflatisScylla , pudicitide Charybdis, Sy- fuiffet, mulieris venuftatem filentio obte- renum fcopuius naufragio infamis, Cir- gere , ne concupifcentiz irritáret infaniams czeum ftabulum , dulce venenum , melleum libidinisque accenderec zftus: & nihilomie fcl, grata peftis: fuerunt autem | viri pro« nus principes Pharaonis gloriantur, fe de- nuntiationis authoresfateri; cum ex INini« *E cetes,ac principes,qui Pharaoni denunciárunt vitis nullus adfuerit, qui lugentis urbis | Sarz in /Egypuum adventum aulz afífentato. res; ideóqueaures grato demulcent nuncios nuncium vellet Regi deferre, Quid igitur cauíz ? quia affentatores non nifi lta; eá- l fimülque nocent , cum fcirent ; Pharaonem I: ilicito Sarzamore irretitum iri: quosenim que Principi grata nunciare ítudent; ta- non vicit muliebris venuftas heroes, vitós- metfi principi plus pofítea adferant nocu- , f que principes bellica lic&t virtute invictos ? menti, quàm ab initio attulerint oblecta- quantos non edomuit ferocientes leones foe- menti. 24. a4minea infirmitas : loquuntur Po&tarum Dum igitur in /Egypto extere mue commenta Herculeas flammas tartareis igno- lietis venuftas exaggerabatur peregrina, o- miniofiores, quas apud Omphalem, & ]Jo- risque pulchritudo commendabatur ad fin- lem paífus Hercules , cecidic viétus in finu gularem ratitatem ; non nifi grata arbitra- imbellis foeminz; qui victor fleterat contra bantur proceres /Egyptij fe nunciaturos Pliae Lernzz Hydrze repullulantia capita; acfero- raoni : & quia Ninive agebatur. de luctue «ientis leonis fzevientesaffultus. Veriüs atl« morore, lacrymis, ac. dolore civium ; &f tem, id nos edocet facer codex: Samíoncum non id gratum obtigiffet Regis auribus, inconcuffa pe&oris firmitate rugientem fuf- nullus fuit ex aulze proceribus, qui Regem: vellet de lugentis urbis mocroribus commo- focáffet leonem, captus Dalil venuftate fi-. vit íe fgeminz irretiri blanditijs, qui vincula nere ; quia Principibus ftudent proceres adu- lari, defuefcunt ijsdem referrce utilia, fifu- hoftium gloriosé difruperat: meífes cum in« fpicentur non fore grata; & ecorum potiüs cendiffet alienass unius ipfe mulieris accen- fus igne meffem totam cinefecit propriz vire aures ad faftidium pulíare, quàm demulce- re ad folatium: noxia lubentiüs nuntiant, f tutis, Davidi nil timoris incufferat, nilque detrimenti attulerat moles illa carnea gigan- jucunda obtingant : pulchré 5. Chryfofto- tis Philifthzi; cujus tamen virtutém antea mus deproceribus Pharaonis: Ecce quomo- do lenenis egére offcium in Regis gratiam, invictam , vel unica, mulier eminus adípecta enervavit: cum igitur non lateret proceres Rati /Egyptiorum magnates 1e Regis gra- affentatotes Sarz venuítatem Pharaoni pla- tiam pofle promereri, viliffimo lenonisoffi- cio funginon erubuerunt3 uteanüntiarent, «ituram , feftinárunt aliquid grati eidem nunciaturi, qu& Regi placituta fcirent. Secus Ninivitae 22 Sed Luftremus Jonz ad Ninive adven- quia mceítis , acluétuofis ánimum vereban- tur regis exafperare, ejüsque propterea ti2 tum; ingreffus Jonacivitatem minis tetri- bilibus , vocibüsque minacibus Ninivitas mueruntindignationem , non fuerunt aufi utilia referre; quia affentatio mulcere vult percelluit; quos vidiffes, contrita pectora aures, vultum delinire; & tantüm terga,hu. pugnisfaxisque tondere ; fufpiria emittere, PT ejulatus edere, lacrimas fundere, totámque merósque clanculó convicijs, ac detractios nibus diverberare: hinc conjice, affentatio- urbem lamentis opplere,ac luctibus; cámque urbs tota cinere infperfain lu&au jaceret , & nem in ignavum duntaxat pe&tus, inque ti« Íqualore, falubri madida planctu, civium midam, ingloriámque mentem cadere: mens fi mafcula fit, & generofa fallefe nefcit , Gc juctus, & lamenta ad. notitiam pervenerunt mentirí erubefcit; adulatoris eft nefcire a. Kegis ; .fori'an quia & palatij fineítra in fub- lienz virtuti "incambere , nifi ^ proprio ftu- Jgon&. 3. jectas plareas cives lugentes ; totóque mce- rore confeé£tos (fuiffet intuitus : Pervenit deat cofummodo ; in id enixim — incumbit verbum ad Regem Ninive : nullius &t men- ftudij in aula prefertim ,- ut principis aucus tio nuncij, quicivitatis planctum ad Regem petur gratiam, fuámque fibi favorem pro* mereatur 5 nilq.uc magis veretur , quàm derulerit, quia civitatis moeror gtatus Regit " vel Verani de dfä&iäm Jotti. lÀ. 4 : Differtatio XIX, vel unum proferre verbum ; quod minus videm nuntiárunt latitantem , ait. Jofeph : - gratum auribus obtingat Principis. Quia nullum periculum ex filentio imminee Lib.s antiq, 2j- Indixerat Rex Saul à füummo mane ad ret , per adulatsonem, & avaritiam virum ^ 34d us tl a iE folis occafum totum diurnum jejunium tam. pium , & prater jus ad. mortem quafitum — diu duraturum , quamdiu Sol fuper emis- Regi fe tradituros erant polliciti : xametfi pherium illucefceret ; & licét Jonatas ejus ex militis filentio detrimentum emergeret filius palam fuiffet praeceptum patris trans- populo, &impunita maneret culpa in per- greffus; non tamen jejunij violatioab ullo niciem Reipublice , & ex Zipheorum ta- ex proceribus ; famulisque delata fuit Re- citurnitate nullum immineret periculum , l; quem propterea ita latuit , ut fortibus nec populo damnum: nihilominüs adulatio 4.Re$.6414.. opus fuerit eam indagare : Caprus eff Tona- linguam folvit Zipheorum , & os occlufit M WEN, C M N r MP M r - RP aR 124 Non tamen vero videtur fimile fracti militis filentio; ne fcilicet in militealiquid ld * P àJonata jejunij confcium nullum fuiffe referret, quod animum Regis exafperaret; fiquidem miles afpexit , quamvis feró me- & inZiphais, ut gratum aliquid nuntia- moriam pateríi edicti refricuerit ; & tamen ret, ora aperuit: tacuit adulatio in milite dR* - as ^. ais cüm probabile t pluribus: violatum à Jo- etiam cum totius populi detrimento, ne natà patris przceptum, innotuiffe ; nullus quidquam minus gratum Regi referret ; tamen fuit, qui Regem moneret. INon ita fuit tamen locuta in Zipheis tametfi cüm contigit Davidi, quem cüm Ziphzi latitan- damno latentis Davidis, utaures demulceret LÀ . tem notáflent ; Regem flatim monuére Regis;ejtisque fibi-gratiam conciliaret : pro- i. an 1 n Reg.c,z 3. Morabatur David in deferto in locis firmis- prium eít affentationis in aula Principis ea adulatettfi ä fimis , man[itque ia amonte folitudinis Zuph duntaxat denuntiare , qua& poíle eidem gra- Qu zn monte 0paco. . lametfi folitudo deferti, ta effe nofcuntur; & ea ftudiofiüs reticere, disruptum montium iter, opacitas nemo- quz eidem poflent difplicere, Non curat rum, denfitas foliorum viderentur exulem adulatio alienum damnum, dummodo pro- tegere, ac tueri Davidem ; quia tamenZi» prio poffit commodo inhiare. Sauli igi- phais innotuit latebra,ftatim ad RegemSau- tur ocyffimis volatibus denuntiat Ziphaus lem feftinato greffu acceffére, Davidem pro- Davidis latibula, ratus aliquid grati allatue dituri 1, Reg. cap. 23.. "fcenderunt Zipber rüs, quo Regis gratiam aucuparetur : & ad Saul in Gabaa dicentes nonne David lae miles violatum à filio alto filentio reticet titat apud. nos 1n locis tuttf/mis f/ylva? praeceptum , ne quidquam deferret , quod ), $ Sed fi Ziphzi Davidem latitantem in Regis poffet animum exafperare, & fibi 'remotiffimis. Sylvarum fpeleis Regi indicá- nOcere. gunt: cur non etiam miles, cui innotuerat 28, Adulationis tamen. delictum plerum- à Jonata violatum Regis przceptum Sau- que fuam ab ipfis principibus originem tra- D — " ÉD — ÉR lem non monuit? prodiderunt Ziphai Da- hit: nonenim deeffent ; qui vera dicerent, videm clanculó latitantem ; . & miles Jona- fi libentiüs audire vera , quàm grata. Prin- £am non indicavit aperté peccantem : hic os cipes vellent: plures effent amici, qui tan- filentio obfignavit, ne pracepti transgreffio tüm habentur adulatores , ut enim aiebat V, n ï LÀ aures pulfáret regias : Ziphai veró non fo- Cajus Ubius Tribunianus $9 ANemo amicus idem , 6f adulator : Eftverz amicitiz teffee lüm os apernerunt , íed & pedes folicita- runt, ut quàm citifme Regem adirent , ra finceré loqui, & qua vera funt ; amico Quid hu- Davidem prodituri latitantem. non reticere: affentatoris veró gratis dune jus difcriminis caufz fuit ? quia nimirum taxat, G latis aures demulcere, & ideo zequé miles, ac Ziphai affentationi fludue- eft tantüm amicus in obfequio, & hoftis in rant, quà aures Regis demulcerent latis animo; comptus in verbo, turpis in faéloj Nuntijs, quibus gratum obtingeret ab ijs- letus ad profpera , mutus ad advería ; fa- -Jr«ï l 51 dem delatum, & hac arte Regiam fibi con- Jüjue W, cilis ad blanda, fragilisad honefta ; femper E ciliárent benevolentiam , imó & gratiam blandiens, femper mendax, & ideo adula- Nen, u ä LI] aucuparentur ; non veró aflueverant ingra. tores funt deceptores, nec quid aliud dixeris tis nznijs Saulis pulfareaure effe adulantis laudem, quàm decipientis frau- & $5 ejüysque ani- mum exafperare; dem: eftfiquidem adulatio hamus efcà. ob. 27. Eít enim adulantium mos; lenocinijs ductus dulci; quo minus cauti facilé capiun, tur, verborum fubtili compofitis artificio infi. Idque caufz, cut Sereniffimus Elector nuare fe in prepotentium gratiam, eorüm. Maximilianus Primus Bavarig Dux . Filio LJ que aucupari benevolentiam . congerünt« fuo Electorali Principi Ferdinando Mariz que propterea, quz noverint ei grata effe, odium affentationis , ac affentatorum al« ut aureo hoc hamo eorum expifcentur favo- tiüs voluerit ingerere in monitis, quz rem : hinc quia Ziphazi noverant, fe ali- ipfemet ad probam filij fui adhuc trimuli quid gratum laturos Regi, fi locum ei indi. inflitutionem fcripfit, juflítque filio cüm carent , ubi David lateret, ftatim cucurre- primüm adolefcere inciperet explicari ? ait runt Regis gratiam aucupaturi : miles ve« Principum fui zvi Sapientiffimus, ac re. ró , ne aliquid referret , quod Sauli difpli. divivus, ut audiebat, Germaniz Salomon numero 28. ceret, noa fine magno populi diícrimine Cavere te velim ab affen- filentium proprio ori indixit.- Ziphai Da« tatorum » 4€ minutiorum «4ule [ervuuldo d. . EaA . D mu.o iL . mb o W. mum w o EE . AE — RO. u ' YHWL ! Adulato fugi declinanda; cum Blandiror; infiam, 4ij Talibus . enim 4d oblocutor , ac Ariola maledicus illuftri bj yum kon/ältdtioniþ:a. i, nuium Prinipis queflíüs causá , five d fuerat à Madianitis prerogativá donatus ; l 40] bouefla ge[ferit , frve indecora depredicareso utcum ipíis degeret ; hoc eft affentatoris , mos eft ,6& confilium, — Sordid? , ac fimulat? ac maledici/ oblocutoris privilegium , cze- quidvi infuffurrant »faciló mentiuntur .A* teris preeminere ; G promptiiis dignitatis lusniantur, invident , oferunt, affentam attingere culmen , cüm plerümque dignus fur. — Quid fi ex ejumodi a[fentationibiu nil armis oppugnetur , ac improbé expugnetut, Madianitze Principum induentes indolem , ]ucri reporteut , ut rem aliuudé faciant , & Vantm nomen , quafi in Principis areana» hebtzum merentem excluferuntà dignitate , admi[ff, aucupenttur s res , ditia , fada , cous quà Ariolum , & aflentatorem obloquen- E filia s fenfa Principis vulgant , produnt , wen- tem volnerunt donatum, Fero fimile eft , dunt , traducunt , nundinantur. ait Abulenfis , quod fecerint eum babitare 29. Nifi üibi Principes caveant, promptibs in terra fua dantes ei Aliquam . excellea- / ab affentatoribus decipiuntur ; & offitia , :iam , Íed quia affentatorem fibi adfciícere voluerunt poenas dedére , quas promerues quz digni confequi nequeunt ; enancifcun- tur adulatores. Solet enim adulator fuz runt, ftultorumenim eftadulatione decipi oblocutionis , & corruptelz premium ac- & duplici quidem plectuntur poená, judicij cipere, & admitti ad familiaritatis , & a. cxcitate, feu dementia ; & morum corru» micitiz intimiores receffus ; pulchré Plutat- prela, "Quod veró ad dementiam,feu animi at- 3!. ' 1jb Quem-. chus ait: UtCoff potiffmum 1n tenerá lignà , edmodum — && dulcibus nafcuntur ,. fie ingenia. generofa , tinet czecitatem, fcité dixit Antiflenes; minus ! edaiatertm E Qv. - & proba , & lenia adulaiorem admittunt , perniciolum effe efcam fieri corvorum,quàm alíntque adharentem. Procere arbores adulatorum pulfari lenocinantibus verbis 5 Principes cateris praecellentes indicant , && quia affentatores viventibus,cum corvi non« ficut arhotes corrodentibus Coffis ; ita G nifi mortuisoculos eruant, Inidenimadu- Principes fibi adhzrentibus affentatoribus ; latoresvel maximé incumbunt ftudij , ut ha- alimentum fuppeditant , & plerumque ob beant in promptu exquifita preconia ad * viles facetias przemia adulatores obtinuéte , exornandas corporis, animique dotes * íi quem virum obfervent infigni dignitate qua confequi non valuerunt , quos conge. Íla merita commendátunt. prefulgentem , & hunc laudis cupidum , omnia tunc eblandientis diólionis carbaía 30. Moyfss deletis /Egyptijstetram ad tra- Gum jordanis duabus , & femis tribubus explicant , & aurá afflante impudentiz glo- jufta difiribarione largitus eft ;' ut. populi riosé , quantum poflunt , nituntur extol* : felicitas uberior floreret ; & cumulauor cre- lere: & cüm avidiffime crepantes audit buca fceret, — Balaamusimprobus ille maledicus ; casaflentationum venenum haurit, quo ho- neflas interim córrumpitur virtutis ? cum iniquiisque adulator in Madianitarum terra refertur interemptus , cüm tamen alibi fue- nimium quisque fibi placeat , facilé eft adu- rit exortus. Percufft Moyfes: Seboun cum. latoribus fucos addere , fumos vendere , 3o[ufc' £, 13. Prinripibus Madian , Hephaum , & Recem , ut aliquod inde fibi commodum co£mant, & Sur, €& Hur , &f Rebe Duces Sebon babi- Neqne quid aliud Xerxem Perfarum Regem £atores terre , & Balaam filium Beor 4irio- dementavit, acin exitium impulit , cüm lum occiderunt filij Ifradl gladio cum cateri bellum Gracis indiceret , nifi ftulta fuorum interfeclis, Dignum fané maledica venc. Procerümaffentatio: omnes vi&m'ias dede- nofa, ac ferpentina lignua fupplicium ? quàra runt j palmas demeífuerunt , priusquam falces agitarent , triumphos jam erigebant , felix populus , qui & maledicum excludit occíum , & regnum honeílé poffidet. epinicia priüs canebant: Íed quàm vana de- szæäo $«2 Jofué cap, Quzrit Abulenfis. Quomeodo!potuerit derint adulatores gaudia,effnfus fanguis , inter Madianitas Balaamus occidi , quem quo extin&tus totus propemodum exercitus )3- INwum,. 22. conítat habitáffe fuper flumen terrz filiorum Perfarum jacuit in Gracia , fatis explora- . Ammon , eó quia à Balaac fuerit ad male- tum pofteris reliquit . fcut. fonitia Dina- dicendum vocatus , donísque amplioribus rum ardentium [ub olla, ait Sapiens : Sie alle&tus , ait Abulenfis : »ox erat Balaam.s rifus flulti: quia perinde affentatio veris ine -deterra Madian. nec babitabat in ea,cum gerendis gaudijsimpareít, ficut coquendis vwocatus efl , à Rege Balaac $ f/ed babstabat carnibus inefficax ignis é levi fpinarum flipu- t fuper flumen terra filtorum. AAmmon. la lebeti fubjeétus. Verüm nonaffentatio cecitatis dunta« * N Ípondet motz à fe difficultati , Balaamum 32. à Madianitis przeminenti dignitate deco- xat offundit caligines , quibus mens caecu- ratum fuiffe, Gunter ipfoshabitáffe , fimül- tit, verüm etiam venenum ípargit , quo ^que in bello cum ipfis occubüiffe : Madia- morum corrumpitur honeílas : inficit enim nita medij eraut inter Regen Moabitarum.s , affentatio , quod in humana vita honeftiffi. :; & Balaam , tdeb [atis vero fimile efl y quàd mum eít, nimirum corrumpit veram laus fecerint eum babitave im terra fua ,. dantes dem , excludit virtutis preemium 5 & fup- ei Aliquam excellentiam ,. ut ibí maneret , pofito quafi dixerin; auricalco auteam , fin- ideóque potuerunt Ifradlita cum cum reliquis cerámque meriti monetam adulterat ,. vitia pro vircute facilé obtrudens , ludicra pro »a;c:,derc Mgdidnitü. Ecce affentator 2 .'& FTT fcrij; 414 Diflertatio XIX. ferijs » fucata pto folidis, & cum libenter citatus à Scribanio, — Qu peccantem Dlan« Yn polit; quisque fibi indulgeat , quidquid adulatio dimentis adulantibus palpat , — peccandi fo. C brift, eape A. ï fine pudore con gerit , id etiam ut debitum mitem adminifirat $ nec delidla comprimit , — fibi ufurpat. fed nutrit. . Hinc Plutarchus apud eundem 1 funeftum Cafarius exitum nonni(i adulas * $. VIL E toribus adícribit , ait ipfe. Adulatores i Cajari in caufa fuerunt necis ipfiu 5 quicum 1 Viro iæpraäa indebitzs , qui laudi- bonores ei invidsofos inquirebant ,tum etiam. Pi bm Adulatur, viam flernit ,. per quam flatui ejus notle impofuerunz diadema, quo libentius in detertora ruir. multitudinem. émpellerent ad. [alutandum.s [ eum pro ditlatore Regem : H5c idem deCom- 3j "p » Luresfunt ,äuil'audes,, quas noverint , l modo tefert Herodianus, inquiens : Mezf2r5 D , fibi indebitas , adhuc libenter admit- quidam adulatores , qui ventre atque obfcenie tunt , ut inde aliquid hauriant leni- [r voluptatibus felicitatem metiebantur.. Com- menti, quod à virtute , quam nunquam 2odum jv coluerunt,obtinere minimé valent, Hinc fi gn:;n Imperatoreps perd:de- q ryutt. quis promptum aliquid habeat ex rerum na- i tura de elementis, mixtis , animalium va- . Impudens igitur viri improbi affentae 354 tor, cumlaudat, fomitem exhibet peccare q1 rietate ,' fluxu , refluxu maris, fontium ori- ti di, & nutrimentum perniciosé fupedditat , £iüe, aére , grandine, nubibus , fulguri- fuccrefcentibus vitijs. i a aM RE MTMU bus ; flatim , fi quis adfit affentator, eum Idque caufz , cur. 0 Apoftolus acriter invehat in prifcos Philo- 44 gop, z, " tali imbutum doctrina depradicat , à quo li fophos , quos quafi traditos in reprobum Plato, Ariítoteles , Socrates, Pytagoras, Ícnfum repletos omni pravitate , plenos in« li acreliqui Philofophia Principes plura difce- LL vidià, corruptos avaritiá , infectos nequitiá, Ie ,- ac veriora facilé potuiflent. $i quis deturpatos libidinibus , homicidio , con. PT EN P publicé, & in cceetu virorum nobilium ali- tentione , dolo , malignitate vocet Dco quid pronunciaverit 5 afentator eum redi« Q odibiles, contumeliofos , fuperbos, elatos, vivum dicit INeftorem , cujus ab ore melle fufurrones, detractores,malorum invento» dulcior fluebat oratio, .Imó quod deterius n res,vitiorumfautores, infipientes, income — affentatores vitinm ipfum virtutis honefta- f poíitos , fine affectione, absque feedere mento fatagunt exornare: dicántque mitif. fed unde tanta fcelerum colluvies priícos in- at fimum , qui fupplicijs delectatur fzvire: feltavit Philofophos ? & homines aliàs fci» | ' A 31 : liberaliffimum , qui nonnifi rapinis inhiat ; entijsaddictos corrupit? virósque fupra cz- o & temperantiz fludiofum , qui nonnifi cb- | teros de plebe clariores attaminavit ? cau- hi rietatibus , ac libidinibus indulget. Quis fam addit Apoftolus, Quia cum juflitiam. fi ambigat , quin vitia virtotum nominibus Dei cognoviffent, non intellexerunt, quo- 444 Rom. j di palliata latiüs propagentur, & lztiüs fub ver- niam, qui talia agunt , dignifunt morte: ; borum floribus ferpant , ac feliciüs multi- & nou . folüm, qui ea faciunt ,. fed etiam.s , en plicentur ? Viro improbo indebitis ,. qui qui con[enttunt facientibus , quia nimirum fin laudibus adulatur, viam fternit, per quam lapientes contemplationibus affueti rerum €X libentiüs in deteriora ruit ; fomitem exhi* divinarum cum prater alia, quz de Deo di- b bet, quo faciliüs improbitatibus indulgeat ; dicerant , etiam juftitiam Dei cognoviffent, C adurit affentatio zftu fuo virefcentis fpei T herbam , ac virtutis fuo ardore cinerefcunt fecundüm quam digni funt morte , quiper-«- peram agunt , füntque alijs detrimento , gra- 01 radices: quiaimprobitas fucatze laudis leno víquedamno ; quia non folümipfi faciunt, hur cinio commendata fiduciam delinquendi ani- quod in pluribus poterat ignorantiz impue cæl mo ingenerat 5 proniores fiquidem fumus tari , veltribui infizmitati; fed quod dete- la in fide ijs praítanda , qua cüm difplicuiffe riusconfentiunt etiam alijs perversé facien- vereamur , congeftis laudibus audimus ap- I£ j tibus, quatenus patrata ab alijs fcelera fucae NT robata ; & tunc laudata delicta delinquen- to eloquio commendant ; & qua impro- W di licentiam laxiüs impertiuntur , & ap* banda effent , multiplici approbant laude * K robatum vitium animos addit libentiüs ei- & Íuo confenfu ea fovent , qua radicitüs U dem indulgendi, cüm & laudatio audentio: evellenda forent : & id plus procul dubio tem laudatum faciat , & ad deteriora viam lr / malitie olebat, quàm fi ipfi duntaxat vidijs 1 emolliat. illis indulfiflent ; quia lenocinanti concupi, I Si procul fcelerá adigerentur laudatores, Ícentiz per patratam libidinem , qui adha- 34» plura impedirentur delicta, quz ideo impuné Tit ret , femel tantüm delinquit ; fed qui pec- Ve graffantur,quia laudibus foventur adulantiü: cantem laudat, G authoritate fua confentit It rarus qui vere gratuitó probus , aut malus in crimen, quod laude fovet , pluries pec- fit , fed perinde ac ignis palea , lignisque TÀ cat infe fcilicer, & alijs, fcelera fceleribus ag- lo ingetis alitur; ita indebitis crefcit impro- glutinando , quia ut pulchré Chryfoftomus: In bomil, de bitas laudibus : fons eft affentatio putidus, lien collaudare deltnquentes. ad fuppliej pertines Davide , & é quo rivuli fcaturiupnt vitiorum : hunc fi aflimationem , 65 longé plus eff , quàm de- $aule, eXCI* fontem tollas , arefcunt illico improbitatis f imquere ; GLargutam addens rationem , ner- Uah] rivuli; huc pertiget D. Cygria.nus,inqmens vose hanc affentatorum proterviam , quá patrata L Pr - / Adülatio fagd declinanda , cüm blanditur , ínfidiatur, ^ 4tg ! h folis; þa'trata commendant vitia in : prækpotfcnkt;ïþ- terum :qui lauda. malitiam , is feip[um pri- :þ"'qh Fa?.' busexaggerat, inquiens : J4gue jure opti- u vavit curatione , quam adfere penitentia s $0 propterea quod boc fuffragium . proficifca- cu fuffragatur etiam S. Maximus, qui (ube Serm. fal £ur ab animo plené corrupro , morbóque infa- tiliter , & .appo(ité ad rem noftram ait : nabili laborante * fiqudem s dum peccat , Qui improbitatem laudat ,. eam ponitentia condemnat interim. peccatum fuum , 9 pore- remedio fraudat . nimirum , qui congeítis zit Aliquando tempora progreffu. ad fe redi- laudibus in przepotente vitium commendat , EE d W&mwifwu*www Rs AW *e , céterum quilaudat maliiam , is fe ipfum àvitioturpitudinemabigit, illádque fpecie privauit curatione ,. quam adfert peniten- honeflatis laudationis penicillo colorat : && 4ia: Quàm pravaigitur, ac deteflabilis eft quia , quod iniquitatem exuit, &honefta- eorum malitia , qui qua& virtuti debentur, tem induit , remedio non indiget poenitene 49 rb ia laudes vitio tribuunt, delicla commendant, tiz ; fübüliter D, Maximus ait , 4« impro« malitiam ut honeltate fulgentem extollunt; bitatem laudat. , eam pewitentie remedia conclamatum eft de protervia horum affen fraudat? eít enim peenitentia improbitatis tatorum; actum eít de eorundem falute , deteflatio , & qui iniquitatem laudat, ho- quia fe ipfos curatione privant, cüm mali- neftasem accerfit in vitio , quia fola honeflas J tiamlaudant, G eorum uleus fit inanabile;. digna eít, qua laudetur , & cum ex iandum. quia vitij laus medicinam avertit poeniten- acceffione extinguatur iniquitas , merito hzc tiz ,. G omnem abigit curationem ; quan» dicitur poenitentize fraudari remedio , com. dámque ia fcelere proterviam adjecta lau. hone(tatis cenfeatur digna encomio: ex eo d hofr, 1 datioae firmiüs implantat; ideóque difficil- autem, quód remedio poenitentize improbi- limz dixeris remiffi , onis a'ffencatorum. de- tatem fraudat ; fcquitur , hanc non habiru. lictum. ramremiffionem in eternum ; eítenim poe« 36. Scio Chriftum in [pem remiffionis noxarü nitentia improbiratis deteflatio, quá pae- adulteros, bla:phemaos, fures, homicidas, L]Mrcir 3* nitens remiífionem fceleris , lachrymarum alilsque inquinatos fceleribus erexiffe , eó folutione , veríque doloris ope negotiatur z quia poenitentiae lachrymis , quz ex ijsdem qui igitur improbitatem laudat , eam poe- maculz contrahuntur , deleri poffint ; u- nitentie remedio fraudat., & remiffionem num tamen excipi peccatum , cujus malitia in eternum aufert,. INon igicur locios lau, fpem adurit venie , & fuo zí(tu omnem dare peccantes noxa cenfeatur levis , *cum. arefacit remiífionis radicem , ait Chriitus, remedium poenitentiz excludat , & ipfam. "Marci 3. Qui autem blasphemaverit in Spiritum.s improbitatem remiffione fraudet. fantium ,. uon babebit vemiffionem in eter. , Adulationis blandimenta Principum: 38. Non me num , fed.veus erit eterni deliili, Íemper füére nocumenta ; nunquam depre« fugit, multum defudáffe SS. Interpretes in hendimus affeatationem profuiffe , fed (em- Al disquirendo , quódnam fit peccatum hocce, per Principibus obfuiffe, Nocvit adulatio. quod nonhabet remiffionem in zternum : (i Neroni , qui fortáffis nunquam in taic na-. enim remittuntur filijs hominum peccata turz mon(lrumevafilfet , nif1 ejus latera (ti» fingula ; eur non etiam iítud , quod nunc pátfent plures Parafiti ejus vitijs applauden- excipitur ? fi enim eít peccatum , quod tes: cümenim vix homïnum.numero ceníeri Ípem omnem fuo zftu adurit remiffionis , potuiffet Tiridadem Armeniz Regem, inve- certé infinitam Numinis non. commendat nit referente Tacito , qui Néronem fuum i& 35; mifericordiam , quam ad aliam duntaxat Numen affereret, quia nimirum é Corbu. [ coarctat peccatorum remiffionem ; imó & lone in Regnum reltitutus fuerat , & vicies humanz imbecillitatiad delinquendü lubri. centena auteorum millia acceperat , ut Cae- C£ , ad vitia prone , apta parum videtur fatem hoc füco ornaret adulationis, Nos hzc peccati irremiffibilitas, quze przematu- cuit affentatio Caligulae , quem ex bono ci- ré negotium aternz damnationis concludit. ve in Principum convertit monflrum ; vo» Si igitur adeó enorme eít, & atrox pecca- loit enim cenferi à populo Deus , cum vix tum, ut omnem ípei adurat virorem , om- mereretut hominibus accenferi, NNocuit némque remiffionem excludat ,. quódnam Tigrani Regi Ponti , qui vanis quorundam. erit hocce peccatum. comitem fecum, tra- affentationibus ille&tus ea egit , ob qua o« hens impoenitentiam ? dium univerfe Grzcie contra fe irritavit, 37: Sed ut omittam .quidnam proprié , & Nocuit Jalio Cafari ,^ cui Lucius Cofíta , Ípeciatim intelligatür per peccatum in Spi- Cornelius Balbus , alifque affentatores fua- ritum fanctum, in quo disquirendo; acper- Íetunt , ut fe divinis honoribus in templo veítigando plurimum laboris impenderunt adid conftruélo colià populo pateretur, Ei- L] interpretes ,, mulcümque fudoris fuderunt dem etiam authores fuére ? ut diadema , "'Iheologi; hoc unum me minimé latet,vi- Íceprrámque fumeret , séque Numem alu- tiorum iaudem , malorum commendatio- tari przciperet ; quod fa&urus vifus fuiffet, nem, Íéupeccantes commendare, laudibus nifi mors inopina virum;arrogantem fibi Dis yhimi d excipere, & corum vitia fovere, ac ijsdem vinitatem pr&veniffet, Verüm inexpiabi- yuilt U favere peccatum effe , quod comitem fecum lem invidiam hinc vel maximé fibi Caefar h trahit impeenitentiam, ut ait Chryío'tomus conflavit, quéd accedentesad fecumhono» in pratacia bomilia de Davide,$ Saule. — Ce- rificentiffimis decretis patres omnées conícri« í ptos 416 Difenatio XIX, ptos fedens exceperit ; cum enim furgere tie venerunt , qui affentationum lehoxcinïis" vellet , fedentern femper retinuit adulatot fe demulcerifinunt, ut apud ipfos pro ma- Cornelius Balbus infuffurrans auribus Ceefa- ligno habeatur , qui parcé adulatur: tenen- ris quatenus recordaretur fe Cafarem effe, tur defiderio illecebrarum , fumisque dele. cui deberent omneshoriorem,& ipfe nemini, &antur potiffimum ij, quosambitio inflat , Idq; adeb acerbum in CzfaremPatrum conci- & fuperbia torquet, tavitodium ,ut plureseorum multis vulneri- Coquus quamvis hero decoquat , fi tae 1 busetm in fenatu confoffum trucidaverint, men condimentorum multiplicitate fciat 39 Fugiant, qui imperant hos latentes ho- palato eblandiri, & exoticis ferculis appe- ftes, qui fub larva amicitiz, nonnifi odia ex« titum irritarejin pretio eft: ita ambitione, citant inimicorum ; fugiant lenocinantis ; quiturget, non qua profunt ; fed quaz pla- adulatoris fucata blaudimenta , firenum vo- cent libentiüs audit , quia ut ait Salomon. r In Prw:r&, ces , labra mendacia, amicos palliatos, qui Non recipit flultus verba prudentie , nifi ea. formam mentiuntur , & qüibus , i larvam dixeris , qu verfautur in corde , nifi vanis detraxeris, deprehenduntur fub ovilla pelle affentationibus , bullatísque affatibus aures - lupum nutrire , G füb amica , mollíque prapotentis demulceas , amicus vix cenfe« fpongia perimentem novaculam acuere , fub ris ; fumo potiüs pafcuntur ampullantes ho« eleclibilibus cibis venena Claudio Drufo mines türgidis cogitationibus , quia mens b Germanico propinare, Amicus non eít, temavidiüs, quàm ventrem implent , plaus amici qui menda non emendat ; erroresnon fus anhelant ; aurium lenocinia fitiunt, ac« corrigit, fedejus vitijs favet, quibus dete- clamationibus inhiant ; & quidem ferven» rior fiat : vera amicitia confonam invehit tiüs ; quàm fiticulofus viator avidiüs are- - harmoniam , fedaffentatio eam folvit ; nul« Ícente gutture , torrente canicula per inho- la eft harmonia fuavior , quàm vitz, & lin. fpitas Libie arenas frigidos fontis cupiat gue, vocis , G cordis, fed affentator aliad latices ebibere : & hiveritatis ofores deloe ore, prodit, G aliudcorde fovet. Noxiz dantur vanis inflari lenocinijs, quibus ace lemper fuerunt affentatorum linguz , que N cenferi videtur Achabus, qui Pfeudo - Pro» , propterea linguis pariantur ferpentum , afpi- phetarum ftipatus turbá, quosque focios ac« Pfslm, 155 dümque venena evomentibus, 4dcuerunt civerat , deliberaturus fuper maximi mo» linguas fuae ficut fevpentis , ene uum a[bi- menti negotio , vera, fincera , & incorrupta du fub labjs eorum.s, Michzz vaticinia ref; puit ; quia votis non j Scimus ex infidijs ferpentes infurgere fua refponderent, Odieum, quinon propbétat. 3. Reg. eofa — in minüs cautos effufuros venena : venenum mibi bonum , fed malmm : cum debuiffet — 2* fiquidem afpidum fub labijs eorum , & hoc Mich&as candore ingenuitatis, ac veritatis C-— w —— W »e effundunt in nimium affentatoribus fiden- finceritate Principis fibi demereri gratiam - tes, cum enim fentiant fe laudibus plurimis fomite benevolentiz , Regis furorera con« excipi , nil timentes in fraudem faciliüs im« tra fefuccendit, Principum genius plerum« pelluntur; & hoc idem, quod gratum ob- que amat bianditijs demulceri , ac innutriti $ tingit auribus , id ferale fe aniz;o itgerit ; & excultus lenocinijs ijs favet , qui blan« G oMCode quern per laudata del:&a in vitia pertrahit disfucis , qua difplicent , obducunt; & prioribus peiotà ; hinc monet Cicero, ut qua placent, blandé ad auresinducunt; & caveamus , ne affentatoribus aures patefa. affentatores funt, qui fub larva virtutis tur« .€iamus : amor enim, quo nos ipfos profe« pitudinem contegunt vitij , & avidiüs ab quimür, quandám in nobis ingenerat fidus ljs excipiuntur , qui cateris przpotentioe ciam , quà facilé credimus, quznos com» res , pluribüsque impliciti negotijs laudari see "usb "as U.. 4»- M mendant ; tales enim nos effe arbitramur, amant : hi fiquidem mordacibus fübtracti — L—. quales nos aflentatorum laudes deprzdicant, curis fuccifivas hotas cupiunt lenocinantium à Non tamen credas , aliud efle propo- linguarum nectare lactari, à DL fitum Parafitis, Sycophantis, Nebulonibus, t csterísque adulatoribus , nifi ut illos ludib- rfio exponant , quos immodicis in coelum ; 50; vo laudibus extollunt : hinc monet D, Hiero- nymus , ne hisce fidamus lurconibus , ait l Affentator Præpatmtz',z)t placeat, j Epif.ad iple : Ne eredas laudatoribus tuis , imà ir- inflar Prothei oznes induit formas Jicet 'Ra-fh?. viforibus auresue libenter accommodes : qui Í in omnibus femper informit, quia mendacia, f eim te admlationibus foverint , & quo« & fumum vendit;pretium accepturua 4f dammodo impotem menti effecerint , fi fu- fplendidum. L buà refexeria , aut. ciconiarum depreben- des pofi te colla curvari , aut manu auri« ! On folüm ftía in aulis Principum leà 43« f eulas agitari afini , aut effuantemcanis pro» nocinia nundinatur affentatio,verüm zendi linguam. — Sed quia decipi malunt ho- & in domibus privatorum ; utinam 4 mines prepotentes , quàm non laudari , non etiam in afceterijs religioforum : irrepie qua ab ipfis geruntur , e& excrevit malitia , lt hac peítis ubíque locorum, séquein omnes ut qui adulari nefcit , aut invidus habeatur , infinuat receflus , & blandé peraures animos n le vel fuperbus cenfeatur; imó cójam demen- pervadit , quos dum afficit ,. fimul inficit, lo j Quad | Adulado fugá declinähaä ,. cum blanditur , infidiatut, ii Quäd ü hominum airaritia toto hifu, to* tóque ftudio , cium eft ;ä':lfcntatdris Bländis vcfborum le- beneficio. philofophici lapi- dis ftuduit con nocinijs aures demulere , & animum vertendis in aurum fequio» fallere , fcité Seneca, Falfi amtiet pro con- Epift, 3. ribus metallis , tametfi nonnifi ventos res W filio adulationem afferunt , €& una eff eo- te occluferit , vel cribro aquam hauferit ; 4 non ita argutiffima adulatio ína jacit. in 7Mm contentio , 4ui blandrff.à fm'lnizt : L] nullus eít Mercatorum adeo vaíer , qui littore maris femina 3 adeó eft fagax , ut merces fuas fic laudet , fru&tus íciat , pretium ut exror« vel in folo fterilitatis pro. » queat; ficut fubtile cít aflentatoris artifi, bro laborante colligere F adeà eíl. mer. cium in'fuo divendendo fumo vaniffimze «atrix callida , ut fumos vendat pretium acceptura fplendidum ; ; umbras ferit , ni- adulationis , fimulatis encomijs ftudet fibi l g, corda devincire , arbitrium.| oppignora« tores ut demetat ; fucos Ípargit collectu-. ? e te, lenocinijs alter ius benevolentiam au« Ia officia , vel dignitates lcnocinia ver« cupari , imb & in fidelitate fidem fibi ad« borum íubtili artificio: compofita , perinde flruere , & occult o odio amorem propa- AC retia ex gratialn,. : pandic aucupatura. prægqgcgsig : " f* * lam jgmiöili*ai'e.. ; Ánmon geminam adu« latio invehit perniciem , morum filicet $ *, Hine dixe ja (fentatores . polypo «orrüptelam , & judicij. cecitatem ? quae lhaud difpares ; . pifcis (iquidem eft , -qui a ii à Ícopulo ,. cüi adharer ,. colorem trahit : enim c&citas eà calipinofior , quae rapi fe finit adulationis vento , fumum fplen. quidni etiam affentator. ftudet. pr&poten- dente auri pretio emit , & illufionem be« ti adharere , .à quo.fuum hauriat. nito« neficium credit ; nimirum pro adamante rem; imó & marinis fimiles fluctibus fa« vitrum emere ; pro filiqua gemmam dare , ceres , cum iíli littora., per quae effandun- tur , ita blandé oículentur , ut in ijsdem pro vaniffima aura aurum elargiri ? Ccor« rupta laudum fÍemina fpargi: affentator , novum videaatur colorem induere, illum Ícilicer quo littora ipía fpleadent arenoía: fed tribulos duntaxat paritura ; veluti ad- blandiens canis accedit , cum intus non- iese Tun: affentatores veiuti Prothei, qui. facilé * nili lupi naturam foveat ? fïäcque pro- alienas induunt formas , séque in ipecies pterea affentator mon(trofa. chimera ex. omnes transmutant ; imó & fpeculum natüra coalefcens canis adblandientis ,.ac Videatur emulati , cum adulatores fe fe lupi devorantis , " ? L Accommodent moribus , & affe&lionibus quem cani t h * tatur , hic àlupo devoratur, - s gregem tu- ul illius przpotentis , cui adulantur * ficut In: affentatione ájebat Diogenes a* 4£, —— R Ípeculum quidquid ei objicitur, exprimit; perinde & adulator omuem |induit . affz. pud Stobzum perinde ac in fepulchto vel íflatua nonni(i purum amicitie no« cum illius preporentis , cui adulatur. men elt infcriptum $ . funt fiquidem - af« Si ridet ille 5 rifum . imitatur affentator ; * fenratorom amicitize fepulc hra dealbata , fi maret iile , lachrymas fundit ifte- L] fi quae blandimentum candoris extima vul« miorbo tentatur capitis, gravedinem affo- tüs fuperficie exhibent. ,^ cum intus mone €tat adularor ; (i Princeps interno torque- ni'i ferales Manium umbras , Vermes cor« tur dolore , fimulat affentator vifcerum rodentes , offa arida , , itá foetores naufeamy lancinationes ; fi furit przepotens creantes includant i dixeris , affentatores luccenditur. , cui adhzret aífentator : (i ea plerísque in locis erecta maufolza , qua amat , oleum non ceffat huic. injicere for- Parijs incruftata marmoribus , imo & AU« naci , & ignes ignibus addere ; fi otio de- ro etiam illita , " nonniíi nomen exhibent ledatur , nil effs dulcius quiete flatim denati , ac ibi tumulati L afferit adulator [] * 3 cum przter a« .fi bella meditatur; hazc relcentium offium conge:ie m nonni(i um« adulator eidem füadet , addírque magno. bris fint intus referta L] * | adulatores emen» rum Principum effe ardua femper medita, titz fub larvá amicitize bullatis Íolent cols ri, nec pacem nifi diflrricto eladio dare, loquijs turgere, verá , ac lacertosá. deftitutà landem inflar flexilis , mobilisque a&ris amicitià , & ideo faciles funt.pro geniorum in ommibus ei fe accommodat ,. cui adue temperamento in laudes fcindi varias , per- lari ftudet ; & veluti píytacus , id pro* inde ac arbores ille , nuntiat 9 qua dulces quidem quod prapotenti — adlube. dicuntur , eó quia (it ejus ligaum absque. Ícit, 4f. nervo , & ideó vel ma xime fiffile, P har- . .Pr& cateris verb animantibus cha. mzleontem videtur proximiüs affentatot macopolis fi aflentatores pariaveris , ne.. que latum unguem te abetráffe noveris, imitari ,. cunctos fiquidem. colores , u- illi fiquidem amara pocüla , folent vel au«- num íi excipias veritatis candorem , induit 4h & exhibet ; adulator enim fe in omnibus ro idlinire ,. vel vatio ornatu circumpo« nere, quo faciliüs ad hauftum all *ciantur , alteri accommodat , omnésque facilé ejus qui egritudine laborant ; íed veriüs apj« induit affzctiones , morésque nititür exe bus fumiles dixeris ,. quz fuaviter fofüre primere , & omnia ftudet exhibere prz, rantes mellifluo quidem blandiuntur cre , ter veritatem , quia ficut munus eft Ora- fed aculeis. inflidturz valreta, toris períuadere , Medici fanare , ita offi- Imó.A- Conis redivivos videntur canes referrq Verani de djäb?iäm Jom. 4 Ggg pro: Difetaco XIX. A16 Vir cordatus , (( fentíat ; fe aI; affen« proprium .Herum--.qüoad honorem , & fa- 48- Serm. . de tatoribus laudari ,illis non .credit ; & fà cultatem dilacerantes ; quia ut fcité D. dA d etniu. ergant laudes laudibus coacervare , blan- Maximus, Quemadmodum Acteon À ca. .dulas has fugit firenulas ; naufragium vel nibus , quos alebat , interfeclus.e(t, ita jnipfa expavefcens mallacia; imó fi omnia Reges ab adula toribus , quos nutriunt » encomiorum floribus exornant , laudibus n dd r LJ] L] Magorum -etiam .videntur devorantu tum dicta , .tum factacoronant, ab ijse coetui accer firi affentatores , fiquidem pra- .dem perinde , ac hoítibus cavet , cen- lenocinijs., laudümque fafcinauo- :ä ftigjis » fens .non amantium effe voces , fed odie ! nibus falfum veto fubrogant $ quis eft, .entium jacula, ^-Gratior femper debet m Íflemma ., matale f quem lateat propriu .haberi inimicus damnatus , quàm affentae i íolum, vita tenor , corporis conftitutio? -tor laudatus , ab'illo enim vera fcire pof- j & tamen fi accefferint buccinantes :aflen- fumus , .acnofiros j .quos €orrigamus s tatores ab ipíis deformita $ corporis ve» rum 53 natalium .hue verrores difcére : .qua enim ignorata nune nuítas dicitür membro «quàm-émendaremus errata , (faciliüs cog- militas nobilitatis mit ut fplendores 5 Vi« e€ nta fovet virtutum 5 imita-emendamus, — Optabilior femper elt tij turpitudo honeítam 1 «erroris reprehenfio ., .quàm :delicti lauda- & Sparta m , quam nà &i funt ad.unguem. E imento .5 'tió , amica :eft illa :reprehenfio, «quà ulcus ä ornantes , laudum fuavi .bland morbidis veluri plumis -oculos foporant c.deteg'itur ; Wt fanetur : ,ej? " ait/Clemens Lï&.ï-!'.,þtä » f .Alexandrinus, — Sapientis , vel étíam ini- og icap.8. cognitio nis , ut braéteatam felicitatem ve« mici :reprebenfia veluti ebirurgia quedam.s $ ram credant , & Circe :«crudeliores gra. ! Affeliionum .animi : refolvit enim , quee viora ftudent damna inferre , quia illa -occalluerant pravzaffectiones ;; expurgat n « íuis poculis exteriora duntaxat hominis ámpudicz, aclibidinofz vitz fordes j íu» fertur in beftias transformáíle 5 .cüm l- D perbiam coércet 5 faftum -deprimit, om» fj fentatores etiam interiora fuis corrumpant mnémque compefcit tumorom , ha&c autem Jenocinijse In. :amica reprehenfio nemini magis optanda , u 47e D. Gregorius adulatorem fimilem «quàm -cujus felicitati affentatores crebriüs p Scorpio dicit ; qui palpando dele&tat., fed adulantur : felici-enim , :ac prepotenti ra» «audà lzdit ; imó & ferpenti. «allidiffimo, riü$ veta , & amica obtingit reprehenfio s Vi ha qui Évam decepit ; inani fiquidem fpe la- «cum ftudeant omnes ejus fibi demereri be- état , cui eblanditur ; quó tutiüs eum fup« mevolentiam , :ac propterea nitantur ejug fi eu plantet : vel vix fupparem Parto dixerim potiüs fortunam colere ; & operofa adu- ab extima cute gratiffimum quidem exha- Jatione in ejus fe gratiam infinuare ; quàm D Lt lanti odorem , quo cztera allicit bruta ; aliquid ijsdem muntiare ; fi minüs' grae uorum tamen cruore poflea paícitur ; tuüm noverint ; poífe ejus auribus obtine [ imó & hyenz faviffimz , quaz comiter il- . ;gere, * le&tos dilaniat ; ac interimit * hyena fi* Longé igitur optabilior eít inimiá 43* quidem blandam i mitatur hominis vocem , aeris reprehenfio , quàm affentatoris blan« nomina propria ; quos laceret da delinitio ; nihil refert , fi manus ami- Ícitque per e ;f Vocare ? an non & aflentator gratz vo- ca , vel inimica morbo laboranti phare ft; to cis obfequio eblanditur ,' donec in perni- macum porrigat ; dummodo hic optatag $ ciem trahat ?. Verüm forfan verius firenie reílituatur fanitati e hínc fcité Antifthe- l bus affentatores pariaverim 5 us fiquidem nes apud Plutatchum 4/bro de utilitates * la Jnleap. 6- affentatotes , ait Hugo Garenfis ; quafi eapienda ex initnicit, ajebat * 4«d falus Ti lrwafbo venes diaboli ; aliciunt , ut perimant , tem , &6 incolumitatem tuendam opus effe » bi eblandiuntur voce , ut in exitium audien- 4ut amicis ingenuis , 4ut Acribus. inimuie dt Nimirum jucunda femper €if LJ . tes pertrahant. e fiquidem illi dum admonent pec* de eít laudatio etiam in crimine e adeó vi- cantes , & ifti dum maledicunt errantes f tiato nos ipfos amore profequimur , ut à vitijs ambo revocant, ^ Ad id ta* etiam fcelerum noftrorum laudes placeant ; men devenerunt mequitie noflra teme ac improbze dele&ten t laudationes,, & quod pora , ut ad liberé , ac fincere loquen4 mus E] in nobis velimus dum videatur , G ipía amicitia vocem a« in alis; damna hi 149 Y commendati, Qui fapit aures hisce blan- mififfe , & loquaci duntaxat affentationi Vi dis firenibus minimé prebet , illidque ]locum ceffiffe ; nec veritatem valeamus M exequitür , quod ad fuum Lucilum fcripfit nunc ab alijs audire ; quàm ab inimicis? / Seneca, inquiens : Sapien! erie , 0 Lucili, ficut Delephus quia medicum , quem con» E fí clauferis 4 ures , quibus ceram. parums cupierat , enancifci non potuit , vulnus l . ef! obdere ? firmiori | fepimento opus ef » hoftililanceze fubmifit: difcamus & nos , fi It quám ufum in focijs Uly[Jem ferunt , illas abünt benevoli admonitores , malevolos 'Dtg Vox , que timenda eff , mon ex umo fco- audire inimicos ,qui fi noftra delicta caftiga- verint promptiüs detecta vulnera cura« tOg peloe , je4 ex omni parte terrarum cir- lat eum[onas s. (urdum te amantiffmis pr4- tione confolidabuntur , non animus ma- eíl fs ledicentis attendendus eft, fed pharmacum g représ Adulatio fugá declinanda , cum blanditur , infidiatur. 416 4 £eprehendentis benedicendum , & equo a« cutem dum emollit ; nimo bibendum, ut profit ; cui tunc idem * . füperinfufa 'rel:ïqua repellit oleo delinita , alia quzque ad. obtingit , quod Prometheo Theffalo , quem cüm hoflis moliretur occidere , excuffo emie Ícita refpuunt , durísque etiam cbfiftunt. Hoc.idem. & ipi preftant affentatores, nus ab arcu telo cafu tuber , quod diu fuerat fpiffo nituntur laudum oleo mentem de- in pectore ftabulat«m , — íta percuffit , ac linire , fimülque obnubilare , caligines difecuit , ut tocum pus , & íanies ex infli- offundunt , quibus lumen adimant veri« &o vulnere foras exilijerit , & disrupto tu- tatis , & pro jubare umbras divendant , bere fuerit vir Theffalus pritine reftitutus pro nitoribus caligines injiciant 5 tamet« incolumitati, Inimici reprehenfiones , " ac fi oleata mens hzc minimé videat r qu'ia redargutiones vulaera quidem funt , que Íp iffo inun&la affentationis oleo cacutit 5 eriüunt ; nontamen , ut necem inferant , Íed vitam deferant . & huc revocandum , quod Antifthenes e« ? plerumque . convi- dixit , minüs petniciofum effe in corvos , cium per odium impa&tum medetur animi . quàm in adulatores incidere , eó quia hà morho ignorato . hinc Ecclefiafles ait , viventibus , & illi mortuis oculos eruant , meliu eff 2 Sapiente corripi ; fweis fangui- cum enim quisque fibi placeat , facillimum nis neceffitudiae ,. vel amicitiz foedere (it eít affentatoribus proprio amori fucum fae nobis devinctus , five hottili diffidio fejun- cere, Lb lia u$; dummodo ulces indicet . tur, id fufficit. ; quod -iäne- Caterum fi quem noveris affentatio» $24 fu. nibus alteri-eblandiri , hunc credas fetvi- $0. Fatcor interdnm adulatores affumpta lis , ac feeminei . effs ingenij , inftabilis , feveriori períona corripere , fed tunc in cum fortuna , qua hodie pinguis arridet , L nugis tragedias potiüs excitant, & perinde cras poflit novercam agere ? fi hac vices ac in. Menandri comedia falíus Hercules mutet , herum quóque , & amatorem im« inducitur clavam geítans non gravem , nec mutat : quem enim affentator in culmine rigidam , fed potius molie quoddam , & demulcebat honoris , fi eum credat ex * v ita aflentatoris liber- inane figmentum tali deturbatum faíligio , — quem verbis tas mo!lis eft , & inefficax , ac futilis re- commendabat , convicijs ftatim nititüe. prehenfio , .quia levicula carpic , & gra- ejus detrahere fame ,. & honori , vel non viffima , qua animum fauciant , diífiimu- ampliüs eum laudibus demulcere, — Moyfes " lat, Non tàmen opportuna femper obtin- fuerat .Pharaenis Deus datus, . Ecces E6 £!t , que ab inimico oritur repreheníio , ;7*1 f couflitui te Deum Pbaraonis , & tunc cum non raró veternofa potiüs ulcera exa- Moyles apprehensd virgá. multiplicatum Éperet ; pudorem peflundet , & odia exci- coepit Ifraélem pafcere ,. populo praeffe ; tet. Unde ait S. Chryfoftomus : Zuimi- imó & elementis imperare , exercitum eum ue laudantem quidem probo , amicum ducere. Verüm cum . motis ex Horebo o i li veró , & reprebendentem ample&or * illes caftris ad , montis Sinai radicgs confedif- e & fi me ofiuletur ,. infuavis eft : bic 4 fi vvulneret , amabilia , (1 enim inimicus laudet fent Hebrai , Moyfes tunc pro legibus condendis , cum eílet internuntius Deum praíentem forriüs damnabit ab(entem, inter , & populum, aícendit in editiora $t« Qaod fi improbatur inimicus lauda- montis juga , ubi accepit refponía Nu« tor , neque probari debet amicus affenta- minis , quibus populus líraéliticus in. tor , quia fi nonnunquam ab ore inimico peculiarem DEI eligeretut favorem , &t laus vera difanat ; certé ab affentatore * * prz c&teris adoptaretur pluribus addi« nunjuam & quamvis inimici ofcula no. tis promiffis ; fi viciffm populus de«. bis videantur infuavia , quia ab ore pro- bitis refpondiffet obíequijs , ac. fideli«. deunt inimico; ofcula tamen funt , & qui. tatem . fponderet nulla. legis transgteffig.: dem futura amiciffima , ^ fi os cordi re- ne violandam : cum veró hzec in montig fponderet : vulnera vetó ; qua ab amica cacumine agerentur , tertia die caeperunt manu infliguntur ,. cum fint ad falutem , horribili fragore reboare montis juga , fo« non ad interitum $ .grata effe debent: a: nare tonitrua , micare fulgura , clangera micus enim , fi verus fit , nequit aliud buccine , & quaüi flammantes lampades velle ,. quàm amici falutem , hinc Da- utrinque corufcare nubes , & fumare P[al, 140, vid : Corripiet me juflus àn mifericordia s, montisfaftigia , in cujus vertice Angelus & increpabi me. Oleum. autem peccato. DEI Legatum agens igneo circumdatus 7i5 , ait Caffiodorus , expendens Plal, 140. fplendore , & terrorem incutiens intuen« - "— - — — $ — Est dileitio fumulata verborum ,. qua adu- tibus, Moy(em ad fe evocavit, & Aaro« lationibus ,. €£ blandimentis noffras. men- nem fratrem , quibus voce tertibili leges ztes velut olei pinguedo libenter tngrediens , promulgat Decalogi , quas poftea Moyfz vigerem "eritatis emollit $. &6 ad inoxias feorfim accerfito poft quadraginta dierumi cogitattones. Amorts fibls ,. vel potihs offen- * jejunium tradidit , geminis lapideis come: c ONNEMO — X tationis perducit L.I oleum aflentatorum prehenfas tabulis , & digito fcriptas Dei L2 €it, quod regius Vatesdeprecatur, ut lons . vivi LÀ quo tempore plura Moyfes didicie jüs à fe avertatur L fiquidem .extt - emam coli arcana ; ritus , facrificia , leges ju«- Verani de Affeilibus dom, M. Ggga4 Giciarias, * 420 -.:.Differtatio. XIX, - diciatias ',. conflrnClionem Arce foderis , | diffiterentur ab Egyptïaco famulitio fþïife Ld in qua , .cüm due legis tabule contine. à Moyfe liberatos * imó fi folus Moyfes | a f rentur ; fumma ejus religio ; ac veneratio | 'éx Dei juffu verus füit liber tatis vindex , mentibus inüta erat omnium ; -erat au- *ur cultus mon exhibetur. vero affertori tem ea cifta quadrangula duos cubitos cum libertatis ,^ fed potiüs fidio liberatori 3 dimidio longa , fesqui cubitum alta , -ex quia nimirum apud homines affentatores ligno fetino cariem abigente ; .auro :deli- mon merita valent , Íed mendacia przva- nito. ]ent, Hugo Cardinalis hanc innuit die -a—RPo— od WU — WE ^ - Verüm quiä crederet , cum 'eo qua- ;fcrimgnis xaufam » quia Ifraélite Moy- draginta dierum intervallo Moyfíes DEI fern .cfediderant./ja m defunctum , vitu» uteretur confuetudine, in Sinai montis ca« Jámque :ducatüs dignitate condecoratum " ait Hugo . LJ Putantes mortuum: cumine, populusad ejus radices morz im- AMoyfem.. To» Enod, 32, patiens , non ampliüs Moyíem Numen vedierunt .ad Hur , & Aarom , qui locó . vocat Pharaonis , fed virum fimpliciter AMoyfis 'erant. Duces ;populi LÀ judai itd- appellat , ^ & immemor gratiarum "laxá «Que putantes fe deffitutos Ducey recolenteg maunificentià ex ccelefti finu fluentium , 'ut 4dola JEgypté , & maximó Apim, Thaurum PA ame' emc um m A etiam foderis cum Deo initi , :pactique - Jeilicet eneum, poflulaverunt Hur , f Aaron, facrofancti vitulum :ducem ffibi dari preci- wt fieret :eds vitulua conflatilis , qui eos bus popofcit importunis, inírqueà cunctis pracederet ,. duceret , -Adorarent. & quem etiam.s in facrilegium nefas , exceptis quibusdam Levitis ,. aliisque paucis , qui tantz im. Tametfi Moyfes Deus fuiffet Pha. pietati , enormíque fceleri reftitére. Di« Ta40nis conílitutus , ?^ quamvis populus li« Jixod. z. xit enim populus Aaroni Moyfis fratri ,'& beravetit , quia Ifi r aelite Moyfem arbis qui erat imperij confors. Surge , fac LÀ . trabantur inter fonantia tonitrua »' mi- CIQ. h nobis Deos. , Qui nos præaeddnt Moyfi 'cantia fulgura , munere, & vità fun- enim buic viro , " qui nos eduxit de terra &um àn Sinai montis jugo ; nonampliüg 4Eypti ionoramus ,. quid acciderit ; vitu- 'eum dixerunt Pharao nis Deum , . fed mu. lus expoítulatur colendus in Numen , 'nec tats vicibus in falfa eorundem mente, fime Kxod: 32. ampliüs populus cognovit Moyfem Deum )plici viri nomine eum appellárunt L] * N7 P j eífe Pharaonis dicens * * Hi Dj tui Ifradl , u & fac nobis Deos , Qui nos precedant s qui teeduxerunt de terra. ZEgypti : 'cum JMeyfi enim buic wiro ] £ enim Aaron zquo timidior efiec importue qui nos eduxis de terra- AEgypti , ignoram . "5 , quid accí« nis juxta, " & nefarijs poftulationibus a. Alert L Moyfes non ampliüs colitur, ué H digi fe paffus fuerat , ut ex pretiofiori- Deus Pharaonis , | fed fimplex. vocatur bus muliebrium inaurium ornamentis ul. vir , quia quem aifentatores Numinis in» tro certatim oblatis ,^ vel vitülum integ- ftar vifi funt adoráffe , eundem mo X puie f rum , vel caput certé vitulinum fineret tantes demortuum , aut munere fu néctum ex puro puto auro conflari : annmuit ipi- ingratá fpernunt oblivione : fecus. vitue D tur Áaron impie petitioni , fonditur in lus , quia dignitatis infcendit cu crucibulis aurum , conflatur idolum ad Imen , Nu- men pradi : exemplar fimulacri /Egyptij , quod bo- colitur, catur D & ultró oblatis victimis vina fiétum forma , Apidis , Serapidis , Ofiridis nomineabea gente colitur : & qua- Sed cur Sacerdos Aaron Moyfis fratet tot , tantfsque beneficijs cumulatus poít $& l vis disrüptá morá , urgente quoque cele- ritatem operis , & opem praílante caco- exiüimatam'Moyüs mortem , faltem tie tulum preclarum aliquem denato fratri doemone cuffum erigitur deteftàbile ido- lum , tenduntur à cuncto populo manus non erexit , . ut inde íu 1 períles viveret g£ermani memoria ?. nul bubulo capiti , cutvantur penua;, cervici la ampliüs habe» cornute conflruitur ara, adolentur thura, tut de Moyíe mentio. Dixerust , bi funt. Dj tui Ifrasl , . qui te eduxerunt de.s maélantur viftim2 erecto bovino fimula- terra aEgypts, Quód cümvidiftt 4a- €ro , veluti libertati; vindici, Numinique YOM , &dificavit «ltare, corapm eo L] . affertori. fed fi $6. Aaron vidit , & altare vitulo extruxit , (o, Sed fi zqué vïtulo "ET- Mbyfï earie adhue ealente fratris Moyfis fiorte 5 cur dem adfrribunt libertatem , cur non po- faltem. debita ei jufla non perfolvit ? cut tiüs Moyfem confecrárunt.in Deum , cum parentalia non inftituit , epicedia non vitulum voluerint ex auro conflari, quem occinuit, quibus praclare v irtutes tecene poffent in Numen colere ? fi venerabun- ? * ferentur Moyfis - cur ad idoli inaugue di lfra&lite manus bubulo eapiti ten- ratuonem feflinavit ambitiofus $ & fra; dunt, genüque curvant, eó quia eos de tern2 oblitus neceffitudinis maluit pre- IEgypriaca vindicaverit fervitute , cur fal« vaticantis populi annuere votis 2 nimi. tem non etiam Moyf(is petjerunt ex auro, rum.timuit ; ne fi populo- feftinus ob- Vel atgento cudi fimulacrum , quod fimul «um bovina cervice colerent $ cum mon temperaret , .neane populus fua eidem 4 praftarez obíequia s & ut iadueret auram fdes) -u — MR du duMME "aMÉP U das AL n scths popu- — - Adulatio fugà äecïinända,cum blanditurinfidiatur, — 421 — popularem , maturam exuit fraternam; pul. verüm etiam quod deteftabilius eft, voluit; I»Cap3v, chré Cajetanus ? arom primatum | molens quó magis populibenevolentiam , cui adu« perdere , adificat altare coram vitulo non. labatur, fibi conciliaret , eámque firmiüs expetlans vogari : -nullum valuit obicem in, poffideret, ut vitulino fimulacro adolerene jicere inopinus cafus ; nec lu&tus fratri. de- tur thura, maétarentur victimz , &penua ä bitus, nec abfentia doloris vulnus valuit curvarentur; an non fuit idacrilepum fce« exafperare , fed neglectisomnibus, qua tri- lus cohone(tare obfequiis foli Divinitati prze« ftitiam, & iuctum coníulebant populo affen. ftandis ? eft adulatio, quàjudicium non fo- taturus, & vitolum ex auro conflavit, & a- Jüm «cazcutit; prudentia extinguitur, G& men$ zam erexit, G thura adolevit, «& victimas fafcinata prorfus corrumpitur : & tamen eo maétavit , tanquam libertatis vindici , Deó. ipfo, quéd nocet, placet affentatio; perinde, ] 'In End. m que affertori ; noncutavit, quód populus in ac illa medicata pocula, qua palato adulan- execrandam rueret impietatem , 'dummodo turob dulcedinem, quam ingerunt; fed ipfe à fua noncaderet dignitate : maluit af- haufta, veneno corrumpunt vi(cera; quzin« fentator videri, & effe; quàm primatumin ficiunt ; mordéntque precordia, quz mor« populo perdere. dacitate adurunt: adulatio fiquidem $ratis f?. . ANmóobfervat Tertullianus , quàm alie folet auribus excipi ; — tametfi intus non- ter fe habuerit Aaron, dum vituli exambie- nifiruinas, & damna excitet; prudentiam batur ducatus , & dum in culmine jam re- 'enim fabvertit, judicium corrumpit, mene fplenderet dignitatis ; quia ibi anecefíarium temobfidet; "& fiardentiüsgraffetur,omnia fuit Aaronem adire, ac importunis clamo- fus déque vertit; & virtutes evertit. » '*omnes radi;i tus f^ ribus adurgere , imó & repetitis incitare precibus: hic veró nonexpeélat ipfe rogati, '"Hec autem a*ïïentatïohis pratà peftiss LTIN fed maturat aram 'exiruere, acuté Tertul« àc dulce 'venenum,.Majgnates;præ(brt'im ,& L] lianus adverfus Gnoiticos: . Popslus tam vte« Cag. 2» preepotentes folet adoriri, quia majori etiam ecjfarie abfenria ámpatsens *Deos fibi produ- ab ijsdem habeturin pretio, Eftenim pin« le eere quarit, quos potius ipfe perdiderit : ur- guis fortuna , quaze adulationem nutrit , eft jé getur daron : quamvisantequam Numinis diguitas prpotentis ; quzillam fover, & ei 1 dignitate fuiffet vitulus decoratus, urgere- favet: dum enim przpotentes ipfius Numie tur; feflinat mox Numinis dignitate.| in(i- nis dignitatem affs&tant; gaudent perpetuis [ gnito vitulo aras conftruere, thura adolere; demulceri laudibus , ac eblandiri adulatioe O quàm aliter fe gerunt homines erga di- * nibus; & quia proprio feruntur amore, pro« snitarem, quam ambiunt, & eam, quà ta- penítores funt ad ea, ut veracredenda , qua&& diati fplendent, — Sed quia affentatio vitia audiunt; quiaaimirum ijsdem hzec placent, Íecum omniatrahit . ftatim ab impio facri- Q arrident, adeo ut velipía improba lauda- ]q ficio fit gradus ad catera flagitia, ad lafci- tio eos deleétet; & quodinalijs damnant,in vas epulas, ad libidinoías choreas, ad cantus Íe ipfis approbant; gaudéntqueab alijscome impudicos, & à cuncto populo ad crapulam mendari, placeántque propterea ipfis etiarm comeditur, ad ebrietatem potatur, ad ne- fcelerum laudes. . Apud praepotentes verie quitiam emnemluditur , omnia facrilegis tas noinifi alto fupercilio auditur, & is ran« vocibus perfonant , & novus Deus bubuli- tüm extollitur,qui ceteris dulcius fciteblan« num caput fummorur, infimo; diti, ac mellea demulcere adulátione: fta« ;quuegræ fh tulagionc coníalutatut, det adulatio ulcus tegere, non fanare; & cüm homines promptiüs dulcedine alliciane- $ VL tur, nolünt verititem fa:ubri ftimolo ur- gentem audire, fed adulationem exciperey Ad id Affentatio pewem'f ne?ui-— quamvis faporato veneno oble&tantem. Efther feeminarum prudentiffima fpre- 623, Jie,ut non folüum ad reliqua vitiaviam aperiat. fed. & spfis flagitijs ea. exbibeat: to quovis difcrimine ad Regem ingreditur eb(equia, qua [oli debentur Di,- Afuerum impetracura,fi poffit, Hebraici po« vinttati. puli falutem; ac converfura ad clementiamy — "—— w I ^ "— —— — €o, & lenitatem, Regiam mentern fraudibus, & D fummum afcendit hequïtiæ affen- mendacijs contra Judeos praoccupatam : in tatio, X€ culmen attingit iniquitatis, id unum vota collimárunt hujus fceminz, ut cüm non (olüm ad delióta patranda; exacerbatum Regem ipía fleteret in cleniene a-— — U0 I6 vitiisque induigendum viam erolliat, ves tiam , quà innocenti populo parceret: Se« . rüm etiam flagitia niratur inaurare ; & ipfis w debat ille fupev. folium Regmi [ui indutus ve« Eflber 15. - :deli&tis obiequia exh:bere, quz foli deben- flibus vegjs , auróque fulgens, & pretiufis la- tur Diviniiat: Aaron frater Moyfis, & im- pidibus , erátque terribilis afjediu. Regis perij confors, ut petenti populo aureum vi- minaces oculi, majeftas gravis, vultus ad íe- tulum adularetur , ejísque benevolentiam rietatem coinpofitus, adeo timore Eftherem fibi captaret, noa folàüm permifit imulacrum perculerunt, ut laffa, & exanimis €orruerit, vitulinum ex auro conflari ad exemplarfimu- G toto vulti impalluerit : Cu»uelevafe: fa- Midem, lacri /Egyptii,4uod bovina fictum forma no. viem , & avdenttbus oculis. farorem pecioris mige Apidis, Serapidis, & Oliridis colitur; indica[fer, Regma corruit: ied foit foeminge Japius, Ggg,s 422 Difïc;ta;io Xlk. : lapfus; quà totus Judaicuspopulus furrexit; illigatum fatetur. — Quz igitur fuetünthisc Lf €ecidit Regina exanimis, animos datüra po« vincula,qua tam ar&lé Prophetam illigárunt, pulo affurgenti; impalluit vultu , quo po- ut fine Saulis permiffu non. valeret. eidem pulus eftuaret gaudio, geftiret lztitià; pere aperire, quze nocle fuerat ei Deus locutus; turbatus enim Rex furrexit, folium defetvit, Aliud certé non fuit hoc vinculum ,. quàm &poftquam varijs blanditijs delinitam E. ipfa adulationis iniquitas; nimirum lausil- ftherem ad priftinum reduxiffet fenfum , de la, quà Saul obvians Samueli omni exorna. caufa inopinz exanimationis, paflíque deli- tum virtute , omníque oppletum Numinis p Pt TEU COP —— "F — k n ndRA . quij cüm fcifcitatus fuiffet foeminam ; haec benedictione depredicavit: Cjm veniffet é4, Effber 1. anfam inde accepit fuas Regi petitiones ape. Samtuel ad Saul , dixit ei Saul beneditlus ts riendi; Pidi te Domine quafiezdugelum Dei, 4 Domiuo: (emel quód copit RexSaul & conturbatum efl cor meum pra timore gló- blanda affentatione aures demulcere Samués ris tu& : Valde enim miralbilis es Domine, lis, & laudis dulcedine ejus delinire palatums D —— 2 9328 -- — €5 facief. tua plena efl . gratiarumzs an non non valuit liberé linguam folvere , nimirum Eíther adulationis incurrit vitium, dum Re- dum Reus adulationum blandimentis Judici gem tot laudibus commendat, tot gratijs venienti occurrit, laqueoseidem injicit,quis opplet, & fomma gloria infignitum di- bus Judex fe quodammodo illigatum fentit s laudat ? cum enim Regis in folio fedentis appofitéS. Gregorius expendens verba Sa« vultus ex micantibus oculis pe&toris evapo. muelis ait; Síne me, quafi dicat "o "s um ( as D raret furorem, ac ere&lo fupercilio, tela,& bofitate non definis,ea, quo audir e dföfl', 10- » dum 4 Vere in 1.Reg, m' neces minaretur: Efther tamen Regis faciem qui me non permittis, — Potefl etiam boec fedem facitgratiarum, vultum A(ueriad fin- gularem compofitum. normam venuflatis verbo adulatoris intentío deríderi, qui dum blandimento laudis placere fe- credit eis, quos Qemeb jaeew a o Q teftatur; & pulchritudinem Angelicam ejus laudat, [e quafi teneri eisdem laudibus avbi- tribuit ori, quod nonnifi minas,& cades vi- tratur, Talis eff ergoyac fi laudatorem fuum M - x debatur proferre, : electus preful honefla gravitate derideat di«- Verüm quamvis Efth eris vetba a.lïqu«erh cens ; quia me laudas, loqui tibi dura non. videantur cclorem prafeferre affentationis, p^l/um : nimirum affentatio omnem emol« non tamen hoc vitiolaboravit Efther, fed lit dutitiem, & depromptz laudis dulcedo prudenterlaudat, ut inde oftenderet, quàm omnem delet amarorem : eít affentatio aura fit efficax laus ad predura corda emollienda, lenis, quze omnem abigit. indignationis nu- ad cervices quantumvis ereclas ad votum beculam & ferenitatem mentis accetíit: eft flectendas ; & ad veniam impetrandam: non velutimber blandé, ac minutatim dilabens, enim fine myíterio ea protulit elogia , dum qui praconceptas indignationis extinguit violatz à fe; ut videbatur, legis culpam ex- llammas, ; optaretremitti, & populum iniquá fenten- Samuel fatetur, non poffe duram in óf. tià ceadi damnatum gratiz reftituere Regiae, Saulem proferre fententiam, eó quiafe. fen, Sed inde conjicimus , quàm efficax fit,& po- tiat vinculorum laudibus illigatum;nec poffe tens laudatio ad Principum animos in vota linguam folvere: cüm Saul obviáflet Samueli, i flectendos laudantis; fed quidaliud eftadu. um ( eiimque laudibus commendáffet, & grato e« . lator,quàm laudator? ideo omne impendit logio ejus demulfiffet aures, duram fulmis ftudium,;ut auresPrincipis demulceataffenta. nare fententiam non valuit contra laudane tor,approbans vel ipfa probra;aurique nitore tem, Nimirum SagaxSaul fua inauraturus illiniens vel ipfas fcelerum turpitudines. delicla adulationem adhibuit, quà laudibus (? 64. Fuerat Saul divinam legem transgreffus Samuelem commendavit, hifce enim captus ä tapinis inhians, licét divitijsafflueret, quae Propheta, que à Domino . acceperat absque cum vitijsfintaffines nomine , etiam re ea Saulis permiffu diffitetur, poffe aperire: fme fibi adícifcunt : cümque Samuel approxi- me, & indicabo tibi, que locutus fit Dominus maret, ei flatim obviavit, exertisque exce- K;Regt 1,. 4d 1e notle ; cómque Saul novillet Prophe- pit laudibus : Cv veniffet Samuel ad Saul, tam in fua devinctum obfequia,non ampliüs dixit ei Saul beneditiu tu Domino. Sed veretur fententiam timidus, fed anhelat eam quid tunc refponditSamuel? ajr Samuel a audire avidust: Dixírque ei loquerez fedcur 1.& Saul: fine me,& indicabo tibi , que locutus eg. u,' Saul proprij confcius deliti non potiüs filen- ft Dominus-ad me uotle, Sed cur Samuel tium indixit Prophetze, ne turpitudo fceleris Saulem rogat, ut velit ipfi permittere, quà cateris innotefceret,fed omni excuffo timore valeat ei aperire, ac enarrare, qua fuerat illi audax injungit Prophetz fententiam proe nocde intempefta Deus locutus ; fi. juffu ferre, dicens per. modum imperij Jeguere ? iNuminis ad Saulem accefferat,cur Propheta quianimirum cum Saul jam laudibus delini. independenter à Regis permiffione íuum tuseflet à Samnuele fore fperabat, ut Samuell non exequitur mandatum? fi folutus ac o. mni libertate donatus fuerat à Deo. miífus; non dura nuntiaret, fed tantüm grata pro« nuntiaret: noverat enim, hanc efle adulatoe cur cüm primüm ei Saul obviavit fe non am- rum indolem gratis nuntijs aures demulcere pliüs liberum fatetur : fise me, && indicabo Principis,laudum dulcedine palato cblandiri, pibi, qua locutus fit Dominus . ad me notle.». mellitis verbis omaem excutere acerbitatermg $1 f& fini poüulat, vinculis fc quodammodo eámque noviffetSamuelem laudantem , cüm pri- A.dulaiïo fugà .d'clölinända,öum*blanditür,inüdiatüï. .» 45 r üi-t obviavit, eum crediderat au- oleum Jeviffimum, ac bladäiüimüm ,'ga'udet * * Lo£, £ BQ djre adula nre ; pulchre. D. Gregorius enim caterís innatare liquoribus :. fed affen- tatio inhians lautiori fortunze olei imitatue quia ut jpfi placere fe. laudanda. adulatores ercdunt ,audire ab eis dura,quos laudant ne» ingenium; affectat alterius fplendori eon- quaquam putant : quaíi ergo jam lata, aut Íulere, caufastueri, laudes mentiri, & Íce. proipera auditurus fubfequitur Saul dicens : lera ipfa virtutum obtegere larvá, ut fe fu- Loquere, non timuit Saul Propheram laudane pra alios tutmidé éfferat, ^ INon obfcurüm dedit hujus adulationis docnmentum, Doeg tem , quid fperaverat profpera duntaxat lo- cuturüm , quibus placeret , G arrideret.- idumzus obícuro natus genere , & inaula €4, Expetunt przpotentes laudes , quas fi- Saulis Regis ignobili addictus minifterio, & Iä tiunt,, & communi errore quidquid gloriae ^tamen inter Saulis famulos primus recenfe- álijsimpenditur, fibi derrahi putant ; quin tur, G maximus : Erat primus inter fervos privatos-etiam hominestenet hac alienz Saul, od cur pra cateris primatumobünuit? laudis avaritia: putat quisque invidus aliena an quia fplendor natalium, virtutum exere ä fublimitaté'decrefcere; càm tàmen coram €itia, rerum geítarum merita, morum comi« Principe, vel przpocente fui veluti oblitus, tàs, bellice.exercitium virtutis Doegum ad per blandimenta adulationis, lucri adílri- primam inter Saulis famulos fedem evexe- &us compedibus , linguz vendat obfíequia: £int ? non ita fed adulationum mendacijs, inhians lautiori fortunz, vel clariori officio ,ai affentationum lenocinijs, olei imitatus na« in laudum enarratione prefum ptum fuz am- turam fupra cateros fluduit eminere famu- bitionis fatazit habere compendium 5 & fa- lis, czeterisque innatare liquoribus, utno- 4.17(in4sb, vorem Principis lenocinantis affentationis tat Abuleníis inquiens?. Doeg per sf/as adues *« 9*£- biandimento nundinari u - quafi Principis Jatioues pervenerat in :$mzgaumfavorem Re« laudatio gradus confiruat ad. honores , &^. quia boc non est novum , uec an[olitumes fítque futilis. affentatio meritum , quo adulatores 4n domibus Regum., 68 Frincipums diguitas fnlciator ? hacque «orrupta lau. ritmas obtiuere vices, afi Rex irtuofus datio adeO invaluit , ut in aulis Prin. valdeé fit.qui per veram virtutem fal/as laue .«ipum nonnifi lenocinijs verborum fubtili 4es & favores compe[cere queat. "Taies artificio compofitis ftudeant lautiori inhi- " €Magnates effe praefumunt, quales ab affen- antes fortunz Principis aucupari benevolen- tatoribus feeffe gaudentaudire,cüm Doegus tiam, féque in gratiam eorum pré&potene cateris callidior famulis,Saulis non ignora- tium ininuare, àquibus aliquid fperant au« zet mores, fed intimiüs ejus penetraret na« xilij,3 qui minus propterea idoneus ad men. turam, lenocinijs verborum fubtilicompos tiendas vanis affentationibus laudes eft, fa- fitis artificio fluduit ei pra ceeteris placere, voribus prepotentum, gratijsque reconci- féque pra alijs hac arte in ejus gcatiam infi, liandis inidoneus habeatur; quafi effufior nuare; ejisque aucupari benevolentiam $ LA laudatio ab ambitione adoptata debitum fo- confueverat laudes congerere , quibus Saulis zet Principibus flipendium; quia plusà prz- demulceret aures; feu aureum «onfueverat potentibus, & Magnatibus gratá obtinetur hamumei exhibere, laudum fuco obductum, in Lacam 6, a(lentatione , quàam virtutis exercitatione; quo ejus expiícareturfavores: in eo ftudio- jucunda ijsdem obtingitlaudatio etiam in fiffimé femperelaborare confueverat,ut prz, ipfo fcelere, adeout tefle Beda : fit adula- fto ei effent exquifita przeconia ad exornan- dio etiam peccati mutrix . [icut oleum flame das tum cotporis, tum animidotes, ficque 67. miss ficin eulpa ardentibusfolitaesi fomen- promeruit fibi benevolentiam, ac integ - 44 [uppeditare, . famulos primz fedis fupremaga Quis ncfciat humorum omnium effe fattiäft gloriam, ;Q E — Xx- .".K : 7 Ó ^ ./n*xxs — £ M:*'x' ,2 /N [ " VN þl-äl*h . ' DN As s N WA v aA P DA BSN Xx M& E , x u UE Ed ) g A. M Ü E N ,,3'" nä,' » AV RH VA "Ed . U As Ó u- r z D & vv 2 O N £f fie f , P £2 N ï*x : 415. t M o d P o UAEU 28 E E D 1 SS- "« e D 2 27 AS /'ü g^ , "NEIFFM DIS A B2 (424) Bf » — tl us id "mb — * m ,O H 6 ia db f DISSERTATIO XX. fí Excludenda abaulis P f 4 'rincipum eft Affen- l tatio: hamum dulci obductom efcá exhi- - * d . . bet, quà i ncautos capiat :. nec aliud eft [2 *Adulatorisl : b | lxauslg quam fpeciofa. traus. Y - li iundid a T pl ( z 2u; proprias uumi aures. adulationibus demuleeri , db ljedem pl &i TET T ügim* meritoruæ COaCEPUALID, ü Le m ANECSESEMCPIUSC Iderat N aB'—uicghodono- que i ramis ejus comver[abantur volucress Ü ES -,äg for procétam illam A2 feu ucnotat. Gloffa moralis aduarores , &f g - lüxuriantium | folio- f EU AMimi ; tametfi plus meriti militibus infitg R & E rum ornatam comis, mihilominus ijsdem praferuntur in aula f Es TA ä onuftam frudtibus ar. * M Q'ä?. i j / Principis garrula adulatorum avicula, quze borem pr olatis ramis aures demulcent, & laudum dulcedine pàlàe ] extenfam, ac fupta to arrident, — Certé fi videasinholpita Íolie G n : 3 ;ä esereras in foblime tudinis pervagari ferocientem leonem , au« l Addpeae- protenfam, ubi gar- diásque garrulam aviculam ramis infidene b ruleavtculae eminen- tioribus infedcwb(antl e temarboris, qug nunc contingato fpiritu mufculis, ubi fapora- tiffimis etiarn: pafcebantur. früctibus; cüm cantum trahat in longum , variet inflexum, diftinguat concifum, copulet intortum;pros leonesaliarümque férarum greges cauli in- cubantes , nonnifi decidus alerencur fructi. fmittat revocatum ; móxque edat plenum crebrum, acutüm, gravem , extentum, nom plïüd, 4v bus:- fubter vam babitabant ammalia ,€05 poteft tibi inter folitudinis illius lentianon :2; estia , & in ramis ejus conver[abantur vo- horrorem, timorémque incutere leo fero, [ lutres cali. | Hanc proceram arborém pro- ciéns; fimülque aures tuas demulcere im 8 up , ; latis ramis exrenfam, & in (ublime proten- tam parvo volucris corpufculo clara fuaviss 'l Íam enigma fuiffe Regni tradunt SS. Intet* jucunda, intorta, revocata, inflexa,concifas pretes: - fiquidem in animalibus ferocienti- Garguta vox artificiofz mufice — perfedla bus, a€ manfuetis agnofcunt agricolas ,' ac milites Regiinfervientes; in caltrisifti; & imitatrix ; hac autem ingeniofa modulatio; Bratus auribus fonus, qui nunc in longum terra excolenda apti illi: & quia in Regijs p« 'continuate fpiritu trahitur, nunc fumma I Principum affentatores non delunt, hos affe- quadam cum vatietate fle&ctitur, & modó runt figurari per garrulas illas aviculas,quz concifa voce diftinguitur animum exhilaratg [ rámis infiderent celfioribus. — Si merita fpe- éares famulorum; fíi recoleres militares la- cüm leonis aípectus timorem potiüs incu- tiat; hic enim ferocit, & illa blanditur 3 hic bores, dura certamina, anxia pericula,cene rugit, illa modulatur ; hie. cades anhelat, feres eminentiori loco collocandos milites, illa exhibet blandimenta : & hac tatio cur nec volucribus poftponendos;. & nihilomi. b à viris Principibus plus obtineat grata adue t nus garrule, &otiofa avicule fublimiori- latio, quàm meritorum exhibita coacerva» bus infidentes ramis faporatioribus vefcun- tio. Sed cum Nabuchodonofor hanc pro« tur fructibus; càm nonnifi deciduisalantur, t ceram claufis licét videret oculis atborem;ac q"i affueti armís tractandis, periculis funt modulantibus deleclaretur aviculis ejusdem obnoxii, certaminibus vitam in difcrimen p4 ramis infidentibus, vidit & atborem mox f conílituunt, vulneribus cruentantut, fangui— nem fundunt. iclibus objeclam fecuris, & garrulas avicue l las alib avolantes ; quia- nimirum adulatio 2« Quid igitur quàd garrulus volucrum & tamdiu canit, & voce eblanditur, quamdiu T cantus duro przeferatur militum labori? quia fpe alitur lautioris fortune adwlantibus. &« nimirum à Nabuchodonofore plus obtinebat d nin aitJu(tinianus »os eff femper in pro[peri. adulatoria cantilena , dulcis grrulitas, quàr li tatemulcere, 6 donec temporalia fuppetant, militaris fudor , labórque cattrenfis, ideó- applaudere » qHia adulator eff amicus inob- jCQ"(U. J ?^ E x E - iAH&ntatïo exulet àb aulajhamus eft.quó -ïhcaigtï' capiuntur, 424 7s 7 fequió, boffis inanimo , letus a tamen corporís proceritate czte,"is pracelle- gï pro/kem.,, * f*agilis ad adver[a... bst, clypeum voluit :fibi zreum ,sonílrui, Sunt enim adulatores, q-ui;-giäta,, com- quo humeros tegeret,' qno ab iclibis.non — c— — & $ÀoX À $ CH RE mendationis melodia. in. auribus Principum hoftilibus Hebrzorum, fed invidis t hili- citharizant, qui modicz..adulationis favos flhinorum tutus à tergo effet; cüm -enom I foras erudiant; qui utmunera à divite emua.. plures ex Philifthzís£uerint ipfi in facie adu.« gant, ejus caput oleo inungunt affentatio- lati, timuit; neàtergo vulnera infligerent: & nís ; 'praelatorum auribus.. pulvinaria fubji- tergo metuebat fpicula , ideóqne clypeo mues ciunt laudum., . &ab eorumpallis, aut fi- nivit terga; quamvis Philifthei ejus plaude- &itium pulverem excutiunt j 4w£ veffem.» rent magnitudini palam; :timuit, ne clangu« fíchició deplumant implumem , ut . loquitur lum fpicla intorquerent, & quem affentas — Eliminat adue Aianus de planéiu narura, .tores commendárant in facie, :nvidi faucia- latio:à paladjs Principum ; .à domibus prz- rentin humero. divitum;, abaulis Regum vetitatem ,. quam DeAtticino fcribit Plinius, hunc Lu« excluditextorrem, & 1j.duntaxat ex. proceris firico Bruttiano arctiori fuiffe: amicitiá de- bus,prepotentibus placent, qui leniüs blane. vin&tümaffentatrice tamen , quia ei fim&la- dicijs: palpant ,. auräsqgcfamæ bibulas calice. dulabatur, & in(diabatur ; corrupto ea'm inebriant Babylonis. ... Sed. f1 affentatores. Íervo fcribg utebatur ad imponenda Lüftni- preíencibus. plaudunt ,. isdem plerumque. co crimina , quz eó habebantur ab omnibus: derrahunt-abíentibus : Ícimus Janum . pi- L. EM vera, quó-abamico audiebantur afferta , ac 212e €tum 5: fidümque.à Po£(i ,.oculatum . anté publica fulcita fide,ait Plinius: Magna ves zqué, &reuo:; bifronsfiquidem fingeba- Alla cff omnium , qui. fant. Provincijs pra- tur, utà tergo fibi provideret , & provi- denter. confuleret. futuri , magna omnium. qui fe. fimpliciter tl o Janos. non mentitos à : credunt Amicts , corrupto. enim feriba fer- Poéfi , fed induétos ab ambitione aflentato- - V0 interceperat commentdrios, interciderdte zes dixeris ,. hi enim ore jucundo,fronte fe-. que , 4c per fummum nefas utebatur aduer- & rena, tültique hilari laudant in facie, obíe-- fWs amicum crimtine ; fuo,.- Indiguit cer: e ;E, quontür mellitis verbis ; magnitudini adu-. Luftricus clypeo humeris obtegendis peri- lantur ,. potentiam extollunt, indolem com- doneo, càm Atticinus larvatus amicus ei ad- mendant, qui tamen interna aduruntur mae blanditetur in facie,& illum fauciaret à tergo: levolentia, quam esteriüs. larvá obducunt. eftenim adulatio vet£. amicitie venenum , - benevolentiz ; dulcedinem lactis verbis pro- verique amoris corruptela ; unde ad Pifo- inant, quafellis amarorem obtegant, & nem ícripfit Galba ;. Irrsompet . adulazio , s oftes funt ,. quia clanculum iniquis linguis blanditie, peffmum veri affetius venenum, famam abrodunt, quamvis palam futilibus f'a cuique utilitas. & ego ,& «u fimplicise i aflentationibus gloriam extollant; contra fimà inter nos bodie loguimur, cateri lubene. quos Gigas ille Procerus Goliathus opti- tins cum fortuna noffra , quàm nobifcum., mam edocuit cautelam ,. clypeum fiquidem j Nam f[uadere Principi quod oporteat enult£ fibi cudi permi(itjnon tam quo pectus tege- laboris. Affentatio circa ! Principem quae Rg CAp17. rec, quam & humeros obtegeret: Clypeus modocunque fine affediu peragitur. ereus tegebat bumeros ejus , led (1 clypeusin Cüàm primüm quis ad pinguioremil- $* ï caliris adhibetur ; 'ut manibus tracletur, pe- luftriorémque evehitur fortunam, comiteni étásque tegatur, & quo ictus retundantur ftatim (ibi . affentationem. adícifcitur , ad- hoftiles, qui folent in pectus dirigi, cur cly. font paffim qui lenocinantibus verbis ho- peum voluit ea conítructum arte, ut hume- j neíla zqueé, & inhonella ; proba , ac im« ros tegeret : fiin valle Theberintea Phili- proba laudent , qui fallacibus blanditijs fthzeos duntaxat fibi amicitià devinctos à oículis ementitis , fucatis amplexibus in« tergo habuit, & in facie hoftiles Iíraelita- tima, que fovent odia , obducunt exte« ä rum phalanges; jam clypeus nonnifi otiosé riàs; G in id tantüm incümbunt.| ftudij , . poteítàtergo pendere, qui pectori muni- ut difcant mentiri, fallere, adulatoria hu« endo opportuniüs adhiberetur , ac manie miiitatecaptare; mente aliud velle, & a« bus traétaretur . * fi Philifthzi erant fibi í liud vultu polliceri, hifce enim artibus ni« tum fanguinis neceffitudine ,. ac foedere a. micitie devincli ; & Hebrai inimici , con- tuntur viam fibi ad fublimiora fternere, . & ficut in aula viget adulatio, ideo rarus eít, tra quos in certamen | deícenderat | partes ex ijs, qui ad Principis admittuntur fa. propugnaturus Philithinorum ,. cur cly- miliaritatem , qui non ftudeat ejus vora fo- peum non potiüs Hebrzis objicit, quos à vere , & de(iderijs .eblandiri: fcité Plu- fronte videbat ftantes ? fi non cum Phi. tarchus de hifce adulatoribus , qui familia. ä liftheis à tergo, fed cum Hebrzis à fronte rium gerunt perfonas, larvásque fibi ad.- erat certamen initurus , cur non clypeum aptárunt amicorum, ait ipfe : ZZminiffer Lil. r. 44 manu ante pectus teneret ad ictus retun- in amore ef? fidus ,. in vedimendo fcorto fe- . adulas. dendos Hebrzorum ?. nimirum hoc voluit * dulua , in compotariones vmpen[arum |fub- nobis proficuum exhibere documentum L2 dauceudo calculo won [folutu nAm 1" paq. Goliathus licét ex gente Philifthinorum quia randis ofcitans cang , pelumm objeruazor, h a Iïerani de AffeBlibus Tom, Ils E Differtatio XX. a16 LE — Ea eft eotum indoles; quiPrincipum Democritus apud Stobæüni .. Mala laudi,Serme 14» latera cingunt , inftat. centoculi Argi co- bus vehere adulierini animi etl ,. & impo-. rum mores, & amores equé obíervare ; ftoris immodica enim, G exaggerata lauda- quos fi noverint voluptatum — ftudiofos , tio laudatam conftuprat gloriam ; & tacité puellarum ftatim notitiam ingerunt ; & qui devenuftat quern nimium depradicat, quas 10, fanis con(iliis juvenilem ardorem debuiffent tenus inanis reum gloriz in(imulat , &tu- potiüs fopire, non raró inveniuntur fove- tili fua affentatione non viéctorem adítruit; re: hinc farum fuit , & — miraculi inftar , fed ventofum afferit; eàó quia inanem de» quàd Saulis famuli Regem monuerint;quód pafcatur gloriolam L quä fupra meritum à malo exagitaretur Ípiritu , féque obtu« turgeat. Hinc a ffentatoreä veritatem corrum. 8, lerint paratos & — promptos ad ; medelam Lib.i.Reg« cantüs perquirendàm : — Eece Spiritus DEÍ punt, verásque mentiuntur Jaudes, quae ab fato 16, malus exagitat te. Jubeat Dominus noffer, exaggerata laudatione inaaes redduntur, & U fervi tuí , qui coram te funt , quarent falíe deprehenduntur. O quam .pravum bominem fcientem p[allere epbará , ut quan- omen nomen affentationis! cüm immodica do arripuerit . te. Spiritus, Domini malus , virtutis deprzdicatio certa fit vitiorum e À pf«llat manus fua ,. & levius feras, — Si fa- prafagitio : hinc appofité "'Tertullianus muli fuiffent affentatores , veritatis non Si non de mendacio erubeftit adulatio., ti- poleg.34o * extitiffent affertores; mali fpiritás agita- pieat faltem de infaufto eventu * - quia vel tionem intimi gaudij afleruiffent exultatio- ipia exaggetata virtutis laudatio , augu- nem; zgritudinis malignitatem falutis di« rium eít improbitatis , G prafagium ma- xiffent jucunditatem : " neque exoculatum litim : hzec eít affentationis indoles , vel falfas adftruere virtutes, vel veras mentiris impetum coércuiffent , fed gratis adulatio» nibus fomitem addidiffent ; & - ideo digni idcóque affentator eft femper pravus , quia fuerunt, qui ad Principis : adritterentur fempet mendax;hinc Chriftus Luc. 6. ait.: colloquia, cüm "fuerint & veritatis afferto- Va cüm benedixerint vobis bomines. Non u Culun, res &t conati contra doemoném quarere quia benediétio per fe fomentum ullüm fit medelam , reque zgritudini excutiendz iniquitatis, nec augurium infelicitatis; fed: ' magis idoneum comperére remedium, quam quia mentita benedictio malediéctionem ace virum acceríere canendi fimul , ac pultandi cerfit, Precatur affentator bona ; & pras- C ytharam arte inflru&tum ; qui & cantus íagit mala, in quo fenfu ait Tertullianus de infaufto eventu timendam effe laudatio« m lenimento , & pulíate cythare blandimen- to furentem fpiritum fedaret , mocrentem nem; quia ut fcité Beda ; Jp/a peccati nu« animam exhilararet , mentémque . exagita- trix efl adulatios 64 ficut. oleum flammis, tam compefceret : affuetus Saul aurium le, fic in eulpa ardentibus folita ff 'mi:(:,ärarc nocinijs ; blandimenta famuli quafierunt fomentumes, * vocis, & müfici inflrumenti; quibus per aures fe infinuaret morbi Jenimentum , & $. I mentem fedaret fürentem. Verüm ficut inftar miraculifuit; qued Claudende funt AUTES a[fentatio- 7 Gf $, famuli Saulis eum malo fpiritu exagitari ni ; que in id unicà incwmbit fludij, quo monuerint , ac veritatem dixeript; ita mie« lenocinis verborum fubrili compofitis rum etiam fuit, qu&d Saul, cüm ingrato nun- artificio eas demulceat,ut decipiats tio fentitet aures fibi pulfari , famulisnon & noxam inferat, itafceretur. Regius faflus, qui folis de- Olerabile foret, fi adulatio aures tan- jecatur laudibus , 2gré fert / proprios fibi defe&tus objici : & quia id atfentatores T tàm demulceret , & prapotentibus verborum lenocinijs eblandiretur; fed non latet, in id incumbunt. ftudij, ut in- nunquam aures pulfent prapoten- quod deterius, nutrix eft, & altrix vitiorums gratis tum ; fed lenocinijs verborum fubtili com- imàó & fomes peccati: fiquidem dum affene tátio, quz prava funt, laudibus commen- pofiis artificio eas demulceant ; féque in eorum gratiam iníinuent, ac benevolen- dat, fomitem ingerit ad delinquendum; & melleis lenocinijs , blandísque verbis vitijs tiam aucupentur ; neque erubefcunt fyco- phantas agere, & mendacia vendere, dum. viam emollit , prafertim càm ejus turpie modo aliquid fibi emant. commodi 3. imó tudo plaufu buccinatur, & mentita laude adeó mentiri affentatores affuefcunt, ut vel venuftatur, ideóque Chriftus , ne finere- ipfam deprzdicantes veritatem , nequeant mus nos decipi ab hifce affentatoribus, haec nobis fuggerit damna, qua ex affentatione 3 mend:cijs fe abítinere ; plus zquo delatam vel ab hoíte victoriam , vel bene geftum innos derivant, ve e4m benedixerint ve- bis bomines - hinc David Affentatores à negotium fupra ipfam veritatem exagge- rantes, Faícinum quoddam effe adulatio- fe flatim abegit , me lenocinantibus eo- rum verbis fludia corrumperentur virtu- nem dixeris, cüm & ipíam veritatem cot- Pfalm, *5 tum ; Avertantur. flatim erube[centes rumpat, laudes depravet, & dum plus equo laudat, laudem ipfam inficiat , culpétque, qui dicunt mibi euge euge : quia ut. ait * Tertullianus * Si nen de mendacio erue ac rélatam gloriam adulteret, quia ut fcite enfcit Aífentatio exulet ab aula;/hamus eft,quo incauti Capïuntur. 47 Befcit -adulatio timendum eft. de infauflo 2 pes etiam fortiffimos , acbellica virtute ine quatenus fomenta adjicit, quibus vitia lucu« viétos pügnandos, :& expugnandos , ideo lentiüs vigeant ; hinc affentator , & : eru- primus omnium DEI elogia cecinit, ratus befcere: debet de mendacio, quod profert, fandiorem DEI virtutem, verámque & timere de infaufto, quod ominatur. Chri(ti fan&itatem poffe affentationis arie« te labefactare, vel faitem inanem reddere, 10, Plura funt linguz vitià, fed omnium agmen una ducitadulatio, quae ingentem vel mendacem efficere ; ^ fiquidem ejus ftu« dium in id videtur collimáffe, ut veras Sal- femper poít fe catervam trahit vitiorum ; fi enimrtantüm lzderet, promptiüs ab ipfa ca- vatoris laudes pradicaret, quas tamenadu- verent viri Principes; fed quiafimul placet, latione corrumpebant , credens poffe men. Z lzfíionem non attendunt , & quod aures de« tiri: Cum veniffet JESIHS $n Regionem., Mattb.e.d» mulcet hilari vultu. apprehendunt ; hinc Gera[enorum occurrerunt: eà duo babentes Morees — demonia , t dixerunt e$ : quid nobis, € adulatio, quamvis grave fit malum, eft ta. men fuave ; quamvis lethale vulnus infli- zibi TESU fili DEI Altiffimi 5 ubi arguré S. gat, placet. tamen, quia gratum; licét ve« Chrytologus : Quid ést Diabole , querm tri- SemnY7o. nenum propinet, quo virtus inficitur, bibi. ma tentatione pravocabas ad lapfum, quem tur tamen, quia fua placet dulcedines licét gromiffione Regni , ut & Adoraret fubdolus Apolag.g," | Ambiebas , nunc. tremens , £ miferandms inani fpiritu inflet , eft tamen affentatio 1 grata, quia vel ipfa probra approbat , er- grolaberis , € adoras ?. 'Chtifti elogia. de. predicat, & quem pauló ante in fua vota rores delet , & lethales ignes , q&os folet rebellans concupifcentia accendere , extin- fleclere fategerat, modó encomiis commen- guit, quarenus floccifacit ; ideóque potens dat; itane oblicus aritiqui odij, ftatim vete- femper fuitomni 2vo, nec vires unquam res exuit iras? an quia in laudes prorupit., perdidit, cüm vividior hoc noftro depre- placatiorevafit? Incéftina non depofuit ca- hendatur:zevo infolefcere , quia ut fcribit €codoemon odia , inec veteres extinxit írass S.Hieronymus; Jljf/o maximé tempore ve- fed utacriüs fzviret;" ut lethaliüs morderet verba fubtili artificio ad leniendas aures ad Cafan:. gnat adulatio gitium omnium gravifimum quia bumilitat , ac benevolentie loco du- compofita profert ; quibus «ccultà arte cHur , ita fit , ut qui adulari nefcit , aut crudeliüs fzviat, ^O ingenium nequitiz ? ! snvidus cenfeatur, aut fuperbus veputetur, blandaadulatione fallere ;nititur, mellitis Putárim, hanc adulandi artem ronnifi verbis vulnerare fatagit, quem .mervo(a- 3l, ex orco fuam traxiffe originem, ac fua in. rum tentationum iclibus, nec flectere po» crementa fübire: & quó plus ztatis hàbet; tuit, nec emollire : :nunc filinm IDEI altüf- fimi vocat , quem ab altitudine tantz filias pluseétiàm acquirit/ robotis , quapropter &üm adulationis artes egregié calluiffet af. tionis dejicere prefümit 2 nimirum plus fentator cacodaemon,eo devenit anientiz , fidit blandz adulationi , Quàmacriori ten- ut vel Chrifti fan&titatem futili adulatione tationi , pulchre S;Clityfologus: - Quid mi- Sett£7: corrumpere prefumpferit, ut notat.Hugo bi, & ribi fl DEI fummi, INam & modà expendens illud : Cwr pracepit voba Deus? ut adulator , non ut devotus , & obfequens bic adorat. ait ipfe obferva , quàd Diabolus iuter ómnes Credit infelix ut eum quem.s Genef 3. 4entatione vincere , quem muneribus nequie ereatüras primó nominavit DEHM , u pa- tet bie.. Similiter in Evangelio vocat JESUM «it infleitere , poffit adulatione pulfave, Nazarenum Matc. 1. nimirum totum- ca- - 3Cüm anteaad Chriftüm in deferto jeju- 125 codoemionis negotiurb erat occultaré Chrifti nantém acceffiffet , ^eique "efurienti "exhi- & tamen antevertit Patriarcha- laudes 5 büiffet non panes tantiim'ex lapidibus edus rum , :& Prophetarum ftudium erga Deum, cendos, veràüm & fpoporidiffet omnia müri, 9, primüsque omnium 'promulgat DET no. di tégta; bec omnia tibi dabo fi cadens Ado- raveris 7]e ; G nihil profeciffet, neque im men, cujus depradicat-Jaudes : fed cur Lu- cifer & ce&lo pulfus, tàm impense Deinonien Íua vota deferti cultorem fle&tere valoiffet; nünc acriori affultu adnititur laudátum ex« * commendac cur lucifuga ceterosomnesptz- ceditjut Numinis noien,ac divinum deprz« pegiare, quem efüriéntém non potuit 'im- dicecfplendorem ? Si Lucifer cum rebellibus pugnare;' viribus nititür affentationis pro« fuis copijs Numinis adnitebatur fáftigium fligate, ! QQuid nobis j & tibi JESH Al Des conícendere , ac fimilem, parémque fe DEO Altiffini? quàm blandé commendat , 'quàm facere, licét hoftem fuétit expertus, quem verfutis lenocinijs demriulcet auress ut quem párem putaverat haberé, cur hoftis advet« muneribius non valuit infle&lere ; poffit : in fuà votà àffentationibus flectere. Vel t vere farium laudat ? an & fummio deje&tais ccelo ftulteícic ? an defipit, quia detrufus in te- fat 'Bafilins Seleucienfis : prefumpJerat CA« Oras, ag nebricofum tarrari carcerem ?. Non defi« codemon weras ChHPP laudes adulande i& cacodoemon intimans primus omnium mentiri inquiens , quid nobis 6 zibi fili Dej? Detelogia, fed verfuté fapit adcallidiorem filiuim Dei vocat ( per affentationem st ei a. maliiàm, Noverat quàm valide, quàm dularetur ) eim snterim filium ignoret e[fe Pfi[m n efficaces fint adulationis vires , ad animos Des: hoítes tartarei Chrifti adulatores eum Dei filium fatentür; "quem neíciunt Deum prépotentum corrumpendos; ad Princi- Ferani de dffeftibus Tem. II p^ effe 428 * Differtatio: XX, .. efle ; & ideo veritatem -mentiuntur, ut quavis debent affentationis fufpicione cares que Chri(to debebantur laudes, mendacia re, Proprium eít affentatoribus -mores fierent, G affentationis mendacio veritas induere prapotentum , quorum. exam- corrumperetur Divinitatis : mentiuntur e« biunt benevolentiam captare, & propterea 1; nim veritatem ; quia quod dicunt , igno« chamzleontem videntur imitari , e(t enim rant ,. & dum verum dicunt, falsó pronun» befliola perquam .exigua, humi repens, b m tiant, hac enim indoles eít affentationis ; cui nec fuccus corpoti, hebes, fegnis , tate falso. vel ipfum verum proferre, ut veri- . da, vix fe à terra (ulí ! [ pendens, jejuna fem pets * "n tas ipfaab affentatore prolata mendacium & indefeffa ; quia huic. de vento cibus L fiat. 15 eleganter Tertullianus ; De mediocribus rib, depatico - Imó adeó adulatio mendaciis eft affue- eppido ,. fed nomen grande, de»!ælean. -[RP; 3. ta, ut fi in ipfo reperiretur Evangelio, vel tem qui audierit ,. aut ante. gnarus, jam.» fum mendacio corrumperet , vel faltem timebit aliquid ampliàs cum leone , at cums 4 ** fm-. 'fo liratis fufpectum redderer. — Quarit S. offenderis apud . vineam ,. fermà fub pame Petrus Damianus.;; Cur. S. Marcus amici- pono totam videbis illicó audaciam ,. && gra- tià , & familiaritate .D. Petro. pra cateris €ta4m nominis,. Id veró in. Chamoeleonte : devindus,. ejus. trínum lapfum in trina notatu dignum , quód & vento veíci dicae | Magiíltri negatione ; - ceteris ' luculentiüs tur, & obuios quosque induere colores, recenfuerit , . & expreffiüs defcripferit, & quod adulatorem refert ,. cui in futilibus, €jus laudes reticuerit , quas cateri Evange- vanísque laudationibus à vento videtur ci. liftze fufiore recenfent. narratione ; & re- r bus effe; & prepotentis fibi faciliüs ree« Db.j. lic i h Ípondet: Perferutantes. omnes fermà. pagi- conciliaturus. benevolentiam , & gratiam, nes (eripturarum. , &nvenire vix . pofumue omnem induit affectionem ; ac rideat, fi f fpiritum ueritatis cautius ,- vel circumpe. ^ ridet ille; irafcatur ,. fi ira inflammetur ? i éius per alium . quemlibet ,. quàm . per os amet, fi amoris prodat figna ; otio delecte- B. Marci futf]e locutum, Et pluribus in-. tur; fi quieti indulgeat . & fanguinem fitiat, [: terjectis rationem adfert , — cur Evangelifta fi fzviat ille, cui adulatur. Y S. Marcus tam fincerus , ac integer. extite- Pluta funt qua vividé hoc exprimunt 3$- rit in recenfendis lapfibus D, Petri, fubdens, adulationis vitium, quo ocyus detefte.. libi Toanues. fcripfit. ( Simon | Petrus ) ibi tur, non enim adulatores ab illis ablu- Mareus. pofuit. ( umus. autem. quidam: de f dunt gerarijs ancillis , quze cunas agirane eircum[lautibus ) .quatenus.| fic/ veritatis tes dulces, blandósque edunt fenos, qui- Ó biftoriam texeret ,. ut tamen Magiflri (Pe- L . bus citiüs , fuaviüsque infantem fopiant L i'$ inquam ) gloriam filentio. prateriret * fed adulatores nutrices dixeris Diaboli , | ficque veridus fcriptoris implerez officium.s, cüm non laudanda laudent ;; & grato, fed xt perfona cujuslibet . dgnorando favorem , maligno cantu eos fopiant , quos blandiffi.. Per fï A[fentatoris non. incurveret. nevum. mis verbis veluti in cunis movent. Mo- nullum igitur fcr ipturarum Jlibrum cau- ( á ris eft , quó nutrices , fi infans cadat, inde. tius, & circumfpeétiüs . fuit Spiritus S. lo- bonum.eruant omen.:. & adalatores e« li 30, g cutus de D. Petro, quàm per Beatum Mar- til h 20» tiam ex ip(is infortuniis. ftudent felicia de- cum , eó quia intima familiaritate eidem fumere aufpicia , . & quaz. forent actiter erat devinétus, ideóque folus D, Marcus t per(iringenda, in. benignos feníus. trahere , laudes reticuit D. Petri ,. quas cateri E- acfortune íavores, nbique fusé come vangelitte laxiori narratione defcripferunt; mendare,ac largiffimé pradicare , repetánte D. Marcus quia verus amicus omnem abe. P que.in.aula Principis, quod infuo ceci- j git affentationis fufpicionem in omiffis Pe. nit Perfius Muízo : u Q uidquid calcaverit Satyr, $ ; tri laudibus, & veridici Ícriptoris. imple- bic. rofa fíat. . ü Sed utinam ficut adulator vit officium : fienim amicitià fibi devin- nutricem imitatur gerariam ; ita & is, cui P €i(fimum laudáffet . Petrum ,. affentatoris i adulatur ; hominem. imitaretur jam adul- forían incurriflet - füfpicionem , ac falfita, tum , .qui lac nutricis fugere | erubefcit z Y tis fufpectum forían. apud homines . Evan- homo fifapit, & homo fit, . verecunda- elium reddidiffet ,. cüm vel ipfa adulatio- p tur la&te pafci adulatorio , & monitum fe- nis fufpicio vacua non fit meadacij fufpi- quitur Salomonis ; ..5 ze laclave W cione : .& quamvis Evangelium non poffit rínt gpete Prov,eaptt , d eatores ,.ne acquiefcas eis, falfitati. ulli obnoxium effe, cüm veritas Si D, Gregorio Hozil. 40. in Ebdng;f., 16, d ipía loquatur, & Spiritus fanCtus non poffit f credimus ;5 adulatores. canes zemulantur. nifi.vera dictare , & fuggerere ;; mendacij pannofi Lazari ulcera lingentes ,. qui cor- . [ 3 tamen apud homines aliqualem fortaffis in-. poris abíceffus molli lincu refrigerant. & geffiflex fufpicionem , : ideóque cateris par- U quidem ,. fed non fanant ; ita adulatos.. ; cior. fuit in. recenfendis Petri laudibus D. res linguá, & blandis verbis aures de- Marcus, quia ceteris. fuerat. Petro. inti- mnior. mulcent , fed animi ulcera acriüs potiüs « exalperant, quàm fanitati reftituant , quia fi Mentitur enim adulatio verite;ten;,*& . LÀ ut ícité Hugo. Viclorinus adulator. eft K amicus in. officio , boflis u animo , come. f 14 — ideo qui vera vel loquuntgr , vel fcribunt, p h z U L Afl"entanocxulct ab aula .hamus eft; quo mcaun capmnrur. 429 ïme ptm* m veä'ba ; tur)m' 'in fmïïa. Sunt. enam , qui üell:ombus eos pares t,. €orvis Antilibenes deteriores affentatores dicant , funt ftellionibus terga mitida, ya- fecit »quia illi duntaxat mortuos discerpunt, rio colorum iufu depicla, guttísque lucu- cum ifti viventes lacerent ;. illi oculos cáda. lenubus veluti flellulis vermiculata : ait 1 veribus' eruunt ; fediíti czecitatem ánimo enim Salomon proverb, cap. 3o. Stellio invehunt, - Neque latum unguem à veró manibui nititur , $ moratur $n «dibus Re« 15 Jero., Lib. 3e. eap. abfceffit. Crates "Thebanus apud Pierium, £g5.& Plinius cenfet, nullum ex brutis ani* L £ypb. P^2g cum eos , quorum munificentia in folos manubus frudulcnnus homlm invidere A2I, diffunderetür affentatores, cumillis contu-- adeó ut ellionis. nomen in maledu&um Lo, d cenfeatur translatum : maculz ver(icolo. mp h lit arbufculis , quz rametfi poma fetant , quia tanen in przruptis exefi montis rupi- res, quas tergore lucentes exhnbet,lmguas bus, vel femidirutis muris , nemini funt referunt affentatorum , qui rebus omnibusg, ufui nifi milvis , & corvis ; qui illuc vo- fücum ftudent appingere. Stellio eft àdu- latu rapaci feruntyr, poma (ingula furaturi: lator , fed in zedibus moratur Regum ; && nomen non meretur munificentiz , nec li- Jecofolymz non dicitur ftellio domum in-« beralitatis , qui nonnifi affentatonbus [uà habitáffe egentis viduz , fed pallatio incue dllargttur. Neque adulatores atros dun- báffe Ca:phæ , in aulà viguiffe Herodis, && Ls taxat , fulvosque æmulantur COfVOS, -fed & ad pretorium etiam volitáfle Pilati l albos imitantüur, - quatenus plures non defuerunt adulatores , Y"7. Refert Olaus Magnus fübar&ico palo : qui aures demulcerent Caipha , Herodis , L*b $-6 15. feu glaciali illo terrarum tradtu , cui im- &Pilati; & nullus ; qui. excultam à vidua u minet cinofüra, lege fancitum effe , ut qui virtutem commendaret ; imà non aüuribus feram interimat , à Regio Prafecto ftatuto tantüm fuit aflentatio Pontificis eblandita & m donetur przmioob cxdem coti profuturam Íed & (avire didicit , quó fubtilius demul- Reipublice : & quia in terra illa gelu con. ceret ; alapam enim Chrifto pridie mortis creta corvi albi effe dicuntur , qui tenellos impactam fola fuggeffit adulatio , & folug ingrege agnellos, permcxüïmo volatu , fa« aulicus affentator eam inflixit , dixit enim z 1. ptüque interimunt ungularum , ideó ve- f* re/ponde: Pöm:/ïcz? ac fi Chriftus Do- natores hanc fatagunt volucrum noxiam* minus minus graté aures demülfiffet Ponti- fpeciem fagittis ulcici , & enectorum ro* fiis, eó quia ad votum non refponde- Ítra corvozum Provincie exhibere. Guber-- rit, matoribus confuetam ab 'ijsdem accepturi" Pulchré etíam Alphonfus Rex Affen-. 20. mercedem. An non corvos candidos af4 tatores avxbus pariavit Gavijs , cüm enim' fentatores dixeris , qux candorem fimulan- Réx Sicilia & portu folvetet , ut refert Pa. Lib 1,de9 . tes benevolentiz viros fimplices decipiunt normitanus , navémque tegiam aves pavia bus geffie RRE fimul , & ditipiunt ,& ut agnellos (impli-- fa&to agmine circumvolitarent ,. & fermo . "Aiphenfi, , * €es depaïcantur* Quéd fià feptentrione ad fuiffet de hisce avibus inftitutus , dixit Rex: ' meridiem greflum direxerimus D. Grego- non credatis hàs aves ex fe' tàm officiofas Lib.30, sso- rius , adulatores fimiles nobis exhibebit lo- *A4l, €, 20. effe, uchunc nobis hosorem fuo velint co« cuftis /Egyptiis omnia in torrido illo tefraz mitatu deferre ; fed ahquxd à nobis expe- rum traétu va(lantibus : ^ficot enim 'oca. &ant; - quod qsdcm projiciamus: ubi enim fla omne olus, ofnnéque herbarum incre- ^ proje&um , quid ipfis fuut]u(ïu regisà famu- mentum quod blando volatu adeunt ; de- lis , celérrime illud rapüétunt ; & illic& pafcuntur ; itaadulatio omnibus eblándi- diffugerunt: & tuncgravioti vultu fuos AI- tür, & omnes ldit; emnibus falutem di- phonfus -alloquens dixit , plüres funt ex M. cit, & lethale vulnus infligit : dixeris meis famulis , qui harum 'àvium naturarma adulationemfagittam ab arcu hoftis tartarei adaituntur imitari ; ; non tatn mihi infervi« emiflam , quzleniter volat, Gacriter vule unt, & eblaü&:untur j quäm fibi frudeang nerat. de frequentms in ore affentato- aliquod inde comimodum 'procurare ; in» ris refonat' ; qüàm , o qüäm bellé, quàmi hiant muneribüs , expectant donec ipfis ali« pülchré ; quàm magnifice ;^quàm praclare , quid dederii :^& ubi oblatam fibi predams " tametfi probra fint redatguendà , qua lau- enancifeuntüt ab «obfequijs ftatim fe fub.- »* J ,"Pf! dibus commendantur : mellea licét effe vi- ducunt ,nequeredeunt, dónec nova efune. deatur hac udulatorum fpuma j eft tamen» rint munera, 4 aA 160 fellea ; quie'animum inficit, ^ Sed fortáffis proxnmlüs ad titteas vi« dentur affencatores accedere ;; vermes funt: 212 18. Imó'e& Brogreditur adulatio t cïyuoä edocet ; ità ad omneni flé&at. obedxenham-, tinieze 'qu& depexas tunicas , faccos rugas cut fuerint j* qui Donmini fui falivatm lmgere fos; vcücs pannofas ; aclaceras , fordida non recufaverint , ac fi ne&ar guftáffent 6- palliola non cotmdunt » fed pretiofas pur- "Tales etiam : fetuntür * ceelo - delapfura; pstas , togásque mitentes adoriuntur , ' a€ füiffe Regis DionyGj affentatotes ; qui Hez invido quafi dente mordent: : :Ex : affentato« ro expuenti: conípuendam - obverterent? ribus funt qui'piaguiorem anhelant offam y faciem. An ^non locuftas ponus ; quàm - qui pridarm fectantur pretiofiorem , |qui homines an'eras hujus gencns a(ïematow divitijs inhiant ; & obefa ambiunt maríus res?- V pia ;. & hi adulatores tineg funt , qux inj Hhh 3 tegg;s 440 .Diflertatio X X, » f regijs »deguigtï palatiis , intimiores penetrant & qui caterit profunt, Laudem , inter & 4* dulationet diflimguere : fed caca landu am« receflus , & quos Conftantinus Magnus ti- meas, foricésque palatij appellare confueve- bitio plus credens aljs de fe ipfía ,. quám-» rat referente Aurelio Victorio in eptoma ad fibi , utrumque accipit indiflintià , & Prin- ä Cafarém, ubiait: quam peffmi mures funt Zipes ampliant. eos beneficijs , quos. tor« 4j adulatores , quorum unicu eft labor triticum quere deberet ? lethalis ett blanda hacc fire» eorrodere : hinc Alanus: de planctu naturee nularum vox ; eblanditur , fed vulnus infli« . ait ; Adulationie untiio efl donorum emun- git; fuaviter afficit , fed acriter inficit ; cüm £ijo , laudat quidem adulator , fed-non eft enim blandz ha firenulz vitia commendant, verus amator, quia non Principem quzrit, fit petulantior , qui vitio indulferat ; «ui -— fcd bona Principis fibi quarit ; adulatores proptérea libentiüs adharet, ] funt deceptores ,' nec alind. eft adulatoris Sunt etiam , qui affentatores pelliones 2,0 Jàus, quàm fpeciofa fraus , eft enim adula- dicant culcitras fubalares conflruerites , & tig aureus hamus dulci quidem .ontectus. cervicalia molliffima confuentes ,. quibus ta. elca , ut faciliüs minuscauticapiantur: pau. men £zechiel minatur , inquiens : V« qui Cap. 13. ci forit in aula finceri Principis monitores, confuunt pulvillos fub.omni «ubito manás , & (actunt .cervicalia fub capite untver[a a* bené tamen, plures ihveniuntur adulatores : ratifunt ; quimoneant, ut profint ; multi tAtl ad .capiendas animas z Velliones (unt; vero, quieblandiuntor , ut oblint, qui probra laudant, improbitatem probant , hi enim .molli farciunt homines laná, pule -- villos confuunt , .quos fubíternunt, ut pla- xoetiedlL- cidius obdorfmiant vitio iadulgentes. — Mo« zis eft in partibus praefertim feptentrionalie yà Prapttentibur preflant af bus , quo pauperes Lyricines ftipem petene 1at0re5 obfequia , ut Ad pinguiorem pro- tes oftiatim , disquirere foleant ,' quod* zam Choreuma hero domüs magis placeat , moveantur fortunam 2 cadunt bumiles , t - afjurgant turgidi s genua demirtunt ,ut '&illud repetunt ; donecaliquid accipiant ; abhisce pulfantibus ]yras vix abludunt Prin- .eaput. extollant 5 & cameli inflar 16 13 fe fleéunt ,. donec Acti» . cipum affentatores , omni fiquidem hora. auribus ferviunt , & quod noverint Domino os dpitnte magis arridere, id verborum blando lenoci« nio infufurrant , rati Principis faltem poffe. Uod olenmeflmulrs, formicis , lisque infectis , id affentario eft aucuparigtatiam ungunt , utaliquidemune Al . gant; oleum vendunt eblandientium verbo- w Principibus ; ficurenim .teíle Plinio . ^ S l. n cap. £. hujus generis infe&ta oleo per- rum ,.pretium acquifituri aureum. . hinc. 'unéla moriuntur ;, ita Principes. affentatio- adulatores D. Gregorius olei vocat. vendi- ge, & obfequio palponum , plerumque in . tores , propterea ajebat David : .Q/ewm» pl pap, Ónt , d WI. exitinm etiam .volentes trahuntur, , Imà. peccatoris non impinguet caput.meum ?. ore. non Íoli Principiaffentatio nocet »fed totam . »iptet meju[lus in mifericordia ,. & inerepae plerumque Rempublicam evettit . Ut enim - bit.me : noluit David oleo ungi.aflentato. rum , fed inc rapz ultraconfuetudinem coaxantes ; . ac vo- ; [ ggggci:onc corrigi. ve-ri— monie« cales procellam produnt imminentem ; ita tOris.. £ ( Prudent e svn'gmes , ; quxalampades 24. . €üm plurimum,apud praporentes.verba va«- leant affentatorum , inde. neceísé eft, rerum. füas maturé ornaverant ,. fatuas riferunt s. dicentes, . Jte. ad. vendentes ,.&$ emite vo« Mattb, 2$, immineat aliqua turbatio ,. & plerumque . hujus fubverfionis caufa Princeps eft ,. qui. &i quafi dicerent prudentes infipientibus 5 ! veté probz fuiílis. ,. dum laudem.tuliflis s. affentatores fovet; iísque favet ;; fiquidem Tva4B. d. utnotat Guilielmus Parifienfis, .. Vitium . oleum.vobis vendebant , qui .vos laudibus inapibus in coelum. extollebant ,. jam nunc. viriut.c.17, adulationis apud- eos maxime Principes vi- ite ad illos .. & quod vobis oleum placuit ; . get ; qui À fuis .domefticis confilium non vobisex illo.emite, . Dementiam fatuarum. uU 147054] eturt , fed confenfum expetunt: vera dice-. . rent plures in dula probi , i audire vera - virginum riferunt prudentes, quiacumifle . verum meritorum oleum per virtutum exere. Principes vellent , Íed quia quae arrident., & aures demulcent, ea libentiüs audiunt ;- in- citia fibi comparaverint ; illg fucato inanis de fit ,- quód fuis non fit aula. eblandienti- laudationis oleo inunclz, verum.neglexére;. *1* sus.deftituta firenulis , que-blanda dunta-* quo potuiffent , : &-ipfz fuas.ornare lampa- :Xat voce: vetborümque le des.; appofité D, Auguflinus. . Fa//a latt. p g, i, . no;-ïgijs.- Prmcxpn adulatio esl. 5 falfa .laus adulatoris , boc eff . Dfai, 1400 . &asdeant placere. r r *. Quéd: fi. morti ferdsvvlh*ö,äk G;Me:num can..- eleum peccatoriey. Propterea & bomines eum. falfa lande aliquem. irriferint y.boc etiam. , tus. furda praterirent aure Principes, non. flu&tuaret matis inftar aula ; .ne& tam crebra : de illo dicunt.unsi illü caput $; oleum igitur peccatoris lans eft adultatoris , & adulatio- obringerent 'naufragia. Ulyffeà indigent Ptincipes cerá;.:ne ab hisce decipiantur fire- . nis unctio nilaliud , quàm munerum emun. nulis , fcité Petrus Ravennas : Bexé. eunas' &io :- magis noxium eft , ; dulce adulationis oleum , quàm amarus detractionis moríus j nt Principess . wgt/hfmbm. ageremum y fifcire ET Qe:ra, - - * Affentatio exulet ab aula , hamus eft, quo incaut capïüntür. 43 detractio enimrexteriora tantüm inficit , cum tionis tulit flatim Curia , deinde Italia.s adulatio interiora fus déque vertat ; .detta, exatiue , &5 quia incufabatur. facilà. 1oles étio famam inficit , fed adulatio animum fau- raturus exilium ,. dele&la Lefsbo Infula na- ciat. . Hacque ratio, curviri cordati à qua* bili, G'amaena retrabitur inurbem , euffas vis femper vi(i funcaffentatione abhorraiffe, ditárque domibus Magsftratuum, L 25 2 Li - Scripferat Ariítobulus. Spiffum de re. Non Magnatem , & prapotentem., bus ab Alexandro Macedone geítis volu- cui adulatur , amat affentator , fed íc ip» men, in quo:cum plurafupra viri fidem va- fum, & proprium commodum quarit ; ge« na affentatione affinxiffet ,' & plura eidem nua flectit ,. touisque in adorationibus pro« ä . . Macedoni ,. cümr.flumen trajiceret ,. reci- cumbens humillima fua exhibet obíequia táffer , Alexander indignatus arreptum & 1j praepotenti ; fed quia fore fperat ; ut per ä manibus librum in fluvium demer(it Hyda- pre(tita obíequia promoveti poffit ad pin- f pe-m , & Ariftobulum alloquens dixit. Tu guiorem fortgnam ; cadit humilis , quo quidem dignior eras.hac.unda obrui , qui affurgat turgidus ; genua flectit, quà caput Íolus me..fic pugnantem facis . - ut. vel.uno. extollat 5 pronus fe ad obícura queque ex« jaculo plures interficiam. elephantes, Ve. hibet fervitia , quó illufirior emineat ; & rüm quamvis- fint potiàs adulatores. odio cameli inftar, fleCtit fe ;; adorátque donec digni , ab-omnibus tamen amantur j ' nec accipiat ; . tamdiu enim obfequium durat , omnes Alexandrum imitantur ; vel Sigiss quamdin fpes lucri affulget * illos duntaxat mundum lImperatorem ,. qui üni & Proceri- praporentesaffentator adorat,à quo benefi* bus nimias laudes in fe congerent alapam cium aliquod a(lecuturum fperat. Accef- Mafbo 19. inflixit ,. inquiens ; Cur zne aZulator tam fft mater filiorum |Zebe daes fnda.mn;, & pe- acriter mordes ? — Sigismundum imitatus £ens aliquid ab eo, LadislausRex affentatores confueverat cola- Mirá fane quod nusquam alibi hac mulier 28, phis eedere , cujus rei caufam rogatus, re- legatur Chriftum adoráffe: fieum noverat Ípondere contueverat , pereutzentes me re- Dei filinm, fiaudierat ;; vel forían & vide- percutio , & hac artejucundé fimul , & fa. " rat, pleráque perpetráffe miracula , & vi- veré palpationem caftigavit. fum cacis , greffum claudis , viresinfirmis, 26. Carolus Quintus cum Parifijs differta fanitatemzegris , munditiem leprofis; imó oratione publice laudatus fuiffet , patienter & mortuis ipfis vitam benefica reftituiffe audivit , elegantiam commendavit oratio- murificentiá ; cur non pluries antea ín ter- nis, artem laudavit oratoris , cui etiam ram prona adoraverit , quem noverat divie reípondit : grata mihi fuit tuain me bene- nitate inunctum ? fortáffis nondum didicerae volentia? fed laudes tuze non qualis fim , ab adotate; quia nondum affueverat aliquid ab fed qualis effedebean , me docent, neque ipfo petete; tunc incipiunt in mundo obfe- enim adulatoris laudatio, laudati eft melios quia , cum fpes incipit affalgere alicujus Orat.3. de. fatio sulras pecunias ,! ajebat S. Gregorius lucri; ideó non legimus alibi matrem filio» f , pac'- Nazianzenus : Laudatoribus numerarem , (i rum Zebedzi adoráffe Chriftum ; quia non me laudando meliorem efficereut. Verum.3 legimus aliquid petiviffe ;; ideo incepit ado- um Aliter-obringit ,. quod enim [um , boc idem rare , quia cepit fperare; non adoratura án me manct pof recenfiras laudes 5 five.s fortáffis nifi fperáffet & * expre(hit heec mus convics smpetar ,. frve laudibus euebar , lier adulantium indolem : 44i donec acci- " idem femper [um , ac autea : Cámque nil piaut manum :xojmlaggmr dantis. . Ecclef. affentatio reipublice adferat emolumenti , 25. Wfft. .2!' nec privatis civibus; à Principum fagacitae te excogitatis remedijs radicitüs effet adu- E latio evellenda ; idque probé intelligens "'Tiberius Czefar fervilem. Senatorum Romae PræþQtente: » QUi affcntationibus norum adulatíonem perftringere confueve- Aut Tacitus, Adeó infetla , & adu- gaudent inflari ; mominibus , ac titulus Elb ;.42541, YU latione fordida fuerunt tempora illa, ut delectantur ,. quibus alienam . fibi arrogant excellentiam , quà adnituntur propriam x0n modó primores civitatis , — fed omnes Con[ulares , magna pars eorum , qui pra- obregere vilitatem.s. zura funtti , muliigug etiam pedarij [ena- zores certatim exurgerent , fedáque , & ^Y Atagunt affentatores , lucro(infïxïäf;)feg 29. »imiae cenferent. Memoria proditur Ti- . praítitis priüs obfequijs benevolentiam berium. quories Curia egrederetur: , graci aucupari przepotentis , & ad id adora» p '80 ;» verbu sn bunc smodum eloqui folitum :..Q tiones , manuum exoículationes, totius cor- i, h ï poris profundas inflexiones, veluti retia ex« bomines ad fervitttem paratos ! fcilicet étiam 1llum ,. quy libertatem publicam nol: pandunt, donec poítulata recipiant : non credas ex amore affentatorum venerationes let , tam projecle feruientuum pattentia ta- debat : imó referente Tacito idem Tibe- prodire, fed exfola fpe lucri cenfeas oriri; rius Junio Gallioni adulatori exinum pro tamdiu adulatores funt obfequiofi , quame. diu aucupes , ac venatores funt proprij emo. premio rependit , ait Tacitus lib. 6. An- nal, — Hoc pretium Gallio medirare adula- lumenri; fi fgcs lucri exarefcat j incipiant ,. ; 43 : Diffetatio XX 2 & obfequia deflorefcere, Sed quia czte. fecernerentut fiàtufz jqua x d& erant explg. zis, qui prapotentia , dignirate, vel vir- ratiffimz 5 fuit Deus naturaro;d? €onditor; tute pracellunt ; pra reliquis etiam amant & Adam artifex fuit nominum ; $ nihilo commendari ; ac plusczteris ab hominibus eduxit Deus fpecies omnes animaliu'm ; fed «oli, fit quód adulationibus adeó principes; nomiaainduxit Adam, qua naturaruim re- acpotentes demententur , uti Ceelitum , fi fponderent proprietatibus : cüm enim exe non beatitatem in re , felicitatem faltem fibi ploratiffimas eorundem "haberet naturas , in nomine arrogent, ac olim Divi appella- nomina indidit ;; que apté ijsdem congruee ri voluerint ; hoc enim fpeciofo nomine vo« rent, ut enim fcité notat Philo * LÀ qui YOF pjb Qp ag« luerunt.infigniri Romani Imperatores , ac velut per anatomiam confiderant ,. faeMbaf-uuL — i (:l??v 7' vocari Divus O&avius, Divus Nero; Di- fequantur , appellationes eorum proprtas. vus Trajanus ; cum vita negligerent pro- Quafi nequeat quis nomina rebu s indere, bitatem , folius nominis affectabant fancli- quiu anatomiam calleat , & medullitus reg . tàtem; fpurcitijs inquinati vitiorum , ni. introfpiciat ; convenientia ijsdétrPut nomie m i toribus inhiabant honorum 5 .& cum vo, na imponat : cámque Adam optimé reram - Marths lutarentur in cceno , ac fi fplenderent in cos- naturas , indoles, propenfiones ,-totámque lo , ut Numina cocleftia jubebaüntur coli ; calleret anatomiam , voluit Deuscum ipío n cum tamen quam apud homines Divinitatem mundi partiri opificium , ut nomina rebus : affectabant , fceleribus corrumperent , ac congruerent , & earündem náturas prode- flagitijs delerernt.: rent: pulchré Bafilius Seleucienfis inducens L] - Q Qui veré magni funt , feu vera fplen- Deum cum Adamo loquentem ait/; g "459* dent fanctitate infigniti , exiguis Ietantur Adam nominum artifex , quandoverum effe nominibus indicari , quia futiliaoderunt a- nun potes : formentur à me , mominentur & dulantium lenocinia , quz aures mulcere 4e', queprocreata funt , me cognófcant ar- vàlent , non animum exornare : fecus qui. Hnficem natura lege, te Dominum intelligant nullà virtutum culturà infignes funt ; imó: TT , ellationis momine , inde nomen q:gtä:æ snorum corruptela depravati promptiüs af« ego effentiam.s. fentatores ample&tuntur , à quibus magnis , Verüm deficiente poftea Ada fio per H violati pracepti tumorem , quo & ipfe ex flati. ác tumidis gauvdent nomen«lationibus.: in- $ fuafu Evze Divinitati inhiaverat , & grande 31« ^ spPluribus commendatur Ldibus Pro- nomen fibi comparare; in uniusmali efu , à bus apud Vopiscum , eà 4uia adolefcens. ef* quo malum omne prodjit in eju: polteros , Plutes tamen funt; qui« [et féé Nominis. adeó depravata eftin hominererum notitia, bus füum nómen , luum non eít: hi fant; ut nominum inde etiam corruptela effluxee qui affentationibus delectantur , & fpecio. rit; nec ullus ampliüs extet Adam expiora- fis, pulchrísque nomenclaturis ftudent mo« viffimas habens rerum'naturas , Gtqui proe — ' rum obtegere foeditatem' ; fallántque pro- pierea nomin2. rebus imponat , quae-veré pterea rem ipfam mendacio nominis , fucó- ijsdem congruant 5 & ad id plures videan- Plerumque no* que adícita affentationis. tur purgatiffimaz mentis confiliatij , qui col- men qalis res fit , exprimit;: & perfepeà latis confilijs conjiciant, qualénam nomen à nomine res ipf» plurimum hauriunt pre- fit rei imponendum, cui aptiüs congruat , tij; plurisque aeftimantur ; ex quo intulit ut cenfuit Septimius , qui hanc-impofitio» 'Tertullianus: ergo ne quis recufet nomen.s, nem dixit covfilium nominis: quia perinde. (b u con- $Suis ut no* - s$ra Marcto- zanquam judicem. fufpectum. ac in Regum curia folet Senatus, feu cone- menap4. mina rebus refpondeant : non temeré im- filium deputari pro rebus gravioris momene ; ponenda funt nomenclationes ; fed purga- ti discutiendis, & àquibus etiam confilium tum in ijsdem eft adhibendum judicium ; & Íuam trahit nomenclationem ; ut confilium Adamo Ííuppar, qui felici in innocentiae rei nummariz , confilium rei frumentariz, " ftatu nulli nomen rei impofuit, ni(i indità confilium rei politicz , 'confilium rei belli« riüs fibi divinitüs fapientià , ne in impo: cz , eóquiain negotijs iftis peragendis gtae nendis nominibus, qus rebus congruerent, vesfoleant difficultates occurrere, qua prue Genef, 3» erraret, Formatis sgitur Dominus Deus de denti, ac matura indigent discuffione , ac bumo cuntdis/ animantibus terva , & uni- confilio Senatorum ; ita ad nomina, vel verfis volatilibus celi y adduxit ea ad Adam, cognomina imponenja » confervanda , va- ur'bideret , quid vocaret ea : omne enim , rianda, detrahenda videatur , munc etian - quod vocavit Adam anima viventis tpfum., neceffarium , ut ajebat Septimius confilium £ff nomen ejus. "omints ; plures enim nomenclatione iníoe Voluit Deus rerum Conditor mundi 3* lefcunt, quinullius funt meriti , nullóque opificium cum Adamo partiri , quem ad- fulgent virtutum ornatu; quia prapotentes fcivit, qubrebus à fua conditis omnipoten- funt , -quia divitijs affluunt, licet vitijs dé- tia nomina imponetet ,' que fciret ijsdem turpentur ; affentatores , à quibus aure;s des. aptiüs cengruere ; pofuit Deus in mundo ut mulceantur , ad fe cupiunt accerfitos ; animantia 5 impofuit Adam animantibus magnis nomenclationibus audiav; impleri nomina, quibüs apta diftinguerentur varies fibi aures : cüm rató videantur. nomina re« tate , ac nominum proprietate eorundem rum natutis , ac metitis reíp'ondere , cone - fultiffimo 7 Affentatio exulet ab aula, hähïus:&&; quo incauti capiuntur. 433 & quod unus deliravit , ple&untnr omne : fultiffimó opus effet Senatu , à quononnifi przvio examine , & praematura dilcuffione sicque cacodeemon adulator non Adamunm nomina inderentur juxta merita earundem tantüm , & Evam 5 fed totam eorundem ; pofteritatem, ut loquitür przcitatus D. Hi- rerum , quibus imponuntur? cümà nomine multz virtutes fint , & plura flagitia , opus larius Divini nominis ambitione corrznpe- V effet nominum discutere fuperflitiones , mendacia , libidines, otia, auguria , ac Suntetiamnum plures ex infima plebis fe j H Íuperbas ambitiones , quibus pumiliones, fi f2zce, qui ambitiosé cognomina fibi ufur» p p ! non re , faltem nomine vix fuppares fe gi- pant illufttium familiarum , & qua fetvi- tio metcati fuerant cognomina , faítosé l. gantibus faciunt : hinc Tertullianus lib, ad- ] CAp. 7« verfus Marcionem ait ; Quanrt nequam.s venditant , ut hareditariofanguine agaata : ferui Regum mominibus infultant. Alexandri, & vel ab ipía fervitute , ab adulatione no» menclationes transnominantur , adülteran- Darij , €$ Holopberna : emeríit hzc peftise putido tartari fpecu ,' cum primüm «aco- türquenomína vitioaffentationis, .Appofi- Cant in Evam doemon , ut loquitur S. Hilarius, té $. Bafilius Seleucienfis explicans illud 5,;; , M.&t:h. : €£ bac smediante etiam Adamum divini no- Mattb. $. ubi Chriftus dixit de Centurione: minis ambstsone corrupevat, ANon inveni tantamfidemin Ifragl ; gravitet 34 Degcbant Proroparentes in loco - ad accufat nomen 1íraélis , inquiens: INomen ss omnem con(ito amcnitatem , G qui omnis quo tu appellarie , Dei cogniti argumentum erat honeftee voluptatis fedes, ac delicia« eft , ut amplins incredulitatem tuam pate- n rum omnium vivarium , «uüm illic arbo. f4ciat 5 «ur igitur appellationi , «ujus utr- borum virentes comz , plantarum luxuri- ture cares , contumeliam árrogas ?. .quid antes frondes , fructuum delicati fapores ; geffat cognomen , quod perfena probro fit? florum lenocinantes odores , omne adfer- f4& appellationem impugnas ,. & calum- rent oblectamentum palato guítás, odora- niá nomen tuum afficia : 1mó xot corrupte- tui narium , vifuique oculorum : ibi in a- las, tot vitia, acflagitia in nominibus de reolas láfcivientium herbarum , fuósque prehendit Salvianus , ut homines plurimos ;;; in ordines germinum diflributio oculós z- adulterini nominis reos effe dixerit , ine 4e q5565 ik LJ * que. ac animum illiciebat , ut etiam fundi ,quie'ns magis damnabilis eff malitia.s , margines , virgultorum fepes , ambulacra quam eitulus bonitatis accu[ab ; vtatua m« . * fpatiofa ? apricantium herbida [folaria , ) ef pium nomen L plerumque pietate vitides porticus , meridiantium umbra- [L] nominis , fatagunt hommes morum obte- cula e ftabant enim artificio(is partiti fpae gere turpitudinem , animíque impietatem , tijs luci , faltüsque , ut in plures hortos & tunc nomen ipfum reatus eft ,. & Rei unus videretur hortus divifus, & una fylva nominis furmus * * mendacijs dele&tamur in plura partita nemora , plantaria , viree nominum , cüm hzc nec motibus refpon- ; ta , & pomaria ; ubi humus femper viro- deant, neque rebus congruant : placent reletia, nec fuis deflituebatur autumnis , nobis flapitia nominum , cum nominun nec meífium fruflrabatur felicitate ; cüm virtutes querimus , quibus noílra cohone- ! arbores, aut in fpem fru&tüs fe folijs in- ftentur vitia , & flagitium nominis crimen duerent , aut in fpei fru&tum onerarent : extinguat morum : fubrüliter Tertullianus in hoc enim amoeniffimo , ac ridente loco libro de refurrectione Caruis. ubi carnis no- c, P!. E condidit Deus ad fuam imaginem Proto- men egregié ca(ligat , inquiens: Pa ro- plaftos : quibus etiam fpiritum impertijt tum ignobilitatis clogium caduca carais in 5 : nulli obnoxium corruptioni , fed immor« originem terram , G cadaveris nomen , &5 talitate donatum., eümque inftruxit non ifo quoque nomine periturainuullum $nde s rerum tantüm naturalium cujusvis gene- jam vocabuli mortem : petpetrant , & no- u- m — ris , fed earum etiam , qua fpiculum na* mina fua flagitia , quibus & commenfum turz lumen fuperexcedunt fcientiá, & cog- nominis debecur fupplicium ,. éflque Ter- nitione ,. cui addidit gratiam fanctifican- tulliano cadaver appellationis — vocabuli . tem , quà ab ipfo ortu Deo grati , fami- mors, ne delidla impunita manerent ; f liares ; amici , filij ,^ ac fan&i conftitue« in nominibusgraflarentur impuné. rentur , G huic adjunxit innocentiam pri- Quemadmodum fuis corrumpuntut 35, | migeniam , cujus beneficio appetitiones nomina vitijs , ita & virtutibus cohone- omnes , ac cupiditates nonnifi juxta praa flantur ? non enim exiguaeftvocabulorum fcripta di&tamina recte rationis moveban- laus , quz vel maximé rem venuflat , ut tur ; cui etiam ad nutum parebant : fed enim ait Caffiodorus. Nomen aulpicium-s zib. s . epift, s cum primüm nomini ccperunt inhiare di- &fh rei , G faullé is videtur rem auípicari , 3. vino , aurésque dare adulatori cacodoemo-- qui pulchro nomine praefagit eventum ; au- ni infuffurranti * * Eritis ficut Dij feientes fpicium enim nominis eratiam impertitue bonum ,. & malum : tunc ut ait Hilarius rei bené , ac proíperé gerendz : imó tan- a divini nominis ambitione ftatum corrupe- * ta certitudine gratiam operatur fuam , & runt innocentize H & quas Adam meruit aufpicium implet , quod prelulerat, ut poenas, easdem diffudit in pofterosomnes; dixerit Septimius ,. f/Zes sominum falus eft . . s luit enim in fuo protoparente pofteritas , propriezïdt.ztm eít enim nomen quadam ; 1 u Verani de Affeclibus Tom. Ii, quafi .434 w Diffetatio XX. ^. quaíi rei fides ptodroma futuri eventás * EbésttmcKadibbsihis Miantarmó ?. v 32* j ficque propterea perinde illuftre nomen , grandia etiam , & hzc fonantia nomina ac omen fauftum, elt quafi qusedam pragu- quzrat , quibus przpotentum non folüm flata in omine , ac nomine felicitas ; quá implere , íed & inflare aures valeaat, huc In Apologet. ratione non abs re Tertullianus vocat hoc pertinet S. Chryfologus ,. qui ait : XRéges Serm, d. S'SPU 21, ex nomine aufpicium : Nomznis cenfum.» ; triumphborum fuorum vitulá nuncupantur , ceníus enim prifcos apud Romanos faculta- & fubjecharum. gentium nominibus conqui- tes omnes fignificat , & honores, & cen. . runt numerofifima eognomenta LJ quibus süs fortiebantur nomenclationem,. eó quia etiam gaudent fuis ab adulatoribus demul- à cenfore per luílra notarentur ,. ut figni- ceti , aurésque impleri : nimirum homis ficet propterea nominis cenfus , omnes o- nes ventofi fuperbiá tumidi,nomina inflant , pes, & honores inveniri in nomine : hinc ut non tantüm homo , fed hominis nomen QrAMN 19. Bafilius Seleucienfis ipíum hominem metal, turgeat : nominum igitur fomniata phan- lo zquiparat, & nomen imagini , quá nu- taímata affectant , . & fomnia affentatores L] . Poteflatem.» miíma cuditur , inquiens vendunt , favores empturi przpotentum , fecit Deus Adamo nomina procudendi ; & phantafías exhibent inflatioris vocabuli , quà ficut przcipua numismatis laus ab ipfa hau- ad pinguiorem promptiüs evehantur for. ritur cuífione ? L] ita ejus taxatur valor : tunam, Hinc Enhodius ig Panegyrico nonenim metallum nondum in. nummos Theodorico Regi adulatur , eó quia non cuflum przló , numi habet pretium , cüm ficut ceteri Reges tumidis inhiaverit no« in fua adhuc jaceat maffa informi , . ac ru- menclaturis , fed nomina repudiaverit pom« di; é(lque propterea res fine nomine , à pofz jactantiz : inquiens. Quid frufira . quo honoris eft cenfura , & ceníus o. majores noffri divos ,. & Pontifices vocá- pum, runt , quibus [ceptra collata funt. Singu- 37* Hzcque ratio , .cuf a(f&ntatorcs mag- lare eff tibi attibus implere [antliffmum , &$ nis ftudeant nominibus, tumidisque nomen- veneranda nomina non babere ; Rex meus , clationibus aures implere prepotentum , ut divis vitam agat ex frutlu confciene quibus aliquid in nomine videantur exhibe- H& , nec requirat pompofe jaidantia nuda.s. re aufpicij , & laudis; affe&tat enim & vocabula , in cujus moribia veritati milie ipfa ambitio nominum fuum faítum , quia à nomine res cenfentur : fed tunc nominum tant 6landfmcnt4 mæjomm. - confilio opus effet , «utconfultiüs nomina $, V difpenfarentur , rebüsque juxta proprias na- $ turas, & mores, & propenfiones inderentur. Certé audacia ,. & rapina tot grandia non M/!ää JUAHA Pmpätentes demen-- furarentur cognomina ; fivirtus , & me- £antur affentatione , ut mortalium des rita hec rebus impertirent $ — plures funt dignati conditionem s cultum foli Nu- qui folo nomine inflati ; re ipfa vacui dev miui debitum [ibi arra* prehenduntur , perinde , ac fphoeticz in a- get. qua ampullz , quarum totus tumor in exe tima fuperbit fuperficie ; cum intus non- r pfogtefïa eft Principumj'vanitas » Ut nifi fimplicis aéris contineant inanitatemt non folüm abaffentatoribus divorum " Ls epift, appofité Theodoricus Rex apud Caffiodo- exegerint nomenclationes; verüm & A9. rum alloquens fuum Felicem ait ; Sumpfiffi cultum , qui foli Numini eft debitus, fibi nomen ex meritis custodi , ut . femper late- quandóque arrogáverint, JDs non detrabes, EKxedi 22« 715 veritate vocabult. Nam ctm omnis ap- & Principi populi tuinon snaledices, ubiD, pellatio ad declarandas ves videatur impoft. Gregorius expendit ; Per Deos, quandáque ta , nimis abfurdum eff ,' portare nomen., fublimes defignantur. . Hoc xnum tetrz fub. alienum , & aliud dici , quam pofft in mo- limibus, feu prapotentibus deerat , Dei« ribus inveniri. tatem fibi ufurpare ? adeó vana dementan. 4j 38* Hinc Alexander Macedo cüm quen- tur affentatione , ut quia fupra fe neminem dam ex fuis militibus bellica virtute non a« interris effe mortalium autumant ,. Deos deó inftructum interrogáffet , quo vocare- Íe ingant immortales , velíntque divino ho« tur nomine , & refpondiffet , vocari Ale- norari cultu : neque defunt affentatores , xandrum , retoríit Rex; vel igitur gere te, qui eis eandem ultró attribuant divinitatem, ut nomini tuo geíta refpondeant , vel no- Mt. [ciat , (ait Holophernes ) emmnis gens men muta: Alexander vocaris , fed Ale- Cap. g.3uz quoniam Nabucbodonofor Rex terre eft , & dit. in fin, xandrum non imitaris: ego ad pugnas ani- C prater ipfum. Deus non eff :: quàm ftulté mos voco, pericula flocci facio, in hoftem L adulatur Holopheraes Nabuchodonofori LJ irruo.:; fed tu càm primüm haflatas vides Figulum dixeris affentatorem , fed menda- infurgere phalanges , animo cadis , fi vi. ciorum : ea eít figuliars, quá lutum fuum .des ex vulnere alteri inflicto fanguis afflue- omnibus íciat illinire coloribus, luti obdu- re, ore pallefcis ; aut igitur nomen muta , &urusturpitudinem ; & nitores auri, velin vel Alexandrum in bello imitate, ipío luto proditurus. ! Ait . AMientatio exuletab aula, hamus eft ; quo incanti capiuntur. 435 2 Aic Quintiliants .artium maximam Numina colant : non tecufant perinde ac ree 41 efle, artem poffe celare? hancautemartem prilia animantia projecto in terram corpore egregié callent affentatores , utpote nigrum repere, u illuftziüs valeant furgerehenefi- in candida vertentes, lucida obfcuris-tegen. «io favoris , .quem nituntur aucupari, .Sed Sttm, ij tes ; :non fecus ac pictores , .qui alios eà quàm facilé intumefcunt Principes , quàm imitantur dexteritate , :ut tales neutiquam proni funt.ad.iras , quàm propenfi ad poenas effe videantur , .quales fe tevera effe nove- anfligendas , f1 quidquam cultás etiam inde- biti.ijsdem detrahatur : JNábuchodonoforis zint : fciunt hi affentatores , ut figuli ollas fuas fücare verborum lenocinijs, incruíta« ftatuz «detrectantibus :provoluto in humum ;pectore procumbere, fornaces accenduntur ; re piclis , .ac mitidis affentationibus 5 :fed licét fplendeat olla , .cujus-extima fuperfi- -quarum :flammis abfumantur 5 & agne exe« cies auro oblinitur ., intus tamen ;nonnifi itinguantur ., .qui .cuitüs fplendorem corpo. lutum continet 5 .quód fi extimam ffpectes :xis demiffione nolunt «exhibere, iPulchreé affentatoris .cutem , ;labra amicum iloqu- :D.'Gregotius : 44mica poteftati penà [emper Lib, 10. Ampattentia:ef : putant fe unicos in terris, & -Moral.e z. untur, genz ridentes , ac arridentes .ex- hibent rfofas , .oculi , .& frons amico vi- .quod eorum .nutui :debeant illicó omnes fe dentur :efluare amore 5 .cum :tamen intus fubdere ; acfubiici : fed ideó graffiüs errant, - przcordia »plerümque :nonnifi odium :fove. .quia cum:folos fe arbitrentur in terta ,fupta ant. Ferunt hiítoriarum.monumenta , À- .aeteros errant., dequibus.ait/-David. .Er ?/4,31$6 gathoclem .ex ffiguli 'filio ad Regium :tra- averunt 4n folitudine ,eu ut appofitéexpen- €tandum dexterá fceptrum promotum non- -dit D,Bernatdus fuperbientes,& fupra c»te- .10$ fe.folos excellere arbitrantes ; ac prepo- nifi fiótilibus coenáffe., ;« Regiümque .Aba- £hum:.non auro .ornáffe , fed luto .oneráffe , .tentes;ait ipfe, :Solstudobec fuperborum eft : 4 [5 .515« €leganter tamenáncruílato, "Verüm has fi- .quia felos appetunt reputari. ulinas elegantias ; :hzcadjecta emblemata :Sed 2mulantur ftatnuam Naábuchodono* EL Íciunt.& affentatores .etiam 'luto :adjicere , 4oris , .quia ifti luteisnitentes pedibus lapide quoties prapotentes interhomines laudant , iproterunturfepulchrali ,& qui (uperbiebant mulcent ; applaudunt , cüm enim finthomi- .auto , -& aftgento , feu congeílis diffluebant nes intus cinis , & pulvis, externis affentatio- .divitijs , fordefcunt in pulvere.unico contrie nibus hunc pulverem :pi&tis verborum leno- tilapide ; digitipedum/flatua partim erant iferrei , i& parum teflacei 5 «erántque inz- cinijs incruftant , vanisquelaudibus veluti.ni- tenti illiniant.auto, -quales alij alijsmajores , :& :minores ; quia LE 'Hisce veró adulationibus adeó 'przepo- :ubi plures dominantur , alij funt iferrei , & tentes , & viri Principes dementantur , ut ;potentiores., & alijterrei , & imbeallior ess E vel majorem fubinde fibi .cultum arrogent , «hac autem inzqualitas diffenffionem pari* quàm Deus ipfe abhominibus exegerit, Cüm .& difcordiam alit ; in mundo enim:non raró NNabuchodonofor "Rex :nocte antempefta iffident Principum :capita 5. :& validiores imbecilles premunt ; -opprimüntque : in- quieíceret inJecto ,& fenfus fomno fopiren- tut , ftatuam vidit quadriformem «apite fci* firmiores validioribus invident , .& diffi- ', licet aureo , pe&oreargenteo ,ventre zenco; -dunt 5 fibique ab ijsdem cavendum jputant 2 tibijs ferreis , pedum digitis exluto,, ferró- thinc videntur quotquot in terris principan. r À que mixtis , & cum mane expergefactus fur- turNabuchodonofotis ftatuam exhibere , &£ geret, juffit eandemerigi (tatuam,in qua Rex quandam tyrannici impetij imaginem : alij ipfe à fubditis tanquam fupremum Numen enimex Principibus divitijs affluentes, aure« adoratetur , jufsitque przcones plateas cire om teprz(entant flatuz capnt:z alij, qui i kuh 2 cuire civitatis ; ac altavoceclamare: figuis án tanto non cenfentur pretio effe, hi pe&tus «conflant argenteum: alij tractandis armis af- proffratus non adoraverit fl'atuam,eadem bo- a mitetur in fornacemignu ardenta, — .-Da- fueti ferrea cudunt femoralia , & alij imbee niel, 3. . 7. «illiores terreos effingunt pedes : fed hos 43* "Non fatís fuit adoráíffe ftatuam fubmiffo omnes yvel unicus fepulchri lapisconterit::& capite, demiffo corpore , fed ulteriüs debuit «umomnes-cultumexigerentà fuis fubditis , quísque fe profternere , totóque in terram ac demulceriab affentatoribus ;; totus fplen- projecto corpore adorare , ut frons pulvere dorauri , nitor argenti , fortitudoferri um» brisextinguitur Manium : indicatenim hze fordeíceret : & fecus facientibusignes mina- tur lethales , flammásque fornacis exitiales , ftatua qualis fit gloria, & felicitasRegum i:Nul« in quas mittendi fint ac cremandi, adulatorum inhiantium lenccinijs mulceri 2 [ a libi legimus tam profundam fibi Deum fub licét videatur aurea effe ftatua ob congeftas YT pona ignis exegiffe adorationem, fola ple» divitias , argentea ob felicitatem regnandi, | rumque contentus genuflexione , & interno ferrea ob imperij robur , & potentiam ; fra- cordis obíequio ; Verüm quiaerrant craffiffi. gilistamen eft , quiaffictilis , & caduca , quia lutea : hic eít lufus potentiz humanz pule me hominesin divino cultu übiarrogando ; nil miram fi etiam errent in modo: ea enim veres repetere ; € quibus bomo originem £raxerat, eít fuperbientium przpotentum czcitas, ut hac ex multiplicatis manifeftiüs erroribus De Deo Daniel zp. 2. ad Nabochodo- 4f5 arguatur ; & affentatores ut eosderm veluti ;loforem.'dixit : Jpfe mutat sempora ,. & lii2 &f attt, Ferani de Affeiiióus Tm. PA * 436 Differtatio XX. etates.y transfort vegua , 6 conflituit , ubi ge affentatianes Hbl infidiantes s fuge ebfe» : eleganter Philo Judaorum . differtiffimus , quelas tibi noxias $ iflafuntofficia, que te expendens verba Danielis, ait : Vzrbum d;- juzulant. Affentatores placent demulcens "vinum choreas in orbem ducit , quod vulgue tes verborum lenocinijs , fed fimul noce.nt5 Lbominum fortunam uominat j & omnes gen- alliciunt , ut interimant ; eblandiuntur ; £ tes. circumluftrando nunc. bá ,uunc illis im- ut perdant. Danieli adulabantur impun* gperiosvel tribuit , vel adimit, Nihil e(t fenes cum blandiffimis verbis ei (uaferunt, ut igitur in rebus humanis preter umbram , in medio eotum federet ,. & Zixerumt ei fe- aurámque leviffimam , fine mora praeter- Daniel.cap, nes: Veni ,& fede in medio noftrám , €€ in-. . 13. '7, JO.. volanrem ; eunt enim ultro , citróque tan- dica nobá , quia tibi Deue dedit bonorem.» quam «eftuaria, Nam & marini zítus , fenetiutia : preeproperé gratularemur Sufan* nunc cum magno impetu , fonitüque acce. nz, eó quia talem Judicem , aufpicató na« dunt, & longé, latéque per littora diffun- Ga fuerit , feu Danielem. Adulatur tamen duntur undis defpumantibus ; .nunc refluung- petulantium fenum impura falaciras virtuti retro , nec folüm terram , fed matis etiam Danielis ,. cui Deushonorem dederat (ene* partem aquis nudatam in fimilitudinem re- Gutis , feu prudentiam fenilem : feu adu- digunt continentis. Simile quiddam acci- labaniur virtuti , & infidiabantur pudicie dit, quando fortuna poflquam populofam t ; adblandiebantur fenilihonori , & flo« aliquam gentem inundavit magnis felicitati- rem nitebantur corrumperecaflitatis ; com« bus , fluxu avetío ne guttam quidem finit mendabantin Daniele honeftatem , & fimul reliquam , deletis.etiam priítinze oppulen- $t labefa&are pudorem Suíannz adnitebantur. , tize veftigijs : & hanc glorie, ac felicitatis Non enim fenum petulantium foeda íalae mundanz imaginem ftatua retulit Nabucho- citas Judicem fi egiffet , aliam fententiam , donoforis, cujus caput aurum erat , ut non- tuliffet , quàm interitum caítitatis: at cae nifi fauíta ,. & lzta reciperet à lenocinan- ftus Daniel nonnifi puriorem poterat ab- tibus affentatoribus, verüm cum digiti pee * . folvere honeítatem pilchré. $, Maximus. pj 4 66 dum lutei eflent ,. fumma gaudia extrema Taurinen(is ait ; Multum de Deo pudicitiazs, ascujsto st d occupavit triftitia ;; & hanc fortem incur: cou[equitur ,. cum Tudicem virginem pro«-. Donint, runt prepotentes , qui futilibus gaudent omereturs . fecura enim efl de vitloria caflis affentationibus demulceri. Sciunt affenta. t45 , €Ui eff judicatura virginitas : pudici» tores przpotentum induere vultum, mores cutit autem caufam ,uifi vir pudicus audire zqué , G'amores , variásque affectuum al. non debuit $ talem enim arbitrum meretur ternate vices, & nonnunquam infidias etiam cafiimonia , apud quem non periclitetsur ves apparare minüs cautis auribus , fitdue pro« recundia, | Laudibus affentatores fenes Dae pterea adulator re, & moribus haud abfimilis nielemillexerant , quem fibi devincirent, fie $A yr, 2» hiflrioni , de quo Juvenalis ait.- mülque in fua vota flccterent, 2uia tibi De« us dedit bonarem fenetlutis : hac. enim eft Natio comeda efl ?. vides ? m:zjore CA* adulantium ars , lenocinijs verborum fubtili chinna ,' artificio compofitis infinuare fe in alteríus: Concutitur $- flet.,. fi lachbrymas con- gratiam , ejiísque verborum blandimeatis .. . 49 [hexit amici , benevolentiam aucupari; congerunt laudess Nec doiet igniculum , fi bruma tempore quz funt aurcus hamus , ; pojcas . quo pilcem ptrom» : puüs expifceatur, dccipit Endromitem. Licét non fibi dedecori ducant iv po u— | $; diïrerü 4/7249; 47e lo fenes.f1 puer inter ipfos ad judicar.dum fe- f?dää- deat, fifenilem in ipfo ztatem. prudentia 46. Verüm comoedia eft , que & fpe&a. commendet, G matururm vigeat judicium " tori hocet ,. & actori obeft , eít (iquidem in cetate quamvis immatüra :- non zamen fez adulator non /olàm Diaboli hiftrio , verüm nes Sufanne amafij , foeminam , quam foed& h d- d euam Erebi fcorpius, fcité D. Gregorius. deperibant in medio eorum fedentem t NOs Ezechiel, Adulator fcorpío efl , qui palpaudo incedit , luecuat , ut in Danielem,fuum circa lites fen « WïPq 9i fed caudá ferit : nimirum affentator eblans Íum ferret ; fed , ut confenfum tandem pro« ditur przíenti ,. cui abfenti detrahit : unde ferret : Danielem allexerunt ad fedendum , Sonn g. Íerió monet Salvianus comtra avaritiaui.» , quia Sufannam flexilem defiderárunt ad con-. ut Euro ocyüs noxias has diffugiamus affen. Ííentiendum, | Czterum non ztas fenilis, fed- n te moveant blau- tationes , ait ipfe. virtus matura hominem commendat: turpe imenta eorum , venena tibi fuut. petiüs eft in fenibusnil aliud poffe ad. authos attendas adulationess gladü funt ferreis pejo- ritatem allegare, nifi diu vixiífe:; is enim au« »Cf, Jllos cunéli videut , bos zncautinon vi, thoritate fulcitur fenectutis, & honore infig« dent, ii quia apertà feviunt , euttautur , nitur fenili,qui in immatura ztate mores proz ifli quia occultà mfidiantur , occidunt; alla dit maturos , & in juvenili corpore virtutem, qui ledi gelit, nemo eft ,-,z"/iä multi occidz excolit fenilem ; non xtas, fed virtutis f* ndi.. ettain voluat. novà leibala mali illecebra ; um virum commendat; fi prudentia fit 45 ipfo. 1l/4,4Ui tangitur., totquetur s iflis.qui occi. &tateariofior; non annorum canities. fed mo« ditur , deleciatur j fuge ergó boe malum y fu- rum candor laudari debet ; pulchré *j Ambros fl-US»o » 'Aflentatio exulet ab auïa; hamus eft, quo ïncauti capiuntur, 437 fius, Ver? feneBtus illa veserabilis , que non civis humilibus blanditijs fuz totius utbis decus Períice fubmiffum dominationi. tanis, fed meritis albefcit vea esl enim reve- Achabus Rex 3.Reg. cap. 1$. Octingen- fO- venda cantties , qua eff canities animi tn CA« &is cogitationibus , & operibus effulgens. tos quinquaginta viros habuic. veluti Pro- Affentatores veró non candorem vite ! 48. phetas,virósque Theologos , re camen ipfa tutis, non canitiem meritorum adípiciunt, emnes nebulones , Regísque aífentatores, fed unde poffint prapotentis aures demulce* uadringentos ex ijsdem Achabus in con« Düm'el u) re, ejásque aucupari favorem ,. animiümque filium adhibuit , à quibus petijt, num fufce. *lgt 'v, ch in fua vota fleclere; & ideo falacesíenes , ptum bellum zequum videretur; & omnes qui Sufannam deperibant , nihili fecére pro« unanimes * ftatim ad Regis votum refponde- runt zquiffimum eft, & cüm cauíz juíla priam canitiem , quá ementito candore mo- rum obtegebant curpitudinem , foventes ca- Deus faveat, fpondere eidem vi&torias de pite canitiei nivibus obruto impuras foede proftratis hoítibus auíi fuerunt ?. efcende libidinis flammas : totum . enim fene&tutis & dabiteam Dominus in manu Regis : unus honorem , quo ipfi deftituebantur Danielt tamen fuit Michzas , qui toti. contradixit ultró dedére; 64 Zixersuut ei fenes z. Veni 69 adulatorum cohorti , & quahtoaltiori voce illi clamabant 4/cende vinces, afcende ,' Mi« féde 14 medio noffrim , ( indica nobis, quia zibi Deus dedit. bonorem fenettutis.: Cens chaas tantó fortius fuadebat , ut quiefceret, fent plures Interpretes , hos fenes eosfuiffe, ne vinceretür : quiavetó àures Principum proniores funtad verba adulantium , quàm qui perversé Suíannam ad illicita provocá- runt, imó, & accusárunt, & licét antea ad vera infinuantes ? illi gratiam prome- fuerint Sufannz criminatores, nunc fiunt ruére Regis,à qua Michzas cecidit ; nimirum pro finceriffimo confilio peffimam tulit gra- Danielis adulatores;4cüm enim — criminari priüsdidiciffent, adulari faciliàs potuerunt: tiam; imó, quia Michzas vera dixit, poes nam ei Rex carceris indixit; nimirum prae- cognata enim funt vitia criminario, Gradu. lauo, uni qui affuefcit, alteri infenefcit; ap. mia iíta funt veritatis, (ihzc autibus infinues Sivom g. asc;;jæta pofité Eufebius : feslicet calumniandi periti tur prepotentum , qui malunt lenociniig Dtéitis demulceri affentatorum. Hinc mifertus son poterant nou docii effe adulationem, £A-- dem id efl vilia ingenia amant:/ calumnia, Principum Julius Capitolinus dicere confuee lidem.a € a[fentatio germana vitia funt. verat, miferum effe. Imperatorem illum;,. apud quem viri cordati vera reticent, & affene qui calunmijs pudorem. Sufanna ulti. erant, daudibus oppugnant Dantelis juffitiam. Non tatores, ac Sycophante mendacia ven- tamen eos cenfeas minus injurios cum adu- dunt, & eidem probra ipfa, & vitia, qui. lantur, quàmcum criminantur , fiquidem bus inficitur approbant ;; & commendant : adulantes enervant bonam indolem, virtu. & Floridus ille Magni Macedonis Encomi- aftes Quintus: Curtius. aiebat : : Perziczof ass tes corrumpunt ; vitia promoveat: cüm verb criminantur famam culpant, & ho- adulatio, perpetuum Regum malum efl , qua« nori detrahunt , & bono nomini infidian, "H Opes (4pius , quam boflis euertit, g' 49. * Hinc prifci hömïnes non rhï-nus adülaa $. VI. tores oderunt , ac criminatores , utramque Nafcatur a entatioin Aulis Prvz';z-.' aurium peftem cavere ftuduerunt. Petierat nefcio quid iniqui Antipaterà Phocione, fed czþum,ubz lacét adolefcat :uggetio;»; T 4h petijtjure amicitie , cui tamen prompté &f garg/cke/mt adultior ; nenquata Phocion refpondit ; O Aütipatet non potes "mwen eæaritur. Phocionem, & amicum habere , & adula- torem. $14 Nec minus Philoxeno exofum fuit "f Afcitur affentatio præfertim n aülis hoc vitium; qui maluit aula eliminari ; & Principum, ubi . folet'etiam adole« * in lapidicinis laboribus frangi, quàm Dio: Ícere ac feneícere ; licét nunquam nyfii malos laudare verficulos : maluit etis emori; fpatiatur enim per ampla illa palatiag am Diogenes oleribus vefci in ruralibus ma- ore jucundo , : hilari vultu, ferena frorite, & palijs » quàm in aulis Principum parafitari : ubique verba fpargit rofas redolentia ,. quiz; placent lenocinantis adulatoris blandimenta, cümque eum Siracufis Ariftippus ad fontem: clus lavantem . videret; ait? $2 Diogenes. quze grato fufurru aures demulcent, verbísa j veller uti Regibus , ifla won effent . cus que fubtili artificio compofitis-aliorum au« cupatur benevolentiam. In aulis adulatiok l mox. Diogenes, fi tu ifla comedere velles Dio- &nyfo non adulareris , mallésque bomo effe, prae(ertim: naícitur, innutritür; crefcit , ubi quàm:Regius canis :« A(lentatoribus infenfi certamen eít, ÓX unum poené omnium offi-. cium, una contentio ,. & ubi omnes enitune, fuerunt Achenienies, qui. Demadem hujus i inimulatum vitijdecem mulctárunt talentis; tar adblanditi , & nemoeft, qui ex animi-fuf fententia (inceré audeat füadere, vel ditfua. imó & caput amputàrunt Fimagorze, eó quia. Darium Regem Per(ico ritu. corpore prono dere, quodrevera ipfe fenut , fed tantüm contra ; morem patriz falutáffet : tale enim quod alteri arridec, & non difplicet : . Mon- Cap, 301 | inlolens . falutationis officium adulationem firabo tibi ait Seneca libro 6.. de beneficijs, interpretatuseít Senatus, qui ceníuit, unius enjus. rei ivopia labore pagna fatigie, lii guid Difetatüo XX, - 433 quid omnia po[identibus defit ,. fzilicet 4lle, favir y.ille blanditur $. Mtergue malus 5 5l qui verum dicat; bominem inter mentien- iracundus efh , & isle in daude fubdolus ; ille £e5 flupentem , ipfaque con[uetudine pro re- veprebenfor eft, sfle laudator $. fed & ille im &is blanda | audiendi ad ignorautiam "veri reprebenfione 4nimicus eft , & sffe sm. laude perdutlum , vindicet à «onfen[u , «oncentá- fubdolus * funt,qui tantüm .demulcere , ac que falforum, Jambere fciunt ; alij veró.mordere, & difcers $?. Verüm non palatiatantüm Principum, ipere, ifti conviciis, & obtre&tationibus pro, fed & domus privatorum, .imó.& mapalia ximum impetunt; illiveró.encomijs,& lau« rufticorum , plerumque fuis.noncarent.adu- dibus.aggrediuntur: |fed affentator utrum- latoribus: habent enim id .fibi à.natura .in- que praítat.; ofculatur,& :morder; mulcet, ditum blanditiz, ut ubique venales.fint;ubi- & vulnerat ; lanibit, & faucitat ; prafentem que arrideant , ubique . placeant , | quam» laudat, quem àbfentem»vitupetat: .appoficé vis rejiciantur ; -& licét .pluries 'fuerint.ex- D. Bernardus fermone .de :triplici cuílodia clufz ; recipiuntur adhuc .aliquando apertis ait : Jevis quidem.res fermo (cilicet .adulas ulnis, fummóque plaufu; .eft veluti.hercula- toris ) .quia leviter-velat, fed graviter vul« na Ícabies affentatio,pruritum.excitat.jucune nerat.zi deviter.tranfit , /fed grauiter urit 2 Iü-!o.ymo dum : neque ab:hac .fcabie immtnes funt Jeviter ;penetrat .animum ., ;fed .difficuleer prepotentes, :X qui plus «czteris laudari exit. 2 profertur leviter, fed.nonleuiter .revóe cupiunt ; plus reliquis.hoc morbo laborant: €atur 2 /facilé volat , .atque.ideo jfacilé vio- imó cüm appetant .omnes .laudari, ac viri at .ebaritatem.5 |lingua .lingit.adulando , probi haberi, & dici; nemo.eft, .qui haclue :mordet.detrabendo j . attrabit mentiendo ; li« non inficiatur, .& optimum .non fe credat.; at E ligare non potefl 5 labitur. t anguillas cum audiat ab alijs fe talem.depraedicari;adeó penetrat-ut fagitta s landa.eft , &5 [ubdolas quisque fibi indulget , .ut in.fe laudari velit «& parata ad.exb s aunendz;lbom: $ ;.Cfxm.;vaænda illud , cui contrarium plerumque fit, G ideo .$524l4. , Lib.s tAp, quisque ut plurimum laudari appetit , .quia 'Hinc ánterrogatus Diogenes quenam $4 AQ. Íe optimum .effe credit, iRefert .Curtius :ex belluis cateris.effet.nocentior.? refpon- quód cüm Alexander Macedo per Indorum -diffe fertur , £fi.de feris .quaras.animalibus tractus vagaretur ; & bello.omnia vaflaretin -Obtreétator:eft; f1.de.manfuetis , adulator ; obfidione cujusdam urbis cum muros:circui« :uterque.venenofus , .& nocentiffimis inílrue :€tus.dentibus. . :Scimus;urfum mellis.favos ret, & munimenta, turrésque.confideraret, telo é muris emiffo ictus :fuit : «cümque in- , prae eceteris brutis concupifcereac.quarerez fliétum fibi vulnus.negligeret , .& crus fau- .«üm igitur:gravedine labarat capitis, .alvea- cium cruore madens .magis recrude(ceret; :tia adit.non tam.mellis.appetens, quàm acue vulnus putrefceret , -& dolor crefceret ,tum Jeorum.cupidus , quibus ab ijsdem :apibus dixit: fe quidem ab hominibus .affentatori- -sedium fuarum propugnatricibus pungaturs bus Jovis filium dici, fed fe ilium.experiri fanguinémque ;hac jcarificatione & capite hominis, & vitia fentire zegricorporis : vir pradertim.difcutiat; fanguinis enim emite prudens virtutum addiétus culturz;,.cüm ab 'tens copiam :gravedinem .unà «um cruore " alijs fe laudari. novit, ait: vos quidem me abigit, & hac fcarificatio, haec fanguinis e- fó, virtutum ftudiofum dicitis, fed ego bené vi- GmÁiffio hac phlebotomia balneum illius eft; deo, quàm plura optem nocitura, quàm fa- vel illius cucurbitule: nonigitur cüm labo- cilé iraícar, quàm prompteé alijs fuccenfeam, rat capite mellis licét appetens alvearia quaee & quàm impatiens fím. rit, ut folum :mel forbeat, fed «ut aculeos Adulatio eam fortita eft naturam , ut EL fentiat apum, & capitis gravedinem fimul femper ladat, fi enim viris eblandiatur, qui «um fanguinedifcudat; quapropter feftivà vitiis indulgent ; quiaeorum probra iniqué JuliusCafar aiebat: volo curati ut urfus, Ayul;, approbat, viam verborum lenocinijs ijsdem fi malé agam, malo pungi , ut noxio fan- emollit, ut promptiüs iri alia proruant fce« guini pateat exitus , quàm ut fpongiá mul« jera; fin autem aures demulceat viri probi; €ear, & fanguinem retineam corruptum, hunc inflat, & plerumque dementat, & ex. Plures laborant hac capitis gravedine , qua, minus tenus vitijs inficiuntur , fed mellis, ac blan- €xcat, ut opportuneé dixerit ille : perniciofum effe in corvos, quàm in adulato- ditiarum appetentes; non ut urfus alvearia res incidere, eà quia ifli viventibus,illi non- quarunt, utaculeos fentiant apum , vitiae nifi mortuis oculos eruant, Cüm enim quis- tos humores difcutiant ; fed ut mellis, feu que nimium fibiplaceat, adulatoribus gau. affentationis dulcedine mulceantur, fpongiá det aures demulcentibus; ut non tantüm liniantur? & hi corruptum in fe retinentes proprijs laudibus; quarum vix umbras affe. humorem lethaliüs feriuntur lenocinijs ad- ïfflm. quitur ornare fe quisque patiatur ; verüm e« blandientium , quàm íi vulneribus faucia- tiam alienas fibiarroget: unde Auguflinus rentur vera aflerentium 5 optimé dixit Sa- lomon : Proverb, obíervans hanc affentationis protervam na« emeliora funt. vulnera. diligentis, IBP. 2?. InP[aln.69 turam , ait: dao [unt genera perfecutorum quam fraudulentaofcula odientis. goft ivitium. vituperantium ,. €f adulantium, plus perfe- Adeó invaluit hocaflfentationis vitium, PL quitur lingua adulatorss , quám manus in- ut non homines tantüm, fed ipfas librorum terfelloris, — Utrumque genus bostis fuge, iffe paginas foedé inficiat , cüm rarus fic Hifto- r lcxu $g Affentatio exulet ab aula,hamus e&,&juþ incauti capiuntur. 439 ricus, qui fimul non fit adulator ; prefer- nis colore exaggerata fuiffe; & pluraex ti- tim fi gefta icribat Principis adhuc viventis, miditate fuppreffa : ideóque nonnifi poff ut verüm fit, magnos Principes omnibus ex Chri(íti necem, imó & fuumé tetris diícef- AE undare,prater quam veracibus , tam linguá fum, & in celum aícenfum liber proditur ; quàm calamo utringue eft certamen adulan- aperiuntürque ejus arcana, ut omnis delea- tis: cundla ut eximià, & praclariffimé geíta cur fufpicio, omnis abigatur calumniandá predicantur ab Hiftoricis , quamvis ple. occafio ; afcenderat jam in ceelum Chriftus rumque plus mererentur vituperij, quàm cüm coepit in terris liber teftamenti aperiri, laudis: fufpicax femper eft malignitatis in- ne quis diceret;plura ibi exaggeratione men- tentio; G quidem non íine experimenti tiri, & plura ftudio placendi, G artificio adu, fuffragio ; ut quz de Principe fcribuntur vi- landi fcripta effe, . Rarus eft qui coram Prin. vente à veritate perlzepe difcrepare videan- cipe audeat liberé,vel loqui,vel fcribere; quia tur, cüm poffit quisde ijs, qui jam exceffé. ipfa preefentia , & lingue metum incutit, & ^ re, & liberiusloqui , & laxiüs fcribere, ac calamo reverentiam ingerit, & ipía nocendi quales fuerint defcribere , unde Caffiodo. zt.ö.lo.c, poteftas judicium coércet fcribenris, libere 70. rusait: Commwune eji cuntlis in [uis impergjs tatem reprimit , compeícítque enarrantis. predicaris fedillud est omnimodá fingulare Cam Saul divina aufus fuiffet precepta fi;* $n extranta gente laudes proprias invenire, transgredi , & Amalecitis peperciífet, ac- & affignans rationem fubdit, £a ib funz ceffit, qui acriter eum redargueret, íedSaul verajudicia , xbi neminem comprimit ulla.» OEU i declinaturus correptionem , tantifper impe. nmiditas. — Hiftorias qui fcribit, legibus ditum fe dixit: fed inftat Samuel,precatür- . quidem tenetur veritatis; fed plerumque que Saulem, ut velit per parum temporis affe&u laxatur timiditatis : cümque veri aures ei dare: Sipe me,G$ indicabo ribi, que l .Rexo li' duntaxat deberet ftudio(us effe , adulationis. lecutus fit Dominus ad me nocle : íed. cü pulfatur intus ftimulis; & calamus exteriüs Samuelem jam vita functum poftea Saul con- b gefla exaggeratiüs commendat, & gloriofa fuleret, liberiàs futura refert , quaíi nullo depredicat, quz omni funt laude vacua * . ampliüs timore correptus, nec ullo timidi- & alia quz laudare perinde foret, acfcelera tatis affectu detentus : Facéez tibi Domiínus LR €. 284 . * cohoneítare perpetuo fepeliuntur filentio ficut locutus eff inmauu mea, & fcindet Re- 2 & tantüm per. tumidas auxefes ampliatur , gnum tuum de manu tua , $ dabst illud pro- . & extollitur, varijsgratisque coloribus pin- ximo tuo Davidnonampliüs Samuel rogatr gitur, eloquentiz calamiítris ornatut, fuco, Sineme , Íed quovis excuffo timore libere, . & ceruía oblinitur, fi aliquid poffit laudis & absque ulla titubatione,futura pradixit. admittere , G veritatem non poenitus amit- Sed curSaul venerationis quodammo- * tere: induftrio artificio abíconditur quid- de vincul is fe $8. fatetur priüs przpeditum; & quid aliquam poffet turpitudinem olere, & poítea; ab ijsdem proríus folutum? Cüm omnia adícititijs luminibus illuftrantur,quz Saul eadem fempet dignitate fulgeret? quia aliquid poffunt laudis, & honeftatis inve- non fufcitatus fuit Samuel magicis artibus, here. qua fingerefolàüm noverunt commenta, nec M Liber objicicur Joanni figillis munitus, valent fepulchrareferare, & dum fepulchro ac obíignatus; G cüm arcana contineret my- egreditur, pallio operitur : fenex ( aiebat fteria inceffit curiofitas Joannis. animum , Saga) afcendit,& ipfe opertus efi pallio, ocu- eümque accendit, ardentiüsque inflammae los induílriz arcuit liberiàs , ut loquere- vit, ut quz in illo continerentur fibi inno- tur, pradicerétque expeditiüs futura: cüm tefcerent: expectabatur tamen agni interi- enim Samuel fe olim noviffec Regia impedi« tus, ut liber referaretur, & ejus arcana , ac tum prafentia ad veritatem liberiüs profe, "A pocal.s, myl(teria cun&tis paterent: Pidi agnum flan. rendam ; nunc ut cuilibet flatim occurreret temi tanquam occifum babentem cornua fe- difcrimini, pallio in vultum expanfo, oculos ptem , & oculos feptem, qui funt feptem fpi- texit, ne Regem infpiceret exteriüs prafen, ritus Dei milf i2 omnem terram. Et venit, tem, fedut folam veritatem reípiceret in- & accepit de dextera fedentis in tbrono li teriüs exiftentem: pulchré Xeno Veronen(ig érum , appofité poft agni interitum referan- ferm. derefurre&t, ^ Samuel egregius ille Sa« tur figilla, & arcana , ac myfterialibro con- tenta aperiuntur. Sed cur antea liber te- cerdos mortis jam lege difpuntus, Sauli Reg& defideranti fine ambiguitate mom tantima feratus non fuit, cum adhuc agnus viveret ? fuam prafentiam exbibet; fed etiam 44 cone & tunc tantüm aperiri coepit " cüm claudere fnlta rejpondet , liberidtque canit mortuus , vitam agnus incepit ? cenfet Ambrofius : quam canere confueverat viuus : tametía Iidem, lit veritas luculentior fieret, clarier appare- idem femper fuiffet Propheta vivus, & mor- ret, ac conflaret uberzor , & inde capriofa tuus, fempérque eàdem linguá loqueretue calumnta anfam tsméndi fumeret. Non po. mandata Dei imperantis; ac inter pres effet A terat Evangeliorum liber à veritate aberrare; fpiritus fuggerentis , ac inftrumentum veries nihilominus fi adhüc vivente Domino fuif. Pl 270 tatis aperiendz ; nihilominus, quia mortuug fet referatus, forraffis improbus quispiam pallio oculosobtegit , & ;pfe operrus ol pal. lio, lolam intuetur ver ff faciliüs criminari potuiffet , plura in tali li- itatem ; obtegere o- " $ bro affentationis tuco, ac larvato adulatio- vrtitus maieítate, culq; voluit; ne Rggia psrt liþc.-,, 440 Differtatio. XX. 'li'beriüs quuärefu'f: eft nïmifumMagna- dunt, càm tamen infidia fint, 'quibus capi- tum przfentia loquentis freenum , & ple- untur; credunt fibi famulatum. impendi, (t rumque veritatis fepulchrum , càüm hzc càm fubjiciantur ipfi miferz fervitutis ideó. priàüs profundo fepeliatur (ilentio , quàm que eb funt hzc obíequia magis cavenda; naíci incipiat; ideóque Samuel,ne Regis prz. juó occultiora vim efficaciorem lzedendi fentia ullum ei vera dicenti obicem | injice- in ijsdem latet; unde Salomon : Homo quí Prov. c, 2p, ret, oculos pallio obnubere voluit, ut libe. blandis , fiélsque fermonibus loquitur, ami- riüs exore prodiret veritas, & loquendi «o fuo. rete expandit grefibus [uis : idque facultas vigeret expeditior, quz ad Regis caufz cur D. Hieronymus affentationem prafentiam haerebat impeditior : & Samuel laqueo pariaverit melleillito , & Diogenes ut ait Xeno Veronenfis: /iberiis canit mor- dixerit , eum qui blanditur, laqueum inji- FUU , quam canere con[ueverar viuus. cere melleum. j2 Adulari qui affuefcunt , & aures Prin* 6!- . Imó adulatio peccatum tranquillüm. cipum demulcere ftudent, pallio oculos ut que exhibet mare , quod malaciá invitat ad Samuel non obtegunt, quia nil timent,cüm illud trajiciendum , càm tamen lateant. ibi nonnifi grata annuntient :/ fed hi quia verà & charybdis voragines , & (cylla fcopuli, ac reticent, dumaures demulcent;animum in- f. h ul hd h foeda naufragia. Appofité verba adulan- uiin tus inficiunt ; quia ftulti, ac Sycophante a- tium cum fluctibus conferuntur marinis, dulatione decipitur praepotens ; cujus aures qui quà altiüs extollunt naves, eb profun- demulcentur: hinc David maluit corrigi, & diüsdeprimunt: hi autem adulationis flue increpari à viro cordato , ac veridico, quàm Ctus, adeó efficacem vim | obtinent , adeà P/dl- 149, óleo illiniri affentatoris: Corripiet mejuftus hominibus nocent, ut quidquid folidz , ac in mifericordia, & increpabit me: oleum firmz virtntis in mente delitefcit , deterat; autem peccatoris nonimpinguet caput meumz abíumat, ac in pulveres conterat; fcité S, perniciofum omnino eft horum adulatione Gregorius: Plerumque fi fame noftre lau- Lib. v2. moe ftultorum decipi: neccredas,paucos in mun. dibus inbiamus & virtute vacuamur : quia "al«ap s. do effe, qui hac laborent dementià, quiaut €um deletlatur animus ,. in boc quod de . fe ait Siracides : Sraltorum infinitus ef? nume- extrinfecis baberi confiderat , illud oblivie ,IT";IMU' 7H5 2 imó non ftultorum tantüm, fed & Jeitur , ad quod introrfüs anbelabat, Hinc ádulatorum , cum hujus furfuris homines folent affentatores conferri cum aqueis gute ubiquefemper repériantur locorum. Ars tis, qua jugi delapfu petrze emolliunt due enim adulandi à cocodoemone profecta cum fitiem , quam excavant ; adulatores enim titulo divinitatis primam falutavit in ter- blandis , ac lenocinantibus verbis, ita fe in- re(tri paradifo foeminam Eritir ficut Dj , finuant in hominum corda, ut quamyis prz- fnirt femper profecit, & ab evo fumpfit dura fint, tandem mollefcant, terantur , ac veluti exedantur 5. ficut enim gutta fuo augmenta; fed multó nunc fubriliüs fciunt Wjdm », homines eblandiri , non ligneis crepidis, vel defluxu molli, & blando, duriora quzque €xcavat faxa, ita verba affentatorum ho« craffis peronibus, fed laneis pellibus, calceis- que holofericis incedunt, & alter alteri per mines minüs cautos terünt, & exedunt : & 6 ornamenta nocet, rarüsque fit , qui adula- ficut gutta mollis. blandé cadens .jugi fuo tione clam, & attificiosé non utatur. defluxu duritiem vincit , lapidem excae €Q. Neftori infigni oratori olim . in Grz- vat, ita verba adulantis animz noftrz de- cia, adeó prompta, fuavis, ac volubilis lin- terunt foliditatem ,. & ficut . aque fluxu gua fuit, ut parcemialiter lingua Nefloris, excavatur lapis , ita verborum fluxu virtus lingua mellea diceretur; fed plures funt re- atteritur noftra, appofité Petrus Damianus divivi Neftores , qui nonnifi mellea loquun- de vitio lingue ait ?. Qwid durius faxo ? s, tur verba; & moris nunceít, ut nonfolüm quid aquá liquidius ?. && tamen À. quodam., TI7. ,73....- anifum, vel foeniculum exhibeatur , verüm Sapiente diciturs gutta cavat lapidemy, | com, Obviant & ipía verba faccaro vefliantur. famitur annullus-ufu : nimirum omnis. ani- ma uoffre foliditas , ac. fortitudo. desirui. praepotentibus ubique adulantium verba fe. famo, ac papavere fparfa, quibus fopiantur, tur , fi affduis inundantium, &6 quodame molliüsque quiefcant ; ac laudibus acquie- modo pluvialium werborum fluxibus attera- fcant, qua eorum aures demulcent : funt tur. Imó ea eft vis adülationis , ut. vel hi affentatores vaferrimi mercatores verba ipfe Cacodeemon crediderit, hoc machina- byflina, & holoferica ad ulnam vendunt , mento potuiffe in deferto Chriftum vince« pretium accepturi, quóad illuftriorem, vel. re, adulationem enim redolentverba illa: pinguiorem afcendant ipfi fortunam ; roe Si filius Dei es, dicut. lapides iffé panes fiant, Mattb, 4, fas loquuntur, melque ore fpargunt;prom- Non meminit famis toleratz ,. non objicit piiüs ut minüs cautos decipiant, . non e« illi quod efuriret ; ut tutiüs per recenfitas nim pifcis hamum deglutiret , nifi in con- laudes valeret ab eoaliquid exculpere,ut no- cupita efca lateret ; venena non propinan- tat $. Chryfoftomus Pomil. 13. in Martb, ubi tur nifi melle circumlita ; quia infidie eó retegens hanc Satanz vafritiem appofité Íunt tutiores ad predam ,. quó occultiores ait: Non dixit quandoquidem efuris , fed fi oculis. Plures de obfequijs (ibi praftitis filius Dei es , videlicet. exiflimans | poffe fe de amicitia, ae fo:dere inito gratias repen- illi aliquid per laudum Ólandimenta. fuffur- £ — * "ATR, Aflentatio exuletab aula, hamus eft, quo inbautï capiuntuf, 441 vari, Idcirconon commemoravit efuriem, ue prudenter evade. naufragium ,. ficque. cor boc ei quafi exprobrare G objicere videretur. tuum n fantlo propofito timor Judicis figat, é2, Sed quid cau(z ? quód adulatio adhuc ut uequaquam boc ventus affentatorijfavo» placeat, cum tanto hominis difcrimine ; & ris evellat. Sed cur tandem non fapimus, pelliciat, cüim nocet ; arrideat, cüm fzvit: fi xot libris edocli , tot experimentis in« quid caufz ? quód alienz potiüs lingue fi- ftrudti, tot exemplis oniti affentationem imus tam noxiam dere velimus,quàm propriz credere coníci- non fugimus, quam nobiseffe, utbyffinis, & holofericis ver- entie, dum enim quilibet noftrüm fe i- píum extra fe quzrere nmititur , jam noffe bis ftudeat acriüs 1in nos Ízvire, & vulnera dedignatur, quàm fibi fit manca fupellex: eó fanatu difficiliora infligere, quó nobis nil eít , quod credere non poffimus , fi id gtatiofiora obringere noverit affentator ? $4 6'1 in noftram cedat laudem $ tamet(i plus ob- Miramur toties hoc vitium omni atate, fit , quàm profit 5 adhuc tamen apertis ul- omnique zvo vapuláfle, nec camen ab illo Ccavemus,. nis illud ampledimur, auribásque patulis Priíai homines fatis perfpicué libentiüs audimus : idexeo provenit ait oftenderunt , quantum inde mali ab hoc a fn cabia. nd D. Hieronymus . Quia libenter audimus , unico putido vitio fcaturiat ;; cum ejus la« GAi4fs tices lethale dixerint mulfum , dulce vene- quod deletiat , & offendit omne , quod no- lumus: naturali ducimur malo : mumirum num, lacfelleum: & tamen quia gratum cupimus omnes demulceri, blandiüsque ile eít ejus vulaus, adhuc placet 5 & ejus ve- liniri; fed non videmus peffimum inimi- nenum ideo blandiüs ebibitur, quia ejus dul. ä cedine delectat, corum genus effe affentatores : & quia do* Idque caufz fuit, cur viri cordati acrius femper contra hoc vitium ine ceti, & corrigi non pudet , laudari malu« mus , quàm corripi, & fanati , repreheníio vexetint, Individuum adulationi íe comiís | tem mendacium íemper exhibet; is enim Lj 1. ts vitiumredarguit, quod perpetráfle jam no. lumus, ideóque diíplicet vel ejus recorda- adulatur, quiqua laude digna minime funt, tilua). f tio ; laudes veró quia virtutes commendant commendat , & ideo mentitur; velquz jucundiüs audimus , gratilisque excipimus; laudes metentur fupra meritum dilaudat, & & quia vellet quisque virtutum culturá po: tunc etiam mendacia mifcet; G vendir ; pre- tibs efflorefcere, quàm vitiorum indulgens- tium alterius favorem, vel gratiam acce- tià obíordefcere; proniores fumus ad lau. pturus; Jawdator enim ijsdem litteris idem Li&o &e Rg'ä*-' eft ac adulator ; unde Cicero ait* JNe/o des, qua nobis eblandiuntur, lato vultu £oric, excipiendas , quàm ad redargutiones , qua effe laudator , ne videar effe adulator : hi graviüs nocent , qui quod vitiofum efít, lau« ingrato fufurru aures pulfant ; & ulcera refricant vitiorum, audiendas: hincappo- dant; Gprobra , qus reprehendenda funt m d fité Auguflinus ait : eleclat ea facere , in excufant ;. nimirum fycophantz, ac. nebu- T Pfalm ». lones nonnifi mendacia vendunt, quibusa- I quibus nen folàm non metuitur repreben(or, [ed etiam laudatur operator. lienum lucrentur favorem: hinc lfaias: J Cw. g qui dicita malum bonum; 6 bonum malum, (3- Volupe eft, & nobis jucundum, fecef- fus fylvarum, valliámque concava audire pouentes tenebras lucem , 8 iucem tenebsas z pouentes amarum in dulce, 8 dulceim amae numerofiore repercuffu integras noftras te- petere voces; quid ni talis echo . affenta- *um : Cüm Chriítus Pale(line tractus per- ambularet , hominésque ad fe traherer, & & tor eft , (i gaudeat przpotens, & illegau- det; fi lugeatille, in lachrymas liquefcit coeno vitiorum extraheret , fuit, qui para- ifte; fi irafcitur, flammas evomit iracun- tum fe dixit, dummodo ei tempus indul. geretür, quo parentem fuum recéns vita die ; fi blanditur,mellea, & faccharea pro- Smh o fert verba; & quia imillimas affentator ad- fun&tum priüs fepeliret ; cui Chriítus re- Ípondit, feguere me, & dimitte mortuos [e- nititur voces reddere , ideo placet, quia prapotenti, perinde ac. echo adulatur: at pelire sorruos fuos.. — tunc periculum magis imminet cüm affen. Sed cur filius tam . anxié petijt quà- 6f. tatoris lingua uberioribus nos laudibus ob- priüs patrem potfet fuum fepelire; an non ruit, tunc timendum efít naufragium, quia ntiliüs ei erat, authorem vitze. flatim fequiy cüm ftudeat affentator ea approbare , qua quàm mortis, & funeris lugubre in(tituere. nobis placent , & ea duntaxt damnare, qux appatatum ? an filius vefpillonis officio fun- gebatur, quo demortuum fepeliret patrem?. - difplicent; vitia quibus indulgemus, & no- bis placent, debent & ab affentatoribus cur divine gratiz interiüs illucefcentes ra» & dios, quibus filio via oftendebatur falutis, commendari, ut & ipfi unà cum vitijs, no- bis placeant; & id perinde eft, ac viam ad non ftatim fequitur, & Manium umbras t l fugit ? pulchré $.Gregorius ad rem noftram £iP. « smaral vitia emollire, nobísque fceleris fuadere atrationem : & ecce. quomodo affentatio ait ; Mortui mortuos [epeliunt , cum pecra- **b s. veluti fcyllea vorago tumentibus fuarum tores peccatorem favaribus premunt : quid laudum fluctibus naufragium apparat: in enim efl aliud peccare , quam occumbere s hoc adulationis pelago canunt blanda fire. 65 fepelire , quám ab[condere ?. fed qui. pee- cantem laudibus profequuntur, extintiuma: nule; ailiciunt quidem fed ad naufragium ; TA verà ait. S. Petrus Damianus opufc. 5o. [b werborum [uorum aggere abftondunt. Aflentatores libitin cap. 8, obtura aures , & jfolles veraginis arii vefpillones fung Kk domos Verani de Affetlibus Tom. li, 442 * Differtatio XX..- dosmonuti ; hóminés enim etiam vivos fe- ne mez ego fugio Dominam nominat , nec ; ;peliunt, Eft qui vitiorum coeno obrutus; aliud adjecit, quo ejus duritiem , imó & & implicatus emergere adnititur, & ad id feviuem criminaretur, quod alteri fuiffet conatum adhibet : fed quia fecum ipfe lu- mulieri obvium, hinc Procopius: Jafótía 1n Genz; €atur ad meliorem vocatus frugem 5 ade illius , €& equitas binc quoque elucet , quód . eft ftatim bu(tuari u s, qui & verborum le- nibil Saram crimisetur ,' mibil mali de illa nüm blandimentis, imoó nocinis, & íuafio dicit , nibil illi criminis affnxit , nibil du- & fortiüsexempli documento eum in prio- rum in illam evomit , ut non mirum, fieti- rem impellit foveam , obruitque blanditijs, am 4b boc capite eAngeli,auxilium,oge'mque H li!;, [ nerefurgat ad emendationem , & hic ve- 4Ad fe quodammodo zraxerit. fpillo ett Diaboli, cüm viventem fepeliat. s. Vil. Noncredas linguam adulatoris meliorem éfle eà detractotis, ait enim D. Bernardus ; 4» Cant, Detr atlio femen ef cacodamonis , Pe[fma vulpes occultus. detratior 5 fed mon ftrm. 62. quod zmalignitas in perniciem bominum : minis adulator blandus ; 2eque lingua. de- ferit $ ut inuberem. diffidsorum [uccre- traéloris ac affentatoris Íua evibrat tela, feat me[fem . Sed. affentatso adbue quibus vulnera ínfligit; utraque lingua;quia E 71772 2/72 1] P noxia,amputanda potiüs effet, ne alijs no« 68* ceret , velfaltem perpetuo filentio coércen. Ppofité detra&orem ciconie compa- ravit Hugo Carenfis , eó quia fi ci- .da, idque videtur nos "Chriftus docuiffe, A ]a Catt, cum Pontificum , & fÍacerdotum invidià «conia ferpentibus, viperisque pafci- l!:;ftlï, L(',. tüf; ita & detra&tor nonnifi aliorum malis accufatus refpondere noluit ; ne fcilicet dum Íe defenderet cogeretur Sacerdotum revel- "viget, ac nutritur ; nec unquam fcit bene i lare improbitatem , ut fcité obíervat Mare loqui, nifi cüm malé de alijs obloquitur ; Cborda,. cus Vigerius expendensillud Matth. 1 6. 7E- quibus linguá detrahente , perinde ac gia« eap.7, SUS autem tacebat.: aicipfe : Tanti nam- -dio honorem difcindit , famam :-dilacetat /que 4fimauit Pontificiam snajeitatem.s , ac quam fibi honeftam apud alios compa« faverant exiftimationem vulnerat, ac faue nam & publici con[ilj autboritatem ,ut quia fiue eorum infamia refpondere nàón poterat, €iat. "Quis iinficias:eat , vitium hocce fe« men effe Diaboli, ac venenum, quodé tar- emaluerit taciturnitate fua fama . parcere» impiorum Tudicum , :quam per eorum 4nfa- tareo fpecu effluxit,& malignitas in aliorum miam [e ipfum excujare. .perniciem effundit, non enim detractiones, 67. diffidiorámque feminationes aliud effe dixe- Cb e5p.3». Hinc Labia fpon(z vittz pariantur coc, cinez : Szcut Fitta coccinea labia -£ua-» , ris,quàm Diabolicafemina, que germinant, fuccrefcunt; meffem Diabolo exhibitura ube- funt ex SS. Interpretibus, :qui per vittam hanc coccineam funiculum fignificent , qui Tem màlignantium ; fiquidem qui detrahunr, extimo parieti domüs Raab appenfus -etat; noménque mordentaliorum, ac famam lace- rant,Íe ipfos magis ledunt , quàm alijs no- ne quid moleftiz, vel damni ipía.in domo Íua pateretur, inqua exploratores fervave- 'eant::quia dum aliorum profectus abroga- nimirum re5aliorum honoremextinguere adnituntur, rfàt. & incolumes :cuftodierat : merentur hanc laudem a duntaxat labia , divinz invident bonitati, fibique gehennam conftruunt. quz nullum produnt, nulli obfunt , Go« Hincvirulentis beftijslong? nocentior eft — 43« mnibus profunt;. nullius. proftituunt fa. f»am, imó omnium famulantur nomini. venenofa detra&oris lingua, que nonnifi ve- Non homo, fed rabidus eft canis, qui alios 'nena fpargit, quibus alijsnocet , & fe ipfam interimit: cümenim alijs nocere ftudet, fibi linguà morder , alienum diícerpit hono- rem, aliene fame vulnera infligit, imó petiüs obeft, imó & interdum alijs prodeft ; quatenus eos evehit, quos deprimere conabas peior eít cane ipfo cüm hic fubinde inflicta lambens vulnera . fanet. Audiendus eft tur ; Moyfes enim cum Aaronis , & /Ethio- Homil. $, i5 $. Chryfoftomus ubi ait: — Zomo es - we piffz fubijffet detractionem , illicbà Deo eft epift. ad afidum virus evomas. Howio 6s5 ne&4n laudibuseve&tus : $n omni domo mea fideliffi- Cprinfllo belluam degeneres, Qb eam cau[am os tibi musefl , -quem textum expendens Origenes N um. T28 datum efl , non ut mordeas ,. fed .ut Alio- ait : Audiffis quid fibi judicij obtreBatores,. v.7 rum vulneribus medearis. Ágar cüm ex- maleloqui ; &$quid damnationis , acquirant. ijffet ab Hera fua Sara , ejüsque faciem de- «Auditenunc , & quantum beneficij conferant 3/5, quibus obtrellaut ; nunquam. Yroenimus clinaret, fugerétque afpeQtum, Angelo ob. viavit in fylva, qui comitem coníolatorem, tantas laudes Deum dixiffe de Moyfe famulo Geeef.16, G ducem ,. fe illi exhibuit , fed undénam fuo, quantas nunc. dici videmus , quando 46 huic mulieri tam fpeciale privilegium, quo bominibus ei derogatum ef... Inlingua tamen meruerit Angelum habere fui iuneris Du« detra&toris ferpentem opus eft fpe&temus, ut cem, & fuz aftlictionis folatorem ? hoc nosàdetra&tore fubducamus,eft enimlingua, digna fa£ta fuit privilepio , eà quia aliena quz nonnifi venena fpargit , aconita fundit, prorfus eflet à vitio. detractionis: fiqui- e(t enimlingua, quz nonnifi à gehenna in« dem interrogata, quo pergeret, tantüm flammatur, ut dixit D. Jacobus, fui fiqnidem rcípondit Genef, 16, 44 facie Sarai Domi, ignisaliquid lingua detractoris affricat infer- nus s Aiïcntatio exulet àb aülþa,hamuä efi;,quo incauti CäpiLintüi. 443 nus: gehennz ignis in fola furit peccata, Numen confalutstus dixit ; En ego ille, ve; folos excruciat peccatores; & detractorum ftra affentatione Deus dicor; fed przmatu- 0 Go lingua aliorum lapfus carpit , virtutes exe rum praíentio, & expecto fatum , & me morti noveritis obnoxium , & fatalis mea tinguere nititur,& vitia depromit , quó eo» rum turpitudo luculentiüs clarefcat; & ta. neceffitas ve(trum redarguet mendacium ; men licét. tor prodeant à lingua detractoris immortalem me coníalutá(tis, & vos ome- venena, totque fcaturiant ab hoc uno pu- nes przire ad fepulchrum debeo, jam ra« tidiffimo fonte malorum rivuli, adhoc no- piorad mortem; dolor,quo intustorqueor me monet, nonunum me effe ex Numinie xior cft lingua adulatoris, quiatefte D. Au. 1» Pfale: , guílino : Pílus perfequirur lingua adulato- bus, fed infimum ex hominibus ; quia ci« " yis, guàm manus sinterfelloris. , &5 virus tiàs à vobis ad mortem rapior 7 cruciatu e« deiratloris ; quiaaduiator cütm probra ap- nim per continuos qüuinque dies nihil fe re, pro»at, & vitia commendat, ijsdem viam mittente, in ferales Manium umbras ceci« emollit, cüm detra&tio non peiorem faciat, dit, qui futilibus affentationibus in Numen quem percutit ; adulatio enim quos malos fulgoribus utrinque flipatum furrexerat; &z invenit , eos deteriores facere adnititur , hic fuit Agrippe Regis infauftus exitus, w CAGRUAM Cs ERN ts cüm vitia, & Ícelera eidem commendet , - quo pofteros, & prafertim prépotentes & & fuadeat , quibus liberiüs indulgeat ; . eft inonitos voluit, mne aures dent affentatio« igitur adulazor longé detetior detra&ore ; nibus, quorum prologus placet , fed epilo- Ia Cant, pulchré D, Bernardus ait : — Peffíma quidem gus non poteft non diíplicere. fit?m 63 vulpes occulrus deiwailor ,. fed adbue peior Adulatio naturam videtur aquile, vel 7t. blaudus adulator. : induere, velaffectare; ea eft hujus volucris 7/9» Adulationem pati, & fuperbiá non in« indoles, ut teítudinem ungue arreptam in —— m tumeícere , G& vitijs non adherere, quz altum quidem evehat , fed ut ex . fublimi, & placent, & commendari audiuntur, pro- valentiori impetu przcipitem ad faxum al« " digium eít in tertis rarum; cüm taimen lidat, conterátque: quid ni adulator eum, r plures é contra fi convicijs pulfentur,detra- cui eblanditur in (ublime quidem extollit ; al élionibus urgeantur , modefítiores fiant, & in altum evehit, fed ut lapfu graviore dea humilitate proficiant, quó fit, ut detra- orfum przcipitet, Nemo elt, qui fi fe va- &lio fubinde profit, cüm adulatio femper nis finat affentationibus demulceri , intus ob(üt, & noceat , non anima tantüm , Ve- nonintumefcat , & majorem fe credat,quàm 3 Teftis Herodes A- rüm etiam & corpori. fit , alienas laudes propriz przferens con- grippa, qu! cum toto triennio Regaum Ícientiz, In id unicé incumbit ftudij adue admini(iráffet Judeze , Ca(aream devenit ; lator, ut vitij tarpitedinem laudis fuco n MC quz priüs turris audierat Stratonis , ubi contegat , quà laudatus fe ipfum ignoret, . pro falute Cazfaris folemnes ludos ; um- ejüsque oculos evanida obducat nube, ut ab aflentatione minimé fe laudatus fubducate bratiles pugnas inftituit ; ad hancíolemni- us tatem ingens nobilium prafertim , ac Pro- dum enim per aures,' quas affentator dee d cerum € fingulis Regni partibus multitudo mulcet animo intus eblanditur, lethzos lae confluxerat, Altera die lufuum Herodes tices e1 propinat ; ut virtutes, & praíertim in publicum prodijt, proceflitque in thea- animi demiffi veftigia omnia (uaviter exe Abhifce enim blandé efflantibus 530 trum amiéclus vefle auro, argentóque du« pungat, &lili contexta, qua folis perculfa radijs di- auris non inflari ad fuperbiam difficile om» - vinum quendam videbatur fulgorem emit- nino e(t, unde D.Chryfo(tomus;ad rem no. : tere, qui non venerationem tantüm ingee fttam ait: Quare fi aver[ari nonnullos decet, ? Cab.sp, reret, fed & fplendenrem fimul horrorem adulatores. magis , quám contumeliautes "99".89, quendam fpeclantibus incuteret * tunc ficut odifje oporter : quia deterior eít, ac letha- ; non defuerunt affentatores , qui Herodis lior, quz ex adulationeoritur peftis, quàm "Agrippz confueverint latera ftipare, fue- quod ex detractione folec damnum emerge. runt ex ijsdem plures, qui Regem acclaman- 4 re, & faciliüseít detractionem vincere,quàm tes, Deum eum falutárunt, quem etiam adulationem fuperare. Hinc meliora di« h gm. 10 flexo poplite enixim rogabant, quatenus cuntur effe vulnera;non tantüm diligentis , j propitits vellet ijsdem favere: intumuit aut defendentis, fed etiam reprehendentis, "N quidem Herodes cüàm primüm ftulta hac imó & perfequentis, quàm fint fraudulenta adulatione przfentijt aures fibi demulceri : ofcula adulantis, aceblandientis; illaenim ;:' verüm impiam adulationem , quam prz- falutem proinovent, hac in interitum moe uftavit , concoquere haud potuit ; pauló vent; illa pharmacum fecum ducunt, fed hzc enim poft fufpiciens vidit capiti fuo- immi- nonnifi venena conducuat ; feriunt illa, ut E nere bufonem funi infidentem extento , latens . ulcus detegatur ,. ac fanetur ; hec quem novit prodromum effe alicujus fub- , molli fub fpongia ulcera tegunt, fed aconita fecurarze calamitatis ;; coepitque. propterea jaculantur; toxicafpargunt ; & dum leniunt intimis indolere przcordijs, acritérque tor- miferé interimunt, & quidem eó faviüs , queri torminibus ventris, & tunc amicos quó fub larváata amicitia percipiuntur , & adítantes afpiciens , & praefertim adulato- placent 5 tunc.enim occultiüs nocent » a€ res , à quibus fuerat antea acclamatus, ac vulnera infligunt profundiora, Verani de Affeciibus Tom, II " Hinc 444 Diffettàio XX, ?h 12« Hinc magis optanda eft reprehen(io de- unica ovicula , quam ad proprium folattuii tra&boris ; & aperüi inimici, quàm affen- innutrierat ,. & furorem adveríus divitem. tatiolarvatiamici: hic.enim fempet nocet , ejusdem oviculz raptorem excitat: & cüm càm reprehenfio inimici non femper repu- eo Davidem adduxiffet , ut in improbum dianda fit, — Parum refert qua manu phar. illum excandefceret , cognofcerétque clariüs macum zgrotanti porrigatur , dummodo injuftitiz patratee curpitudinem: tunc David optata fanitas inde fequatur ; .bellé edixit Nathanum audivit non adulantem , nec e- Lib .de ntil, apud Plutarchum Antiftenes , ad falutem, cápiend. ex blandientem ; fedcorripientem, & redar- & incolumitatem tuendam opus effe,.aut guentem;dixit enim Nathan: Ts es ille vir, / ipimicis, 2-Regeg .. amicisingenuis, aut acribus inimicis: quia -Hac dicit Dominus Deus Ifrael ; ego . unxi fe illi cüàm admonent peccantes ,. & hi .cum in Regem fuper Ifrael , & dedi tibs domum.s maledicunt adverfantes à vitijs revocant. Domini tui, & uxores Domini tui infinu tuoz NNoltris veró temporibus videtur amicitia , & [i parva funt 15la adjiciam tibi multü ma- vel extorris à-coetu difceffiffz hominum, vel m jora: quare ergo «onte p[ifli verbum Do- faltem.vocem amififfe , quà amico defectus Uint,ut faceres mala ? , fuggerat corrigendos : larvam vetó amici- 'David veró cüm ab omni abhorreret 76s tix induit aflentatio, non tamen ut vitia im. affentatione , neque tumidos enutriret fpi- probet, ut declinentur; fedut probet, quó ritus, fed humilis 'Prophetz audiret redars ijsdem indulgeatur ? unde reprehenfio ini- gutionem, ideó fummá compunétus poeni« mici, plerumque utilis eft, . cüm affentatio tudine oculis fletu madentibus, voce fufpis latvati amici (emper noceat , obfit;ac lgdat: rijs intertupta, .fe peccatorem confeffus eft, plurimum tamen inteteft fcire. quisnam te- * anquiens : Peccevi Domino : cui Nathan * Qap. 7 prehendat , ait enim Ecclefiaftes : Melszs ef Dominus quoque tranflulit peccatum Yuums à [apiente corripi , quam ftultorum adula- n meorieris: quia Prophetam. maluit. re- zione decipi. darguentem audire , quàm -eblandientem , EL Corripiunt adulatores nonnunquam pocnituit ipfam patratri delicli: fi ut alij Re- feveriori affumptá perfoná, fed tunc in.nu- ges tumidos foviffet fpiritus; fi alfentato- gis trageedias excitant: & ficutin Menandri res libentiàis , quàm repreherifores audiviffet, comeedia falfus inducitur Hercules-clavam non ita refipuiffet: (i Regesexemplo Davi- quidem geítans,non tamen gravem, nec ri- dis tumidos excutiant Ípiritus, & demulcen. gidam; fed molle quoddam , & inane fig- tes abigant affentatores; & cum Davide,qua mentum; ita affentatoris correptio mollis perpetrárunt flagitia lachrymis diluant, & in eít,. & inefficax, G reprehenfiofutilis; car- cinere, ac favilla peenitentiam agant parti. pit enim res quasdam leviculas, cüm lethalia cipes fient non. terreni tantàm , verüm & animi diffimulet vulnera. . Verüm tamen eft, ccleftis: Regni, idque indicavit Chriftus quód inimici reprehenfio non. femper . op- Matth; $.. cum dixit: Peari pauperes fpiri- porcuna eft, cüm non raró mentem exafpe- .tu quoniam spforum esi Regnum calorum 2 ret, diffidiaexcitet, odia foveat.. quia ut expendit D. Auguftinus; Paspertas .. Vir autem Sapiens. ftudet . occafionem 74« fpiritás inopia efl fpirituum , in. corde nibil enancifci, excubat, ut prodefle opportunis de fe enumificum opinantis : nimirum inopia remedijs poffit , non obeffe intempeltivis: eít tamentium fpirituum , qui fi defint,non neque lapfis ftatim infultat, fed per verbo- facilé finunt Principes fuas ab affentatoribus rum ambages in ejus fe animum priüs. infi- aures demulceri : & quia in mente Princi» / nuat, ítudétque ejus fibi benevolentiam pum hac tumentium fpirituum egeflas ra- captare, & obfervat monitum beati Nili : Decad. Y Io rior eft; quam in eorundem zrario pecunia- cüm aberrautem corrigis verba mifceto cóm- rum paupertas; ideó quia rarior,etiam diffi, garanef. 17» 3qniferationiss fic enim aures emolliuutur, & cilior,& quia difficilior, coelum enancifciturz Mal lumen cordi accenditur. . $ Jpforum est 'R egnum celorum : (ed ubinam. 75* Nutrices fi viderint pueros in ccénum hzc fpirituumegeftas querenda, & inveni« inconfideraté dilapíos non accurrünt , ut endaeft? certé non femper in illis palatijs, verberibus , alapísque eos onerent, fed ijs- ubi nulla fimulacra furgunt ; nulle tabulaz dem compatiuntur, quos erigunt, abluunt, parietibus appenfz circumfpiciuntur; nullae confolantur; fed poftea eos monent, quó meníz ftratz habentur, quia plerumque eft impofterum caveant , imóobjurgant etiam, ibi fpiritus inflatior ;; & quantum inde de- & cafligant , ne. ampliàs hujusmodi loca tractum eft gaze , tantum non raró fubmit. adeant : hzc autem reprehenfio à nutricibus titur aurz , quia ut fcite D. Gregorius; je- in pueros lapfos profecta, etiam viris adultis jangs atterimur , 8 mente turgemus : le- utilis eft , (1 ejus infinuatio. per ambages in rumque impletus fabá venter inflatur ; & animum delabatur. Enituit hac in patte mens etiam fuperbi$ tumefcit: eft qui auri INatham Propheta, qui Davidem adulterij non appetens, aurze ut plurimum eít cu- fimul, atque homicidij reum gravi oratione piens : etiam in extremis vitz conflituti , repreheníurus, ac caftigaturus ftuduit priüs ac animámque agentes 'eliquatas margaritas à appoítté in ejus fe animum infinuare ; fe rejiciunt, qui tamen plurimum aéris ad fi quid alind ageret, intenderétque : commi. € attrahere contentiffimo fatagunt Ípiri- tu. ic;ationem movet erga hominem fpoliatum Plures lAHenrgtïo exulet ab aula, hamus eft, quo incauti capiuntur. 44$ 77* Plures funt 5 qui eos i:nïtante-s , qui multiplici coronà ibi 1reg—narent » comantes cum morte luctantes, jejunant ,fed ut uberiüs arboresla(civirent, vireret myrtus, flore« laudentur , plásque aurz attrahant ; & i(ti rent malapunica , G oboballama deíuda« funt ; qui lubentiàs adulatores aures de. rent, mulcentes audiunt , quàm prudentes moni- Non glol*.ïa—tuf, nec ullo tumet inflato 293 tores, acvitiorum increpatores: plerumque fpiritu , . nec finit futilibus affentationibus funt , qui biduum , triduámque tranfigunt fibi aures demulcere , quieo fe novit carere, nullo in ftomachum demiffo cibo , nullóque in quo ab alijs laudatur , fed fatagit , uc inftilato potu: fed nullus ha&enus auditur, illud enancifcatur : unde fponfa cum fuum !-«Rtg;gæ; i qui absque aurz ferculo una potis fuerit ho- in thalamo miniméfponfum inveniffet: per a jejunare : hincilla Hieronymi admiratio vicos, plateisque eum quafivit , nimirum ftupentis , ' non poffe cüm Hilarione omni etiam in laxioris vitz viris repertum à feiriü prorfus inopià ditefcere , quia licét omnem cenínit , quem à fe abeífe dolebat ; imó xcludetet fu cupjit etiam à militibus edoceri Cantic, 3. aurá carere. p'ell-e&ilem; non tamen valuit T Num, quem diligit anima mea, vidiflis ? »8. Meris eft, quo aura perxindevaenum Sed hac animi demiffione, dum fponfusab- Ó detur, àc frumentum : vendunt multi au- eft à thalamo . adeft in corde. Humilis e- nim corde ; & pauper fpirituinflato cor eft ram,aurum accepturi, & hi eadem vefcun- tur aura , quam divendunt; nimirum lau- Chriíti : quisnon appetrat Chritti potiüs cor dant , ut & ipfi viciffim landentur : fuit effe, quàm aurà inaniffimá pe&tus implere; Rhetor , qui quendam juris peritum fui & mentem inflare ? Ízculi vocaverat Mutium , ut ab eodem i s eloquentiz Cracchus falutaretur , & hi lau- $. Vi dant , ur laudentur, fibíque ipfis parafitans tur. ' INNabuchodonofor id prxítitit , cüm Íe ipfum ja&tavit, eó quia Babylonem am- Utiliora. fimt vwulera repreben. pliaverit, meenia erexerit , plateas ornave- dentis , quàm fraudulenta ofcula eblan- rit; ita enim affuetus affentationibus erat , dientis z tlla dum snfliguntur , fanant ; ut & fibiipfi adularetur: 6 contra, quia à bec cum figuntur ,. intt« quavis femper David affentatione abhorruit , YUHHnt, ausquam rmemorat, nüullibi narrat folem- mem à fe de proftrato Philifthzo trium- "T Lus infert damniinflatio Tpirïtüs,quäm 80« phum : Nabuchodonofor , fi Babylonem , fubinde zítus concupilcentize ; etiam excitavit , Jerofolymam evertit ; fiinflato . . defoffe altiffimé fpecus fupra fe ftare al. Tpiritu Regio fedit in throno, & hominibus pes patiuntur Athlante fortiores; qug tamen omnibus altior , fuperbivit in ftatua; mox ex fpiritàs intus intumentis violentia ruinas ün(tar beítise pronus in paftum abjicitur ; pa- minantur ; convulfurz mox é fuis fedibus latia , domüsque privatorum fugit, séque urbes, & everfurz turres , ut intumefcenti dBylve(tribus aggregat feris , & tóto fepten- fpiritui. per dehifcentes hiatus aditum ape- nio faltus , & avia manibus , pedibüsque riatur : homo qui fpiritu tumet , & vanis perreptat inconditum aliquid ftridens , ca- dat lubentiüs affentationibus autes , at£rem - pillis , G unguibus in moremaquilarum ex« quo tumet , in fe fover, non ut fpiritui fa- crefcentibus, totümque horrificantibus cor- veat; fed virtutes omnes evertat ; adulato, pus ; jactavit fe Nabuchodenofor , fedà coc- tes apertis ulnis ampleclitut, gratísque au- tu dejectus hominum beftiam induit: infla. dit auribus ; & reprehenfores ut exofos fi- tos omnes excuffit David fpiritus , & non bique infenfos à fe abigit , & tamenait D. f thb',n terrenum tantüm ,fed & coelefte promeruit Chryfoftomus : .5 4ve LA 4 ari nonnullis decet, 1n eap, os« Regnaum, —Beat? pauperes [piritu , quoniam adulatores magis , qudm contumeliantes a. Macbab. | Homil. $9. ipforum eff Regnum celorum ; (piritu qui diffe oportet , quia nocentior ex adulation e, tumet , fibi duntaxat videtur fapere, séque Prbofieeme quàm ex vituperationefolet peftisoriri : & folum incolam Lybani, & Taboris inquili« faciliüs eft hanc, quàm illam animi fuperare num credit ; nihil (ait ipfe) intüeorinillo, paffionem , & meliora funt vulnera repre. quod Íplendeat , nil fe prodit, quod Jaudem hendentis,quàm fraudulenta ofcula eblandi- mereatur ; fed neque Harpaíteullum vide- entis,quia illa in falutem infliguntur , hec in bat ornatum in Senece adibus , in quasta. interitum figuntur ; illa fecum pharmaca men Regum opes effluxerant, Si bos & po. trahunt , hecvenena attrahunt : illa feriunt, mario exjiffet Salomonis , adeo macilentus fed fimul fanant , & plus profunt , quàm ob fuiflet, ut íumma intus facilé paupertas cre- fint, cüm bonam promoveant valetudinem; di potuiffet : fiquidem deerat, in pomario hzc fub molli fpongia taxica jaculantur; &g illo omnium genere aromatum fefertiffimo, tunc interimunt , cum leniunt , & quidem fomnum , quo ille unicé (aginatur: &tamen eó nocentiüs , quó fub amici perfona incau- non fuiffet pomarium illüd contemptui ha. bendurm : inerant ibi rofz , lilia ; & deli- tum premunt , ut opprimant, ídque om- nium feré proprium eft affentatorum , qui ciz omnes ,' quas tellus exhibet , fuam ibi fponfionibus divites in omnem proni femper videbantur fedem collocáffe , cüm & Platani inveniuntur anfam loquendi ; fiquidem ut eeci« ;Skkx; 446 Differtatio XX, $241y*^ 5« cecinit Petfius: — Mf utam wpidlak fervant — teot me fuïaementïtuni non Gnómon mihi u* fub pelore vulpemm, lmóà & [ub vulpel nafus tuus fuit , fed valde perlongus bacu. pum enutriunt ,. parthümque fovent , & lus, quo egregie vapulavi; jam me corris tunc apertus ho(tis mitior eít occulto infi- £o, nolo ut mihi nafus tuus longus fit , ideo diatore: faciliàs enim armaarmis retundun- dico te pufillum habere nafum; tunc iratus tur , quàm dolus repellatur , & infidiz evi- * Princeps juffit iterum per farnulos contundi 06 tentur, quas virtus expandit : difficulter Morionem , & acrioribus pulfari verberis vitatur novacula levi obtecta fpongia : vix bus; miíer Merio probé contufus , adhuc eft, qui venena caveat , fi hzc domeftica oris injuffam dicacitatem non correxit , fed cüm tertió fuiffet ceenaculum ingreffus ite« manus propinet ; fed obfetvare, ac declinare Ícorpium nodle illuni calcaneo infidiantem rom oculos fronte-pauló exafperata defis id difficillimum, xit in convivam , cümque diutulé hafiffet s $I Hoftis eft omnis adulator fub ovili cogitabundus dixit, veneram mea correctu« elle lupum nutrit5 mellis oltendit favum, rus verba , fed hbacimihi verbera fuerunt , & fellis exhibet amaritudinem ; blanditur verbis addidi aliquas litterulas , que me e- exporrecta fronte, oculisque annuentibus , gregie pulsàrunt , modó non ampliüsloquar; ac arridentibus , verbísque faccharo illinitis ; & dicam te nullum nafum habere. . Certé fa- & quamvis nulla alia videatur re nocere , no- tuam hanc dicacitatem plerümque imitan- cet tamen , quia fuperbire docet ; nonnun- tur affentatores, qui quó plus errores tege- quam exiguum etiam exigit aflentatio mi« re nituntur, crafhüs errant; mendacia pal- liant mendacijs, fuco fubducunt. nerval, fatis eifidifcipulos habeat , quibus placeat , & quorum aures valeat demulcere: Imó cüm omnis adulatio fit fupra meri- $4« tum laudatio , nullam dixerim adulationem NNeque affentatores , easdam femper inflant buccinas ; fünt ,' qui dummodo placeant ; efle, qua mendacio non veftiatur, eftenim hoc ipüs fufficit, Nonomnesartifices ean- hacveítis, quàfola utituradulatio; & iila t 77 - dem tractant materiam, Figulusaurumi cer- fola gaudet, vel enim infra , velfupra fidem t reprobaret , fi ex aüro juberetur Jovem : verba funt adulantis; cüm enim placere ítu« fiügere : affuetus enim argillam verfare digi- deat ; fi quem noverit vanis demulceri lau- tis, horreretin metallo duritiem, dationibus ; has ftatim affentator longe fupra $2. Rideretur 3Phidia , qui remollitum ig. verum , quó magis placeat , extollit: finibil nibus aurum labore nullo in exemplar im- repererit laude dignum , nova tunc fuo com« mitteret, ut fibi infeipfum Jovem effinge- miniícitur € cerebro ; & quia cenfus deeít virtutum , vitia ipfa adnititur laudibus co- ret: five exigua fint , five magna , quaal- fentator prodit , fatis ipfi f placeat ; quinimo honeftare , & improbanda probare , fi- muülque viam fternit ad nequiora fcelera: & proba, an improba (int , juxta habet, fuff. 879 cit illi damnàffe, &laudáfle , quz prapo- tunc laudáffe perinde eft , a: ad paria , vel tens , cui placere adnititur , dg,mnat , vel nequiora incitáffe : imó hoc pacto impro« laudat. D bum laudare ; nil aliud effe dixeris , quàm PEL Id etiam dat ur adulationi , quia facilé margini herentem pracipitij , injectis mae nibus protrudere , qué pronior fít ad lapfums inftigat ad omne genus mendacij , adulari enin, & non mentiti difficillimum e(t , & quia cüm eatenus laudes lenocinijs-verbo« rum fubtili compofitis artificio congerat , perízpe, quóplus adulatio t egitür, eó ma- Fuit vir Prine non folüm , ut alteri placeat ; verüm ut pro« gis detegitur. méndacium. Ceps , qui ad animum exhilarandum, mo. , priuminde commodum aucupetur , alienum. rionem habuit, hominem fcilicet , qui falíis ; noncurat lapfum , exquo putat poffe ipfum infulsísque . delirationibus . prandia foleret furgere , & ad pinguiorem , vel illuítrio- rem fortunam affurgere. Hinc ea eft adu- - coadire Principis: cámque conviva affideret, cui nafus. nonnihil procerior pra cateris lationis indoles , ut non folüm ad omnein- ftiget mendacium , verüm etiam viros cote« emineret ; ídque Morio obferváffet , iden- tidem hominem afpiciens dixit , fi numeri datos ad iram provocet; quiacum falía de« horarij tuo effent in vultu defcripti, vt fci- prehendant , qua affentatores effutiunt, ijs» dem potiüs füccenfent, . rem, quota fit hora , alio non indigerem horologio, Gnomonem tuo haberem in na- . Ad tenferitatem eti am viamaperit COne 85. fuetis illis vocibus , an non vires tuas igno- Ío umbram longiüs diffundente: ad heec eru- buit conviva, & quia Princeps eum noluit ras? an nefcis,fortunam femper paratam effe ' . fuam audentibus opem praeílare ? An non ullà affz&um moleítiá , juffit Morionem ba. culo excipi , fimülque expelli & loco: cüm- vides tuos adverfarios fupra coturnos tumi- dos infolefcere ; nifitu , quos dentes habes que verberum fentiret dolorem , didicit fe ijsdem oftenderis , jam te cüm premere coee perperam fuiffe locutum: quiatamen vere- batur, ne Princeps nonnihil fibi fuiffet ira- .perint, penitusoppriment ; zequum eft , ut te virum effe oftendas , ut experiantur ipfi tus ; paulo poft iterum in eandem fubrepit ccenationein , funm correcturus (coma priüs tuam potentiam , cüm non curent benevo« dictum , & quidem fuavioribus verbis ; ad. lentiam 5 dignus es , cui fe fubmittant, qui ftat igitur iterum meníz , ac diutulé eun- te leferunt. Hisce blandiffimis. ftimulis dem contemplatus convivam , dixit; Fa* iram fimol.2ccendunt ,. & ad temeritatem 1n. X Aflentatio exulet ab aula, hamus eft , quo ïncauti. capiuntur. 447 inflammant : vix e& mille unus , qui non bio , fuco affentationis, odia , quz inttis nue eredat facilé fibi futurum , quod alijs vide» triebant obtegere fatagebant , & tunc Ju- lio Agricolz nocentiüs oberant,cüm laudum turlaudabile; idque caufe cur etiam vitia ipfa in pretio habeantur ; cüm etiam laudi- fuco prodeffe viderentur : laudantes Julium d bus commendentur, Agricolam Principis tela excudebant 2 vite d'd lau« tutes recenfentes vulnera infligebant. $6. Id inexiílimatione habetur , qu 282 dem meretur; &laudáffe in viro prepoten- Neque Julij Agricole zmuli tantüm te ícelus, perinde eít jac in aliud fimile eum hac fubdolafuérearte ufi, verüm etiam lom gé antea deprehendimus ;hanc adhibuiffear. impuliffe , imó etiam in majora ; quód fi V [ viri Principes fcelerum ejicerent laudatores; tem , quendam & Saulis famulis, qui cüm non facile ipfi vitijs £cedarentur , cuüm nemo effec infen(iffimus Davidi , in quemodium jam diu foverat , cocpit miris laudibus ejus gratuitó improbus, & malus fit : improbie tas eas in hortis imitatur plantulas, que ci- recenfere virtutes , extollere facinora , men* tiüs, ut adolefcant , «reícántque in arbores, tiri benevolentiam., quà invidiam obtege- ret , & eó fecuriüsferiret, quó gladiusnon frequentiüs folent tepentibus irrigari latici- i bus ; «teícit enim vitium , «üm laudatur: appateret. Ecce vidi filtum Ifas Betblebe- Lib. t; Ref. hzc enim laus fomentum eft omninm malo- mnitem fcientem p[allere ,. & fortiffmum ro- 4ap 16,-w. rum , nütrimentum fcelerum , cibus vitio- bore, & virum bellicofum; & prudentem in zO« rum, hocenim nutriuntur , crefcunt, vie uerbis , & virum pulcbrum , && Dominu eff &tm £0 , hac enim nova invadendi , ac no- résque acquirunt ; & quia hujusmodi laus vitium fovet , virtutem confodit ,. penitis- cendi ratione; periculum Davidi ingerebat, $^ que evertits etiam ij .quos invidia torquet, fimülque fpecioío colore invidentiam obtes- hac (übiade fucata utuntur laude, quà gladi* gebat: fuit autem fubdolus hic famulus, ut umtegunt., :ut fecariüs. feriant , & letha* piures cenfent , Doeg , qui Davidemoderat: Epift, 71, liàs noceant, pulchréSeneca. | Jnvija , ait non enim iguoravit Doeg invidiam in aula degere ; ideóque (tuduit eximijs laudibus ; ipíe , pernicio[um optimu telum , 43nopinan- teg , fecurüsque disjecit , procellemore , que virtutes , :ac delatas à Davide viclorias re- Pro- $n ipfa jerens fiducta folet emergere. cenfere , ac extollere , quo audientium in* vidiam magis acueret ; animósque acriüs in €ellas zemülatur invidia , altas proceliz tut- fes evertere, ac fublimia montium faítigia Davidem exaíperaret , quem proptereadi« fcrimini objiceret caterorum : hinc Polibius feriré folent : & invidiaeuam ipfaadnititur In ;)ijïor. eos fübruete , qui fupra cateros eminent j iai t. ANova bec calumniandi inventa vatso | excelios , ac in altioribus conítitutos digni- mon accu[atione., fed laudibus vecenfitisnos tatibus evertete, ac deturbare florentes, xAm in [ocios vefundit, . Inventa efl aurem Quia veró experientia edocethac mor- porifpeum , ac primüm bac malignitae , & 879 Aue bo laberantes omnibus effeexofos, ac odio- fraus ab dis , qui in palatijs degunt. íos; artem invidía excogitavit , quà & fe lici utpote c&teris verfutiores hanc reperére ipfamtegeret , & odiumfugeret , eóquelc- fraudem,laudibus nocere,erectione deprime- curiüs feriret , vquö Octultiüs nocet ; hinc re,commendatione vituperate, ofculis ferire, blandis verbis exponere peticulis:quia juvare Eurypides ajebat : Oportet aliquid boni di* cere , Aut benedicentibus non infenfum c[Je.» nonintendunt , fed nocere: idtotüm prz. invidiavitlum: quienim audaci & aper- ftant, quod Medicis e(Lcontrarium , hi enimj ta dicacitate alium impetit, fufpicionem in- aufteris medicamentis fatagunt corporis in- generat innutritz intus invidie : fiquidem ducere fanitatem : fuftinet infirmus caute- rio inuri , ferrofecari 4 fcite Tertullianus quiaudit, ftatim putat ab exulcerato animo Capi $; adverfus Gnofticos. llulans ille, && ge- provenire, quod obmurmurans alterius ad- nititur malignitati applicare : hinc.invidia emens , U mugiens snter manu vaedici , pofc. modum easdem vaercede cumulabit , &8 avti- non dentes oftendit ; quibus mordeat , led holoferica depromit verba , quibus fimul fiees optimos pradicabit, G favosjam negabit. placeat , & noceat; verborum lenocinijs Nondifplicet zgroto laniena, dummo- 890 laudationum blandimentis omnem infe ftu- do optatam corporis invebat falutem : op- et malevolentiz notam exringuere , ac in- pofitum obtingit. in aulis Principum, aures videntiz fuípicionem avertere. De Julio deliniuntur , non ut vitia intus corrigantur, h fed vel ut augeantur ; vel invidia alienalau- Agricola fzribit Tacitus ? Periculum fubjif- fe spud Principem non ob crimen , fed ob deacuatur uberior, & exafperetur nocentior, laudem,ait Tacitus : Causz periculi non.s Raruseft , qui veritatis amicus finceré eblan- erimen ullum , aue querela lefi cujusquam, diatur : rarz blanditiz funt , quz proprio fed infenfus virtutibia. Princeps ,. 88 gloria non inhiant commodo ; & raras eft blandus viri, ac peffmum iuimicorum genus lau- alicui, qui proprio non ftudeat commodos dautes e ? cüm moviflent zmuli Agricola hinc ajebat ille: Nemini eblandiaris , tamecfi 17 Princ L 24 em glorie xítuantem ardote , tu- Ípes affulgeat maximi emolumenti, Scité meniém que elatiffima fuperbia JuliumAgri- Imperator Theodofins ad Arfenium Pra- colam nimijs extnlére laudibus, quo Prins ceptorem 5 Arcadio , & Honorio filijs au- cipis furorem fuccenderent , ac periculum dientibus dixit : Preflat pià mori , quàm.s laudibus objicerent fucatum; hi procul du- impié regnare : a. preftat potiüs pié mori, quàm 448 Differtaüo XX b quim impiä fervire, at regnes: praflat pie ri, quod glaäio minante , : quàm ääod?;'rtggi potiüs latere , quàm his fubdolis artibus e- adulante committitur. mergere. Afífentatores , qui ut noceant ; Arcendi prefertim abaulisPrincipam — 93 eblandiuntur,Difcipulos cacodcernonis fe fa- funt affentatores genus hominum viris pre- fertim Principibus invidam , regnantibus tentur , qui blandis fuggeftionibus adniti- tur przcipites.agere minüs cautos, hinc D. fállax, quia ut fcité Bernardus. — 'otenti- .. , , Tum. 2. bo- Chryfoftomusait: Blandiri ut quis noceat , us omnues invident , prepotentibus 0908 . , o Dom mil.13 i^ Disboliefl ; corripere veró ut profit Dei: qui adulantur , ídque caufz , cur /Efopus 50- 5 4v Matths Mrerieblandiri poteft, & obeffe poteft; hinc loni dixit , vel non accedendum ad Reges, fatiüs humanum , & comem íe omnibus adt illis placendum, Sidicas , nonnullas * h prabere, & nulli blandum, effe Principum aulas adeó ad virtutum nor» Perinde ac blanditie, ita & affentatio- mam compofitas , ut in ijsdem vitium non . . Qe -nescavendz funt , ut has non. tam à nobis fit timendum affentationis , idcreditu om- nino e(t difficile , vix mihi perfuadere quis arceamus, quàmin alijs'odio profequamur; quia nifi arceantur, provocantur , excitan- poterit affentatores aulas noningredi Princi- Epiff, Y« A tur, & nocent: undeD. Bernardus nos mo- pum, ur fe infinuent in przepotentum graá« ,.met, ut toto nifu has blandulas arceamus tiam , quorum etiam aucupentur benevos affentationes , inquiens : Tele occafiones , lentiam : fcio à plerísque aulam Principis mari zqtiparari flu&tibus concito , quibus vefpue blandimenta , adulationibus claude-s aures , teinterroga dete, quia tute meliis exagitantur aulici , quorum alij furfum fe- runtur , alij deorfum aguntur ; in hoc au* nüft , quam alius , attende cor tuum , di- féure. intentionem ; vonfule veritatem , tua tem mari fatagunt omnes expifcari, conge- Non eft fiden. tibi confcientia refpondeat, runt laudes fupra omnem fidem , süntque- dum alienz laudi: blandimenta, adulationes laudes ille, hamus, quo pradam capiunt. cüm fint quid extrinfecum , meliores nos Quis credat , nullos ibi mures innutriri, ubi ingens eft copia frumenti ?. Quis putet iu non faciunt , fed poffunt deteriores nos con: flituere; ideóque fi tota vicinia nos deprz- tanta tutba bominum , quorum quilibet: contentiffimis ftudijs gratiam aucupatur dicet modeítos , pudicos, culturze addictos virtutum;,tametfi id omnes jurarent, non eft Principis , nullum effe , quiejus non inhiat favori , non multos etiam effe , qui retia ipfis credendum , quamvis nos honorent , Íuanobis obíeqnia preftent ; quia non exa- tendant affentationum , fine quibus vacuum Honn'l. H more oritur honor ; nonproba eft denobis elt aucupium ? exiftimatio , fed facata adulatio, utloqui- . Tametfi T heodofii Junïoris fuerit au* 9N h y'"l &b cifllor.. tur Plautus. Qui te blandis dictis fubagi- la veluti virtutum Gymnafium , non tamen fuis caruit affentatoribus ; qui non folüm tant non amici , fed palpatores , & parafits font. Quamvis non malum fit laudari ; me- Theodofianam aularn , fed & alias catero* ho- rum Principum corruperunt ; ímó , & to» lius tamen femper laudabiliter agere : mines enim affentatores plerumq; verborum tam propemodum Rempublicam everte- runt, QCum enim blandé laudes per aures, utuntur lenocinijs , quibus laudati aucupen- quas demulcent , fe in animum infinuent ; tur gratiam , dum enim ftudent aliena vir- tuticommendandz , fucum faciunt ; magís- utíqueplacent , & lato animo audiuntur ; ideógue quia nituntur , qui aulas terunt queobfunt , quàm profint , quos propterea (sf Lib.4, de perítringit D. Bernardus , imquiens ; do- Principum , eorum aucupari benevolene m tiam , in id vel maximé incumbunt ftudij , eonfel, cuerunt linguam fuam grandia logui ,. €5 eperentur exigua , largifimi promiffores, & ut quz Principi placent, laudent, ideóque nusquam deeft fzx ifta hominum, & fepe parciffimi exbibitores , blandifrmi adulato- res , & mordacifmi detratlores ,. fimpliciff- tam grata , quàm noxia; placet tamen , fi- mi diffwmulatores , 65 maligni[fmi proditores , miülque nocet hacpeflis, proinde ab ea vel inde conjiciunt , in quale fe periculum inji- maximé cavendum : funt enim plures , à ciant, qui hujusmodi parafitorum exam. quibus quamvis non fit laus quafita; eos ni- hilominus delectat oblata. hincSeneca: 7- biunt confortium , expetüntque contuber- Ebiff. 139 nium : nil certé boni , nilque probi expe- tandus eft. adulatorum fermo ,. ac fortiter rejiciendus : nunquam (ine noxa erit , sllum €andum ab hujusmodi hominibus, quorum benigné admif/ffe. Nam. etiam fi non fla- palmare dogma eft omnibus annuere , pro- bare improbanda ; dare verba, fumos ven* tim officit., femina tamen n animo. relin- dere, dummodo fpes affulgeat, vellautio- quit ; fequitürque nos etiam , cüm ab illis rismeníz, vel alicujus commodi, difcefferimus , refureiiurum posiea malun, Non eft hisce fidendum affentatoribus, Quemadmodum qui audierunt. fympboniams ,!o qui inaniffimis affentatiunculis in falutis di« ferunt fecum in auribus adulationem illam , ac dulcedinem cánts ,. que cogitationes im« Ícrimen nos pertrahunt ; quandoquidem ; acriüs in nos fzeviunt crepantes adulationum pedit , nec ad féria patitur intendiz fic ada : bullze , laudésque fucate, quàm hoftes di. latorum., & pravu laudantium fermo diutiss ftridtis , nudatísque enfibus in nos irruentes, hbaret , quàm auditur ; mec facile efl anima ZLib. de Ba- unde D. Auguftinus ait:. Zeniás debet putae sulcem [onum exeutere. — Profequitur , & prif. contra durAts Donat IF 5 Affentatio exulet ab aula ,haxhus eft, quo ivncaut.i ILFQPïuntur' 449 dabilis, qui laudari ::exgiektfit : fienim non fit dur?t:, Eex inter-wïla ?cc?;rrita .IJea clau. 9i denda [unt aures magis vocibus, & quidem laudabilis , nec fieri poteft, ut laudetur , cüm rimis: nam cum snitium fecerunt. , ade fitlaudeindignus; velenim felaude dignumm judicathomo ; vel vacuum virtute , quà me» aniffeque funt , plus audent, — Sunt tamen, qui proprix laudi inhiantes aures libentiüs , reatur laudari : fj dignum fe laude cenfet, Wt , d & laudantibus , & adulantibus prabent ; & propterea vult laudari , jam definit effe a]fen/.üom putantes , virtutes aliamlaborum , acpeti» laudabilis, quia dignum fe cenfet, qui lau- detur: «üm.enim nil.ex fe fit, nec vere fe culorum mercedem non defiderate przter dignumulla poteft Jaude dijudicare: eft igi- laudem, & gloria : m , qua Pcpiiïequæ funt Virtutis, tur potiüs contemptuihabendus, qui de fui, t. Hinc No£&mi pofteri in ïvrcampo Senaar vel contemptu dolet , vel commendatione non alia de cauía infanas illas Babylonice tumet : laus,cui inhiatur filia fempereft men- turris funt. fubítrucliones moliti , nifi ut dlacij ,& materopprobrij ; idque vel maximé, nomen fuum zternitati confecrarent , & fiis fit laudisappetens , quinilinfe habet, laüdeminde (ibi promererentur ab homini- quo laudari mereatur ; isenimmavulcbonus bus: fed nihili hanc facerent laudem, fi ejus videri , quàm effe ; cümenim fit in fe im- brevitatem perpenderent , & qui fint lauda- probus vulttalis depraedicari , qualis noneft, tores; quiut plurimum funt adulatores ,.ac proinde nonlaudis , fedmendaci] eítcupiens, & cofit deterior , quàó probior vultaudiri. viti fycophantz : quis theatrum zion habeat -* contemptui , chm nonnifi ex furibus, latro- Si optio mihi daretureligendi, an veliem 3€. nibus, przdonibus , fcortatoribus , adul- fanus effe , & abalijs zeger cenferi , ac praedi- teris, alisque hujusfacis hominibus .coale- €ati ; veleffe eger, ab alijs.credi fanuss Ícat: talesplerumque funt, qui turbam fa- «erté nifi.heleboro :me indigum ;proderem , vellem fanitate gaudere , quamvis alij me ciunt adulantium 5 quos fi feorfim vir cor- datus difpiceret, jure meritó indignos judi- :zegrum faterentur : parum prodeft à viris €aret , quorum judiciis fe ; & fua commit- Áycophantis laudari,fi fit quis virtute vacuus. teret , iententiisque fubmitteret ; propte- Amó plusobeftlaus, quàmprofit ; phatma« rea non debet , necadunatos pluris facere: «cum non adhibitum opportuné fuo deftitui« 'tur fru&tu : & adulator omnis virtutis eft hzc enim plena vox hujus turba inanis eft tumultus ad aures demulcendas, non men- iünimicus , & quafi clavum figit in oculo il« tem reficiendam , quia ut ait S,'Chryfofto- lius , cum quo fermonem conferit , :proinde : Ham:'l. 284 «€ó magis cavendus eft , quà fib amantisfpe-. . In Joan, mus, .Efiquoddamtumultás , perturbatio- 9N mísque plenum airium ex . flultitua majori .€ie nocere ;non definit , .donec rationis :ob» * . 'tundat acumen , -& modicum iillud luminis ex parte conflans . eft autem vox ifta tantüm quid extrinfecum , .quod nihil nobis quod adeffe videbatur,'extinguat. Oritu£ addit bonitatis ,. :quamvis hominem bonum :autem hzcalienz laudis fitisex animi pufilla« p aflerat , nontamen facit ; imó eb ipfo ,quód nimitate ad 'nihil altum affurgentis , nons quis laudibus hisce inhiat , vacuum fe prodit ;fiunquam enim excelfusanimus , acveré nge ibilis ad has fe demittitineptias: 'unde Augue omni bono , & maximo refertum malo ; plenum £cilicet tumore fuperbi ftinusde hisita Deumalloquitur lib.10.con« t & 5 & .?.m- bitionis. fef.cap.36, Quislaudarivult ab bominzbus iäf! Quamvis laus w*hbn-ïi:ii:prdbo debeatur 3 itup eraute te , mon defendetur 4b fbaminä: fitamen is fit laudis appetens , jam definit ia judicante te , nec eripietur datm j L eífe probus, & incipit effe malus : quia velle de.tg;f?üg laudari maluim eít, adeà ut definat effe .*l;uf-, TA 1j .4, m — ^ // s j d £m L NY mh y "i V SS. * S :',— , QUNMIGS Ms A r £X RI / D L t /) 2 X O VRIA) ,0! ( N j) 2 ^ " lä'ï- m MV A * z ZX p 7 L 22 A . æ*& 7 [ WE N z C at Z N -- N Y W :-s u) A A UE N ! a ", )'6' 2* a m Em —rl"]r od 1 o d LI1 DIS- - gontyi de Afelné T. I Sü (4:0) 8$ cetioccbu»c toc od coco btb CO CDCDCDCD: 5cn *Q^ ^ O^ *0^ s ** "D* i a DISSERTATIO XXI.. QM. 311 UET Donatur explicatu Affectus Gaudij , feu dxüuüg, & Dcelectationis , & expen - duntup .€jus caufz, & cficdtus. EL dn 'v4lle lzzc/zljm&mw bujus vita non effarefcit latitia 2 quonvis defae- cata merores perinde ac Rofa [utscingitur [pinis: e funefla cupre[f La- tia'rz'bw. lauris femper fioædcfum CODÍEYIIAA. I/ rj b u Y y Uamvis delectatio ,. feu refcit; & fi fuerit moderatior ; magis pro» A a N2 Xe Ms - at .-. Es - letitia contermina fit prié dicitur hilaritas, qua ferenat animum, 4 amori , contrahátque purgat fanguinem , vultum rofeo, gratóque /y ? cum ipfo affinitatem perfundit. colore. "Ubi veró ex lztitize PA a L ) o (:';-(l/' [ E difcriminantur tamen ; motu refedit animus, ac fedatior eftfattus 5 D j x : quia amor proprie eft z Ü -- Z enaícitur delectatio ; feuvoluptas, quz eft D UL ENISAD uj quaedam propenfio in complacentia voluntatis quieícentis fuavif- bonum ábfoluté , ut fimé in bono poffeflo. "Geftit elata mens; 'cdnveni*ens nulla ha bita ratione, num prz. cüm certa fpe rapitur ; -elicit cor exultans fens fit, vel futurum, abftrahitque à pre- latitize affectum , uübi non ampliüs anceps Íentia, G futuritione : fecus dele&tatio, feu votorum , ei innotefcit rei concupitze affe- lztitia refpicit bonum proprie , ut prefens, cotio. Tlumanz tamen letiti* nonnihil. 'etiam pofleffum, Affectus deleclationis vo- femper mifcetur meeroris , ut verum fit; ex- carietiam folet latitia , voluptas , vaudium, ttemagaudij à lu&tu occupari ; pura puta lz« DDiverfimodé tamen homines, & brutaà de. titia in coelefti duntaxat efflorefcit patria , in Je&tantur bonis fuis jam poffeffis 'qüiafïmff hac lachrymarum valle perinde acrofa , fuis anines non folüm ijs delectantur , quz re ip» latitia cingitut fpinis ; & fzpe fpectamus: faobtinent, ac poffident ; verüm etiam ijs , funeftam cupreffum letioribus lauris fron» dére conterminam., Ità rerum volvuntur quz memoria , vel defiderio, velfpe aliquo pacto poffident ; ad eum modum , quo in vices ! ut paffim adigamur cum][udzis patriá , voluntate fpes , & memotia dicuntur inge- pulfis fufpendere in falicibusamaritudinisjac nerare dele&tationem 5 unde ajebat Regius mororis , lztitiz organa, Deleclationis , feu latitiz duplex eft , P[g,oe, Vates. memor füi Dei ; & deleclatus [um. & «id Rom.19, Et Apoftolus ffe gaudentes, — Bruta veróa. gétus. Alie Qquid*em; funt dele&tationes', nimalia ijs tantàm deleétantur bonis ; qua qua fequuntur apprehenfionem fenfitivam , re ipfa, GC actualiter poffident. qualem poflunt etiam bruta animantia habeg 2 Hinc delectatio eft vera actio faculta. re , & vocari folent dele&tationes naturales, tis appetentis, eo pacto, quó amor eft ejus- quze fubinde turpitudinem , ac feditatem dem actio; & intelleclio dicitur aclio intel- redolent, — Qui fenfibus fingula metiuntur, jJe&tüs ; & generatim a&tusvitales, qui funt eft ipfis volupe duntaxat hisce indulgere ; && notitie , velappetitiones vocantur actiones, non fecus ac fpongiz putidas , ac corruptas attrahunt aquas, in quas injiciuntur; fcetis licét grammaticaliter , & nomine tenus ; phyficé enim funt qualitates dependentes à das fitiunt delectationes , quas per fenfus ex« , Ruis caufis pet veram a&tionem, teriores veluti pet totidem fiftulas infeliciter r Suf, j j Oritur lztitia ex poffeffioneboni , ob. hauriunt, Aliz funt delecltationes , qua g! 4fi, ( ftetricante ejus przelucente notitia: eft fiqui* fequuntur apprehenfionem propriam poten« dem lztitia motusanimi ex judicio prafentis tiz copitativee ; & funt liquidiores, proprize | jamboni, fivehocfit verum, fivefucatum, hominis , vocaríque folent rationales. A- acopinione efformatum. — Ubiresardentiüs L liz dele&tationes , que competunt voluntati adamata in noítram devenit poteftatem ? fuperiori , cui intelle&tus praelucet, & hz tunc excitatur affectus Iztitie , feu motus dicuntur delectationes fpirituales, ut à prz- talidus , & plerumque etiam vehemens , cedentibus , qua dicuntur deleCtationes, | quó pulfantut vifcera cor dilaturymeng hila- corporis ; fecernantur. , L: difti guant Ur. Hinc 'Dbnanturx cxplicatu Affe&us Gaiadij-,-- & dele&tationis. 41 In Hinc generalis divifio dele&ationis eft in quà famem expleat , séque reficíat, fpiritualem propriam voluntatis , & (enfi- homine veró delectationes plures funt, ac bilem , íen corpoream proptiam appetitüs variz , ficut cupiditates , adeó ut excedat't ] enfitivi, illas brutorum , quia ut fcié Lactantius, r5 5 iofie, f» Dele&latio fetenens ex parte voluntatis, Catera animantes prater unam voluptatems qup, ao. ! folet etiam explicarí nomine gaudij, ut do- que 4d generandum pertinet ,. nullam.a i lepg 311. cet D. Thomas. Alie divifiones delecta» fentiunt ? utuntur ergó fen(ibus ad natu- art. $. tionis funt materiales ; ut quód aliqua dee re Íue neceffitatem; vident , ut appetant lectationes fint fecundüm naturam. Aliz ea , quibus opus eft ad vitam tuendam, fecundüm pravam confuetudinem , aut com. Audiunt fe invicem, séque dignofcunt, ut poffint congregari, Que utilía funt , ad plexionem alicujus individui ; . cojusmodi funt delectationes eorum , qui delectantur viélum , aut ex odore inveniunt ,. aut ex. ^ efu carbonum, terrz , cementi , & íimili* fapore percipiunt ; inutilia refpuunt , aut um: Galiz fecundàm aliam alterius fensás? fecufíant : edendi , ac bibendi officium ex Homini & inter has delectationes illz cenfentur ve- ventris plenitudine metiuntur. heinentiores, qua funt fecundüm operatio« folertiffimi Artificis providentia dedit voe nem tactás, & brutales ;ac tetreítres vocari luptat«emhbcj;iorem , & in vitium cadens tem ; quia propofuit ei virtutem , qua foient : quz adguítum pertinent , funt pau Jó miriores , minüsque turpes, digna tamen, cum voluptate femper- tanquam cum domew qu& habeantur contemptui 5. leves funt de- ftico hofte pugnaret. le&tationes in odoratu, quia hic fenfus in Eít igitur hominibus con fenianeum €: homine eft omnium hebetiffimus ; nec tam gasdium , & naturalis voluptas ; fed ita eít odor fuavis gratus 5 quàm fit moleftus , debemusgaudere, ut in gaudio noftro mo- teter,ac feetidus: delectationes 4pertinentes deftia eluceat ; ne animus ita diffolvatur,quim ad aures aliquid habent delicatius , ac pul- fiopus fuerit, liberépoffit à lzcitia ad moero- chrius; eó quiaaffinitatem habent cumaére , rem tranfire; idque froenum eft injicere huic aff:&ui. Dedecet virum Chriftianum z- quem Ífoni trajiciunt ante aurium pulfatio. fem: deleCtationes, quibus oculi afficiuntur ternis inhiantem gaudijs , ad que Numinis c:ereris fünt preftantiores, cum oculi ad ig- opitulantegratià evehitur, tot inter rerurm — feam;, ac ztheream naturam proximiüs ac- inferiorum viciffitudines ; tot inter cumule« cedant, Dele&tationes , quz ex tactu , & tuantes mentis exagitatz cogitationes ; GE guítu hauriuntur , fiimmodica fuerint ,fen- corporis pericula., tot inter juftiffimas trie« Íus defatigant ; & moleítiam ingerunt ; ac fticize caufas , Motionum inflar rifu geftie re , ac de rebus fluxis , ac perituris exultareg €itiüs pereunt ; ut quz antea fuerant folatio, nunc (int fa(tidio ; eásque torrenti affines cum Euro ocyüs fugiat terrena voluptas s cujus plerumque extrema luctus occupat. dixeris , plus luti , quàm pellucidi laticis fe- , cum trahenti ? . quippe menti (erenitatem Verüm gaudium nonnifi ex virtutum oritu£ eripiunt , & animam 6 fua dejectum tran- conícientia ; neque poteít quis juíté gaude« te, niíi virtutum culturá plurimum profece- quillitatis fede :urbanþ,' ac foedé coinqui- rit. Czaterz delectationes leves funt, nee nant. Defccatíores funt dele&tationes , quz -pe&usimplent. Ille felix, qui nonnifi exe $. fuam à phantafia trahunt originem , & etiam cultz virtutis deledatur fludio , Deíque fincero famulatu : fiquidem extra Deum diuturniores ; fiquidem qua de divitijs con- p erendis , honoribusacquirendis , gloria pof- nulla vera voluptas , fed tantàm larvata , fucata , cui fi larvam detrahis , nonnifi lu« fidenda iníedit feliciratis opinio ; tenaciüs haret animo , blandiisque appetitum de- &u digna inveni& — Ut quis veré gaudeat , In homine delectatio fecundüm vi- fnukcet. . mil debet impenfius defiderare, quàm divi- fum cenfetur fecundü. quid major, quia o« na fe fle&ere voluntati ; fi enim Deus ve- perationes humanorum fenfüum dele&tabiles lit hominem incolumem effe ; . vel egros funt,non tantüm ob utilitatem inde haurien- tare , divitijs affluere , paupertate dejicig dam$ verüm etiam ob comparandas rerum ad utromque debet paratus effe ; alioquim nullo afficietur unquam vero gaudio ; nule notitias ; qu& enim fenfus feriunt exterio- res, funt animo ornatui; quod minimé ob- la replebitur vera latitia, . In noftra po- tingit brutis, quiain ipfis, " ut docet D. teftate funt opiniones , affectiones, cogita3 Q'f&/!ofh Thomas operationes fenfuurn funt tantüm tiones, & alizacliones , qua à noflris dee AT, Ó6, deledabiles , ob utilitatem ex ijsdem hau- pendent potentijs, qu& veró nos non agimus, riendam ; & ufum earum rerum , quz per- ut honores , dignitates , & alia exterioras y tinent ad confervandam naturam ,. eám- fub noftra haud funt poteflate ; qua pro- pterea varijs funt obnoxia impedimentis z que in individuis propagandam , adeó ut delectationes visüs , auditüs , olfa&tüs ree qua& eorum prohibent perízpe affecutionem, Hinc plurium Philofophorum fapien- ? ferantur in brutis ad delectationem tactüs ; in quo fenfu dixit Ariftoteles 5. Erbic. non tia hoc uno innitebatur , ut utríásque for- tunz novercantis ,. adblandientis , eadem iplo per fe odore leporum venaricos canes gaudere , fed cibatione ; neque bovis voce femper mentis ferenitate ,. orisque tranquil. leonem fame ftimulatum. fed comefítione , litate viri lophi obviarent altgrnantibus offie Lila cijs; Verani de Afeitibus Tom. Ii, 452 -x-:D:ifïe'ttatio XX cijs; quà fatione fdrtunæ imperio exempti, Acn'p?ü * quant:ä jaBatum Nate perice j etiam inter corporis cruciatus, membrorüm- i lJ. que lacerationes à mentis integritate , hila Quám metui , ne quid Libya ;ild regna rique flatione, nec latum unguem vifi funt nocerent, dimoveri ;; cum enim terminos poteítatisà Deo homini conceílz contemplarentur, fibi Rei itidem novitas , 'vac v'ari&tas dele- 10« perfuadebant, nihil praeter affe&iones , & Gationemauget, quopaéto P/a/zzo $o, Po« cogitationes fuas ad fe pertinere 5 quaproe pulus líra&l ex petra melle potatus dicitur , pter adeà abfolutum fuerunt in eas imperi- tamet(i conítet , Moyíen ex percuffione pe- um enacti , ut omnes animi tum iralcentis trz pellucidos duntaxat elicuiffe latices ad tum concupifcentis motus juxta normamre- fitim extinguendam ; ob tamen diu tolera- gerent rectg rationis , séque felices,poten- tam fitim, ac amorem vehementem in ac« tes, divites jactarent, £. quifitam frigidam potionem , quz mera fri- Caufz excitantes deleCtationem, leuiz- gida aqua erat , videbatur fitientibus mel; titiam plures. funt. Cum 4delectato fit tanta erat delectatio , quam ex hauítu fri- quadam effufio in obje&tum bonum poffcí- gide percipiebant : . eandem delectationis Áum ;- & hzc poffeffio przfupponat cogni. ubertatem ex acquifito cibo poft dioturnam tionem , ac amorem 5 nulli dubium; quin famem explicat Oleas verbis illis : quaf u- ' eaufa per fe efficiens delectationis fit appe- vas $n deferto smvens Ifrael s && quafi prima titus, cujus delectatio eft foetus pergratus z Ij poma ficuluee in cacumine ejus vidi patres & cauíz adjuvantes , objectum, cognitio; €orum, Fotelt etiam delectatio,quam ex eíu & amor ; ha (iquidem caufz dicuntur. ad- pomi protoparentes perceperunt ad novitaré juvantes ,. quia delectationem excitant ; hinc referti; eft novitas caufa delectationis,adeó bona , qu& impenfiüsamantur, przfertim fi ut vel ipfa voluptas , fi diuturnior fuerit , fa- expeclatio dilata amorem accenderit, in- füdium ingeneret : fuavior eft delcclatio tenfiorem ingenerant delectationem 5 adeó ut recéns ; déque re non frequenter obvia ; non abs re cecinerit Profpgr. Epigrgm. 68. qua ratione Zenophon ait, ex Lycurgi lege maritos apud Lacedoemones non confues Gmtiar "e/i. fruä?m , quem. fpes proda- viffe, mifi perrarà cohabitare cum fuis ue élior edit. xoribus ; ut quoties contingeret unà cone ». Ex majore itidem labore in rebus.coms venire utriusque foret deleclatio inten- - parandis auctior folet oriri delectatio , fi res fior, obtineatur , poft plures exantlatos labores : Sunt etiam aliz -p!uies letitiz caufä, II, qua ratione Ariítoteles 9, Erbic. cap. 5. affe- ut potiri re diu fperata , frui optatis , fue rit, majore amore liberorum exardefcere petáfle arduos labores. viciffe hoftes , de- spatres , & majorem de ijsdem deleclatio- * clinaffe vite difcrimina , precaviffe immi» nem capere ; quia operofior ijsdem fuerat liberorum procreatio ? hinc generatim cre- nentia pericula ; ccelum experiri propitium; hoftium compefcere audaciam , virtutibus; fcit delectatio juxta incrementum amoris ; & difficultatis exacuentis amorem: difficul- nobilitate ; honoribus , dignitate infigniri s & quia varia funt , ac diítincta delectatio tas enim acquirendirem aliquam , amorem num gehera ; cum quisque fuum cupiat bo- acuit j & meníurz amoris portio refpondet num ; quo fibimet fatisfaciat , difficile eft, deleclationis. Affe&ctum lztitíz excitat Pa- pari ratione in omnibus affedtum deleclatio - ter Anchifes , cum primüm veníentem vidit nis , aclatitiz excitare; cum alius honore, ZEneam poft plures exantlatos labores , vitae- alius divitijs , hic dignitate , ille luxu dele 1 que fup;rata difcrimina Viþgil.- &etur in veftibus , vel epulis. Qui in omnibus vellet affetum ciere vo- 12 1:que ubi :enilentem adverfum. | per gramina vidit luptatis,huic Pandorz pixide bonorum om* nium refertiffima opuseffet, ut avaro divi- U upEP W. N M RNEE g* a. NB 4Eneam ,. alacri tendit ; palnpu Uutraique te« : tias , ambitiofo fceptra, helluoni epulas , plebejo nobilitatem , militi victoriam , volu- Effufaque genà lach dit ore ? fjmc',ï 6 vox exci- ptuario delicias,ignorantibus fcientias citra L Venifli tandem ? tu4que expetlata pa. labores , fine fudore largiretur- Is procul rentt dubio Mercurio ipfo haberetur eloquentior, Vicit ster durum pietas * datur ora.s excitarétque facilé in fingulis laetitiz affe- gl &um. ttæri, F li Nate tua , €$ notas audire, acreddere Quia veró carent Oratores Pandorz pi* 0oct$. xide, neceffe eft, clareant eloquentiá , fi dele- tj. ! Sic equidem ducebam animo , reöa'r. &are velint , rofas loquantur ; flores fpare pl — que futurum , gant , Attica bellaria exhibeant , ut melleus. li Tempora dimumerans : nec me mea cu- in dicendo profluat lepos , ut oratio vidtrici» Ui ra fefellit bus laureis efflorefcat uberior , fplendeat lu« " Quas ego te terras , &$ quanta per «- minibus , ac hortum referat arboribus confi Q quora WeclHiis tum;innumerísque florum diftin&lum areolis; d ex p ele&atïonis. - Donantur EXPHCMD AEC&US Gäudij,& D .... 453 rent odores. Stylus MILIANUS EMMANUEL 449 ferro,ae .ex quibus füavimmi fpi fit totus candidus, dulcis, fufus fine ullis fae prudentia uitlor trans Effecbios Pontes cum lebris, fluátque quafi fedatusamnis. . Verba bafiem'palude P /j/l'-'üiä', 4gg,erjög; ;memuns s felecta, lenia, fonantia;non fecus ac. micanti- tum, ac inaccej]um pluries arrito lecet. u- Audacsam ut vtdees bus illu(a flofculis afarota .. Argumenta itt- eitamento laceffvijfet . 0 doca, E locutio cultamol- retur declinare , non pugnam z eo bellico u- genioía, nova, lis, facunda, picta. Res variz , inufitatze; framento veceptui cecinit, ut. cum vix effe timori poruerit , apfums non 'oinci fummau jucundz, inter fe venu ftifimo nexu. cohz- rentes; quibus amoena figurarum varietas fecerit elfe wicloriam. — eyd tergo petitus , &6 plurimum adji ciat ornamenti ,. ac illecebra- * À lateribus, totus effufus n fuos, fe an uno- bus aurium excitantur quoque eorum fervauti, fuo lueratus peri rzum, Hecfíunt, qui E delicia ;; & mens per funditur voluptatum do omnium fecuritarem. Ufitatum eft etiam ubi triumph us te 1. blanditijs. . Sicut Sacchareum condimentum fuavitatem quandam «upedijs in ftillat, quà dpfa non inftituitur. prohibente modeftiá dele- edentes, & fi minimé caufam fentiant, Principis, eumdem preffis infcriptionibus Glationem tamen uberrimam hauriunt ; ita exhibere populo communi geftienti jubilo, oratio attico perfuía melle, floribus ornata; velin triumpbalium molitionibus Arcuumg pegmatámque protenfis flructuris ; velin» latens habet quoddam jucunditatis aucu- pium; quó deiectatione auditores afficiuntur, ter fymbolicz eruditionis ornatus, lucerna- 344 . In civi libus orationibus excitatur lztu- rümque nocturnos - lufus, Triumphum tiaex malorum fuga; bonorum acceífione; Maximiliani Emmanuelis ex Hungaria Mo« is; ludis publicis initu. nachum reducis poít fractas, fugatásque commodis fuícipiend tuendis, pompis , triu mphis , celebritaribus "Iurcarum copias hac exhibui Infcriptione, Hic ille virtute Martia invitlifimus Prime aperiendis populo , maximé in receptione , ias, vel infigne ceps MAXIMILIANUS EMM ANUEL Principum ob delatas viétor "Tunc ad uberius aliquod preclaré geftum. quem fonanti praeunt compede , vetorris ia incrementum folent gefti- terga bracbjs ,. junilísque. famulari jugo publice latitiz entes populi monumenta interni gaudij ex- cervicibus dudacia pharetrata fed fine telo; jubili teffe. "trrogantia Odryfia, fed [ne fupercilio,fimul teriüs prodere, ac in communis ram,erigere arcuum molitiones, pegmatum illa, fimul vincle. Natus uillorjs Prin- machinas, fontium firucturas, é quibus ad «eps, Martiam virtutem nattus; militia v« dis letitiam dulce ubertim vi- dimenta triumpbos ponit 5 priis geteranun augendam.cor : ^ lo hauriendum repeti- n num effluat à popu quam Tyro. Tot hatlenus retulit palmas, tis acclamationibus. Exhibenturetiam per. quot pugnas inivit. — Pauuonias in fqualore, grata oculis " Íymbolorum involucta,delatam jacentes defloratas, deturpatas , omnique glo- viétoriam , deletum hoftem, exantlatos la- zia viduatas fplendore , vitlorjs illujiravits bores, résque alias praecl aré geftas erudité, mundümque edocuit, Bavaros Princtpes nom ose referentia, Utu itidemefít re- ac ingeni ffolo /iemmutegleanex efe; Jed fortiores in.» ceptum, u itubi rerum adverfarum profperis €Aaris. - J fucceffibus eft fuligo detería , ad uberiora / peratorum laborum refricetur me- $. 1 ,L gaudla u moria, Id preeftici Monachijin receptione Sereniffhimi Electoris,MAXIMILIANI EMA. Mundana gaudia tametff lmmani NUELIS Ducis Bavariz ex Hungaria redu- cordis wideantur anguflias dilatare 5 animam premunt,quam explere nequeunts cis poít fractas cruento confli&tu Turcarum copias ; & occupatas armorum vi, aut. ad nec ejus extinguere fitim, Tadicautur dedicione m adactas munitiffimasarces. Re- effecius deledtationis. ]^ latam ab inviétiffimo Principe victoriam in Ffectus d&le&atiomïs;« feu agauäfj plures agro Strig onienfi, fufceptámque in lzva ma- 16. hac innui Inícriptione. ngö for- 2 Íuat, quorum primus dicitur cordis nu vulnus dilatatio juxta illud Iaig 60. 3zsc vi- tior flaret. Gloria Bellica Maximiliant Ema- debis, €& afflues, & mirabitur , €8 dilatabitur nuelis , ceciderunt Turce boc uno conflicfu o&hies mille, — Quà perennior ; fe fuge dede- cor tutuim. — . Ab hoceffectudenominatur de. leétatio, latitia, & gaudium, quód fi fuper- rurt ollogies mille, — Non (imentibus loci an* em militum pugnam, mtlita- accedant figna exteriora conjuncta cum in- guflis amplior terna delectatione, tunc delectatio vocatue verunt tam mu lta in uno Maximiliano , ut exultatio, & jucunditas, ut docet D. Tho- integrum [upplevi[Je exercstum eredi. potue- vit.— Ingenio, Fortitudine , Antmo ubiques mas quefe. 31.471.3. qu nomina folent me. taphoricé tribui etiam brutis, rebüsque in. Ih prafens , 4quà certus. periculi , ac contem- ptor. Nil ceffit plumbea glandis qua fi ma-. animatis , & probat D. Auguílinus ex illo To Epift. 372 Píalm, 11 3. AMontes exultaverunt ficut arie- ad Darda.. num vulneravit j plus de lefa cute fluxit. glo- 2uin, rie, quàm cruoris, — Declinata itidem peri- £es , & colles ficut agni ovium, Secundus delectationis effeclus eft ex- 17, cula, & Bellica Stratagemata, &alia pru. denter a&ta folent feftivis recenferi Infcri- citare fitim, ac defiderium , quinimó inter- dum faítidium. Tripliciter potett defide- ption:l:ïus, ut praftiti in fubjecta. MAXI- L113 rium ;* 454 L] Diteriiio^ 3l ^ rium ex deleClatione excitari. Primó ex dia adhibenda , quibus valeat eam enanciftt: patte rei ; fi restalis fit, ut femel poffeffa quapropter author maturz confultum voe non valeat totum appetitum explere; cujus- lens perpetuitati quarundam operationum modi funt delectationes, qua hauriuntur à perneceffariarum, cujusmodifunt, quead rebushifcefluxis , accaducis; quz potiüs propagationem humani generis , & confers i, fitim acuuünt, quàm extinguant ; unde ceci- vationem Ípecierum requiruntur, ijsdem nit Po&ta: Nec gramina rivis ,. nec cytbifo delectationem quamdam adnexuit , quaft faturantur apes, nec fronde capelle. — Qui- condimentum ; quó homines pellecti avi- nimó voluptates abeuntes infixum relin- diüs ferantur in earundem operationum al2 quunt aculeum , cujus infixione fenfus om- licientia exercitia. ^ Plures (ünt operarios' nis anteaclze deleCtationis extinguitur; & nes, quz neglecla torperent, mifi ijsdem magis fitisaugefcit, Bona fiquidem tempo« quadam effet adnexa voluptatis - dulcedo, ralia, quiafinita, & fluxa nonnifi tenuem, Quemadmodum omneshomines quoddam & exilem iagerunt voluptatem , quz mini- funt divinz veluti flillicidium nature , quze mé idonea e(t implendz capacitati humani fumma , effentiali, ac immutabili femper- cordis, Secundó acuit deleclatio fitim ex voluptate, blandé colliquefcit : ita omnes parte operationis, quá res dele&labilis ufut« homines inflin&tu nature feruntur ad voe patur, eó quia imperfecla fit, & ex parte luptatem quoquo modo fibi comparandam, vacua, hoc pacto deleétatio fpiritualis, quàm ut pro fuis modulis conformes divinz cffi- in praffenti vita experimur de Deo zenigma- ciantur natutze, ticé cognito fitim potiüs auget, quàm extine Hinc propenfio ad voluptatem fuit no. 2I, ; guat, eó quia indeoriaturin nobis defide- bis à natura indita, nobísque cum natura ! rium perfecliori modo cognofcendi Deum ; concreata;ut pulchré animadvertit Maximus Kecle].24. Qui bibunt me adbuc fitient ; & qui edunt Tytius differz. 33. 2,190. fiquidem rcliqua, oe, adbuc efurient. Tertio deleétatio fitim quz fequuntur homines , aut artis experiene excitat, fi per fitim quandam intelligamus tia, aut rationis approbavit induílria, aut Afaflidio vacationem; qualem ij experiun- diuturni judicium temporis conciliavit noe 24j, tur, quiadhucdefiderant; in quo fenfu do- bis: voluptas veró nec ratione eget,& arte «et D. Thomas, etiam deleclationem Bea- eft antiquior, Gexperientiam pr&venit,nec torum adferre fitim, juxta illud D. Petri : ;Pw. 1, 'g'. femper expectat ; adeo ut ineffabilis ejus a« ln quem defiderant Angeli profbicere : quia mor, unà cum corporibus nobis innatus fit, nimirum Angeli vacantes ab omni faftidio Scientiam progreffu temporis paulatim cum femper defiderant perfeverare -in beata illa 'vifione, rebus ipfis fub fenfus cadentibus longá expe. rientia acquirit homo, confervátque; fed LCDI Tertius effectuseft faflidum — ingerere voluptatem fponté à natura flatim Accepite ex ufu, prefertim quando animus illeétus Hinc Philo ait: adeo in nobis valere amo« dele&tatione modum excedit in operatione, rem voluptatis, ut ob hanc fi bi comparan« ut cum quis fupra exigentiam comedens ag dam agat homo, quidquidagit: & ficut pi- gravat ftomachum. — [ngenerare hoc fafti- Ícatores retia interdum demittun t longiffi- dium proprium eft deleclationum corpora- ma, in medio mariscom plectentis amplum . lium, Hinc Ariftoteles loquens de objectis fpatium, ut quamplurimos pifces inclufos,ac corporalibus, quafolent delectationem in- veluti ob lidione cinétos capiant: ita homi- é. Etbit. gerere afferit, nullam rem effe, quz eadem nes noni n finum tantüm aliquem maris; fed empet fuavis fit, unde Caffiodorusait : 5o- in totam propemodum aquz, terr, aéris« 37* Lib.7, epifl- mines fua varietate recreari, quia in conti- que naturam fua protendunt defideria, &t nuatioue rerum , magnum mentibus conflat omnia ubique ad voluptatis ufum attrahuntz ; Dulcedo mellis, fi affidué e[fe fastidium, etenim terrz metalla perquirunt 3 fluctuan- fumatur, horrefcit guítui , licét palato effet blandimento. - tia, vafláque mariatrajiciunt ; omnia belli, pacísque exercent negoua , materiam ube-. 19, Quartus effeftis delectationis eít ob» riorem paraturi voluptatibus; quinimó in. flare delectationi, quando hac verfatur cir- commodorum perpeffiones,fufcepti labores, ca aliud obje&tum, eítque de alia operatione; effectus funt voluptatis, u t notat prafatus B. e.Etbic, ut docet Ariftoteles, quia f1 delectatio fue. Tyrius ubi luculenter offe ndit, voluptatis ? ':F?"-?ï?o €4$$9 rit deipfíacognitione, eam potiüsacuit, ac causà hemines morbos co mgl 22, ntrahere, labores perficit; quia ijs vel maximé innitimur;qui- tolerare, vulnera pati, & reliqua vita in« bus magis delectamur. Perfectiores funt commoda fubire, &2 operationes, que generatim cum dele- Hic effeótns gaudij co&rcetur ín publica Glatione perficiuntur, quia tunc animus ube- calamitate, 21. cum aliquid obtigitfuneíti; vel riori nifu, ac blandiori conatu ijsdem in- grave imminet vitz periculum , vel totius cumbit.- : 49, Reipublicee damnum ; ficut excitatur UO4 Denique effectus deleétationis funt ea g ties recurrit aliquod commodum Reipublis omnia, quibus utuntur hominesad eandern cz, G preíertim in Principum natalitijs fibicaptandam;ut docet Ariftoteles 10. EzPic. diebus; ita co&rcetur cum aliquod objicitur j €4p-4. 85 5. quiadelectatio innata fua dulce- Reipublicæ incommodum. Excitat latitiam dine 1illicit; ftumulátque operantem ad me» Panegyti Re; Maximiliani Imperatoris ob na« ä talem Donantur äi(plicätuA&&uS-Gaudï;j,öï.z*DeIe&ationïsz 465 talem Principis diem ; licét plus oratio fefti. flati; hoc expugnati, poft cladem, poft (an- vitatis oftentet , quàm gravitatis 5 plus hi- laritatis ob crebras exclamationes , quàm guinem, polt fupplicia, poft captivitatem; poft tot everíze urbis excidia ? quid lacry« mafculz eloquentiz;Placet fragmentum fub. mabilius hac ftulitia ? quid luctuofius hac Jicere illius panegyris. amentia? Fateor, miferrimos vos effe credi« 2 De teigitur, Cafar invi&le, hodiernz di, cum excidia paffi eflis : fed miferiores gratulationis exordium ducimus: ille ve. vos video, cum & fpectacula poftulatis, Pu- ftra majeflatis ortus, iílo, quo illuxit. au- tabam enim, vosin excidijs, rem tantüm fpicio veris illuflrior, cui dies ferenus,atque, ut celebrantes fen(imus, ultra rationem tem- atque fubftantiam, neíciebam etiam fenfum; atque intelligentiam perdidiffe, — "Theatra poris. Sol aftivus incaluit, auguftiore ful. igitur quzritis, Circurm à Principibus po» gens luminis claritate, quàm cum originem ftulatis: quafo cui ftatui, cui pópulo, cui mundi nafcentis animavit ; fiquidem tunc civitati? Urbi exuítz, ac perditz, plebi ca- inter illa rerum tenera primordia , modera. ptiva, G interemptz, quaaut perijt, aut lu« tus dicitur, ne noceret ; nunc ardentior, ne get? de qua fi quid füpereft ,. totum cala- maleítate veftra videretur obfcurior. O fe- mitatis eft; qua cuncta, aut moeítitudine lix,«beatümque Ver, novo partu jam non eft anxia;aut lacrymis exhauíta, aut otbitate amenitate florum, nec viriditate fege- proítrata, in qua neícias, penes quos fitfors tum, nec gemmis vithium , nec ipfis tantàüm peior, ac durior, interfactorum, aut vivene — favonijs, & luce ferenata lztum, atque ve. tam, Tante enim funt miferiz fuperfti nerabile, quantum ortu Cefarum Maximo. D^ tum , ut infelicitatem vicerint mortuorum. rum: O tempus; quo meritó quondam o« mnia nata effe credantur, cum eodem nunc Ludicra ergo Treviri petitis; ubi quaefo ex« ercenda? qua enim urbis pars his malis o« confirmata effe videantur ! O calendz Mar- mnibus vacat2 ubi non cruor fufus, ubi non tiz,íicut olim annorum volventium; ita ftrata corpora, ubi non conciforum lacerata nunc aternorum aufpices Imperatorum? membra? Ubique faciescapte urbis, nbi- *4. Nervofiffimà veró eloquentià coércet que terror captivitatisjubique imago more Salvianus affectum lzetitize in ijs, qui in fum- Us, Jacent reliquiz infeliciffimz plebis fu- ma calamitate petebant ab Imperatore ludos per tumulos defun&torum fuorum , & tu circeníes , quibus moerore preffos animos h: Circenfes rogas ?. Nigra eft incendio civi- ex AA lararent, lztitiáque lugentem adhuc po- tas, & tu vultum feflivitatisufurpas? Lu. pulum perfunderent. Subjicio eadem Sal- gent cuncla, tu lztus es? Haclenus démo- viani verba , quibus eloquentia íuas totas Íthenicá maículà eloquentiá Salvianus non - prodit vires, ait ipfe /9., 6. Lues erat vi- Íolàm coércens concupitam lztitiam , ve- ventium, foetor funereus mortuorum, mors rüm etiam contrarium affedtum doloris de morte exhalabatur ; atque etiam qui ex.. excitans ad extin cidijs urbis non interfuerant , mala alieni gaudij, guendum omne defiderium - excidij praeferebant, Jacebant adhuc utri- 'Tametfi non omaes dele&atioies mrm $f4 usque fexus cadavera nuda, lacerata, urbis lz fint, fed quzdam bonz, & alize malze pro oculosinceílantia, avibus, canibusque lania. ratione operationum , & concurrentiura ta. Et quid poíft hzec; inquam, quid pofthzec circumítantiarum , quas confequuntur, u& omnia; quis aítimare hoc amentie genus oftendit D. Auguftinus 4r. 14. de CEUÍt C AD. 7 poffit? Pauci nobiles , qui excidio fuper- nihilominus ille deletationes, qua ftudio fuerant, quafi profummo deletz urbis re- quodam capiuntur ex rebus fluxis, & ad cora medio Circenfes ab Imperatoribus poítula- pusípectantibus plerumque inordinate funt bant. Vellem mihi hoc loco ad exequen- ac virtuti adverantur; quarum habitus peni« dam rerum indignitatem parem negotio e- tus illi opponuntur virtutis. Exilit quippe loquentiam dari, (cilicet, ut tantum virtu- in medium voluptas auro, monilibüsque tis effet in querimonia ,. quantum doloris ornata, veíle, phrygia acu multiplici flore incaufa, -Quis enim exiftimare poffit, quid pictas oris pulchritudine nitens ; & coma primüm in his, de quibus diximus , accufan- prztetea difcriminata; nodísque variis ftu- dum fit, irreligiofitas, an ftultitia, anluxu- diose illigata, laciniisque fiuentibus comptas rii,2n amentia? totum quippe in illis eft. & pictis fulge Dlïäffo;;. Quid enimaut irreligiofius , quàm petere aureis. ns fupercilijs calceis fplcndegs ul2 alhquid in injuria Dei? aut quid ftultius, Virtusé converfo vizägini haud diffi- 26. quàm quid petas,non confiderare? aut quid milis prodit, afpectu horrida,macie quoque, . tam perditi luxós , quàminlu&u res defide. & íqualore confccta , nudis pedibus, (impli.. " / rare luxuriz ? aut quid amentius, quàm in ci, rudique vefte amicla, intonfa coma, cui mal:s effe, & malorum intelligentiam non Íe Negligentia comitem jungit. - Altumta« habere? Quamquam ijs omnibus nulla res men excelfum , regale folium , & infatiga- minus culpanda ef?, quàm amentia, quia vo. bile fcepcrum virtus tenet. Voluptas ha« . luntas crimen non habet , ubi furore baccha. miii, molli, fervili, caduco , ac fluxo ?nni- tur, Quo magis hi, de quibus loquimur, titur mox lapfura. — Virtus templa ingredi. accufandi funr, quia fani in(aniebant. Cire tur ,. facros afcendit fegoeftrs ,. caftra per« eeníes ergo Treviri defideratis , & hocva- luíizat, ftitqug pro mur;s pulverulenta, co» lorata; 456 : Differtatio XXI, "lorata; callofa manibus; Voluptas in po. f centiores aculeos tegit, quibus léthaliis vuf: . pinis defidiofa fedet , madétque mero; lu. Qerat, i ! panaria frequentat ; Gyneceis immoratur, Defocate , ac vere voluptates funt, 29. b balnea quarit, flores amat, unguentis illi. qua ex virtutibus hauriuntur ; nulli funt hze k nitur, fucisque incedit polluta; cui propte- implicate dolori; nullum infligunt vulnus, 1ea eó vehementiüs obfiftendum, ] | quó allici.: ' mec moerorem ingerunt, lll funt jucun-* blandiàs, 4iffimz voluptates , que cognitioni adne- 47. -&untur divini Numinis. & Quéd fi voluptas circa turpe carnis Solus enim Deus £ vitium verfetur, omnino abjicienda eft ; ad eft fummum illudbonum , à quo veram hau- idque proderit ferió perpendere, nullum in rimus voluptatem. Quzfunt extra Deum, homine moribus corrupto ftabnlari vitium nec diriguntur in Deum , nonnifi. fucatam fi tü ifto turpius, nullámque, de quo magis eru- poflunt ingerere voluptatem ; cui fi larvam Pf beícamus, cum vel nudum ipfius -nomen -detraxeris ; dolor erit, quod voluptatem 7: non carere ignominiáà edixerit. Apoftolus aflectabat: rerum fluxarum exilitas inge- f precipiens, ut qua hujusmodi funt nec rendz voluptati prorfus eftinidonea, — Per- nominentur in nobis. Unde nobis praci- «urre; filubet, quainter peritura voluptas £! dendaeít omnis pravitatis occafio ab otio,ab tis obíletrices accerfuntur ; vel etiam genie gä hauftu meri, à gula, ab omni fpecie impura, 3 ttices deliguntur ; terrenz divitiz curis funt malorum contubernio. ditiores, quàm auro; & inficiuntur plerun- '] 28. Proderit etiam ad coércendas omnium fii que vitijs, qui divitijsaffluunt. :Gule de- rerum fluxarum voluptates, eas confiderare, licie veram nonnutriunt voluptatém; quin fi il abeuntes, fugientes, fluxas, nullius firmita- immodica faftidium.creant. Ludicra fpe- tis: fic enim occurrunt animo tanquam a- €acula cum vi, & arte rifum extorqueant ; marz, ac infuaves, cum earum fuga zqué à vera exulant voluptate, non eft verus rie i perniciffima, ac perniciofiffima fit. — Hinc fus, quifua fponte non fluit; fidtitia eft , Serm.3;. de Auguflinus explicans hanc voluptatum fu. non faclitia voluptas , quzà theatris prodit, werbi 4pof^. o acitatem, ita alloquitur voluptatibus diflue Ludi voluptati haud famulantur, & infire entes, quique fuerunt delectati lufibus,can. ma funt dolori placando inflrumenta, cum tu; fpectaculis, omnique voluptatis genere intus tortoresfint , animümque excrucient. inquiens, libi funt .delicia vesire , propter Mundi cantuslicét alliciat, voluptatem non quas ambulatis per vias pravas? non dici- ingerit , imitatürque galinas, qua cum cane ä euus ubierunt , cum bac vita tran[ierit; fed 1 tare videntur fingultiunt , .ac dolorem pro- zodó ubi funts cum befternum diem bodier- dunt internum. Egam Cygnusmorti pro. ( ximus fuaviüs canit ; fed cantus eft mortis zus abflulerit 5 & bodiernum | evaflinus fit [ ablarurus , quid eorum , que diligitis , .mon prodromus, JEdificia cafura vera voluptati granscurrit, non transvolat?. quid non fugit inzdificandz inepta funt, ^Chorez, & fal- pene; antequam capiatur , eum ex tpfo bo- tationes voluptati non ancillantur , qui enimi i dierno die nulla poffft wel bora retineri? ita in ducendis choreis membrafrangunt, men« pl enim lecunda excluditur 4 tevtia 3. ficut pri- tem nonhabent integram ; pedes qui decuf- za jam exclufa eft à feeunda s. ipfius bore fatim attollunt, caput deprimunt. 9 unius , que prefens videtur.nibil esl prefens, Hinc Antiftenes perhibetur adeo exe* 30. omnes enim partes ejus, & omnia momenta «€ratus voluptates, ut fateretur , fe malle in- : fugitiva [unt. Non folüm Euro ocyüs per- fanire, quàm voluptatibus affici, & cum fo4 Í tranfitfugitiva voluptas, fed veítigia fui cius Ícifcitaretur , cur id , refponderit; quia Hinc imprimens doloris infligit vulnera. infaniam medicus aufert , voluptas verócum appofité Venufinus Poé&ta mentem eripiat homini , vix fanabile malum Sperne vol. [ eft. Plutarchus eadem de cauía, narrans quze ; 7/01" £45. iptates, nocet empg dolore dam de Ageíilao irter ejus fapienter dicta ? 28, Et Philofophus, qui ad "voluptatem ali- refert; illum roganti cuidam , quid boni quam minus honeftam fibi comparandam Lycurgi legesSpartz contuliffent , tefpon- alliciebatur, fcite retorfit: zamti non emo pe- diffe, contemnere voluptates; eó quia ni« vitere. Voluptates , qua fluxis capiuntur hil fithominibusfalutarius ,' nilqueutilius, ex rebus fceculenta funt, turbide, & dolore Siquidem voluptates bonos mores corrum« n mixta. Quapropter ea omnis voluptas ab- punt, refpublicas evertunt , perdunt regna. &Etlir, , jicienda eft,qua fines à virtute pofitos trans- Stupra, adulteria, & omne tale flagitium greditur; quia fi voluptas à regulis rectz nullis alijs illecebris magis excitantur, quàm rationis defle&it, vitium contrahit, cui moe. voluptate. Ab hac enim pluries fuam tra, roradhzret, ac dolor; & perinde eft ve- xerunt originem patriz proditiones, rérum pretis circumfepta voluptas ; ac fpinis val- publicarum everfiones , clandeítina cum ho« lata roía. Quidquid jucunditatis nobis o. ftibus colloquia; Principum vel excidia, vel ftendit, id triftitiá, & dolore permixtum eft. é throno expulfiones. Id produnt. omni ztate, omni fzculo hiftoriarum monumen. Jucunda e(t roía, arridet cum ridet, fed fpi. nis triítitiam infligit fi tangatur : ita vo. ta. Rodericus in una Juliani filia ob volu- luptas fub fpecie fucati; larvatique rifüs no» ptaiem fibi comparandam, trecento rum at plius " Donantur explicatu »Affe&us Gaudij,& Dcele&ationis, 4e7 exhilatationibus modum /impbnatz imó ;101; 'p!füs annoriim Gothicum imperium evertit; Maurisque feptingentis prope annis tenens folüm eutrapelia verborum jocis íroenum 19 Antoninus Verus & favoad- injicit, & modum ponit, ne exceffu exor- dum tradidit, blandientis voluptatis venenum fuxit. Pto; bitent, vel defe&tu cadant, verüm etiam ex. lemaus Philopater;quia alieno in thorovo- tenditur.ad ceteras omnes animi remiffio- nes, ut ratiocinatur Arifloteles inquiens; Juptati indulferat uxorijs occubuit. infidijs. Loc, eit, Bryamus ut aliena fponía frueretur [ceptro; Cum in vita requies quedam fit , in qua bo. & regno carüit, Utetiam Phocam Photinus, mines joco uttintur ; videtur. etiam bic effe congre[fio quadam moderata, €8 dicendi ea cujus nxorem vitiaverat, purpuràeexuit, & Heraclij pedibus calcandum fubjecit. Sangui- qua oportet, & ut oportet. — Differentia quo- ue in €0 erit, ut & inter tales quosdam Zica- nco plerumque ferro alieni tori voluptas. £ubefcit; Gt qua regna non evertit'Mars, mus, & tales audiamus, .Cirea que excel]um prorerit Venus, Claudamcum Valerio 1 £2 eiiam c[fe medij, & defetium perfpicuum est, Ex hac Philofophi ratiocinatione liquet, fla- eivitas , 4d vegnum aterno in. gradu faciló ffeterit , ubi minimum wirium Veneris., pe- tuendam effe virtutem aliquam ; .qua circa eunieque Cupido fibi vindieaverit.. Nam-» omnem animi :telaxauonem tanquam «itéa propriam materiam occupetur, quo iiia generis bumant certiffma peites pe- $32 sietraverunt , Abi injuria domi na[citur, sn- iNon enim foli verborum lufus.animo funt lezamini, & folatio; verüm & pleraque famia flagrat, . Addo ex eodem : Campa- na luxuria perquam uwtilis «ivitati moffra alia: G ficutcirca verborum jocos;exceffus, Wi dnvillum enim armis Hannibalem.s ac defe&tus, ut.etiam moderatio, ac virtus cerni pote(t; ita hec czteris poteft inijci ani« allecebris fuis complexa wiucendum Romano. sniliti tribuit. — llla vigilantifimum ducem; mi exhilarationibus;adeó ut eutrapelia poffit álla exercitum acerrimum ,. dapibus largis, veluti objectum proximum omnes, & fingu. abundanti vino, mwuguentorum fragrantiá, las animi relaxationes refpicere , :non enim Veneris nfu la[ciuiore , ad fomnum , & de. iputárim, folos werborum lufus,animique re. licias evocavit, edc tum demum confra- amiffiones effe duntaxat remotum eutrapeliz £la, ac contufa Punica feritas efl , um .Se- objectum; & proximum folos verborum jo- pl4fia ei , & Albana. aftra effe eeperunt. 'Cos; quatenus ea dicuntur, & audiuntur, que Quid ergo bis. virijs fedius , quid «eriam ihoneítas exigit ad animi remiffionem. Virtus damnofius , quibus virtus atteritur , vitlo- enim eutrapelieextenditur .ad omnes animi infamian ihoneftas.relaxationes,acremiffiones, eja languefcunt , fopita gloria in convertitur , animíque pariter , & corpo- Hinchacvirtus à Gracisinterdum eu. 3^ tttapelia;aliquando urbanitas , ;ac dexteritas vis vires expugnantur 2 aAdéout mefcias , ab bofiibüsne , m ab illis capi permiciofius ba- appellatur, ut:notat Euftratius: wocatur Eu bendum fit. Qua etiam Volfinienfium r« trapeliaexterítas, quatenus iügenti dexteri- tateopuseít, iut quis verborum fales adhi- bem gravibus , & erube[cendis cladibus $m« hcárunt, — Erar ópulenta , erat moribus; bensmedium teneat/(ítque ita urbanus;ut ali €$ legibus ornata , Etruria caput babebatur : indemeritó nonoffendantur. Eft fiquidem genus quoddam jocandi illiberale, viróque fed pofiquam luxuria prolap[a ff , dm prow undum injuriarum , €$ turpitudinis decidit; honefto prorfusindignum ; alterum veró in« j genuum, & liberale , eaproportione fe ha« ut [fervorum (e infolenttffima -.-dominatiqm' fuljiceret. bens ad alterum,qua pofteriorum comvedo- rum modeftia ad licentiamanteriorum : fi» quidem pofteriores comoedi cum aliqua in alijscarpendaeffent;non aperté probrum eo« Hom* & excitanda .lktitiæ perido- rum efferebant, fed clangulófatagebant in» aca babetur Eutrapelia 5 qua. zrifles nuere, ac metaphorica obífcuritate indicare, ontenti ;fu(;pici-one-maï.iquzm ingeffiffe aliee marentis anitmi excutit caligines y. 68 bonesli gaudij ferenitatem suge ne turpitudinis; ciim anteriores detractá Jar« x fit. và omnino aperté aliorum vitia detegerent, Nonmediocris igitur requiritur dexteritas im 31 St euttapelia ex Ariítotele titbanitas eutrapelieufu, G ut fitquis ita honeflé ur« *. Ethif. E quadam, quà verba veíliuntur ; feu banus in mordacium conviciorum prolatio- €Aps 8« lufus quidam verborum , quó mens ne,ut alteri non fit damno, & quid juxta re, €lam rationem fervandum fit,definiat, Diffi., exhilaratur , G excuffis. moeftitize nubeculis animi accerfitur ferenitas , quapropter ar- cultas autem hujus :reäïiauqu exeo oritur, &arar. eutrapelia ad jocos verborumyin quie quia non poteft hzc virtutis norma,feume« bus cum poffit notari tam defe&tus, quàm diocritasftatui penes eos, in quos convicium, exceffus, & mediocritas , in qua gaudet vir- & jocus jacitur, ob ingentem hominum va« tus federe, ideo virtuti, non vitio eutrapee tietatem, ac geniorum diverfitatem, quoad lia datur: hacque ratio, cur . Philofophus mollem, vel afperam convicii exceptionemz probet verborüm lufus idoneam effe virtu- fiquidem ijsdem verbis offenditur unus, qui accenía étiam bili excandefcit : cum alter in tis materiam, G afferat cathalogo effe vir. tutam accerfendam, eó quia fingulis animi P&tæm Áaniorem verba intcrprg;a;us,, indq mm i Verani de dffelibus Tom. Il potíüs 459 Differtatio XXl, potilis anfam ridendi fümat, animámque ex« mümque remittere, — Effet rquidemintoles hilarandi. rabilis,qui cavillis, falibuisque aios velicans; 34. vellet ipíe immuniseffe ; prafertim. cum Philofophusautem totam eutrapeliz mediocritatem folis verborum falibus, jocis- promptiüs colludat , fi quis ad fimiles pro» vocetur lufus, » que circumícripfit: cüm enim explicáffet comitatem, & veracitatem ,. quae fünt virtu« Quaevis igitur moderata remiffio, feffiqu 32 recreatio ad neceffarios intermitrendos labo» tes adalium, & vellet etiam urbanitatem at- res, ut quis vegetior poftmodum factus eose tingereijsdem affinem, eam non fpectavit, nifi quatenus in materia cum illis convenit ; dem reaílumat, opus eft virtutis; fi tamen o- nimirum prout in verbis fitaeft, ^ Ceeterum pus, ex quoremiffio illa fumitur fua veftiatur honeílate, & omnes extrinfece circumítane Philofophusnon ivit inficias, inaliasquoque iaterias eutrapeliam propagari. Hinc hac tiz turpitudinem invehentes, ac foeditatem inducentes femoveantur, Siquidem honeftaà virtus ex Philofopho videtur omnino recene fenda inter partes potentiales juflitig : f* confuetis laboribus remiflio neceffaria vide- quidem videtur effe virtus ad alterum , feu batur,nenoftra infirmitas jugi opprinieretur labore: unde D. Chryfo(tomus appofité ait, zr55;/.: z i mediocritas in operatione ad alios ordinata, Spe&lari folet etiam prout continet hone- Erudiens nos omuium Deus per creaturas [uas aenes, nofiram barmoniam temperavit : difcere boe ftam folam loquentisrelaxationem, Verüm nimis tunc coarctatur cüm poffit homo licet à.dte, &5 nocle, bocefl à (uces €9 tenebres, quamvis folus, & (ineulla verborum prola- Quandoquidem diem fegregavst £2 opus bue tione animum remittereà curis, féque hone- mana nature, 6 noblem in requiem, ac retmife 40 fte, & ex virtuteexhilarare ; ac nonnihil fu. fionem laborum , men([urasque , Gieevramos mere folatij. utrisque prafixit,unde nobis benefisa quedam 3j* Extrema eutrape liz, quibüs hzec virtus provenirent Nam 6 lux diurna operationts eft circumícribitur, duo funt, fcurrilitas, & ru- tempus, de quo àit Pf/almifia.egredsetur bowmo 4d opus (unm , €5 ad operationem fuam usque flicana durities, quz omnes proríüs Jufus a- gt fpernatur. Scurraautem is dicitur, qui per ad ve[peram , &5 bene inquit usque ad vefp exceffum delinquit, & à Philofopho dicitur ram. Namingruente ve[pere lux ab[cedit, & fuccedentes tenebra bumanam naiuram. f0v füperariàridiculis, eó quia non fit fatis in ijsdem temperatus, chm patiatur , Íe abripi piunt, & corpus quod laboraverat , quiefterg nimia jocandi cupiditate, ac agendi,dicendi- facims , fenfásque omnes remittunt, U quafs nutrix optiza fenferijs omnibus quieteu a (4- que facetias; hinceftillud Dionis in Oeco- nomico. Rifus continuus, GU intentus deterior boribus , ac fatigationibus concedunt, CÀwP verü men[ura notlis smpleta fuerit ,. appro- eft iracundià, 1deircomaximà viget im fcor- drns,te, zis, puerísque flolidioribus. Mibi fané facies pians lucis adventus excitat , facítque us ven vigefieutes , fubtiliorésque fatti fenfibus, ad snagis videtur ornari lachrymis, quam rifu, Lachrymis enim , ut plurimum bona aliqua folus vadios , feruenti ,. & juvenili quadam eonjungitur docirina : vi[ui verà lafcivia. Et promptitudine eonfueta. aggrediantur opera, Iliud etiam in anni verfionitus , partibusque 1tluil, fíendo quidem nemo [ibi concitawit autborem hii ij centumelia , ridendo autem [pem ejus auxit, fiers cernimus, byemem enim exctpit ver 26. exatla eflati fuccedit autumnus, ut per vt« Oppofnum aliud extremum rufticana durities dicitur, quá qui laborant ruftici au- cifitudinem temporum,& mutati a£ris , quie diunt, vel rufticellis haud ab(imiles: ruíti- efcentia corpera nofira, ueque frigore nimfe um congelata rumpantur, nec caloris vebes corum eít, ac petronum; non ingenuorum, N Et nil poffead exhilarandos eos,qui audiun t,a€ mentiá nimium calefa&ia difolvantur. ultó ut 44 boc nos preparet, byeuni pramittit AU fe ipfum relaxandum depromere: &m detcrius eft ad quamlibet colloquentis urba- tuimmnum & afiati ver. Had&enus Chryio- ftomus. niorem vocem commoveri, perinde ac. ad e inflidtum vulnus, Omnium rerum intervalla funt. Tetra grav 33. 37* Huncveró defectum Ariftoteles non ex ipfa qua in novalibus culta fegetem hoc part e tantüm exhilaranuis ftatuit, verüm eti- anno dedit, quiefcit fequenti, ne nimio ufu w am ex parte fuftinentis alienam exhilaratio« flerileícat, ac deficiat. Eodémque fine dantur nobis à munificentiffimo DEO ad- nem,cum aliquo fenfu aculei per liberale con- vicium immiffi,dummodo urbanum non de- verfa profperis interpolata, ut per mutuam deceat congreffum : & quia ex hac parte is hanc viciffitudinem malorum , ac benorum qui feritur, (eu pungitur convicio raró leva- alternante requie durare valeamus: -hinc tur, animümque remittit, eb quía aliorum etiam fomnus continuas remittit vigilias z 4 jocis, & (annis pateat, proinde hoc extremum & iítz quod per otium torpefcit , viciffim excutiunt, & neutrum horum continuó folet potibsad comitatem juftitize fubjedti- vam, humanique congreflüs moderatricem durat , fed alterum alteri mutuis fuccedit vicibus: hiíce enim viciffhitudinibus natura pertinere: nihilominus poteft etiam ad vir. ipfainflauraur , ut vires, qu& continua- tutem, de qua nunc agimus, fpe&tare;quate. nus fuftinet quis moderate alienosjocos, ut to labore fractg concidunt , fuccedente viciffim fibi concedatur ex aliorum exagita- « * hujus enim alternantis quiete revigeant tione rifum per opportunitatem captare;anis urapà cons visiffitudims vempeltivus ufus nat ïefvah Donantut ö:(plicatu Affe&us Gáudij,& Delectationis, 4$o 5 fetvat, Idque etiam caufe, cur vel ipfi tum, 6 fepulchro refurrexiffe audierunt , & ; legum conditores aliquam daturi animis re- tota gavifa eft natura; exultavit coelum fo- miffionem , quà meliores, alacriorésque re» lis hilaritate jucundiüs; rifit tellus novis quieti furgerent ; feftos quosdam voluerint veítita floribus: gaviíi funt homines étar- ia dies inflituere ,^ ut ad hilaritatem homines tarea fervitute emancipati ; & per omnia ) animos evocarent , ac diuturnis laboribus terrarum Ípatia jucundi(ima modulatione I temperamentum injicerent: ficut fertilibus etiamnü refonat illud triumphantis in ccelo, agris, quies datur, ne nunquam intermiíía &militantis in terraEcclefize aufpicatiffimum feecunditas exhauriatur; ita animorum fpi- acroama 4lleluia, quia hac die fra&i funt ve» la ritus, & facultates affiduus lábor. frangit; &tes ferrei, & elevata portzaternales, ca- qui tamen vires recipiunt paulàm refoluti, privi donati libertate , inferi claufi, coeli a- ac remiffi? nafcitur enim ex affiduitate la- perti. Vi&ustunc cecidit tartareus hoflis, borum animorum quaedam hebetatio, & erepta fuerunt illi fpolia, deviéta proftrata languor, à quo tamen refurgunt beneficio ; fuit mors , deletum ferale chirographum, eutrapeliez , quz per quandam maturalem & peccatum remiffum. Finistandem im- h milit n / Qéhts, voluptatem ex lufu , rifüque ortam animos pofitus fuit przlio illi magno, in quo pro.« exhilarat, & perintermiffam quietem vires fttati cecidére hofles ,. relata eft. vicloria, » refectas reftituit; & haecratio, cur viri pru- moundusfervatus, & homo redemptus : & dentià pollentes && fapientiá infignes men- is, qui tartareum'hoílem proítravit, mortem a : ftruas fibi certis diebus feriasdarent;diésque devicit, peccatum delevit, & per quem ome curas inter & otium dividerent. nia conditafünt , furrexit; eít enim. hzc 49, Pollio Afinius Orator nulli fui 2vi fe- vox farrexit vox. gaudij; voxlatitie , & cundus ultra decimam horam cutas, labores, exultationis; voxíalutis, & gloriz; quia & ítudia nunquam protrahere confueverat; omnes in fpem certam falutis obtinendz . ;:: imó ne Epiílolas quidem pofteam horam le- erexit , ereclósque inexplicabili replevit gebat, ne quid nova cure oriretur, fed to- gaudio; quia eó fequentur & membra, quó tius diei laffitudinem duabus illis ponebat caput przceffit ; dummodo cauía lxtandi horis. Alijetiam medio die interjunxe- bona; achoneíta fit: quia ficut fcribit A- runt, & in promeridianas horasaliquid le. poftolus.: Chrifus refurrexit á mortuis per Ad Raw,e., vioris operz diítulerunt, Milites in caftris gloriam Patris , 4ta & nos án novitate vita fuas etiam vigilias dividunt , & nox immu- ambulemus. nis cít ab expeditione redeuntium. — Quéd Utpoffimuscum Chriftoletarij,omnia — 42* veró feíta aliqua ad. animum relaxandum debent in nobis refurgere exemplo Chrifti, 8!7:*7"& 16, fuerint inftituta, refert Demecritus apud Hoc eft oculi in terram proclives , & affueti Stobzum;ubi vitam fine feítivitatibus, la« hiíce incubare inferioribus Pfalm. 1 6. Qcg» bores fine quiete, curas absque intermiffio- los fuos fl atuerunt declinare in terram , de- ne, folatio, & gaudio aliquo longam viarn bent ab hifce inferioribus refurgere , fur- efle dixit absque diverforijs: & fuffragan- fümque feerigere, non íecus ac oculi E« 2..de legib, tem habet Platonem, Hiíce veró Philofo- fsb inis. zechie , cümdixit : e^feteguati funt oculí Jaie 3$. phis feíti dies inftituti prefertim erantlz- mei fujpicientes $n excelfum. Debent & ma. titiz, & gaudij ad animum exhilarandum. nus redurgere , quzcumanteanonnifi inju- Habent etiam díes feíti inter Chriftianos fua ftitias tradaverint; Injuffitias manus vefire Pjalm. s7 gaudia, quz íunt ab Ecclefia inftituta. Non concianavetrunt 4 fimiles eífe debent mani- enim inter feítos omnes dies à mundi exor, bus, de quibus dixit David : Levavi sanus P[Al. 1312; dio hactenus in mundi fa(tis recenfitos nul- ameas Ad mandata tua, que dilexi : debent lus eluxit mundo felicior, Chrifto jucundior, & pedes ipfi etiam refurgere, qui cum velo- ac toti rerum univerf(itati aufpicatior, quàm cesfuerint ad malum,ad flagitia perpetranda: ille Dominicz refurrectionis, quo trium- Veloces adeffandendum fanguinem , debent Pfalm,13, phator mortis omnibus mortalibus zeterni- fiuücviam currere mandatorum Dei: íi0- 9 tatis aditum devié(ta morte referavit. Hic mnia noftratum animi, tum corporis cum enim dies tanquam gaudij, lztitize, victorize, Chriíto furrexerint, participes erimus 1zti- & triumphi niveo fignatur lapillo, totüsque tiz Chriíti refurgentis. Habent igitur dies diffunditur in gaudia , quibus Regina coeli feíti fua gaudia; habent labores fuas remif- letatur, cüm habearrefurgentem , quem à fiones;. & curz beneficio eutrapelie. fuum triduo inter extremos cruciatus fpectaverat temperamentum ; neceffé enim efl,ut labori. inclinato capite Ípiritum tradentem. bus quies fuccedat;S curis folatium: cum in« 4l. Abíterfit tunc Magdalena fuis ab oculis genia habeamus maximé mobilia , & animos omnem lachrymam , &quia non invenerat ea przeditos activitare , utneceffario aliquid jacentem in fepulchro, querelas depofuit, nec perpetuó verfent; & ceffatioàlabore prz- ampliüs mortuum credidit, quem refurre- fertim mentali, &interno non obtingat abs« xiffe revolutus fepulchri lapis indicaverat. que aliqua aCtione avocante animum ab o- 'unc ex umbra in folem, & latebris incon- perofiore conatu, & íuaviter demulcente; fpe&tum prodiere , & ipfi Apoftoli, & qui- neceffarium eft gaudium aliquod, quo mens dem ferenatis frontibus, vultiique gaudente, exhilaretur, & folatium, quó ad fubfequen- tes labores curfus inflauretur, quia quem luxerunt in monumento | fepul- Mm m 2 Unicuä Verani de Ajeäibw Zum, 1L. 460 Dï(ïertatï'ü- XX!.- 43 Unicus eft finis hujus relaxationis;vires res, totimque corpus fommni indulgenti3 ob labores fractas reparare, novümque iter refe&tum,validior furgeret contra Genulium inflituere ad pracedentia exercitia: refectis numina, falíasque gentium feclas: ergo viribus continuanda , eftque doctrina Phi- non iubetur Petrus maclare, ac occídere cum io.Erbice.6, lofophi, ubi argumentatur contra infulfos gladium evaginat contramilitum cohortem; 480 quosdam, qui ea tenebántur falía opinione, mneque maétare cogitur cum in folario , in. quá crederent in .folo ludo fitum effe. ulti- dia, fomnóque torpet; fed cum femifopi- mum hominis finem; quos Ariftoteles fal- tus quiefcit, tunc fübmiffum ei oftenditur fitatis convincit , eó quia ludus, & animi linteum quadrupedum flrage refertum ,. ut relaxatio non fitobíe ipfam expetibilis; fed poft quietem validior, & alacrior gentium tantüm ut vegetiores fianttum animi, tum fectas impeteret ; quz enim diu quievit ma, nus avidior fertur in ultionem criminum, corporis facultates ad. intermiffos labores refamendos: Lzdere, ait Ariftotéles, ue ferzó Feré femper praclariora gefta, aliqua 46* agat quispiam ex Anacbarfidis fententia,vi- praeceffit quietis ; vel folatij indulgentia. detur reilà fe babere, quippecum lufus requi- Nuptias meditabatur Samfon, fed . non ni(i ei fimilis fit : & cum nequeaut bomines aff- per vineta coütendebat ad thalamum, cum duà operari, vequie indigent ex quo liquet ; fibi obvium difcerpfitleonem; quid thalamo lufüs, animique remiffiones ad id inftitui,ut mollior? quid pampinis , ac vinetis imbel- vegetiores facti, & alacriores priftinos re- lius? ijs tamen non eviratur Samfon, imó , petamus labores, quos quies præcedgt. validiores é vinez folatio haurit animos, ac vires, & de proftrato leone melleam relatae $. YV. victorize delibat dulcedinem, . ' 'Triticum cribráffe Gedeonem cum vocatusad pugnam Quies, quam . bonefla. animi ve fuit, liquet : Cumque Gedeon purgaret fra- gudie, 6, e»i[[ro [uggerit , vires f'ppeditat acrio- menta, apparuit ei Angelus Domini, & ait; Gu 1. Dominus tecum virorum fortiffme. 'Tunc rej , quibus ad praclara queque agene viribusapprime inftructus ab Angelo dicitur da wlg'diz): accingimur, Gedeon, non cum Madianitas rupit , ac fu« 'Ehemias impetratis à rege litteris ve- gavit, fed cum in area triticum excuteret; 44. N ^W nit Jerofolimam hortaturus: popu- quia faciliüs rurali folatio clarioribus prolu- lum ad murorum inftaurationem; dimus geítis, Idque forraffis caufze, cur fed cumillac appuliffet, fuit ibi triduo com. Moyfes juffus eft virgam priüs inhumum ia« cere, ibi pauló quieturam,quó fortiàs,valen- 'ZüQz.czp,z. moratus.Esdra /ib.2.Et veniJerufalem,8 era L ibi tribus diebus, Sed quid putas,egiffe Ne- titsque efferaretur in anguem: Quid eff.quod Esoé? 4, hemiam toto illo triduo Jerofolimis? certé tenes in manu tua? virgam. Dixttque Domt. 45 nihil; fed cur toto illotempore quievic ? uus: Projiceeam ia terramz priüs. debuit nion obaliud, nifi ut corporis laffitudinem; virga humi quiefcere , quà reftauratis ve- luti viribus fortior furgeret verfa in Draco- viriümque defe&tum quiete reflauraret ; & alacrior fieret , ac robuftior ad fequentes nem; filvit priüs humi jacens, ut fibilum fi- fubeundos labores: nimirum toto illo tri- lentio.anteverteret; torpuit ut valentiüs fes rocire edifceret; imó ut virga furgat;jacet;ut duo, ut multa conficeret, nihil effecit, — Fe: riarietiam agros patimur, quó dilatione cul- vivat, quiefcit,ut moveatur humi hzret quo« vis deftituta motu; projecit Moyfes virgam, turz in meffem exuberentcopiofiorem; NNe- hemias ne deinceps torperet , triduo inter- & vería eft in colubrum, » quievit;nimirum quies laborem accetfivit. Neque putes id uni. dumtaxat Moyfis 47* Etiam Chriftus totos ztatis annos tri- obtigiffevirge; cum vaticinante Ezechiele 4j* etiam offa arida cum diu . tumulis incubuif- ginta quiete confumpfit , & feceffione trau- fent;acjacuiffent immota exctiffo funeris tor- íegit, qub alacrior, nervofiórque profiliret ad pralium ; trium fcilicetannorum. pugna& pore priftinis fuerunt vitae functionibus refti; . diuturno pralu(it feceffu ; feu trina decade tuta, quó pugnas inirent , Gad victoriasin- ftruerentur : Vixerunt, fleterüntque fupra pe. Exech, $9. annorum quievit , ut triennali labore opus nofttz redempuonis abfolueret. Debuerat des fuos exercitue grandis nimis valde. Non velitando,fed jacendo etiam inzerfeéti erudi- Petrus fuo functurus munere, Q gentes vin- cere, & fectas profternere; non fine plurium untur ad pralia: nonex umbratili pugna;fed exantlatione laborum, fudorum faflone,fan- ex Manium umbris prodiere , qua arverant offa palmas germinatura, & lauros datura tri« oinisque, & vits effufione; propterea: Er AGir. Y0, f4Ha eff vox adeum s furge Petre, occide.s. umphales;arverunt offa arida, carnémque ex- - verunt, fed ferreasloricas & fquamas indue; Verüm vox ifta Petri aures non pulfavit,cum inter pacificas Getfemani oleasexcuffà pace; runt; nimirum ut qui imbelles ceciderant, ja- gladiumnudavit, quem in militum cohor- cuerántque exoffati, exurgerent claffiarij; GC qui inermes torpuerunt, mox loricati pugnae tem diftrinxit , aurémque Malchi inflicto vulnere amputavit; fed cum femifopitus ; rent; quid arefcentibus offibus imbecillius; quieti indulgetet , reficerétque fomno cor- quidexercituad pugnam inftructo horribi- lius, acad timorem incutiendum validius ? poris membra; quó nimirum poft inter- cutem quam offa exuerant intumulo, auctà miffos labores, poft reftauratas gui'cte vi- eris - ponantur explicatu ïAfFe&us Gaudij ,& Deleé&tattonis. 461 grisufurá refumát in caftris,& ex übris pros fignibus, vel favore donatis impertitur; cum pauci € plebe, & nuilus inopum audiatur à deunt in lucé illuftriis emicatura, & dimica- tura,Phenicem semulatura,cum ex fepulchri principe. Utinam foli affulgeret cedro, & non etiam myrto Veneri facrz ! utinam fol cinerario ad recentis vitze tefurgant ufuram. - Sed fepulchrales excutiamus pulveres ifle lauro affunderetur, & non Daphni ; te« 49 em &ior foret feeditas frondibus inumbrata 5 & & frigido cinere cumuli, liceat ad ciner fed plerumque libido integumenta non pa« calentem fub olla fucceía greffum dirigere, & Ízviturz omnipotentizfpectere exordium. à titur, gaudétg; nuditate, quà propriam pro- dat tarpitudinem ; imó fi veítes fibi adíci- Jerem. 1 . Quid tu vides Jeremia ? virgam vel ut alij legunt : virgam ex Ícit ; in hiscelafcivit cum Apolline Daphne, vigilantem : Solatium fumendum quidem, fed hone(tate ampygdalo celeriter floventem. Sed (i virga veltitum , & ex rebus hauriendum honeflis: floret , blanditur potiüs ridentis veris fola. u tio, qu àm fzviat verberum iteratione ? lu. egre[fua eft inclinata jam diezabjit lfaacus, fed non futit ; dit virga, fi floribus coronetut, non per forum divagatur, non per compita, non per oppida , ut videret mulieres regio- fed qux nunc viret virga mox effervefcit in olla non perítringente , fed perhibente Jere- nis , fed per feceffus camporum, & quidera " ego non in pomarium, non in vineam pampinis mia: Quwid tu vides ? ollam [uecen[a * 2 L vide. Nimitum furor Numinis eblandi- lafcivientem 3. fed in agrum nimirum ut tur hominibus , & actior urit , fi blanditijs poft rurale folatium ad cultüram agri vali- dior incumbetet ;; non vagari cupiebat ; fed " preveniatur ; quiafolatia, quae irz preelu- dunt, flammas inurunt actiores ; fan&itas, exerceri; non fucis , fed ruris delectabatur culturá; nondelicias aucupabatur , fedvir- quam feceffus folitudinis excolit, Iztior ef- - florefcit, líaacus divina meditaturus my- tutis aufpicabatur incrementa ; fiquidem e« idi(. 5! mortua jam die nonfpatiatum , fed contem- jficria in agrum feceffit , ibique pernocta- platum egreffus eft Ifaacus, «2 meditandum Gosef, 14. turus dinznos poft tumultus. — Eo awtem.s zempore, deambulabat lfaat per viam.s , in Ag*o : rutale otium tabernaculum erat coniemplantis , quod fpatiantis videri po- u « dacit ad puteum , cujiua nomen eft Viven- Et egreffus fuerat ad me- terat topiarium. Amemus & nos rurales feceflus , fed $o. ditandum in agro inclinato jam die : quiaex otio fecefsüs , & filentio folitudinis , agrí- non flores fceni , fed coeli fidera decerpamus; que folatio mcns defeecata ab externis ima- ita humum pede premamus, ut mens cclo figatür ; ita à tumultu fzcularium defide- ginibus ocyüs furfum avolat, ac validior fit riorum nos fubducamus , ut in agri feceffu Ut 4 ad divina, quz meditatur , intimiüs pone. flores excolamus virtutum ; violas legamus tranda. * excultze demiffionis ; rofas adaucta chari- 492: "t Hfaacus fpatiatum inagro ruralium i]- Etiam lecebrarum folatio , otitque indulgentià ro- tatis , & lilia cuftoditee caftitatis. [ponfus in hortumabibatlilialecturus. — D;. Cant, é, buftior, ut fieret, acriórque in divinorum - meditatione: (i enim circumftantias penfe- le&hus meus defcendit in bortum fuum , ut li- mus horz , loci , ztatis ; nil fuit , quod lia colligat : neque putes, quid aliud fuiffe fponíi hortum, quàm ecclefiam, in qua li« vires non adderet ; quod validiores non fpon. n- deret animos , ad inchoandum ;perficie lia excoluntur virginitatis ; hecfunt vernan, tia Numini lilia ; nonenim Deus alijs de- dámque opus; etiam bubulci refpiraturi à diurno labore cum diesemoritur , fe domum le&atur villarum illecebris , quàm anima- rüm culturá : fuum effe hortum exiítima- recipiunt ; exituri Po&era die valentiorés ad fortiorem daturi : bat traditum fibi fidelium coetum. Dabo Pfalm. 23 e agrum ; $nanum aratro ecreffus fuerat Ifaacus inclinata jam die : tibi gentes in bereditatem tuam, — Excoluit igitur fponfus hortum fuum, non ut plata- ' fplendidiüs reguárent principes , fi cum ata- toribus tot impenderent horas imperand 95 nos umbriferas enutriret ; non ut folo flo- rum intuitu oculos pafceret , fed ut liliade- / & quiefcendo ; quot rufticelli labori ; & fomno; fi non tardior imperij » quàm lucis cerperet, etiam i viola; non enim humi« les contemnuntur , f1 candore florcant cafti- puths i effet occafus ; ita tamen ut fol nunquam eos tatis: adidigitur ruralia quzrantur folatia, otiari videret : fed cum horis duodenis ; luribüsque non raró fuo campi fole recre: quó flores virtutum excolantur uberiüs. : Inambulatio igitur loco aperto , amce- entur; fubfelijs , confiliisque audiendis vix epsydra fluxum nóque, feuin fuburbano feceffü animo re« . princeps unius , velalterius d mittendo , laxandóque à diuturnis, vel ftu- inmpendít; necemicatuniverfis, etiam cum dijs , vel curis peridonea cenfetur : & Mi fplendet , fed à frequentiori populo fe fub. ducit , cum nonnifi paucorum utatur con- nutius i& Ocavio tub initium, fuam cum a« lijs cozvisadolefcentibus amicis defcribit re- fuetudine ; foli pariari princepsfolet, quó omnibus Íc probet beneficum ; omnibus z: laxationem ad maris pacati littus, cum ab qué affulgeat: fed plerümque cedrís, puni- ftudijs vacaret fchole ; aliquid enim aucu« paturus folatij ibi adolefcens inambula- cisque duncaxat fplendet , negleétis oleribus, fpretísque fruticibus ; & quos deberet ra- tionem confueverat inftituere , ubi fquara« dios bezeficeatiz i2 ornes indiscriminatim migeri greges marinis innatant aquis, ut ludentes fluctus leniter littora diverberanteg delegare, nonnifi paucis, vel nobilitate in« mene Mmm : 462 .. Differtatio. XXI. mentem exhilatarent;& auta afpirans mem- Plures conqueruntur de negotiofo óccie HEL bracorporísvegetaret, cum non fineeximia pationum tumultu , qui tamen quieti dum voluptate molli veítigio cedens arena fub(i. fibi videntur indulgere; acerbius negotiorum deret, Recenfet etiam hauftam ex erroretin- acervatione fatigantur : ruralem plures fe- p €tarum plantarum , ac ealceorum deleéta- ceflum petunt laxandianimi causá; quia ta« tionem; cum zquor nunc appulfum pedibus men quierem minime in feceffu inveniunt , fluctus allideret , , moxque relabens, ac ve- neque ullo fruuntur gaudio , quia urbium ftigia retrahens in fereforberet , quos ad lit- Subdit de négotijs avidiüs inhiant ; non fufficit corpo- toris ofculum fluctus emiferat. re ruralem petjiffe feceffum; nifi mens ipfa jactis lavigatis , planisque lapillis, qui fu- urbium frequentiam fugiat , & animus ab peram radentes maris extimi fuperficiem fe obítrepentium negotiorum fe abdicet tu- fubducerent , proderéntque pluribus repe- multu ; feceffun ruralem fi petimus , folie titis vicibus , quafi per curfum , faltüsque tudini fi incumbimus , nolimus tumultuane choreas ducentes ad uberius oculorum oble: tes hominum cotus reperere ; nec urbicis Clamentum , animique jucundius folatium: hiare negotijs 3 habet feceffus ruralis fua Zu, eit, ait ipfe, Certatim gefsentium teslarum-s gaudia ,. quibus tamen non afficitur nifi dn mare jaculationibus ludere, — Is lufus eft, mens libera à curis ; urbicisque negotijs. eeflam teretem. jaHatione fluttuum leviga. Joannes Baptifta eximius ille cultor eremi , gam , legere in littore, Eam teflam plano Ííummzque ftudiofus virtutis , vitze aufteri« fítw compreben[am , inclinem ipfum , atque — vate celebris, cui indufium pilitexuerant cáe bumilem ,. quantum poteit per undas 1rro- melorum , & veftimentum zona fuppedita- 'zö:.tþill tare » Wt illud jaculum , vel dorfum maria verat pellicea 5 alio non reficiebatur obío- * raderet , vel enataret ,. dum levi impetu nio, quàm obvio in feceffu. Efca autem Mattb. 3 e labitur , vel fummis flutililu tonsis emicaret, ejus erat dotufla , & mel filvesire, — Quale emergeret ,. dum affiduo faltu fublevatur., veró fuerit melhocce, quo Joannes velceba« Js fe im adole[centibus witlorem ferebat , tur,non una omnium Interpretum eft fenten- tia5 quidam putant fuiffe quoddam mellis eujus tefla , & procurreret longius , & fre- quentiàs refiliret. genus communi fuavius, ac falubrius, Alij 427 Viget etiamnum ufus hujus lufus ; quo cenfent fuiffe rorem 6 fublini delapfum aére, vel maximé delectantur pueri marina inco. & ex atborum decerptum ramis ; quali A- lentes littora ,. «um fchola exeuntes mare pulia abundat , & vulgb manna dicitur, petunt aliquid poft ftudium fufcepturi fola- Plures arbitrantur fuiffe mel agreftius ab a- tij |Hanc animi laxationem ex loco hau. greftibus congeftum apibus mellificantibus riendam amano, apertóque approbat Syne- in arborum cavitatibus,. petrarámque fcif- apif. 114. fius, cujusfunt verba. — Que verà tandem furis: ut ut eft , mellis faltem preefumpta voluptas efl , in litoris arena vecumbere , qui fuavitas , melleíque vocabuli dulcedo aufte« anicus vobis feceftus eft ? quónam enim vos ritatiJoannis non videbatur congruere: ap- qertetis ?. dpud nos contra licet fub arboris pofité ad rem noftram Galfridus apud Til- umbra con[idere : finze faflidium capiat ab manum ait : Ve/cebatur locuffis , & melle , In Matb, ana ad aliam arborem , aut ab [altutranfire es nimirum cibargs, que ad manumerant ? mþg l14 ad alium faltum licet. — .Qualeveró eft , & quibus comvenienter inffruimur , ut bis cone alluentem aquulam trajicere , quam efl Ze- teuti Jimus , que facilius ad noffrosu[us oc- pþyru: ille fuauis , qui ramos leniter concu- cuvrunt 5 Noluit ezenim egredi locum folitue &t ? Nec varij concentus volucrum defunt ; dini , ub mutaret cum pane. dulcedinem., zec florum pitlura , aut in prat frutices : mells ; quia malà unius dulcedinis. diletlio partim culiuraoperas partim natura dona , fugitur ,. dum austeritatie intuitu in u grä-f f'«grantiaomnia , benà babita telluris fucci. vioris cashs periculo feffinatur, Animo igitur laxando , curarum moleftijs Maluit foannes obvio in eremo melle f4i excutiendis accommodatiffimum eft ruítica- vefci, ac mellea pafci dulcedine, quàm ho- a, & fuburbana feceffio , procul ab urbium minum frequentias in urbe adire, victum fi«. rumoribus , hominum tumultu , five fpa* bi comparaturus aufteriorem : nihili fecit tiando , five ruri herendo: firmantur tunc finiftrum hominis judicium , quo carpi po» vires , reftauratur corporis lafftudo ; & tuit,eó quia mellis delectaretur dulcedine , mens pluribus preffa negotiorum curis exhi- dummodo extra eremum prztextu cibi agre« laratur, cum proculà fumantium culinarum / flioris , viteque diftrictioris noncogeretur abífcedit nidore , & liberiorefruitur aurá be« divagati. ^Joannes quamvis vitze addictus beneficio ruralis fecefsüs. Imó G ipfe ru- aufteritati, quia tamen eremi cultor , ac fticanus labor animo lubenti, & extra fer- fincerus amator, noluit folitudinis difpendio vitij neceffitudinem in illo feceflu fufceptus aufteriora querere , neque in urbes diver- animo laxando, lztitizeque ingerenda peri- tere ad quarendam autleritatem ; fatiüs doneus femper fuit, dummodo non exceda- exiftimans votivum laxare vite rigorem , tur ; fed coércita moderatio laffitudinem quàm brevi mora inter turbarum tumultus, ä non permittat corporis, quiaütfcité monet ac fzecularium negotiorum ftrepitus immo« D dib. 8 epift. l $2« Sidonius. — Agrum , fi medsocriter colas , po[- rari: invitus melle paíci voluit, ne virtus in fides i. fi nimium , po[fideris. quarit in urbejejunaret : mellis dulcedinem : foli- Donantur cxplicatu Affc&üs Gaudij , &dele&atïcnïs.- 463 ! folitudine ;; ne inter hominum turbas alie ut mírum fit , . quomodo ex tam anguftis quid audiret exculte. in eremo virtuti no- faucibus tot poffint modulationum varieta- xium. tes prodire, prafertimcum non diebus tan- G. Nos fuo edocuït exemplo Joannes ;ut tum , fed & noclibus verno tempore cun *turbas deciinemus , fzcularia fugiamus ne: frondefcentibus comis incipiunt atbores la. gotia, fivirtutem exambimus excolete , ac Ícivire absque ulla intermiffione fuos foleat fincero frui gaudio, quod non inter obflre- cantus protrahere , & quidem pertinaciffi, pentiüm turbarum reperitur tumultus, fed mo fpititu, inflexo concifo, intorto , re« in piofíeceffu: hinc S. Chryfoftomus boril. vocato; fummo , medio, imo , quo fonus 34. in Mattb. damnans fpectaculorum oble- ille modulatus ingeniofa quadam varietate £lationem ad rufticanum hortatur feceflum : flectitur , infufcatur , revocatur : ab hac inquiens: Qw recreare animum volueris , lufcinie modulatione plurimum " hauritur poteria bortos petere ,fluentes vivosconfhicee folatij , & animus quadam perfunditur in ve , ingentes laeus con[iderare ,. amana.s rurali feceffu 1ztitià, «ernere loca, In hoc enim rurali feceffu Poffunt etiam aves ex alio item capite $7 aviculorum modulatio , volucrümque gaáre oblectari , quàm per editos fonos; ícilicet ritus aures demulcet , animümque exhila- ex depicta plumarum elegantia , ut pfitta- tat, qui artificiofifimo citraartem concen- cus ; eft enim volucer fpecie, ac forma pul- tu in feceffu rufticano dulciffimé palícitur , cher vifu ex Indijsin Europam delatus, Nom Lib,s, epif?, ac recreatur: Polupe efl , ait Sidonius, - 4u* enim Lacleus eftilli color, ut incolumba s $s ire cicadas meridié concrepantes , vanas neque fulvus, ac niger , ut in corvis ; fed erepu/culo incubante Ülaterantes , cygnos , color eít illi viridis , extimis plumulis, nifi itib, 3. atque An[eres concubia nocle c(angentes , in- quód fola cervice dittinguitur, qua circulo tempe[ia nocte gallos gallinaceos concinnen- niveo veluti diademate , vel aurea torque £85 , ofcines corvos voce triplicata puniceam cingitur. Docilis e(t Pfittacus , vocésque f«rgentis aurora facem confalutantes : dilu- humanas addifcit , & reddit ;. affuefcítque eulo autem philomelam. inter frutices fibi- transeuntes Principes falutare; cum devo- dautem $ prognem inter anferes minurien- lat , roftro fe excipit , illique innititur ? -&em , cui concentus licebit adjungas fifiula tanta enim eftroítri durities, utcum inpe- feptiforis: armentalem. Camenam ,. quam tram quampiam concitus altiffimo volatu f4pe nociurnis carminum certaminibus , in- pracipitat ; rofiro fe velut anchorá exci piat, [omne: nofirorum montium Tityri exercent , Nec minor ineít virtus latitie iagerenda pa- -énter. greges tinnibulatos per depafla buceta voni , qui gemmantes affolet colores expan« velboantes. dere, praefertim adverfo folc , ubi fulgentiüs radiant; imó & variant, transeántque pau- latim in alios novam formofíitatis (peciem S. V. recipientes ; praefertim incirculis , quos in fummis plumis habet , quorum quilibee Advium gdrritw, Ac vhdulationes , quandam videtur veluti fulgentem 10 nube j Mäfbt 'I!P( l IO wt C varijs coleribus depicía fpecies rorida iridem amulari : ul enim areus vi» plurimum in vurali fece[Ju adferunt ob- fus fuit color ; mox inclinante fe paulüm letlamenti ad ansmum bone. illo aureus confpicitur : imó quamvis radio ffà laxandum. percuffa pluma folari aureum referat coloe rem , Íi tamen umbram adit. deníantis fe Dferunt ialurimum prafidij avium froudium virore germinis virefcere videtur TP A gartitus , & modulationes animo cumplanta, cujus umbram furit , adeó ut recreando , G:gaudio excitando : ad luminis viciffitudinem ornatus ille plu- plures enim funt aves , qus naturali muficá marum , Íuas etiam vices fubeat ; & non h auribus eblandiuntur , & letitiam quandam fecus ac Protheusvolucrum novas femper in- invehunt , quà excuffis moeroris tetricofis duat colorum formas, in omnibus iemper nubeculis mens ferenatur , & animus ex- formofus. Caudam, fi fpe&tatores adünt, hilaratur ; prefertim fi lufcinie modulatio explicat, & gaudet fpectlari , imó & tot ip- umbrifera refonet in (ylva, ubi é tam parvo Íe oculos aperire , quotin arcuata cauda corpuículo vocem tam clatam , tam fuavem pingit plumas. Hi G alij in rurali feceffu , (à jucundam , & magnam emittit , ut non avi- volucres fpe&tentur , plurimum inde hauri- cule modulatio cenfeatur ; fed mufici orga. tur oble&amenti , quo mens exhilaraturs i artificiolus garritus: in una fiquidem imóferunt, Antoninum, & Octavium Im- perfeäa mufices ícientia modulatum fuum peratores coturnicum , ac gallinaceorum edit luscinia fonum , quem nunc continuato certamine lufiffe, ut etiam S. Joannem Evan? Ípiritu trahit inlongum , & licét fit varius , gelittam referente Caffiano collat. 24, cum e(! tamen femper idem , qui mox variatur petdice lufitáffe ad animi. duntaxat folae inflexus , di(tinguitur concifus , copulatur tium- intortus , producitur revocatus , fÍemper Non folàüm avium lufus, fed & aucu- j9, pium gaudium excitat , quando enim vario gratus, gravis, acutus , creber, extentus, nuncíumimus , modó medius, deinde imus; cantu ; immifsisque in area feminibus alli- ciuntur - Diflertatio X XT, 464 ciuntuf circumvolitantes aviculze 5 videntue nünquam rabidis faucibti etiam infultanté ha & fuo defle&tere itinere ; vocibisque pa. dilacerare, Ex alia parte ferz trahebantur rére avicularum , qua in caveis hinc inde cicures minore difpendio ; [ed inter ipfas difpofitis fuas edunt modulationes , .& fe- trahentíum manus membratim discerpra e» mina quarentes in area retecapiuntur non vane(cebant : .cafis autem belluis rapina ia fine animi laxamento, Aucupio affines.funt arbores convertitur , .qtze radicitüs evulíze ferarum venationes , & pifcium expifcatios à valentiffimis brachijs, alió a(portabantur ; nesiaambe enim plerísq; in ufu frequentiffimo & qua frondeícens fueratfylva ,campus mox funt ad animum remittendum ; .neque.malé eft permixtus hominum , acferatum cada- venatio ad.animum relaxandum inflituitur: -veribus oppletus. €a fiquidem per-campos , fylvásque-divagae Verüm cümhujusmodi venatio:nonfine 40« tio , corporis-agitatio animum fubtrahv :* lumani fanguinis effufione-contingeret hore à corarum moleítijs : eft.enim mutatio la« roti potiüs , quàm folatio effe debuit , quam- borisfolatio , przfertim cüm faltus fuftrane vis non defuerint , .qui.ex aliena clade gau- tur , fylvze percurruntur , ferz 6 fuis cubi- dia haurirent , quibusanimumexhilararent ? libus excutiuntur , fuperantut montium ju- Alla.enim venationes gaudio excitando funt ga: hoc pa&to pia . mente lucos adire ; fe- -aptiores , quz velpet.deviosmontesaut fyl- rísque obviare voluptas.quadam.erat , .quà vas nemoribus:opacatas à matutinz auro;& futüriduces imbuebantur , ut.certaminibus :«repufculo ad vefpertinum :usque anftituun ineundis , .pugriisque conferendis affuefce- :tur 5 tuncenimaavicularum.delicatulis , mels zent: certareenim curfu cum fugacibusferis, Jlitisque:voculis-animus-reficitur ; in sgris , robore cum audacioribus , aftu cum callidis :pratisque verficoloribus recrestur : .& dum non mediocre :erat folatium : -hine Valeria. canes leporum fagaciffimé in vettieanda ve- nus Praful Ceinelien(is , & Nicienfis homil, ftigia huc , illácque.mira curfitant celeritate, 19. inter alia oble&tamenta ad. animum 1la- -& ad eorundem citi pervenientes cübilia £o- & xandum venationem :etiam proponit , i« 128 excutiunt , inlequuntürque , donec ra- quiens : JNec parum letitie conferunt illa.s piant., plurimum citra difcrimen adftantes fiudia venationum , .& canibus acla.certami- hauriunt folatij ? ut etiam cum cornu vena« na, .quamnec periculis , :mec damnis conflat 'torio de collo fufpenfo fignum.-datur , & ad expo[ita ; -cüm bic in confiddu emulá .curfi- *Celeufma videntur vellepores fugientes, pa- óus anrito lepori ámminet ; ille . arguru.na- 'vidique.à.canibus infe&tari ; vel callidze va- ribua cervi vtfligia latentianquirit, frzque vulpecule perfequi ; vel fugaces cervi 32 Adlaxandumanimum , lztitiámque in» ad.retia pertrahi ;--vel apri frendentes ; ac gerendam fcimus , Pancarpiam olim inftitu- fpumantes venabulo interfici; vel truces ; ac tam , feugenus venaticnis omnigenarum be- informes urfi retibus intercipi , attt accipi- ftiarum, in.qua venatione peramplus girus .trum , aut falconum auxilio perdicibus, €o« vatijs conftructus arboribus in fpeciem viri- 'turnicibus , alifsque volucribus in(idiz in- diffimi nemoris exhibebatur., & ibi inclufi Ítrui, »Hacenim venatio augendis /corpo- erant varij belluarum,-quà ferocium , .quà 'ris viribus ,tuende valetudini , laxando ani- cicurum greges , :quos.in venationis exercie mo, latitiedue ingerendz plurimum exhie tium ex pluribus terrarum tractibus conqui- bet fubfidij : :ut etiam piícatio , qua àSene- A. TM fitos Principis munificentia alereconfueve- ca inter .alias rufticanz vitze remiffiones an- olit. Cher. rat. Mox direptioni condidtus dies , .ubi numeratur, prafertim quando pifcator exe À. Ts rimüm illuxit., :venatores aderant partim efis pendens fcopulis , aut deceptos inflruit pedites latisvenabulis.armati , & partim e- hamos, aut fufpenfus fpectat prefía premia quis infidentes numeroío agmine venatico- dextrà ; fentit tremu , lum linca,pïlcem ; ut rum ftipati canum ? imó viragines quoque , Joquitur Seneca. RY & Ephabi militariter armati fpe illecti prz- Seceilus ruralis five venationis; five pi- 6I dae potiunde praító.erant : -expeclantes fcationis causáà plurimum femper adfert ad. mox omnes tubz clangorem ; cum primüm miniculi animo remittendo , ac fanéliori- hic perfonare audiebatur , videbantur flatim bus imbuendo cogitationibus, Hzcque rapidiffimi inflar fluminis effufi venatores fortáffis ratio , cur Chriftus fuos inftructu- tum pedites , tum equites fylvam involare, rusDifcipulos recedereà turbis voluit, & in G variam exhibere certaminis fpeciem , .alij montem fecedere, Fidens JESUS turbas Mattb, $« cum pernicibus curfu , ifti cum a(tutisdo» afcendit n montem , & cim fediffeut , ac- lo , illi cnum robuftis ferroad internecionem «efferunt ad eum Difcipuli ejus, 65 aperiens SHH, 41, 3'71 usque quisque fuam infequebatur feram : Atf L 05 fuum docebat eos dicens: Beati pauperes videbantur fugaces cervi per nemoris abru* fpirita. Quàm apté in montem confcen. pta pedibus ferri concitatiffimis ; hic lepo- dit Chriftus: fublimis enim evangelij do- res acerrimam canum vim fugientes mille €rina opportuniüs tradi non poterat, quàm flexus, ac meandros implicare, illinc feros in ipfa montis lublimitate , ac eminentia, cientes leones non animis de(Tituti , fed mul- Imóut Antitypus fuo refponderet typo, & titudine obroti inter cruenta venabula gene- veritasfigurz debuit lex nova in monus pro: rofos excurere animos, illinc apri rabido mulgari fublimitate , cum & vetus edita furore pracipites fertoipfi obviare, & non- fuerit in montis Sinai pracello cacumine ; Donantur explicatu Affectus Gaudij, & Dele&atfonis. — 447 & cum lex nova faerit longé fublimior , de* 5» VI. A buit etiam in monte praedicari excelfioti, Wm internt IWW A Verüm quóàd Chriítus afcenderitin montem gaudij delicia in fa- fuos inftru&turus Difcipulos , benéeít ; fed litudine effarefunt $./ fugiunt fi fecef- id mirameffe videtur, quód cum Difcipulis fum deferamus , & bominum turbis nos effent etiam turbz inftruende , & evange- ultró ingeramus. lium cunctis promulgandum gentibus, lon: Ui cum Deo , in quo verum duntaxat giüs tamen arceantur turbae ab evulgatione gaudium reperitur , ac coelefti fpon- - A 63. novzlegis : non me latet , pures à S5. In- Ío exam bit immorari, ei curz effe terpretibus caufas congeri removenda tur- f0 debet ; neviventicum vulgo , ejus opera (int bz : fed illa preczterisatridec, quam ad- vulgaria; feninid fludij, necefle eít , in- fert Ifaac in allegorijs novi teftamenti , ubi cumbat , ut contendat eífe quafi unus de -- fic fatur : Pidens JESUS. turbas ,. afcendit multis, fed inter muitosfingularis; & licet én montem : dimittenda eff turba , ut vi fitin mundo, non tamen fir de mundo ; (it Turbatm non vidtt , ' deatur , & judicetur., quidem in terra corpore , fed fupra terranm qui fupra turbam minimó fe vlevavit. Chri- mentes fit in corpore, fed quáfi extra cor« fíus. ( & fortà folus ) potuit non turbatus à pus ; fit cum hominibus , fed quafi extra turba in turba turbam videres quam tamen confortium hominum ; fugità nobis Deus; videns dymifit ,. €f afcendit in montem, Heu f1 nos folitudinem fugiamus , & civitatum quauti bodie turbas fugere proponunt , eó turbis nos ultró ingeramus ; tunc enim ex tamen fugiunt.quà amplitis à nobis non inve- pulío interno gaudio jugum religiofi inftitu- VIZBWLAV. Et plaué quamwis exterior turba ti noftras incipit cervices gravate , & quia exturbet ; mibi tamen magie fufpecla eff tur- excuffo gaudio moleftias ingerit, quomodo ba quadam interior,eó quüd interior fit tur- & has excutiamus , fatagimus ; ideóque - bantior. horminum turbis , negotifsque nos immiíce« €2. Quiturbar frequentat exteriüs à tur- mus Ízcularibus : difceffit à nobis Deus 5 ba exturbatur interiüs ; & qui fe exteriori quia turbas qázfivimus, & folitudinem de- turbà turbari (in'* '"nternum à fe gaudium Íervimus , cámque in folitudine fedenti foli« excutit ; quiaexteriüsnon excludit, quóin- tario, & in filentio (naveeffet jugam religio- tus turbatur. Verüm nemo agnofcit ture fum, & onus leve ; incipit inter turbas, quod -barum frequens malum , quod fenüim ir. gaudium ingefferat,molcílias inducere. Hiac repit , & moes cortumpit , nifi quiemerfus ajebat S, Romoaldus : O beara folitudo ! 9 6 turba fupra curbam feattolit , & cum Chri- fóla beatitudo ! quia qui in folitudine fibi montem infsendit. fto fugiens turbam , totus eít , íe totum Deo fervat , qui veró T'urbarum tumultus , negotiorümque ftte- fzcularibus fe negotijsingerit, fuanon Deo, pitus mentem turbant, luniénque confundunt (ed [zculo impendit fludia , imó & fenfim rationis , & oculos exczcanr , nec finunt íe totum Íuperimpendit, men:em íua domariferenitate , quà vero Idque cauíz cur Elimelech famis causá& perfruatur gaudio , perfundatur ltitia, De- adactus in Moabitide peregrinari , urbes , GC 645 clinandaz funt turbz , fugienda funt fzcularia oppida Moabitarum prudens declinaverit , deideria , ne mentem exturbent , ejásque quamdiu exulavit à terra promiffionis , && 132 abigant ferenitatem , cujus beneficio gaudi- quousque ad Dei populum reveríus fuit , ne Polit. Chrt. (cilicet incer turbas hominum exturbaretur " Tïmana. uminvehitur, unde Jerem. ait : Bonum est qiro,cum portaverit jugum a5 adelefceutta ipfe, G à mentetur^aragaudium abigeret. - fva , (edebit folitarius , 88 tacebit « quialeva. Hinc etiam David folitudiai votis omnibus vit fe fupra fe , uimirum qui coetut adfcitus inhiavit , inquiens. — Quis dabit mibi pen« Religioiorum jugum ab adolefcentia divinz nai [ficut columibe volabo , &$ requiefcam ? él legis portat , & fedet in filentio fclitarius , Eece , elongavi faugiens ,. 69 manfi in foli- hicelevat fe fuprafe, acverofruitur gaudio, tadine : expetjit avidiós David folitudiais quiaDeus jugum elevat religionis fuper ip- quietem ,ut Deo totus vacaret , veróque furn , cui propterealeve eftonus, cuiab ado- frueretur gaudio. — Quód fi hunc à tumul- lenfcentia affuevit ; eóque gaudet , quia ei tuantibus turbis receflum , & in folitudi- Íuave , fedens enim (olitarius in filentio ab nem feceflum interaum gaudiüm non pers hominum íemotus frequentia internà per: fuaferit ; que fiunt obvia inter turbas di- yuth $ fundicur letiriá : appofité D. Bernardus allo - Ícrimina ; inter homines miferie , faltem Särm. 4.0«, in quens virum Religiofum folitarium ia filen- ad hünc facrum feceffum , cujus beneficio Carz:, tio fedentem , interno perfruentem gaudio mens intus vero perfruitut gaudio, debens ait: O fan&la anima fola effo, ut foli omui- invitate ; vere beata eft hec folitudo , in L . eft enim um ferves te spfam , quem ex omnibus t:bi qua fola repetitur beatitudo Fuge publicum . fuge & ipfos do- hujusmodi feceffus procellarum hominum elegifit. sneflicos , fecede. ab amicis , €& mmtimis. cranquillus portus , quem qui fugit, à vera fe An ne[cis te verecumdum babere fponíum, && tranquillitate fubducit ; nec quid aliud fuper- eft, quàm ut volvatur rerum pelago , vivat in quinequaquam [uam velit ribi emdulge» / re prafentiam prafentibus fcopulis , moriatur in fluCtibus; qua inhoc CAteris? feceffu vita ducitur laboribus eft vacua , me- iNnn ritis Verani de Affcilióus Tpm. If. 466 l Difiertatio XXI. ris plena ; & qui fedet in folitudine fe- rum fortem,qui cüm eH&.nt candidïoreä nive, dendo confürgit , tacendo loquitur , ejíísque nitidioresla&te,rubicundiores ebore antiquo, vocem cclites audiunt , & exaudiunr, fapphiro pulchriores : Denigrata efl fuper | n $;. E(t vita, qua in hoc ducitur feceffu, re- carbones f acies eorum , & non funt ognttiin formatrix animz , inftitutrix fpiritüs , re. platen , bgwh feu ut expendunt feptuaginta Inter» paratrix morum , paleftra luctantium , cam« pus pugnantium , arena eurrentium , arcus pretes : Obtenebrata efl fuper carbones f^* €tes eorum ,C$ non (unt coguiti $n platess ,qua triumphantium , cella meditantium , & o- verba tropologicé ad viros referuntur reli- rantium , felix penetrale ; illic verapetfun- giofos, qui à prifzis fui Ordinis inftitutis de- ditür mens gaudio , cüm vel fpretas mundi fecerunt , eó quia turbas cosperiut fzculari- .delicias , vel neglectos honores , vel con- 750 umfreguentare , eorámque negotijs fe im- temptas dignitates ; fallaces divitias, de. mifcere ; honores , & commodaambire ,aue fpectas voluptates ; meditatur , & folacum folo Deo focietatem init. las Principum ingredi, Magnatum favorem Quid enim ju- fibi comparare;hi enim folutá prorfus difcip- cundius , quid letius, quàm Deo fervire lin , neque ex religiofo inftituto aliud poffi- extra populorum tumultus in feceffu , -& dentes,quàm extimum habitum , moribus, & cum illo iaterna , ac externa mifcere collo- vita denigrati,non funt cogniti in lateis,quia quia ? Eft enim folitudo poffeffio Dei , .& d. €eorum converfatio vix à vita differt Ízcula- qradio7 Íolitarius,forma terreítris Angcli ; ait Cli- rium ; & ubi cum fibi antea vacarent ,interno machus Solitudinem effe ambulatorium Dei; fruerentur gaudio, & in cella veluti coelo lzcti & folitarium , quemdam qua(i novum pa- ámmorarentur; nunc negotiorum tumultu radi(i colonum ; quia nimirum folitarius fe inter fzecularium turbas pertubari, vix inter- Íupra fe elevat , /edebit folitariue , &f 14- ng letitie praefentiunt guttulam:fcité Gilber. cebit , quia levavit fe fupe* fe , quiainter tus- Magna certé.collaudatio.[ed mifera com- Inallegor. homines major fit bomine ; & nullis hujus mutatio, Candor nivts ,latlis uitor jeboris vt« "Uek. iefeATID vitz tangitur calamitatibus ; nullísque an- bor ,pulcbritudo Japphiri , 68 duritas,carboná gitur moleflijs , nullis infortuniorum tur. obduciturnigredine. Denigrata eff fuper car- binibus vexatur , G olympi emulatur ver^ bones facies eorum, 8 non funt cogniti 4n plas ticem; qui adcó fe alté extollit , ut nullo zels.feu non [funt cogniti amplizs prore ligiofise ventorum , actempeftatum impetu quatia- uiauullo religionis difcrimine,nullo privie. tur: gaudet enim folitarius fedens, & ta- fo comver fationis diflinguuntur à facularilo, cens in folitudine jugi ferenitate mentis, & lta eitfrequentia platearum;converfatio nunquam interrupto perfunditur gaudio. 68, cum fzecularibus,negotijs fe immifcere laico- 66 Hinc Hieronymus de laudibus eremi Ejifi. 4 l: ait : Habeat fibi Roma fuos tumultus , : are- rum, favores concupifcere Principum ,com- moda ambire corporis,honoribus inhiare fze. nafeuiat , circus infaniat , tbeatra luxu- culi,laxitatibus indulgere funtquz virum re« rient , nobis adbarere Deo bouum efl , & po- ligiofum,tametfi antea nive candidi orem, la. uere in Domino [bem noflram * . cui confo- x &é nitidiorem ob caílizatis culturam, ebore Zib.s.sff, lonat S. Cyprianus, inguiens ; Ina sgitur rubicundiorem ob charitatis exer citia, fap. 24f 7. 44 Do*. placida , & fida tranquillitas $ una folida, phiro pulchriorem ob virtutum ftudia, deco« & firma [ecuritas ,. fi quis ab bis inquietaue lerant, inficiunt, foedántque ,Utnon ampliüs (s feculi turbinibus extraidus — falutaris cognofcatur in plateis, portu. fLatione fundetur , ad celum oculos feu non diítin guaturà 1h Ízcularibus ; quia lícét fzculo renuntiaverit , £ollat à terra , & ad Domini munu admif- mox fzeculum impenfilis exambit:;femel quód f , ac Deo[uo mente jam proximus , quid. clauftri inquilinus turbisfe iriifcet laicorum, quid apud cateros. in rebus bumanis fublime , acijsdematfociari ftudet , omnem abigit reli. ac magnum videtur intra fnamjacere confei« giofi decoris nitorem , verümque à fe excutit eutiam glorietur. — Nibil appetere ,jam nibil gaudium,quod nonnifi inNumiínis famul atu, defiderare de faculo poteflqui feculo major eff. cel« AR LA LR t ol r - in virtutum ftudijs , & in feceffu proprize 67. Cüm igitür fimus coharedes Chrifli , ]z invenitur, Hinc Bernardus exclamat: ac hazredes inílituti coeli , — & fimus terrá Serchi O fancta anima fola effoyut foli oumium te fer- CAzt. «X majores , & in terra nos coeloinferamus ; ab V6s , quem ex omnibus elegtfli : ut autem foli eorum noscommercio fegregemus , qui non- Deo quis vacet , & hominum declinans con« nifi tetrena. fapiunt : nil fit nobis negotij s"mn, l tubernium ; cum folo Deo corüercium ineat, cum urtbium mercatoribus , proxenetis, foe- à quo verum gaudium hauriat , plurimum re.. neratoribus ; Publicanis , fulonibus, Mimis, fert, fi íciat,ad quem fe locum conferat; dup« T'extoribus , Citharedis, Circulatoribus,Le- nonibus , Parafitis, Scurris , Nebulonibus , lex enim eft folitudo , una exterior Corporis , S i KMW interior altera animi ,& fi ambz amice cone Lurconibus , Sycophantis , & eluonibus , qui cederentur, verum tunc exhibent gaudium nonnifi odorem fori exambiunt , fuper hos infeceffu guftandum; folitudo corporis exte- omnes , & fuper fe is dicitur elevari, qui fedet riot eít etiam neceflaria , & hanc fuadet D, folitarius , & tacet ; qui veró hujus furfuris Lb e l homines frequentat , tametfi lacle fit candi. Hieronymus, inquiens; E/igatgr tibi oppor. Iunnt, 8 aliquantulum 4 f amilia firepitu re- dior , & luce defeecatior , maculas tamen 'Gmfj.z, 90195 locus , $n quem tuwelut in portum qHds contrahit; propterea opplorat Jeremias eo- Ái ex multa tempeflate curarum te réctpias , * PA : D'onantur explicatu Affe&tus Gaudij,& Däïe&atïdnïs. 469 & Angelos , 4liósque ccelites fuze accerfiverit mum ingeffiffe laboris facris Interpretibus: - folitudinis focios, folus non fuit in folitudi- is enim quiefcere dicitur, qui pravio defa- ne, nec otiatus in otio, quia ut fcite Philo : tigatus labore laffiradinem contraxerat, vi» ' -lib.dedbm. Vir bonus wite quiete amator. fecejjum qua- deatárque propterea requies. previum fup- lvmg rit, 6 in folitudine latere cuptens , non 0dio ponere laborem, & quia in Deum nec labor bominum , eft. enim fi quis alius ,eorum a- «adit, neque ex labore laffitudo, ideohzc qnans ; fed quia fugit, & proculcat vitia,qui- Dei requies non modicé inquietat Interpre- tum ingenia, quz in varias propterea Ícindit &us wulgus dele&latur ; gaudere 3js folitum; qua dolenda fun expofitiones; fed D, Auguítinus hanc Dei f » & dolere zjs5 qua gau- denda.». requiem ait , effe inhabitationem per diffu. 96. fam charitatem Spiricus fan&li in creatura Verze quietis appetens non quatit ho- £ninum inter tumultus mentis tranquillita- rationali, adeout aliud non fit, Deum re- tem, animíque veram latitiam ,' fed in folo quiefcere ab operibus fuis, quàm homini re- feceffu, necaliam aucupatur voluptatem quiem dediffe, quafi Deus ex eo dicatur re- prater eam, quam ítudia fuggerunt virtu- quiefcere , quia requie quiefcit hominis z tum, & ex Dei hauritur famulatu ; quzvis homo autem tunc vere requieícit , cum per db -a E E o i^ enim alia voluptasfragilis eft,brevis & fafti- donum Spiritus fancti charitas eidem anhae« zefcit: cüm enim Deus rerum conditor pti- dio objecta, & quó avidiüs quzritur, citiüs in contrarium recidit, ideóque nullum po- mo die procreáffet & nihilo cosium empy-« teft verum parere gaudium , nullam veram reum à fplendoris, lucisque «opia fic deno« alere letitiam, — Tllae(tvoluptashomine in- minatum , feu auguftiffimam divinitatis fe- genuo digna non implerecorpus , nec fagi- dem, futurüámque Beatorum domicilium, fimülque innumeras myriades mentium, à - pare, nec cupiditates irritare; fed perturba. Inalrr. tione carere.hanc autem voluptatem &qua- quavis materíei «raffiue defoecatas 5 .quas . V, La US, lem; inttepidam nunquam fenfuram fui proinde Angelos nominamus, feu Sp tedium is percipit , qui fetotum ftudijs ad- geniósque cceleítesjimo terram etiam, E A.. e dixit virtutum. — Hzc eft illa vera,& folida quam inglobum unum commixtas, Secun- in Deo, & deDeo lztitia, quz pe&us im- do die & nihilo traduxiffet primigenia illa plet; animümque hoc przguítato gaudio duo corpora aérem quidem ex aqua; 4 delibutum alacriorem reddit ad virtutum £ ügnem ex a£re prognata; igneóque elemento incrementa, «zeteris fublimiorem dediífet fedem. Ettere tio die fluédtuum aquarum, ac telluris fub- 60, lataconfufione terram .ab aquis feparáffet ; $. Vil. juffiffetque aquas in loca recedere declivio- Vera quietis appetens mentis 1van. 12, ac propagariin maria , ampliari inlacuss quillitatem , £9 letitiam non inter bo. difcurrere in flumina, G terram veítiri her- sminum tumultus querit: fed in Rlo Deo; bis, ridere floribus, locupletari arboribus, Ac virtutum exercitio enancifct- & arbores foetibus gravidari , campos fege- £ur: ac filentij frauolinguam tum copia, ac deníitate fluctuares tametít &oercet, aratio fationem, fatio occationé, occatio far- Titionem, plantatio putatienem non prze J Era qui perfunditur letitia omnemà cefferint. Genusetiam omneevocáil[fet me« 77 íe perturbationis abigit procellam, trillitie excutit nebulas, & jugifrui- tallorum , foffilium, lapidum; & patadi« tur mentis ferenitate, & idem fempet eft fum prafertim terreflrem , fcu hortum vo. luptatis quadruplici irrigatum fluvio, Quar- five in profpera. five in advería fortuna, & ar femper eít to die folem mundi Jampadem «accendiffet PL m J in quovis virtutis exetcitio p fibi, non confilio tantüm probus , íed & in coelis, ilunänique, ac flellas, vigiles quaf coeli oculos, cum in terris nocte intempeíla more , nec quicquam fapit, nifi quod Deus acte fibi addictos Deus fomnoíopiti quiefcerent homines ; & al- fapit: hoc. enim l terna pofuiffet dierum , no&tiámque difcri- enutrit usque ad beata, zternümque peren- $m 1. mina,ac quadripartita anni tempora. Quin- Cunhi ! natura codligaudia, pulchré S. Chryfologus exclamat: O dedimus corpori annos! demus te die Íquamigerum pifcium gregem aquis — R[ — juffiffet innatare, & volucrum. turmas ex- $erm, 135 anima dies : smpendimus nobis tempora, panfo alarum remigiofluidos a&ris tractus tempus deputemus authori : vrüamus Deo trajicere, — Sextóque die animantes jumenta : paululum, qui [aculo viximus tori » ut ater- J deamus, Quia dies,in quade Deo, reptilia , ac beftiarum omnium genera con- nim gau didiffet, & omnium poftremus fuerit ex hu- rebüsque Dei ho mines gaudent , mane qui- hoationis, fed vefpere fuz mo homo effictus, ac preditus anima ra« dem habet fuz inc deftituitur defitionis. tionalicum facultate intelligcndi,appetendï, ac reminifcendi , ceterisque .condecoratus Idque caufe cur Moyfes fummaria re- gratijs ac primzvz innocentiz ornamene 79. capitulatione fextidui opificium graphicé PADYL exhibens aàit : Complevítque Deus die fepti- tis cum pleno in cuncla animantia dominas M tu, requievit tunc Deüs ab . univerio opere JGmej. L. mo opus [uum ,. quod fecerat z & requievit quod patrárat, eó quia requiem homini de- die feptsmo ab univer[o opere , quod patrá- em ornatum voluit fuis donis; fat; non melatet; hanc Dei requiem plüri- derit, qu Nnn; adeö - Differtatio XXI, | 470 Li adeo ut charitásinhzerens homini, requies dine non folàm recteatur, G adipatur; ves Dei fuerit ; fed id ob(ervatu dignum, quod rüm etiant preclaré illuminatur, qua(r coe- m cüm przcedentes dies mane & vefpere di- lefti dulcedine;perinde ac quodam collyrio, ftinxiffet; nullo haec (eptima dies, quá Deus inoculetur, quo fluxas mundi voluptates ab ab univerfo opere , quod patraverat, requic- opulentis virtutum deliciis fecernat, abi- vit, vefpere claudatur : quamvis enim mane gátque, ut noxias ; cui enim Deus fapit,huic haba "10 & rit fuz inchoationis, non tamen ullius 67» cetera omnia extra Deum defipiunt; imó fit in eo mentio vefperz : quianimirum fine &illi volupe terrenis carere . voluptatibus, gularis fuit dies ille, in quo munificus Deus nugarümque defítitui fuavitatibus; & quas ,'fliis'f f, requiem, & gaudium homini dedit per do- amittere metusolim fuerat, nünc dimittere num fcilicet Spiritus fan&ti,per quem diffun- N ditur cha Ri rif eít gaudium; gaudere in.Deo dulcedo eít; as iD cordibus noftris , cüm e- quà qui afficitur, nil ampliàs vult fapere, nim fuerit dies lztitiz, & gaudi], debuità quàm Deum,& catera ei delpiunt, qua ad reliquis eximi , proindelicet czteri. divini Deum non ducunt, Magna res e$£, ait Joan, opificij praecedentes dies rebus creandis de- nes: memo fcit,nifi qui Accipit, quia illitan« 4fpocal: ftinati vefpere dicantur claudi, & mane, ac tüm aperiuntur oculi : hinc etiam Jonatze dies, no&ísque di(tingui viciffitudine; fepti- guítato favo oculiilluminantur. Idquecau- mus tamen vefpere deflituitur, eà quia pa» Íz cur Pfalmographus nobis fuadeat , hanc caüffimg quieti, vereque inDeo latitiz pralibare dulcedinem : Gz/faze, & videte Pfalm, 32, de(linatus: qui igitur in Deo quiefcit pro- quoniam fuavis eff Dominus, ul à paffionum (trepitu, priüs vult, ut ac humaneglorize guftemas uc inde illuminemur,& videamus, fluxu, futilísgue voluptatis tumultu,coelefti quàm fuavis fit Dominus, eftenim dulcedo, perfunditur lztitia. : Reliqui igitur mundi qus guítum recreat, & oculos purgat, illu- dies vefperam babere dicuntur,& mane: que minátque, fed'quid ?* quod folo guttu di- veró Deo facratur dies veiperá' deílituitur, quE aternz ] vinz fuavitatis humanus acuatur afpe&tus,&t atitiz per eximiam gratiam veluti quodam collyrio detería calipine o- deítiaatur , & hac eft illa dies gaudijs. cir- culi purgentur, ac illuminentur? proprium li, & i cumfuía, que noétis tzdimm nefcit, qua eít aporis innata fuavitate palatum demul. lh tenebrarüm ignorat moleftiam , qua' cali- cere, guítum dele&tare, non oculos. illumi« ginumnon timet horrores, quia in ipfa unà nare. Sed quàm fingulare eft collyrium, cum creatura rationali requieícit Deus. 72 quó colefti femel fuavitate guftata videmus Qui igitur in Deo requieicit, huicgrae ftatim, quàm noxiz fint,& futiles terreaze tiz dono datum eft, ut abjectis mundi vo- voluptates, & quàm dulce folis virtutum de- luptatibus, nonnifi in Deo gaudeat, & de licijs inhiare ? nobis defi pit; quidquid Deo'latetur, & hzc eft hujus gaudij indo- DEUM non fapit, les, homines vi quadam blandé allicere, 81. Hoc folet inter €orporis, animzque Íponté trahere,- ut à terrenis fe fubducant, ^. a delicias effe difcrimen , quia corporales de» munda: ia 1 L omachentur, & folis inhiantcoe. leítibus, licie quamdiu non habentur avidum fui ex- Huic terra defipit, cui coelum citant defiderium? cum ve rà avidiàs degu. fapit: fi femel coeleíti fit quis ne&lare paftus, flantur (lomachum moven t, füntque degu- coelíque innürritus delicijs, quz mundas ex. ftanti per fatietatem faflidio : [ecus fpiri- hiber gaudia, moerores reputat , à quibus tuales delicie non poffidentibus videntue fatidio effe: propterea fe avertit: fluxa funt mundi gatie cum veró habentur defiderium dia, tluxisque duntaxat lachrymis irrigua : Jarvata eft mundi ÍIzt magis, magisque acuunt : in illis appetitus. itia, lu&um rifu tegit, placet,& exjerienria difplic et: in iílis é con» & ideo in vefperam,ísu tetram definit no- tra appetitus eft vilis, [ed experientia magis &em aterni mocroris : fecus dies, qua re- arridet, ac placet ; qu:em à Deo mutuatur | pulchré $.Gregorius ; fplendidum quidem dugent enim [pirituales habet mane illucelcentis divinz gratig, fed delicia defiderium s tomil 36. in meste, dum f4tiant ; quia quantà magis in Evang, veiperá deflituitur , quia letitim nitor, earum [apor perczpizur, eà ampliiis cognofci- qvo Íuum orditur mane, omnem abigit no. tur, quod avidids ametur.. Proinde P/al. Gurnum moerorem: hinc dies gaudio vit- Uüflanos admonet dicens : GusLate, &5 o is 1f i tutis deftinatus, & quo Deusfibi addictos dere quoniam fuavis ef$ . Do PISRHS, übertim perfundit, quamvis mané habeat ulaà nimirum quanto magis rerum divinarum Tuz inchoationis, vefpera tamen deftituitur fa por percipitur, ac Deusgu(latur, non tan- Íuz deüitionis, quia coslefti dulcedine totus tüm fua dulcedine animum dele&tat : fedeóà perfunditur, & divina gratiz pleno jubare t ampliüs cognofcitur, quod avidiüs ametur , totus fplendet, 8O & ideo reclé Pfalmog raphus fua modulatus IDCSPT Jonatas przvio labore defeffus, àc diu- € experientia ait: Gu//zte , €4 videte turnalaffus fame : Exresdit fummitatem que- Vfalm, 33; niam fuavises] Dominus quia fi femel gu.- j virg& (ieu ut alij le gunt fajfigium fceptri , ftemus eius dulcedinem, inde vid quafi preproperé R emus, & eX) quam babebat im cognofcimus, quod eó avidiüs fit à nobig mauu, & inrinxit in favum mellis ,. €8 con- n amandus , quó uberiüs fuam nob is imper. Vertit mauum fuam ad os fuum , 68 1llumi- tutur dulcedinem. Hi funt mellei favi, qui "ais [unt oculs ejus s. fcilicec mellea duice- & caligantes Jonate oculos folo íapore, guflu - 4 Donantur explicatu Affe&us Gaud ij ,& Delectationis. 467 Ef exeitatos fori cogi;*aiianum' flucius fecreti tat; in hac gemina folitudine feliciüs exco» E £ranquillitate componas, Eít autem locusifte luntur, & efflorefcunt virtutes? nec otium afcetis vel in abdito receffa, vel extra utbem, tunc deftituitur fuo fru&u , fi hanc geminam ubi eft fecretioà populi confuetudine , rerám- ingrefsós lolitudinem Deo aufpice vir folita- que inanium exagitatione ; ubi animus à tu» rius celum fuo in feceffu (ulpiciat, animüme 69. multu communium curarum fevocetut. que ab hisce inferioribus terrz in altum eri« Nil tamen obfílat, quin altera folitudo gat, fibíique perfuadeat , Deo vacare fum- animi etiam in populofa inftituatur civitate : mum efle ncgotiorum , ingentem adferens u- .?wi, :, hanc enim fudith fibi conftituit, in fuperio- tilitatem , fi propriam discutiens confíciene ribus doinüs fuz,fecit fibi fecretum cubicu tiam dicat intra fe : hactenus inter homines lum , ín quo cum puellis fuis claufa mora- venatus fum fumos , feclatus umbras , au- batur ; &tunc animus hac donatur folitudie cupatus apinas, GL affanias : nunc quod Deo ne , fruitürque feceffu, cumàtumultucom- afflante ac iuvante agere coepi, id agam : fiale munium curarum removetur , nec ullum eít tiàs menti imprimat opus fufceptum,feuDeo E negotium ízculare, à quo irretiatur , & à fervire , fibique vacare , effe nepotiorum ma- Dei fejungatur unione. — Poteft quis dome- Homil, 3. qg ximum , & utloquiturOrigenes. Opus ope- ANum», flicos etiam inter parietes ab omni fejungi yum.: quemadmodum D. Dionyfius auguítif- fzculi cumultu , & Deo duntaxat , ac fibi fimum altaris facrificium vocat. myfterium LLNH vacare: Judith non extra urbis pomeria, non myf(terio' ,m; quia eft dignitate primum ; ita intra eremi antra folitudinem quafivit;fed in hocopus eft opus operum , quia utilitate lum« doino íua eam reperit, & iníuo domicilio mum ; fiquidem mens in religiofa illa folitu- feceffu gaudet , quo interna perfanditur l- dinebeatorum affociatur mentibus , Numini titia procul ab ipfaaccedentium , & receden- adhazrefcit , & interná perfunditur lztitia ? tium turba , & à quovis fejuncta ftrepitu z in hoc enimfeceffu, nonalia eft Respublica non receífus ab urbe , fed acceffus ad coelum regenda quàm proprie animz , nullum eft per ítudia virtutum , ac divinorum medita- ibi negotium agendum , quàm propriz falue Lib, 8, epift tionem virum conf(tituit folitarium ; quia tis, ibienim declinantur deli&torum pericula, 14e ut fcité Petrus Damianus; In populofats flagitiorum longé pelluntur enormitates , urbe amor artifex folitudinem reperit , nul- libidinum fugantur turpitudines, caftigatur lum enim eft vitz genus adeó negotijs ad- mollities , comprimitur licentia , & erigitur di&um , curísque implicitum;ac folicitudi- ad meliora animus, * nibus implicatum , in quo mentis feceffus , Non enim omni femper tumultu caret 7Is animíque folitudo non reperiatur ; adebut interna cordis Respublica; fuos habethoftes, f1 neceffitas virum afcetam & fuo extrahat a- & quidem eidem non leviores , quàm apud fcéterio , vocétque in urbem, adhuc fi velit, Numantiam fuerunt Scipioni:hicenim unam U. hominum inter frequentias animi poffit fo- duntaxat urbem , unimque populum oppuge litudinem teperire, G inter hominum tu- navit; vir autem aíceta , ac folitarius plures multus , ac fluctuantes veluti procellas por- experitur hoftes, plurésque hoftium exercis tum appellere, fibi nimirum vacans , ac tus , qui eum infeftant ; tot fcilicer , quot imperans, preíertim fenfuum coercitione, funt perduelles animi affectus : & cadunt4 ut quod fentiunt , minimé fentiat ; poteft qui in hac paleftra ad pugnam non in(tru- enim mens hamana, tametíi hominumfres untar : plures enim audivimus inhoc pralij quentet coetus in turba, itinere , convivijs, genere veteranos , ac emeritos foede dilap- folitudine gaudere , ac fuo frui (eceffu , fi fos , ac miferé proftratos : nulli hoftes in nos cogitatione foli innitatur Deo , -ac fenfus acriüsinfürgunt , quàm depravati noftri affee omnes ab omnibus ijs retrahantur obje&tis , &us, à quibus in apertum conjicimur difcri. men : & faciliàs eft fulfur omne ex Ethnze qua diftrahere à Deo poffunt; alioquin nul- lus propemodum locus ; quamvis femo- vifceribus , omnéque coenum é cunlis ege- mil 25 Evang, tus ab hominum fílrepitu proderit , fi non rere paludibus ; quàm affectus omnes tumul- fit animus , à quovis tumultuantium affe- tüantes e noftro divellere corde ; proinde óuum fremitu folutus , prorsusque liber : pugnandum jugiter contra ipfos nobis eft , ut !Piþo 6[9 Paraum prodeft , ait Seneca ror;w regio* faltem vitia omnia in exilium pellamus , quze nie filentium , fi affeclus intus. in animo nec leges ab urbe , nec Regesé fuis Regnis f'emant, — Si pravi intus affurgant affe&us, abigere valuerunt ; fcilicet luxum coércete in ^fimotus depravati appetitüs intus homi- divitibus , furta in fervis , invidiam in plebe, nempulíent, necin ipío feceffu feceffum in- fuperbiam in nobilibus, fraudes in curiali- venit , nec in folitudine gaudium experitur bus, diffidium in multitudine , & avaritiam Íolitudinis : fi enimamor ; & odium rixas inijs , qui divitijsinhiant: virtamenafceta, incant; fiavaritia , & invidia altercentur , etfi non poffit vitia fugare , poteft tamen, Mffh "') fi fpes ,. GC timor inter fe pugnent, virum fi velit fugere , fi nimium ad folitariz vitee etiam folitarium expugnant, portum confugiat. 70/0 -^Quamobrem , tunc vit afceta verum Jucundum hocin feceffu veluti'in prealta 754 fuo in feceffu gaudium enancifcitur , cum ut- fpecula eft, res ; curásquehominum humi re- xámque folitudinem corporis , & animi ; loci; pentes intueri , G animum in fublime erige- G mentis, externam , & internam fibi ptocu- te , accogitare quàfn fatiles fint,. G inanes nn 2 ho- Ferati de dfeilibus Tom. (i, | 468 Diflertatio XXI. hominum occüpatïones ; &hominis vitam filentio ,. & jþe enjt fertitudo yæu *.hme viam effe , non patriam , nonlocum quietis, eít, in filente feceffu gaudebit cor veftrum , Eft viro afcetz felix iíte fed palzítram, qui enim fperat , animum erigit , & lzta- fecetfus Spiritus fan&cli metropolis ; hic e- tuf * * nil enim gaudio ingerendo , verz* .nim diplomata fua Joannidedit: hicomni- que promovendz latitiz religiofo folitudi- bus ad cor loquitur ; hic omnes folitarios ne aptius, nilque pio feceffu magis idoneum, divina edocet myfíteria : eft fiquidem fecef- & virtutibus excolendis accommodatius ; fus i(te Dei Gymnafium , ad quod Chriftus familiaritatem, qui inire cum coelitibus cu- Venite feorfum Marti €, 6, fuos invitavit Difcipulos, pit, folitudinem petat, feceffum amet. 1 $n defertum locum , & vequiefcite pufillum : Viro folitario cum fuis duntaxat affe- 74 huc Arfenius navigium fuum velut & mari €libus e(t luctamen ; frequentantiveró ho« ib ad portum duxit divina monitus voce illa , minum turbas, séque immifcenti negotijs drfeuie fuge tumultuas 85 falutem ajfeque- fzecularium pugna eít non cum fuis duntaxat rá ; imo quantz fic feceffus utilitatis , vel tumultuantibus affe&ibus , fed & cum ine Epiff ^5. ipfi novére Ethnici , przfertim Seneca , numeris exteriüs objectis, quz per oculos, ubi o(lendit converfationem multorum aures, nares, os , fensüsque omnes ho- quieti inimicam effe , .ac vitandam in- minem adoriuntur , quem expugnent ; hinc Däü h quiens : Quid tibi vitandum pracipu? exi- S. Antonius Magnus ajebat : 4wi folus e&t fiimem quera? Turbam, — Ego certé confiteor extra bellum oculorum aurium , && lingue smbecillitatem meam. ANunquam ores , QIUIt , qui snter bonines Agit , cum oculá , quos extuli , refero. — Aliquid ex eo , quod eum lingua , cum auribus faris tricarums eompo[ui , turbatur $. aliquid ex bis , qua Sol? ibabet , 68 fi quies fit ab aljjs boflibus. f*gavi , redit. Inimica multorum.efh con- pateant oculi , [at ofliorum patet , per que verfatio. Nemonon aliquod nobis vitium aut boflis penetret : hoc eft, fatifcimus omnes , commenudat , aut imprimit , aut ne[ciene pleníque fumus rimarum , per quas putidz di6u5 allimit $. fuge multitudinem ,. fuge.s Ízculi aqua noftram fobeunt navim , quam péscitatem ,. fuge etiam unum. Noen in- per flu&tuantes fzculi psocellas nituntur ad enio, cum quo te malum elfe,quam tecum. naufragium ttahere, Recede sn te ipfum ,. quantum potes : pri- Qui fapit , has fatagit declinate , has 75 mum igitür argumentum ad recta rationis fugere procellas, & ab hominum fe tumul- amuffim compofitum.eft, poffeconf(iftere , tu fubducere ,ut Deo , & fibi vacet , verám* fecámque morari feorfim ab hominum tur- que in feceffu enancifcatur lzetitiam , quam bis , & in feceffu loquentis Dei vocem au» hominum tumultus perimunt: víta enim dire, veróque perfundi gaudio. Quéd fi qua tutbas inter,& negotioíos tumultus du- Íolus ab obítrepentibus turbis, ac populo- €itur j vix vitze meretur nomenclationem , rumtumultu receffus plurimum valet ad ve- càm mots potiüs fit , quàm vita nfura: idque ram animo lztitiam ingerendam , verámque cum noviffetSimilius vir militaris in exercitu Íuggerendam cordis tranquillitatem ; multà Adriani Cafaris teftatum voluit infigni epi- magis felix illereceflus , in quo vir aíceta taphio,quo é fepulchri cinerario pofteros lo- Deo, & fibi vacat, queretur , (imülque inftrueret:. Vixerat isad YEL Scimus Publium Scipionem , cui fub- fenectam usque , fed quia ultimum dunta- ada Africa nomen dedit Africanum , dicere xat [eptefiium à tubis;turbis & claffico femo- confueviffe , nunquam fe minus otiofum eífe, tus fibi vixit ; & quieti indulfit, fuo infcribs tumulo curavit LJ . quàm cum otiofus, nec minüs folum , quàm bic jacet. Similius ve.s cum foluseffet ; e8 quia velin ipfo otio non feptennis vetulus : quia tametíi annis plu. vacaret otio , & in folitudine diíertiüs fe- rimis vixerit, annistantummodo feptem vi- L cum loqueretut, Pulchré D. Ambrofius //5. xiffe cenfendus eft , quibus ei licuit quieté 3- offic. cap.1. Non primus Scipio fcivit folus vivere, Plures etiamnum nobis dietim obe von e[fe , ciim folus effet. Scrvit ante ipfum viant Similio haud fuppares , qui medios Moylíes qui , cim taceret , clamabat ; cám inter fluctus pergentes nonnifi tumultuofam etiofus fl'aret , praliabatur. «deó otiofus , dücunt vitam , variísque exagitati curis fuis ut manus ejus al fuflinerent , nectamen mi- la&antur occupationibus , víixque fibi vie nis ,quam cateri negotiofius . qui otiofis ma- vunt, Idquecum D.Hieronymum non la* zibus expugnabat boffem ,. quem non pote- tuiffet , ferunt confueviffe dicere, oppida ; Yant Vincere ,qui dumicabant. Cujus autem & ürbes, tetros fibi videri carceres, & foli- snajoranegotia , quam bujus otía , qui quad- tudinem paradifum : & tamen fcimus D, vAginta diebus pofitus in monte totam legem Hieronymum torridam incoluiffe Syriz ere- complexuseft $ Quando ergó juflus [olus eff, mum , fcorpionibus feracem , ferísque mi- gqui cum Deo [emper esl ? quando folitarius, naci rictu timorem incutientibus infeftam , quiA Chriflo nunquam feparatus eft? folus cum ipfe pannofo effet facco amictus , humi profectà non efl , qui , quoties uult. , meliore €übaret ; aquá , & herbis victitaret ; & ta- fii. parte celum obambulat , tantó facun- men hancSyriz folitudinem romanis przetue dior cum Deo , . G cum 4ingelis ,. quanià lit delicijs, fibíq; ultró oblatis beneficijs? non 3nteY bemines taciturnior. L Et hoc illud tamen credas in folitudine vitam egiífeignae tCAp. 30. &ít filentium ? de quo Ifaias dixit. In.5 eum s vam, o.ti,öqu.e torpentem, cum enim D & ! Donantur explicatu Affectus Caudij,öz Dele&tationis, 47t *guftu illuminárunt. — An non omni excuffa funt, qui nonnifi re&la loquantur , & ideo triftitize nube tota illücefcit ferena dies, in loqui neíciunt, quia tacere non didiceruntg qua Deus fuum per donum Spiritus fandli & ideo malunt importuné loqui, quàm op« portunéfilere. Et licétnon defint;qui cen- impertitur hominibusgaudiurh , Gin quo Deus requiefcit ab univerfo opere, quod pa- feant, ízpius loquendo, nos difcere bene trárat? Quiàm felix diesilla, que toto mane loqui, perinde ac pulfantes citharam ex fre- illucefcens vefperam nefcit! quia tota per- quentato pulfu fieri Citharedos, utetiam fuía gaudio, omnem excludit noctis moero- fabtos ex continuatoexercitio inarte fabri. /h rem ; nec quidquam ampliüs vult fapere; li; hostamen falfitatis redarguit S,Bafilius fiifi quod Deum fapit. in regula, ubiinfidatur, parem effe utrin. $4« Hac igitur dulcedine qui perfunditur que rationem 5 eó quiarectéloqui nonfim- plicisfitaruficij, quod nosnon tantümnon tà pollet perfpicaciá, ut folasfpirituales vi- deat delicias, faílidiátque terrenas. omnes &allemus, verüm 4& contratiam ei aífoetu- voluptates, Hinc Sara Raguelis filia,fan&ti- dinem, ne bene loqui facilé difcamus, «b« tate infignis, morümque probitate celebris, jicimus; «üm indifcriminatim quidquid cümoculos ad Deum perípicaciffimé con- Phantaüa fü;ggef-ih d ï'lingua foras vd,'epïg. Tobía g, mat fine ordine,absque lege ; quam tamen vertiffet; ita humanas voluptatulas,vel à cu- nis refpuere didicerat, utin eis nihil quod pravam aífüetudinem laxé, ac tumultuarié animum alliceret unquam viderit: moerebat loquendi non abigimus, nifi beneficio filene ipfa de terrenis voluptatibus, cum de folis tij; quod propterea duo invchit commoda, gauderet ceeleftibus; & proinde fapore vir- quorum primum eít, quia vitiofum loquen- tutis illuminata; diem , & ipía experta fuit, i modum obliviíci docet , non enim hzc qua licet matutino illuftraretur nitore, ve-. prava affuetudo alio ;poteft atramento de, Secune« (pertinum tamen ignoravit occafum , ab u- leri , quàm filentij taciturnitate, tero fcilicet usque ad tumulum praclara dumquiatempus , & fpatium concedit,eos Íemper virtute illuftris. Hancveró qui fe« ánfpiciendi, quire&té loqui eximié didice- mel dulcedinem guftárunt aliud jam nonlo. runt. In quibusdam eít lingua nobile, & quontur nifi Denm, cujus dulcedo linguam argututm membrum; Ífedin alijs omnino Ih afficit; & (i Deum non loquantur religiofi, pravum ; -& nocens, quo propterea caruiffe filentij tamen fronum lingus injiciunt : fa. fatiüs LH t; tius enim eít filere, quàm ea loqui , qua Cüm primüm «odiffe filentium incipis 94.. Dei non funt. Plerique filentium hocce qmnus à vanis ad nocitura. facilé dilabimur, plenis buccis commendant , à cujus tamen & minüs circumfpecli, imó & negligentio. Obíervantia ftatim fe fubducunt. Plures res verborum noílrorum «obfervatores in funt, qui cum Simonide fatentur, nunquam plürima ruimus poenitenda : Íape enim fi filenuij ipfos peenituiffe ; fermonis tamen fz- vera defint fermoni inítituendo, mendacia pius: ficut filentium infinitis propemodum accerfuntur, utpraftofit, quid lingua bla, snedetur malis, eftque pharmacum nobiliffi- teret? hincaliena fama proftituitur , honor mum , ac rerundendis convicijs idoneum 5 proximi denigratur, bona qua de alijs ha- ita loquendi licentia malis , ac periculis plu- bebatur exiftimatio imminuitur,qQ is differ- ribus viam aperit, indicátque plus xquo lo- tiffimus habetur, qui aliorum n&vos copio- quacem prudentia vacuum; cüm redté dixe- fiüs exagitat, cujuslingua alieno dicitur in« matare fanguine , có quia filenüj froenum rit Demaratus : seminem fiultum þ!eru pa [4E D excufferit: neque credas virum verbofum à 25. r ft igitur filentium index animi pru- multiplii immunem. vitio , «üm & ipfe dentis, G contra irruentia. mala clypeus, Job vix juftum agnoícat Job, r1, Nusauid quó tutíüs i&tus retunduntur adverfariorum, juffificari poterir vir wverbofus, quiaibi plura quàm loquacitate; conflat enim , malum folent mala oriri , ubi multa depromuntur hominem tacendo citiüs, quàm loquendo vetba, quod innuit Sapiens inquiens: Zs ?rov, c.19o fupetari; & propterea meliorem effe pruden- znultiloquio mon deerit peccatum , proinde tiam parüm urbanam , quàm laxam, & ftul- non coércetur licentia peccandi , nifilaxitag tam loquacitatem ; os enim garrulum, vere compeícatur loquendi ; adeó ut non mi- bísque diffluens fignum habetur fatuitatis : nuantur peccata, nifi contineantur verba G qui filentij frceno linguam neícit coér- & fatiüs, quód alij nottram carpant parüm cere, is in plura, neceffe eft ; irruat mala: urbanam taciturnitatem, quàm loquendi no- quia ubi deeft linguz froenum, ibi mala pe- tent improbitatem ; dummodo vitam pro- né omnia ex ore nafcuatur. Verüm licét bent ; id fufficit; quamvis ruíticanam im- hzc é pulpitis quotidie, ac cathedris enar- probent taciturnitatem, Ni(i quis amicus rentur , doceantürque homines, adhuc ta- fuerit folitudini, & filentio , vix cultor ha» men proclives garrulitati fumus , & cüm bebitur virtutis : plerumque quod orando, primüm nobis occafio datur , ftatim effufiffi precésque fundendo lucramur, id perdimus mé gatrimus, ac verba effutimus, quibus in- poftea inepté confabulando; & ficut Pene- ternam prodimus vacuitatem , & malumus lopes telam, quam interdiu texuerat diffol- Pauci fatui videri, quàm parüm urbani, vit noctu ; pari pacto quidquid prob i fenfüg LEUL "ib * 472 Differtatio XXl, .. éfufis precibus , & col—l*oquïjs cum Deo in- ad ledendum fit acutiot, omni ferpente. ftitutis hauriïtfur, .hoc totum vaniloquentia x nocentict, íi quis eam in fraudem , & per. deperdit, niciem abutaturs incredibile enim e(t dictu, 8f. Quinimó difficulter affuetus vanilo» quantum damni, infamiz, exitij,hominibus quentiz, diffolutisque confabulationibus fer- adferat importuna loquacitas , & faítidio(a zibo ,l mories cum Deo inílituit, quos cum homi. vetborum proluvies: nec abs re dixerit ille, fibus prbfundis,/quia mens varijs praeoc. oris infroenis veétigal fummam eff2 calami- cupata confabulationibus, ac futilibus one- tatem: & revera naufragaeít omnisoratio rata narratíunculis. nonnifi zgré fe fe ad o- filentij anchora, clavo reclz rationis, velis, rationis quietem componit. Occurrunt remisque prudentiz deílituta: non enim enim menti,tumaudita, tum nartata, qu quid aliud ab illa fperandum , nifi ut brevia non füpremis tantüm innatant labris, fed incurrat , & Íyrtes, cüm enim nequein di. altius menti herent, animümque occupant, ving legis cynofuram defixum habeat men- quem propterea vix finunt ad alia ijscontra- tis oculum , neque filenrij anchorá curíum ria diverti; idque caufz, cur mens orationi, fiftat, nec tempeflates declinet, fed nullo- & praertim meditationi vacans innumeris tacendi, & loquendi difcrimine tumultuofae pulfetur fuggeftionibus , di(trahatur evaga- hajus vitze procellis fe committat, G temes tionibus , & alió quovis momento avocetur, ac divertatur , ritate potiüs, quàm prudentiá ductus in al- quia nequit facilé animus tum fe provehat; in plura vitz difcrimina, mille illufus formis eorum, quz audita, & ac naufragij pericula fe injicit, Potuiffet natrata fuerunt ab ijsdem ad alia fe conver- tere, & prafertim ad meliora, & divina, Amalecites, qui fpolia Sauli, imó & ipfam armillam , ac diadema detraxerat beneficio qu& mentem elevant ab homine, extrahünt- Vix mens filentij tutus evadete, necísque declinare pe- que ab ijs, . quibus affueverat. - riculum, fed quia ftulta temeritate locutus mundi oneraia fuggeítionibus ex hifce e- fuit, nec linguam didicerat Co&rcere , ex« LT mergit inferioribus , ut Deo adherefcat , : ttemam fibi accerfivit perniciem. Non C üm veluti glutino mundi lüdicris inhzre- igitur poteft à linguz loquacitate verum Ícat: vix Deo conjungitur, qui ab. homi- num coníortio , & hifce inferioribus non prodire gaudium. cum omnium propemo- dum malorum videatur origo, non enim fejangitur: coele(tia non attingit, quem in- in multiloquio peccatum deeft: .. & qui in- anium colloquiorum tumaultuantes fluctus confidetata verborum profu(ione tanquam demergunt, zílu, aut fluCtibus abripiuntur in omne vi- 86, Hinc etiam Ifocrateskduo dicendi tem- Primum ut non tium, acflagitium deferuntur, irruüntque pora cenfuerat ftatuenda. etiam in famam innocentum , quin & coe« loquamur nifi de jis, qua certó novimus: lum ipfum convicijs laceffunt, fcurrilibus fecundum, ut de jis tantüm fermonem in(ti- vetbis, aures exulcerant, ut odia, & diffi- tuamus, quze neceffatia eífe noverimus * * diafoveant, amicitias diffolvant, menda- & in ijs folis orationem praftare filentio , cijs graffentur , GL omnia fus deque fosdiffi- in alijs veró meliüs effe filere, quàm loqui; meé vertant. 90, fitque propterea filentium tranquille con- Ícientize optatiffimum afylum : qui veró nullo injecto linguae froeno, eam finit vet« borum tumultu huc, illücque difcurrere, urbi fine muris haud abludit , equóque (ine O us Ex l|etis fudijs /92177227250727)& 'æfwkerb. .freeno : aitSalomon? Sicur urbs patens, && prefertim literarum . percipiuntur gau- [ fü!. 25 0' absque murorum ambitus ita vir, qui non diayrenti funt levaminis cui que ex poteft $n loguendo cobibere [piritum fuum. obfcenis libris bauriuntur volu- $7. Refert . Addo in Cronicis ad annum |guates funt grkzwzm:'-nif Chrifti quadringentefimum decimum, Seve- rum Sulpitium Presbyterum virum genete , m * Audio ingerendo apta itidem funt]e. 88» ac litteris illuftrem voluntariz paupertatis ta ftudia , quz feffz menti fünt levas mini, ac animo curarum onere preffo amantem, virtutum Chriftianarumcup ien. tem Martino Turonenfi , G Paulino No- folamini : nulle enim funt epularum , aut lano Prafulibus charum , jam fenio. confe- ludorum voluptates, fi cam ijsconferantur, &um à Pelagio;ejüsque affeclis fuitfe fermo- qua & lztis lauriuntur ftudijs. Idquecau, ne illaqueatum: fed càm primüm agno. fze, cur Plinius folatij captandi causá ad hzec lzta ftudia horis prefercim füccifivis fe con- viffet poftea fuz culpam loquacitatis, filen- tium fibi indixit, quod ad obitum usque ferret ait ipfe: Fario monnwnquam "uer[i- nunquam interruptum religiosé fervavit , eulos feveros parum. Facio comedias , && Li, 6 Epifd, ut quód malé loquendo deliquerat ; feveré audio, & [petlo mimos , & lyricoslego, 65 fa» tacendo expiaret. Verum gaudium nongar- £yricos intelligos aliquando pratereo, video » 31, rulitate invenitur , fed taciturnitate innu« jocor, ludo: . utque omnia inuoxie remiffo- tritür: neque enim veram poteft lingua lo« uis genera breviter ampletlar, bomo fu. Hacanimi honefta laxamenta u(ürpaturi quax ingenerare letigiam cum omni gladio Attalicà u " Donantur exp;icatu Affectus Gäudij & Delectationis, - 473 I*&ttäjliicïïï'ägesi cenfuerunt ; non poffe uti- pofita eft, tedio fuccambet, atque ita non. liüs , ac honeftiiis Principum opes impendi, nihil de ea magnitudine remiffura, & quo- ac divitias collocari, quàm in extruendis dammodo deícenfura eft, ^Nec enim íins bibliothecis, coacervandis libris, ex quibus corruptz fumus, divinzqdue mentes, fed fibi, & (uis novz in dies animorum fuccre- easdem in animantium animis infitas habe« Es Inus, fcerent voluptates,ait Vitruvius: Reges ht Et noflri ergo causà , humaniores talici magnis Pbilologie dulcedimibus indutli litterz , quseque capefcende funt, utfe cum eóregiam Pergams Bibliothecam . ad ipfam demittenti naturz , quoddam velut communem deleciationem iniituiffent. . Tunc perfugium,comparentur, Gratum enim & stem . Prtolossaus infiasito zelo , cupiditatís-- jucundum eft, cum habeas,quo in proximurm que f'udio incitattuynom tpinoribus indufirijs divertas: & animalis temperamento, qued 4d eundem smodusm coutenderat Alexandrie nonnulla delectatione indiget , quantum fat comparare, Exquibusconjicimus;Attalicos eít, tribuas , non procul excidere, nsque o« Reges in laxiffime Bibliothecz extruélione mnem in vivendo fequi varietatem paturid,. aliud non intendiffe , quàm ex letis fludijs Deus enim voluptatem animz fibulz inítae 2nimifolamen, Q gravate mentis levamén, infervit, cujus heneficio dinturnam ia cot« fcuex Philologize dulcedine . anitoi haurire pore manfionem fuftineret, Tale itaque gelectationem : dulcesenim. funt ille volu- quidpiam ef* difciplinarum venuflas ; INom ptates.quas leta ftudia ingerunt.. Quis enim hzc ad materiam usque pertingit, neque neget, eas maximas effe, cüm czreris alijs mentem in imas facultates deprimit,fed fub- prafcrantur? cüm enim fit mens pars homi- inde emergere , & ad naturam fuam recur- nis nobilior, ac corpore longe praftatitior, fare permittit. Supernum enim illudetiam procul dubio nobiliores funt etiam ex vo- eft, quod in hac vita infimum fub(idet. luptates, quee mentem reficiunt, ijs, qua core Contra qui fincerze voluptatis oble&tamen- 63. p95, fimul afficiunt, & inficiunt. tum non habet ( nature autem lenimento H»cque ratio, cur viri lztis hifce ad- aliquo opus e(t) quideft quod agere poffit, dicti ftudiis, ut ijsdem diutiüs indulgeant, aut quónam fe fe convertet? An nonad ea, foleant effe fomni parciffimi, leves cibi, & que ne memioratu quidem digaa funt ? INec abhorrere à rebus venereis , quz animi lu- '€nim natürze modum excefferint , " aut ing axnen ad capelcendas difciplinas neceffarium defeffo ad contemplationem animio effe di- folent extinguere, imó etiam. ludorum ob- xerint, affe&tionisque omnis expertes, quafi lectationes flocci facere ;; quia. hz omnes carne circumfufos Deos fe effe pu.tavlerint, voluptates corpus tantüm afficiunt, cui ad- Had&enus ille. herefcunt , non mentem recreant, neque 92 Non enim poteft aliquid fingi delecta- pafícünt: cüm enim quaz & lais ftudijs per- bilius, quàm videre fedentem in Bibliotheca «ipiuntur voluptates mentem reficiant,cate- absque ulla itineris inftitutione , -finie cor- ris przferiintür, quz corpus poris defatigatione orbem peragrare uni« potiüg infici- unt, cüni illad afficiunt. verfum , & quidquid eft ufpiam praeclarum, 29* Hecque ratio, cut. qui hifce . inhiant & excellens metiri, oculis infpicere, ac om- voluptatibus , fuam in libris pervolvendis, nia retroacta fzcula percutrere, résque ge- litterísque addifcendis, exercitationem , lu- flas, & Regnorum ortus, progreffiones 5 dum etiam vocentlitterarium ; quia pet- inclinationésque' veluti prealta contempla- inde, ac ludus folet corpori effe íolatio 5 ri é fpecula ; quid enim jucundiüs, quàm ita hujusmodi exercitatio eft menti levamie in tuto fedendo naufragia hoflium videre ni; propterea lztis hifce ftudijs addicti cx- fine metu, bclla fpectare (ine periculo ; in- teras lolent ludorum — obleclationes flocci teriora tertze vifcera penetrare fine pavore, facere : imó folet & ipfis volupe contin- longé, latéque diffufos terrae tractus , pere gere eas refpuere ,. quia ut fcite Tertullia- currere (ine defatigatione , peramplas or- nus ljó. de fpe&tacul. — Nulla major voluptas bis utbes ingredi , eásque pertranfire fine $^ quam faítidium ipfius voluptatis , cui fuc- obice, Principum ades ingredi fine repul- cinit ejus Difcipulus Cyprianus : libro de fa, templorum fubire facraria fine facrile- bono pudicitia , ubiait : Voluptatem / vicifje gio, interefle confilijs Sapientum , audire voluptas ef smaxima : . nimirum | nonni(i Do&torum fententias , & — ex Stoa tran(ire magnis, ac liquidis voluptatibus plenum in Academiam , ex Academia in. Lycazum; efe poteft id, propter quod omnis alia & familiatiffiméuti focietate Zenonis, So- voluptas contemnitur; & quod contra ca cratis, Platonis , Ariftotelis , Pythagorz , teras animi egritudines prafentiffimum eft Epicleti, Senece , & aliorum , eósque adeà alexipharmacum. eó quia fit menti levami- benevolos fibi facere ; ut eorum nemo non J Epi/?, ni; ac folatio, verámqu vacet, cüm volueris; nemo venientem ad ) : e propterea l?etiþiam 91, ingerat. fe non doctiorem dimittat, & nemo,quem Lta hzec Pcïudia, ac mitiores in*þhuma- Quid vacuis rnanibus à fe abire patiatur, nioribus litteris exerciria laxandis animis enim latius, quid jucundius, quàm circume perapta effe non diffitetur Synefius in Dione fufum libris delibare qáidquid eft in Gram- - inquiefis. Si varia eft natura hominum ; maticis accuratum , in Epicis amoenum , in &jus tandem vita , qua in. contemplatione comoadijs eftivum in tragezdijs fententis uim * 2 Veraui de dffeilibus Z'm. II. OQ 474 Diflertatio XXl. t fum , inlyricis excultum, infatyra falfum, iflic utiliora vivendi precepta, quz(ingula li in epigramma:e acutum , in fabula ingenio- fimul conglobata diflinclé in alveario colloe r Íum, in e'oquencia fublime, in Philofophia cantür memoriz, quz non verborum fu. reconditum , in. medicina neceflarium , in fit &is, fed rebus eft farcienda urilibus, — Proe Juris fcientia utile, in Matematicis admi- prium eít fuci fucos colligere verborum; apis 9!& K rabile, & tandem in Hiftoria varium ? veró dulcia mella przceptorum ; qua enim eít adeo hzc Hilloriarum varietas jucunda, concreduntur memoriz , talia effe debent; l £ib.1 biffor à * ut Lucianus incer bzc fludia mitiora laxan- qua digna fint memoratu , & quz vitam [pbinis. qu dis animis accommodata. plurimum tribuat excolant, non linguam ornent, quz mores lectioni Hiftoriarum, ^Quodetiam in Prz. expoliant,nonaures demulceant. ldque ut l Li). s. Epiff. [ textati laude ponit Simmachus, de quo ait ; quis aflequatur non tempus debet in jis pere D lg €um remi[Ja tempora ,. && à pubitcts negotijs voivendis libris ampendere, qui ut vulgaris feriata lhbris veierum . rumisnandis Ásbencer fert paroemia , nonnia de lana caprina , ve p expendiffe. afiniumbra tractant, íed ij funt libri Je- ia d LEL Vir ver Ó R&ligiofus facris addi&tus flu- gendi,qui fententys , piisque, monitis abun* W'H-Wh p .di*is plenis faucibus , animi ebibit volupta. odant : & hi non obiter , & perfuncdtorié Wi tes ex plorum leclione librorum ,. totóque volvendi funt, fed lenté, ac attente legene pectore perfunditur. Ambrofi: ambrohia , 4di: funt enim qui per libros volitant, pere (V Bernardi nardo, Hieronymi neclare , Au- Andeac gallus gailinaceus per prunas; hi tel gultini fucco, Tertullani medulla , Euche- enim raptum , & 41altuatim multa. percure liL rij melle, Chryioilomi aureo imbre , Ba- runt, & nusquam infiltunt, proinde qua per LID filij allicrente fuavitate, Cypriani alliciente legunt, vix memoriz harent; lectio aiciüs clegantia , . & aliorum Ecclefiz Procerum, utimprimatur, fnendque hareat fit pene €U profufis delicijs. Imó fi quis defideret e- ficulata , crebriüsque inrterrupta ,. & quaz P tiam in ipfo fonte divinam guftare dulcedi- Jecta funt, praíertim !electa expendi . dee s nem, delibare Íuavitatem , habet in facris bent, acfrequentiüs memoria recoli, me. voluminibus inflroctiffimum lectiflernium, Germ, 39 4d lius.ur inteiligantur, £0 feu ut loquitur Avguftinus : efngelorum.s Suntetiam qui non videnturedere, fed 9f* Y frutns in eréme, ferculum ,. €8 Archbangelorum pulmentum.s, vorare, & hi apud Plautum tubuccinantur i unde pofüt quis delicauffime ep-ulärj , fua- À plenis buccis, grandes quidem bolos prope. vifmé refici , & jucund.ffime innutriri : ranter ingerunt , fed minimé digerunt, nee : paribus enim cibis ita reficiebator Alphon.. mandunt, fed deglutiunt ; quibus tamen pi fus Aragonix Rex, utregijs Ípretis volu- €ibus eff potiüs detrimento , quàm alimen« lia tatibus ; aulzque delicijs referente Ra. to: pari paclo qui-multum legendo inges fi 1.55.6.:. 43 nulpho utrum que teflamentum verus , & rit, parümque expendendo digerit, is non- W novum ad;jectis etiam. commentarijs quater ni( vitiose dicitur legere, & nonnifi vitia €0 In id debet librorum lector in- decies perlegerit fine moleítia , absque fa. LÀ colligere, r ftidio . id enim fingulare inett liuerarijs cumbere ftudij, ut que legit, in propriam oblectationibus, ut fzpius repeutz lemper fciat ucilitatem vertere ; & f1 quid vitio- Q placeant, ac in ipía fatietate novam femper fum in fe deprehenderit, corrigere;uu mo« ft fui creent appetentiam ; quod minimé con. res componat , vitámque ad normam virtue (u. tingit in aljs prefertim corporis volupta- tis inflituat : alioquin poft plurimos in vol« tibus, que pediffequum folent . faftidium . vendis libris exactos annos , licét fit quis 9 & Íecum trahere, Has qui ex hifce. littera- &tate gravis, capilitiocanus , adhuc erit in rijs fontibus delicias. haurit , non — verbo« fui .Ápfo.ut ait S. Bernardus, fermo multus , fed fat rum tantüm eft auceps , fed collector pra- frucius nullus $ vultus grAUi , fed atlus leo ín Pþlm.::. vec ceptorum, ut ait Augufítinus ,. quibus me- Vi« CAput canum , &$ cor vanum 5 Rure moria ditefcit. fus attendenda (unt, qua in memoria l fu. 34. Tun«c (uo intelle&ius munere fungitur, promptuario reconduntur, quaeque depro- H cür inftar apis evolat per varios hortos, muntur, quia ex lectis, & colleztis adhuc prata, agros, fea diverias Doctorum lucu- plura fuperiunt , quorum magis expetit L'Plf 83. Cm L brationes , .jn quibus ex diverfis floribus, oblivifci, quàm reminifci; hinc pulchrà quod eft optimum, exugit, & inde utiles p monet líidorus Pelufiota : mmicittam $n r5 . IP;F- ü zqué, ac dulces fuos conficit favos, & aqua fcribere oportet , ut quam primüm.» 211. ebliteretur ; amicitiam autem in 45 $n- u quidquid per varias hortorum areolas di- Íperium invenit, id poítea in unum colle- cidere , ut perpetuó firma, & immota.s i &lum reponit ia alveario , quod multipli- confervetur. lnjuria nobis illate , &c tib €i e(t cellula dittin&tum: intellectus. fiqui. contumeliz contra. nos prolatz , ut. ftatim &t dem apis inftar argumentofz, varios luftrat - é penu deleantur memoriz Ícribende in (if do libros, quafi totidem hortos , & inde ve. aqua funt , fecus DE[ beneficia , coeleítia ]uti in areolis non verba aucupatur, (ed fa. confilia , monita falubria fcribi debent tty- to5 lubria delibat precepta in.alveario , feu lo ferreo in zre , ut diutiüs memoriz hz. pto * * ' :hæc memoria mox recondenda, hic feligitpias reant, & zre perenniüs perfiltant mag fententias, illic acuta refponía , alibi fub. qui in volvendis libris itudia — adhibue, dlg1 tilia apophtegmata, ibi rariores Hiftorias; ;x:, & nonmíi rebus uulibus memoe d nam,- : L: l Donantur explicatu Affectus Gaudij,& Delectationis. 47$ [ riam imbuerit, ïpärïhd'e ac divinum oracua - rïetäte confociat; ut legenfis ümi:'l intelles lóm loquens ex cortina nonnifi effata &um coelefti quodam radio illuminet, fi. i preferet , málque voluntatem efficaci inflammet vir- quibus vel Momus ipfe plauff- pis rit, tutis affeclu : eít facra przíertim hiftoria liffl 9€. Ut igitur 'haBeat memoría ;co;.päofam.,k lux veritatis, quia veritas fic in ipfa reful- lt rerum illuftrium in fuo promptuario fupele -get, ut candore quodam admirabili, pul- le&tilem, neceffatia eft felectiffimorum 1e-. chritudinem oftendat fine fuco , & (uo am J5 élio librorum: non refert multos habere , fplendeícens nitore adfcititium refpuit co- üt qui volvantur, fed boni, qui eligantur, & lorem,5 dixerítque propterea Auguftinos ? [7c legantur. Nonenim fufficit ad referendam deferm. Dom. in monte ; Eriaw de puro z;&» , ! :. 2'0 MT utlitatem , ut quis legat, fed neceffe eft, ut argento fordidatur aurum;fi mifceatur z. GL vel legenda feligat , inter qua videtur etiam de hac facra Hiltoria videtur dixifle Regius le« praferenda jucunda hhiftoriarum feleclio, Pfales; Lwcerna pedibus eueis wverbum 2ue ZP(al, 1$2, eft enim hiftoria te(le Gregorio Nazian. Ulle Epiff.ad Ni- um , 6 lumen fetaitis .meis: quia Hiltoria oé .(wäuligm. zeno conglobata quadam, & coacervata perinde ac íplendefcens pravia lucerna fe- II Sapientia, hominümque multorum mens curéeuntem ducit inter varios «am pacis, [2 in unuri coacetvata, — Inter omnia , qua quàm belli temporis flexus ; eft facra prze hi fub fenfus, & vota cadunt hominis nil po- Íertim Hiftoria fpeculum fine macila, nuili teft jucundius fingi , optabilius .expeti , eblandiens, neminem fallens, fed «mnes Ufe qüàm in quovis rerum eventu eodem feme inftruens, & reddens «uique fuum, imó u (u$ per fortunato gaudere fucceffu , & in quo« citra cujusquam injuriam etiam alienum, ut /lle vis negotio vel fibi cum laude, vel alteri aliorum vel periculo vitemus fugienda, vel Ut «um fructu confulere, &poffe itidem fe, emolumento ampleétamur fequenda. aliósque prafenriffimo etripere periculo, Pructus,quos, Hiílorias qui volvit, QO eo (les li& ad quavis, que proponuntur dubia, appo- axiliter carpitrecenfet Maximus Tyrius dif- fité, ac prudenter refpondere , levique ne- fert. v 1. «ubi dilucid? oftenditlectioni H £otio qu:x ab alijs objiciuntur refellere ; ftoriarum ineffe quidquid honefti , vel uti- [ $ hac autem omnia is enancifcitur , qui hie r Jis , aut jucundi expeti potelt, ait ipíe ; ítorias volvit: vocatur propterea hiftoria ANibil esl ucundius , quàm in Hifloria uer«. p à Sapientibus lux veritatis, G fpeculum vi- i fari » quám fine labore ullo poffe divAgar?, tz, in qua conjuncta utilitati jucunditas omnia fimul loca 4ntueri , omnibus écliis a plurimum pretij, & admiratiomis conci- jfine periculo. intereffe ,. infimitum. semporis Jje liat: quia dum legendo per varios Hilíto. ffatium contrabere , infnitas ves. geflas ji- riarum libros oculis, & animo quis vaga- mul coguofcere, que ab Affyrisa que ab ne tur, poteft inde veluti in unum cumulum 4Egytijs , que à Perfis, qua a Medis , qua i.tia €oacervare omnium ztatum , hominümque 4 Gracts faila funt. JBello nunc derreftriy Ifle «xo&liffima ref(ponía, ac faluberrima «oníi- Aünc marino, uuncconcionis snedie -viders 4f lia: ibi folertes inveniuntur rationes peri- ánterejfe confiljs. . (Cum Temitlodle in zaví,.- iQe cula evadendi , negotia inftituendi, Martia. €utm Leonide interra pugnare , eum Agefilae 0« flratagemata adinveniendi, && hzec omnia. trajicere,cum Xenopbonte incolumem vedires (j« (ua facit, qui aliena legit. Amare cum Pantbea, venari cum Cyro, ve. Jle Idque caufz , cur Hiftoriarum. 40'01&-'- 97* gnare eum Cyaxari. Quüd fi fapiens ea. de. !s Clatione maximos quosque Principes captos catifa dicatur Allyffes , quód wafer effet,mul, in fuiffe legimus ; fcimus Carolum V. Impe. zorimque bominum mores lusiraffot, 80 ur- d gatorem ad fummam gloriam regiminis pto. . desi dum fibi, dum. focis veditum 2 pari- (e ve&um fuiffe , eó quia eidem adhuc ado- térque falutem apparat 5, Multó. fapientior [ lefcenti ab Adriano In(titutore inflillata €il , qui extra periculum., Hifforia leffioue & fuerint principia exlibris Regum, Ducüm- fe explet. . Charybdinvidebit , fed fine nau- Hebraotum , quia ut fcité fcribit Seneca : fragioz fjyrenes audiet , fed fiue. winculis $ UM Confilium futurs qjenit ex preterito , quam. «um Cyclope agetsfed miti, & placato. It vis enim in zebus humanis fzcula unà cum . l/!piþ. 83. Tanti fecerunt viri letis hifce addi£li 99» d perfonis intereant, caufze tamen ; & even- ftudijs gaudium , quod ex ijsdem haurire ta eadem fxpius occurrunt 5 & nil jucun. nj s Tb confueverant, utcateris illud facilé volu. 3 21l dius poteft homini obtingere, quàm quie ptatibus , ac delicijs prztulerint. ARefert. r ipfi nunc occurrunt,deprehendere,jam plu« . Suetonius Viros quosdam amoenioribus Cf2 f; ribus abhinc fzculis alijs obtigiffes ac feli- hi(ce affuetos ftudijs à Tiberio in carcerem i citer hac, vel illa fpeciali zatione ea eva- detrufos, extremi fupplicij locó fibi effe pu- fiffe, quz noxia tunc erant; & que commoe- . tàffe, acíe prope mortuos efferri, ac (pi- do hoc vel illo adminiculo fuiffe confecu- rantes infodi , &b quia fibi pretrer ereptam tos: heceítjucunda illa utilitas ; qua fi E libertatem,ftudendi quoque folatium . ade- pmfanis hiftorijs pretium conciliat , multo . Tiffet, fine quo quodvisotium mortem eífe t magis facris, in. quibus plus amoeenitatis , cenfuerunt, & illud prfertim , quo mar. dignitatis ; ac fru&tüs efflorefcit : fiqui- cefcunt qui ín carcerecum ignominia . detiis l dem Hiftoria facra ita veritatem um wa« negturdetrufi. Lztaenim ftudia, amoenige Qo023 Verani de Aþ&üm Jon, l1. rümque 476 .Difleratio XXh, - ( rüm*qüe exerätïa Mufafum, quemadmo-. é&libus agitati mbles- Wcumbefet, qui pra» dum inter profpera arridentis fortunz blan. « pterea pracelía veluti in fpecula conftitu- dimenta plurímum folent otnamenii adfer- tus cuítos advigilaret omnibus impenden- [ res ita inter advetfa, & novercantis fortunze u tibus periculis perfpe&turus ; & quamvis incommoda habentur locó refugij; eó quia eorum beneficio avocentur adverfantibus a. veluti Nauclerus , & gubernator in puppi tot inter fluctus bellorum decumanis tur- 10^, gitati , & eerumnis pre(Ti à moleftijs, quibus f bulentiores indefeffá dextrá clavum rege- miferé torquetur animus: hinc Marfilius ret Imperij; adhuc tot inter occupationes t Ficinius cuidam funo amico de faa fortuna f & curas, fex fpiffos Surij Tomos, quibus conquerenti perlitteras. refpondit ; Grfz- Author omnium fan&orum res praclaré 0 giendum cffe ad Minerva templum , quo folo geítas fusé comple£titur fexies evolvit prz- contra fortuna procellas ,— &5 fulmina tegi- ter dlios complures libros ; & tantum e- u suri & hoc muniti clypeo ictus retundere rat folatium,quod ex hac haurire coníueve- d adverfarrorum feliciter valuerunt etiam pri« u rat le&tione , ut dicere confueverit; Íe malle mi in republica litteratia homines, cujus- vivendi, quàm legendi facultate carere. modi fuerunt Seneca , Cicero, & Boétius, Imó non folüm hujusmodi lectio feffz Jot, quibus ítudia levamentum fuére doloris, & menti eft levamini, verüm etiam Ípiritui F laxamentum animi inter anguílias carceris : emolumento pro affecutione falutis, Refert ? & certé locus ubi vir afluetus ftudijs littera- D.A * f 8 , C0 Yrliba, * i uguítinus , floruiffe fuo tempore duos Li£. zum ceffare copitur ab hoc latoexercitio, non inaula Principis Proceres mundi delicijs/4f« "499 (s u poteít non effe illi Achenienfium ; barathro penitus irretitos,honorum vel maximé cue [ intolerabilior , Tulliano Romanorum, & pientes, divitiarum avidos, ac cupiditate re« a Latomijs Syracufanorum laboriofior; qua- ruüm fluxarum plenos; & celeftium , quae propter Favius Quintilianus in Prooem. de nulli funt interitui obnoxiz; vacuos. Rapie- p fe ipfo in magna conítituto confternatione bantur fcenis theatralibus , dele&tabantur q ob mortem filij ait : Pivimus, & aliqua vi. fpectaculis Circenfibus , epulabantur fplen- 7 zendi vatio quarenda efh , credendimque do- didé, frequentantes convivia , tripudia , &iffiviis bominibus , qui unicum adver[ario- j lufus, nulla erant oble&tamenta , quorum h zum folatium litteras putaverunt inter. 'u, non effent & ipfi participes, nulle volu- smane vita procellas , & tempeflates , Alcee q ptates ; quibus non diffluerent, nullaleno- douia quarenda in. tranquillo aliquo mari cinia , quibus ncn afficerentur. Quis hos ditterarsuya», aule Procetes, deliciarum alumnos, & ho« iCce. Sunt itaque lata ftudia amoeniorám- mines terrenis penitus affixos voluptatibus; que exercitia Mufarum ingenua voluptatis immerfos delicijs , addictos vanitati va- | pellucidus fons, feffe . mentis levamen ; luiffet ad'frugem vocare faniorem , & ad confíternati animi folatium, & carandis mor- meliores convertere mores ? Quis potuiffet bis omnibus animi prefentiffimum alexi- ijsdem fuadere ea adverfari, quea toto ani« le;o pharmacum:; imó funt hujusmodi ftudia mo cupiebant; odiífe, quz intenfiori affectur omni deliciarum promptuaria, five'hzc ex. diligebant; fugere,quz avidiffimée (e&taban- erceantur à Difcipulis proficiendi gratià, five tur; abjicerequz poffidebant; contemnete, à Magiílris , ut inquilinis Parnaff ; & Tul- fleccíquefacere , que fummo ijsdem erant. - lib.4 epif! 9. Jius ad Atticum ftribit ,. fe magisoblectari in ptetio? Certé nec Tullius flexanima fua litterarum voluptatibus, quàm ommnibus eloquentia eos fle&terevaluiffet ab inchoato . Puteolorum , ac Locrini delicijs inquíens : inftituto, nec Demofthenes vi fuz Oratio, Paftor Bibliotbeca Faufli , forta]fe putas bis nis ; net Arifloteles nervo fuorum argue g "webus Puteolanis , €&9 Locrinenfibus , fed me mentorum, mnec Cato pondere fuz authos bercule À. caevis obletlationibus deferor , & ritatis potuiffet contraria perfuadere ijs, ( Z» voluptatibur propter rempublicam ( affict quibus jam affueverant mundi voluptatibusg: 1b df & tamen id abundé ijsdem fuafit liber uni- tUrif ol utique ) fie lscceris fuffenror , G. vecreor: & (:!P' h dib.2. de offic. Philofophicum ftudium dicit cus breviffimo tempore, non feduló le&us, l fed leviter infpe&tus, imó ab uno tantüm effe requiem cürarum, eó quia feffe menti fit folamini, & à moleftijs hominem avo- lectus, &ab altero duntaxatauditus: cüm enimProceres illi Palatini cafam fortaffis cu- cet; hinc etiam de Epiphanio Ticinenfi E. pifcopo dixit Enodius in ejus vita; 4407 jusdam Eremiculz fuiffent ingreffi,fortuità L autebatur leBione pro vequie , librormques librum fuper tabulam repererunt , in quo f venerabilium pro blandumentis infirumenta fcripta erant acta S. Antonij; incefferat cu. y fufcipiens ; & q uidem non poteft non in- riofitas alterius animum legendi librum ! uz ita tollit dolo- illüm, fed vix paucas infpexit lineas, & (ta- gens effe ea voluptas ; q Pw ris fenfum , ut fenfu carere;qui patitür, vi» tim uterque murdum defpexit ;; ambo res W deatur, idque intelligens Ferdinandus 1I, omnes fuas deferverunt, quo inciperent effe & nulli Imperatori virtutufn exercitio , ac li- fui ; capti amore folitudinis ab hominum j brorum lectione fecundus , licét innumeris fe frequentijs fübrraxerunt , cümqve efe b diftraétus negotijs 5 cum eidem uni totius fent mundi voluptatibus. aífuüeti , molles, H Ampsrij procellefis bellorum undique flu- & holefericas veftes cum faeco commus b várunt b q E Donantur esplicatu Affe&tus Gaudij, & Dele&tationis, 477 tárunt pannofo , & convivijs jejunia fuc- miffionem füfcepta per fe loquende EUIpaiiä; ceflére; tripudijs , & lufibus corporis ma- da effet, nec vitio danda legenti, fi quavis €erationes , acfenfuum mortificationes : tan- effent repurgati obfcoenitate , & de veris Y ti refert , ut fit quis paucos inter electos ; vel duntaxat rerum anteriorum agetetur narra- ; pauca à pio libello feria haurire lectione, tionibus; fed quia plerumque fabulamenta ioz.' Debet tamen ab hisce letioribus ftudijs, quadam , & figmenta continent fcriptorum fcriptionibus , lectionibus ,ac Mufarum mi- nulla fubnixa veritate , meritó improbantur, tioribus exercitijs ad animum laxandum u- eó quia cüm paucis veris plura admiíceantur furpatis quxvis ablegari obícoenitas , quae fidta, & mentita: quid aliud erui , ex ea omnem corrumpit honeftatem: & eft vul- pote(t le&ione , quàm fimplex temporis ja» &ura, cum per nugamenta pluribus intexta .garis illeícopulos , in quem folent plures impingere, przíertim quibus adhuc fanguis mendacijs ineptiens otiofitas deludatur ? 194« ebullit in venis, & atasflorefcens ad turpia , Neque hanc excufant inanitatem , qui trahit ; funt enim: qui has fcriptiones, le- eam lectionem fallendo duntaxat tempori , pt, €ionésque , nifi aliquid admixtum habeant animóque laxando horis fuccifivis aftmuntz obfcoenitatis impares puütent animo exhila- quia cüm (it tempus rerum omnium pretio- rando, mentique à curislevandz : & quidem fiffimum ejus jactura tanti plus eftimanda Plinium aliàs virum feverioris difciplinae e(l, quanti eft tempus pretiofius, cujus di« Lif, 9, a. Ex lib, P in eodem fuiffe errore verfatum conjicitur, Ípendium logendum potiüs effet, quàm ri- hi. caf,ö, epife. 1. ubi agens de fuis Hendecalyllabis ait : Sizon- dendum inepté : deterrimé fiquidem fallitur nulla tibi paulà petulantiora videbuntur , tempus ex le&ione, qus animo uberis inho« neftatis fic feminarium : & cum effet animus erit eruditionu tue , cogitare , fummos illos , & graviffimos viros , qui talia fcripferant , nobilioribus duntaxat ferculis innutriendus, non modó lafisuia revum , fed ne verbis glandibus tantüm , & filiquis vefcitur, iís- quidem nudis abstinuiffe. Que nos refugi- que delectatur, Satiüs , & utiliüs tempus euus, non quia [eueriores ( unde enim ? ) illud fuccifivum impenderetur in volvendis fed quia timidiores fumus. Scimus alioqui ptobatis Sanctorum hiftorijs, librísque afce- bujus opufculi illam effe veriffmam ticis , qui pietatem redolent , & in(tillagt. | legem , guaml Catullus expre]it, 51X Nam lmþum effe decet p;ü?kiþdïtd'm Jpí(um s verfiulos nibil neceffó eft ; Ludicra f/zce..tz'a: , f( obfeenitatem Qui tunc deniqu e lmheæ* falitem , & redoleant , impares funt , animo boneffe lepórem.», dlaxando : non colloquia bis. falibus condauniur ,. (ed virtutescor- $i funt æ?ollicfdi » É parum pudics, VaSéUbpuntur. ,icïe E& utique hat obfcoenitas animis cor« tumpendis, quàm levandis aptior, proinde Um enim mens ea linguz duntaxat TM ferenda non eft hujusmodi corruptela, & ejus C fuggerat , qu& ipfa fovet, ac comple- abuíus omnino deteftandus. — Abfit à chri- &itur , & ex libris obícoenitate ceeno» ftianis mentibus illad amoenum ducere, ac fis nonni(i turpia hauriat , quibus inficirur, hiiareexiftimare, quo mores corrumpuntur; ac foedatur ; hzc duntaxat linguz fuppeditat; & animus confpurcatur; przíertim cum ca- à qua propterea nonnifi turpiloquia, & ob- ftimoniam labefa&tet, & virtutes omnesever« Ícoeni fermones prodeunt , quibus & piz au- tat; exícindenda omninó eft hec. peffhima res ledontur , & probi adflantium mores confuetudo , damnandus hic abufus , quem corrumpuntur. Quod enim de lectione, & lib deéinflit. graviffima orauione infectatut Vives, in ijs, fcriptione obfcoena dicitur , id de turpilo« chrife puellé qui cüm lectione remittendi funt animi , non* quio, lzeforiísque in alios intortis, quibus fo- epbg o niíi libros de amoribus, armisque confcriptos let infulfitas condiri colloquiorum improba« tur, Suntenim, qui volunt faceti exi(lima- putant effe legendos3 & eos prefertim qui de amotibus peftem continent , quá probi ri, imó & Motiones audiri , dummodo ad. motes inficiuntur , & virtutes fingulae vel exa- ftantes exhilarent , & fibi ipfis (inx folatio, refcunt ; vel corrumpuntur : proinde mira- Quid indignius , quàm turpia loqui ? quid tur przfatus author,fufferri inter chriftianos, türpius , qnàm obíccena effutire fcommata g ut é putidis hisce fontibuslibrorum amato- Ànnon damnandus cftPogeius, qui libros, « rias continentium obíconirates , hujusmodi quos de facetijs fcripfir hujusmodi luto in- quinàvit ? unà cum Poggio redarguuntur peftiferi hauriantur rivi , quibus totushomo inficitut, Pudor fané eft , quód Chriftiani pleríque alij , qui ludicrafcribere neícierunt, eos non erubefcant amatorios libros pervol. quin coeno foedarent obfccenitatum , de quie vere, quos Ethnici olim Principesgraviori* büs Sidonius fcribens Amico , cui adgrata- bus fupplicijs in fuosanimadvertentes autho: latur, eó quia contubernia fugeret impudi» 1.:' d res pro(criplerunt , ut noxios probis mori- corum , ait! Qwbus nibil penfi , vibil 13. bus, & vitijs viam emollientes. ^ Tolera- fantti efl , $n appetendss , garriendísques biliores effent libri, quires militares profe- turpituditibus : quígue qued verbis invere» enndis aurium. puóligarum. veuerentzam ín« quuBtur , neque eorum lcctio ad animi t* voo3j eeflant E 473 Differtatio XXI, ecflant ,. ghanditer fibi videntur facetiari piaculum quis dicit r::/'uïr? ? /kt:':»/ä decipit y quod fané indigniffimum eft., cum nonnifi qui fic fentit , qui ita jocari cum Diabolo turpitudinem redoleat ; non enim poteíl 100 voluerit , non porerit gaudere cum Chriflo, quis tutpia loqui , .quin ccenofas fpecies in Nemo cum ferpente fecurus ludit , nomo V ;m» aures mittat audientium , quorum propte* Diabolo jocatur impun?. * rea mens feedatur ,. & cum impudentibus N NoOna turpiloquio;obfconisque ferrno. 107 L illis oppletur fpeciebus , ad fimilia excitatur nibus tantüm abítinendum ell, verhm & fcelera: hinc D. Ambrofius graviffime con- fcommata, ac verba lzfiva declinari debent, teftatur , hunc .effe frequenter verecundiz funt enim fcommata , quibus fpecie faceuia- fcopulum, totiísque naufragium probita- "Ra — quvVE — dAM —— Qe —— — Ls um rum acerbus plerumque infigitur aculeus , tis , proinde nos ferio monet , uthujusmodi facetigrios , turpiloquia effutientes omninó quo aliquis ex adftantibus femper vel pungi- tur, velvulnete licét. incruento transfigitur : caveamys , €ó quia fub fpecie jucunditatis lecat enim lingua , ut novacula 5 ferit ut venenum propinant iniquitatis; & fi affidui gladius; & exlex nemini parcit , ubique ferit, ffllm n fint in convivio, ludo, non folüm gravitatem & vulnera infligit ; cum fcommata in alios virilem enervant , fed mafículam evertunt evibrat ; fevit enim ut beftia, & rationis virtutem ? Czveamus, ait Ambrofius , »e expers more brutorum furore irrationabilie dum relaxare animum volumus , foluamus ter ferocit ; & ferpentis inftar venenum , omnem barmoniam , quafi concentum quen- quod fine fua pernicie continet cum alieno dam bonorum operumz non enim hujusmodi Pfal.s7,. damno effundit : hinc David contta Doégum jocofi fermones ,. ac ludicra facetia pares Idumzumconviciantem , & atrociter calum» L.W . m —— Q M — u w WE . funt animis laxandis; bene tamen virtutibus niantem ait; eum alloquens : u4 gloria- evertendis ; harmonicóque concentui folven- v inmalitia, qui potens es in intquitaie s? — LE u do.Nec eft,quód curpiloqui pro vulgari con- 4004 diepjuflisiam. cogitavit lingua tua.» , dimento obtendant duntaxat ufurpari à fe injuftitiam vocat dolum ; pernicioíam íraue t —«* lepóres, acfales: quia licét non femper fa» dem , & verba ad aliena damna malitiosé les, quibus colloquia condiuntur , improben- I compofita : Sed quid ? quód David hanc w 2f tur, non tamen ij probantur ; quinon fer- iniquam vafritiem ore concinnatam linguze : "Pou' monem condiunt ; fed pudicitiam corrum- vocet cogitationem? Scimus linguam Doé. punt, gi Idumzi meditatam perniciem , diügue 196. Fateor aliquos efle fales ; qui ferijs im- animo deliberatam , ac diuturnacogitatio* mixtifermonibus feffz menti funt levamiai , neagitatam, nonperimprudentiam; fedex preffóque curis animo folatio ; non verófi deltinata., ac przemeditata malitia locutam obfccenitatibus mifceantur, quia tunc cor- fuiffe, Siigitur mentiseftcogitare, &lin- rumpendis moribus aptiores deprehendun- $gu& loqui ; cur Propheta tribuit linguz ; Lib. 6. Im tur. Ut fale afperfo conciliatur cibis fapor, ait Fabius , ita verborum falibusexcitanda quod opus eft mentis , & cordis? 'Si cogita- ff ehnp.do re adintelle&tum pertinet, quomodo lingua tantüm eft audientium fitis ,. ita tamen-ut dicitur toto die injuílitias cogitare $..cur mores non coinquinentur , nec ulla ingera- nobile intelledós munus ; lingua tribuitur tur prava fpecies ; quà virtus detrimentum maledice? An fuperba ambitio linguam etiam ï patiatur : non enim viro fapienti , ac probé inflavit, qu&cordis, rationis , G arbitrij ex« i0) morato faceta , & amcena videri poteft ea «elléns munus,nobile officium fibi praefumes« lutulenti fermonis fpurcitia ; quam turpi- ret ufurpare,quo majoriauthoritate dealiee loqui adhibent ,. quos Salvianus acriter re- nis defcctibus videreturgarrire? imó G aliee darguit , inquiens: ANobis gaudere , & ride. nam etiam innocentiam aculeatis Ícommati« :ä re non füffcit , mtfi cum peccato , atque in« busferire, ac fauciare ? nimirum exauthow faia gaudeam 3 mifi vifue nofsier impurita- ratur mens$, ut auguflus rationis thtonus, tibus , vifi flagitijs mifieatur. — Ouis vogo, ac rationalis cogitatorij folium in linguam ä bic error efl , qua flultitia? Nunguid letari Ícommata ,& convicia effutientem transfer. a[frduà , & ridere non po[fumus , mifi vifum no« retur? nequod illa garrit ;inconfültum cen« Jirum , atque latitiam fcelus effe facsamus? featur , fed potiàis de prudenti arbitrio con- 4dn. fortà infrudiuofum putamus gaudium.s fultiffimum ; quapropter mens fuo videtur fimplex , nec delelat videre fine crimine.s ? Principatu deftitui, ne principe authoritate . quod rogo , boc malum efl , aut quis furor ? lingue refragetur facinoribus , omnísque €JP. i videamus , quaJo quamvis immen[uratim , meiitis füpellex , & arbitrij dominium trans- g latemur, quamvis jugiter , dummodo inno- feratur in linguam , à qua fcommata , & septer, — Qua vecordia eft., &f amentia.s, convicia prodeant, ut à confultiffima ratios Í &t uon putemus rifum , €8 gaudium tantis ne, animóque fagaciter cogitante, ac veri« efe , nifi in fe Dei babeat injuriam. Cui tatis amante, & ideo tribuit Regius Vates Srb,15 — etiam fuffragatur Petrus Chry(ologus in ob- linguz , quod munus eft mentis , & officium tendentem ludicris impijs jocos, alloquitur cordis, quo magis linguz próderet malitiam, virum mifcentem obíccena facetijs , ac joco- ejüsque detegeret venenum , cüm non incon« fis fermonibus, & ait: Erraeí bomo: non.s fideraté , nec per imprudeatiam fcommata - fmt bec ludicra , funt. evimina. Quis 4de acuat , ac convicia evibret , fed przeuntediu- turna animi confideratione, mentisque deli-- émpierate ludit 9. de (acrilegio quis jarafur ? bera- ä Lem Donantur cxplicatu Aff&&us Gaudij , & delectationis, 379 beratione, quà in alienam infurgit perniciem; cendantur, uttartareo in fpecu totus homo gehennales luat poenas , ut fubindicat Gil- ao tota die injuffitiam cogitavit lingua tua.». 108, Imó nontantüm injuftitias cogitat lin» bertus Abbas 4» apendic, 4d Cant. S. Ber- Sertn, 24., nardi inquiens: Appofitum eff cor bominis $m gua, verüm etiam ut novacula fecat, ferit , malum abadolefcentia fuay 4 prima nativi-. & ubíque ftrages fpargit, pergit Regius Va« D !fdl. f!u tes, Tota die injuflitiam cogitavis lingua £ate , nefcit curfum infleclere s £ 1u éllam.a : linguápravá impellis amplihs , & inflammas? £ua , ficut novacula acuta feciffi dolum.ss aquiparat novaculz linguam convicia eftu- lingua prava iracundia , & indignarionis 0£« tientem , & fcommata proferentem 5 quia cafiones requirit , ánjurias vel falfas [imulat s ficut novacula , fi preter expectationem ab- vel veras exaggerat ,quas debuerat deffmue LJ . ertet , carnem fecat , vel etiam jugulum loco lare 4d effenfam officia etiam anterpre- : tatur ,. €$ venenati fermonis f/cintillas adbi- «apillorum ; italingua maledica prater opi- mionem atrociter ledit. INon me latec D, bet ad commovendum cor juum. Qflid dfia Pfahn,sz, Auguítinum in Pfalmáügi1.novaculze ufum ad gua tanquam cordi tuo talem adbibes flam» mam? fuffciat illi lammaua ,. füfictat dllà Judices transferre, quia ficut barbitonfores folent novaculá barba refecare fuperflua, ita cancupifcentie ardor carnalis , &$ levitatis ;ï «alor $nnat& ,. quibus cor ruum perinde ac Judices facultates , & opes, quaz veluti cri- neshominém exornant , abfumant, ac de* volubilis rota impelirur. — .Noli ignuem ignuá pillant , aitipfe: Quare dolum potenzie Adbibere, &5 concupi[centie addere malitiam ï; WS?. malenovaculecomparavit ? quia non admit- dgnem bunc , quem evomis , bauris de ge- éitur nifi ad [uperftua noffra. Veruüm hzc benna , ánde incipit , & ilib rapit, Hacte- nus fubtiliter Gilbertus .de hominis lingua Auguftini fententia fle&ti etiam potett. ad linguam lxdorias, & fcommata effutientem ánflammataàgehenna , cujus venenatidermo- aculeata , quia cum de:ur homini in orna- nis fcintille perdunt., quos tangunt : funt enim hujusmodi fcintilla gehennales ira ze- tum lingua, caabutitur homo 5 ut homi- i nem devenuílet , inflidisque vulneribus ftuans, «oncupifcentia ardens , invidia tore C quens, odium lacerans , & reliquz paffio- yib, 3. offic, fauciet : pulchré S. Ambrofius expendens cnp.ll- verba Píalmiíte : Sícur novacula acura fe- nes, quaslingua excitat, G inflammat. O« cifli dolum * ait: Nequitie arguit prodtto- cludendum propterea eft os hujus fornacis yem, eü quód infirumentum bujumodi Ad bo- oftio taciturnitatis , ne gehennalem ignem gninis adbibetur ornatuni , €8 plerumque ul. igni addamus cupiditatum , G concupiícen. tize malitiam : tuneenim lingua hanc fuppee .£erat. Si quis igitur pretendar gratiam , doliimque neétat Doégi proditoris exemplo , ditat malitiam , cüm vel tuzpiloquiis , ob infirumenti iflius comparatione. cenfetur , Íccentsque fermonibus , coacupilcentie ex« uod ebria mentis , ac titubantis vitio ma- citat eítus, vel fcomatibus, & convicijs iram nus vuluerare confuevit. — Quàm apté nova- accendit, odium , & reliquas pravas paffio- nescommovet : ha fiquidem plerumque eulacacutee lingua pariatur , quia ficut nóva- «ula acuriffima eft ad expeditiüs fecandum ; quiefcentes,obloquentis lingua incentivo ef. ferantur, & tunc lingua concupifcentiz ad« vix quidquam eft acutius dolo, quem lingua maledica compo(uit. dic malitiam , & igaem , quemore evomit s ä Sicut igitur folet novacula ad ornatum hauritdegehenna, à qua cum inflammatur , i09. etiam fapitur, Quis non timeat has ge« adhiberi , & tunc vulnus infligit cum fuo fungens munere , exetrat , & quidem eó hennalis fornacis fcintillas , quis non fatae graviüs ledit,qu& ornatum quarens ictum in» gattaciturnitate os obflruere tam pernicio- venit? ita lingua que ad hominis adhiben. íe fornacis , cujus flammá voraci . cineree daeffet ornatum , nimirum ad aliotum com- Ícunt virtutes , & totus homo perit, Imé adeo eft lingua effreenis, utnullus tIOe. sendandas virtutes , & merentes laudandos, fi tamen ad hunc non collimer fcopum , fed hominum compeícere eam valeat Jacob. 2, aberret , & quos laudare debuerat, vitu- Linguam autem nullusbomo damnare potest, tametfi cicurentur iylvarum ferg , & ad ho- peret, fcommata . proferens , convicia vib- rans , tunc ficut novacula acuta facit dolum , minis arbitrium obíequantur , regantur 5 & deflectensà fuo fine eó lethaliüs fauciat, lingua tamen domari haud poteft , vocatür. quó graviüs alienum leedit honorem. — Hinc que propterea à Nazianzeno indomabilis , Ed .D. Jacobus in fua Epiftola ait: Lingsa coufii. effrenis , & exlex; non quianon fit lingua puitur in membris noffris, que maculat to* legi obnoxia , fed quia hanc recufat fubje-- tum corpus , & nflammat rotam mativitatis &ionem , & omne excutit jugum , quó in» de liberiüs , & exlex fcommata, lzfurásque voftve iuflammata à gehenna, quia adeb eft lingua exitialis , adeó ingula adurit , inflam- effutiat, — Sed fal(itatis plerumque rea , & mátque circumactam vite no(trz rotam , ut mendacijs garcula , multis frequenter vapu - videatur conflata in gehennali fornace, igné- lat. In multiloquio mendacium faciliüs acà que tartareo inflammata fuccendere rotam , cerfitur , & qui multa loqui didicére fal» lere, & mentiri non fine alterius lz(10ne cursümque totius vitze exagitare ,. ac ab(u- mere , dum fulfureas paffiones , & appeti- affuelcunt, Declinaturus David commotas Saulis iras in defertum fecefferac Engaddi z tiones hümanas flabellat , & fufflammat , oribug. quà ad fcelera' ipflammentur ,ad delicta ac- cümqþ?-Saul tria millia ex fuis felecti um- gl 4* r 43 480 Differtatio XXI, - affumpfiffet militibus; exivit quz(iturus - & convicia, quïbuä alienus .&mn'bi;' dilacera- | Davidem , quem perderet ; cámque mon- tur ; vit probus à facetijs prorfus abflinet , tem confcendiffet, ac ventrem exoneratu- linguam habethomo, non utalios fais mor- rus fpeluncam fuiffet ingreffus, in qua Da- deat falibus, fuis fauciat fcommatibus, 1ed vid cum fuis focijs latebat , farrexit ftatim ut debitas Deo rependat gratías ; facetijs , David , & precidit oram chblamydis Saul fi- qui ftudent, moriones (funt , quibus viden» lenter , & cum Saul furrexitfet de (pelunca; tur, & illicitalicere, ut hero placeznt: parae fecutus eum fuit , & David, qui poft ter- fitis potiüs , mimis, ac faltatoribus conve- * gum Saul clamavit, dicens: Domine mi Rex, nit Ícommata in alios torquere, quàm viro- & cüm pronus in terram adoráílet, dixit ad ingenuo : non enim decet, virum probum Saulem Regem. Ecce bodie viderunt oculi effe urbané facetum , id enim viri ignobilis P Reg. ;4. tui . quod tradiderit te Dominus in manu turpis , G obíceni eftpraprium: viro enim [ 564 in [helunca : vide , && cognolce oram.s urbané faceto .mil impudentius , cujus.pro» eblamydis tua $n manumea ,. quoniam cims pterea os nongratiá, fed dolore eít -plenüm-, prafcinderem fummitatem cblamydis tuano- & ejusharmonia hiulca eft , imó cariofum; Totus dui extendere manum meam m te. ac rharcidum edificium , é quo pietas abigi fuit tunc David, ut facto nervofiüs ,. quàm tur , G virtüsexulat, — Non funt igituranis verbo probaret, fe vite Saulis minime infie miremiffionesin hisce facetijs , & jocis qua- dias ftruxifle, fed potiüs eam ferváffe, cum rende,habent enim fuos aculeos, quibus vul« potuiffet facilé Saulem occidere. nera infligentes , lachrymas potius eliciant ; ^ Querit tamen hic Chryfo ítomus Quo?- quàm riium moveant , dicuntur à La'inis 1. tnodo potuerit $aul rei hujus teílis effe , com hujusmodi facetiz dicleria ; 1ocique verboe nec Saul audjerit ipíum Davidem fuos coér- rum aculeati , utex Tullio notat Macrobius Grzci veró ícommata di- i. n Ml m C Mif G us 4 d aQ dlb "o a MR dlb m M Qu Ri R n m Eee E d centem fatellites, nec ei potuerit innoteíce- 2. Satur. cap. t. re , que in fpelunca filenter inter Davidem , cunt , Ícu moríus figuratos tefte eodem Ma- p & fuos milites contigére? proptereafi Da- crobio , qui perízpe fraude , vel urbanitate vid ad id Regi fuadendum fuorum allegáffet teguntur ,. G tantó preffiüs harent, quantó tmnilitum teftimonium , quó fuum vero(imi* altiüs lafurz , & contumelie perinde, ac lius haberetur ; utrumque refutari potuiffet ; hamiangulofi , directíque mucrones tena- quia tamet(íi verum protuliffent , non pro- ciüsinfiguntur. — Congerit Macrobius utró- «pterea credibilem feciffent veritatem , quia que praallegato loco plurimos hojusmodi propria caufa proprium recufat teltimonium, jocos Augufli prefertim , & 'Tulij, quosin veluti defectu proprio corruptum : & hzc feftivis hisce argutijs praecelluiffe fatis explo- fatio cur maluerit Dayid res ipfas adferre, ratum eít , ut etiam ex recentioribus clarus 15 o opere quàmlinguas, & propriam, & fuorum mi- e(t Brufonius, de faces, litum proferre; laciniata chlamydis in teftem Eliminanda igitur funt hzc fcommata, 313* g obtulit veritatis, qua potisos fuit obturare feu verborum mellitorum jacula ,. qua pla- negantium veritatem : pulchré Chryfofto. cent, G nocent ; aures mulcent, & honos Momil. de mus. Ecce lacinia cblamydis tue zn mann rem feriunt: Suntenim , qui hisce, cüm de- Daviae d mea , quam abfiuli , nec occidi te. Mutus le&entur jocis figuratis ,' fludent convicijs .ä $snit, quidem teflis , [ed ommbi vocem babentibus ftulta fatigatione compofitis, fale quidem evidentior, Seu optimus teftis , & inde aliquo conditis , fed quz pluribus accinéta i, certior, quia minus vocalis , & inde evi* funt plagis, ac mortiferis infuper vallata fup- dentior, quia obmutefcens: lingua enim plicijs , quia quamvis letitiam excitent . ad l tametfi nonnifi vera loquatur, adhuc falfitatis odia tamen frequenter incitant : unde caven» H e(t fufpecta , proinde David re ; & faclo e- dum, ne Ícenico fermone alter alterum lze« v dat ; & theatralibus verbis verecundiam videntids,quàm voce, & linguá,voluit proba- l re e vitz non infidiari Saulis , fed potiüs fratri lefz zeftimationis incutiat: foletenim Q eam ferváffe, cüm nil ipfi intulerit damni , vaniloquium urbané facetum motus excitare j cüm facilé potuiffet eum in fpelunca occidere. animorum ,. & (cintilla fub initium parva Quamvis res ipfa , qua& ad aliquid convin- flammas plerumque accendit , qua frequen« cendum producitur , mutus fit teítis, om- ter in exitialia —mcrcmentam incendia, nibus tamen vocem habentibus eft eviden. P tior ; quia linguatametíi modico intervallo f diftetácorde, frequentiüs tamen ab ipfo di- $ X fcordat , & veritas in linguaveluti in lupa- nari obvie facilé proftituitur mentiendi li- .Luþu boneffi , qui magis arte , bidini. Y f ri!Zo é €orporis agitatione VegHtur , gtgäm Quéd fi non mendacijs tantüm , verüm foruná « fifrequentes non fuerint , ani. * t : & Ícommatibus, conviciisque affuefcat lin. Pnla;. mo laxando peridonei babentur, gua ab omní exulat probitate: vir enim pro- bus nec fcommata , nec convicia profert , Hni] Erum potiüs , quàm verborum lafu eít I14 fmm"m. quz illis duntaxat licent, qui in fcoena ludunt; animuslaxsndus, dummodo nec ho- ubienim turpitudo , ibi & urbanz facetiz, neftati lu(us adverfetur , reque vitijs ;ä & ubirifus intempellivus ; ibi verba noxia , indulgeat, cujusmodi fant hi lufus, qui magis Arte; - , - Donantur explícatu Affe&tüs G audn P& Dclc&auoms. 48t &tte , ac corpons agitaticne , ac agxhtatc vitus malignus affflit , furorem tur*äm tf reguntor, quàm fortuná; in alijs enim , bia lua'emzum : m/zmmrrque AtGEROHÉ, quià fortuna videntur dependere , majüs Easdem ille pecunias nunc ad btunc — mnc ad adeít periculum , ne vitium aliquod irre- alterum transfert/ , atque modó bugc vi- ä pat, ut quod aleator inde lucrum captet , orid effert , sllum viclum mefnia premite unde non deberec ; & emungat , quaz alij moduó contra illum elatum ,. bunc demifusm habent;, quibus dati potiüs oporteret , (ci- 0jiendtt. Quid yradeþ quæ/a corpore jg» licet amicis , & (amiliaribus : hinc S. E* junare , aumam veró mille vitijs ;. milles phrem Opafcul. de Abrenuntiatione fatcta ím ejalu e[fe vefertam $ Et revera alez ílu- Bapiifmo tcfert mulctam ab Apoltolis a- diofiüs frequentatze lucri acuvat fitim , a» leatoribus conftitutám : & Ennodius illud varitiam fovent, & ex lucro ad sitia quze- potiffimum in aleatore exagitat , quia cre- que viam Pternunt femel enim, quodaleato» Ícente certandi cura s ac deficientibus pe- res drvxtqsaffluunt, vitijs ut plurimum dif. fluunt. cunijs agrum , quo parentum corpora con- dita fuerant, ludo addixiffet ; & Sæ CyP- Anveró alea, & tali aliquo fejungan- 16. 4 rianus quosdam recenfet alearores , qui ine tur dnicrzmme , acdiverfos propterea lufus tegra lua patrimonia paucis dilapidaverint conílituant 5. Ício à plemque vocura negle« horis, & ut homines ab hocce avertat lufu Co rigore ; quo alea proprie idem elt , adjun&ta recenfet alez íceilera , turpitudi- quod teffera ; à qua talus Hrma x Q poüc nes, comeffationes , execrationes , pe tione dxicrcpat, aleam , & talos confundi: rationes , ,.convicia , impatien:as .. ftáfle quia veró uterque ludus ijsdem deturpatur dras mendaciorum , & alia hujus ludi pe- feditatibus, parum rcfcrc corundem exa- dl[ïcqua vitia , addltque inventionem hujus minare difcrimen , cüm urerque animi de- ludi à Satana eíffe , cui & in(licatum fuiffe venuflet remiffionem , quaptopter à Se« olim ante lufum facrificium recenfet , pro- neca i'n ]udo , & I(idoro //6. 1$. alit:que pterea alez tabulas diaboli venabulum , ac talus , & alea folenc indiítindte ufurpa- poftea ad T1. manife(tum appellat laqueum : Chriftianum aleatorem retorquens (ermo» Ad animi remiffionem honeflàm alij fo- 1176 nem, poftulat. quód manu , qu& jam ab lent iudi referri , qui propterea non viden- tuf omnino dimittendi , coüm animis hones mjuryx bumanis expiata eff , & ad [acrifici- um dominicum admif[a , 6$quàd ad fa/utem fté remittendis ioleamadhlberu praeterum totius bominis pertinet , dlg/ldtwnf! fufci- qm Ctraà peuculum corporis exigunt exere n fo opt p5 C nimirum pro vetere more Euchari- citationem ,quà cüm modicé fudore madent à fuet, (ham VH'OI'U!D CODC&VIS mambus immut iem« corpora,przavi fi qui [unt in corpore humores H di ) qua 4d laudem Domini in oraculo ex- per hiantium porrorum exhalationes foras furgit , que ]ignum erutts , per quod tuemur, exeutiuntur , cujusmodi funt pugiles, lu- &atores, .Curfores , Saltatores , quia üt. frostibus anprimit , que Arvima [acramenta con[ummat , iterum laqueis diaboly unde di(lerté: notat Arxüoteles. Certandi vir- 1. Rbeser, exuta eff zmplzcetur (peraieain ) & per fe us con[lat ex corporis magmtudme , 'obo- Cap. 6, ipfam damuetur. re , & velocitaie , etenim velox : robuftus 11f . Solet contra aleam illud proferri C hi- ef , nam qui poteff crura progcere quo» roms Lacedoemonij ad Corinchios de pace dammodo & movere , $ velocuer , && lon« legati , qunremte&a in patriamredux, ex: gà curfor eff. Qm verü fIringere ,. & t« culavit quidem Corinthiorum aleam , nega- nere luttator. 4it qui pellere plaga pugil, vxtque fas fibi vifum ea labe Spartanam glo- qui auten utrz:que i P:smmtmka alai- riam maculare , quéd dicerentur Spartani tatoribus accer/endi funt ij , quos D. Au-. cum aleatoribus amicitiam iniviffe , & focie- guümus avidé fuo tempore (pe&acos refert , tatem contrax!fle. Notum eft etiam illud vocátque fcandaliflas , à quibus pueri ita Regis Parthorum , qui ad Demetrium Re- excuuebantur , ut in aete ludmenï penden- gem probri , ac vituperij causá taxillos au- tes , variásque exhiberent hiftorias , ve: reos mifir : ex quibus fatis conjicitur hanc rüm hünc lufuüum, & oble&lationem eb co* animiremiffonem , qua lhojusmodi ludo dem perceptam D. Auguümus improbat fuícipitur illini plerumque feeditate ob non folüm ob pericula,. verüm & ob tur. L:5b .. de Syimbol . ad circumflantias faltem ,. & adjunóla , qui- picudines , quas fecum trahic , & hujus.- Caibee, bus hac animi remxffxo corrumpitür , & modi obl e&auonem vocat ebrietatem. Dia- inhoneflatur ; ídque etiam declarat Hofti- boli« Meminit etiam hujusmodi ladicri In (um. tie, enfis , qui fexdecim numerat propagines ex lufus Claudianus /7ó. 2. in Eurep ublcm.t. de exceff. -Pflldïg hac puuda radice prodeuntes ; prafertim fi nimius in lucrum accefferit affectus , qui folet E füizm: cepere jocos , & j ;urgm Cir« Homil. $. aleatoribus efle infitus : hmc D Bafi lius in e examero?). aleam , & talos invehens ait ; Sívos dimi- Tendcre. Jec qmdquam 4'7?!4 C£0Hn- n in fis. fero. ,. & concilium boc diffolvero , funt qui ]?ggztw ir4, protmm ad tefferas s Alezsque. J fe. confe- ,qu Ueis. wörma puer. vertigines, Yant. juramenta funt "illic , contentio- 0lli ne.sqüe gr.we.r , 4€ d'UAarilia pdïlm! Spis I/emm de Affectibus Jonn id, Mena Ppp - 482 Differtatio. XXL Membra votet , verrat qui marmora.» buiffe pr"önüntïat', 'hm levitatem , vanita- , "n erine fupino. tem , infaniam , tantóque impetu conci- Qu& magis enodes laterum detorqueat APEM. tatos in furorem fpectantium animos ; quan» tó illic impetu currebatur: utjam plus (pe- . Quis voci digitos ,. oculos ,. quis mo- , 8aculi exhiberent, qui fpe&ctandi gratia ribus aptet. venerant , cum exclamare , & efferri, & exilire coepiffent, Quinimó memorat a- Cäpo 725 :r;. ex quibus liquet, fcandaliftas, itaàD Augu. &tos in furorem fpe&ctantium animós , nec 501863, Ílino nuncupatos,aliud quoddam genus ex- pr& contentione convicijs , f2pe etiam nec hibuiffe lndicri , quàm fieret à Petaurittis, pralijs temperáffe, Sunt igitur pleráque quod genus fuit funambulorum, ludicra , qua tametfi ,. (i pracisé ex folo 818. Quamvis remiffiones, & oble&tationes, fpectentur objecto , nil videantur turpitu» quibus horum fpeétatores ludicrorum paíce- dinis prefeferre; ex adjun&tis tamen , & . bantur, fi pratisé ex objecto [pe&tentur, nul- &ircumílantijs inhoneftatem contrahuat ; lam videantur turpitudinem, ac feditatem etenim currentes equos per ftadium videre; contrahere , ac innoxias effe, nihilominus ob & oblervare , quis eorum priüs metam at- adjuncta, variásque circumftantias, non (o* tigerit , nil inhonefli , nílque noxij prafe- lüm à SS, PP. verüm etiam ab ipfis Ethnicis fert: fed fi omnia adjuncta , & circumftan- hujusmodi obleclationes reprobantur , & tias [pectemus ; qua tunc occurrunt , íta- P -——— — wLWU. L. 0À . 9 — RM 1 U "" " 31 — —— m É ssl * quisi Zib. 4, epif, ludicra damnantur LÀ Ll & Plinius Cynicum 43, tim deprehendimüs;hanc inimi remiffionem, - Agonem apud Viennam abolitum. refert , quam ex curíu defumimus equorum , plurie veluti probis moribus noxium. Imó & Lib, 3. epiff. mum fecum trahere turpitudinis ; non enim $1 ipfi Circenfes ludià Rege Theodorico apud videntur equi tantüm currentes , fed & cla» Caffiodorum reprobati fuerunt , veluti fpe- mores , ac blasphemiz ; plurésque intem- &acula , qua graviffimos difpellerent mo- p u u "M res , leviffimas conrentiones excitarent , ho- peftivi audiuntur fermones , qui per aures venenum turpitudinis intus inftillant ; plee neflatem evacuarent , & fontes effent jur- rumque etiam equis fuccedunt, & mulieres Les. cit, fub Biv. epif - 51. giorum : ait Caffiodorus. — J/l;c fupra c&- proftituta , que in medium prodeuntes con- £era [eilacula fervor animorum inconful- eupifcentiam movent concitato eo curíu , t4 gravitare. rapitur. lranftt Prafinus * quo i& perniciem trahunt fpectantium ani« par: populi maret, Precedit Venetus , &5 mos ; qui jam illicitis (pe&taculis oculos pae potior turba ciuitath affigitur. — Nibil pro Ícunt , & cüm cafli acceffiffent , adulterí ficientes ferventer infultant, — Nibil patien. mox difcedunt. hd d £5 ad inanes (es. graviter. vulnerantur Ec tamerfi foli fpe&tarentur currentes 120; contentiones fic defcenditur tanquam . de.s equi , adhuc fua non careret fpe&taculum — pR mMEUE QU OA5 Gu é o «ÉÁA— —— us Siatu pericltantis patria laboretur.. )u0d turpitudine ? ipfum enim equorum sueritó erediwur. dicatum. mumerofe . [uper certamen fufficit àd inferenda animz dame flitioni , ubi ab boneflis moribus fic conftat na, quiaqua inutilia funt , & ad falutem- excidi. Quia veró expeníze ad idexigeren. 3. EE minimé conducunt , damnofa femper nobig tur juxta praedecefforum Principum inolie funt.,, quatenus inutiliter.tempus in ijsdem tam confuetudinem excufat , neceffitatem , impendimus , quod propterea dilapidamus, E . x fubdens : H«c nos fovemu nece[fitate po- & pleráque tunc in fpectaculisloquimur , & que L—13 pulorum . imminentium ,. quibus notum eft efftutimus , quae plerumque alienum devee ad talia convenire ,. dum cogitationes fe- nuftanthonorem , ledüntque famam : hinc PaAucos: entzia zi deletlantur. abjicere. Auguftinus retrahens Neophytum ab hisce ;;5 ,. 4, zatio capit , €9 raros probabilis obletlat in- fpelaculis, ita eum alloquitur: J4mator fymbol, cap U e—-— — $o o m £. [ a qentío : & ad illud potids turba ducitur , eff quispiam Cirei ? quid deleat in Circo? quod ad curarum remifflonem. conflat. in- Aurigds. videre certantes , populos. infana i Qevtum. — Nam quidquid eflimat voluptuo- f&ria. anbelantes , quemlibet celerem pr4- fum , boc & ad beatitudinem temporum., L etdentem. adverfarjj fui. equum. frangem j«dic applimndum. Quapropter largía- tem ? Mfla eff omnis deleflarío ,. clamare , 224u* $ ? enfas 5 mon femper. ex judicio de- quia vicit , quem Diabolus vicit 5 exulta- [//L 29 Expedit interdum defipere , wut po- re , B infültare , quód adverfa pars equum li puli poffmus | defiderata gaudia. contime- perdiderit , eàm is , qui tali fhelaculo de- YC. leclatur ,. jam perdiderit animam , & Ba- [ A Patribus tamen folent remiffiones " 119. filius Seleucienfis hanc animi remiffionem , Oratio 27, ex Circenfibus fpectaculis improbari , quia aclatitiam , qua ex ludis hauritur, Circen- n Lib.c,4, Ut3it Salvianus, ficut quidquid immun- fibus vocat : smiferiarum matrem , pane- I ditiarum eft, exerceri in theatris expoftulat, gyrim . festivitatum fpellatoribus pernicia- ( x prowiuon:. quidquid luxuriarum in paleílris , quid- óilem ,delectabile mortis venenum ; letitiam, li quid furoris in caveis , ita quidquid. im- i moderationis in Circis locum habet., Ne- exiti) conciliatricem , voluptatem gebenne , viam perditionis ,. macbmam impietatis , €.infMecs,, que mitiüs loquitur Lactantius , ubi ratio- erbuicismum ChriflanifImi laruá coopértumy, : a9, ubfo, nem Circenfium ludorum mihil alud ha. € demenis fejimrd,mp, Ld Quam, * 7.!:&3:.:5;. ^ i Donantur explicatu Affe&us Gaudij ; & Deleétationis. - 43 [TTP n Quam;obrein"ïllæ,'duntax'at animi i*ä- ocofus vveró ex "n ej? ; hi in bae exces miffiones honeftatem induunt ,. qua ex ijs dunt ; inficias it Philofophus, exceffum in D sl hauriuntur ludis , qui corporis duntaxat ex- relaxationibus ad intemperantiam pertinere ; ercitationem intendunt , ut prz cateris e(t & excedentem hac in parte mollem potiüs , : luduspile, quo juvenum fitlortitio, & bi- ac delicatum dicendum effe , quàm intem. e fariam partiti, in partes difttibuuntur op» perantem ? * j : Cap. " ;P-. 3 conttahit igitur per hujumodi pofitas, ex quibus unus vibrante manu pi« exceffum in [ubeunda animi remifbone lam ptocul expellit , quam venientem alter quandam molhtiem , quá violento affectu ex parte advería excipit , & quà venerat , pellictente indulgens huic remiffionís exceffui E iterum impellit , ita tamen utadhuc inaére abripitur ad peccatum ; & in hoc fenfu poteft revibretur in adverfarios , ídque per plures pilz percuffiones , acrepercaffiones, donec hujusmodi exceffus dici temperanti oppofi- tus; qui enim eidea indulget amaena vo- i manus alterius fallens finat pilam humum luptatis facie pellectus , cum levandus dune petere ,. & primum poít faltum faculta- taxat , ac laxandus paulisper effet animus, ex cem amittere refurgendi, — Huic haud ab- immoderato affedu debite non fervantur ludit alterum ludi genus , quod non aper- eircumftantie , GC metas pratergreffus ho. to fub dio , fed in quadrata , & pauló mo hone!latis ad eas itidem conle&tandas. longiore , ac praalta aula pluribus utrín- abducitur , qua ex ;objeäq vitium conttae que feneftris patula jucundiffimé exercetur: hunt. & in qua humilia tabulata confirnuntuz Id étiam -pränun-tïatur de illis in. fre-. 11 Íupra declive tectum politisafferibus i&exum ad pilam fuftinendam , ac remorandam . Lj quentioribus animi remiffionibus,quz foedis, pralertim in convivijs, vel deturpantur fer- iin hac igitur aula, pila reticulo tenfo pulía, monibus , vel actionibus foedantur , ut cum ac repulfa , ultró , citróque comeat , & joci causà jubentur famuli manducantibus. & per repetitas vices ítque , redítque fem- fubducere fercula;faciem inquinare, bibenti- per per aérem diverberata , vel folo im. bus fedilia fubtrahere, vel vitiutn fercnlis im« pacta primó excepta refultu iterum reti- mifcere ; id enimfoedum procul dubio eít, £ulo pulfa in. declive injicitur tabulatum , fed tamen nonnullis tolerabile ; & non qm- €&X quo dum labitur , iterum furgic, & nino preffum , cum a gmodo inflexa volvitur ialatus , nunc coelo pud S, Cyprianum zij 4 fs. fuerint , qui bell? in c &dendis alijs animum acu, z àmpa&a deflit ; jam in transverfum a&ta laxavetint , Gtad eam petnlantiam infelicem 7- deprimitar , mox novo excitata pulfu ex faciem adduxerint miíerorum, ut ventrem humo rediviva falit , modó acriori im- 11 faginarent infeliciorem. — Hinc D. Chryfo- omil, 31, pulíu rejedta reciprocatur ex pariete ; nunc ftomus acriter eorüm redarguit inhumanita- ?.2 44 vetfa manu retorquetur, & mox interje- tem , qui rilum aucupabantur ex mendico- Cetis/&e &tuma radensin medio funem tandem in an- rum mifetijs , vel per gelu nuda corpora tra- gulum illatebratur , fed' mox reticulo à hentium , vel acutos clavos /capiti infigen. tergo per divaricatas fubtus tibias retrit- gitur » * tiur , utfcedo illo fpe&taculo ijs exhilaratis, & per multiplices amfractus , va» qui aderant , ftipem ab adflantibus extore riósque mzandros volucris inftar ítque , querent ,ac pecunias emungerent ; nimirum redítque incerta femper lege errans , aéris Ob exi guam ftipem dira quzque jocosé patie- ludibrium , & (pe&tantium folatium , do- bantur —Huic animi remiffioni affinisfuit nec reticuli fallente pulfu , vel medium im» pingat in . rete, vel qüietem in una ex illa nonnullorum oble&atio , cujus memi- nit Tyrius , inquiens: Nec ZEneznum lau- pv d patulis feneítris quxrat , vel reticulum de- Sermon, 324 'ymM. MP dare peffumus fhetlaculum , quibus in con *s b clinans foramen aliquod fubeat. vivijs 4lj agendo , l. 7 Jhectando fe vbletia- Hocenim in lufu', cum zequé ex par- re folent., iJ 1 Zk. Duo viri ad tibis smodulos pugne teludentium , quàm fpe&tantium nil occur- fimulacra cient, 4lter eorum agricolam., rat inhonefti; niülque fe prodat , quod tur» Pmitarur , Carati alter pradonem , €$ pitudinem invehat , quz ex eodem hauritur armatusest, — Habet & agricola in prompia animi remiffio innoxia eft , ,& fimplicem arma fua , quifmul ac prado appropimquare duntaxat praíefert honeftatem, nifi exce* gnetpit relifto avatro fuo arma in manu fit- Íus accefferit relaxationis ; quia omne ex- müt , um predowe concurrit. , Ib faciem tremum in vitium degenerat , quapropter elterius ferst alter. Hic wulerat , iile etiam in animi remiífione fubeunda, f1 mo- vulngeratur, Hic Sfernit , zlle cadie, patit 1 dum quisexcedat, vitium contrahit tempe« Coní(uevi etiam fcenicos ad fpe&ta- rantim oppofitum , & per exceffum pec- ïä4£ torum oblcólisionefri ,risimque movendum catur: Q licét proprié excedere in hisce mutuis fe colaphis egregié cedere, ut ca- zelaxationibus non vídeatur ad intemperan. chinnos in adflantibus ex proprijs excitarent tiam pertinere ; quandam tamen inducit mollitiem , quà animus à fuo deiicitur vi- gemitibus , refert Nazianzenus in carmine ad Nicobulum Patrem Filijnomine. ^ Sicut gore , & vitium propterea contrahit, ut igitur perexceflum virtus minnitur , quá per docet Phi'ofophus , inquiens: 7ocofia effe invectam letitiam animus exhilaratur , & p,Etbiceap. iptemperans videttr ,. [ed off paolla.. j^- 74 mensgaudet : ita per oppofirum exttemum em enim « cm [it vequies , relaxatio e[f, plurimum proprij depetdit decoris : unde Verani de Affeitibue Tome, I PP^?* Íol - 484 Difiertatio - XXI. folicité allaborandum eft 'moderatze menti , éreete, ac letitiam ; . ne hzec in petulans uit in frequentia lufnum, quamvis honetto, tiam , & illa in triflitiam procedat , pul- ruüm mediocritati inhzereamus , quia ut mo. chré S. Ambrofius. — Ceveamus stque ne rib'i. offe. net Seneca Lufus , jocíque frequens ufus dllm re/kxdre dniwüm ',Wahjmujþ,/g[tyamu; Id?.iäü-l.?iïf.-; emue animi poudus , c;mnémque vim eri- omnem . barmoniam ,. quafi. concentum.s Zib.detvan pjop. Nam & fommus refecliont neceffa: qnllit . ani- uendam bouortim operum. Híus enim.» riut eff, Hanc tamen , fi per diem , no- eitó naturam infieclit. — "Temperanda igitue tb €8p 1. Muaultum.» éémque continues , mors erit. eft effuía letitia , modeftie decore : eíf interefl , vemittas aliquid , an folues , & exterior motuum corporis decora compo. epift. 15. puichré ait. ANen ego te jubeo fitio , & ad modeftiam compofita , adeà hf : femper imminere libro ,^ aut. pugtlaribus, W'P.s. efficax in illiciendis fpectantibus , ut in ijs Dandum &5 aliquid intervallum animo ; ita etiam, quibus animus fordet ,admirationem moveat , tA4men , ut non véfolvatur , [ed remitta, & amorem , qua ratione D, fur. — Creber enim , & effutus rifus deje- Chryfoftomus fatetur triobolarem 'Grae« €tam indicat de recti tenore mentem, — So- corum Philofophiam mentitá obductam mos. lent damnari , & improbari, qui perverfo deftià,pannofo;rudíq; habitu,quamplurimos, - diftorquent ora cachinno , risámque ; quem ad fe flexifle, — Fuerunt Echnici Philofophi ipli movent , in alijs excitant. qui ex nomine faltem fapientiz , & Philo* lï 115 Sicut igitur creber , vel etiam immo- fophiz umbrá claritatem aucupabantur no« dicus rifus improbatur, ita etiam aliud ex- minis , mode(tie femper tenaciffimi : hinc exprobratur extremum fitum in quadam Porphirius de Zigyptiorum Sapientibus, ac tetrica , ac rufticana feveritate, .. Sunt Sacerdotibus ait, Ex ipfo corporís flaru Homil, *1, enim aliqui ingenio adeo aípero , & im- quidam gravitatis. [Mendor confhiciebarur, ^4 Ephef. miti ob uberem atr& bilis copiam, utom- Ince[jus enim bene-erat compofitus . Afpfs :i nem honeíle etiam recréationis ufum di- us ita ex propofito fcan/lam » 46 fíi noluife fugiant [] * exigit enim humana imbecillitas fent. connivere, Rsfus verü iratus , qui aliquam remiffionem , ne diuturna feveri- fortà excidiffet , ita tamen moderatà ut vix tate frangatur , ut D. Ambrofius monet vififfe dixeri., Continebant. autem femper Marcellinam fororem , inquiens: 24ode- i. 3. de vandum laborsz. manus intra babitum * quarum coupofitie *irg. fub Citó fecundis onerata.s WWcutque nota erat , Ü eorum figuificativas i. enmerita 4&tato — vilié €?6. palmitibzu qua in admmiflratyone rerum facrarum ac« p^t » "ifi aliquando reprimatur, Sepe re -lfPW'd?lï. " dsélie aratris ipfe validus agricola digito fo- Neque inficiari poffümus , quin .e,xtlefr»na I 273 lum Ícalpit ,. ut jlorum deponat radices , hac motuum omnium compofitio éx modes £5 ajperis manibus , quifyr laclantes imter vi- ftiz prefcripto infigne decus prefeferat.Hinc geta fleclit juvencos , molliter ovtum pre[f- D. Hieronymus in Jovinianum, Chrifti Phis L.2 f*t ubera., Sicut media gaudet virtus fede; lofophos, ait , tales fuiflejuttamet(i fermos modus preíertim attendendus elt in ani- ne tacerent, habitu tamen , & geítu loquee 1tho laxando , ut ambo declinentur extre. rentur. - Allaborandum tamen eft, ne ex-- ia , nequeenim marcefcere debet quis o- terna hecomnium corporis motuum mode- tio , neque jugi labore frangi ; fed labor ratio ex mode(tiz praícripto in extíima duns interjedta quiete remittendus eft ; non enim ad luxuriofam vitz rationem eft occu- taxatfpecie haereat, quia facilé poteft dege-: nerate in hypocrifin , qu3 perfzpe animus patio noftra inftituenda, ficut necad contfa- admodum incompofitus pretenta externa riam,que debito caret temperamento, fed cerporis compofitione illam animi emen- j adeam, qua hec inter medium obünet lo- titur moderationem , quà deflituitur » «um, éítqueratio temperata, & moderata, proprerea ceteros nuda fallit imagine , utrumque declinans extremum deliciarum, umbram exhibens virtutis ; qui nullam ex« & parcitatis. Sunt enim qui à neutro hoc colit virtutem * . himc D. Ambrofius com- l, - extremo fatis abhorrentes , nunc effufi , ac mendat motum purum , ac fimplicem , in. 1. effic, cAp, 18, nimij deprehenduntur in animi remiffionem, quo fplendeat fine fuco fpecies authoritatis, & mox à quavis fiunt alieni recreatione , pondüsque deprehendatur gravitatis , & ve- transferuntürque propterea ab uno ad alte- ftigium imprimatnur qualitatis ; eos poftea rum exiremum , ac fiunt in otróque vitiofi, damnat , qui fenfim ambulantes quadam Zib. eemtro- Hinc Seneca ad rem noftram ait. Omnibus quafi imitantur fercula pomparum , ac C hp UPO m verf. quidem. predefl [ubinde animum relaxare s. ftatuarum motus nutantium , eó quia Excitatur enim otio vigor 5 s Onmnis tri- ad quemlibet paffum ,. gradimque mo- * fhtia , qua continuatione pertinacis fhudi dulos videantur certos fervare L hzec enim adducitur , — feriarum. bilaritate. difcutz- ä affeclata in. motu , — & greífu gravitas £4r., nil habet ponderis , quin potiüs rifum [ 12€. 6 Quamobrem . equé in corpotis , ac movet : quaproptet D, Hieroymus ait : fnentis exercitijs neceffarium eff comitate , Epifl 2 ANon delumbens smatronarum falivam ,. de« & accerhta hilaritare laboris interrumpere licata. feileris ,. que nunc ftriiu dentibut, : pértnaciam ; &erveritate comitatcm «o- PISuATA uune labri (di]b!,m':', 6alóutienteni d » gj Donantur' explicatu Affectus Gaudij,& Delectationis, 48-; 3 * jn dimidiata werba moderantur, — Sicut al. tentia, llterque enim ab E*c—de/z'a vece[fit * laborandum eft , ut extimam corporis fpe- ut qualis incelJu probabatur , talis perfidia.u P iaf ä?.iiü.;m;; ! ciem, membrorümque motus non affetata, animi demonffraretur. Namque alter Ariaua fed fincera modeftia componat ; ita pro- infeftationis tempore fidem deferuit , alter brum oppoíitz immodeftiz declinandum pecunia fludio , ne judicium fubiret , facere omnino eft, Solet enim mentis incompo- dotem fe nosirum negavit. — Lucebat in illa« fitz eíle index; qualis enim eft intus home vum incefu imago levitatis ,. fpecies quae con(titutus, talem exteriüs produnt lingue dam fcurrarum percur[antium. — Sunt etiaua fermones , vultüsadctiones, actotiuscorpo- qui fenfim ambulando imitantur bifirióni- Lib.t ,offic, zis inceffus. Pulchré S. Ambrofius ait $ £05 geflus , G quafi quadam fercula pompae '"P.St Habitus snentis in corporis flatu cernitur., rumt$ flatuarum motus nutantium; ut 4uo« Hinc bomo cordis uoftri abfconditus , aut descunque . gradum atransfevunt , moduloe levior , aut jailautior , aut turbidior , aut quosdam fervare videantur. Nec curfin contra gravior, &5.conflantior, &f purior, & Ambulare bone[lum arbitror: nifi ciia caus "aturjor, afpimatur. ltaque vox quedam f2 exigit alicujus periculi , el jufla uecefft- ef animi corporis qmotus. AMeministis fili, *as — INapi plerumque festsnantes anbelos quemdam amioum , cim fedulis fe videre- videmus torquere ora , quibus fi caufa de- tur commendare offcijs , boc folo tamenán fit feffénationis neceffaria , uavus jufle offene elerum 4 ue nonvreceptum , quód geflus ejus fionis efl. — .Sed non de bis dico , quibus rara plurimim dedeceret. — edlterum quoquecim properatio ex caufanajcitur, fed quibus ju. Tomy), t $n clero reperiffem., jujffe me, me unquam gis, C continua in uaturam vertitur. . . Nec preivet mibi : quia welut. quodam infoien" in ilis ego .tanquam. fimulacrorum effaies aEpl;e[. zis inceflus werbere , oculos fermret meos. gprobo , necán islis tanquam exe ufjorum zi« Jdque dixi , cim redderetur poff. offenfam mnens — Hastenus3, Ambrofius, - uuneri, .fïac. folum excepi , .nec fgfe[li: fea- ææewm—yææææwwmggaæææææææææ» Qp g d b b odb A o smes s a ———M Sddocte egoctocttocdocdoegocfosdo-do ægääæïäææäæïä ææææïïäæ lt7c DISSERTATIO XXIL h Fallax, & perfonata cít mundi latitia, cui & ahas, non ni(i luct Á r - fi i.arvam detr 4 um prodit, & lacrymaselicit, 3. T. ( Muadi gaudia fuas babent illecebras, xgzxiZus f4Uunt , quos allicunt ; & e nocentius , quà firmius bomines ijsdem fidunt fallentibus, à t R. - a Z : Anta eftmundanze lati- mundus mon fuis duntaxat fallacijs fallax & EY ( i V w tiz fraus, mundanique falfus; verürm & nimia etiam fnorum cte- n -QW; "fo ) If vga L. gaudij illicium , .quó dulitate; ideóque noxià laborant «czcitate AA - mens humanma blandé quotquot mundi letitijs cupiunt diffluere, - A " D fubornata, nil avidiüs " i 5 $ *s ejüsque inhiant gaudijs; «üm enim falla- TE d j w s NI appetat; quàm hiíce de- cem, fatilémque deberent ipfi letitiam illus s d g p n — Es €ipi larvati. gaudij le- dere ab ipfa finunt fe mifere illndi,ejüsque mocinijs, :quibus fuos fieri ludibrium , quz ludibrio effet ab 1js- fnundus dec;lpït » fal (asfpondens voluptates, dem habenda, Suosutfallatmundus fecta, falfáque exh;bens gaudia; neque in ijsdem totes, rifüs, gaudiique velamine fuas fubdu- &liud deprehenditur verum, nifi quódhomi- €it, tegitque fallacias, & idet propterea, nes decipiantur; fítque propterea fola de- wut uberiori irrideat cachinno 3 proinde fi ceptio vera, imó & eó verior, quó à verita- faperent homines mundi gaudia irriderent, te letitia deficit: mundus gaudia exhi- me à mundo irriderentur. Hiac D, Anfel- bet, qua & illecebre vecaptur fallentes, eó musícribens Herluino ait ; .S; amundus vel v d. opiff.e, quia fallant, quos illiciunt , & eó nocen. «liquid eorum , que funt smundi , videt zibi, tiüs, quó firm:is homines ijsdem fallenti- woli arridere dlli, — Certà frarer nom . videt bus erédunt ; fidüntque ] litque propterea dibi ) ut in fine VIfus t Tideas ». fed ! fimulat £pPP3j pifitts 496 Diffeitatio XXII, yifum , ut te irrideat. £flo igitur. dileciis- odore , & fpinofum , Tö .m.emm; d&gfä:-qkæw fine femper cautus,ut eum anticipes , & ve- fí ex boc comederis ,. eris Deus , "nimquam torqueas fraudem ejus in eum : && cum dlle fine probatione , & indignatione locum f«lla- ^ tibi fallaciter ridet , t weraciter irride eum, «1& €jJus dedilets . quim potims curiosó deea.s Et certé nunquam weracius irridebis . sllum, inquifiviffet , unde bos [cis ? aut unde mibí quam fi ciüm ipferiferit comura te , tu fleve. bec probas ?. &f me certum reddis 2 686 denis 715 contra tllum. — Ad basquidem lachbrymas que uunquam [ine una demoniirartone fidern . g tantó fludiofins te . debes exercere , quantó verbis ejus adbibuiffet, Poflquam ueró cu-. zuelius. efl coutra falfum rifum ad madwum piditas eum emollyost , fefellie spfe fuam co- ex voluntate fiere, . quàm fub vera irnfozze gitationems £ ur umo verbo dwam, «cum. ä $n aternum ex nece[fitate lugere. égrotat ea pars, quá cupimus , tunc mene punt st tl m Decipit igitur nos mundus fuo gaudio, tem trabit, & adafjenfionem allicit. . Quia PO wl & ne decipiamur , fraus deliciarum, & voluptatis lenocinium irrideri potids à nobis l mundus debet, utabipfo.non irrideamur. animum ; quem illiciunt , ad illicita tra- hunt, [ l Eít igitur mundi gaudium error, proinde L ejus rifus irtidendus ; irridetur autem cum Si oculos in fingula anteacta Ízcula t homo cauté mundi gaudium anticipat, & fle&tamus,deprehendimus flatim , quotquot pefliferas ejus technas przenofcens ejus frau- ridenti mundo credidére, deceptos fuifle, ac dem in ipfum retorquet mundum: idque ceterorum lachrymas promeruiffe; cüm e- falubriter præüacur ; ficüm nobis mundi nim mundi gaudio adhzferint ,. achrymis Ó Ixtitia fallaciter arridet , nos veraciter eam maduerunt, Sit aliorum deceptio noítra p irrideamus; & fletu, lachrymiísque mundi eruditio ; non fidamus mundi illecebris, [n gaudia extinguamus, Infigniter decipitur non ejus gaudio , nec voluptati credamus; quoties fobdolé intentata deceptio in. fuum decipiunt enim , quos alliciunt ; & rifo per.. H D ipfius caput tempelliva retorquetur irrifio- fonata voluptas nonnifi lachrymas elicit; ni.. ne. hinc Ecclefiaíles ait : — Et dixi gaudio . $ mirum ementito rifu minüs cautos ad fe quid frusira deciperis? veris igitur lachry- mundus vocat , quos poftea veris lachrymis à Íe ablegat: emotze mentiseít, falfis mo« mis mundi rifui occurrendum eft ; alioquin lugebit , qui rifum fletu non eluit , & la- veri mundi lztitijs , & veris luctibus mun- ä di à mundo nonamoveri: adfuam nos mune chrymis gaudiorum non extinguit hilaria ; d mundo lugente gaudet, qui mundo gauden- dus vocat focietatem, utà Numinis nos avo» 9 te lu&us edit , lachrymas fundit : pulchré cet amicitia , unde exclamat D. Bernardus * t 'Tertullianus lib. de Idololatria. SE cum Epiff- 1074 & €aj.). O feculum nequatm , quod [olos tuos fie foles faculo gaudetmus , verendum efl , ne cum fa- beare amicos ,. ut Dei confiituas inimicos, q eulo lugeamus , [eculo. autem gaudente lu- confequenter &f indignos con[ilo Beatorum ! € peomus , ut [aculo lugente poflea . gaudeae quis dignum cenfeat mundum amore , cüms 33585 : non enim mundi debemus gaudio nos futilibus fuis gaudijs , fucatisque lati-. d conformarti, fi ab ipfo decipi nolumus : hinc tiis ab amore avertat Creatoris ,. fuísque «2)2, * Q Ecclefiaít, perpendens mundi gaudia ait * blanditiis, ac fraudibus feparet, avellátque à W LJ . Rifum reputavi errorem , & gaudio dixi fumio bono. Mundi gaudium haud fup. V quid fruffrà deciperis s. dicitmundi rifum par dixeris Jude ofculo ; pacis fiquidem e .errorem effe , eó quia rifus, & gaudium tefferá hoftilem tegit mentem,imó, & (imile illi ofculo, quo parentes filios immolabant, ) hujus mundi aliud non fit, quàm mera fraus Is OGavis, E & fraudulenta deceptio : ípondet enim utenim ait Minutius z In uonnullis Italte l/ 1nundi gaudium, animo quietem , quem ta- partibus à parentibus infantes Saturno im- men moleítijs lancinat ; mencis ferenigatem, enolabantur , blanditijs , €& ofculo compri- y L quam vitiorum nubibus fedat, premitque; menute vagitum , — ne flebilis boflia. immo- cordis felicitatem, & nonnifi meerorem im- laretur. Í: : vehic: & hic eft verus error , quo mundi Hac eadem dolofa arte fuos!etiam $* ? riíus viget, & floret. mundus videtur affeclas ma&tare, non quie W $* Neigitur nos mundi gaudium deci- dem Satutno fido temporis Numini , íed [ piat, debemus nos mundum decipere, ipfi verz infelicitatis aternitati : fuis mundus non fidere, fed nos ab ipfo avertere, deci. & gaudis, ficlisque ofculis fletum compri- it mundi gaudium, quia hominem perdit, mit, lachrymas exiccat, moerorem tegit , K gi fed fimul ab homine decipitur,(i non finat is ne reliqui ab hac fe fubducant immolatio. ab ejus technis irretiri, 'Theodorus Caru. ne: nimirum coércet tantifper. lachrymas, fl fe mení(is querentibus, quomodo Adam tot fletimque in fuis compefcit, quo aternis q naturz, X gratiz dotibus in(tructus fuerit à fletibus corrumpantur , lachrymísque nun« Diabolo victus ; ac deceptus , refpondet , quam exiccandis madeant. Si enim mentis e A Blauditia ipfius voluptatis primim dilinzvit mittamus obtutus in ignis tartrarei flammas eum cupiditate: deinde dubitauit, — Nifi pul- nunquam morituras, innumeras propemo- li ebrum ei vifum effet, quod snterdittum erat, dum ibi hoftias deprehendemus, quas muns - pi nunquam meatem fuam decepiffet. . Et. ad- di gaudium in illum protrufit erumnar.am, Qu verte quid dico ,. fi Diabolus. offendsffet .eà ac dolorurh carcerem ,. & fi ab ijsdera edos n ligouu, uude [ump[it vetitum cibum p eerro eeri velumus , fuo exemplo fortiüs, quam v li verbo Perfonata eft mundilatiia,cai f larvani,dc&ahis la&rj*maäm 487 verbo nos erudiunt, doce'nfque, ne mundo pratereat nos jz'b: LemIpori$ , coronemus nog huic ridenti , & ofculanti fidamus, quam- rofis, antequam marcefcant * eft enim hu- diu in mundo vivimus. jus vitz gaudium flos tem 7* Si in hoftiis. illis Tartaro immolatis poris , aéris, & aure ocyífimé pratereunti S, dentium horremus (lridorem, vifcerum cru- 9» Concupita voluptas mundi illicit aífe« ciatus, oris clamores , cordis oppreffiones, clas, fed fide falíata poffeffionem mentituf, oculorum lachrymas,& mentis coufufionem, quia cüm primüm poffideri incipit, fuum. non finamus nos decipi larvato hoc mundi fugit poffe florem: & dum gratiüs videtur gaudio, quod nonnifi eternas nobis lachry- oculisornatu difcolore arridere.jam marcida mas parit, ut nos monet S, Chryfoftomus deflorefcit; ut de hyacinto prorulit P BHomil.éó,ud ubiait ; Negue rifu rideamus , dentium no- ?liniug Zü.gr.m).p'.* inquiens: Pripg afp ^eUlu graius ,. fed evac popslit bis (lridorem pariente. — e/dffigamur tribu- nefcit autequam fatiet oculos * 4deóquenon im, let latione, ex qua vemiffo nafcuur. Neq D72 ; "t pb »9n AETngAE , maArCEHS CE- delicas quarama, ex quibus multa tribu-. lerits nominis fui flore, ita voluptas ocuios latio paritur, &6 anguflia. — A fatili gaudio, non implet, ncque mentem fatiat , vix a« latvato rifu, & faila mundiletitia non men« tacla fugit , ac evanefcit, quapropte rDavid £/a4l. r18, titus, fed verus oritur fletus, cujus lachry: Deum rOpat, ut non finat eum hiíte ad. mis, mundi qui gaudio adhaíerunt , ater- 2 hereícere voluptatibus ; duerte oculos meog nüm madent. te videant vanitatez; Nemo fit à fana mente ita alienus, ut eft autem vanitas ipía g jucunditas voluptatis, qu& tamet(i primo períonati, falííque gaudij larva ad vera fe aípedtu grata. videatur : hon tamen oculos finat tormenta trahi, acurgeti: maleeaim implet, nec mentem fa tiat, fed vix attaéta in gehenna (iridet , qui male cum mundo €vaneícit » Vix poffeffa fuum fugit poffeffa- rifit ; importunus certé ille eft rifus , qui rem, quem &terno fletui ridenres adjicit : deceptorium propterea decipit ,. & fuo rifu deridet, . Quàm alieni à fana mente funt. gaudium illud, quod ad. fempiternum ur. quotquot mundi inhiantes volu ptatibus la- get moerorem ; && gaudentes adea trans- tati cum mundo fatagunt / gaudium accer- mittit tartarea loca, ubi 1ncol» omnes ftri- funt, quia arridet , (fed accer(itum evane, dent, & dolent absque ípe vulla inde- eva. Ícit, & eos irridet, q uibus arriferac : hinc dendi, lachrymas exiccandi , & moeerorem.- Propheta Amos excutiendi, Nulius hactenus cum mundo Hebream gentem acerbé Gap,e, * incufans ait: Qui letamini in nibilo ; feuut giit, qui à perfonato mundi gaudio dempto j.107 hebraicé legit ur ; ut letamini én non pere erroris velamine non íe deceptum fenferit ; £o, quia larvata ett quia fi mundi gaudio larva detrabatur , nii mundi laetitia in extima - duntaxat fuperficie exhibet ni(i moerores , actriltitias fugitivae prodere, cürp intu aliquid videtur jucuüdi s nibil fit, unde vertit Pa- voluptatis pediffequas: ridet quidem mun- gninus: Qui letamini im o , qUuod non esf dus, ut fibi adhzereícentes iliciat, fed fi d!;qllidxj eit enim mundi gaudium vel uti quid jucundi mentitut , adhuc eít adeo flu. bulla per atra difcurrens , xum ; ut ftatim difpareat, & floris inftar - quàm fi manu velis capere; vix attacta dií paret : quia to- vix luxutiatin foliorum pompa , & (laum tus ejus nitor in extima tancüm lu evanefcit, ærcn: fu- perficie, cüm intus vacua fit , & ininitare 9. Idque cauíz, cur mundi illi felatores, duntaxat udis plena: Profana ga ait Phiio Lij.4; Je« ! 054!1/;!/ ac delicijs inhiantes dixerint Sapientiz 2. Hebrzus; Somnijs funt fimillima , Venite, & fruamur bonis , que . funt : mon.s abeunt , ventunt , feph. — Occurrunt , refugiunt , prisquam . prerereat nos flos temporis, — Coronemus nos comprebendantur , avolanr, ro[is antequam marce[cant ; nullum pratuni Dicunrurqui- dem venite, abire, occurrere * fuger;c, nune ü, quod non pertranfeat luxuria noffra , quam tamen teneri, ac permane feu ut vertit Guarinus Gracus : Neque ffo- fe; umó ne- que attingi proprié dicuntur * €üm prius- $ rem vita pretereamus, Íeu ut grace fcribi. quam comprehendantur avol tut, Non pratereat nos flos aeris. Eít aue ent, perinde ac bulla ari innixa , quam (j t e tigeris , iliicà tem flos aéris, perinde acflos vite , cüm aére relpiremus, & aurá fruamur. Unde difparet, &íuum fallit pofíe florem, Nil igitur verius, quäm falfa efre ea pet florem temporis, ac vitz reclé inteili- gaudia, quz fuis mund Qv us fallax oftendic : gicur quidquid in tempore deliciofum , ac quos decipiat: floridum reperitur : & totum hoc mundi eft fiquidem perfonarus . mundi rifus , q uia aliquid effe videty, in fe&tatores aucupantur , ut fibi,fuísque con- extima fui fpecie cupifcentiis fatisfaciant, nec ullam finunt oc- cümtamen intügs nil fit * neque ullum enumerat mundus fuj feftato- cafionem dilabi, nec ullam oriri opportuni- * tatem, inqua hifce mundi illecebris , fuca- rem, quem fois priüsnom illexerir blandi- tijs, & futili eaudio non £efellerit : hinc Si« tísque gaudiis non fruantur , & anhela cu- iditas iisdem toto non inhiat nifu , íed racides: P4am inquit, & affluam delicgs. & frmzr bonis, € vid Ectl:ä M quid aliud futilis hec. jucunditas, & fallax quà4d boc quoque effee * Vauitas , rifum repur 4UI errorem * eil (iqui- gaudium elt, quàm flos labilis, qui cüm dem error , quia lu primum fuam explicat foliorum fupellectie gubris bonorum mundi fluxorum materia , fallacem induit formam lem,(tatug areícu? hinc aicbant illi, Noza gaudiorum ; & delicias fubdolé menritur s . G&non 458 - Diflertatio Xail- & nonfoläm»error-e&-mundïi rifus, verüm Scimus rifui, perinde ac Nu&:ïni àde r * & vera derifio; legit enim Chaldzeus R;/um ceptis Ethnicis fuiffe quot annis facrificia dixi derifionem , '-quia nimirum tidicula eft inflituta , victimásque oblatas , aitenim A« Lib 0"6(0 pi& 17 t f mundi lztitia, quia:fugax , fallax, & futi- puleius : Deo rifus per auntua diverticula s mefamorpb, at lis; proinde mundi rifus méra eft derifio , folemniter celebramus : nimirum elt rilus n quà fub larva voluptatis illudimur, cum falfum , ac ementitum Numena, ut inde di- praftigiatricis voluptatis inhiamus latitiis, fcamus, quàm falfus fit;ac deceptorius muna qua nonnifi lachrymas eliciunt ;; & (anis va- di rifos, qui minus cautos decipit, à quibus cui. confiliis & ratíonis deturbamur faftigiis: victimas extorquet, imó & ipfos exigit ma- Pulchré Olympiodorus : — Réfum reputavi €lari ridentes, Neque fue hifce victimis errorem , Quia ad-omnem ventum circum. defunt arz, quia ubi Amos habet : De- D. feruntur boua iila terrena , qua materiam euolientur excel[a idolifeu vauitatis feptua- f'uggerunt latitia . ..ac voluptati, (eu omni ginta Interpretes vertunt. Delebuntur. ara exagitantur vento , quia itatim difparent : ä 7if4s , quali in idem reciderent falfum ido- & f quid exhibent jucundi , id. nonnifi in lum, & rifus, qui propterea càm nil habeat extima floret fuperficie ad mundi - affeclas verg jucunditatis,futilis eít, & fallax rifus; decipiendos, 1. decipiendis duntaxat hominibus aptus, Haredis fletum fub perfona rifüs pro- tulit in fcena Publius Mimus, cüm dixit Lj .* $- 11 Heredis fletus fub perfona vifus esi ; Hige * redi parem. mundum fecetis , uterque in- JDui voluptatum /e;iocz'm'j.r cApti Iu tus madet lachrymis, tametfi gaudio lar. um mundo vident ipmundas gandium. : d li, vatus fuos illiciat, quos fallat, decipiátque, du extima faciei cute produnt $ fed atlil, & ideo czcutiunt ,. quia falluntut. Tota dntus lacrymis in. corde maes mundi felicitas perfonata eít, cum tota ejus dä'm'. jucunditas in extima. duntaxat effloreícat fuperficie.. Etquia intus vacua,nullum po« Ui volüptatum, ac mundi inhiantle- — 14« teíl verum ingerere gandium , & fiquid ha- Q nociniis , cupiunt, utique fepiri de- bet id plenum cft miferiarum,plenum luctu, liciis , diffluere gaudio, fed quamvis t6, & lachrymis : PA nec quid aliud mundi feli- ridere cum mundo videantur , rifum tan« «itas fi larvam deponat exhibere . poteft , tüm fimulant, omnino alieni à vero gaudioz quàm arumnas torquentes, & miferias pre- rifum quidem exhibent , fed illi dunraxat f&nentes, Et quamvis in inundi fcena riden- fimilem , quem vel imago fingit in picla ta- tem afferat vultum, qui mundo adhzrefcit, bula$ vel itatua fimulat in frigido marmo: non tamen cenícas, rifum effe id, quod tibi re: in venufto, pulchróque horto plerum- ,,,,, riíus effe videtur; nuda eít oculorum de- que marmorez furgunt flatuz, quz ridentis 4 Ceptio, quia tota in mundi fcena pulchritu- Ípeciem referunt ; fed quis non credat ri« do in co eít(ita, utaliudpro alio offerat.& Íum hunc fictum , fi fciat effe in tabula pi- Ípectantium oculis imponat , dum fpectan- &um ? quis non putet effe fimulatum ,' cim um (e exhibet; & proinde extima . fpecie in frigido lapide fculptum videat? lapideus hna, . fuos fallit (pettatores , & gaudium , quod fané effet, quilapidi rifum tribueret, Qui pollicetur, nil aliud eít , quàm mera ocue cum mundo rident, Q gaudent ridentibus lotrum deceptio , quia utait D. Chryfofto. hifcehaud abludunt imaginibus pictis, fla, g mus: bomil. 22. in Geuef. — Nibil babet fla- tüísque fculptis rifum quidem labiis exprie éile , neque firmum, fed fola eft oculorusa de- munt, cüm tamen intus lapidibus frigidiow €&ptio, €6 priusquam appareat, avolat. res rigefcant; gaudium in extima faciei cute a2, Quéd fi mundi felicitas mera eft ocu- produnt, fed intus lachrymisin corde ma- lorum deceptio ejus rifus nonnifi fallax , & dent, clt igitur mundanorum rifus quod. deceptorius etit, ut pulchré innuit S. Ber- dam duntaxat ri(üs fimulacrum; non fecus ac nardus //5,de gratía,& libero arbit,inquiens: lapisfpeciem referens hominis fimulacrum Verà mundi rifus verus non efl , vifüs lar- dixeris hominis ; & ficut non verus, fed fi. vam baber , 6 cum tota mundi periura fce, &us eft homo, ita ficlitiz funt letitiz, quas na fity fiilitium omne illud efl , quod - fpe- mundus fpondet ijs ; quos decipere adni, éLandum 1lle offert. Non e(t mundi latitia titur, vera, fed tantüm fucata, & in extima fuper- Nullam mundi gaudia dulcedinem fa- 1j ficie pila , ac fictas nec potis e(tcor im- piunt, quia amaritudine rcfertà nonnifi moc. buere, animum penetrare , fed tantüm te. rotes pariunt, Salices quia amarze poma nui ac adícititio colore oculos fallete , ac nonproducunt, neque ex ipfis ullus decer- intuentes decipere, & deceptos enecare , fi pitur fructus, qui fapiat : falicibus fi muhdi .enim per(onate huic latitize larvam detra- gaudia dixeris fiinilia, vix latum unguem à has, non jam rifum , fed fletum, & puram veritate errabis, plena funt & ipfaamaritue miferiam deprehendes: nulla enim . verior dine, neque ullum ab ijsdem fructum car- Y miferia, quàm falía latitia, & quà& magis pere quis valet, qui fapiat. Imó quidquid eít falía, eà verior, eóque miferior miferiam. carpitur ex mundi gaudio id noxium eft, & us, frus adjiciens n:;(etiæ, lehale , fitque proplerea mundi rif Gcug Perfonata eft mundi lætitia,cui filartvam detrahislacrymas, 489 ; i^ €tus, fed non alius, quàm fardonicze pïïtmtæ, jucunditatem ingerat ; fed infidias ne&at lal quz rifum quidem excitat , qui tamea ne« eft enim maror mundani gaudij appendix , jä.d' lT €em inferat, non veró ullam ingerat jucune & trifliria. letitize pediffequa. — Gravi cor« Hors p Lib,?.de £u» eYaazine ditatem , ut quod dixit Salvianus.de Romano reptus Lazatus infirmitate languidus de« populo: Sardonicis berbis omnem Romano- «umbebat , cujus forores monitum ftatim 1 Dei, zum populum putes exfaturauum, moritur , & voluére , & accerfitum ccleílem €Medicums zidet ; id gaudentibus cum mundo fortaffis Ecce quem AmaAs , infirmatur , & hac pro- veriüs congruat $ & tamen nos fuis præ[ii-« fereutes fimul affe£tum pulfant , && amoe rem interpellant: 4hriftus veró biduo pro. gijs mundi gaudinm eludit ; & czca lztitae rum anxietas renet , cum 1d agere toto nifu ficifci cunclatur , fe4 licét ferus adveniffet A debeamus,ut vitiorum icritamentas ac blan. motbi curator ; acceffit tamen opportunus da fallaciarum illicia procui exterminemuss defundli fufcitator 53 «üm tandem advenif- let coeleflis Medicus incrementa 4uübeunt indurandus potiüs ad honettaten: eft animus, & à deliniments gaudiorum, . que mun- n&us , funduntur uberiàs Jachrymz , pize dus exhibet abftrahendus : & mnihilominus £eminantur querele , plorat Maria , lu quia czecutimus ijsdem avidiüs inhiamus, & gent Judai , .& lachrymas -elicit .coeleftis quó mundi delicijs .difflaimus, eó 4emper ipfe medicus : .Er /achbrymatus ei] J €SI1$, 7049 14 ardentiori hidrope uberiora fitimus gaudia; Sed cut ploravit , & J ESUS, an lachry- &um hac (itim potiüs noltram acuant,quam mas elicuit , quibus mortuus illinitus (o« w extinguant* hinc (cité D. Bernardus de hoc latium íentiret , & redivivus beneficio la- — .iib.'de grat. vano mundi gaudio , acfailaci ciiu ait: N- ehrymatum ad novam furgeret lucis ufuram? la verior miferia, quam fal[a letitia ; . quia flevére forores, «quia fratrem juvare non ( liber, arbit, homines beatitatis appetentes & mundani potuerunt , nec ejus obviare morti , pro« 1nde .deperditi fratris flipendiarias oculis gaudij cupientes umbris , ac ventis , inanie que fpecie poftquam lactaveri: ; nonnifi je- folverunt lachrymas : fleverunt .adílantes judai ; & fortáffis honorarix. fuerunt .eo- lh junos , & famelicos eos dimuttit cicutapo- tiüs, & herba Sardonica » ;aiiisgue noxiis rum lachrymz , «cum alienus :dolot eas for« faturos. A taffis.extorferit? fed .f1.Chriftus latitia fe 16, Expertus id Eccle(iaftes ait : Dix: ægo dixit.difluere , eó quia mortem audierit Cap.2. án corde meo vadam , & affnam delicujs , & iLazati , cur nunc luget, imbrésque fundit fruar bonis. .Et vidi quód boc quoque effet Jachrymatum ? .Er Jachrymatus es1. JESUS, qaniar2 eo quia à beatizatismeta , quam an ut fleriles fepulchri cineres pluvijs ir. - fibi in mundi gaudijs prafixerat, fe longis- trigaret lachrymatum , quibus germen pro- Jducerent novae in.mortuo Lazaro vitze ? fim? aberrantem deprehendit, ideóque4ub. 18; dit Ecclefiafles: Rifum reputavs errorem ; $ Verüm quia lztatus fuerat «celeftie gaudio dixi quid fruflra deciperis 3 exrat medicus de ;nece Lazari, lachrymis poftea enim quiridet cum mundo, qui ff lari- fategit gaudium .diluere, :ut :nos edoceret tiam vultu prodit , lachtymas rifu pra- modicum gaudium 4lachrymis, effe tribu. fagit; gaudium enim luclus fequitur : tatium 5 flevit :poft gaudium , quia mune Prow. "f - Rifus dolore mifcebitur ,. .&$ exirema gaudj dana lztitiz .eft lletus appendix: ante bie lufius occtpat ,. quamvis lolatio hit. animo duum temperaté gavifus- fuerat ;Chriftus , &qué ac corpori aliquod laxamentum, quo -& moxlargiüs Juget , ac fufiores liquefcit inlachrymas, affinis enim — gaudio eft lu« perpetes cure, diururni labores, & tor- uentes anxietates cantiíper remictuntur. ; &us , & onterminus latitiz fletus , cum allaborandum tamen eít , .ac «avendum, ne breve gaudium lachrymas ubertim .evapo- praíens latitia nos decipiat , & gaudij ini. ret : pulchré :S.Petrus :Chryfologus ait ? : Qüid 'hotum ..Cbrg/z'w—, U /inzbzl ;þoxmäümofb tia (ublequens méeror confummet ; eít e- nim mundi gaudium luctui , lachrymisque quare flebat ? certé apfe qui dixerat $. La- vedligale, & dum hilaritatem Ípondet; ju- Zaru mortunc efh , 6 2audeo, de quo gaus cundiratem affert, l]uctui viam fternit, pro- det mortuo , ipfum .cum vefufcitat , tune inde EccleGaites . ipium mundi .alloquens Jamentatur ; cüm modicum pramififfet gaudium ait; Quid frwffra deciperis? quia gaudium lachrymas poftea elicoit , &5 /a«- nimirum .decipitur vana leGtia cum lz- ebrymatus es T6SllS , non mortuo fuit il- tantes decipit , quatenus fuo fruftratur lachrymatus , quem ad vitam «erat mox Ih fine, quem intenderat ; beatitatem affe- revocaturus, fed utadílantes inftruetet , qui non valet, quam Íuis videtur pro« mundi-gaudium lachrymas femper accerífe- mififfe gaudentibus, quos jejunos , & fa- re; & moeftitiam fucate mundilatitiz effe melicos dimittit; ideóque fruftra decipi- pediffequam : fiquidem ex«rema gaudg lu- tur mundi gaudium , quia beautaæm,äuäm us occupat, Íitque cxleflis tantüm gau« intendit minimé affequitur. dij privilegium immune-gü'e à zcenfu lachry- 17, Plenum fit nobis fufpicionis mundi Neque quid aliud' parturit mundanus 19. gaudium, perinde ac fur clangulum domüs penetralia ingreffus * irrepit enim intimos rifus, quàm cruces, & tribulationes , & animi receffus vana mundi latitia, non ut lachrymas ; latitiam fuis fpoudet. mundug WTV delicijss Verani dc dfeilibus Ti fm. " 490 ; Diflertatio XXII. deliciis, fed que in rifum definat Sardoni- órum usque ad terram. Ea potüs folas cum, non quidquam adfert Ietum , fed le- tio transfixio capitis fecuta eft, & exhibie thum infert; plus enim femper ingerit tumlztitize poculum lu&tum accerfivit ntora damni: funt enim plura, de quibus folent tis, quia quisquis fe mundi delicijs, gaue homines mundanas aucupantes deliciasgau- dijs,ac voluptatibus addicit , luctus; Jachry- dere, in quibus tamen non gaudium, fed lu- másque accerfit, Quàm doloía eft.muliert €&um reperiunt:. delectantur ferculis, & l- lacteam.exhibet voluptatem, miortem .allae tura, tantur in convivijs, fed ingluvie vigor ex- 1 hauritur rationis, & fercula, hauftüsque lz- Quàm bellé igitur Ecclefiaftes rifum ; AI, T titiam excitantes ; fub. larva. delectationis feu mundi gaudiumerrorem reputavit: quia & .vulnus contegunt doloris; quia uterini eo- non folüm mentemnon exhilarat, necgut- dem. nixu exorti funt fratres dolor, & mun. tam propinat verz voluptatis; verüm fitim di gaudium , hoc voluptati adhereícit, & morbofa hidrope acuit, & intus torquet, Xpifl, s. hac dolori adneGtitur , hincSeneca : 52 ve- idque in Cajo Caefare notavit Seneca,de quo Confelat, d d]uptati ceffero , cedendum esi. dolori, ceden- ait: Quem natura videtur edidiffe, ut offleg- * aum labori, cedendum effh paupertati ," idem deret, quid fumma vitia in fumma fortuna fihà in me juris effe wolet , & ambitio, & ir4; poffent: poliquam | enim.| munificentiffima anter tót affeilus diflrabar ,| imó. difcerpar. opera templi, & palatij ad miraculum usque quia voluptatibus, & mundi gaudijs, qui excitáffet , acin fumma rerum omnium diffluit, anxio difcerpitur dolore , Gtin la« vixiffet affluentia,diffluxiffet gaudijs.demum chrymas liquefcit ,. qui gaudio exultaverat : otio, ac-delicijs enervatus có turpitudínis Gaþ- ï70 delicatuli, & nitiduli, qui.nonni(i mundi prolapfuseit, ut non contentus feptingentis deliciis, laetitisque . inhiant, -promptiüs primarijs, ac trecentis fecundarijs uxoribus, morbis, deloribisque. lancinantur , GCijs- innunieras praterea adole(centulas, quas D. dem per tormenta rufantur capilli , & «cer. Hieronymus Pellices vocat, & fcorta, pro. E?f 132 Ad Vitad, vix dum Íplendentium margaritarum tre. pria explenda libidini fubrogaverit,Gt à mu- mula latatur pulíatione , onere torquetur lieribus in transverfum actus,omnium in coe- oblectamenti ; idque & mundi gaud.um rio vitiorum volutatus eíl, Àn non apicem praítat, cüàm doloris, && moeroris fic & ipfe humana felicitatis vifus fuerat attigilfe 2 focundus parens,. fed cum humano gaudio exoltaret , mcrore; $ Accerlitur in teflem omni exceptione vitiorum coeno coinquinatus, torquetur z majorem infelix Sifara , qui certamini fub- hinc fcité Ecclefiatles Ri/um reputavi erra- duétus indecoram arripuit fugam , & ad Ja- rem, & gaudio aixi , quid fruffra deciperis? aF u M NI AO UPE ia helis improvidus confugit tutelam , & quia Á e(t fiquidem craffiffimus error ab ijs. rebus itinerislabor vi(cerainflammaverat, humo- veram felicitatem, & latitiam fperare, quae fes exiccaverat ad fauces jam arefcentes, G cum vacuitate duntaxat fint pleng , famem M fitim acuerat ; fopiturus ardorem , fitim- excitant, non fatiant , imó & itafunt perni« que extincturus enixim hauftum frigidz pe. ciofz ,. ut funefto exitu. nonnifi lachrymas tijt, fed Jahcl non ad fontem cucurrit, fed eliciant, lacteum poculum dolof(a obtulit liberalitate, Hanc deliciarum inanitatem,gaudijque 2£. quod fiti adu(tus avidiffimé exiccavitSifara. fallaciam innuit-lfaias inquiens : 4u& molui Cap. 65. Aperuit utrem lactis, & dedit ei bibere, elegi!ïi.r. Ecce. ferui mei comedent , & vos quod blandé fiti adulabatur, Gmiilque ar- efurietós ? ecce feroi mei bibent ,. && vos dori eblandiebatur. An veró recens , effet fitietis: quia cum ea fibi fercula in mundo Cirflu, s Lib,s. unti- vel-jam acore vitiatum; refert Jofephus;aci- delegifent, qua.noflrum non valent ex« HF-]'U;'. ;'10' | &if« *^P-5: dum fuifle , proximimque corruptioni , plere appetitum , cujusmodi funt mundi de, l | quod propterea fua mordacitate guftum ex- licie & vana gaudia , ideo etiam inter epu. afperaret , ait Jofephus : Porwm pofcenti las,luxiimque ferculorum efuriunt , & £ame lac exbibuit acidum , quod ille càm avidius torquentur , muficósque inter. concentus ERN -- sngurgitaffet , in. fomuum . efl refolutus: in exitio fuo gemitu praludunt pra(ago; plu- lacte fcilicet natabat dulcedo , fed acoread- res enim latitijs exultantes lugubrem vitze milla, ut acrimonia duicedinem tempera- (ug dedére catafirophen ,^ ut. Cleopatra ret : non haufit fitieus Sifara folam,merám- JEgypti Regina, qua non tam jure , ju- que dulcedinem , fed. cum lactea dulcedine dicióque , quàm conviviorum luxu decer- acrimoniam acoris, quae licét palatum tatura ad Antonium venit delicijs diffluens, offendiffet (iti non laborantis, guftui tamen gaudio exultans. Sedebat mulier media in fitientis fuit oble&ctamento, Sed poft ex- triremi aurea fub umbella cceleftem potiüs iccatum poculum fopitur [omno Sifara, ocu- Deam, quàm terteftrem repreefentans mu., los claudit , quos dolofía mulier aperit, ca- Beelui ab LLl " MM C . a i MÉ a dudic, 644 lierem; cujus latera ftipabant lectiffimg puel, ut transfixura clavo; Tulst itaqueg abel uxor lz ornatu Nympharum confpicua, quaaue Haber clauum tabernaculi affumens pariter reis thuribulis Cydni ripas omni genere pere &5 malleum, & ingreffz. abfcondité , & cum fi- funderent odoramentorum : íumptüque lentio pofuit [upra tempus capitis eju. clae conviviorum Antonium provocans catera - inter fsregla wnionem — ingentis . preuij þ,æwzf, pereuffémque «alleo defixit i. €€t« gucentis. Perfonata eft mundi latitia, cui fi larvam detrahis lacrymas, 491 4 ducentisfcilicet quinquaginta millibus im» S. 1II. perialium aftimatum ,. & acri liquefactum aceto forbendum Antonio dedit. Sed quid Maudi gdztdio, Ac delicas, qzzidif hzc gaudia, voluptates, & libidines Cleo- fluit anxio difcerpitur dolore s &9. : patre, & Antonio profuerunt ? rebus de- um letitiá exultaret' fucatá s / Íperatis, fortunisque everfis violentas fibi 1hox liquefcit n laery, manus intulére , & extrema gaudii luctus oc N : Midfs CUpavit, : AM, 33. Mundi gaudiis inhiavit etiam Vitelius, 1füm mundi Ecclefiafles etrorem rec Lt €4)15. de quo Suetonius refert , patinam ingentem R & puravit, quia ex delicijsoritur,quae immeníis propemodum impenfis conftru- valetudinem corporis, virésque ae xifle, inquaScarorum jecincra, Phafiano- nimi prorífus enervant, & . re£lze rationig rum, & Pavonum .cerebella , linguas Pheni- ^flat d lumen exringuunt , aciémque obtundunt in«- Tui, copterum , murznarum lactes à Carpathio tellectüs; nonenim fieri poteft , tit ubi gu. usque ; fretóque Hifpaniz per navarcos, & J&, & gaudio poculorum exiccationibus,feu triremes petita commiícuit: hic enim licét immodico hauftui indulgetur; ibi fobrias in. gule voluptati mundi gaudiis indulfitlct teliectus fuggerat cogitariones, & mens foe- luctum , & lachtymas habuit fuz lattie 'dis oppleta evaporationibus recla cogitet, pediffequas: fiquidem laqueo tandem per neque enim cum defoecata mentis cogitatioe viam facram raptatus , ut narrat Sueconius ve corporis poreftvoluptas,& gaudinm con- -42).17, in Vitelio,coenóque,, ac ftercore conípurca- gruere; quia mundi lztitia mentem concus tus, minutiffimis tandem iCtibus apud Ge- pilcentijs alligat , & invitium trahit: . ferpit monias excarnificatus eft.. Dehifce & aliis hzc lgtitia perinde ac venenum, & ad imas anundano gaudio índulgenribus Latinus Pa- f.1g J usque corporis. animadue fibras fe infinuat Tital £atus in Panegyrico Theodofio recitato ele- torum everfurahominem: ficutenim ait gonter ait; Delicati sl paràm fe lautos pu- Eufebius Emifenus. . Quando bumore, & rj as fabant, nifi duxuria veriffet anpums if Ícabie cutis corporis vitiatur, exvitio cutis Epipbam, Biberna poculis vofe imnata[ent , nifi afvva corruptio carnem exulcerat, ab exulceratio- én gemmis capacibus glacie falerna friguif- ne veró carnis prurigo titillat: ita peroble- fenr. Horüm gule angufius erat. orbis no- &ationem malorum de negligentia proficit $fer : appofitas enim dapes non (apore, fed culpa, & de luxuria «re(cit illecebra, & per-- fumptu efiimantes ,. ills demum acgusefce- euntem perditio plus deledat, quia voluptas 4nt, Qquas extremus Oriens, aut po[uus exe transaéta non fatiat , fed fuo ufu magisace £ra Romanum Colcbus Imperium,aut f amo[a cenditur vitiorum cupiditas, quàm extine waufragis maria mififent, guatur, & ledtatorem (üum munquam con« &4. Hitce adjiciendus eft A picius , qui fci- Íumenda, confumit. entiam popinz profeffus cum duos mil- Alia eítitidemratio, obquam Eccle- 264 liones auri cum dimidio comeffationibus fiaftes rilum reputavit errorem, quia cüm abliguriviffet,mundiqgic gaudiis indulfiflet , m exiliohic degamus, &invalle fedeamus. u tandem ere preffus alieno , &rationesin- lachrymarum , adhuc obvijs mundi delicijs P6fe Ípicere coactus invenit fuperfuturum — fibi fe plures ingurgitant, & profano gaudio centies feftertiüm, & veluti in ultima fame difloluti in varios prornunt errores; & fal- victurus, fi centies feflertio vixiffet, ut lacis mundi deliniti fuadelà ad naufragio- Cer[olar, 448it Seneca vitam veneno finivit; extrema rum infames firenum fcopulos impingunt , A&ilvi, «,1o, etiam laborant paupertate, mundi qui di. & momentanea capti dulcedine inLotopha- vitiis, ac letitià difluunt ,^ quibus in uno gorum deferto littore computrefcunt, vel Apicio plura centena feftertiorum extrema Circeo voluptatis poculo fafcinati brutorum fuit paupertas : feftertium in neutro gene- mancipantur flabulis. Nil habent terrena te mille nummos feílertios valebat, habuit gaudia , quó valeant famem defiderij noftrá enim fefteztium eanderf proportrioncm ad . explere, eó quia inania fint, ac proríug libram Romanam , qua mina; & pondo di- wacua; quin imó Circeo poculo porcorüm«- citur, quam nummus feflertius ad affem ; que filiquis haud abludentia noftros faciunt fen ad libram zeris gravis: continebant fin- animos obbrutefcere, NNon igitur gaudia , gula feftertia in fe duas libras Romanas, & : que mundus fpondet vera funt ; fed inania, j iemiffem, & üngulz libre drachmas , vel & fucata menti exhilarande inepta ; hinc denarios centum, feu feftertios in mafculino etiam Plutarchus ait : Nemo fenus mundi Contrs Epia quadringentos : feftertius enim apud prifcos ableilationes , vel letitias germanas,ac ver as ^" Bomanos argentea erat moneta, cujus valer appeller, imà [iullus eft animi Sardonicus víe . quartam partem denarij argentei non - fmin bis est,. - &Xcedebat, - Quid ? quo d'mundi fe&tatores eïa tenee« 27« anturfatuitate, at.cum feant, Sardonicum effe mundi rifum, ac lethale gaudium , ei tamen avidiüs inhiant ? an non lacrymas L g)«:-zä petuntcum mundigaudia expetunt? hag 032 enimp , L 422 15 Diflertano XXII, enim qui fäquuntur, luctus , morores , re« quid enim tam fatué erroneum , quim bo- liquósque mortis comites affequuntur; quia num fibi, & commodum cenfere, quód fibi mundi rifus Sardonicus eft comes &gritu- eft noxium, damnum adfert , ac interitum dinis, & lethi foecundus parens; G tamen infert ? ita futilis mundi ltitia judicium arridet ridentibus: cüm mundo rifus iíte, perítringit; ita mentem evertit, hominém« 13 quamvis mole(tijs ematur , & nonnifi dolo- que dementat, uc homo etiam . de proprio res pariat , mortémque inferat; íed hi quó damnogaudeat, & fibi proficuum putet , plus in rífüm effunduntur ) eó nocentiora quodeft noxium ; letum, quod lethum ac- fibi vulnera infligunt ; & de . fui perditione cerfit; jucundum quodlacrymaselicit. O letantur, ijs haud ab(imiles, qui fort& fumen- deteftandas mundanm laitiz przeíligias ! tcs exitiales herbarum fuccos cum rifu perire & "quibus hominis appetitus ita deii * ? rat ut ri« dicuntur, fu lacrymas quarat, hilaritate moerorem au* 48. Ridetde malo fuo voubdi jactac d cupetur, gaudio fletum emat , delicijs do^ äi .de fuo intetitu gaudcet mundi gaudium , lores accerfat; & tandem larvatis mundi quianecem infert, cui rifum adfert : de voluptatibus interitum 'fibi expetat ? quid Goz mulieribus, perhibent nonnulli , con- ftultiüs , quàm hianter fibi exitiale vulaus Íueviffe datroa uti herba , quá viros falle- exoptare ? quid à fana mente magis alies zent,5 hujus fiquidem herba íuccus in nüm, quàm ijs enixim inbiare , quae judi- €ibo, vel potu propinatus infano fimiles cium evertunt , hominémque pervertunt ? bibentes , vel edentes reddebat, cum à quid magis erroneum , quàm anhelo corde Íana mente dejecti non.. intelligerent. quic- ea concupifcere , quze non nifi damna infee quam, fed femperriderent, donec nonjam runt, & interitum adferunt ? talia funt ridendam , fedlugendam obirent mortem: ;ä gaudia, quae mundus fois fpondet volu. mundani gaudij, qui füccum ebibunt ; ri- pütibus ; quid enim funt voluptates? nifi 4lent quidem, fedut pereant; & eó nocen- dolorum, acdamnorum appendices, trae : tis, quó fe perire minimé intelligunt; gaue hunt enim fecum ingens malorum agmenz Gent ut lacrymis madeant ; exhilarantur moe- etenim ex voluptate, qua in efculentis, po* . rore mox interficiendi : mundi gaudia au- culenusque quaritur , oritur grsvedo ca« jb cupantes retibus voluptatum , quas mun, pitis , dolor (lomachi, zgrimdo corpo- dus exhibet, decipiuntur ,^ & fe ipfos deci- ris, imbecillitas virium , & tàndem mors j piunt, quia mundi volt:ptatibus irretiti prze- ipfa ex cruditatibus accelerata; firque pro. t da fiunt Satanici Aucupis;: & quarentes gau« pterea voluptas perinde ac equus Troianus ( dia non nifi morrores , ac luctus inveniunt; integram malorum cffuadens aciem, quz Prytr , idque prg ceteris expertus fuit Marcus Au- non folüm corpus corrumpunt , fed & ani- relius Imperator , qui mundi delicijs ab- mum infeftant, cum nemo vix poffit cum nndé fatur per cuncta fe vitiaexercuit, peri- mundo gaudere, ac voluptate uti corporis culum facturus, num poffet humana | mali. absque lzefa confcientia,& falutis difcrimine, tia fe iplam faturare ; fed delicijs faginarus, : ac gratiz difpendio, An non noxium eft gau- quó plus cibi in mundi voluptatibus fume- dium, quód ex voluptate hautitur? cum ! zet , famem accerfebat actiorem; quó plus fit radix, € qua mala omnia germinant,hinc biberet ardentiorem inflammabat fitim; quó Salomon nos falübriter inflruit , ut effufa Ü plus deliciarum ex mundi hauriret volupta. mundi gaudia declinemus ; ut infidiofa, & tibus, eó plures femper cupicbat ; & tan- gl dolore plena: Rifiw dolore mifcebitur, &f ex- Pro've;rla.u. dem faffus fuit , nil unquam. obtinuiffe ., trema gatdz lutius oceupat. : 390v L quod appetirum fedaret ; & non. alias ha- Qui fapit mundi gaudio non fe credit, bendi delicias defiderium poriüs provoca- d Tect, fed ltitiam toto nifu fugit, quam mundi En quàm vacua eft, ac inanis mundi fpondent voluptates, eó quia fubfpecie, & t latitia, quàm inops veri gaudij, quàm ex- larvahilaritatis, dolores, & lachrymas nus fucca, fallax, & fugax. | Re&té igitur dixit trit; fufpecta femper efthac lzetitia de ingra . d C4p.2. Y Ecclefiaftes: Rifum reputavi errorem: & ta doloris mixtura latitiam corrampente,& gaudio dixi: quid frufira deciperis? gratiam fallente,& vellente : pulchré Gual. 29, Error eft rifus, quohomo mundi deli. fridus expendens illud: Ri/ws delere mifce« I&ide,:?. r cijs, ac. voluptatibus addictus exultim hila: Giur,dit: Quam infelix: eff mixtura;fi ma« Qq zeícit; quia qui rident de rebus vanis,ait D. teria lugubrie , — fallacem fibi formam in- f Auguftinus, Ze malo fuo rident $. gaudere duet gaudiorums, & affetum letitie cau[a.» ( autem de proprio detrimento , ac interitu "mf ufurpet, Nec illius inter rifus da- i error eft mentis, quae à fano feníu cecidit ; lore caret ,. qui delicias putat effe. fub fen« ] c«um mundi delicijs affluens exultat , hila- Uubus ; W € licet foris intentus ,. vel diflen- reícit, ridet, ideo gaudet , quia putat bonis, t poliüs , pavum intus [entes fentiat , à frui, & inillis deliciari, & in hoc decipitur, compungitur tamen n cubili fuo. Quid ju & crrat ; quia tunc ait Auguftinus de malo fi i — bac. perniciofa gaudij mixtioue per- Q f? ridet: proinde Salomon, hunc rifum, Shterit , lufius fanà non. mixtus mixti li quem homines ex mundi delicijs, & volu. . occupabit extrema ,. ( quod. extremum., NI ? u yta;ibus.hauriunt errorem appofité dixi.: f*erit. etérnum — eri,..| Quàm noxia , & frau«* E Perfonata eft mundilatitia, cui filarvam detrahis !a,crymgas. 493 fraud.ulen;a eft huju'smodf mixtura , in intus przcluditur ; & quoties indu!genïs qua humanarum voluptatum materia funefté mundanze voluptati viderur exterius de- lugubris , lectitize avara eft , ac precocum liciari in fplendore , intusfumo fuffocatur; pabulum gehennalium cruciatuum ; fallacem & nigra caligo extinctz mundanz iaeutise enim induit gaudiorum fpeciem , cum affe- funefta extrema miferé occupat, — Quis hane &um lztitiz nonnifi triflis caufa ufurpet: larvatz ltitiz flammam icintillam non di«- an non felliscum melle dixeris hanc mixtu- xerit ex gehennali emerfam incendio? cum ad id duntaxat (pleddeat, ur torquezt; in- ram , quá rilus dolore mifcetur , & gaudium luctu? imó fi quid ineft melli dulcedinis , crementum fubeat , ut confummet ; furgat, hanc fellis amaror totam corrumpit , & ut deprimat, ac in tartareum detrudat car- dulcedo voluptatis, ac gaudij tota in amae cerem , cüm nemo poffit noxia hac mundi ritudinem lachrymas elicientem degenerat , latitia frui (ine Numinis , ac confcientize quia Proverb. 14. — £xerema gaudj luétus lafione , & (ine falutis periculo , ac grauz c JXJPA'!. Quvàm vacua , & inanis elt l- difpendio ? velenim remiffa eft mundi iz- titia, quam mundus fuis voluptatibus , ijs* titia, vel intenfior ; fi tenuis, non videtur €4émque indulgenti propinat , cüm tota de. €ert& operz pretium tanto impendio eam finat in lu&tum ; nomen duntaxat prafefert emere : fin veró intenfior fit , &ó tunc culpa letitiz, & gaudii larvam , «üm intus non» elt gravior, quó letitiauberior; & eócon* nifi triftitiam, angorem , ludium , & ama- feientiaeít inquietior, quó plus crefcit gau- zitiem contineat, ac dolores cudat, quibus dium: quinimó fequitur fubinde , ut nulla eà lechaliüs feriac , quà fub fpecie latitize fit amplius confcientia, mulla religio , nul- «raffiüs decipit: ridet extima in vultu curis, lus Dei merus , nullum virtutis (tudium , nulia falutis cura , aec fides eternorum , fed doletíntus cer; flores exhibetin genis, & Ípinis intimiora lancinat vifcera ; qui nec Ípes futurorum , quia noxium mundi enim exteriüs mundi indulgens voluptati- gaudium , quam priüs confcienriam anficit , mox delet , ac abfumit , & quidem brevi bus videtur ridere , intus dolet, & acriori angore uritur, temporis defluxu 5 volauca e(t enim omnis $1 Non igitur fidendum eft externze mundi voluptas, & lztitia, quz ex ipía percipis Iztiti2 , nec ei credendum ; íplendor qui- fur; vixoritur , ílatim moritur, vix if dem latitiz videtur faciem exhilarare, fed ortu fplendet , & in occafu delitefcit ; sítque cor intus torquetur, & urens flamma claa. propterea momentanea potiuüs lætizia ,quàm culum przcordia uftulat : appofité S, Ber- diaria. Proverb,xa, nardus exponens prefatam fenteniiam. — Az- Quód fi metirivelimusmundilztitiam, ^$3. . fws dolore mifcebitur , 69 extrema gaudij «um ejus poenitudine , quamvis illa momene ]uiiusoccupat , ait: Accenditur cereus . non tanea fit , haceíl rámen zterna ; ilía fluit, haechzret; illatranfit, fed hzec manet ; illa qrrum. lumen efl , fed Iucerna , fiquidem.. ágnis apfe propriz fomenta confumit , nec mf per breve tempus face(fit, & hzcper aterna sp/a coufumpiione fovetur 5 porró deficiente Ízcula laceffit 5 brevis eít l»tiria , fed ion- gnateria , etiam sp[e deficit 5 €& ubi sllams, g&va ejus poenitentia ; & quó diuturnior ,. videris proríus exuflam . bunc quoque nibil. €6 vegetior , comitetüirque propterea mun« di gaudia, vel przcox pudor, velferus . do. ominus confumprum elfe reperies ?. ficut er* go flamma illius novifma fumus occupat , lor, Quéd fi mundi lxtitia plena eft vani- W.u- €5 caligo ; f[ic datitia munds intrifitiam mu tatis , efttamenreferta omnis per ve'r*[fr,,atis.- gatur. 'Tametfi mundi gaudium fuo vi- lm Pandore dixeris pyxidem , é qua una'- 500 deatur fulgere nitore , ac luce perfundi , quà tot Ícelera , portenta ,fupplicia,fames , pe« ftes , czdes ; calamitates, zrumnz , tmore prafulget ingenis , & zranslucet in facie j quia tamen ex flamma oritur, qua mundi borum agmina, actandem mors ipfa erum. . depafcitur voluprates , & inftar flamma ce- pit: ex bac enimvomica omnium malorum rei unà cum voluptate ablumirur deficiente purulentia ebullit 3 ex hoc camino vitiatze pabulo; quid alindemittit, quàm caligino- naturze noxius fumus femper afcendir, & foedalibidinis eje&antur ícintille, — Efthze fum fumum lachrymis eliciendis idoneum, 4llhy quia extrema gaudij lu&tusoccupat: & licet iundi lztitia laétis hauflus ille, quem do- flamma pediffequa fit fumida hac caligo , lofa jahel fitienti propinavit Sifare ; parum . aquz hic petierat , fed lactis florem , ac cujus fulgor in ore duntaxat ridente fplendet, intus tamen medullasuftulat cordis ; ac mo. pinguedinem in laxiori exhibuit phiala. leftiffimé fingsla urit preecordia, qua per« dquam petenti lac dedit , & in pbiala Prin. yudic * L H inde ac flamma ceram depafcitur, eipum obtulit £utyrum, Sicut ftolidé Sifa. 'excdit $aC abfumit, ta improbz fidit mulieri, qua la&tis dedit Flammam effe dixeris mundi lztitiam, L ETO dulcedinem ; mortismox propinatura ama- quz exteriüs fplendet , fed intus deftruit, rorem: ita nonnifi fto'iduseft , quimundo nitor exreriüs diffunditur ,. & intus perni-. fidit , ejisque letitiz , quà dulcedinem vi- cies infunditur ; lux exreriüis arridet, fed detur quidem propinare ; fed mortem ut triftitize fumida caligo intus torquer; exte inferat, " Quàmnoxia fünt mundi gaudia 2 ladis blandimentum , & butyri mollitiem ziüs flamma in «onum eyigitur » íed fumus Qq3 j Vle ^ 494. Diferatio XXI rum gaudiorum uinbiä ää ferales Manium —— videntur porrïgäre ; & exhibere ; fed tela tegunt, quibus vulnera infligunt , & mor« evocamur «aligines , unmibrásque lüctuo- tem adferunt : ídque expertus fuit David, fas , quibus illuftriàs inftruimur , & fcimus cum Bethfabeam accerfivit, cujus gauderet quàm umbratiles fint mundi latitiz, Non umbratiles tantüm , fed & imas P [4l, $4« confortio , ait, — Molliri funt fermones ejus 3* ginarize funt ,. qua ex mundi voluptatibus — jfeut oleum , && ipfi funt jacula : & quidem qualia vibravit blandum quidem , fed exi- |gtitie percipiuntur ; quia nonniíi cordis anxietates adferunt. Cogitationes eorum-» 12;6. lz-t"þn tiadle Fenelle pomum , de quo Cardanus Ecdef 14, $6. de re: ait: Tot fuiffeinfidijs refertum , quot gem- timores cords ,. adinventio expetlationi : nimirum gaudia eorum , qui mundi in- YHIfD *VAYit6, mis fplendidum , tot gladijs armatum , . quot nitoribus exornatum ; illud enim te- hiant voluptatibus , timores funt cordis , quia nonnifi angores , & moleftias inge« tigiffe perinde fuit , ac perjiffe, erumpen- tibus nimirum ex illo jaculis: ita mundi la« gerunt;: inter eroumnofas hominum mos :i titia illicit quidem extimo quodam fplendo- leítias recenfentur cogitationes , quz imae re , Íed intus nonnifi noxia apparat jacula , ginationis vagà licentiá animum non folüm diftrahunt , fed etiam discruciant , urünte uibus & fzviat , & feriat. . 44 Habet hoc mundilatitia, quz ex fluxa que, ut gaudijs mundi perfruatur 2 & hinc timores oriuntur , G anxietates COf voluptate percipitur , quia philtro laélat , moleítiüs coarctantes, ne forté animus his- confopit, d perimit : quaprepter unam &^p. 44 ex Lamijs dixeris effe , de quibus Threno- ce cogitationibus diílraélus , gaudia, quz rum dicitut , Lamie nudaveruat mammam, appetit , non affequatur ; — G triflitias ; laiiaverunut Gatulos fuos , funt veró Lamiz quas averfatur , incurtat. Id tamen mi- [* rum effe videtur , quód adinventio expe- Í in fabulis monftra umbilico tenus fpeciem præ'fcferentia mulieris; deorfum veró pror- Cationis , feu erectior fpes mundi inhians | fus ferina ; mammis tamenlaclantium mu- gaudijs , hominis adnectatur moleítijs , N lierum more protuberantibus: eos tamen, cüm nil duicius effe videatur fpe , quà ho* mo futüra gaudia videtur przeproperé gu« quibus lac propinabant , crudeliter interfi- j &lebant, ac infeliciter devorabant : fi La- flare, & per expeclationem eorum anti- cipare pofleffionem. Sed adinventio ex- mijs dixeris mundi letitias haud diffimi- les, à veritate vix te aberráffe deprehen- pectationis nil aliud effe videtur , quàm des ,. lactis dulcedinem . propinant, fed excogitata imaginatio , feu mentis veluti 'zj mortis ut inferant amarorem , proinde 5a« figmentum : fzpe enim fpes arefcic , & Proverb. , lomon monet. Fili i, fülte latlaverint cum nuünquam , quod fperat , affequatur , peceatores ,. ne acquiefcas. sllas, fpes non eít , ied merum fpei commen- Neque vera eft illa lztitia , qua nonnifi vulnera tum , quod homo fibi comminifcitur , & in mente fingit , acimaginatione figit , cum infligit , & lachrymas elicit : umbratilis ä:i; &Ap. 4s €ft, cujus fymbolum dedit Jonas. Fecst ad larvata mundi gaudia , veluti ad vera. f avidiüs afpirat : eft tunc haec fpes adinven- fíbi umbraculum , & fedebat fuper illud in ! umbra , & letatus eff Jonas faper bedera la- tio expeclationis , &t commentum cogita« tionis , cüm nullum ibi fit verum gaudium; £itia magna: Íed quia in umbra hanc füe- rat lztitiam Jonas aucupatus , nonnifi um- ubi fe gaudere poffe fperat: imó cum hian« 2 ter quis mundi exoptat gaudia , & votivé bratilis fuit j| inanis fcilicet , vacua , & * brevis * fiquidem hederacea hzc. voluptas Íperat 5 non gaudia , fed mvereres quatit, & non de rei veritate gaudium , fed de duplicem experta hoftem fuit , Solem fci- E licet , & Vermem,ab iíto corrofa, ab illo imaginationis falfitate merum gaudij com mentum , & verum triflitiz incrementum 3mi, « * €xiccata fuit , & paucas inter horas omnis hsec umbratilis letitia evanuit * * an non invenit : quia voluptas quamvis aliquid vi- deatur habere oblectamenti , quo fenfum ( mundi voluptates plenz funt hisce umbra- 1 «ulis? florent quidem , quia alliciunt ; fed titillat ; admixtum tamen habet etiam tor- mentum ; quod diré discruciat , GC anie proximum íemper exitium huic imminet mum torquet* — -hedere ; vix deguftantur , & (tatim pere- unt, & dum fplendent , extinguuntur ; ex z ijs, qui mundi gaudia aucupantur , alios. j. IV. fï: Laciliang meníz farciunt , & alios Apicij ( dapes fapinant , alios Cleopatre fercula. Mundi voluptas gaudium ftans reficiunt , alios luxuria inflammat , fed E det , € lachrymas extorquet 5 ofcula | haec omnia umbracula funt , & nonni(i "Sgone cób. 4« ümbratiles exhibent latitias, fsit » & *vulnerfz imnfligite f vit Deus vermem a[cenfu. dilutuli $a eva- Ui mundi inhiant gäudiohos fuis vo. flinum , & percuffit hederam ,. &5 exaruirt , $6« luptas praítigijs eludit , & futilis £ nimirum parati funt vermes , qui five ho- lztitiz anxietas torquet : id igitur h die, five cras hofpites expe&lant in fepul- enixim agamus , ut gaudiorumirritamenta, l &hro, quotquot mundi gaudijs indulsére ; & blanda fallacis latitiz illicia proculexter« .?'—'.!ïm"?.a nolimus , ex hac fluxa humános [v minemus, . Indurandus potiüs e( honefte anis :4 Peifonata cft mundi laritia', cui filarvam detrahisfacrymas, 495 animus virtutum exercitio , & à volupta- dolotem ingefsére , & infaufti chara&tes k tum delinimentis prorfus retrahendus , cum res lethalem animo imprefsére moet.orem z virtutum exercitio vete reficiatur ; & la. neque fatis fuit immiftum mundiali ga:idio üitie illicijs decipiatur; ; & tamen , adeó dolorem toleráfle ; fed poft invitam co/e- i mens hominis cecutit , ut ardenti hidrope rantiam fententiam -etiam dolorofz mortiy fubjit. ^En quot anxietatibus, ac dolori femper gaüdium fitiat , quod mundi vo- i luptas ei propinat : eft virtus germanum hu« bus.eft mundi gaudium obnoxium * quod df mana mentis ornamentum, cujus nitorem fidíscuflis paffionum tenebris oculos aperie temus , uGque dilpiceremus , quàm futilis voluptas inficit , & mundi gaudium delet : voluptas enim vulnera infligit , & fub laci- fitfugax, & fallax humana lztitía , quàm ti2 [pecie dolorem tegit : (iquidem uterini fit doloribus obnoxia , & quàm foecunda ca- eodem nixu exórti fratres funt dolor , & lamitatum mater : non potuit Balthafar adi gaudium , nec fejungi poffunc , quia natue modicum tempus mundi indulgere gaue dijs, quin ftatim acrioris triftitie experires rali admixtione junguntur : hinc Seneca, EPDf. $1. $i voluptati ceffero , cedendum eft doleri , tur delores , ac mortis fubjacerct fenren- ti2. V cedendum labori , cedendum efl paupertatis idem [ibi in me juria. effe wolet , & ambitio v. Non foiüm iüfigne hujus veritatis do« 39. E ira : ánter zot affetiua difirabar , n di- cumentum purpuratus Balthafar luxurians inepulis dedit; verüm & pannofusilie rufti- féerpar : fiquidem mundi voluptatibus ,« gaudio , qui indulget , dolore anxio di- cus evangelicus , qui invitantis ad ceenam fcerpitur, quia mundi gaudium mellis dul. Íprevit obíequium : dixit enim , /uga &o- cedinem fellis amaritudine habet attempe: um emi quinque , & eo probare slla , róga vak i4s tatam , & poft fellis ama te, babe meexcufatum, quinque boum jue 2 toreia mortis ad. £4, quinque exteriores etfe fenfus , edocet fert fupplicium. 37. Idue Balthafar expertus fuit, infanus D. Auguítinus , quia cüm boves terram enim , ac fuperbiffimé turgidus coenam ap- verfent , aréntque; nulli dubium , quin in» gens fit bubulco labor duriffimas telluris paravit faporatis , variísque ferculis inftru- élam , & poft multiplicia humani gaudij ir« profcindere glebas, ac mugientium boum audirefemper , & fequi voces; cámque & ritamenta , güleque deliria , usque ad aufu facrilego profananda vafa divino cul. fenfus corporis terrenis femper inhient vo- ""tui addiéta ; infanijt delicijs affluens 5 fed luptatibus, & gaudijs ; nunquam videntur & dignam etiam infaniz fententiam tulit : carere gemitibus , íed jugibus potiüs tor- digiti fiquidem apparuére fcribentes in pa- queri doloribus : imó & candem fubire pce- nam, quam rufticus ille Evangelicus expec« rtiete , ad quorum primum intuitum varia cogitationes animum pertürbárunt Baltha- tusfuit , & quam expreffit, inquiens; Rex; Mtï'gtäca A2 faris : fedebat ille vino madidus , fimülque cum audiffet , iratue eff ,..€& miffis exercitibus fervens, fed genua gelido timore correpta fuse perdidit bomicidasillos , £ cvoitatem (e fe concufía feriebant ; ftomachus affum- illrum. | fuccendit ?. quia gchennalis iguis nunquam moriturüs eos excipit , & torquet , ptum coepit cibum faftidire , ut ea corpus parte doloris ferretfzvitiem , quá intempee qui terrenis hisce voluptatibus inhiárunt, la. rantiam nutrietat ; renum itidem diffolve. bores exantlárunt , ac fudores fuderunt. in bantur compages , quia cum per venerea terra cultu , ut flores decerperent gaudio« voluptatis futilem. mundi. letitiam haufif- rum , hinc exclamat Chryíoftomus ,. O si- - fent , eandem mode , ut noxiam excludere ferrimus mundu , & miferi , qui eum feque fatagebant. Tunc facies Regs commutata untur, femper enixa mundialia opera bomi« Qanpiel, $. eft, & cogitationes ejus conturbabant €um , nes excufterunt 4 vita , (ed parum effec & compages renum eju. [oloebantur , & ge- excludi duntaxat àvita ; fed quod deterius n4a ad fe imvicem collidebantur : a elt, flammis aduruntur nunquam extinguendis , qui agrum'exercuére labore magno, & exi« Sympo(ijs anxietas admifcetur ; & gravi dolore femper corrumpitur mundi gaudi. uooblectamento. - Fallax eft fenfus,volati-. cis illicit obleQ&amenus , & poenis excru« um , quod ferculorum ingerit voluptas: in Balthafaris corpore varia torquentur mermi« ciat dutiffimis: perfape falliturvifus ; quae bra, & mens ipía triftiffimis discruciatur enim eminus fpectata commendavit , ut Ípe« & * accerficur cunc Daniel , qui ciofa; cominus discuffa omni depreheadun- cogitationibus ignotos Chaldais charateres interprete» tur venu(late fpoliata ; imó non íolüm fe tur , quos dixit hac fignificaret Divifum.s fenfus fallit, fed Gtanimum decipit, quem efl Regnum tuum , &5 datum efh Medis , €8 ad volatica inflammat folatia; adeó ut, quii Lj * " Eadem notle Perfis : fubditque textus Íenfuum paret imperio , evanidis eluda- tur delicijs ; laboribásque divexetur durif- snterfecius efl Baltbafar Rex Chaldeus, — Ec- ce quot erumng , & calamita:es unius fue- fimis : càm é converío , qui rauonis colit i2 runt gaudij pediffeque ; quot fupplicia ve- imperium, laboribus ad fpeciem prematur, luti appendices mundi gaudium fecum in & gaudijsfruatur verioribus, us . f unica tantüm coOnmna traxit. Cum delicijs H Hebreorum popul celerum ihcre- 22« mento divinam exulceraverat iram , quae ta» corpus ingurgitaretur , ac immodic:sreple- retur obíonijs » digiti in pariete feribentes men c6 graviora deérevit fupplicia, quà e- E 406 Diflertauo XXII, delicta ex/c'fevärev uberiora, Judic. 4, 4ddi« tormentum fuþplïcïi » dum famis dolorie &APo 4 derunt Fij Ifradl facere malum in con- feros prodjit ftimulos : Defiderium fqua- pecis Domini post mortem od , &6 tradidit lentis cibi famem acüebat ; & fames exau- allesDomintu $n manuTabin RegisCbanaam; la concüpifcentiz promerita erat muléla : qua& verba expendens Origenes £omil. 4. in porcorum famulatui addictus , «cenofis ter« fudic. Jabin. interpretatur fenfum , — qui re indulferat voluptatibus:;per fenfuum eüm fit voluptatis inftrumentum , non vide- adminicula , quibus tamen cum adharee tur fupplicium fenfibus tradi , fed potiüs ju- Ícit , diris divexatur cruüciatibus ; non «undiffimum obleclamentum : funt enim enim fensüs obleclamenta famis potuére N ä fenfus fontes voluptatum , illicia deliciarum, ( cafere fupplicio , neque mundi gaudium & januze, per quas terrena gaudia mentem non madere lachrymis : pulchré $. Chrye f Zagrediuntur , quam ;exhilatant ; fed cur fologus, I Luxurie ventris , gule famer Serm.. Yo Deus, ut de tot (celeribus veluti improbitatis Zortor opponitur , -t dbi ultrix pana a« T"& didis X metas fupergreffis dignam fumpturus vindi- ligsdt Dtn £ viat , ubi penalis reatus exarferat s. fa- &am fenfibus tradit peccantes , quibus volu- &a efl fames valida ,. quia ad talem fi- f puti indulgeant , & mundana foveant nem femper voracitas teudit , 64 ad talems / gaudia ? terrena inhiantibus voluptati nil pervenit terminum , fugienda vo Y737] magis volupe, quàm fenfuum adhzrere il- effufe : evenim defiderij anxietas , * DiSe lecebris; & fenfibus eos tradere non eft dam- que ardor tortoris fungitur munere , & / naijsdem inferre , íed eorum potiüs pro- doloris ingerit acrimoniam : cüm primüm movere ftudia: imó non folüm traduntur pl cepit filius prodigus à patre fejungi , & [7 Íenfibus, ut dignà mulétentur ponà ; fedà mundi jungi delicijs ; fenfuique tradi, cce- L zationis quoque dejecti imperio pecudum pit in mundi gaudio zsrumnas colligere e gregi adjiciuntur , ur brutorum inítar fen- fibi nocentiffimas : quia quz ex terrenis vo» ( fuum duntaxat ingurgitentur illecebris, Sed luptatibus gaudia hauriuntur , fitim no& noncredas à cruciatu, & dolore immunes , extingunt , fed acuunt, méntem non exe quos fenfuum illecebre decipiunt 3. etenim hilarant , fed confcientiam torquent , cor« ) Jabin, &Siíara, quia fen(ibus traditi ; non pus non reficiunt , fed animum inficiunt : delicijs ; & voluptatibus exundant, fed mee* appofite $, Chryfologus. Epicuro fe zra., Serm 5 £ore corrupti lachrymis madidi fufpiria, & dunt ultimo difperationie ,. & uoluptatis f gemitus edere coguntur ; ne« doloris va« Aullori ,. €$ mauducant filiquat ;; boc eff $^ h lent acerbitatem decoquere vehementer op- voluptatibus eorperi malà dulcibus inbiant, P preffi : ANongentos babebat falcatos currus , & pafcunt demones ,. qui femper corperis T quibia. afffggeretur , Ícilicet , ut ait Gloffa vitijs faginantur , 0 fordibus : quia ficut Hnil, p interlinearis populus dure cervicia : quam. Domino , qui [e jungit , unus fpiritus efl , Bpa, j diu ratio nou fervit, fed imperat ; falcatis it4 qui [e jungit Diabolo efl demon.s homo non tetitur curribuss fed fallacijsat- unus ; qui fenfibus adhzrefcit , eorímque l eeritur ; dum fubjicitur imprudentiffimé adjicitur coenofis voluptatibus , gaudiís- & fen(ibus , ut perinde fit fenfibus tradi , ac do- que larvatis , ac eorundem obfequitur nu- loribus atteri, tormentis torqueri, crucia- tibus, doemon eft, & diabolo adhazreícit, tibus dilaniari, quatenus fenfus voluptati« & qui mundi gaudio adhztefcit , — femper busindulgent , & ha mundi gaudia accer à Diabolo vexatur , & quó plures depaíci- pl Pl funt , quz fub fpecie rifus lachrymis madent, tur voluptates , eó plus efurit : quia vo* 1 gofasexhibent ; & fpinas tegunt ; dulcedi- luptas, qua mundi gaudium ingerit , ci» f nem Íípondent mellis , & fellis propinant us eft , qui gravamen inducit ; non fa» amaritudinem, mem ab5ducif ; flammam alit cupiditatis ; Pl Í [ Expertus id fuit prodigus ille evangeli» non famis arcet poenalitatem ; gaudium eft, '€us, qui à patre , ac domefticis parietibus quod feníui favet , fed fimul ferpentem (4 prolixo fejun&tus intervallo,foedo infervivit fovet , qui fuo iuterficit veneno gauden- fí appetitui , cui fetotum dederat : cüm enim tem, 1) fenfuum indulfiffet voluptatibus , totüms Hinc diVes ille äpud Lucam , . qui di- 4Ie que abligurjiffet patrimonium , portioném- vitijs affluebat , delicijs exundabat , dum que, quz eiobtigerat , ac mundi gaudia q letitie , mundique gaudio indulgeret , vo» degufláffet , tandem coepit egére , & pediffe, cem audijt, qua intimas pulfavit aures. Q quas hujus letitize &rümnas fentire , fame fti- Srultà bac uotle animam tuam repetent À. p a. mulari , & íqualentis cibi fuiles eícas ad ?e ; quiadivitijs queé , ac delicijs difflue» Lí ejus coércendos ftimulos appetere ; Cx- bat, mundique gaudijs indulferat , coepit b e u'. ',0 piebat implere ventrem de filiqua , quas ftatim vanidi hujus floris , ac fallacis rofze porci manuducabant , — 6 nemo illi dabat, veras experiri fpinas , mortíisque fentene m fe Et tunc in fe reveríus , videns quàm futile tiam audire : fed quanam hujus fuggila» fit mundi gaudium , quàm fallax , & fu- tionis caufa fuit ? certé non alia , quàm gax exclamavit. Ego bic fame pereo : in- animam invitáífe ad ingluviem , illexiffe ad V étementavit ardorem de(iderij , dum cu« mundi fucata gaudia, deliciasque volatiles, in « Pusxconfh peret venteem ds füliquis implere; & fumul Urdebakec crah d MCIe s fu W T Per-fonatä eft MUhdi Txtitia,cui fi larvam detrahis ladynias; 497 ftere , nec tam celeri evanefcere volatu : animam necare feftinent ? placent hæc'-veA-, ajebat enim : 4»ima babes multa bona.s nena , quia melleam videntur dulcedinem pofita in. annos plurimos vequiefee , come- exhibere , fed mel eft omni felle dererius de , bibe , epulare , & hac fuit geminata ac nocentius ; mortem fiquidem degufta- ftultitia , volatiles mundi .delicias , & tum infert , & quidem nodte intempefta , fucata gaudia exi(timáffe in annos duratu «um minus hisce indulgens gaudijs de dam- za plurimos , fibíque placidam polliceri 'no cogitat fibi inferendo. ' quietem , .dum laboris , & auxietatis cau- 44 Expettus id fuit Evangelicus ille dives, fas fimul augeret : .& ideó à fana mente qui , cum afflueret divitijs , & delicijs dif- «eciderat; quia quietem in laboribus fibi flueret,vocem audivit, dicentem fibi : Szul- fpondebat, rífum in lachrymis , folatium ittps ]. te y bac motteanimam tuamrepetent À t52 La« Q in marore , & diuturnitatem in rebus flu- folemni laboravit ftultitiá , cum repug- Tra&, de di- xXis , Ícité D. Bernardus. — .Hoec f/ultum.s , nantia inter fe nectere fatageret , .ac cone Vigende Deo, 85 .extrema dementie efl, ea femper appe- «ordare, qua fibi ex diametro adverfantur, Tére . QUi , nunquam non dico , fatiant j 1nundi fcilicer gaudia , & fimul bona, quie ftÀ nec temperant appetitum ., dum .quid- bus mens plené ad annos plurimos quiefce- «quid taliuu babueris , nibilominus non ba- ret: Habes , ajebat , bona repofita in annos óita concupi[cis , E ad quaque defuerinr , plurimos , non enim bona erant , quaipfum femper inquietus anbelas * dta enim fit ,. t deceperunt , ac waniffimis inquietárunt pervaria , €& fallacia mundi obletlamen- fponfionibus : mentita pr iffa veram ab- t4 vVagabundus animus inaui labore difcur- ftulerunt requiem. :Fuit.('cültus, quia cum vens fatigetur , nonfattetur. noóte poffet quiefcere , nunquam fibi futu- 42 dMon funt folatio humana gaudia ; ram quietem delufus acquifivit : in rebus , fed gravamini , non exhilarant , nec men- quarum [ola cogitatio fomnum abigit , tem ferenant , fed triftiriam inducunt , & anxietatem ingerit , ;& laborem ingenerat, torquent, & quamvis fpeciem quandam requiem crediderat poffe inveniri., íed non praícferant loetitize , ac jucunditatis ; hzc aliam plan&, quam illam -mortis adinve- . Bu tamen luctui , & lachrymis .adneclitur 3 mit ; Siulte bac notfe animam tuam vepe, qua enim repugnant extrema inter fe ami- £ent4 te ,. & quidem cum crederent bona. €é confederantur in hominis perniciem : repofita, feu fumma cum quiete in annos . hzc eft fraus Doemonis , .dulcia necem plurimos poffidere , ac frui mundi delicijs ; inferentibus commilcere , -& venenum fugillatur :gitur.ejus dementia ; 'quia «cree mellis admixtum fuavitate incautis propi- deret , verum gaudium in diuturna bono- Homil, s,im nare , ut;eleganter Eucherius, i«Diabo* Epiphan, runi poffelfione enanciíci ; & impuné de- bolus ebfiffa femel petlora molliffzmis. fe- licijs equé , ac divitijs.áffluere * fomni ductionibus dertpit , fic diabolus callidita- enim difpendium expertus:, «cum nodle te Ueteris artifici) condit blandimenta pec- quieti fe dediffet anguítijs preffus, ac ama- «andi i quomodo felent , .qui mortiferos tiffimistortus.cogitationibus mortem inve- berbarum temperant fuctos ,. .in condsto., nit, quia mentiuntur mundi gaudia, quie- 4ut in aliquo mellito poculo nefcientibus tem fpondent, & cruciatus invehunt; hinc propinare , gullus mentita fuavitate com. David ait : Menzita eft iniquitas fibi , nec ponunt , virus amaritudinis obfcurant frau- quid aliud eft hec mentita iniquitas, quàm Tfahse, de dulcedinis , provocat prius odor poculi , latvata mundi ltitia ; quàm pingere eva« fed prafocat infufus fapor n weniss mel.eft, nida gaudía.colore foliditatis , & illufo- quod afcendit in labia $. fel ef , euod de- tiis votis in ipfo labote requiem fibi fpon». [cendit in vifcera. ^ Tta Diabolus per rerum dere, & in.d : 'tere, clore gaudium fibi promt- carnalium concupifcentias ,. €£ illiciras vo- luptates extrin[ecus. blanditur , ántrinfecus .ïM*eint'iunturr.xh;in;diägaüdia-, volatilis e(t i 4f tnfidiatur, 'eoruni iucunditas , .a6 fucata; fibíquemene 43. In feízvit, qui mundi inhiat gau- titur , qui gaudiis hisce inhiat , propriis. € h dijs ; terrenisque indulget voluptatibus ; que infervit.deliciis ; putat folatioin mun- quas enim fibi tartateus hoítis infidias neclit, di gaudio frui , & nonnifi anxietatem au- quarit, quó miferé capiatur ; -qui fapit in i&upatur., ideóque mentitur fibi, cüm Creq melle venenum fufpicatut , G perinde dens ad quietempervenire , & folatio frui ; voluptatum illecebras , & larvati gaudij exp ,. t e titur,íe in mundi gaudiis, ac deli- [ya Ve blandimenta declinat , ac mortis fuccum ; «iis , 'nonnifi labores invenire , & anxie. é mundi gaudijs nonnifi loctus , & lachry- tates; quibus torquetur ; appofit? D. Ber, mz prodeunt: videntur peilucidi fontes , mardus expendens prafata verba ait : . fed & quibus nonnifi rivuli [caturiuntlachry, b perver[a contendit ad optimmem , fe. n at * marum; funt gaudia , que mundiípondet Jüinat ad id , "nde polfit implevi 3 zmó voluptas gehenne venena , melle duntaxat verü bis armfrattióus Tudit. fecum 'oaniz at , in extima fuperficie illira , ut non difpli. mentitur intquitas fibi : & nonnullis inter. ieétis lubdic ». Lj ii2 ceant , que mortem inferunt : reípuenda: Curris per devia , & longà funt hác gaudía , repudianda hzc Diaboli a 4hte TRorjeris , quam boc in circuitu per- yenen . |, cum non folüm'corpus ; fed & venias 4d e7go n Rrr optatum temin(lm. Hor V;:fmni( de Affclibus Tou. L. | fif^ 498 Difletauo XXII, , £ ircuity impy ambulant , natuvaliter appe- bus haud impares. dixeris mundi latitias 7 í teutes , unde finiant appetirum ,. & infi- ripas enim , per quas fluunt, exedunt, & pienter. vefpuentes , unde propinquent fmni : abfumunt: appofité S. Chryfoftomus. N gt ss nl Jini dico. non confumptionis ,. fed. coufum- tam vebementer fluvialium aquarum . cur[fua gopul, eguationta , Quamobrem non. beato fine» vipes corrodere , & [ubmittere [olet , ficut de- licie , & luxu omnia valet eonfummars , fed con[umi vano labore ac- * udinis na/iu fr- eelerant , qui rerum magis fperie, quàm au- mamenta facilà fabruere. ä abore delettantur. Ait. mellifluus Doctor , Verüm hac mundanorum flumina gau- 40 6 voluptatibus inhiantes fe amfractibus tere- dierum, perinde, ac relíqua per varios ter« ze acipfis voluptatibus fatigari ; & quideta rarum tractus flumina in mare devolvuntur, f incircuitu , quia ficut in circulo nunquam ad quia cüm percurriffent varios rerrz tractus p finem pervenitur , fed currens per circulum deliciarum floribus, herbarum viretis, fyl- quietem quafiturus in fine circuli nunquam varum amenitatibus gaudia ingerentes , quiefcit , fed femper laborat , rotatürque derivant in amaritudinem , uà non core pus tanthm inficitur , fed. animus if« cum circulo: ita hoc idem impijs obtingit, Mu v ov £ ait Bernardus : Zn esreuitzu impi ambulant terficitur ; quid enim aliud intendunt flu- - --d mina fuos in mare exonerantia fluctus, ni« vaturaliter appetentes ,. unde fimiant ap- petitum : led ambulantes , & laborantes fiut nos edoceant , moneántque omninó, sunquam fine ii EPT attingunt laboris , nec ad mundana gaudia in &terni mcroris termis votum perveniunt , fed fuum jugiter pro- nari amaritudinem ? omnia igitur flumina fequuntur tormentum , & veluti Ixiones humanarum delectationum , ac gaudiorum volvuntur in circuitu poenas dantes , quas mTare intcant , quia exerema gaudi lucius iundi delicijs indulgentes fibi promerue- occtipat , leu lachrymarum amaritudo. re« — — COaO'""C39 à4cà "C) 2£9 9- — f runt , imó & ipfe mundi delicie , & cipit ; G extinguit : & licet. fluenta gau- ARU audia hanc invehunt ponam ;. quà fibi diorum aliquam videantur folatij przfeierre gddictos torqueant. Ípeciem ,. fucatum tamen , ac larvatum eft hoc lolatium é mundi gaudio prodiens, non enim folantut, nec refrigerant hac fluenta, . rf —— « $, V. Li.ó, ts que & mundi gaudijs fcaturiunt , neque e- fb pota fitim extinguunt , fed potiiis acriüs i landiuntur , €5 decz'jvz'mt mundi acuunt, accendüntque. Id intercedit difcriminis inter fluenta gandia , malaciam fpandent , & nau- 49 f'^gium: apparant ?. nec dpfis. fidendum., i aque vivz € Chrifli vulneribus fcaturien- tia, & qua mundi gaudia cffundunt; funt alliciunt , ut ledant $ adulantur , ut tuterimant. enim fluenta aqua vivze, quae nunquam defie ciunt, & hujus aquz hauftus eftum defidee 6. L] Landiuntur tmundi gaudia , fed lzdunt ; tij plene extinguit , fitim fatiat, & citra de« alliciunt,fed enecant; adulantur , fed fectum refrigerat , & folatur: fecus quze à difcerpunt ; malaciam fpondent , & mundi gaudijs fcaturiunt oblectamentorum naufragium apparant; quodnon folüm per fluenta., nonnifi fucatam , ac falfam refrige" fluctus in aquis voluptatis, imó & in malacia rij fpondent fpeciem , cum. labia bibenti« terreni gaudij timendum eífe monet Ba» um femper arefcant, & veluti inflammata Lib. de vera filius , inquiens : Joluptas veluti fons qui- hidrope, laborent ; cenofas has, qui aquas girginit, am à carne profluit , carnalíaue limo om- ebibunt, acriüs femper fitiunt ; imó nom mia adimplens , ac torrentis inflar ,. & per flumen , fed torrens eít , quemterrena gaue uU AA — - - QR - é O » R oU o - 3 — €bD fenfuum | fenefiras. im carnis. eftus. celerius dia effundunt , non enim vená perenni ju* vefiuens. animam perturbationum. flutlibus gitet fluit , fed torrentis inftar raptim fluity quatit , atque in profunda demergit. . Vle- & quamvis aliquam videatur fpeciem prae na funt periculis hzc gaudiorum fluenta , feferre refrigerij , non tamen falutares exe ppe. Mi u —— malaciam exhibent, & naufragium excitant ; hibet aquas; quia fluxus voluptatis , & no» xius eft, & torrentis inftar flatim exaréfcitz à noftra profluunt carne, in noftris gignuntur fenfibus , ut contra nos infürgant : coér« proindeab hisce aquis omnino abftinendum cendi omnino funt , vel declinandi nofiro- eft , titillant quidem fenfum hzc delectatio- £um fenfuum fluctus, nenos obruant ,com- num fluenta , fed ut mentem obruant , fepea pellántque in fcopulos impingere , G impa- liántque ; alliciunt, ut illaqueent ; demul« &osinfame fubire naufragium: fluunt non cent, ut noceant ; & hominem à fana mente fecus , acrivuli , vel flumina per locorum dejiciant , quem parem jumentis reddant $ declivia terrena gaudia , fed virtutum ripas appofité $, Laurentius Juftinianus Ze case iap. 1;0 exedunt ,. ruinásque invehunt , marinis E] counubio, wbiacriter perftringit fitientes flu&tibus nocer :ores 3 hi fiquidem quam- hec fluenta humanotum gaudiotum , ac vis decumanis t'imidiores littorisretundune voluptatum , inquiens : Raríomalis., cjma tur arenis , & coguntur refilire , cüm flu. fít bomo inberendo terrenis ,. fiticndóques : minum fluctus nullo co£rcente littore jugiter voluptates. fimilis efficitur jumentis , deo h Vert prophetwa . ipfo perbibetur , ubi ,Huapt , ripásque exedant: & inhocfluminis dici- . Perfonataeftmundi lztiria;cui filarvam dïCtrafiislacryääs; 4909 Hicitur *: Homo, eüm m* bonore effet , nou tm,;quliafluxæ fufæt, perínde acwy-aquæ, & ideo sntellexit , comparatus eff. jumentie infipien- fpumea eft heclaetitia, de qua dicitur Ofeze IHMH.JMd . tibus , €5 fimilis falus esi sls * huc perti« Tranjire fecit Samaria Regem.» net: adagium illud apud Arabes vulgatum., iæop«l. faum quafi [puma fuper faciem aqua : 3xue- INe nates in Aqua frigida , ne pereas, . &t batur Rex Samariz mundi gaudio , cüm & aqua frigida mundi lgtitia , quz aliquam divitijs afflueret , ac delicijs difflueret ; fed videtur Ípeciem prafeferre refrigerij , fed fpumea fuit hzc lztitia , quia ftatim eva, 4 hanc ; qui innatant aquam , non refrigerium nuit; neque RexSamaria in ipfa manfit , & experiuntur , fed i naufragium trahuntur: quievit 3 fed per ipfam duniaxat tranfivit , noxiz funt aque , quae quosalliciunt , ob- non quiefcens banc mundi guítavit lztiti» tuunt , ac fepeliunt. « am , fed pertranfiens cüm corporis defati- 49* Malaciam fponde nt delitiaium ,acgaue gatione ; animi anxietate , motu pedum ; diorum hujusmodi aquz, fed cum primüm non quiete capitis ;' Zranfre fecit Samaria bibuntur , mentem obruunt, luménque re- Regem. fuum, quafi [uma fuper faciem a« €a rationis extinguunt : & graviora fert que , feu terrenze voluptatis, & qua fpuma fecum damna deliciaram ,. ac gaudiorum in- oritur mundanz lztitiz ? & ficut fpuma ina- undatie mentem hominis impetens ; quàm nise(t, G vacuà ; ita munadi letitia fugax , quivis aliarum aquarum impetus ; fluctüs- & fallax: quam gracilis ; & futilis hec que marini,naves , quae 2quora irajiciunt mundilatitia! qu fpumz haud impar, diü pulfantes , & exagitantes : impellunt fi- perfiftere non valet? imó nonlatitia tantüm, quidem ad nauiragium ; fed ex quo nullus fed & ipfavoluptas , ex qua prodit, fpumea poffit amplius evadere.; ne igitur nos de- eft, prafertim Venerea ; nec mirum cum damus hisce gaudijs , ne ín peccatis moria- euiam Venus ex maris orta perhibeatur ípu- mur, eternümque fabeamus naufragium t ma; G quamvis fabula id fit Poétarum ; eft mentis oculosin hoc dirigainus naufragium, tamen veritas A(cctarum fpumz paremeffe ut incu(lo falubri timóre perciti has cavea- carnis dele&cationem , à qua nil folidum mus in gurgite volupratum , & gaudiorum fperandum , neque ab ejus gaudio: vana fi- noXias aquas , «um D. Auguítino , qui quidem hicfunt omnia, & fenfum fallunt: TUNCO fáf.eabiy. Deuimn alloquens ,. ait : Non me reyocabat hiac Apoítolus Judas i fua epiffola cathoe à profandsore voluptatum carnalium gurgi. lica de ijs , qui mundi inhiant gaudijs , 6 , nifi metus mortá , ac futurijudicij tuiz ejüsque indulgent voluptatibus, ait: verf. emoritur amor in mundana gaudia, deliciás- 1j. Hi funt ia epulie fui macula conuivan- a que terrenas ,. (1 mortis recordatio excite« tes fiue timare , flucius fers maris defpu- tur, & yivacinnobis, Abflinendum omni- emantes (uas confufiones LI — cum enim in e- no eit à noxijs hisce aquis , que nonfolüm vanidam fpumam abeat omne libidinis flu- fiim nunquam extinguunt ; verüóm & om- entrum ; & nudus gaudij vapor ex fluctibus nia fecum mala trahunt , prafertim mentis exfurgat libidinis , utique ftatim evancfcit, hebetudinem , luminis rationis amiffionem, appolité Beatus Paícafius ait : Orenzs [u* Lib.t*,im conícientiz torfiones, animz lafiones , vir- xus prefentis vite vapor eff , & [buma vani PíAl.44, ; tutum obliterationes corporis infirmitates, gaudij. capitis dolores , ftomachi laffitadines, ma- A vero defle&tit paudio quavis jucun- $t. nuum chiragras , fanguinis febriles æftü*sf, ditas, qua fuum à rebus terrenis , & carnis ventris tormina, Gfexcenta alia mala , qu voluptatibus ortum ducit ; non verum eft corpustniferé ledunt, & corrumpunt. Eft gaudium , fed excrementum , & fpuma gau- "mundi letitia non animi [erenitas , fed dij:abit igitur à vero , finceróque gaudio, mentis caligo ; qua nifi fanioris amoris lu« quod à terrenis délicijs , ac carnalibus vo« ce discutiatur ; ita mentem occupat , ut lu- luptatibus ortum trahit gaudium , — quod men evertat , extinguátque rationis : neque potiüs fpumaeít, acexcrementum veri gau- luxalia par eft huic discutiendz caligini , dij: & generatim quavis Iztitia, qua cir- quàm qu:s ex flamma oritut charitatis , ut ca Deum , ac divina moà verfaur, latitige apte innuit S, Laurentius Juftinianus de in- nomen non merctur , fed excrementum po« tetiori conflittu , inquiens : QQuemadmo- tiüs & [puma eft gaudij, quod aquis tantàm dum lolis prefente [endove , opace notiis innatat deliciarum , ut ad naufragium eos ámpellat , qui tali funt gaudio addicli ; propulfantur teuebra , ita corufcante auima - eharitatis incendio: omniy Ab ea 't4liga bzu- quia ut notat THesychius gaudia , qua ex »ana voluptatie ,. 69 latitia abigitur ?. fa- mundi delicijs hauriuntur. maximis fcopu- cilé discatitur hzec humanz voluptatis cali- lis , ac rupibus equiparantur : | ait ipfe, E .£o 5 quia vanida , ac proríus vacua; quia Hujusmodi guloforum , ac- voluptarierum o um ex fluentis oriatur humanarum delicia- bominum voluptates, . ac letitia funr veluti .furi fpumea potiüs eft , nullius fabfiften- fcopuli ,. ad quos navis bumane mentis bo- tiz , & que b :;ef.;i diíparet m näQUm te: ;mmmjgve fpiritualium , froe externarum.a dacta. - mercium onufla allidit , ac infelici Yatifcit Solet hzec letitia ex aqui f9. s ämefgefe naufragio. $unt igitur fibi ipfi zupes , & fertenarum deliciarum ,. quz aqüis parian» fcopuli , quotquot humanis inhiant gaudijs , -v Ferani de Afettibia Tom, Ii, Rrra £00 "Difletàto XXII. & infelici x exitu lethale fibi apparant exi. quæ.xfcnfum tiüllat , heé fpimeàa eft, tium. qua levi flamine difhpatur , levique timos $2 Quéd fi dim marini flu&us fcopulos ris flatu evanefcit : non enim fifli poteft ; diverberant , rupesé finu maris emería fpu- nec poffideri hzc fpuma voluptatis , qua g. h mis utrinque madent , ita cüm ad hos vo. cum tàngitur ; difparet , ac perit , dum lüptuarios fcopulos impingunt, mundi qui gaudium parit ; quapropter S, Fulgentius . gaudio indulgent, non veram latitiam au«- hujusmodi gaudium vocat. dw/ece mibilum ; t/yaläg. quatenus omnis libido , & dulcis eft , & €upantur , fed fpumam duntaxat ,. & ex- crementum gaudij ; feu fpumam inanislz. nihileft, quianilveri boni continet, Quis titiz , qua vix nata in aérem abit , non à nihilo veram fperet dulcedinem , verám- enim vera latitia ex alio poteft fonte fcatu* que in nihilo cupiat voluptatem enancie rire; quàm à Deo ; qua enim terra fpon- íci ? delirus eft, ac devius à fana mente ; det gaudia, fucata funt , fugacia , & fal- qui iftud fibi perfuadet. Praftigig funt lacia; & potiüs fpuma , & excrementum gaudiornm , ac pi£le duntaxat, X fuca- gaudij , ut ait D. Gregorius Nazianzenus ; t& fpecies lztitiz , qui ab aquis luxurice Orati i5 Córiflisa- inquiens : Ozzui voluptas , que neque ex originem trahunt : nomine donántut gau- JDeo , ueque in. Deo [ufcipitur , voluptatis diorum , cum tamen nonnifi excremene aiyis x P pow pOU F wv p J - "ERLEELC . cad exerementum eff , & tamen adeo à fana tum fint lztitiz , & ideo gaudia nuncu- mente eít homo alienus , ut colo natus , pantur , ut vel ipfo nomine decipiant , & nonnifi in ceno gaudia quarat , quibus a- minus cautos aücupentur , appofite l(ido: vidiüs depafcatur ; veram ícilicet refpuens rus Pelufiota. Corporis : quidem volá- -L)ib 3. epiff, gaudij fubftantiam , illius duntaxat excre» ptates lepide [unt , edmque vim babent , ur 5* mento inhiat ; & Ípumz inanis latitiz. bominem wveluti preffiggüs quibusdam illi- Eí(t fiquidem fpumea ea voluptas ; qua à €iant , ac Yationem 4 primcipatu exture luxurie dimanat fluentis libidinis zílu ; bent , atque ommia furfum , &5 deorfum. vera enim , & folida eft ? quam caftitas sfceant ; non íinamus igitur nos décipi à "^. ZÉ —— u--— a — 0U ** ** fovet , & cui puritas favet ; quapropter lepido voluptatis nomine , nomen enima praíefert gaudij ; fed omen eíft lutàüs 5 Apoítolus monet, ut exerceamus harum vir« ed Xhbef. tutum culturam , ut vera afficiamur lati- dum enim fuis illicit przftigijs , lachrymas eap. 6. tiá , G efficiamur lztantes: Srare ergo [uc- €licit exitij; — Quis adeó emotz eft mentis; einéli lumbos ve[lros in veritate, && induti qui veris , divinísque neglectis gaudijs fal- Íce voluptatis prefüigijs finat fe decipi , ac fó Jerica jusiitie : lumbos pracingere perinde €Ít ac caftitatem colere , quienim ejus de- verarum , & cceleftium oblitus deliciarum leclatur culturá lumbos pracingit , coér« fordidis , & conofis immergi gaudeat. cétque, nediffluant in fpumeas Veneris vo- Morbus potiüs eft fcabiei carnalis vo- luptates ; noa. monet Apoftolus folüm ; luptas, qua fi:defricetur ; quandam quidem uit fint lumbi noftrifuccincti, fed rurfusad. videtur oblectationem parere , non tamen -^ dQezxe5x s L 1 &L " dit s veritate, ut nimirum oftenderet lar- veram Ixtitiam alere , cum inde nonnifi vatas effe , & prorfus fpumeas carnis ille- dolor oriatur , G cruciatus: fcité Theodo- s,,»,, 115. £* . €ebras , quasfluenta procreant luxuria : ina. rus Studita eum defcribens , — qui terrenis 4 £ze é ncs fünt mundi latitiz , corporis delicize, E gaudet voluptatibus ,. ita fcribit : Quafi ^more. .& folo foeetze mendacio ; quia verum gau- qui fcabiem defricet » . obletlari videtur , diumà fola vera fovetur caítitate, quapro- neque obletlatur j quin ferià eruciatur , &$ pter jubemur fuccingere lumbos noítros íz 4crils , quà plus defricat : ad eundem.s ! Veritate , quia ex vera duntaxat cafitatis [ modum libidine captus dolorem ,. non va- e cultura , flos germinat verigaudij ; pulchré luptatem $ aftum , non quietems smarorem, Biouil. 5, i. S. Chtyfoftomus epiff. ad Hebreos nobis fuc- non oblehamentum «apit sniferaudus :' nec p £^P. 3s 4 cinit ; Szate fuccinéli lumbos vestros , &f fub- huic vetitati firmandz alij funt teftes accer« jemnxit in veritate. Quare in veritate ?. ef Íendi , quàm qui ijsdem deleclantur extra enim cupsditas illufo , $ mendacium : pro- virtatum culturam voluptatibus , & gau- pierea dicit Propheta 5 lumbi mei impleti é dijs : poffunt enim ad confcientiz propriae funt illufionibua $ mon efl ea res voluptas ,fed .tribunal vocari , quotquot libidiffis labo- b ammbra voluptatis, — Succintls inquit lumbos rant Ícabie , ut ipfimet fateantur , quales ine vefiros flate in veritate, boc efl in vera.» tus dolores patiantur , & crucíatus expe- h yoluptate , sodesiia , & boneflate. riantur ; «üm obleclationem fs putatent au- Quavis alia voluptas , qua infra vir- cupari, m $3 n tutis coltutam efflorefcit , fotilis eft , & Excutienda eft omnis terräna vo!uptas;, ff* inanis , Íeu fpumea , que licét fpeciem quie extra virtutum culturam efflorefcere Q lg videatur l&titig prefeferre ; non tamen nititur , non enim florem ullum verz lia folida eft , fed fpumea hac voluptas, quze titiz fovet , fed fpinas torquentis maeroris, lu N & virtutis non dimanat cultura ; extra quam Noftlra fit lztitia, umbratilem , ac fucas "nullum germen folidz voluptatis poteft cf. tam mundi viciffelzcitiam , ejsque fcopu- 0 . HJMI,I. 4 bil fcentiz Wlorefcere ; fcd (i qua videtur ïü'cvolflptaä, los; &tupg; igceg-g(tugqnjg cgncupi Mf !*Q- hi Perfonata eft rhundi iætitizi, cui fi Jatyvam dctrahislacrymas. £or : procellas declináffe, ^ Fugitiva eft omnis à Dei excluderetur facrifidi]s, ait: Mella mundana letitia , qui fapit, fatagit eam fu. oblationem abuuit , woluptatis enim boc quo« gere, cum & ipfa fugiat 5 neque quid aliud 4ue fymbolum.efl ? dulecis fiquidem widetur xemanet de fugitivo gaudio, .quàm moeror, effe adjuncia unicuique péccato voluptas, fed Stomil. 4, & luctus, ut fcité obíervat Cafarius Are- &xf(um,&il: ,.u'mrio'r;em þrtitur. MT latenfis in pafcha inquiens : Remaneet quod tholg dlamnat s preterit, quod deletlat , dniquitas $. VI. permanet , voluptas fugitia pertranfit, unde -, nullam que ex mundana voluptate oriune Deceptoria funt .mu,zzdi,gaudiagö tur gaudiapoffunt quietem fpondere; fugi«- fAllacias eftam exhibent, qud allicinnt, tivz funt voluptates, volatiles latitie qui- -Gbawum obtegunt , quó sncautos ca, efcere nefciunt ,. .cum jugi fluxu deficiant : piant, ac interimant, proinde soluptas, .& quies minimé inter fe &oharent ; nequeflare poteft, & quiefcere; ^T Rotoparentis Adami lapfum , & cala* 57* qui mundi gaudio afficitur: flamma'eft lz. [ miatem.eleganu penicillo ad vivum titia.quam mundi excitat -voluptas ; 1ed fi- «expreffit Chriftas Luc. 10, inhomine cut flamnma, continuo movetur ; & furfum Àlloviatore , .qui .defcendens ab ferufaiem avolat, ita & mundanalztitia in hoc flam- in Jericho in violentas incidit . graffatorum 3nam zemulatut , .quia vix «excitata.avolat.; manus , àquibus .vulneribus -faucius bonis a« perit; differt tamen quia flamma furfüm omnibus expoliatus femivivus media fuit in li, m avolat, cum fplendefcit; mundi veró lati- .via relictus : Homo quidem . [ /e 1 kin xia deorfum latantes trudit, cum .excita- aendebat Ab r $ Jerufalem $n Jericbo, & sncidit in latrones, tur; illa coelum petit , hzc ceenum , & ge- Ui etiam defpoliauerunt.eum , & plag im. hennam; nec quid aliud poft fe relinquit ; pofitis abierumt femivivo velitlo, ; ;:- Homi* quàm conícientiam .exulceratam ;5 «exiguam mnem huncbonis expoliatum , ac vulneri- exhibuit mellis ftillam, & plenum abfcynthij bus faucium .emblema .effe , quo lapfus S9olium in animum refudit.: «mentita funt Adami.exprimitur , ac :vividé delineatur ; ila gaudia, que .abfcynthij amaritudine «ommunise(t Patrum fententia , praefertim €or replent , & veris .delicijs mentem fpo- Auguftini apud D, Thomam in Catena übi lianc ; dum fummi boni oblivionem ándu- ait : Homo iffz ipfe Adam intelligitur n bu. &unt , & à Sapientia mentem .abducunt. 32490 genere. :Sed.non .videtur embiema $6. Genetaum.mundi gaudium amatorium exeinplari , ac. .&nigmati aptari : fiquidem propinat poculum , .ut.decipiat , & in fui Adamus delicijs diffluebat in loco,.ubi vo- amorem homines terrenis inhiantes volu- luptas innocuam fuam pofuerat fedem;quia ptatibus atque delicijs pertráhat, — .Con- «caruit ferpentino .veneno, adeó ut.cxcitatus h flat referente Philone , m moris.olim fuitle , hotlis tartareus, :& .invidiá tortus .ab in- ut pocula quadam flruerentur , ac pararen- noxia .ea voluptate .dejeclurus Adamum, tur,quz bibituris :amorem .conciliarent, .ejus uxoreri Evam adiverit , quam .ad ex- Hocidem przílat profana :voluptas .gau« ambiendas.noxiz , acvenenate plantae cu- It 1. dium fpondet, ut.os irretiat : .averíemur ;pedias de(iderio inflammavit : .& quia fce- 371 amatorium hoc poculum fi decipi nolumus, m mina flexilis eft., " ;proniórque .ad .illicita, quia ut-ícir& Philo libro .de Gigantibus : ;pomum vetitum momordit., .guflavítques ANocent ejua anunera ,. .qua anóx ablata pro- &fapore delinita .ad virum .cucurrit, cui fwnt s proinde 0 anima fí..quod woluptatit verborum lenociniis tandem fuafit.efam po. amatorium te invitat poculum , declina ab mi ; Ti de fruttu /P"lius , 65 comedit , de. Genéf, 9u &0, & averfs. .oculis $m :mativaps virtutis ítque uiro fuo , qui comedit ; & tunc ceci. pulchbritudinem perge 5 illam intuére .donec dit Adam; & ornamenta perdidit habituum amore bujus correpta trabara . .tauquam à -omnium fupernaturalium ; .quia .divinum wagnete , ut attralla cum adamata .cobae fuit praeeeptum transgreffus , vulneratus ce« : FE45 : fugier.dum perniciffimo paflu eft ama- €idit, eó.quia pars inferior facto .divortio &orium hocce voluptatis poculum , .ad bi. füuperiori rebellavit , & fciffo foedere coepe. bendum quidem invitat, fed «ut )bibentes tunt affe&tus-omnes depravati , & contra mortem ebibant ; .dulcefcit .quidem hau- ;nobiliorem :hominis Anfurgere :portionem, ftus, fed dulcedo venenum tegit; videtur 'Sed non mucronibus fuit Adamus impetis fenfui hac lztitia.tota :mellea , & tamen :£US , äfedfp.omi,dulcedine.ille&qs » & appeti- menti tota eít fellea, Idque «caufze , .cur «tüs irritamentis ineícatus, mel à Dei facrificijs olim árceretur , .quía *Quom'o'do;-igitur "homo ille , q ui ab $9, cüm fymbolum fit humanz voluptatis, & Jerufalem defcenderat in Jericho, ] & altiisà latitiz;nec umbram profani gaudij tuis vo- .graffatoribus vulneratus emblema .e(t Ada-. luit Deus altaribus accerfiri , 5iiem excitat 4ni? .cüm hic .nec manus violentas Latro« mellea dulcedo, & profana latitia mala num fenferit, nec ferri aciem expertus,fed omnia fecum advehit y perinde ac excitata potiüs pomi dulcedine ille&us, mulieris (ua, Homil, 2« bilis «gritudines omnes dicitur in humano fionibus inefcatus , voluptatis itritamento: Corpore fovere, ac fuccendere , fcité Cyril- - po[cbalie induétus fuit ad efum pomi? nonenim vuls &era Evangelici -viatorisemblema effe- vi«. h:s"xmexa.ndri-ngs* caufam adferens, «ürmel ) Rrr3 dentuz $o2 — Diffetatio XXIL . f acntur Adami deliciantis in paradif(o, cüm di & infecerat, — Mundi gauäïä hamis paría. hic faporatum deguflaverit. cibum , & ille dixerim, quibus pices capiuntur, ut pe- Ü ex infliclis fibi vulneribus copiofum . effu- reant ; pifcatrix eft voluptas, quae hamos derit anguinem ? nihilominus quamvis pro- audiorum variis tegit illicis , quibus in, g totypo videatur tranfumptum — difcordare, hiantes mundi letitiz alliciuntur, fimálque Üi neque exemplum figure adaptati: nulla capiuntur, utpereant, — Caveadum igitur e tamen major tefte Auguftino habetur fimi- eft ab hifce gaudiorum hamis, íi perire fe litudo ; Morbis fiquidem plagísque fe Ada- nolumtüs 1 . fcité S. Nilusin Parenifi : Vite fi mus addíxit, dum fuperfluis inhiavit vo- bujw fluxa , ne te obleclent , bami. enim.s luptatibus, & gaudijs ; cibus prohibitus a* qu [unt , animam perinde ac pifces irretientes, ,^ tl cutus fuit glaudius, quo fe ipfum vulnera- Quàm deceptoria, & fallacia íunt qi vit, in fe ipfum faviit ; fibique tunc manus mundi gaudia eícam exhibent, quàá alli- ts injecit , càm non ferri violentià, fed ar- ciant ;-G hamum obtegunt , quo incautog - fÓ denti defiderio pomumori admovit,gu(ta- capiant, ac enecent; has eícas gaudiorum, . (it vit: homo ericontinus graffatorum |iaju- qui quarit, nonnifi lachrymasin rifu, & r rias fuit in itinere paffus, & Adam volu- necem in gaudio reperit, Duo Pharaonis. | puadbus eít. occiíus ;; nimirum iíte. animá pJ fervi fomnia nocle intempefta claufis vide-. vulneratus , & ille corpore fauciatus: gula runt oculis, qua futurorum füére przíae. [ voluptates, defiderium excelfioris dignita- già: vidit unus vitem unicam , quae veilita. tis , & fperata uberiora gaudia, gladij fue-. pampinis, G racemis fceta, autumni fpu-. .£unt, quibus fauciatus Adam cecidit vul- mantem vindemiam exhibebat, & adítantes. neratus , . & (e ipfum à ftatu dejecit felicis alliciebat ad. uvas decerpendas , .quibus ail Ü tatis, Noxia igitur eft voluptas tempo- latius, nilve pulchrius; dixit i(le: 4e« Genes 43 9s ralis fucati gaudij futilis. mater ; & quia bam coram tne vitem, in qua eraut ires ü poít protoparentis lapfum infirmiores ob propagmes, erefcere paulatim $n gemuias,G fuícepta vulnera, qux voluptas Ada inflixit, L post flores uuas maturefcere. Quamvis fit funt ejus pofleri , acriüs in ipfos [avit fu- vius natura fragilis, ac caduca, & nonmifs grz Y gax mundi gaudium ; vinum enim in hoc fulta in fublime clevetur , erigatürque pro- imitatur, quod in eos maximé vires exerit pterea claviculis quafi manibus, & erratico fa fuas , quibus debileeft caput; utícité notat progreílu ferpere videatur circum fulcrum, ib. 4 erudit Umbertus inquiens : Sicwt vinum purum b quo fulcitur ; ineunte tamen vere nil gra« '3'1'.3 P babentes capita debilias fic gaudium tem- tius florentisvitisodore: & (i de ejusflore d porale cordibus. infirmis . mocer ; imó tunc lz fuccus exprimatur voluptati infervit ,'ac acriüs laedit, & fit nocentius, cum avidiüs faluti, . Mox in atboris usque fummum ca. qu&ritur, magisque cupidé hauritur, W cumen erecta ulmi, cui libentiüs nupfit, ra, $9- Si fapis faniorem ebibe mentem;devi- mos, quodam amplexu fovet, & veluti bra- fi ta hac gaudia , quibtis vita diripitur , aut chijs illigat, lacertísque circumdat, pam. Lu] animz; qut corporis, & plerumque utriüs- pinis veftit;. & fertis coronat uvarum: hac hr ue. Scimus immodico rifu plures ani- tamen vitis à primo. Pharaonis: famulo im. & mam exhaláffe ; imó & fortaffis plures ex H fomno viía non pluribus effundebatur pal. gaudio, &riíu, quàm ex fletu, & lachry. mitibus , ac farmentis.quàm tribus, in quias dil . mis: Philemonem Syracufanum ex immo- bus licét fertilibus exi gua tamen racFma- n £sb.Y .de . dicorifü mortaliratemexuiffe refert E(ichius; rum micabat copia. lat fUs- Philiftius.Prufanenfis ex nimio etiam riíu Alter fomniator fetvus tria vidit in« 6f. Vàt ris d)arrt;[,x perijt;- & plures alij ridentes non ridiculam, gentis proceritatis caniflra, in quorum cul« fllm Íed lugendam oppetiére mortem: qüis no. mine delicatiora aderant fercula, cibíque t xium non dicat rifum, cüm ridentes ene- omnes Regij: Er ego vidi fomnium ,. quid. pu cet, mortémque etiam corpori inferat? Ca- tria canifira farina. baberem fuper. caput ligala ;ut refert Suetonius : Lauziore con- y meum O in uno canifiro, quod erat excel fub vivio affelus fubiit àn cacbinnos, | Con[uli- fius , portare.sne. omues cibos, Cümque & bus qui juxta cubabant ,. quidnam videret Rex utrumque audiviffet fomnium , Jofee L: qurentiöm » quid inquit,nifi uno meo nutu. phum accerfivit, ut incorruptum veritatig fpl jugulare ,. unumquemque — veffrum | (latim interpretem , duo congruam utrique fom« poffe. . Scilicet Caligulz rifus aliorum gau- nio interpretationem daret ; Joíeph veró - pu pr debat morte , & nonnifi (trages & funera conje&tor arcani, nec vera reticuit, nec ine Qüt meditabatur, quiarifus, & gaudium;,quod faufta mellivit3 fed huicmortem pradixit; H mundi voluptas parit, nonnifi mortem, & illi veró feliciratem, 44p/eret Pbarao capue. luctum infert; nimirum lethi , aclati pro- pa tuum , G fufbendet te in. cruce , fed cur cis xima eít nominis cognatio , fi ambo voca- bos deferenti regios mortem accivere farinze llll bulaaures pul(ent , non.oculos feriant :: & fiy caniftra; & alteri aufpicatam leetitiam pro« major etiam rei cohzrentia, quod enim la. tenderit vitis? .cur delicatiora Regis fercua. h tur tum in mundo putatur , id lethumeít, quia la, ac faporatiotes cibi infaufta mortis prz« mortem invehit ; fpeciofum .quidem eít h fagia fuére, .fi rubentes uva, ac é pampi« di; lzti nomen, fed plures ad lethum traxit , nis erecta vitis pendula felicitatis extiterune «l indicia ? Dignum obíervatu eft. utriusqua quos mundani gaudij amgx priüs affecerat, tl gi[g:i.-. h Perfogata eft mundi latitia;cui fi larvam detrahis lacrymas. £03- difcrimens fiquidem famulorum! alter eas brámque permifcet,ac mirabilem illam con-- duntaxat uvas decerpfit, quas vitis unica, ciliat varietatem , qu& plurimum ingerit & quidem inops palmitum miniftrabat : latitie, & gaudium excitat in intuentibusz glter verà ple ercula, exuberantes cupe- fed credas, iridem in homüne ridentis oris ilias , cibös*güexR*egios, feu tota artis culi- gaudium exhibere : formam enim iridis,quía &ariz induftria , acexotico conditosfapore in arcum fle&litur oris refert cutvitas, pure fccum tulit; prudenter propterea Jofephus pureum colorem labra exhibent , ut & to. mortem intulit ex artificiofis condituris 5 tam iridem ridentis vultus fpecies: fed quia non poterat diu vitam protrahere, qui quamvis fi iridem fpe&tes, hac tibi ridere £o. tot ferculis exundare didicerat, quia dapes videatur, ac arridere, rifus tamen eft pi- &us, & fi&us; inextima tanrüm efflore- quó delicatiores; & voluptates, quó letio« tes, eó citiis ad lethum perducunt, quianil Ícens fuperficie; plorat enim re ipía irig 1n mundo letum, quod lztanti noxium non €um liquefzat in imbreas guttulas , dicatür- fit. Cupediz, & exotica fercula in fíoma- que propterea iris: — Rif plerantie olympis chum cum gaudio immiffa, bella movent, quó mundi gaudij nobis figuram exhiberetz pugnántque, & eos expugnant , quilatans licét humana gaudia lachrymarum imbrem &cs comederant , ut enim cecinit ille non oflendant, tegunt tamen; exhibent ia mundi voluptatibus, delicijs , ac illecebrig - &rigidapugnabant calidis , bumentia.a rifum, quo mundi voluptatibus indulgen- fíceis tes ridere videntur; fed in fuperficie tan- &üm eftzifus ifte fitus; qui enim rident ex« tibi enim ciborum fibi adverfantium confu. teriüs, intus Jachrymus madenr. . Tdque cau« t t $ Éa reperitur varietas , ibi mors non mul. Íz,cur Plutarchus contra fententiam Epicuri tum diftat; perinde acin bello cum pugnant mundi gaudia rjfus ejlaentes dixerit , quia inter fefe exercitus hofliles, cadunt ex u- tifüs funt , fi extimam vultus cutem fpeéles, £raque parte expugnati, &enecti; pugnant ejulantes veró, fiid, quod intus latet; hine dnftomacho, qui (ibi adverfantur cibi in- &ecinit ille gurgitati, fe fe ledunt ; corrumpüntque, Écd imuleun ex pugnant, qui lxtanter ci» Heu vifus nosier ;*'Iu&u miffmui dm- ?70, D jbos "VOraverat, d2, Celerrimz igitur mortis enigma eft Dirdque. b dulej melle venenauo Jatent. latitia, quá fenfuum voluptatibus indule gentes gaudent ciborum muitiplicitate, ac N &ondimentorum varietate: idque caufz,cur -Tdque expertus fuit Tonatas, qui cum $$5 fub rundi initijs in plura protraherent ho- hoftium terga mucrone feriret, faltimque mines viram fzcula, cüm nunc vix unius peramuenum excurreret flavo tellis recentis snedietarem fuperent; fuére primi homines epuloille&usmel comedit.& quidem mellea & corpore vegetiores, & viribusrobu(tio- captus dulcedine, quà deleclabatur, &la- zes, quia ruíticanis caftaneis, rudibusglan- tabatur; fed mortem fibxaccivit , £xzeudie dibus vefcerentur: nunc veró quia feniuum fummiratem virge , quam babebat 3v ma- inhiant homines voluptatibus, gaudium,& vu, 6 iutinxir in favtin mellis, &9 convere datitiam aucupantes in ferculis, eorámque tit manum fuam ad os [uum, Qoid ni variis condimentis mortem celerius accet- J mellea illectus dulzedine gaudens eam gu. fuüt,& quod l2tum putant;jlethum feu mor« flavit, ícd in melleo favo mucrotem invee tem effe experiuntur; quia fenfuum volu- nit., quóipfe fauciaretur : cüm eaim latus ptates perfonate funt; quó fecuriüs deci* melleam dulcedinem ori admovit , manusg piant fub rifus- larva lachrymas fondunt, in fc injecit , & in fe. f[xviit; audivit eniua fub fpecie hilaritatis lu&tus propinant. Nec flatim vocem illam, qua pediffequas hu &bs reridentem mundi faciem iridi patia- - mani gaudij lachrymas elicit: sorte sio- verim, nil enim hoc arcu latius,cüm vario vieris Tonata , plus debuit Jonatas à dulos fplendet depiétus colore,ceruleo;viridi;pur- favo timere, quàm ab adveríariorum inte- pureo, luteo, igaeo; admirabili naturz arte gro exercitus hunc enim vicit , -G qui inter permiftis , ac confufione quadam di(tiuclis, gladios victor. fleterat $ mellea delinitug cüm Sol in nubem cavaim humidam , ac ro. eulcedine victus cecidit : glorios& fuerat ícidam, quaque in guttas liquati jam . coe: Jonatas Philifthinorum caflra infecutus, nec perat , fuos immittit radios , qui ex nube loci munitiffimam arduitatem horruit; ne« in parte foli oppofita reflectuntur : radius que eum armatorum phalanges terruére , fiquidem folis rofcide immiffus aubi, te- juvenilis enim ardorardua quaque tentavitg pulíà acie in fole'tefrängitur, & retro api- inóxque pelus per terram troxit ferpentie L tur; G quiafolaresradijfiguram efficiunt more circumvolutus , manibus , pedibise € fphzricam, ideó arcuata nobis apparet iri« que reptans, ut in hoílium copias irruat ?. disimago; & quidem difcolor; eó quia ex Adcendit Tonatas manibus ,. O pedibue. we- 1 Reg, e.Y4 ; nubis roridz partibus, aliz craffiores fint, prans S quamvis tot inter ho(les illzefus di- aliz cenuiores ; cumidioresaliz,, & aliz (üb.- Ícurreret,palmásque demetere: inter hoftium, gnitliores , haceuim inequalitas lucem; ünt« falees s. cupreíius tamen in dulci favo, in rael« s2 $04 Difertatio XXIl,. lea voluptate , in mundi gaudio invenit fibi füs origine abundé nós äOcet, dolpräm t;ifui ferales, morte morieris: accerfit mortem admixtum efle, & dolori rifum ? fiquidem. lxtitia, quà favum mellis guítavit? cüm ex fplene, quem amarum fel inficit, rifus . bellici labores ; viclrices palmas ei obtule. prodire dicitur ; eft autern f, n fitus in fini« zint, 'Nutrire rifum videntur,& gaudium flra animalis.parte fuccos.craffes , && me- fovere gule illecebrz , fed venenum propi- lancolichosin hepate genitos ad fe attrae mant, quó mortemaccerfunt ; nil «orpori hens ; ^hinc rifus vel in ipfa fui origine.ama- magis adveríatur, quàm quod corpus .ad titiem fapit, & mororem,.qui .foecundus lautitiem , ac latitiam nutrit ; quia nimijs propterea mundani risüs eft genitor, Eít delicijs, illecebrísque, mortalius, utita di- igitur mundi rifus felle infectus, quem na- cam,corpus efficitur : fatis erat.ciborum in- tura foras prodire voluit ab eo fonte, qui digentiam mortis memoriam nobis refrica- felleus eft, & amarus, utcontractam ama« te; fed nos, ut celeriüàs mortem accerfíamus Titiem in.fuo fonte :ri(us eandem .diffondat àn ridentes, fuperfluoram.ciborum ingeílione :ftoma. 0nl, ?o chum oneramus : Ícité S, Chryfoftomus ; - 'Quéd fi pellucidi rivuli , & perennes (fn HomilA4 ad gorelum Vidifi quanta vorago ? menfa extempora- fluvij à dulcibus exilientes fontibus fuos dul, ; epud ueA, ut G accedendi factlitas , U nutrimen- es etiam advehunt latices, & dum vehun- « lejkm. &i fuavitas , & latendi [pes in. juramento. tür,ad aquas .decurrunt amaras, quia ad mae eum pre&varicationem 4p[os alliceret. O re fluunt, .in.cujus finu fepeliuntur peracto 2 quàm profunda eft hzc vorago! Jatitia fci- fuo curfu per varios montium , vallium ; L licet , que ex menfz delicijs, lautísque.cu. planitierum , .camporum, pratorümque tra- pi pedijs hauritur uberior ; Jonatas melleis de- us : 'rifüs-tamen duplici amaritie infeétus linitus letitijs mortem accerfivit , *quam £j quam à fua:contrahitorigine , & haurit fine, t pugnantes inter hoflium | turmasà fe. lon- Aberioris eít caufa moeroris. Qnéd veró ( giüs abegerat, Seducitur.qui fe duci ab.hac perinde ac.flumina in amaritiem mundi gau. gaudij larva finit; «càm fub gaudij fuco dium:definat, indicat «Richardus de , exter. luctum non videat , eft enim mundi rifus 'Gap, Y» [ minatione mali inquiens ; Aifus dolore si- lachrymis refertus ; rifus quem mundus ex« feebitur , $ extrema gaudij lu&hus occupat, l dp Pfal, 125, hibet , nonnift lachrymas parturit, quapro« €à quàd «omnis dulcis aqua n mare de[cene pter Auguftinus nos:monet,ut non finamus dat, && dulcedinem .amittats aran[it énim f fiQ nos feduci à fucatis mundi gaudijs, 'is.enim mundus , & concupi[centia .ejus ; ementita dicitur feduci, qui fe duci ab ijsdem finit,ait igitur eft risás.dulcedo , cüm ex amatitudi- tu el Auguflinus: ANolite fedues gaudiso verum.s ne fplenis fuam trahens originem inamaroe bumanarum -flenda 4n rebus bumani adver. rem definat : omnis enim carnalis voluptas W f £ite, . Quod humanagaudia concipiunt, hoc per fictum rifum.ad veras fertur lachrymas, idem parturiunt , & quia foeta funt lachry. Quis.neget , rifum doloremifceri ? & gau« € mis, nonnii lachrymas pariunt , ut :cecinit -dium.moerore corrumpi ? Al Prudentius: d rifus Abrahami abundé nos edocet: €6. « 'Obviavit.Abrabamo jam feni-Angelus,vica: i rias Deivices gerens, eique largiüs fobo- Gaudiä eah:ipiunt lacbrymae,dant gu; . dia fletum, Jem fpopondit: Ceidit Abrabam $n faciem "GB"Q;]; 1 7?& fii et fuam , & rifit , dicens in corde fuos putsne $, VII. «eutenario na[cetur .filius ? &5 Sara nonage- p u"waria pariet? fequentiveró capite legimus Mundani gaudij indoles eff - fub tresAngelos éfummo cclo in terram miífos di larva fucats rifüs lacrymas ab[condere , veniffe ad Abrabamum , & cum ipío come« $, diffe tanti hofpitis factos convivas ; cüme 4c melleo im. poculo venenum proe üi inare , mortémque aceer- que appofita menfze fercula guftáffent , in» ls terrogárunt Abrahamum , ubínam effet ejus ls ]:"'I'CJ. uxor Sara? quibus refpondit. illez Ecce in ti 64. 'X' mundani þgaudij turgído utero alius tabernaculo eft, — .Et tunc unus fubjunxit ? f non potelt foetus expeclari, quàm fle- Revertens veniam ad te tempore iflo, & ha« tür E bebit filium Sara uxor tua, quo audito Sara "—* tus, überiores profundens lachrymas, t amariores edens fingultus, quibus gravida« rifit post oflium tabernaculi Genef, 18.: fed a ridentem Saram reprehenfione Angelus fta- tür mundáni gaudij uterus: unde non fo- f Iüm fucatà mundi lztitia lachrymas tegit, tim caftigavit; Abrahamum veró ex fimili hi fed eas etiam detegit, cümin lachrymas de. 'haitantia , ut cenfet Chryfoftomus ridene 1 di finit, lachrymas parturit; eftenim munda« tem negligit. tifo 'Tametft i na letitia matet , G nutrix fletüs, & lu« nculpatus fuiffet utriusque 67, ' !P;FO «- fin €tüs; & (ub rifüs larva amaras effundit la- conjugis rifus , Sara tamen reprehenditur , & imnendazi rifufeveré mulé&tatur, cüm Abras U chrymas: fi enim mundano rifui larvam de- tley trahas, nonnift fletus vides, & lachrymas L2 * hamus ejusdem rifüs reus impuné fuerit di« du hzc eft humanz voluptatis indoles fub rifu miffus; cur igitur fi ex eadem caufa pro« lachrymas abícondere , fub melle venenum diens utriüsque conjugis rifus inculpatug Qu f ] punitur in Sara, & Abrahamusimpuné di«. propinate, Quinimó natura ipfa exipía rj-i mittis gnoj ! / Perfonataeft mundi latitia, cui fi larvam detrahis lacrymas. 46j dimittitur ? Non cenfeas rifum Abtahami raneus zrifus zternum fletum parit ; dolg- (vo vacuuüm/ marotre , tifus enim dolore rémque parturientem fletummunquam .mo- Tituruq. mifcebitur , & extrema gaudijluctus occu- at: non reprehenditur tunc ab Angelo A- 6 . b Verus non eftrifus a-ille;'quïïfletufs n8n. rahami tifus , quia uberiori erat amarore «quam morituri eft parens , nemo adeo (X puniendus, quia fà rifit Abrahamus de pro- fui ofor, & hoftis, uthuic fe velit gandio tniffione líaaci filij, & gavilus eft de «ejus- mancipare , quo zeterni fletus , ::ternique dem nativitate ; acerbiuis tamen debuit con. «ruciatus futurus fitfamulus: -itenim ztet- triftari in lu&uofa filij immolatione; & de 'ni doloris;mancipium , .qui fe fico:mundi €ujus nativitate laetitiam :conceperat,, ti- :gaudio dubjicit. "Nemo adeó defipiat, ut fümque ediderat profufiorem, de ejusim- :Satanici hoftis artibusdecipi fe.finat; :nemo tolatione :débuit acriüs torqueri, & :ama- ffidat mundi voluptati, qua wultufereno ri« riüs contriflari, quia exrrema gaudij luctus det,fimülque arridet,ut.alliciat, ;:Momenta- occupat, appofité Bafilius Seleucienfishunc d Oraf, 7. meam latitiam , & hanc.etiam larvatam, & expendens Abrahami rifum, & gaudium in 'vanidam fpondet, ut eeternam :nobis furri- promiffione Ifaaci filij preeconceptum ait : piat, imó aternóque mnos «ruciatui .addi» Locutus eff "DEUS, &5 bares in vicino, fpes &at. JAbftneamus.ab hoc inani, & :noxio sp[as res comitabantur. Eum DElS dedst; 'tifu , fi verà velimus lztitiá gaudere , ut e- t enedit4e.s qui antequam na[ceretur , erat 4n de[iderio, enim:monet S, Anfelmus : Mwlti dolebzut, JAnHbrabamus accepit , gavi[us efl. — In lucem :qui tmodà miferà vident , && plures qui munc $nfans (Íeu Ifaac qui rifus interpretatur ) Jlugent , latitiaexulrabunt inenarrabili.Sur. prodiit fidei exercende materies , & fladium Paucis in- ripiamus nosab hoc mundi rifu, qui zetere €$l apertum Amoris 32 Deum, nam furripit letitiam , -& illi adhzreamus teriedlis fubdit : Zemravit Deus Abrabam. ^fletui, qui eternum rifum gignit, werám- QSuid enim 9. e^n. Aibleta periculum fecir, que fpondet letitiam nunquam interituram: quód ejus vitrtutem — ignoraret ?. Ideoue:ut nolimus fidere : mundi ladtiz, clguæfinïhui- M animi propofizum difceret , ejus. fpecimen jus vitz mari fua blanditur malacia , :ut fuis peus expetlabat? Tentatione purgat Abra 1ios flu&tibus infepeliat5 :nobis arridet, quà Bamum patientie fimulacrumt Maac./ irifus 1ios irtideat ; ;G .in .cautes 'Urgeat incautos; ánterpretatur , & utriusque parentisrifus in 'quia cunc fe fentiunt venerei xílüs ludibri- somine imprimitur líaaci , quem cum fe- um faélos , dum inanis 'voluptatis amore rus pater acceperit , etiam gavifuseft: (ed ztuant:: abinvidis hifce wundis fe fubág- etiam innoxiam Abrahami lxtitiam ,:quam «ant, quifluctibus nolunt-abforberi. 'plg, in Ifaaci concepit promiffione fibi facta, in res mehtiti hujus :gaudij :equor abforbuit h filij immolatione acrior :moeror infecit , & quàm ubique marium tractus flu&tibus b« «aftigavit: ridentem enim , '"G gaudentem ruerint flaxa illa trajicientes itinera: 4Dapis Abrahamum funefta filijimmolatione Deus timenda eft in hujus Iatitiz zquore a dblan. (6, cafligatam, & purgatam voluit, sia ex- diens :malacia , :quàm ii cateris marinis (j grema gaudyj lutlus occupat , fubrifit Abra- imibus procelle fluctibus &fluantes .decn. hamus in 1íaaci promiffione , gavifus :eftin 4nanis, filij acceptione, fed acriüs etiam triflatus Rabidi canis lethales morfus fuis-mun- 20. Wfo"g eft inejusimmolatione, utea tentatione di gaudium zmulatur jblandi fmnentis ; a. purgaretut fi quid fort£ humanum, patfus bidus.canis , cum :morde " 3 re adnititut revo- fit in rifuy quem inlIfaaci fponfione edi- lutis oris riclibus, :dum: ringit, ósque tor- derat. quet , :dentésque oflentat, ride re videturs €8, ^. Quod fi innoxij ri füs,& inculpati ;gau- Íed falfo fub rifu v eram occultat rabiem, dij fequela eft morror ; quales lu&tus, qua. Quis adeó defipiat ; ütfihgentis, ac rábidi les lachrymas non eliciet noxius mundi ri- €anis, fe nudum , - « exarmatum 'exponat fus? nimiram ferendus adhuc effec mundi zabiei, finátque rifüs fpecie fe deci p Non rifus fi lachrymas tantüm eliceret , quibus ridet, nec verus eít rifus canis j n tàbiem fi quid eidem ineft noxijeluatur, purge- a&i , fed luctus fpargit ; cum mor det, & tárque; fed quod majoris eft momenti, ac aecem adfert, «üm dentibus premi t L ita tavioris Ponderis ad zaternum etiam fert quamvis fidum fit mundi gaudium ,ac m E £ne. r etum nunquam moriturum. Speclandus titum ; verum tamen perinde ac €anis in Íferió eft fletus ifte, ne tunc fpecletur, cüm tabiem a&tus lu&tum infert, fi enim corpo, riulla ampliüs affulferit fpes eum declisan- tisnon lacerat membra, di. Temporaneus eft ; ac perbrevis hic :aqi.mï tamen di. Écerpit ornamenta. : Canis in rabiem a&l rifus, citó finit, fed ad lu&tum ducit, qui fe morfui exponit, qui mundi eaudia fe. fine catet : ícité S. Bernardus : Videte ergo, quitur, que amarulenta funt , & E canina. ? J se blandiens prafens pro[peritas fii uobis fi voluptas, quà mundus vel max imé fuig sem abjcoudat , ne latitia eemporali u- blanditur, quamvis zidentem vid eatur fa. lum volius. aternum . operiat , & parsat , €iem referre ; tunc tamen rnor äet,' cum uem operit ; €x toetu 'conii:ciamus,'qu,llis á ridet; vulnusinfligit, cum. arrid et5 ingree it hujus genitricis indoles ; ex effsélu di- dirur voluptas blandiendo. & morder rí« gnoicamus qualis fit naturze cauía; tempo- déndo; ticillat alliciendo; fed jiörihii t com',f Véráui de Aþäüw Jotn. Il. S.S en^ - $06 Difïcrtatip XXII. fentiendo; &eó fzviüs ferit, quó blandiüs gere, quos mundi gatndium faozifa, perinde h ilicit; videtur carnem mulcere, & animz ac canino ridtu momordit : abhoc (iquidem insendit nocere; non mulcet, fed mordet; fi cane dilaniati alios videntur canes parere; Is 4b non dentibus dilaniat, lenocinijs tamen di- eósque alere , quó diutius eorundem expe- mü " Écerpit; & mundirifus rabidus mordet,cüm fiantur dentes, fi enim mentem eorum ine videtur blandé allambere, & fuaviter delini. grederemar, qui mundano gaudio indulíé- fe, Amica facie nobis humanum gaudium re, nonnifi caninos morfus ibi deprehende. obviat, rifum ftatim prodir, íed quotutiüs remüs; mordent enim eos mille folicitudi- mordeat, minüsque timeamus ejus morfus; nes, lacerant marores,difcerpunt triítitize, quos rifu tegits blanditur enim larvato fuo & cateris acriàs eos . dilaniat. confcientia gaudio mundi voluptas, fed quó fuo rifu mordens, & remordens ; tametfi alij deef- lethaliàs mordeat : nonenim licét rifum fi- fent canes , unà fufficit lzefa confcientia,que —— . D mulet,fuam poris eft fevitiem coércere,cüm intus latrat domeílici inftar canis, & vul- primüm incipit. eblandiri fimul etiam & nera infligit, quia non folüm latrat, fed eti- am mordet. 7I. mordere fatagit. 73 Moris tuiffe apud prifcos, quo laetum lmó peiora canibus humana dixerim nuntium lancearum cufpidibus , frondibus gaudia, canes enim in alios fxviunt, & íuis ohbtectis laüri fignificaretur refert Plutarchus parcunt heris, quibus non oris dente nocent; in Fompeio. Id fymbolum nobis exhibet Íed caude motu eblandiuntur: mundiveró gaudia dominos fuos mordeat, & eó acriuss mundani gaudij; blandum videtur, & ar- borum vireícentibus comis redimitum; alli- quà lautiüs ea fovent,jjsque favent. Neque cit, & placet, fed laureis fub frondibus cu- qui ab hiíce mordentur rabidis canibus,gaus fpis latet,& lancea;quá vulnera infligat.fi non dijs explentur mundanis, quia hec dunr corpori, graviüs tamen; ac lethaliüsanimz, mentem explent ; famem eorundem magis /tiä. L. offic, eAp, 32. . Ícité D. Ambrofius : Intuere peccatoris l- acuunt, ut nunquam fatientur , perinde ac N titiam, introfpice uulnera , & vibices ani- qui ove vefcuntur , cui rabiem quandam ena ejut , cordisque maflirudinem : vireícens, moríau fuo lupus affricavit, iugi dicuntur lu- & triumpbatrix laurus lancez obtegit cue pina fame laborare referente Joanne Eufe- rj :. 46 fpidem, quo nimirum fub fidiz leuuz lar- bio, ubi ait ; Ovem dicunt smor[am À lupo, -rte voluze non »c va nocentiora fua. infligat vulnera ; fi quis edat non fatiari . fed fame laborare ; 94149553e zaudiafunt, que mundi voluptas fpondet , illud certius , quidquid fortuna . mordere po» fed lethalia vulnera: mundi igitur qui gau- tefl, non [aturabit cor efuriens,fed potitis a« dia fequittir, nonnifi vuinera affequitur; & cuet ejus famem. " quidem eó graviora , quó latentius inflicla, Emorz mentis eft mundi gaudia aucu- 74 1d.Y, & quó noxicri fraude fub illecebris occul- pari; ut inde aliquid hauriatur folatij;tamet(t tatà; huc accerfendus eít S. Gregorius Ma- latitia dulcoranda vitae przfentis amaritu, Somil. 18, gnus inquiens? $ talem adbuc mundum di- dini apta cenfeatur, X gaudium lenimentum i» Execbiel, efle videatur doioris, & moeílitie recrude« ligimus, non jamgaudia , [ed wulaera ama- mu 2rdec mundi voluptas, & arridet , fed Ícentis; quod tamen mundus gaudium ex- acriüs ut mordeat 5. allicit, & eblanditur, ut hibet dolorem auget , non minuit; neque vulnus lethalius infligat : has mundani gau- moerrorem extinguit, fed accendits moleftias Ii Proem.in dij verfutias detegens D. Hieronymus ait non abigit, fedaccerit, tametfi rideat , no« 3. lib.com- bisque arrideat , nostamen irridet, cüm non 1DHEIDet, de mundi gaudio: lwiverfa mendatia fub- Dhoy, dolo melle circumlinens , ut qui. audit; ver- oícula adblandiens figat, fed vulnera fzviens til, LR Borum dulcedsimem venena peoris non for- infligat ; eftque mundi rifus noxia irrifio, midet , pacem pollicetur, ut graviora bella ideóque qui cum mundo ridet,fatiüs infanire exerceat ; ridet, ut. mordeat. Ridentem dicitur,quàm gaudere: mundanz fiquidem letitiz, & mentis infaniz tantus efít nexus,ut exhibet faciem mundi gaudium , fed ut íze- viüs noceat; larvatus igitur eít rifus, quem vix latitia ab infania fecernatur ; ideóque ;; mundi gaudium fuos difcerpturum,fuis ex- infaniunt homines à íana mente dejecli,quo« hibet fpe&tandum ; imó non folüm fucatus ties cum mundo latantur,ut edixit D. Augu- eft rifus, fed verus moríus, ac vera lania- ftinus : Extolluntur bomines , letitia qua- InP/aln.$6, tio, & tamen adhuc ita defipimus $. adhuc dam infaniunts qui fapit, huic mundana gaue fumus tam deliri, ut ridenu, fimulque & dia defipiunt , mundi Jatitiam coércet;ejüs- mordenti velimus mundi gaudio fidere, qui que rifum compeícit; quia fanz mentis eít noanifi canis inflar in rabiem a&ti, ringen- non gaudere mundi bonis, qua fub latva tis oris dentes oftendit, feu rifum fiagit, boni delectabilis mala omnia obtegunt, qua ;j uó feviüs mordeat ; imó rabidus hic ca- adferunt; nonni(i exfucca effe poffunt ac nis non folüm fi&é ridet, & veré morder, fed nuda veri gaudij ea mundi bona , quz non- alios quoque catulos gignit, à quibus etiam; nifi anxietates, »rumnas, curas, & miferias exhibent; & ideo infanit , qui in. mundi qui mordetur, difcerpitur. * 72 Ferunt à rabido cane morfum per uri, bonis verum gaudium adnititur enanciíci LÀ & licet cum mundo rideant ; eó tamen nam interdum catulos edere exiguos quie dem, íed tamen de canina progenie mor- plus infaniunt , quó laxioribus cachinnis ri« dent, ä dentes (getus, Hog idem ijs viéetur abtipe Suntg Perfonata eftmundilæti;ia,tui filarv.am detrahis lac-rytüas. $07 Sunt, qui dementià laborantes jugiter res eft ambitio , vana, & ventofa, que nul« 2f* rident, & ijs haud abludunt, qui cum mun- lum babet terminum : effunduntur enim do rident, rifus enim abundé eorum pro. mundi gaudia, nonpoffidentur , quia dum u In Cap.4, ditamentiam, hinc Tritemius ait; — Szul- placentstranfeunt; fugitiva eftletitia, diu )iegul ^ um fe demon(frat ,— qui. vifum. excuffum.s nequit fuo harere pofleffori, fugitivaomnia amat, quia viri [apientis est moderare s mundi gaudia funt, qua& in folo volatu cone Mundi rifüm qui compeícere ne- fiftunt, &H.fug-a. fcit, indiget ipfe coérceti , & qui effufam nonligat mundi latitiam ; illigari iple de« 2$ VIL bet, ut verá laborans dementiá ; quia falfis " agadhzret gaudijs , quibus fe duci finit ad Nulla funt mundi gaudik, qua ne "miernum luctum , acfede feduci, ^ Hinc que babentur in /pe , nec po[fidentur ia líocrates carpens gaudentes cum mundo ait ; Y£. Deflorefcunt cum przmtm putane . Effu[ior vifus vecordum eff , & infanorume A4ur florere; avefcunt cum f'avere, & ^ Suam extra íe mentem fundit, qui fe in ri« v "h arridere ereduntur, furn effundit, féque prodit ratione vacuum, qui fine ratione riium emittit; fi nolis. in- Unt, qui mundialiï.gaudij ij/'mbb!üm to« 27 - fanire , neceile eít, velis mundi rifum coér- L fam producunt ,. non ob celerem | fu Cere, & te intra te. compeícere, ne totus gam taniüm, ac brevitatem , quá du foras unà cum effulo riíu prodeas, nílque ía- fat , verüm & quia ípinis fepitur4 quia nz mentus in te iuper(it: eft fane lana mente mundi latitia tametfi cum rofa florere. & Vacuus, qui ea latiuia impletur,qua iníana ridere videatur, diurnüs tamen vix eít ri« .eft, & delira, qualis eft, que àfluxis mun. Íus, & nunquam diuturnus; brevi enim di voluptatibus effluit, (cité D. Augufti* arefcit & nonnifi fuperílites relinquit fpi- nus: Phbantasmata rerum temporalium affe- nas ; quibus conícientia acriüs pungitur, & æ Pjalr. vunt fepe deliram , inf[andmque — latittam mens difcruciatur, Etiam camporum tra- imó hamc jugiter ingerunt ; càüm | nonnifi "AW €&us, pratorámque planities & arva.verna &rumnas, curas, moieítias , & cruciatus lï'ef temperie ridere videntur lafcivientibus or- 4tit ia cum gerant. nata viretis, difcoloribus variata floribus; TLT y(- m Excuffetat certé hunc rifum Salomon fed fucatus eft rifus, nonverus, mecdiu- cüm dixit; Afwm reputavi errorem , ubi turnus ; definit enim cüm floresflacceícunt, alij legunt in/ansam :. infanus igitur cenfen- G germina arefcunt: perinde ac flores ri- . dus eft, qui cum mundo ridet, quia ut pul. dent, & arrident humana gaudia, (edbrevi h * (41.149, chré Caffiodorus ; 4» boc feculo ffultus 4 fe areicunt, & nonnifi curz , ac folicitudi- foras egrediens exultat : pimirum egreditur * nes; feu vepreta poft : fe relinquunt , flo- £ íana mence , à le abit, & extraíe divaga- rere non poteft, qui hilce innititur flori- tur, qui in rebus illisexultat, qua funt ex- bus . Non ftant, quze mundus gaudia ex« "traíe, Letitia, qua ex mundi voluptati- hibet ; volant femper, & avolant , neque bus hauritur mentem laetantis, cum mundo harentia funt, fed volatica ; volant enim invadit, ver.iit, ut evertat ; eripiátque quid, quia perniciffimé fugiunt ; imó phantasma- quid lani in ea latebat, ut vacua, ac pror- ta potiàs, & umbr& gaudiorum viíze íunt - dus infirma remaneat ; huc fpeótat. S. Gre- mundi letitiz Philoni, qui propterea eas Lil49.me; gorius: Soler latitia arcana mentis aperire, Lib.ae ,þ- Íomnijs pariavit inquiens : Profana gaudia - val, c&p,M g. dtque aperiendo amittere : adver[a . weró fomnijs funt fimillima , weuiunt, abeunts oc- I^* cum nos exterids deprimunt ,. interils. cau- eurrunt , vefugiunt , G priusquam compre- tiores reddunt : nocet mundi gaudium, ob- dendantur , avolanut : cum ijs,. qui cum eft ejus riius, & magis prodelt fletus; nil mundo rident, ita ludunt, uteosdem illu- magis in mundo nobis adverfatur ; quàm dant ; quia tametfirideant , fimülque arri- quod rider, & nil nobis eít utilius , quàm deant, ridentes tamen cum mundo fallunr, quod nobis videtur adveríum; proípera quia licit mundi lztitia haberi poffit, non nobis funt adverfa , & qua nobis arrident. tamen teneri poteít, quia ut ait D. Augu. adverfantur, ideóque hacratione defipere ftinus traót. 7. in Joan. Lerzstsa feculi cum fe probat, qui ridere cum mundo adniti- magna expetlatione [peratur y ut ueniat, fed tur; qui mundigaudio inhiat; cui enim fa- non potef teneri , cáüm venerit , non poteft pit mundilatitia, fuam hic infipientiam mundi lztitia ab homine teneti , qui ejus prodit, non enim gaudere poteft quis cum amore tenetut , quia quos lztitia tenet, eos mundo fine infipientiz nota: relinquenda ftatim dimittit: hinc voluptuofi illi ex Epi« funt, qua in mundo lztitiam ingerunt , o- curao grege fues potiüs, quàm horines, mittendum ftudium divitiarum , quae vel cüm nonnifi in cceno gauderent terranarum periculum funt eas concupifcentium , vel voluptatum volutati, fcientes mundi gau- onus poffidentium : relinquenda corporis dià perinde ac flores cito arefcere, dixerun*t voluptates, qua molliunt, G enervant ; ANon pratereas mos — flos temporis, «oércenda eft ambitio, qua in dignitatis 6070* SFFP .ïze T "A(w "EH 005 rofis antequam mar:gfmm culmine gaudere adnititur : tumidg'ggm « gerani de Afeidibus Jau, l. | Föl'es; Sgäg £o8 Differratio XXIl, 1 78. Flores, ctim primàüm lætänf foliorum eorum cæpït appendices experfrï ärumna. explicant pompam, quà gaudent, ftatim rum: poftquam patrimonium decoxit , . arefcunt , & difcolor foliorum ornatus ve. Fatla e$t fames oalida in Regtone . illa, &6 1j ss luti umbratilis difparet, & qui fpectatiffime sp/e cepitegere, Eget, G fame premitur, florent, celerrimé etiam marcefcunt; bre- fi qui mundi delicijs cupit fatiari, & gaudiis ii ve enim eít, ác volatile rofarum zvum; indulgere, quia futile eft mundi , gaudium, ideóque terrenis hiíce indulgentes volupta. & inane, allicere poteft ob exti mam jucun- tibus, non rofis aperto finu plené luxurian- ditatis fpeciem , fed fatiare no ii n valet; ideo- K tibus curonari voluerunt,fed baccis rofarum que adolefens prodigus, & egete copit, & gr&cé enim legitur coronemta nos calicibus a fame torqueri poftrquam mundi indulfit vo- rofarum, roíz apertzeillicó flaccefcunt: ea- luptatibus , ac mundana giudia patrimo8 . gc rum vero caliculi, feu baccz claufze delicijs nium abiiguriendo fumptuofiüs emit: de- "ingerendis videbantur i pfis gptiores 3 quia coxit proprias facultates ; fed nullam in (to- fi í fi non re, faltem fpe arrideht , antequam machüm demiffam voluptatis fubftantiam rideant; cüm enim primüm florent, ftatim [ concoxit. quà reficeretur, ideóque coepit u deflorefcunt, & dum vernare putantur mar. egere , quia quas fecum tulerat divitias, vi- cent: fedlicét rofarum baccis coronari cu- l tijs indulgendo abligurivit & tunc neceffi- perent , quó fpe faltem futurz voluptatis a- GA tate adaétus , paupertate impulfus uni ad. lerentur, adhuc fruftrati fuerunt gaudio, quia hafit civium re fi gionis illius, qui mifit il- iin baccis rofarum claufa detinetur voluptas, lum in villam fu am, el Breges ut paícerer por- quz nondum ullum potise(t gaudium inge- corum: & bené qui coenofis mundi volu- rere : caliculi, feu baccz claufz nondum funt ptaubus adhzfit , qui in. ceeno deleclaba-- eí toíe, nec rofarum poffunt dare volupta- tut volutari vitiorum , focietati adíciíci- & tem, fed rantüm fpondere : cüm verà pri- Q tur porcorum 5 cüm affueviffet coeno foe- müm & caliculis florida hzc voluptas fe pro- dari vitiorum , mundi gaudijs ut indulge- dit , foliaexplicat, .arefcit; & qui earun, ret,potcis pteeít, quibus volupe coeno im- E ü dem tenebantur de(iderio, fe fpe fru(tratos mergi * Et c upiebat implere ventrem s lidem, cognofcunt; diu enim quos fpes tenuit, vo- fuum de filiquis , quas poreá. mauduca- " Blomil. YY- luptas ftatim dimittit , ,quia ut pulchré S. Ó6ant. e€Xameron, Bafilius: Tranufitoria efü , ac brevis momen- Cüm,enim- volatiles fint-, ac inanes 99* li 8 vernorum florum gratia, adbue defideran. mundi deliciz , fallaces voluptates ,. Jar- zes deflisuit, aptiffimé voluptas, & mun. vata gaudia, nil ex ijsdem deglutivit , quo diale gaudium rofis zquiparatur, ut ejus efurienti fatisfaceret ftomacho , & laben- oftendatur fallacia : noluerunt Epicurei , tes corporis vires reficeret : mundi aus ä mundíque voluptatibus, & gaudijs indulgen- dia, quia itania, & vacua ftomachum itle tes apertis coronati rofis, fed calicibus ro- flant , non replent; membra torquent , farum , quia rofz, cum plena gaudent fo. non nutriunt ; premunt, non exhilarant, ( liotum explicata pompa ftatim arefcunt, pulchré $. Ambrofius lo quens de predigo |! unde tpaluerunt rofarum caliculis ftipari, adolefcente ait : Egere ideo cupit, & Lib.v, d ac fulciri , (eu fpe duntaxat innutriri rofa- famem pati $. 'quia nibil prodige fatis es] L* . zum , & defiderio florum, quia rofarum voluptati . eft voluptas prodiga , quia florefcentium voluptas vix luxuriat infolijs, gaudia plura fpondet, que ]laxa manu G (tatim arefcit in flore, & rigefcitin du- profundit , fed quia vacua funt, & in. lä mis ; ideóque nulla eft florida mundi volu. ania , nihil eft ipfi fatis , feu nil habet l ptas, qua fuos tunc düntaxat alit, cum fpe folidi , quó valeat reficere, & efürientes allicit, & defiderio inflammat ; feu tunc fatiare: ideóÓque cüm indulfiffet .prodi- tantüm placent, cüm nonfunt , & tunc di- gus adolefcens mundi gaudijs, fuifféte J fplicent, quando incipiunt effe ,' quia tunc que ejus depaftus voluptates , de(íinunt, €upiebag LN c Z9 implere eutrem — fuum de. filiquis , quas Adeo florida gaudibrum gratia fugiti. porcs manducabant. va eft, fallax, & mentita, ut non folüm pof- Neque . enim , (ubdit $. Ambrofius, a/i4 eura esd luxuriofis,. fidentes fallat , fed etiam defiderantes defi. nifiut ventrem | fuum impleant , Quorum derio deflituat, quia quod ante poffeffio. DEUS venter esl , quis autem. aptior. bu. nem defideratur, cum poffidetur, quod erát li juscemodi bominibus cibus ; quam filiqued in defiderio arefcit, & difparet, ut defide. Hic cibus intus inanis , rantes defiderio de(tituat: nulla eft ea mun- & foris mollis ef , d quo corpus non reficitur , fed impletur , t di latitia, qu& neque inpe habetur, neque fít magis oneri, quàm ufui, Mundi vo- Q in re poffidetur. Id expertus fuit prodi- luptatibus , & gaudijs. qui indulgent , gus ille adolefcens, qui juvente ardore de. quia fatiati non poffunt , fame tor quen- latus, ac luxuriantis atatis folicitatus ftimu- tut , filiquis inhiant; porcorum fcilicét lis, mundi gaudis inhiavit ; proprij pa. Cibo, quo ventrem onerent , qui mentem ä timonii portionem fecum detulit , ut ea m coenofis , ac fuilibus cogitationibus imple- fibi íumptuofias emeret: ted vix, quid effent verant ; inanis eít filiqua cibus, porcistamen mundi gaudia expertus fuerat , & ítatim l pergratus, & voluptuefis aptus non quiderm ;eä-,- /Pcrfb*nata ::&ndüpdilætitia, cui filarvam detrahis lacrymas. $o9 refïcienäis , fed Tin'üächdïs » »q'uïïä onerat 5 aifi lïn fumum definit , fiátque lucernz lux l i diftendit, non fatiat, 'Cospit prodigus a- foetida caligo ; huic moritura flamtaze fupe parem dixeris ; quam mundi voluptaslati- dolelcens egere in porcorum campis, in re« gione mundanz voluptatis, & fametorque. tiam excitat , vix quidpiam ementiti ; ac fallentis luminis emittit, & ftatim extine ti, quia wibil prodige fatis eff voluptati , inania funt , & vacua, quaprofundit gau* guitut , & nonnifi triflitiz caligines poft fe relinquit ad eos rorquendos, qui mundi dia prodiga latgitate, inflando.ventri , non -»audio, indulferant ; (cité mellifluus Bet- implendo idonea ; onera ndo (tomacho , non zeficiendo apta; totamabligurivit prodigus nardus de fallacijs prz(entis vitz ait: Lae?£- adolefcens fubítantiam , quo prodigze indul- dia lat ves in triltiam commutatur , ficut geret voluptati,aliquid inde percepturus e« flamma illius noviffima fumus occupat , &5 4Aligo. molumenti , acrefectionis, íed quialarvata funt, & vana , quz voluptas prodiga pro- Quo d mundi letitia jticundum prodit, 4 fundit gaudía , infici Ajsdem potuit , non exiguuin eft lumen, quod ftatim extinguis 9 refici. tur, fed ingentem poft fe fauium relinquit; $t. 'Nil habet folidi , oilque validi ad fo» quolachrymas elicit , doleresauget : hoce €e, qui lumen circumvolant rondi inhian- latium inducendum mundi lztitia, quae ta- metfi extimo cortice ridere videatut ; & ar- tes gaudijsspyrauftze fuit ; 1bi fnortemoppe. &unt ,ubi lztitian appetunt; qurenim mune ridere ; intus tamen nonnifi malis infarta eft : gaudium oftendit in extima fuperficie, di lztitiam expetit , poenam fuflinet , X & nucleus dolor.eft, ac moeror * occidua quam voluptatem putabat , :mortem experi- tur. Faílidit Deus fuum populum, inqui- eft quevis mundi lztiria; perinde ac prz- £elfae quercus , & : . preealtae turres fole occi» ens: Quafi wvas in deferto ánveni Ifradl , "OJ&B ,! quafi prima boua ficulnea in cacumitse ejus €4uo prolixiores fuas urbras projiciunt , ita & muvdi occiduuim gaudium longiores pro vidi patres eorum z. ipfi autem iutraverunt &rahit Jolores ; & ficutoccumbente íole tri* &d Beelphegor , & abalienati funt án confu* lidus, muji infantis umbra gigantem tunc menti« feonem ,. .&9 fatti funr abominabiles , ficut tur: ita vel minima mundi letitia ; quia €a , qu& dilexerunt , ac fi dicat, peande femper eft occidua , füümque preeceps ruit ac obicoenum PriapiIdolum, fetidiffimum 90, erat , & omni abominattone averfandum , ac in occafum prolixum dolorem protendit. Si enim mundi latirias cum fuarum poeni» perinde abominande erant meretrices Ma- tudinum , ac dolorum metiamur appendici- dianitz ;. quasavidiüs concupierunt , Gccum quibus volupiaofiüs conimifcebantur ; ita bus , has procul dubio prolixiores depre- hendemus : qux à mundi voluptatibus & ifradlitx obfceeni , putidi, ac abomina- biles faéti funt, quia poftquam coepére car» jsdem indelgentibus exhibentur l&titie ifle in tranfitu funt , ac fuum ruunt in oc- nis delicijs affluere , & mundt inhiare gau« cafum , fed dolores, qui inde oriuntur , dijs »-abalienati (unt à Deo, & fibi faítidio, non tranfeunt ; fed diu infixi harent prz- ac abominarioni fa&ti funt ,. adeó u in ipfa iþu 705 cordiis ; ille momento facefcunt , fed ifti mundi latitia wcerorem naCti fuerint , in l gaudio abominationem , in rifu ludum, & erannos laceffunt; ille utpote volatiles fugiunt ; fed ifti , quia cruciant ; infi- in ipfa voluptate trifte doloris pretium : fcie té S. Gregorius aite aMlius a luxuriactare ftunt ; ille , càm delectant ; difparent ; ï;bg 83; m- ifti, cum torquent , manent j areícunt uem jam refrenat » féd tamen adbur duxu- rAl. cap. 3- ile, cum florent , rigefcuntifti, cum tor« ia phbantasmata tolerat 3 quia qua volens » ? evanefcunt ille , cüm ofcula fi- ffecit , borum invitue meminit $. E$ pümamis qucn! gunt , fed diutius hzrentifti, cum vulnera Jjfflinet , quam voluptatem puravit, niitam volupe, G expecitum indulgenti mundi de- infligunt. $2 .Si cili genrer mundanz letitim inti- licijs , quàm effafior procaciter libido, ac carnis voluptas, qua tamenita fit abemina- miora introlpiciamus , nil e(t in nucleo, quàm dolor ; in cortice rifam exhibet , bilis ; ut iilamvoluptuofus abominetur; ob & intus lu&tumtegit ; gaudet in fuperficie, ipfa luxuriz phantasmata , quibus obícoeno & motret intus; arridet infpe , fed irridet luxurizludibrio deliciabatur , acerbiffimum in re: riíum fiquidem fpondet , & non- cruciatum tolerare adigitur ; G poenam fu- fifi dolores exhibet , quibus torqueat , a- ftinet, quam volnptatem. putabat : quàm deb ut ipía humani gaudij poffeffio ; pla- larvata, ac menuta funt mundigaudia? de- licias fpondent ; & cruciatus exhibent; fít- «eat in Ípe , fed diífpliceat in re 5 & ejus offeffio hiantia vota caftiget, & qui mun- que luétus , qui rifus putabatur , inflicla di letitiam expetit , nonnifi inconfulti fui duriüs peena fit voluptas , & qui deliciari defiderij fupplicium petit ; quo humana ap, in voluptate , gaudere in delicijs credebat , petentia, & torquetur , & expiatur. torquetur doloribus., & posnam fuftinet ; Jucundam prafefert mundi lititia fpee quam voluptatem putavit. / $3 ciem , quà minüs cautos illicit , & mundi Solet quidem culpa poenam anteverrere, 9 f« quia aliquid intereft culpam inter & poenam inhiantes voluptatibus titillat ; fed flam- Amam imitatur mJox morituram.,:Qua nom. dilcziminis , fed mundi latitia zquo paffu $$2$3. cum $10 Difíertatio XXII. cum p.þoe'nïa cutrit, quia nullo fecernitur à- mafius , quia carnis illecebris ';. ac luxuriane |t poena difcrímine, voluptuofus enim , ut ait tis cencupifcentize inhiabat voluptati , doe D.Gregotius , 'poenam luftinet, quam volu- hi lorem fibi accerfivit; vulaüsque inflixit , & f ptatem putabat; & re&te mundi gaudio ad« ut ait S. Gregorius Papa. Quas mutabili. Lib, .6. f0« hareícit dolor ,: ne unquam fit impunitum ; rAl, eab, 3. ge tatis fug onera , quia volens expetjit , mo» nimis enim feró puniretur mundi lztitia , fi lens portat , quali diceret , fenilis Judicum . ejus culpze fuccedanea foret poena j providé [ gravitas ,. veneranda fenum canities , in fi feítinat poena , ut fit ipfa fui ultrix, ideó- mutabilem , fluxámque Veneris voluptatem hi que appetens deliciarum meritó poenam degenerans, impudicum amorem, foedám- ob fuftinet , quam voluptarem putabat. $ fs que concupifcentiam , quam volens expee« fi Torquet mundi voluptas , cum blan- tjit , quia dolorem fecum adfert ; nolens ditur; ferit , cum mulcet ; dilaniat, cüm q portare , ac fuftinere adigitur ; & ideo fu adulatur, . Id teftantur Sufannz fenes , ma« pulchré ait D. Gregorius, quód uterque ? Jitiosé falaces , & proterve luxuriofi , quo- f0 fenex venuíte Sufannz amafius gaudium , Qu rum nivea canities eílus diffimulabat atden- quod in venetea voluptate volens expetjit ; tis intus concupifcentiee; obfervaverant ve- i nolens portat 5 fcilicet quia luótum fecum nuítifmam Sufannam ingredientem fre- trahit, & dolorem ; vellet quidem in vo« tü quenter , & deambulantem in viri fui po- luptate gaudium , quod expetit 5 fed nol- fp mario , & fperantes fructum , non jam ex . let vulnus, & dolorem gaudij appendicesz g £0 arboribus illis pendulum ,. fed ex depravata ecce quàm plena funt deloribus mundi de- propria concupifcéntta carpere ; exarferunt Hs licie , quàm oppleta laboribus , anxieta* ta ftatim focdo aítu in ejus concupifcentiam , tibus, curis, ac perizulis voluptates, quas & tametfi niveam atatis hyemem attige- mundus fuis fpondet amatoribus ; larvatus [ zint,paífu retrogrado autumnum repetiee eft in ipfis rifus, gaudet exterius, & intus ii zunt,fructum aliquem fecda libidinis gufta- lachrymis madet; ridet in cortice, & lu« b £uri, imó motu prorfus inordinato ipfam get in nucleo:;ergo fanior mens hauriatur ,ut ff repetierunt aflatem aftu libidinum difflag- hac infanize nota à mente abradatur : hanc IU zantes ? hanc confufionem una , quz in verófaniorem mentem is induit , qui mundi ti mundo voluptas creditur , foedé invehit ; t amorem extiit, ejusque gaudia refpuit , nec quàd fi fenes, quorum artus frigent , quo- finit fe ejusillecebris, ac fallacijs decipi 5 zum capita nives canitiei obtegunt ,' adhuc fa fpondet quidem mundus gaudia , fed quibus ze(tu flagrant libidineo ; nulla eft «tas à adinteritum , luctümque trahat, nunquam focdo hoc eftu immunis : oculos vigiles li« interiturum: omnes mundus decipit,fibíque Ed [U bidinis excubias direxerant in mulierem adharentes ad sternos ducit cruciatus e€ W deambulantem per viri fui amoena vireta , nemini patcit ; quia omnes torquet ? uno fed cum Sufannam vident , cognatas luxuriz venenata voluptatis calice fingulos fuos ine ícintillas flabellantoculi ; & quia foedas in Í ebriat dile&tores , ac enecat ; & tamen ads [ pellucido fonte , ac frigido (itiebant libidie huc homo defipit, ut imundo fidat , à quo num flammas, aque coeperunt zfíluantes in femper decipitur. 7 M frigida lympha voluptatis poenam , & vul- VDAbitl, eay, nus expeririejusdem: Erant ergo ambo vul- t 37379 IOQ nerati Amore ejus , nec indicaverunt fibi vi- N $. IX. o q eiffm dolorem fuum * Dulcis voluptas amo- u ris venerei , quo fenes zftu libidinis infa- Sufannam Duia mundi vVoluptas gaudia jþm—- 90, nientes venuftam — deperibant vulnus dicitur, & dolor; non enim ait Ícri- det aullum adferunt lenimentum s. (ed .* ] acrius urgent ad lamentum * cor Veras - p ptura , Zndicaverunt fibi amorem , fed 4o. letitía uon affciunt , [ed tvistü lorem , quia non absque magno fenfu dolo- Ó snficiunt. f zis , ac triftitiz vulnus infligituramoris: im- puré amantis , & acriter dolentis idem cft 3 Undana gaudia exporrigere ; ac xle. 37, fenfus ; qui perversé amat , acriüs dolet ; €reare mentem fpondent , animum & quia amoris voluptas mundi gaudium a. M tamen non levant ,. fed premunt ; V lit , luctum etiam parit ; nec poteft quis gaudij ferenitatem , nonaccerfunt , fed moe. :gaudere cum mundo , quin v li glit dolere in roris induunt caligines, lztitiá cor non af- luctu. ficiunt, Íed triftitijs inficiunt 5 nullum ad« g $6. V Mundilatitie , & volupta'timoerorkfem- ferunt lenimentum , fed acriüs urgent ad | per adharefcit , G luctus, iddue cauíz, lamentum 5. quia quod ad momentum feni. i cur fenes perversé amantesSufannam , vul- tur. mundi gaudio, mox recrudefcit acer- neribus dicantur faucij , & doloretorti!, biüs: neque à frigelcente aqua videtur quo» erant ambo vulnerati amore ejus , nec indi- ad hoc abludere mundi lztitia , (ficut enim. caverunt fibi viciffium dolorem fuum : illicio !.: hauttus frigidoe febrili etu laborantes per concupitz voluptatis deliciantur fenes; fed modicum tempus recreat , fed mox arden- I vel nolentes inflisti vulneris dolorem fufti- tiüsardet,ac torquet febris, & ipfe humor in th. 34, l gent, nimirum gterque Íenex Sufanna a- pracordia diffufus incrementum fit aftás , Perfonataeft mundi latitia , cui filarvam detrahis lacrymas, : ;"w & fax incendio adjecta ; ita mundi latitia; entium vanitas g /z'm: partarientis tametfi aliquid videatur adferre folatij , ad* eor tuum pbantafias patitur : intelliguncug huc vulnus infligit , & eó acriüs recrude- L &, g. hec deerronea divinatione, qua à cacodose fcit, quà uberiüs quis mxundi gaudio indul- mone refponía petuntur' vel à garritu avi» mz. MPI 30 get. um eventus quzritur futurus; vel ab incer- $ Imó ipfa mundi latitia latva eft , quä tis fomniorum phantasmatibus, qua noéte internus obtegitur dolor ; hic enim adeo ri- intempefta dum corporis membra fomng. fui affociatur , ut fejungi ab illo nequeat 5 fopiuntur mentem impetunt;& venturi fuce, . !'roäerb.u. hinc Salomon, Rifus. dolore mifcebitur ; ceflüs prodromi habentur . & ficut no« quamvis mundi indulgens delicijs in extima Curna phantasmata errantes potiüs funt rideat vultüscute; intus tamen dolore tor- umbre , ita mundi gaudium phantasma quetur ; neque (it propterea aliud facier ri- potiüs eft , & umbra latitiz terrori incue-. fus, quàmlarva , quá internus tegitur moe- tiendo aptior , quàm jucunditati ingerene e ^ tor, & cor dolet ,. & conícientia torque- da . hinc Niffenus mundi gaudium ,. & tur : exteriüs rident deliciosé ovantes, & oblectationes , qua ex terrenis voluptati- intus dolent ; ac angore uruntur j non igi« bus hauriuntur phantasmata haud abs re tur credendum eít externz latitig , cujus vocat: inquieüs ; Non enim ef) fruitionie " fplendor in facie apparet hilari ,. fed intus illiue ,. & voluptats , que momento teme ignis urens cor torquet , G clangulum prze- porá fit in bominum nature penu ,. ut dele- cordia uftulat , & viícera confumit : ter« ationem illam. affervare , &$ recondere poltnt . quam omni ope comparare conane. reni gaudij lux prafulget in fronte , qua. tenus deliciarum voluptas traaslucec in.fae tur : fed inflar fallacium pbantasmatum.s , cie , & fulgor lztitice in ore ridente pra cum teneri à voluptatum amatorións credi- nitet hilariter : fed fplendoreít, quiex ig- tur , repenté evanefcit ,€8 in mibilum recidit.. fie intus urente dimanat ; nimitum foris non folüm tranleunt , & evaneicunt , vee rum etiam in nihilum recidunt , perinde ac fplendor lucis adblanditur ,^ & intus ignis torquens vifcerum uftulat medullas ; foris vana phantasmata ,- que fruílra ab orio hilaris nitor atridet , & intus flamma vo- finguntur imaginationis ,& in mente pingune rans pracordia urit ; foris lux blanda e: tur, mentitze laetitiz exhilarat, fed intus accen- Ridere is veré non poteft , qui phan- 216 tasmata voluptatam , G vitiorum mente fe prung vifcera exedunt ; depaicuntur , & confumunt; foris lztitiz (piendens fe- concipit ,. vitium cum gaudio haud cohae« renitas ridet (imul , & arridet ; fed intus ret , ignis enim promptiüs aqua affociabi- incendium ardet , & pyra animitüs in- tur, quàm verum gaudium vitio con'cede, flammatur: ignis eft mundi gaudium foris retur , hincinclamat D. Augu(tinus, — Qua- ? 5 - foris ar- ';5 erim . .,Aza $e Íplendens , & intus torquens le gaudium potefl babere anima » qua 1rae ridens. & intus lachrymas eliciens ,. quia cund:a furore [uccenditur , Juperbie amae mundi gaudijs induigens fumo hujus ignis riffimo felle impletur ,. invidie veneno per. intus fuffocatur 5 & nigricans transacti vo: cutitur ,: 6 luxuria [ordibus enquinatur 2 luptatum incendij caligo meerorem invehit, ibi leütiz verz flos non germinat , ubive- triftidiam accerfit ,. & lachrymas excitat , preta vitiorum tellurem depafcuntur: inea Provoerbaa, quia ut ait Sapiens. Rifia. dolore mifcebi- mente , in qua vitiorum germina adole» tur , €$ exirema gau dj lu&lus occupat. Ícunt , ridentis lztitiz fructus , nec gere Non tamen cenicas verum efle rifum , minant, nec maturiunt : edificare fibi gau- O. qui in extima facie exultat ridentis 5. non dium nequit , qui vitia vitijs inzdificat , & oteít verum effe gaudium , à quo longif- Ícelera fceleribus coacervat , ut funt ,. qui fimé abeít vera risüs caufa , nimirum ju- mundi duntaxat inhiant voluptatibus ,. & ftitia, & pax , & reliquz virtutes ; ex gaudijs; acrebus fluxis , terrenísque addi- &i ceno adharefcunt , coelo exofi ; quia quarum «uitura duntaxat germinat flos veti gaudij , ac vera efflorefcit lztitia; va» coelum, cui nati funt ,oblivifcuntur; & ta- 370 cua eít hisce virtutibus mundi voluptas ; metfi extima facie rifum videantur prafe- vacua earunderm cultura; proinde non poteft ferre , intus tamen mordentis confcientize án ipfa veri gaudij flos germinare : verum ftimulos fentiunt , qui cum cordis lztitia audium non efflorefcit ,. nifi ubi cultura minimé poffunt cohzrere : fi enim ita lz« viget vittutum , eít enim virtus, radix verz tantium praecordia introfpiceremus , non- nifi vulnera , vibices , cordísque moeftitu- letitie , qua propterea non germinat , LJ nifi virtus excolatur . de juítitia oritur dines ,. & conícientiz dilaniationes depree pax, & in pace adolefcit gaudium ; ab henderemus : unde fallimur , fi judicium ütráque virtute, qui exu/at , viduus eft ve- ab eo fumimus , quod foris apparet , nom fo gaudio , & quamvis gaudere videatur , quod intus latet : non judicandum eít ex: non verum ibi eft gaudïum . ledlarva po eo , quod oculis fubjicitur , íed ab eo , tiüs ,. & phantasma gaudij, ut monet Si. quod intus eít in corde , ideóq voluptuoe aelef; 344 tacides , inquiens: — Drvinatío erroris , & fus fidé ridet exteriüs , quia veré moeret ineriüs ; exylátque propterca à vera latis ic.ugqrtq, meudatia , & [omma malefacie L s & Diffc»rtatiö XXII. j - tia. , quia nónnifi in extima faciei cute Iati- ii merem : quid ex mundi excrementitia vo- tiam oflentat ; quà intus caret ; non enim - luptate fperandum? nifi fumüs lachrymas e« 4 poteft verum gaudium illam. inhabitaré 2 liciens ,. & cinis confumptz fubftantiz tc« mentem , qu& verzlatitie hoflem fovet, flis fuperftes : fpuria igitur funt gaudia , Í tique favet , veríque propterea gaudij au- quz ab excrementitia prodeunt voluptate ; Pl , diorem rejecit , quatenus fe ab ipfo aver* cw íit , ut mundiadhareret illecebris , & vitia non enim melior eft filia , nec alterius Ípe.. ciei à matre, qua eam peperit: unde fiexe Serm, 255 joveret ; hinc inclamat Auguftinus, - Qua* erementitia e(t mundi ivoluptas, non abs re [ je gaudium confcientia illa poteft babere.» ; excrementum veri gaudij rifum mundi di- - ll z cujus anima multi vitijs occupata,ma- [ Xeris ,. hinc D. Laurentius Juftinianus de gis- diabolus probarur bfzbitqre ; qUAm.s caíto cofiubio apté defcribens larvatam mun. CJP: :fo i Gbriffus ? , - 92, Exulat ab 1ll . di voluptatem ait : Voluptas deformis efl 5 4 a mente verum gäudium; fqualida , puritatis inimica ,; pudicitie ex- . .à qua exulat Deuüs ,. neque vera letitia illi g ,. : terminium ,. efca. diaboli, petcatorum in- p infidet cordi , in quo feder latitize exter- «entiuum , vubigo mentis , confcieutie abot 1 minator , feu alitur vitium ingetende moe- Éitio , adver[atrix Dei ,. animarutm inter- L füitudini ; non fovenda latitiee duntaxat emptrix , 8 totius confumptrix bouefiatis 2 Gmijupy -aptum ; cum enim tetreni gaudij mater €cce quàm horrida fit. intos hümana volu, , ( fit terrena. voluptas , nequit verum effe ptas, qu& tam blanda affolet exteriüs vo« AU, 18. - gaudium , cum veranon fit mundi voluptas, luptuofis arridere : comenim omnium ma- b qua propterea neque veram poteít lati- lorum noxiafit , Stfccunda mater ; de« f tiam parere, neque verum alere gaudium: .lirus eft , qui fperat verum ab ipía poffe h falluntur , qui & terrenis voluptatibus ve«- gaudium prodire: malorum feta mundi vo« E yam poffe lztitiam prodire autumant , ac luptas veram nequit latitiam parturire 5 propterea nil non tentant, quo mundi vo: neque à putido , ac ceenofo fonte pellucidi luptates valeant (ibi enancifci , & nulla fit exiliunt rivuli, eorundem oculis fpecies pulchrior, nec res W Hincexcrementitiam hanc voluptatem ; 94 &t ulla jucundior ,. quàm ipía voluptas , ad Circem dixeris vencficiorum peritiffimam , cujus vel fimplex , nudümque nomen exi- ü hac enim Sarmatatum Rege, cui nupferat; liunt , nec valent fe intra fe continere , quin veneno fublato, Regnóque per fcelus pare d extrà fe rapiantur , fimülque voluptatem to, cüm inhumaniüs imperaret , ab incolis n rapiant, quá fruantur : nil eft , quod non pulía in Italiam profugit, & in Circaeo mon« $ erant , qui in has voluptates ferun:ur : te ( qui olim Latij terminus erst , & effi- abftergendus efthicerror; terrena voluptas caciffimarum ferax herbarüm ) fedem fibi vana duntaxat eftumbra voluptatis; verum - delegit , ubi cum Glaucum marinum Na. non poteíl ab ipfa gaudium prodire; & men adamaret , Scyllam puellam ,. quàm ille quamvis carnis delicie fenfum excim? vi- deperibat infeílis fontibus in. monftrum deantur afficere ; nunquam tamen intimé ]ij 1. commutavit marinum : Ulyffem itidem-vi mj €or pervadunt , mnec mentem penetrant , tempeflatis ad fe delatum hofpitio fafce- Íintque propterea mundi voluptates meré pit, ejüsque Socios ; quibus poculum pro. fuperficiales , quz in fenfus externi fuper- pinavit ex herbarum Ífuccis oppletum ,. in fice radunt extimam cutem duntaxat , porcos convertit: sftque propterea Circeum . non intus penetrant , nec intimé delectant: poculum bibere parcemialiter , perinde , acin àmó reje&amenta, & excrementa volupta-: brutum, vel deteriorem hominem degene« tüm funt , que à mundo exhibentur vo- rate: voluptates igitur , qui mundi fitit , l u Ép erat106. luptates,ut fcité adnotavit INicetas in panegy. Circzum poculum exficcare adnititur; non ri $. Gregorij Nazianzeni , ubi voluptatem, enim quidquam habent tertenz voluptates ; t -* qua extra Deum , & infra Deum eft , vocat quo fitim jvaleant noflram extinguere;, excrementum voluptatis, inquiens: Oi quin Circeum potiüs poculum nobis pro- voluptas , que nec ex Deo , meque in Deo pinant , cujus hauftu brutefcimus, Non fufcipitur voluprata ef excrementum.a * tamen quos voluptas brutefcere adigit fen- & talis eft , quam mundus otfert. fuis fe« fibus cenfeas deftitutos : ea enim eft ,volu- €tatoribus , quibus hoc excrementum pla- ptatis mundanz indoles , ut vel ipfos bru- cet , illüdque praferunt veris delicijs, que torum fenfusacuat , quà promptiüs eidem in folofruuntur Deo , qui Deo adhzrent , adhzrefcant : licét;natura benefica rerum & in Deum íolum feruntur. mater muta animantia intelledtu viduavee 23* Deliri igitur funt , qui vera gaudia rit; malefica tamenvoluptas brutorum fen. in mentitis mundi voluptatibus quarunt , fibus quandam veliti mentis vifa e(t (peciem "$ u — . — DO s .gUyU C . — .. - Up€- & voluptatum depafcuntur excrementa , ve-. indidiffe , voluptatis pediffequam : & Ter- lüti Sodomitica poma , qua fpeciofz cutis tullianus placitum eorum Philofophornm , Z^ 4e awi- ambitioüe , extimi corticis difcolori e- qui animam rationalem in partes fe&ilem "^ *^P. 4- legàtitia faejfíaceam intus fuliginem abfcon- effe cenfuerunt ,. fic interpretatur ,' inqui« duünt , quaeque vel levi preffu. contala fu- ens: Non enim memóbra funt fubl antia ani- gum exlhialant ; fatis;ümque in inanem ci« mali ( cu *Holminis) fedsngenia , ut pura pv 2010« — Pcrfonata eft mundi fatitia,cuifi larvam detrahis lacrymas. — 613 ,fc £orium , 4orium , cogitatorium » qifÁs , 'Non me latet , D* Auguftinum affee rere Numinis benedictionem plan:as ,. & auditás, guffás , tatiis , odoratás. | Vult acuté Tertullianus , agreites brutorum fen- herbas non affecifle , bene tameu piíces 5 & volucres ; quia ifti fenfu in(lruuntur , íus ingenio quoddammodo pollere , ídque quo plante , G'herbe de(tituuntur 5 ait preftigiatricis voluptatis. Circeo venefi- De Genef, €io ; adeó ut voluptas ita animam demen- D. Augufítinus ; 4uia flirpes .. & planta 44 iitf, fenfu carent , Numinis etiam caruerumt bes tet , ut ejus mentem , acingenium in fen- fus transferat, quà promptiüs voluptatum neditlione , Íed licét deftituantur. plantze fenfu adhuc íentire INNuminis benedicene indulgeant illecebris , acijsd;m tenaciüs adhareícant, tis beneficium potuiffent , neque benedi« h l, 25* . Vix rerum Conditor ex aqua pifces ', &io procedens ex Numinis in fuum opifi. cium affe&tu , caruiffet effeclu ; pratetea ac volucres effecerat ,. & (latim ijsdem be- Benedixit Deus, dicens, Cre- licét fenfu careant plantz , quo bruta a* Gene.[; I..v. nediXito 22. feite ,. &9 multiplicamini , &6 replete aquas nimalia pollent , vigéntque , non tamern à mutis animantibus ratione ; & inrelle« marü , avésque multiplicentur fuper. ter- v4m , imó eandem bendictionem imperti. &u deftitutis fenfu percipitur hxzc. Nus Cre[cite , minis benedictio , qus tantüm mente , Genef. cap, tur pauló interiüs hominibus. & intellectu fentitur , & percipitur ; pa. J. 'v. 18. & multiplicamini , 65 replete terrams i quód Deus hominibus in horto deliciarum rum igitur videtur referre feníu poilere ; ad loquentis Numinis voces petcipien» benedixerit , & cum ijsdem fermonem mi* Putárim bruta benedixiffe Deum fcuerit , bene eft, ac intelle&u facile, cüm das, animantia , & noá gramina , herbas , homines utpote intelle&tu praditi , ac fa- aci menre inflructi Dei loquentis benedi» ftirpes, plantásque terrz , quia com mul« élionem íntellexerint ; fed quód eandem tiplicatio , & incrementum individuorum benedictienem — fuerit antea impertitus ex fenfuum oriatur illicio , ac voluptae . fquammigeto pilcium gregi ? aviümque tis illecebra , quàm plantz non fentiunt , » ideo non iíflas , fed bruta animantia Nu- aéra trajicientium tormis id captu videtur difficile , cüm nec mutt piíces , nec gar- minis benedictio refpexit , Crefcire ,— €$ ruli volucres utpote mente , & intellectu sultiplicamini , & quamvis deflituantur adequé pices maris , ac volucres aéris deítituti percipere potuerint Numinis be* nedicentis fermonem : quód fi pifces ,. & ratione , & intelledu , perinde , ac plan« te , fenfu tamen inftruuntur ; quo plan- aves voluit benedictione fovere , ijsdém- t2 deílituuntur : & quamvis rudis fit ani« que favere , ut multiplicarentur , & reple- rentaquas maris , cur non etiam benedi- malium fenfus , & hebes 5 fi tamende ille« €ebrofa agatur voluptate , déque libidi- xit terre viretis , pratorum floribus ; ne-* morum arboribus? Omare , ait Rupertus. nis negotio , tunc qua(i proprie oblitus Intap. . — Qu suultiplicationes bonorum du benedi- Íenfus naturz , fagaxfit ,. & ingeniofus 5 G. — videánturque : & bruta ipfa ingen:um in» &ione fieri mandavit , berbam , quóque-» girentem , €$ afferentem femen , lingním- duere , quo & Nurninis benedictionem ftatim percipiant', & voluptatis illecebras que pomiferum ,. 5$ babens unumquodque» fentiant , iisque adharefcant, quó ere» femen. fuum in. femeupfo, eum jujifft pro- ducs 2 terra , mon benedixit. eüdem dicen- fcant , multiplicentürque in pofteras pro* do ; crefcite , €$ multiplicamini , & reple- agines, te terram 2 etenim fi fnam. munificus De- Adeó pteíligiatrix voluptas Circeo 870 fuo veneficio voluptuofos dementat, ,. ut us benedi&tionem brutis impertivit irta« tionalibus , cur non etiam terr2 viretis 5 totum ingenium à mente , & fpiritu re- fie pratorum floribus , . nemorümque atbo cipiat ,' quod in fenfus transfundat vene- ree addictos voluptati , ex qua gaudia bus, cüm debuerint , & hac vegetabilia per poíleras propagationes extimam tetrz percipian: , mundique illecebris fruantur : fcilicet venefica voluptas . brutis fenfibus ; faciem luxuriantibus veftire herbis , orna. re floribus ,. concinnare atboribus , non mentem , ingeniümque indidit, quo ani« dixit , perinde, ac pifcibus maris , avi- mam fpoliat, ut fiant fenfus perfpicacio- res in voluptatum occultis prafligijs per- büsque aéris , Crefeite , & multiplicami- gi, ut,terre forus Numinis benedidio- cipiendis , licét in reliquis fuis attingendis obje&tis fint hebetiores ; & huic fortaffis ne donati uberiüs multiplicarentur , — €o» iofius crefcerent , ac felicius adolefce- lagaci fenfui allufit Seneca , cum dixit: vo. rent ? fi zqué bruta animantia , ac olera luptatem bonum pecoris effé $. quia non eft hominis terrena capi voluptate ; abità fe vcgetantia » plantaeque luxuriantes ratio- ge , ac intelligentia de(licuuntur , cuf homo , qui extrafe , Ííeu extra ratios nem , & mentem volüptatem quarit i IT WNuminis benedictio , quz pifces maris , (in. fenfu, quarítque à rebus perituris flu- avésque a&ris affecit , non eriam ad terrz virera,flores,& plantas,&arbores extenditur, xam voluptatem, mox perituram ,non eft homine digna terrena voluptas , fed bru« ut idem ab eodem qudizorc beneficiam sali fenfu , qui m t eits Mp i entis induit ingenium , fentiant? jaga* itt Verani de 42?6?1'61« Tom. Il $14 'DiHertatio XXII, fagacior tit fiat in percipiendis voluptatum lib de 8v quod bonum effet lignum ad vefcendum , ;- illecebris:ídque caufze cur Tertullianus facul- fciliet , quod folius intelle&us eft pro- 9m&e tates brutorum fenfuum vocaverit ingenia, prium ,id occultis fuis praeftigijs ; volu- & Deus non plantis, fed animalibus fuam pras fenfui indit , ac i humani corporis fuerit benedi&tionem impertitus , & dixe- fenfus non membra forent hominis , fed rit ; Crefeite ,. 89 multiplicamtni : volu- ingenia , ut fagaciüs in eas ferantur vo* pras enim hebetiores brutorum fenfus ,. vel luptates , qua mortem inferunt , cujuse perfpicaciores facit, vel fagaciores , occul- modi fuit pomum, quod Eva voluptatum tis nimirum fuis praftigijs , quibus inge- dementata przftigijs concupivit ; & quam- nium humanz menti ereptum in fentus vis vetitum, dentibusfregit, quó propriam transfundit exteriores ; quó poffint ille- discerperer integritatem : malé enim car- cebras percipere voluptatis , iísque adhz- ptum malum Pandorz fuit pyxis , ex qua IT relcere , ut citiüs crefcant ,^ multiplicen- türque bruta animantia ? [ malorum omnium prodiére profluvia , mor» quia voluptas boram agmina , calamitatum exercitus , adeó volatica , & brevis e(t , ut nifi dam- zrumnarum iliades , & mors ipfa proru« na fuz breviratis refarciret. ii prole pro- pit ; unius interdidi pomi morfus in pagata, tota periret Ípecies brutorum ; quia omnes miferias fingulos przcipitavit ho« fi vitam progenitz infert proli, necem ad- mines; voluptas haec fuit , qua nos pae 101 fert voluptuofam. radifo exclufit , latata fuit Eva carpto po« 28: uàm fibi perversé confulit homo ! mo , fed ejus gaudium. nos in hanc vallem qui dum terrenz voluptatis cupit delicijs ejccit lachrymarum ; gaudium fuit , quod diffluere ; effluit & nobiliore fui parte. to- rifüm fecum attulit Sardonicum , & lu- ta ingenij vis , .ac mentis acumen in fen. &um , mortémque nobis intulit, pulchré fus voluptate inefcatos ?. utinam non fuif. D. Chryfoftomus ait : Veluptas fava qui« Ofat. 8.00& fet hac mentis fsgacitas in fenfum delap- dem , €5 boflilis , && infidiofa afhetiu , ju* ía ? fuit ininum lapsós , ruinzque hu- cundé tamen , atque Sardonicum quiddam.s mani generis. Prima in mundo muliet Eva. magnificis illecta fpebus vetita fibi fubridens , occurrítque ,. fértque vincula.s juxta naturam . florida ,. €8 mollia. Vee kflnn[. F atboris fru&tum decerpfit, Vidit igitur rüm vincüla funt , quz fortiüstenent , quos mulier ,. quod bonum effet. lignum ad ve- ligant , & fcendum , && pulcbrum oculis , afjettque quó mqlliora ; quà tenerif)ra , có faviora, delectalile * 65 tulit de fruciu illus ,. & 100. comedit , Íed quomodo vidit , quód bo- Mundi gaudium Sardonï&um prafe« fert valtum , herbámque Sardonicam fuis num effet ad vefícendum ? id bonum eít, exhibet amatoribus , non ut delicias quod gratum palato , cui & fapit , & ar- ridet , fin autem muliet nondum pomum inferat , fed mortem adferat: rident ij , quibus terrena voluptas fuccum propie comederat, qui fieri potuíit , ut judicium per oculos de illius ferret fapore , vidit nàt herba Sardonice , fed ridentes mile» ré pereunt , gaudentes intereunt , & lati igitur mulier, quód effet bonum ad vee Ícendum , proprium efít oculorum difcri- ad lethum properant ; non tamen riden- mina difcernere , ac attingere colorum : da mors, quam rifus parit , fed eó tri- non veró ullum de fapore judicium ferre ; ftiüs lugenda , quóà rifus eam accerfit. .Cie fi vidit bonum effe ad vefcendum , non cutam, hetbámque Sardonicam à mundi colorem duntaxat ; voluptate prodire adftruit Joannes Tolle: In CHPQ 70 fed & (aporem vi- L ! Ecclef. dit , Q quidem ante pomi collyrium L narius , inquiens : Po//quam mundi lti- Hia diun bominem beatitatis cupidum. wm- nimirum vidit , quod oculis videri mini- mé potuit ; fed quod concupivit , hoc i- brà , ac venta , &5 inani fhecie latiavit , tandem jejunum , 6 famelicum , ues dem oculis vidit concupifcentize , hoc eít occultis voluptatum praítigijs , oculis dicam cicuta , aut berba Sardonica , c&- concupifcentie , fenfus ingenio perce- zerítque moxijs repletum ,. && À beatitatis meta , quam (ibi prafixerat longiffm? er- pit» quod viforio oculorum fenfu per- cipi non poterat ; pulchré S. Bafilius Se- rantem desiituit : Qui fapit ,. prius defe- rit futilia mundi gaudia , quàm finat fe ab QrAtio 3. leucienfis , prizs quidem videbat , fed afhe. &um purgaverat affeciibus, ijsdem affici, & infici, háncque Sardoni- I cam herbam mundanz letitiz mortem al« á9, .Viderat antea fructus ex arboris ra- mis pendulos , pulchros oculis , afpectü laturam rejicit ; & folum Deum fontem vivum verz vitx fitit : que dele&tabiles ob coloris fibi infitam e; ? eique foli an- helo inhiát defiderio , dicítque cum re. legantiam , pictümque in extima cute or, natum , jdque visüs concupifcentiam ex- gio Vate, Tibi dixit cor meum 3. ex« Pfalim. 6; 1 quifivit , Te facies mea , faciem tuam.» citavit , illexicque 5 * & voluptas venefica Lj . Íuis praeítigijs mentis extinxit lumen ,. e. Domine Yequiram quia nil aliud eft in reptümque ab ipía ingenium afpeéctui in. mundo, mundanísque delicijs , voluptatibus, feruit ,. qui de perípicacia , ingenióque illecebtis , divitijs ; honoribus , quod valeat mentem aimulatus vidst , 1eu eognovit , veram ingerere latitiam ; nifi folus Deus; nílque : Perfonata eft mundi latitia, cui ilarvam dctrahislacr:yn'rn—as. Xf nilque prater .»ipfü'th'eft ab homine expe. beret , quam propterea A(þ.um ähifh,iti;,s ex* tibile ; idquz caufze , cur D. Hieronymus quireret , & reliqua. mundi bona ,. gau- etiam omiffa illa particula Te, tantüm di- dia, voluptates , delicias , divitias , fafli- diret , fubdit : Ae avertas faciem tuam.s xerit , exquifivit facies mea ? reticuit Deum ,^ quem luculencer expreffit ; quia à me , ac fi diceret, ne mihíi :aciem tuam quod erat veré requirendum ab homine avidiffimé exquirenti te fubtrahas ; .quia licét mihi regiam dignitatem , regias di- lanze mentis, id D. Hieronymus exquifie- tat , & expetierat; cumque nil fit in mun- vitias , ac delicias concefferis , hseec omnia do expetibile preter Deum , abundé qua- nihili facio ; imó (unt mihi faflidio , & odio 2 ? tuam duntaxat exopto faciem , le fuerit (üze obje&tum appcetitionis exprele fit : fed interrogat Davidem D. Augulti- quam enixim rogo , nolis à me avertere , s Pfal, 16, nus , inquiens, Quid fi te Deus: faciet ubi enim ait , »e evertas faciem tuam à se , ingraco textu legitur , 5e e €00 s delicis ifla. ( tuie vegijs) immortalem.. ? Refhondet Amator : Nolo ; quidquid mibi rumeliosà. expellas , quod grzcum fcholi- prater illum efl, dulce non esí. — Quidquid um expendens , ac elucidans ait , 705 »uea »mibs vult dare Deus mem , auferat totum ; ur fcoriam contumelsosó expellas iumptà & fe mibi det. metaphoráà fcoria , que tanquam inutile excremen:um ferri rejicirur : quidquid enim Zotn Naufeavit David regiam dignitatem in mundo ridere videtur , & arridere in quamvis delicijs equé , ac divitijs refer- tam 5 faílidivit omnes mundi voluptates ; voluptatibus , honoribus , dignitatibus 5 commodis , aliísque bonis , quibus avi« quibus abundé fruebatur ; & folum Deum enixim concupivit , exqwifivtt Te factes diüs homines inhiant ,. fcoriae funt. gau« : Ota 30. wie4 : quia fucata mundi gaudia , qua in dij, ac inutilia excrementa voluptatis ; fola faciei extimze cute tifum diffimulant ; quia mundi prolperitas braéleata eft , ut prorfus abegit ; noluitque faciem fuamalio falat; larvata ut decipiat 5 praeftigiatrix zidere gaudio, quàm quod ex divinz boni: ut dementet ; propterea fugienda funt mundi gaudia, qu& fardonico rify tatis inexhaufto fcaturit fonte : exquifivit te non folum cor, & intimacordis mei vi« pecem inferunt aternis lachrymis lu* Écera; verüm & extima facies, quae nullum vult futilis gaudij rifum admittere , ut fa- gendam, «iem fuam converíam jugiter in Deuia hge 100 | "UEP M r mERMN .mil / — fL^ 1 — ä //*'( SS u : ? N ) W'"ï —— TR Ài L T. m j CO. 197 ( X 7 [AES MV D IV dN IÀ .K ^2 (u BN N NS W d [25 j J MA Euf A 10'!1 YR Y - x'!*þ f* AT ag r2 y n ET E i r r 7 x AC EXLS V P L. Ef £ P - a.,.fv L^ . f AYTES Ev p V ) i x A. CISS | z S //A L 9 j* £ SS ,-/ A. ^ SS xx- g 4 N7 ;" ..,r r Hä?:.f ER » d , " a* DIS- Ttt2 j Woinidr JP&W* Ti M 93 (16) 83 Ciotocio ub odb ao ao d d- eodo eo o o cOCD CO CO Cb Co» CD GD CD ÉD AT C XD C CC CO C CD CD EDCD ODCD C CD GD CO QDOD f DISSERTATIO XXIII.- In folo probz confcientiz folo virtutum cultura , Numinisquc cultu verum germinat -gaudium , vera efflorefcit latitia , ac vera adolefcit jucunditas, 9.1 - Extra eritatis limites färz?ntur' , Qui intra limites corparedrum f deliciarum circumfernntur , vera qu&fituri gaudia, "m d. RE m f Allitur , qui extra Deum, in occato ;f/olo; probz confcientize mediante " X n 7 N ac virtutum ítudia cen- exercitio virtutum , quibus in Deum ten* D L j fet , poífe vera gaudia dimus , qui folus eft fons , ex quo rivuli S A — , E aucupari ,ac [olidé gau- veti , ac indeficientis gaudij fcaturiunt. » ZX PNSEN; dere : mundi enim deli- Quantum à Deo , ac exercitio perfee 2; ü ïx 2 h-- EAN cig, terrenz voluptates &arum virtutum quis ; diítat , tantumà ve« ï -n& Me) exiles funt, & inanes ve. ro gaudio abeít ; . & ficut exercitia virtue ro gignendo gaudio in. tum inter mundi voluptates minime flo- idonez ; non eft vera jucunditas , nec folida rent ; ita neque in ipfis vera gaudia germie ac conflans letitia, qua ex corporis pullulat nant , quinimó funt potiüs mundi volu* delicijs , in mundi germinat voluptatibus : prates , & terrena gaudia dolorum foccune errant , qui aliter fentiunt , & extra veritatis daradices, & lu&tuum, mororümque pue limites feruntur , qui intra limitescorporea. tidi fontes; ideóque folidé qui gaudere pue rum deliciarum circumferuntur vera quazfi- tat , fi mundi delicijs diffluat , corporeise turi gaudia ; imó ulceribus fe produnt fca- que afficiatur voluptatibus , hie finit fallae tere quotquot mundi delicijs , corporeisque cibus oblectamentis fe decipi ? : eíl mundi voluptatibus fcalpi cupiunt ; ulcerofa eít voluptas veluti ebrietas , qua unius horae eorum anima , neque bene valet, qua hac hilarem infaniam , diuturni temporig laborat prurigine , cupítque carnis fcalpi compenfíat toedio. Verum g,audium norle illecebris , ídque expertus D. Auguflinus nifi ex proba confcientia , virtuitum exete Lib 3 t0n. ait, Circumflrepebat me undíque fartago ctio , & Deo bonorum omnium fonte flagitiorum amorum. Nondum amabanm.» , jnexhauflo fcaturit : gaudium , quod ex þlic:n. €Ap. & amari amabam $.05 fecretsore indigen- Deo non oritur , fcoria duntaxat eít. gau« tía , oderam me minüs indigentem, Que- dij , ac putidum latitie excrementum ; vebam , quid amarem amans amari , & hinc David , cum nullum fuiffet folidum oderam fecuritatem ,. £ viam fine mufci- gaudium expertus in. carnis voluptatibus Puh'c, Quoniam fames mihi erat. intu ab cum Bethíabea; in mundi delicijs cum ree énteriori cibo te ipfo Deus meus ,.€ ideo non gio faítu, & commodo ; tandem ad Deum bené valebat anima mea , & ulcerofa-» converfus, in Deo folo , quod non potuit ( proiiciebar fe foras miferaliliter. fcalpi a- in mundi delicijs gaudium invenire ,. ex- Indicium non Cor meum , &6 caro mea P[4l, 85. vVida contatiu fenfibilium., pertus , dixit, : eft internz fanitatis , fed corrupta agritu* exultaverunt in Deum vivuum , nimirum dinis animz avidé quarentis à corporeis illá coeleflj lztitià , fincerà , & liquidá , quae illecebris (cabie confricati; latet enim cor- mentem gaudentis ita replet , ut totaliter rupte mentis pus , G fanies fimul , cor. compleat , ita animam afficit , uteam tota» . poris titillans membra ; & hanc quarens liter reficiat; imónon animatantüm , fed & confricationem in externarum voluptatum ipfa caro hujus fentit latitie folatium ,cum ilecebris ,^ non ita infaniret , fi (ana effet enim cor , & caro Davidis non potuerint mens Ícalpi cupientis , ac confricari con- in mundi voluptatibus ; ac delicijs exulta- L ta&tu. , .ut inde aliquid aucupetur folatij , re; & David nullibi hujus exultantis cor« ac gaudij , quod tamen non germinat , nifi dis , & carnis exta Deum , & in mundi 4 "wvolue .. Solá v.iftutumr:culturä vera 'aefHOtcfcic lztitia. Ril voluptatibus , de'!i'ciïsqüe tmeminerit , ab- dio exultat, & quidem in Deo folo, qui undé fübindicat , verum tum mentis, tum eít fons vite; quia ficut cor eft principium carnis fgau-diu'm.nön*niü à Deo íolo potfe di- vitz , ita nonnifi in fonte vitze congrue ex« manare, * ultat ; ac fi reliqua, in quibus gaudere, & ; $* Verüm quod cor, feu mens cclefti lze exultare poflet, & quibus mundus delecta- titia, divinisque gaudijs dilibuta in DEO turjfibi fint veluti mortua , & gaudij exfuc- exultet, & exultim hilarefcat , id mirum €a; mortuümque propterea fit quodvis gau- non eít ; bene tamen quód caro divinisju- dium; quod non efít deDeo vivo, quiacum non fitàprincipio vite, vivere nequit, nec «undiüs exultet gaudijs, cüm fit corruptio- ni obnoxia , domicilium | concupiícentiz ; exuitare5 proinde mortua funt,faliacia , & vitiorum fomes, & omnium pravarum ap. inania cetera, qua ex rebus terrenis hau- riuntur gaudia ; «üm enim finr interitui petionum igniculus : fi caro. contra fpiri- tum rebellat , quomodo ejusdem gaudij , obnoxia, imó & morrtia, fi à Deo fint fe. quo mens exultat, etiam ipía hilarefcit ? juncta, noa poffunt vivum,G exultansgau« quomodo caro de terra terrenis, feu terrz dium ingenerare; pulchré D Auguttinus Lib.S0,bo- voluptatibus addicta , mundique gaudijs ait; Cor meums, €&$ caro mea exultaverunt miliar be. 4n Deum vivum, Non exultavit 1m. boc inhians coeleftia delibat ?. cur fuperbire po- mllo $3e tiüs non dicatur humana caro colefti deli. anundo, non in divitjs , non in — bonore, buta gaudio ; quàm exultare ? cüm enim nonin luxuria, nonm in «ebriemtle,' "on 1n cO- me[fationtbus, nou in vanitatibus snortuis,G fit cocleftis lztitia (plendor mentis , decus animz , lux fpiritüs, anía non deeffet carni eitó .cum onmni fuo Amore morituris , fed im fuperbiendi , tanto fe videns nirore perfu- Deum vivum. — .Quare non dixit n Deum Íam; etenim ut ait Seneca : Gaudiuim non- £antüm , fed addidit m Deum vrvum , ut ajj. 4 uifi fapienti contingit: efl entm animi elatio offenderet, quia totum, quod non pertinet ad fVis boms. viribüsgue fidentis, vulc Philo- Deicultum , deberemus bhabere quafi mor. »Nltlm. fophus, gaudium,aifi viro perfecto, & fa- pienti contingat, animii efle elaüonem , & Vera latitia nonfcaturit nifi à fonte vi- I , vitium viri fuperbients potiüs, quàm no« tz,non dimanat nifià Deo vivo, neque ex« tam exultantis ; eít autem fuperbia quz- ultat nifi in Deum vivum : quavis alia lae dam animi elatio ; & — quia mens humana titia, qua rivulus noneíthujus fontis vitze, cosleíte in terris gaudium affeclat , praíu exultare nequit, quia non eft viva latitia; fed mit arroganter qua( precoquus coli in. mortua; fruflrra quzritur gaudium extra quilinus cocleftem — beatitatem in terrenis Deum, & exercitia virtutum conducentium ad Deum : veralatitia,qua cor, & caro ex- gaudijs, ideóque eít gaudium, quod viro non contingit fapienti , animi quaedam ela. ultant, vera eft, & viva, quia de Deo vivo Nec in tio : & quia animus carni lociatur in ter- exiliens exultat in Deum vivum, fis; ficut vita habet carnem coníortem, ità illiuscorde coalefcere poteítviva lztitia , 3 & gaudij vult participem — effe , fed quia quo exulat vera juftitia ; hinc quidam olim mundi gaudium futile eft, & tallax, nullam interrogatus , quid tutam, firmámque la« valet véram ingerere exultationem. — Secus titiam efficeret, brevirer, fed veré, refpon- l: fi viro probo virtutum culturz addicto gau- dit; nil aliud, quàm conícientia jütla, puras dium contingat , verum , & folidum ; cum & Deo addiéta: quia vera lztitia non po- fit hoc quedam animz elatio, & exultatio, telt nifi in Deum vivum exultate,ac peren- etiam caro unà cum anima hoc delibuta niter durare; fine Deo quzvis lztitia ex- gaudio gaudet, & exultat ob vitz coníor« crementum eítlatitiz, & ícoria gaudij: ton- tium; cüm enim nonnifi vita animz vivat tus eft juítitie , & latitiznexus, ut nomine vix diícriminentur, hinc ubi dicitur [íaize €aro, ita nonnifi gaudio fpiritus poteft caro gaudere , & lxrari, fitque propterea ccele. 61. Indumento juslitie circeumdedit mej,les E ítis gaudij parriceps caro , (ifpiritus illo gunt feptuaginta Interpretes Zunica letitig perfundatur ; ideóque coelefte gaudium con- eircumcinxit »ne ? tanta enim eft juftitiz, & tingens viro probo.virturum ftudijs addicto latitig in nomine coherentia, ut in re mi- animi eít elatio , quatenus exundans. ab« nimeé fejungantur , fed invicem copulentur, undantiüs in carnem, hanc elevat; ut ejus- ut inde moneamur, quàm facili tranfitu de PJg, 5 dem fiat, & ipía particeps gaudij, potia- juftitia migretur ad lztitiam5 quàm facilé türque eà lzetitiá, quà nunquam poffet ex juftitia in ltitiam vertatur; & quàm di- fe perfundi, nit| ípiritui confociata:; & ftet à veraletitia, quz juftitiz non affocia- quia fpiritus , nequit vero frui gaudio, nifi, tur, fiequeexultatin Deum vivum ; fruftra cum gaudet de DEO; ia nec caro . poreft quaritur verum gaudium extra juflitize, vir« veré gaudere, ni(i cum fpiritu gaudeat eo- tutümque culturam : flos eft vera. letitia, K dem gaudio, que de DEO gaudet, & tale non germinat, nec adolefcit ; nifi | przevia . fuit gaudium, quo deDEO eaudebat David virtutüm cu Pfdl"h 83- Irura, hinc Apoftolus: Non eff 44 Rom, 14« cüm dixit: Cor meum, &5 caro mea exulta- Regnum Dei efca, & potus, fed ju[litia, & verunut in Deum vtvum. px» gaudium in [piritu [anifo ; neque cen- LE leas Apoítoli ordinem myfíterio vacoum 5 Viri probi nonfolümcor , feu mens, poftremum locum D, Paulus gaudio dedit, vsfüü'etiam caro ip(s,; clefti delibuta gau« - "6t ut -^ g Differtatio XXIII, * A -ut innueret ad verum gandium non perve- lit, eó quiä ea fit confufionis indoles fine . firi nifi per juftitiam ,. & pacem , per hos gula € congruo ordine dejicere , & omnia . enim gradus duntaxat ad veram pervenitur fus, deque vertere, G evertere, (ítque pro- SeTiD. 35 - latitiam ; pulchré D. Bernardus. de verbis pterea confufio recti ordinis perveríio ; ape Apoftoli: 4rtendis, E intendas, quia gau- ? pofité Rubertus Tutien(íis expendens przfa- dium in fine efl 9. prins esi juffitiam facere, tum illud Joélis :^ Covfufum eff gaudsum À & inquirere pacem & per[equi eam, & fic de- Jilijs bominum ait : Confuderunt, gaudiuma mum apprebeudere gaudium , imó à gaudio Jftu non [eruaverunt ordinem gaudj fj bo« comprehendi , quiigitut hunc D, Pauli or- 2inum. Primó quia principalirer gaudere Buv 15 . dinem invertit , gaudium verum evertit, imó debuerunt de Domino; Secundarió veró non G feipfum, càm per hos gradus ad verum in bontsy fed de bonis Domini : [uper [ru- non afcendat gaudium :. proinde fe perdit; mento vtno , & oleo , & cateris , quedantur & gaudium , quod extra Deum, & exercitia à Domino: bunc ordinem ita confuderunt. ff $. virtütum quzrit , non invenit. ! lj bominum, ut in Domino gaudere neglge- renut ? . Gaudium verum non nifi à proba con. in bonis Autem bominis gaudere cua Ícientia prodit, nec laetatur nifi in Deum perent. vivum, ut afferit D, Ambrofius inquiens lo- Lugenda fané non fatis eít hzec gau« Aihs.deVig' quens de vera latitia: Deber effe bone con- dij confutio, qua verum pervertit. gaudi- féientia, veclaque mentás letitia, non incon- um, verámque inverüt latitiam, gaudes- ditis come[[Jattonibus , mon nuptialibus exci- mus de ijs, de quibus lztari non oporteret, £ata [ympboniis :. quee enim in fympofiis,co- & de ijs lugemus , de quibus gaudere te- meílationibus , choreis, muficis inftrumen- neremur: intolerabilis fané eft hujus gaudij tis, vanisque cantibus inveniuntur gaudia; abufus, & poenitenda confufio; de bonis fincera, & liquida non funt , fed larvata, & munifica Numinis largitate nobis imperti« confufa ; quare Joél moerore confectus, ac tis gaudere , & de bonorum largitore non mocítitudine, repletus populi (ui mala fle- letari, fed eum potiüs contemptim negli- . LI * 4p.1.9.12.. vit inquiens Counfufum efl gaudium à gere, ejisque cultum toedio dehoneltare L filjs bominum , non dixit periit gaudium , & quia confufum eít hoc gaudium, liqui« evanuit latitia, defecit jucunditas, fed con. dum non eíl, nec fincerum, fed larvatum fufum eft gaudium à filis hominum ; fed mocroribus ingerendis, quàm latitijs infee quznam eít hzc latitiz confufio , quà gra- rendis aptius. Vera enim fincera; ac liqui- vaté Propheta angitur, quà mens funetla- da lztitia 6 folo dimanat divinz voluntatis tur Joélis, & cor merore premitut ;, certé pellucidiffimo fonte, & exultat in Deum non alia eft hujusmodi confufio , nifi per- vivum , ut enim fcribit. D, Paulus poft re- veríus gaudit abufus, & vere laetitie evet. cen(ita opera carnisait: Fraéfus autem Spi« 4d Galas.g.. fio, ac inverfio; quatenus letantur populi ritus eff charitas, gauaium, €c, Opponit non in Deum vivum , fed in fympofiis,con- carnis operibus feu concupifcentiz, fruétus; viviis, fer&ulis, potationibus , ebrietatibus, feu opera fpiritüs: vocat opera fpiritus, eb libidinibus, de quibus letari minimé opor- quia procedant àSpiritu fancto, quia folus Ó teret ; fed potiüs lugere; & écontra triílan- Spiritus fanclus eft, qui per fuam gratiam tur, de quibus gaudere. deberent : difpli- opera parit Spiritüs, qua ab Apoftolo fru, cent ftudia virtutum, quia nonnihil exigunt &us etiam vocantur, quia non tam' virtue laboris: arrident. voluptatum lenocinia, tum habitus, quàm earundem exercitia, && quia concupifcentíam fovent, & vitijs. fa- actus fignificant; ut inde Apoftolus nos do« vent: ideóque voluptatum , qui- indulgent ceret, fructum veri gaudij non germinare, ilecebris, de turpitudine gaudent vitiorum; nec florere, nec adolefcere, nec maturefcee & dehoneflate. triftantur virtutum ; cüm re, nifi tellus cordis noftri imbre gratiofo potiüs lztari deberent de virtutum cultura, ä Spiritus fancti irrigetur ; &nifi verumgau. & triflari de vitiorum indulgentia: hzc- diumà cceleíti colono , ac hortulano in no» . que eftconfufio, cui Joel. illachrymabatur, Ítri cordis folo implantetur : fructus veri hoc eítillud confufum gaudium , quod vi. gaudii nonnifi ex bona radice prodire pof, *? dens in populo angebatur , & moerore con- Íunt, huc accerfendus eft. Caffiodorus ubi fectus dixit : eonfufum efl gaudium 4 filis ait: Zrborem , quam fforere vides, quam lib Epif, bominum , nec aliud fuit hujusmodi confu- Jumma con[picis viriditate latari fubterras fum gaudium , quàm perverfus gaudii abu- neo [ucco viriditatis, & fecunditatis animas- Íus; gaudebant, de quibus non oportebat tur , veddu in fuperficie, quod. continet $n letari; &lugebant, de quibus debuiffent radice, Homtinum quoque vultus TAgna.» gaudere: in virtutum ftudijs moclefte deri- alacritate florefcit , ft vifceribus fauis gra« nebantur ; toedio erat ipfis avite religionis vamen uullius fentiat lefionis : non alio cultus, divina faftidiebant & carnis volup:a- fovetur irriguo fücco generofa arbor, quae tibus inhiabant, quibuspediffequis earun- liquidi gaudii fert fructus, quàm benefico, dem vitijs indulgerent : hanc gaudij - per- & gratiofo divini Spiritus imbre: tunc li« ver(ionem, letitie inverfionem , jucundi- quidum eft gaudium, quodincorde conci, tatis abufum vocat Propheta confufionem pitur, in vultu florefcit , in manu, feu opere gaudij; quam nonniíi gravaté admodum tu« ubertim fruétificat, & inreóla. inrefhione €opiosé : Sola virtutüm culturà ve ra efflorefcit latitia, $I9 copiosé autumnat? fructuum ' nomine vir- foventürque defideria lubrica funt, ac incer- tutum intelliguntur opera, quorum latitía ta, & dulces eorundem fpes infuavi faftidiag la ad fingulas fe virtutes alacris transfundit, triftique coedio ea fperantes miferé tor. e(tque foecunda parens o^erum omnium à quent , priusque puniunt , quàm poffideane le fingulis eatundem prodeuntium, tur; & cüm poffidentur minimé teneri pof- r ?. Induat igitur fe virtutibus , virtutüm- funt, quialubrica, volatilia, fugacia,& fal- que decoreeniteat, vero qui cupit gaudio lacia, quz propterea fuum perniciffimé fu- ja lztari, ac vero fincero hilarefcere rifu : de " giunt poffefforem. muliere enim fummarum cultrice virtutum Idque (tatim illucefcit difcriminis bona 14 H Prov. 13, ait Salomon : Forritudo, 68 decor indumen- inter terreítria, & cocleítia, quia illa dum *s tum ejus, & ridebit in die moviffimo: ritui fpe alunt, fperanresfaliunt; dum illiciunt, , operimentum pramittit virtutum , quibus torquent; hzc veró fpe finceré nutriunt, & . fi deítituta fit mulier, non ad fincerum vera ingerunt gaudia , quapropter Apoíto« gaudium iter parat, fed potiüs ad luctum lus voluit Romanos effe. folicztudine non 4 viam fibi fternit: ridet, qui inconcuffa lo- pigros, fpiritu. ferventes , Domtno feruten- ricatus fortitudiie mundi omnes mollitiesà 165, [pe gaudentes : quia quos coeleftinm " fe excutit , profani Cupidinis tela retundit; bonorum ípes alit, letitia non fallit; ccele- & generoío pectore terrenarum voluptatum ftium íiquidem bonotum, quaz íuis fideli- obíiftit illecebris; isliquidéridet,cujus indu- bus Deus in coelo preparavit, (pes gaudium mentum decor eít honeflatis,cultura pieta- parit, G veram lztitiam alit ;; dum empye tis, quà virtutes germinant efllorefcunt : rex delicie przcoquo defiderio videntur hoc virtutum. indumento operiatur, qui pravenire , G fpe anticipata alere non fal- PT dii . L. Operatut , ut veris tandem fruatur gaudiis, lere fperantes: fpei fiquidem alacritas, qua« & honeflz vitz iter terat; is nunquam moe- dam pre(umpti gaudij ambitione , beatz ) ret, qui honeíté vivit; fructus veri. gaudij pracurrit delectationi, quam vel in terris colligit,qui virtutes excolit, huic vero gau- dulciter pralibant fperantes, mox faturandi ; dio rerum coaleítium ardens affociatur defi- in coelis : id caufzfuit, cur. D, Paulus Ro- derium , & aterna latitia [pes vixe('censf manos fideles, voluit ut effent fpe gauden. tes, quia ut re&téexpendi: Philo apud Cor. $. l. nelium à Lapide: £5 bec fpes gaudium an. In mþ.m,' ad Rom. te gaudium, quia quàd à virefcente hac fpe Flores veri gaudii non germinant gaudium germinat coeleftis gaudij felix eft énter mund: -i!a!uptates , cáraisque il- aulpicinm , ac nexus imó prapropera quz- Jecebras : fed n Dei amore. in confct. dam ccie(tis gloriz preguftario. & inchoa- ;Ade'aln.p r entia virtutibus exculta 5 &$ cor- tic , quia ut ait Salomon: Eruditus $n verbo Proverb, 16, de 4 quovis fedo affetlu veperit bona , Gaui fperat in Domino bea- defecaro, tu5 651, ub: iegunt feptuaginta Interpretes; Eruditus in ve, feu negotijs inmuentor eff bo- 2: On in mundi voluptatkibus,* camfs- norum , & qui confidit in. Domino beatiffi- ä IN que illecebris, ac delicijs flos ger- mu ef : noníiolümis, quem xoeleftium rh;nat veri gaudij, quia heec terre- bonorum fpes alit, quandam przgufítat cce- narum voluptatum illicia; quze deledare pu- leftis beatitatis [peciem , fed plenam ebibit tantür re ipía non deleclant, fed corquent , E felicitatem , quia non folüm beatuseft, fed Izritiam non inferunt , íed moerorem adfe- beatiffimus, quod Hebraicé expreffis indi« runt; & mundi bona, que putantur poffe catur, Iutelligens fuper verbum reperiet bo« gaudium parere, fimülque alere, flerilia "um , & confidens in Domino, && beatitudse proríus funt, nec ullum poffunt verz deli- nes ejus, ut habettextushebraicus: fed qua ciz fru&ctumdare; etenim pecunia, digni- funt hz beatitudines à fpe prodeuntes, fj tas, honor, libido, gula, potentia, faftus,& Ípes futuram duntaxat fperat beatitatem, alia id generisfexcenta, ad quorum intui- quam nondum fumus affecuti, ea fiquidem tum luícofa hominum zí(timatio , & ccecu« fperamus, quanondum poffidemus ; qug... tiens cupiditas obítupeícit, quamvis de fua modo igitur ab ipfa fpe dicitur beatitudo: videantur abíentia dulcefcere, & fpehomi- orir? quomodofpes, que nondum beatita. M.MEPIZI : nes allicere, eorámque fuccendete defideria, tem eft affecuta , foecunda erit beatitudi. quibus jucundiüs exambiantur ; cüm pri- num matrix ? appofité Cajetanus: 23 müm poftea poffidentur oneri potiüs funt, felicior efl fperans in fummo Deo , guonian quàm honori ;; inoerorem ingerunt non fo- spfe beatus bic $n [pesposea in ve erit : fpci latinm invehant ; lachrymas excitant, non geminata ne&litur beatitudo,in fpe una, qu& vera gaudia incitant ; & divitiz onerant po- fÍperansaliturin terris; in re altera,quá beas tiüs, X premunt, quàm exornent, & alle, bitur inccelis; & ideo fperansin. Domino, vient; plüsque obfunt, quàm pro(int ; quia ideo beatior , quia duplici donatur beatie volaptatibus indulgentes non ijsdem utun- tate una infpe; G e(t. gaudium ante gade tur, fed abutufrur : & reliqua, qua «mun- dium,quó fperans gaudet ; perinde ac intel- - Qusbonaexhibet, quibus humana excitantur, ligendi vigens acumine, five. interpretando ver ba.va £20 | Difïcr;atio XXIII, verba, five penetrando res , concupita inve« de homine fcaturiat fons aquz vivze ; acin« nit bona ex rebus perceptis , & intellectis, ceffanter fluentis , ut perenniter .gaudeat ,. & indehilarefcit, & gaudet; & quidem la- jugitérque latetur in fe. ipfo, non veró. in titià perfunditur longé nobiliore omni alia, bonis externis: & hoc eft bibere aquam de qua exterrena poffit voluptate prodire: in cifterna fua: Bibe aquam de cifternatuahoc hac igitur fpe beata cocli gaudia Íperans pra» eft latare de divina gratia, qua in te eft, guftat , quzfeliciter in fua fpe anticipat ; gaude decultura virtutum, quz inte flo- futurus poílea beatus inre, qui nunc gau- rent, jucundare defructibus bonorum ope. det in fpe. 1I. rum, Bibe aquam de eiferna tua5 i Deo D Non ita terrena. bona hac in fpe lati. adhareícis flumina de ventre tuo. fluent a« tiam ingerunt, cüm potiüs tamdiu tor- qua viv2, de quibus bibas,& vivas,folatium « queant , quamdiu fperantur ; quienim muri- haurias, fitim extinguas, & verum foveas * di inhiat divitiis, ac ftudetbonorum fluxo» gaudium * vero gaudere gaudio non eít rum acervationi, ingentem fibi materiam de bonis externis lztari ; neque adícititijs, perturbationis , meeroris, ac doloris accerfit: fucatísque mundi voluptatibus deliniri, ed ftudia enim divitiarum, autpericulum funt ex proba conícientia, .ex virtutum ornátu, fperantium, aut onus poffidentium. — Abji- exercitio bonorum operum , ex fummo cienda funt hujusmodi fpes, que nonnifi bono adhzfione lztari; is enim veré gaue angores excitant, & doloresinferunt, Ve- det, qui fuam lzetitiam , fuáimque obleétae rum gaudium pellucida, ac defoecata eft un- mentum ex proprijs fuis moribusad nore Qla, quz non ex cifternis diffipatis bonorum, mam virtutum comipofitis haurit , is enima - ythy qua funt interitui obnoxia hauritur , fed ex aquas bibit de vafis uis, déque - fnorum fonte perenniaque vivz; ex hoc enimfonte fonte puteorum ; quia latitia, ex ipfo, & exilit finceri gaudij rivulus, fiti excinguens in ipfum exundat ; quod enim à nobis ori» dz idoneus. Eít autem quilibet fuz lati- tur,in nobis (uper efiluit; proindecx. Íola tiz faber, ac felicitatis arbiter: fivelit, ci. cultura virtutum ,' probísque moribus;pere ; fternas mundi poteft diffipatas declinare, petua Ícaturigine vera exilit laetitia; qua& & verum duntaxat fontem aquee vivee fitire, enim adícititia , & externa mundi obleéta- à quo veram poteft latitiam haurire ; unde menta ftillant gaudia, exucca funt , prór« de propria oritur voluntate, de ingenio pro- füsquefterilia, & aliena à vera lztitia: quod : venit virtutis; ut fit quisque proprie lati» enim in mundanis bonis quis gaudeat , riv tie faber . mediante Numinis ope; & fuaz deátque, id non ex fonte profluit aqua vie - felicitatis arbiter. In virtutum ítudio in v& » fedab agritudine ; funtenim quadam proborum morum officina de rationis arbi- &grotantium deíideria, quz aliquid viden- trio verum excuditur gaudium, quod pectus tur folatij adferre cüm revera morbosauge. veraciter implet, & íolidé beat; non ad- ant; cujusmodi eft defiderium frigide in eunda externa funt ciflerne , fed fufficit, fi ceftu febrili, que perinde ac injecta incene uisque de propriacifterna bibat ,. hauriáte dio illud incrementat , non minuit: & hae l4 - que aquam in ipfum derivatam éfonte inex- folatia à vitiato oriuntur calore; ita gaudia; haufto aquaz vivz mediante virtutum exer- qua& de propria non oriuntur cifterna , fed PN'V. M citio, ut nos monet Salomon inquiens: Bibe in externis , & adícititijs mundi *voluptati« Väqzmm de cifferna tua , &5 fluenta puteb tui, bus quaruntur, fucata funt, & ab animi Íeu ut expendunt LXX.. Bibe aquas de vafis proveniunt egritudine, plüsque eidem oba tuis, E de tuorum puteorum fonte, 1eu ut funt, quàm profint; non enim mundana Zn cap. 32. explicat D, Hieronymus: 4JBióe aquam de gaudia Jeetos efficiunt, quos afficiunt, ri- Ezechiel, tuis aquis, €& deputeorum tuorum foutibus, Íum diffimulant . in cute extima vultüs, & non me latet, varieà varijs SS, Patribus hanc intus cor torquent, vifceza dilacerant, moe- interpretari fententiam myílicé : fiquidem rorémque ingerunt, non excutiunt, Lib.3.ex^- D) Ambrofius cenfet,. debere hominem pié " qgtro9,6,12, . Mala funt ea gaudia, ac pervería; quae j prudentem aquam bibere de propriaciíterna, ab illis profluunt rebus, qua grata quidem puteo, fonte, & per hunc fontem Dei intele €íle videntur, fed venena porrigun: biben, ligit gratiam, internánque letitiam, qua tibus , & fel propinant in. melle ; e(t hec zetrigerium adfert, & (itim extinguit, ait tartarei hoflis fraus , quá fuos decipit; dul- üpfe: In te £pfo [uavitatis tua gratia est, ex cia fcilicec mortem inferentibus commifce« ge pullulat , in te manet. intus , id esi n te re, ut veneno perimat mellis dulcedine de» ipío quarenda eff jucunditas tua con[cientie, ceptos, appofiré S, Eucherius: Dza£olusin- Homil.5 in 3deo aít bibe aquam de vafis ruis , & de pu- quit, obfzf/a femel petora molliffmis fedu. Epiphan, georum tuorum fontibus, unde Chriffua Joan. Gionibus decipit ;. fíc Diabolus calliditateas 7. 4it : Si quis fitit,veniat ad me, & bibat, Veteris artifuwrj condit blandimenta peccans Qui credit in me ficut dicit feriptura flumi- di, quomodo folent ,. qui mortiferos tempe. rant berbarum fuccos $n condito, aut i na de ventre ejus fluent aque viua. — Hoc autem dixit de . fpiritu , quem ACCEDEHTÉ 6 aliquo mellito poculo, nefcientibus proptiae vYAnt credentes in eum. ve; guftum mentita [uavitate componunt s 1$, Eit iguur de Spiritus I.an&i' gratia quod iria amatitudine obfeuraut. fraude dulcao dinis; Solá virtutum cu'turà vera efflore(cit latiria. g dinis; provocat prius odar poculi , fed pra- letitiz ingerende magis idoneum 2 hue yo- o focat, infufus fapor im veniss mel eff , quod candus Nicetas de $. Gregorio Nazianzeno n Oret,to9, a[cendit in labia s fed fel eff , quod defcen- inquiens: Qzznis voluptas, qu& nec ex Deo, nec in Deo. fufcipitur ,. voluptatis exeree dit in wifctra $. ita Diabolus per. rerum carualium concupifcentias ,. &6 illicitas. o* mentum eft ; cujusmodi eít,; quam mundus exhibet fibi adhzrentibus ; quibus hoc ex- duptates extrinfecis blanditur ,. sntrifectis snfidiatur: quid aliud ab ho« tartareo de- crementum placet : fed quàm deliri, quàm .ceptore fpectandum ?. quid aliud in rali fatui ! qui locó verg voluptatis , excremene tum , .& quidem corruptum ,. & noxium hofte rimendum , quàm interitus ?. favior fui hoftis cft , qui tam favo hofti. credit; volunt voluptatis deguflare; & cüm in c&- qui vere teris feré rebus . excrementa faftidiant, ile nec ejus artes vitat, ac infidias ; fapit in melle mundani gaudij venenum (u- lud in.fola voluptate amant , quia magis nocet, favilsque ledit ; . hacque eft con- fpicatur, & illecebras carnalium. volupta- tum declinat, ne mortis fuccum bibat in cupilcentia carnis, cui. càm placeant carnalia; Y 1 externis mundi blandimentris: omnia fiqui. difplicent fpiritualia, dem qua à mundanis gaudium putantur « Concu ifcentia.. ocu lorum præfertxm I h afferre , mortem ingerunt, funtque tarta- eft ipfa pulchritudo, & omae quod ab ocu- rei hoítis dulcorata venena, qus ijs pro- lis attingitur , & eft concupifcibile , cujus- pinat, qui mundi firiunt. voluprates : bi modi funt veftium ornatus, -corporis ve* muftas,. auri fulgor, gemmarum nitor , " bendaeft aqua de ciflerna . propria, vafis- ! Proverbeg, queíuis: Bibe aquam de ctflerna tua , & alia id genus, qua oculos alliciunt, & men. fiuenta putei tui , nimirum ex virtutum cul- tem per(tringunt : ,& hec oculorum blan- tura, morum probitate ; & gratie pare dimenta, verum non poffunt .gaudium ticipatione ; id enim eít. jucundé vivere , .parere;, .. quia fucata funt , nec diu poffi- dentur . e quamvis - enim hifce . pafcantue & aquam bibere deciíterna propria: ex- "terne mundi ciftlerne diffipatz funt, & oculi-obje&torum elegantijs , & oblectae mentis; non tamen inde pinguefcunt oculi, nonnifi putrefcentes , vitiatásque continent aquas , qua obeffe duntaxat poffunt ; non nec quidquam ijsdem accrelcit ; quo.mev liores-fiant. » prodeffe, nec ullum . verum adferre gau- dium, t. Joan.2. Omne quod im mundo eff, Muliebris venuftas , & pulc l yitudp, - 16; concupi/centia carnis es] , concuptfeentia . » quz fortiüs oculos allicit verz ingerendze eculorum , & fuperbia vite, non quód fit letitiz inidonea eft,. & prorífus inudlis. : in mundo concupifcentia , fed. in homini- fiquidem fomentum eft concupifcentiz, ra- dix iniquitatis , & caufa peccati ; nil. eít , bus mundi, qui coelefkia negligentes ; ter- renis duntaxat inhianr gaudijs, quique mun- quod caítitati magisadverfetur, quàm cor- poris pulchritudo ; muliebris venuftas: hinc di gloriam, faftum, voluptatem, divitias, & opulentiam concupifcunt, Ípeciofiffima Joachimi-uxor. referente Eufe- 8./from.e. , ;: 14e Eft autem concüpifcentia carnis ipfa bio confpectum horrebat vitorum, ne ipfi ' voluptas, cui mundi bomines enixim fata- ex muliebrí venuflate venenum haurirent , | gunt adharere: hac autem voluptas, quia quo caftitatem corrumperent, ac virtutem ex Deo non eft, nec in Deo fufcipitur, nul- interimetent ; idque etiam Sufanna praflie j lam poteít veram germinare latitiam , tit, qua propterea nonni(i recedente. poft meridiem populo , confueverat in.hortum quamvis enim ridentem praefeferat vultum, frontis oftendat ferenitarem , orísque blan. fui viri fpatiari , nolebat videri , & cave- AÉ dimentis videatur ofcula figere 5 nil tamen batadhuc fecura pericula ca(titatis;: humae id eft, quàm vulnera infligere , & fub lar- nos fugicbat oculos, ut. proprie pudici- [] * và rifüs luctus , & lachrymas obtegere tie incorruptum fervaret inter vircta flo- dum terrena voluptas ridet;infidias nectit j rem : cüm igitur maliebris pulchritudo & dum arridet, minus cautos, & eidem fomes fit concupifcentiz ,. & venenum ca- m ftitatis, verum non poteít. gaudium inge» adharentes aucupatur j ficque miferé deci. piuntur, qui terrenz voluptatis alliciuntur rere , perit enim pudicitia in foeminea fpe* blandimentis ? afficiunt terre voluptates cie per concupifcentiam. oculorum : fi.e- extimam duntaxat cutem, & inficiunt. in- enim admittat in. animo, quod econcupi« Ícit in oculis , fit venuílas foeminea | gla« j tima precordia; extimé radunt , & intimé feriunt; in extima fenfüs fuperficie oblu. dius, quo virtus interimitur . caílitatis , | - dunt, & in intima fzviunt medulla; non quia ut ícit& ait S.Cyprianus apud Gloffam: : HMH.SJ" igitur verum gaudium poteft abillis mundi "Mculeus peccati fatla efh forma faemáinea.s , " m.p..!; á DAnJitk, giphh voluptatibus elicí , quz in fenfüs duntaxat & mortis couditio non Aliunde furrexit, ndfi | de muliebri fubflantia , quod. memorat Sa«- fuperficie (olam obradunt extimam cutem, geque intimé penetrant, nec in przcordijs pieas : à muliere fatium eff initium — pec- cati ; neque ulli parcit etati hec. clande- delectant ; . füntque propterea potiüs fu. mus voluptatis lachrymis eliciendis, quàm ftina pernicies, arridens lues, & blanda-la- gaudijs ingerendis aptior ; funtque latirie niatrix, omnem — propterea atatem (ulpee excrementum naufem movenda, quàm €kam facit mulieris forma; nives etiam cae« Veran: de Aieäilws Tos. 1l. Uuu ni;iei ..... —— £22 Diílertatio Xyx]ll. nitiei ptavi ignis aecerfit fomentum; tefítes fene&us oblita DEI aufa fuit fæda meta- funt Sufannz fenes, quorum oculi impu- morphofíi canitiei nives in flammas muta tos ignes à nivea fcemine excitárunt pul- re libidinis: & fceleíti fenes, nec fperane chritudine, & foedas flammas fub - canitiei di , nec timendi gnari infanda in flagitia foverunt nivibus , € genere filiceo oculum praecipites rüunt ; fallentem voluptatis diceres , illifus enim . muliebri venuftati pem lafcivus amoris ignis exiccavit; & fi. nonícintillas tantüm elicit, fed & ignes mul divinz juftitiz contemptum corrupta parturit ; imó eít pulchra foemina incen- immifit in przcordia , ut omnia perdité diaria , cüm nonnifi flammas ubique fuíci- agerent , Íola aetate fenes, qui cüm flam- tet concupifcentiz , ignésque accendàt , mas nivibus fovent canitiei, venenatum ine quibus caítitas cinerefcit: cüm primüm Senes Sufannz viderunt venuftatem in con* tus alunt ferpentem , cujus aculeo vulnee rati, venenum ebibunt cüm propinatam cupifcentiam exarferunt pulchritudinis , fibi ab amore venereo volu ptatis. dulcedis neque foedis extinguendis flammis pares nem haurire cenfent, fuerunt nives canitiei ; neque feneclus ru- ig: ! . Erant ambo vulnerati amore Sufannz, gofa arcenda libidini , ejusdémque extin- venenum intus lenté obrepebat , & mor- m guenda flamma apta fuit, tem pracoquam iétus accelerabat , mor- i7. Non igitur veram poteít muliebris us enim intus recrudefcebat, cüm vulnus pulchritudo lztitiam — parere, cüm ferales extra infligeretur . e ubique flammas accendat, noxios ignes fpar. Íícque — fenibus hifce , quia oculos à foeminea pulchritudine non gat, quibus caítitas cinefit, & perit, Neque veítium ornatus ullum poteít verum dare averterünt , cor intus everfum eít , fiquie l208 dem eft foeminze pulchritudo libid inIS Incefie gaudium,ullam hilaritatem, cüm verá fpolie- H jdh!. 4' üvum , luxuriz fomentum , concupifcene ALOSD G X x m i tur letitià : muliebres veftes, rerümque or^ tiz mantiffa, fimülque infania ; evertit e- !, natus tametíi fucato videantur lzetitize vela- nim mentem Cupido , quia ut ait Stoicus 2 mine operiri , nullam tamen veram prae Amare; & fapere vix homini conceditur , feferunt latitiam; & huic fraudi effet. po- & cum pracipua amoris inflrumenta oculi tiüs operculum detegendum : íuis enim veflibus eít levior , qui à vano veítium fint , ijs tamen orbatus exhibetur Cupido cüm potiüs pingi deberet perfpicax, plu- ornatu verum putat poffe gaudium ori- ribusque inflructus oculis, quàm. onuftus ri, non enim poteíl cor per veíles verá fagittis, ut de fabula Centoculi Argi ri- tangi letitià, cüm veftibus tangi nequeat ? deret ; apté tamen cacus fiogitur, & or« non enim inferre poffunt veítes gaudium, batus pingitur , quà czecitate corporis ore ss — nccier nE * a w & cor exhilarare ; cüm in cor fe ne- e. LÀ bitatem reprafentet mentis : ejus damna queant ferre & oculorum potiüs lu- dibrium eft hec fucata latitia, qua ex ve- pet telafatis fignificantur, nilenim ad vul- nera infligenda fagittis velocius , ac pere ftium luxu hauritur: non eít vera latitia, niciofius : dementat igitur muliebris pl« que cor non tangit , nec fípiritum affi- . chritudo per oculorum concupiícentiam , cit LÀ eft igitur hac concupifcentia ocu- & certé infanierunt Sufannz fenes, cüm lorum vero ingerendo gaudio inidonea , ejus capti pulchritudine coeperunt eam de« quia oculis arridens , per oculos phan- perire , non memores fuz annis jam mare tafiam , & mentem ad turpia movet, & celcentis etatis, quam in flagrantia transe dum oculos pafit ; flores depafcit vir- E a&z juventz incendia redivive libidinis tutum. foeda revocabat flamma : infanierunt fe» 18, . Hinc Job pa&tum cum oculis fuis pe- nes cüm primüm per concupifcentiam o» pigit» nein fominarum vultus incurre- culorum é feeminea pulchritudine flame rent, & ne ulla cogitatio turpis intus. ex« mas hauferunt libidinis , quia omnis affe. citaretur in mente, & fatiüs cenfuit ocu« los in coelum elevare , ut coeleftium mee étus immoderatus fenfum pervertit , Dd* m . — ii s mb i U EE s s b mor lenocinantia terrze blandimenta cone & menti offundit tenebras , qui. * bus ejus obícurat lu« U. temneret * qui veró terrenis funt . volu. men. ptatibus addicli , ' carnísque adharent ille- cebris , fosdus ex diametro oppofitum ine eunt $ Senes enim Sufanne, quia foemi- nea inefcati venuftate foedus viíi funt pe- 7 N pigiffe cum oculis , ne coelum viderent, ut U n &. ffrom c.6* cenfet Eufebius inquiens : Declinaverunt 5 oculos fuos ,. ut non viderent celum ,. ne- E L * que recordarentur. judiciorum juftorum.s nimirum oculi corporis dum fuos in mue liebrem pulchritudinem — intuitus jaciunt ; oculos claudunt mentis , ne cceleftia afpi« ï ciant , & cupiditas caduce voluptatis de- üideria delet eeternz jucunditatis ; ideóque WMH&.C.U. $. 1. E * Solá virtutum culturá vera efflorefcit Latítia, $25 S. III. Deo , antmarum interemptris , €£ totius con- N fumptrix bonesiatts , banc. quisquis . retià 'Ong mundi fvbluptar videtur bo- fapit , quisquis oult vitam , cupícque dies apinibus eblandiri, oculorum tantuma videre bonos fugiat , ejésque amscittam Uee lut afpidum , & viperarum afpecium abbor. — 6f ludibrium; vel extimam [olum ra- diít vultás cutem , non cor sntus Yé4t ; Ecce quàm horrida , quàm noxia eft penetrat, intus, mundi voluptas , qua tam blandé aliicit, & blanditur, ridet exteriüs, & íz- 1 On poteft mundus verum patere vit interiüs ; delicias fpondet ,. & plenam malorum congeriem fpargit ; nonelt. vera gaudium , càm omne, quod in mun- hec voluptas, nec par eít homini exhila- do eít, íit concupifcentia carnis, & rando. concüpifcentia oculorum, quatenus oculos &2, Vera letitia eü/q.uæ in corde efflorefcit irritat , & per oculos phantafiam , & men- !s | tem adtürpia movet , que ver& |iztitiee per vircüutum culturam , & vitiornmexclu. funt venenum : & tametfi aliquid videatur fionem , ut' Apoftolus erudivit Romanos, letitiz przíeferre mundi voluptas, nonta- quos voluit gaudentes , gaudio tamen,quod men vera eít hzc letixtia, fed. oculorum intus floreret in corde, non foras mendis duntaxat ludibrium, vel quze extimam tan, caretur in mundi voluptatibus; & quia partceps erat ipfe hoc gaudio ijsdem ad. tüm radit vultüs cutem ; non veró qua in- tus cor penetrat ; hinc David mundi gau- gratulatur, inquiens: Gasdeo ;gitur in vo. 44 Fom,1e, dia averfatus, ccepit veté. gaudere intus in bis, fed volo vos [apientes effe in bono.€ [im- Pfalm, 4. plices in. malo; acuté prudentes, fubtiliter corde inquiens : DeZifüs letitiam in. corde »0. — Non dixit, ut expendit S.Chryíotto cautos ; & in cultura virtutum fapienter mus fimpliciter, 65 abfolutà dedisti latttiam, eruditos; ficut etiam Spiritus fancli. limá acuminatOos , ut profundiüs virtutis bo- fed in corde meo , offendens, quód nulla eff gn rebus externis latitia : b«c enim non efl num penetrantes, illud ftudiofiüs ampleéta- rentu *o» r* v eordís , [ed oculorum tantim latitia , recte oluit Apoftolus Romanos recens ad DEUM c«onveríos vere Sapientis per- quód in mundo eít concupiicibile oculo. & rum tantüm dicitur letitia ; quia folo a- fpicaciainfignitos, neimpofterum argutijss fpectu oculos paícit , — & foris tancüm ob- mundíque fallacijs perftringerentur ; fed lecta:, non intus delectat ; leviculum fané non tantüm eos voluit fapientes effe in bo« eít gaudium, quod oculorum. duntaxat eit no. fed etiam fimplices in malo, feu rudes, lIztitia ; eft fiquidem latitia fidta, & picta, n quafi nefcientes aíalum facere , quia ut ex- quam affectus pulchré colorat ,. & foli at. pendit D. Anfelmus: fimplicitas ignoraue £ingunt oculi, qui tamen ad veram letitiam tiam quandam fgnificat ,. ideo feribit Apa- €aigant, G cecutiunt, vana eft futilis, & ffolus, ut fitis in malo [emplicess d est ne[cy, fuperficialis ea letitia, quz folo duntaxat feu nefcientes malum per aiiionem : [ed per- afpectu foris oble&tat cutem faciei, & in. quam exceilens eft haec fimplicitas , quae tus nulla cor. afficit dulcedine : non eft id cum fubtiliori affociatur prudentia,& ita eft aquam bibere de cifterna propria . fed' de in bono oculatiffimé perfpicax , ut in mae * e excernis, turbidis, coenofis, & ^ diffipatis lum fit proríus rudis, & ad malum tota» vera lxtitia non debet exterius emendicari, liter nefcia; quia perperam nmefcit agere : fed inumis oriri & precordijs, fitque pro- tota virtutum culturz addicla; commendan- prerea. qui veré gaudet (ui potüs artifex , da eft hac fimplicitas , que de lyncea per« fibique pincerna, ut (ibi de (inu. fuo largi- fpicacia in bono, in malo rudem ignoran« ter propinet , hoc enim eít bibere aquam tiam oppignerat : nil enim fándlius, quàm de propria cifterna , feu jucunditatem, & quod de feraci virtutum cultura efflore« letitiam intus à fe ipfo haurire. Ícens, vepretra omnium abigit vitiorum , ent whki. ZI« Gaudia, qui ex corde puro non pro., nefciens lapi er malum 5 eít enim hzc deunt; neque ex virtutum cultura efflore- fimplicitas veri gaudij foecunda. mater, quia Ícunt fpuria funt, & fucata, quia qua ab cor occupat, in quo exculte florent virtu- externa prodeunt voluptate legitima, & tes, imbre coeleítium gratiarum rigata, & vera germinat latitia. vera gaudia nonfunt , cum mundi voluptas vera non fit, fed feetidum — voluptatis ex- Hac fimplicitate infigniri cupiebat 22, crementum 5 non enim melior eít filiaquam David, quà vias Domini in lztitia perambu- . Tater; nec purior rivulus , quàm fons; laret Pfalm. 8 y. Dedue me Domíne in via unde que nonà Deo, necà cultura virtu. tua, GF ingrediar m veritate tua ,. feu ut in textü graco legitur, & ambulaboin ue- tum , fed à mundi voluptate oritur latitia, vera non e(t , neque animo exhilarando ritate tua , hoceít in cordis fimplicitate, apta, quia ut fcité S. Laurentius Juftinianus; molorum neícius, & gaudensex cultura virvüatum 1 id enim orando obnixiüs fla- , De eafto Mundi volupras deformis eff , 88 [2uahida s connub,c , puritatis inimica . pudicuie extermintum , gitat, fibfque in primis neceffarium - cene AQEI $ f L efca Dsaboli peccatorum incentiüum , rubi nc DEUS deducaripfum per vias fuag . in vera hmplictate , & lxtitia , ut . viag g"g mentis , fan/'ciemu" abolitto , *adverfd Ferani de Affettibus Tom. Li. Uuua Domi. V-Difïcrtatïo XXIII, $624 Domíni gaudens ambulet; incedítque in» bus adharefcit , 4Vco!ores in fe fufcipit$ & tegré, & inoffensé absque ullo . impedi« hazc eít illalevitas, & mater inconítantiz; de qua Apoítolus Jacobus . ait:; Incone mento pert ipfas, DEO fcilicet Duce, gra- . tia comite, veritate praelucente, fimplici- ffans. eff in omnibus vijs fui LJ ficut igi- tate comitante: quia David anhelus concu- tur duplicitas , feu homo bianimis, & bi» cors calliditate eft. varius, & de inconílane pierat in vias Domini deduci, & per ipías L edoceri , ac dirigi enixim poftulavit, ut in tia futilis, levis, & evanidus, ac interie -veritate vias DEI ingredétetur, feu ipfas tui proximus ; ita fimplicitas, & vir can« in (implicitate perambularet , quia ut fcité didus, ac fincerus virtutum culture unicé Rerum . Auguftinus lib. de vera Religione. addictus , ex qua vera efflorefcit latitia ? fimplicitas vestigium et DEI: & quia vera enim fimplicitas ait Joannes Clima- David malé erraverat à femitis , quae ad chus : Habitus eff anime varietate carens; Gfdd-;24. LJ * ; DEUM deducunt, ideo reduci ad. viam totifsque perver[e intentionis ignarus expetit, & per eandem deduci ; quo fin. dicitur varietate carere , quia divinz ime ceré, Grintegrà, feu in veritate, & fim- mutabilitatis eemula eam moribus expref- plicitare incedat, quó reélà vià ad Deum ten- fiüs repraefentat , & intus hilareícit in corde, dat; arcano quidem veítigioram DEI ductu: ridet in animo ; quamvisexteriüs videatur eí(t (iquidem fimplicitas veftigium DEI, feu fterilefcere,interiüs effloreícit. impreffa illis virtutibus , qua& nonnifi Non enim ubi virtutes , que DEUM 2f. DEUM fapiunt, & ad DEUM. tendunt ; olent, coluntur, poteft non vera efflorere perinde enim ac duplicitas , vafricies , & letitia;ac non abigi moeroris tetricitas,etee fraudulentá (ubdolé aftutia expreffa cacodoc- nim cum ]líaac à patre duceretutin mone Gezef. 225 fnonis fedu&ctoris funt veftigia; ita & con- tem mactandus in victimam Numini, jáme 2 quein genua procumbens collum flecte- verfo fimplicitas , in qua fingule florent virtutes divinam olentes gratiam , vefti- ret , gladio imminente amputandum: tunc ium eft Numinis, ideóque enixim petijt ab Angelo prohibetur D EI nomine pater David hac inftructus fimplicitate deduci in ferrum pendens vibrare in filium : Leva- lbidem, .vias Domini ? Deduc me Domine in vias vit Abrabam oculos. fuos ,. vidítque -post £ua, 66 ingrediar in veritate tua; nimirum tergum . arietem in vepres barentem . corni- in vera fimplicitate , ac innocentia , quia bus, quem affumens obtulit. bolocaufium.s Horiil.u. | LJ * j perinde eft fimpliciter ambulare, ac inno. pro filio fed quid? quód : aries immo- i Gonf, center, candidé, fiaceré fine fidtione, & letur pro Ifaaco ? quia Abraham | infignis dolo incedere; & hoc pacto ambulare fim: erat virtutum cultor, quibus DEO adhz- rebat, G cui alacriter , promptéque pa* ? pliciter perinde eft ,' ac incedere confiden- ter, fev intrepidé tutó , fecuré, & in vera rérevolupeei fuit,etiam in prqprij filij imo. . * latione:vir huic virtutum exercitio affuetus à : leïla. :f. cordis latitia, hinc pergit Regius Pfaltes Latetur corv- sueums, ut timeat nomen tutum, gaudio, & latitia cordis fejüngendus non quia tunc latatur cor vero gaudio , cüm erat , & jucunditas , quae unài cum l; vera imbutum fimplicitate, in omnem ef. virtutum cultura germinat , & florefcit florefcit virtutüm culturam; adeo ut nec exarefcere minimé debuit, acceffione moe. ipfe timor Dei, quifanctuseft, Gvirtuti roris, quem immolati filij mors intulif- fet; ideóque prohibuit DEUS per Ange- excolendz peraptum inítr ümentum mxini;m& , excludatur, lum , ne interno gaudio privaretur Abrae " 24. lfaac e» Novum fané latitize genus, cui timor hamus per filij immolationem ; T. du incrementa fuppeditat, & gaudium timo- nim rifum fignificat , qui fi immolata ceci- ö"üb". a UA rem hunc fovet : /etetur cor meum, ut tí- diffet victima, idem gladius, qui ampue -»eat nomenu tuum ,quafi. timor DEI cor tatum caput à reliquo Iíaaci corpore fe- | j Davidis non penetráffet , nifi in eo. praevia junxiffet , filium , ac gaudium feparáffet letitia germináffet ; mundi latitia timoris à patre: pulchré S. Becenardus in nomi- acceffione corrumpitur:; fed verum cordis nis Sacramento philofophatur inquiens : In dalaz, gaudium timore fovetur , & crelcit, eft JNon Ifaac , fed aries. morietur. INon .5 enim timor DEI vera letitia DEO adha- peribit tibi letitia ,^ fed contumacia » , rentibus ; in his enim abjecla poena tran- cujus utique cornua vepribus baerent , &5 fit in latitiam , & quidem arcana virtutum fine punclionibus anxietatis effe non po. metamorphofi : mirabili nexu cum lati. teft. Vir erat. Abraham plenus DEO , DT tia cordis ejusdem confociatur Gmplicitas, cui propterea nunquam potuit verum de- quia ubi fimplicitas, ibi duplicitas excludi- effe gaudium ; quia ubi DEUS, ibi vera * tur, G quia vir duplex , ut ait D, Jacobus: floret Iztitia, & tri(tis moeror abigitur » Infna epiff. Animo inconflans eff in omnibus vijs . fuis , Ifaac rifum fignificat , . & gaudium , €4u, vV,8, fcilicet bianimis , & bicors , quia utrum- quod cum non effet à patre.fejungen- que multiplicat, dum fciflam perfectz vir- dum , nec debuit Ifaac immolari , fed * tutis fimplicitatem malé dividit: & homo moror madari, prorfüsque extingui 3 bicorslevis eft, & mutabilis inftar polipi, proinde non Iíaac , feu lztitia, fed aries, üm' ycl chameleontis , qui rerum omnium, qui, cujus cornua vepribus heerent , feu moeror - vepre. Solá virtutum culturá vera efflore(cit ltitia. $2$ veþfetïs vifcera lacerans, mentémqve pun- patur bic mundus , ut. in illo degentes nul- lum verum uorint inveniri po[fe folatium.-s gens interimitur ,. quia in Abrahamo non líaac, feulatitia perire debuit , fed moe- Instabilis efl , €&) per zmomenta decurrens ca* - ror omnis abigi , qui folet vepribus hetere : fíbw plenum ,. periculis feptus , zurbinibus . non enim moaror finitinter vepreta, quibus agitatus , flu&uationibus anxius , cladibus hazret , florem latitiee germinare, vefertus ,difenfionibus. inquietus , mutatio- e Hinc David, cum mcerore angeretur, sibus deditus , Deo contrarius , calo diffi- & delictum à fe patratum omnem abegiffet sls i virtutibus oppofutus , — [anitatt ini- lztitiam , & nonnifi imbribus lachrymarum micus , £5 pijs mentibus onerofus , quas pracordia irrigaret, Deum obnixim rogat, quantum valet , premit, tribulationibus ut excuílà triititidà mente, ferenitati , cOr« infequitur , adverfiatibus attritis , nunc has diísque jucunditati velit eum | reftituere ; diripiendo propria , nunc concupita neganv càm enim dixiffet ; exitus 2quarum. deda- do. , Quàm fatui , ac deliri funt , qui e- xerunt oculi mei, & cüm diu in gemitu la- mentito, ac perfonato mundi rifui le cre« boráffet , cum fe vero deítitucum noviffet dunt ! gaudium perdunt , quod avidiüs audio , obnixim Deum rogat, inquiens;? quarunt; verum gaudium mundus non ha« bet, & cüm (it fincerá latitià vacuus, non Redde mili latitiam falutaris tui , quia ve- rum gaudium nonnift à Deo oriri poteft; & poteít hanc fuis exhibere, TA quia David illud quafierat intet mundi vo- luptates , cum Betfabeani ad £e acceríivit ; L] $. IV, expertus , carnalem voluptatem íub risus at perfona, & larva gaudij, mocrorem, & fletum te ere , poílquam eam haufit , la- Gaudium , qui quarit extra De- chrymas i udit , & quovis deftitutus gaudio, z um, nonnifi merores invebit ; «f la- non amplius mundi fitivic lzi tf L am, quam ebrymas , quibus madet , eum perfund: gau» , per oculos in lachrymas folutam foras ef- dio «redebat. Vera latitsa 4 folo JDeo bauritur. Bidi/fh fuderat 3. lachrymis enim madet, qui in mundi letitiam vultum efformat , mundi enim gaudia luctus funt , trifticie domici- Avid omnem mundilztitiam à fe ex- 28, Har;zil. DS lia , quia mundus , ut ait $. Chryfoftomus. cuffit , ut verum gaudium à folo Deo D $n Gmgf. Iul babet. flabile ,. neque frmum ,. fed fola : ; hauriret, in quo íolo dele£taretur , Renutt cenfolars eft oculorum deceptio 5 que priusquam 4p- veráque frueretur lztitia. p^reat ; avolat * cum mundi latitia nil a« Anima mea, memor fui Dei , €$ deleilatus liud fit,, quàm pura decepuio ; nil aliud po- fwm : ut dele&emur , debemusnon deiecta- teít effe riius , quem ipfa preíeferr, quàm ri cam mundo; ut lztemur, omnem mun- gisüs larva , triftitiam obvelans , & lachry didebemus laetitiam excutere ; anima enim u * ficlitia e(t hzc Dav:dis tuac dulcedinem fenfit divinze volu- mas tegens , quas elicit fucata lztitia, que cor non imbuit , fed te- ptacis ,-um evanidos flores terrenarum vo» nui duntaxat colore excimam pingit vultüs luptatum pedecontrivit: non poffumus ve- cutem , ut ementita facie fuos decipiat fpe. ra lztitia letari 5 nifi quamcunque mundi élatores , necéique deceptos ; quód fi lar- abjiciamus Lztitiam ; non enim poffunt ho« vam ei detrahas nil nifi luctas , & lachry. mines vere gaudere , nifiin Deo, Pfíal. 149. , zrumnas , & miferias deprehen- Et fili Sion exultent in Rege fuo * nimirum fib. de grat- des, ut enim fcité D. Bernardus.- Nulla.» in folo Deo exultandum eft , à quo pura , ( liber, ar* in mundo verior miferia , quàm falfa lts« & fana duntaxat voluptas dimanat. &is, - tía , mileriam adyjcit miferiz , qui fe mife- Nolimusgaudium quzrere extra Deum, 29, rum neíit , qui gaudens cum mundo fe quia qua tundus gaudia exhibet ;excremen. letum credit ; cum mifer fit , & infelix : ta funt gaudiorum , referta luctu, plena la- in mundi (olo verum non germinat gaudi- chrymis, Non dixit David, exultent filij Sion in muneribus Regis, fed in Rege fuo: um ,cum íolüm fpinis tribulationum , ac j l!flld urticis erumnarum ícateat , sítque difcri» plures funt , qui letantur nonin Rege ,. fed minibus refertum; & ubíque femina offerat in adminifltatione fibi concredita, inofficio lachrymarum, qua in cordibus gaudenti- fibi demandato, in dignitate fibi delata, in um infepelit foecundo foenore naícitura. opibus cóngeftis , in titulis datis, & ifti non exultant in Rege, fed de proprio com- 27* Idque cauíe , cur mundus non izti« tiz dicatur campus, fed vallis nuncupetur modo letantur : neque vera eft heclatitia , lachrymarum , locásque plorationis; ut in- quia fluxa , & interitura : perinde ac reli- de diícamus, verum gaudium in mundo non qua mundi bona, quz , quia fluxa , funt. in- pullaülare, necverum germinarerifum: lu- teritui obnoxia , & quz, f1à nobis non re« culenter mundi hujus dolos, zrummas , & linquuntur, ipfa nos deferunt, non absque Íxvitiem exprimit S, Laurentius Juftinianus moerore, G lachrymis, quz appendices funr , de interiori conflidtu, ubi ait , loquens de ac pediffequae terrenz felicitatis ; ita neque l?d?o LP .mundo , ejüsque gaudijs , ac lenocinijs : poteft vera effe illa lzetitia,neque permanens, Plorationi , & lacbrymarum vallis muucu* qua hisce caducis ; fluxisque innititur bonis, EC - cNuuj 026 - Difiertato XXIlt,. -- $0 9 ^.Vetut eauditim 3 folo Deo dimanat , guflatas mundi voluptates moerore. confes & in folum Deum refluit , proinde recté Da- é&um , ttiftitiá tortum , lachrymis madie vid monuit filios Sion , ut f vero vellent dum folari velit. — Ne projécias me 2 facie.s p(al, $6s gaudio exultáre , in Deo latentur , & fiij I4 , & Spirirum Santlum tuum me auferas Pfalis 145. Hi autem di- Sion exultent in Rege fuo. àme ; Reddemibi latitiam falutari tui , cu ntur in Rege exultare, qui & Reges ipfi & [hiritu principali confirma me. Deo eni, P[W. ^ funt , quia re&té fuos dirigunt mores, regunt xim fupplicavit in amaritudine animz fuz, a&tus, fuásqueoperationes, ad notmam ex* utà facie fua nollet eum projicere, quianil ercent rectz rationis, fibíque imperant, ac tetrius , nílque triftiüs , quàm Dei gratia L WE Qu EE — W. m M Q . . fuis affectibus ; coércentes concupiicentiam, privari 5 fiquidem licét divitijs afflueret , t compefcentesiram , &ad fpeciem verz vir- delicijs difflueret , mundi voluptates ipfi tutisfe componentes; hifunt veré Regesex- non deeffent , populos paratos haberet ad - Zfal: 62 ultantes, &laztantes in Deo. Rex veró l&- obíequia ; quia tamen in hisce nullum verum . LL Í tabitur n Deo , neque nomine Regis ij in- potuit gaudium invenire; necexperiri ,ideo telliguntur , qui in terris popblos regünt , lztitiam à folo Deo expofcit ; & meritó , purpuram induunt , divitijs. affluunt , in quia cum per carnalem voluptatem vero. . throno fedent , delicijs diffluunt , nonenim manfiffet gaudio fpoliatus , ac divina pri- hi omnes lztantur in DEO , cum plert- vatus gratiá , nonnifi triftis , & moerens de- que hujus mundi voluptatibus addiéli , nec buit jacere in fqualore omni de(titutus vero Í de Deo cogitent terrenis immerfi delicijs. folatio , quia carnalis voluptas triftitiá tan- JNomine igitur Regis is intelligitür , qui fe tüm eít dives, & veri gaudijinops, Lmd üpfum reclé regit, legis mandeta euftodit, Veraigitur lzetitia in folo duntaxat cor- 32. motes fuosad normam componit virtutis , & dis virtutum exculto exercitijs , divinzeque diviná intus pratiá fuffufus , & ornatus re* gratiz imbribus irriguo radices agit, gere nuit confolari in mundi vo!üptatibus , fed minat, Gefflorefcit; gaudium enim , quod in folo Deolatatur : cum enim Davidaffir- à Deo non provenit, cor non penetrat; & *"k À met Reges , in Deo na&turos latitiam , pro- nonnifi nominis abufu gaudium dicitur , " CVD a . T €ul dubio teflatur ; necin fumma deliciarum vera eaim latitia flos eft ; qui interrenis non affluentia fperandam effe letitiam , — nifi à germinat voluptatibus , fed in folo corde Deo hauriatur , hoc eft, nifi omnibus re- pullulat ; hinc ille Regij Prophetze voces i EL m E -- nunciet mundi gaudijs , ut in folo Deo l- Deum alloquentis , Píal. 4, Dedifit leti* tetur ; ideóque Rex latabitur in Deo, fci- tiam zn corde 9eo : appofité dicit z cerde, - m licet non deftitutus divitijs, non extorris à ne quis putet foris àÀcorde, ab exercitio vira Patria , non profugus per exteras Provin. tutum, G à Deo querendam effe latitiam , .&ias, non captivus ferro onuftus , fed qui & verum gaudium à mundanis prodire vo- exul à mundi gaudijs feipfum regit , fuásque luptatibus ,. terrenísque delicijs, pulchré S, aife&liones in Deum dirigit , is enim eft f* G — - Augultinus, — Dedifis letitiam incorde meo ? Ya Pfal, & Rex, qui verélaetaturin Deo , G utin Deo non ergo forà latitia quarenda eff ,. fed iu- Iztecur inops effe debet terreni gaudij, quod ?45: nonin mundi voluptatibus , non in |plus ingerit macroris , quàm letitiz , larvata carnis illecebris , non in lenocinijs terrena- enim eft mundi lztitia, & fucata , qua in rum deliciarum , quarenda latitia eft; fed extima duntaxat fplendet facie , cüm intus intusin corde, in cultura virtutum , in flu. triflitie Íqualores , moerorísque contegat dijs pietatis , in exercitio juftitie , & in- cruciatus : Levium ?aetallorum frucius ia Deo inhabitante cor noftrum per fpiritum zif s fummo est , ait Seneca: Illa epulentiffma.» fanctum : fruftra defatigatur , tempus te« unt , quorum n alto latet vena ,. aff/due rit, & vites conterit , qui foris in mundi pleniós refponfura. fodienti. Terra bona , divitijs , carnis illecebris , voluptatum deli^ quibus deletlatur vulgus ,. tenuem babent , cijs verum adnititut. gaudium aucufati ; — u9 OR Ü(Ün4e 4"». Pa - - " — - &5 ac perfuforiam voluptatem : & quodcumque quod nonnifi intus in exculto cordis folo per exercitia virtutum radices agit , germinat, invellitium gaudiums eff. » fundamento ( vet. &efflorefcit.Caffo defatigantur labore quot- $1» Contemnenda , ac conculcanda funt ,: quot à rebus externis, futilibus, interitui ux extrinfecüs fplendent gaudia , quz fu« obnoxijs , verum fatagunt gaudium expri- mere * . . tilia funt, umbratilia , & absque fundamen- poffunt quidem terrena omnia , & to, quatenus nullo firmo innixa fulcro fab- quidquid in mundo ridere, & arridere vide- filtere minimé poffunt , & abufu duntaxat tur, emungere; fed nunquam vel unam ve- vocabnli gaudia appellantur , cüm potiüs ri gaudij guttam inde elicient : premi pof- Mu sumP ERÉ.- D. uam—— . n tlv excrementa fint gaudiorum : Verum gau- funt ipfi laffitudine , non veró verum gau« dium nonnifi fummo bono nulli obnoxio de- li dium à mundanis exprimere delicijs , quia. fe&tui nititur, hinc David, càm extraDe- verà funt iflo lotitià vacuz2e , & cum vero um in mundivoluptatibus folatia , G gaudia non fint gaudio foetz , verum nequeunt ri- quafiviffet in accerfita Betfabea ad fe, pe- Íum parere: promptiüs e lateritio , coctó- diffequam humani gaudij moeftitudinem ex« que lapide fuccus exprimitur , quàm ex re- pertus , anxius Numini fupplicat , quó no- bus fluxis, ac perituris , una duntaxat ve« 0 -^ —— 4149* — - "O — 3 -- re latitioe guttula ; cor eft virtutu M m exer: lit eum à fe projicere ; & vero gaudio poft citie f "A* Sola virtutum culturá vera. efflorefcit latitia, $27 queufum extinguit , & brutali impetu fere citio exeultum , diirïnæqu& gratize irriga- tum pluvijs , in quo germinat flosverz lze tur , quia ubi crapula , ibi intellectus ob- tunditur , mens infüfcatur , ratio cefpitat J s titiz , nec alio efflorefcit in folo ; quàm fo- lius cordis, neque veraeít illalatitia, quee lumen extinguitur rationis , confilia devi- extta cor queritur ,. ut pulchré aflerit S. ant, probz cogitationes abiguntur , & jue dicia fubvertuntür ;; & fortáffis , quia ap» | P/hlmc E Chryfoftomus , expendens illud Davidis Deum alloquentis, Dedifli letitiam in., parandis ferculis exotico conditis fapore e» lementa ipía confunduatur , & quz (unt in corde meo , ait ipfe, non dixit (impliciter, & abíoluté, Zediffi letitiam , 1ed in cordes uno delicatiora , cum ijs fociantur , qua in sneo oftendens, quàd nulla eft in rebus ex- alijs gignuntur , & aluntur; ideó G ipla, ternis lztitia; hec enim non eítcordis, fed quam continent rerum confufionem , mix« oculorum tantüm laticia, - tionémque ingerunt , ad mentem eorum ee ».Q/ ET Non verz funt letitie , quas mundi vertendam , qui ijsdem fe ferculis ingurgi« tant, à quibus propterea nifi mens averta» fpendent voluptates , umbrae potiüs funt gaudij; obíervemus hominem coeli , fuique tur, judicium evertitur? nequeveram pof- oblitum mundi oblectatiunculis íteriliffimis funt lztitiam parere , neque alere epula ; inhiantem fub opaca platano: hic fuas om- uz in (tomachum conge(tz corrumpunturs mescuras , cogitationésque impendit , ut & plerumque mortem accerfunt pramatu vanida mulierculae forma fruatur , vel glo- ram ; neque enim, qua nocent, & aggra- riam in mundo aucupetur , vel aliam puti- vant, verum poffunt gaudium dare: neque. cum deglutiuntur , apta funt vero gaudio 1 dam nancifcatur voluptatem ; & ifle tan- 2 tum abeft, quód verà perfundatur latitiá, ingerendo , verze implantande jucunditati s ut potiüs in ijsdem infané pereat, Gtquam- quia tunc nil in ipfis firmum , nílqueftabi- vis delicijs diffluens ridere videatur, noneít le : tranfeunt enim tunc fercula , fluántque verusrifus, fed xantüm latva gaudij? vapor in (tomachum , & breviífimum eft eorum iter , cujus terminus eft gravedo ftomachi ; enim latitiz ad modicum parens eft , quze in mundi voluptatibus , divitijs , & com- humorum cruditas, ex qua omnium malo- rum effluit foas , totum inficiens corpus ; modis ltitia queritur: mundi enim bona, neque hic ciborum gu&us veram poteít l- quamdiu non poffidentur , defiderio tor- quent , fpe affligunt , & mox poffeffa one- titiam alere , cüm eo ipfo, quod fentitut , dilabitur , & extinguitur ,- pulchre S. Pe- Opuft. 49» Ffant, amata inquinant , Gamiffa cruciant; CGP. Ze cumque non pariant nifi dolores, G crucia- trus Damianus, Torius nofire voluptatis iter , cui tanta ambitione fervimus , brevi(. tus,verum non poffunt gaudium gignere : fima unjus palmi fumma conciuditur, ! quid enim profunt divitie, quid gemme, Breviffimum e(t harum deliciarum iter, 35« J quid fulgor auri ? licet enim veftes ornent, cor tamen onerant , & mentem curis, ac ío« & duorum digitorum vix latitudinem excee , licitudinibus diftorquent : quid profunt e- dit , licét eidem vix totius orbis videatur oDf e latitudo fufficere, cum anguítus effe videa- 2 pule , quid fercula , quid gulz delicie , tur mundus exiguo gulz fpatio explendo ? qua nonnifi per tranfitum , lapsümque ex ore ad (tomachum fruuntur , & diu in gra. non ergo quzrendum eft verum gaudium in vato í(tomacho viícera torquent ; nutrire hisceferculorum copijs; in delicijs ciborum , verum gaudium non poffun: gulz illece- quorum copiam capitis confequitur grave» " do, humorum corruptio , dolorum crucia» bra: cibus ipfe placere nequit , nifi dente conteratur , & à íua deficiat. integritate ; tus, infirmitatum congeries, G mors ipía, integer enim non placet , ideóque nec intege qua ventris mancipijs proximior effe affolet ; quapropter non 'effe ftudiosé quaerendas fer- , rum poteít ab o gaudium fluere; quod fi integer non placet; & nonnifi contritus pa« culorum lautities, velipía natura nos edo- cet , iqgue tam fodo fine cibos , quamvis latum demulcet , integram nequit lztitiam pretiofiores concludi voluit ; ut appofité ingerere : aliena igitur à vero gaudio funt Homil ; fercula , qu& tunc tantüm mulcere poffunt obíervat S. Chryfoftomus , inquiens: Efria epifl.ad — cum teruntur , & pereunt ; ipfa fine tam aljeclo clamat , ne [imus deli: gu lam P] tot ho & in (tomachum ingeíta nonnifi brutales ex- ciarum amatores; nam nifi illa boc fime de citánt motus : ficut enim voluptas ; quzé fineret ,. neque im perniciem corporis immoe dicA erteretur,etiam invicem voraremur $ cibo percipitur , cum brutis nobis eít come munis, verz latitize nequit mater effe, cum quz igitur ex ferculis percipiuntur volupta* tes, inidonez funt verz latitie ingerendz, bruta veri fint gaudij incapacia , quamvis * hác cibi afficiantur voluptate, cum fui copiá corpu r s premant , lgdäntque, cum delectant, E 34* Cum igitur, quz à cibis percipitur voyluptas hominem eidem addictum in bru- Caterz itidem in mundo voluptates TA D torum referat cenfum , nullum poteft fola. verum nequeunt gaudium advehere , um- bratiles funt , ac fugaces mundi deliciz , pla- tium homini proprium ingerere , cüm hac voluptate fuffufi in bruta potiüs degenerent tani umbras , frondésque emulantur , fub animantia; deficit enim ab homine homo , hyemis cafuras initium : verum gaudium ftabileeft ; & nonnifi à Deo hauriti poteft ; qui ferculorum copía abutitur , calicésque avidiüs exiccat , quia ficcat rationem , cjUs», qum folus Deus nulli viciffitudini obnoxius, 3 $28 -Differtatio XXIII. fibi fit fufficientiffimus ; .fempérque ma« Ld Hinc D, Aügu&inus. .ngn.ofcen; 2. neat L2 hinc patet difcrimen inter volupta- quàm vanida fint mundi bona , quàm inania, zP (al.66, dià exarr. 24 tem ; quam quis in rebus hisce fluxis ,. & que mundi voluptates, & deliciz , gau 4 ; mundanis quzrit inhians carnis delicijs; & promittunt, in illas prorupit voces: ,Qgtiä4 quam vir juftus Deoadharens, G virtutum quid mihi preter Deum ef , dulce non eff : addiclus culturae àfummo bono, probísque quidquid mibi uult Dominu meu dare.» » moribus haurit : tametíi omnibus mundi auferat totum ,. & fe mibi det : pratulit delicijs , ac voluptatibus , omnibüsque ex» enim D. Auguflinus guttulam veri gaudij & teriorum fenfuum obleélationibus abundet; divino emanatam fonte omnibus terra de- difluátque magis, quàm Salomon ipfe , licijs ; ex quibus nnlla poteft vera hauriri crefcántque diebus fingulis acervatze volue letitia ,. eó quia nullum fit ijsdem verum piates ; quia tamen fluxze, & plures fecum adnexum gaudium : quia f1 mundi illecebra €uras, acíolicitudines trahunt , verum non vero effent gaudio foetze , vero gaudio eos poffunt , nec flabile parere gaudium; omne perfunderent ,. qui ijsdem inhiant , eásque enim.mundi gaudium , quamvis ingens, & poffident : nullus autem eít hisce mundi il cumulatum , femper tamen fordidum eít , lecebris addictus ; qui fuis non torqueatur plurimümque habet moetoris , folicitudinis , moleílijs , fua non experiatur incommoda ; ac turpitudinis inidoneg menti exhilarandz ; ac &rumnis non Íe fateatur circumfeptum ; fecus , quz ex Deo fluit latitia , moerores mordente intus , & torquente confcientià: Oomnes excutit, & veram adfert menris fe- cümque nullam cum hisce moleftijs verum renitatem ,. animi folatium , cordis tran- gaundium focietatem ineat ,. nullum foedus : | quillitatem. feqnitur,nullum in mundi ilïg,ce'b;f'fs » ac dée Y 3 7, Terrenarum exitus voluptatum ttiflis licijs poffe verum gaudium.inveniti ; quod femper, & infelix obtingit ijsdem addiéto ; ijsdem indulgenti fit folatio. adeb ut faffus fit. D. Bernardus lib. de grat. Fallitur igitur , qui purat extra Deum 32 & liber.arbit, — Nullam falsa latitia effe ms- in mundi voluptatibus , carnísque illecebris fériam ueriorem , quia poftquam larvatum verum poffe gaudium enancifi , & idem 28 . r E. — o P. — aislb E -; B Eu i EE .. a E - E , mundigaudium diu hominem beatitatis cu» ipfi contingit, quod urinatoribus, & unio* De margaritarum pie |pientem, umbris , G ventis, inaníque l, num, pifcatoribus, titiz fpecie lactavit ; tandem jejunum, ac fcatu eleganter Plinius ait , defcribens priüs r;5, 9. wa; 64 1.9, famelicum , quin potiüs cicutà repletum , margaritarum ,. feu unionum geniturati : zwr. biffor, Y Origo , atque genitura conchz haud mul- «2 35« ífuccóque ex herba expreffo fardonica eb« rium relinquit , & à beatitatis meta, quam tum oftrearum e(t differens ; has ubi genita- lis anni ftimulaverit hora pandentes fe fe fibi prafixerat longiffimé aberrantem. . Id- que expertus fatis fuit Salomon, cui aptari quadam ofcitatione impleri rofcido conce- poffent illa Seneca verba de Cajo Cafare ; piu tradunt , gravidatas pofítea eniti , par- uimque concharum margaritasjefle , varias quem natura vifa eftedidiffe , ut oftenderet, quid fumma vitia in [umma po[Jent fortumas pro qualitate roris fufcepti ; fi purus influ- xerit , candorem confpici 2 L] fiveró turbi- Confolat, a Ut loquitur Seneca. | Etenim Salomon , poít* Helvi, . quam fuperbiffima illa operatempli, & pa- dus, & foatum fordefcere ; enndem pallere latij ad miraculum usque exílruxiffet ,. fu- coclo minante conceptum. Caterum in a« qua.mollis unio , exemptus protinus unioe berbásque zdificiorum . excitáffet molitio- nes , GL in fumma rerum omnium viveret Concha ipfa , cum manum videt ; compri- affluentia , tandem otio , carnísque delicijs mit fe fe, opésque fuas operit gnara proptes enervatus , eó turpitudinis prolapíus eft, ut illasfe peti , manümque , fi preveniat , acie non contentus feptingentis primarijs , ac tre- fua abícindit , nulla juftiori peena , & alijs centis fecundatijs uxoribus ; innumeras pro- munita fupplicijs ; quippe inter. fcopulos pemodtum alías adolefcentulas , quas D. Hie- major pars invenitur. Dos unionum onm- ronymus ad Vitalem , pellices vocat , & nis in candcre, magnitudine, otbe, lavo- Scorta , explendz fuz libidini fubrogaverit : re, pondere, haud promptis rebus in tan- & tandem totus mollis, effoeminatus, & à tüm , ut nulli duo reperiantur indifcreti ; mulieribus in transverfum actus , inque unde nomen unionum Romana fcilicet im- omnium vitiorum cceno volutatus , ut in pofuére delicize, Namid apud Grzcos non pleno gurgite carnales hauriret voluptates ; eft, necapudBarbaros quidem invento- res ejus aliud, quàm margarite, & incan* & gaudijs, qua ipfz [pondent, frueretur, .demum poft omnium voluptatum affluen- dore ipfo magna diffzrentia. — Quidam tra« dunt ficut apibus ,. ita concharum exami- tiam ,| hanc protulit cantilenam , qua mundi delicias voluptates , G gaudia defi - nibus ; fingulas , magnitudine, & vetuftate 4, Ectlef.. &4b.. nivit, &f omniA v4- Vanitas vauitatum , pracipuas effe veluti reliquarum duces , mi- P.Mm, 4 * nit4s ?. cognovit enim larvatas effe mundi ra ad cavendum folertize , has urinantium voluptates ; mentita gaudia , fucatas de- cura peti : illis captis facilé cateras palantes retibusincludi, Haclenus Plinius. licias , cum nil poft fe relinquant, . ni(i me. ram fpiritüs affli£tionem , torquens faíli» Inde infertur , unionum piícatores ple- are s dium , & grande nihil, ;umqug proprie temeritatis. poenas eum Solà virtututm culturá vera eHlarcf'cit Iætitia. $29 ) jt. cum nolentes manum concha ofcitantis pra- tur , eó quía extra Deum nullum datut LT datricem, vel perdant, velledant: & qui- verum gaudium , quod poffit homo con- AT, DA dem , ut ait Plinius »sla;uffiore pena ? con- fcqui, unde eremiascap. 2.v. 19. — Scéró, cha fiquidem , in cujus finu unio paritur ; & vide, quia malum , G amarum est relz- & alitur infidiatricem fentiens manum ífe 4quiffe te Dominum Deum tuum ; .qui exie íc contrahit , arma apparat , fuam fcilicet git à terrenis voluptatibus gaudia , is per« inde agit , ac is, qui laxatisretibus a&reme aciem , quà interdum pifcatoris furtifi- «am manum íi pravenire poffit , abícin- expifcari adnititar : fruflra laborat , quí od dit. Hoc idem nobis extra Deum in hujus quod mundus non habet , anhelus cupit à mundi fluctuante freto , amaróque pela- mundo exigere : cimque fit mundus vero T x go quazrentbus delicias , expiícantibus. gaudio deftitutus , fruítra ab illo exigie t&r: vanidaíunt, G fterilia, qua& in mun- gaudia períepe contingit ? ponas enim, vel inviti dare cogimur ; cüm in poenam do creduntuür gaudia effe , nullum poffunt peccati mal& mulétamur : delicijs, ac vo- fru&urm producere, quo poffit homo (ere- luptatibus, mundique illecebris. inhiamus , ficere ; ille fapir, qui cum David ait: Re- pj quo petrinde , ac in conchis , fi non mar- nnit confolari anima mea , memor fut Dei, Ef delelatus fum , ut vere delettemur , de. garitas , & uniones , gaudia faltem expi- Ícemur : fed pro gaudio , luctum deferi- bemus non dele&tari, íeu renuere coníolar£ mus, & perinde ac felis, vel canis in fur- terrennarum voluptatum illecebris , mun* díque gaudijs ; & veram latiuam haurire E to deprehenfi os probé contuíum referi- LÀ tnus » nos dele&at margaritarum , Íeu infuo fonte, &inillo deiectari, íeuin(o!o 'Deo : ad hunc fontem fuam extinélurus fi« mundi illecebrarum piícatus , fed cum credimus gaudia expilcari , «or inde ex* tim acceffit David , & verum haufit gau- trahimus amarum , inquietum , perturba- dium ; finceram ebibit laetitiam $ — ememar. )» tum; conícientize morfibus , ícelerum vul- fui DEI , & deleciatus : J A ä Weribus, moeítitudinum moleftijs. mifere Vvexatum , ac faucium e * hac enim animt $, V. E: vulnera, hi conícientiz cruciatus, zquiffi- x5z funt ponz peccati ; id omnes nos edoe cuit Ecclefiaítes, cum poít recenfitas mune Solus Deus eff fons pellucidus. a- Lib, g, t á 6.'« !I 'V. . tur bifar, di delicias , opes , & commoda dixit, . /s qn«-vive , à que fraturiunt latices frti . hi : 7* Jerreue vuolu^ be quóque labor , & affictio fpiritás ,. ed nofira extinguenda idouei. non propierea hec fatis cavemus ,. tametíi pietes funt. cifferua difipate ,. qua nonnuifi inde oriatur jactura facultatum , lzfio famz, cenofat , palusires , ac vitiatas exbés de:rimentum valetudinis, confcientie mor- bent «quas. fus, &remoríus ; afflictio fpiritus, cordis ] oppreffio : monemur exemplis , fed inde * T^3lícator unionum fi ducem, feu Regem — 42 . nil proficimus ? " 6ocemur experimento , capiat concharum , reliquas faciii ne- le fcd ad(aniora non excitamur; cognofcimus gotio retübus includit : qui fatagit noxias effe mundi illecebras , fed illas non Deum poffidere , omnia poffidet , divitijs je cavemus 5 ífcimus larvata mundi gaudia lu* omnibus affluit, delicijs , verisque exultat gaudijs ; idque expertus S. Francifcus Serag? n &tam tegere , & tamen illa non declinamus ; " experimur mundi voluptates eas fitientibus phicus ajebat : Deus sneus , & omnia : ni- !] venenum propinare fucatz dulcedini im- mirum quiacum Deum haberet , omnia fene mixtum ; & tamen adhuc bibere volumus, tiebat fe pofbdere , quaprepter D. Augu- deþaz..ö' $. ; ac vitiatz noítrz fitifatisfacere : mel iftud ftinus Deum ipíum alloquens de diligendo vsedit. nobis e(t noxium , & tamen lingere non de- Deo ait : Deomine Deus »aseus da cordi smeo s finimus ; relinquimus fontem aque vivz ; ee defiderare , defiderando quarvere , quaren- lc do invenire , inveusendo ammare , amanudo ,l & quo folo pellucidi , fcaturiunt latices fiti extinguenda apti , Q cifternas quarimus snala anea vedimere , vedempta uon zterare, ]. diffipatas , in quibus coenofas, ac paluftres Da mibi Deus meus te» vedde mibite, en 4 amote: atquefiparum efl , amem validius L mundi aquas bibimus , utinde morboscon. trahamus , crumenam evacuemus s ige« non po[funa snetiri , ut [ciam , quantum mibi |» fominiam incurramus . & per vanas ter- defit amoris tui , ad id quod fatis ef , ut renarum voluptatum oblectationes praci- currat vitameain amplexus tuos, nec AUF« 'l pites ruamus in baratrum miferie nunqua tatur ,. donec ab/tonddtu»r in ab[condiro L] finiendaz. quuitics tti. Hoc tamen fii0 ,. quia mald (a 4I, Hinc David increpans hisce inhiantes de-f subi eff prater te Domine , non folàm extra t Pfalm E licijs ait : P bommum usgue quo gravi me , fed in me spfo..— Osinia enim copia.» le corde ? ut quid diligitis vanitatem , dili- que Deus smeus non efl 3 egeflas emibi eii2 unt enim vanitatem , qui vanida gaudia expertus fuerat D. Auguftinus extra Deum i in mundi quzrunt delicijs , diligunt va- omnia vana effe . ac futilia plena amaritue nitatem , qui fucatis mundanz voluptatis dine,toedio, & Íolicitudine : extra Deum L adharefcunt gaudijs, cum nonnifi excre- nullam efle venuítatem , nvllam pulchri- enra , umbrásque gandiorum afle tudinem , íed omn . qu;m-; ia defor»m,bia , feda, Verani de Afeciibus Tou. iL Xx x. $30 Diffetatio : XXIll, $i Non ficut ferutatur carda , & veues , it & fordida, & tantàm larvhs pulchritudi- (ti falvos facit retlas corde , & venibus * quia il nis , excremienta voluptatum , umbras de- liciatum ; cum verz omnes deliciz , volu- cogitátiones , & mala funt in pravo corde , i & bona i reílo corde. Deleéiationes au- prates omnes , & gaudia in uno tantüm fct tezm non bone 4d vrenes pertinent , quias di fint Deo , quem qui deferit ; bona fimul omniaàfe projicit , Deum enim deferuifle , inferiores [unt , atque terrene, — Boua vt« e ró non ad renes , fed ad ipfum car. Pro* perinde eft , ac bonis omnibus excidiffe : du pterea non ita dici. pof[unt. vetli venibus , ft hinc Jeremias redarguens populi fatuitatem , ficut. dicuntur relli corde ; càm jam ubi eó quia cum fe avertiffet, à Deo gaudia vo cogitatio , ibi && delellatio eft..— Quod fiee quazreret in larvatis mundi voluptatibus ait. & $: medereli- "i non potesi , nificum divina , aique a* tl Gnþ-Z.?iIB- Duo mala fectt populus meu terna cogitantur, Dedifli , inquit , latie querunt fontem aqua viva ; & fecerunt fibi jur tiam in corde meo , . cim dixijjet , figna- Ciflernas, Cilernas diffpatas , qua contine- p re non valent aquas : Ó quàm infana fuit tum efl fuper nos lumen vuliás tut Dominte W Nam phantasmata rerum temporaliumos populi fatuitas! qui cum in proximo fons Lt fcawriret faluberrimus ;ac praíto eflet , flo» qua [ibi animu fingit , cum []e vana ,more [ talíque jablatur ,. quamvis. inasibus imae lidusad volutabrum immundimmum Cucure ginationibus ,. afferant [ape deliram ,. 1u* if rit terrenarum voluptatum , ut inde aquas l biberet coenofas, ac paluftres ? j/zmz'quæ letitiam , mon tamen cordi bac delellatio , f[ed renibus wribuendaefl 5 quia (IU C ETI Nil verius,quàm veram latitiam.in fo« us ille omnes imaginationes de inferioribus la cordis tellure virtutum cultura, ac bene- Loc eff , terrenia , carnalibásque rebus at* n m fico divinz gratiz irrigata imbre radices tratle funt. Paucis interjectis fubdit- agere , germinare , - adolefcere , ac plené pe« Ed Propter boc deleatum efl cor meum ,ut ve* efflorefcere * cetera , qua in mundi vo- mes eum incrtpare potuerint, non dele- 10l & luptatibus quaruntur gaudia , quia cor &are, — Non itáque in renibus , fed ibi fadla non tangunt , nec ullà virtutum efflore- efl deleilatio , nbi adver u rerum increpav W i fcunt cultará , lodibria funt ,. & phantas* tionem provifu eil Deis à dextri effe , id mata gaudiorum , met ad cor pertinent , eil in corde.». €ui fint folatio , fed ad renes, ut acrius Veraigitur latitia non in renibus, qui 44* l do ipdem indulgentes torqueant ; quia ficut pleni funt illufionibus , &ftüque concupi- €or fons eft latitiz , ita renes radices funt Ícentiz fervent; efflorefcit , íed potiüs ex- & . triftitig ; in ijs enim calculi generantur , areícit 3 que enim vera cíl cx virtutum f u quibus interna dilapidatione concupiícen- germinat cultura , fuámque in folo cor tiz aftus hominemimpetit , torquet, cru- de radices agit, germinat, & floret ; quae ciat ad internecionem : id igitur intereít é renibus voluptas percipitur fuis przfíti- difcriminis inter utrumque gaudium ; quia, * LÀ & tamen licét gijs , quos pulfat , eludit quod in: corde radices agit , mentem fe» nonnifi vana (it hzc ,. qua in renibus fla» u bulatur . adhuc czca illius D renat, & exhilarat quod veró in renibus, voluptas. 2 feu quod ex carnali percipitur. voluptate , anxietas mundi voluptuofos tenet, ut cum L torquet , mentem obnubilat , & obtundit ; vitiorum irritamenta , ac blanda fallacia* rumque autem gaudium fcrutatur Deus , rum illicia, qua mundi exhibent illecebrze, enim David ; fcrataus corda , & re- deberent exterminare , & à voluptatum de- aes Deus : cui omnia patent ,. corda fcru- linimentis prorfus abítinere , ijs tamen tatur , i& fcilicet , qui falvos facit reílos avidiffimé inhiant ', eáque ardenti hidro: corde , non tamen dicitur rectos renibus pe jugiter fitiunt 5 finíntque hac mundi - falvos facere , ne carnalibus videretur volu- vincí voluptate , qua bellum indicit ra- piatibus favere , carnísque delicijs ; reni^ tiont , & con(ilio ; quia ut ait Plutare bus enim terrena ineít delectatio fignata ex chus , pugnam , && diffenfionem cum . judis —C$ 5e— qUue.£ ") o —— —— P carne vitiata , ex terrenis exfculpta rebus: ci0 , &5 confilto voluptas , & dolor exci- & quia à re&itudine deflectunt , qui carnis tant : renum enim voluptate vigor ex« irretiuntur voluptatibus ; ideóqne quamvis hauritur rationis ; & aítu concupiícen- dicatur falvos facere reftoscorde , non ita tim flos omnis exareícit virtutis ; & ne ! dicitur falvare re&tos renibus ;; quamvis fcrus. haec inferret voluptas damna , abflrahen- Mati), U. tatorfitcordium , & renium; ferutans cor- dus omnino eílet ab ejus delinimentis a« 319 da , renes, Dem : carnalisenim delectatio, münus ; imó non folüm vigorem exhau. a — — X :f UP " D & concupifcentiz voluptas , quà renes affi. rit rationis , ejüs lumen infufcat , & ciuntur , veranon eftvoluptas , nec vero in- mentis. obtündit aciem * ? verüm etiam ferendo gaudio apta ; ideóque folos rectos dolores ingerit , & anxíetates excitat. €orde fcrutator Deus falvos facit ; non ve- 4f Arridet hzc renum voluptas ; fed fub tb rectosrenibus, quia rectitudo, verümque latva deleélationis dolorem tegit 5 rifum o* giudium nequit cum illis coharere ; non ftentat, & luctumexcitat. Uterinos dixeris enim renum voluptates cor occupant 5 fed fratres eodem exortos nixu dolores, &re* DC — — fuas in renibus , qui pleni fanc illufionibus num voluptates , fejungi non poffunt »quia 333 E. n T fslti. 7« vadiees agunt , pulchr& S. Auguftinus ait: naturali mifcentur unione: pulchré Seneca, $5 EP;FO ,fo 5015 Vïttüfum culturä veraefflorefcit ztitia,- $3* RY vah)pmi 'æpz-m ; cedendum eft da!rorif, fummis in mundo dignitatibus conftituti, & cedendum labori , cedendum esi paupertati i purpufam induentes neutiquam eximi à idem fibi in 'me juris effe volet ambito , &f curarum , acfolicitudinum fpinis nequeant ? jra : inter tot affecius difirabar , 3mà di. nectuntur fpine purpurz, quia absque tti- feerpar * fiquidem voluptatibus , qui in- bulis, capitísque molosftijs,, voluptatibus dulget , doioreanxio discerpitur; falacitas non fruuntur homines, quas in purpura ex« ambiunt . . » enim renum paupertatera inducit ; & flori- neque grate purpurz poffunt dum virtutis patrimonium íuo exiccat a* Íplendoribus enitefcere. , quin fpinarum ftu ; & paupertas dolorem adfert : hinc aculeos fentiant in capite,3 quia voluptas voluptatibus hísce renum addicti , & con» five in concupifcentie lenocinijs ; five iü cupifcentiz adharentes, pluribus fiunt &- €arnis blandimentis , five in . divitiarum affluentia, five in deliciarum incitamentis gritudinibus obnoxij, & prematuram accer- funt mortem: placet hec voiuptas, fimül. aut purpurz queratur fplendoribus , fuos que ledit; perinde ac fucata mulieris cer* Íemper fecum f£entes attrahit , quibus vul« vix, que dum fplendentium margaritarum nera infligit , dolorésque excitat : fed ad- tremula pulfatione lgtatür , onere: huc parum effet , fi comites duntaxat do* tur oblectamenti, 'tor-que- verüm «ruciatuum lores fibi adícifceret ; 46. INullaextra Deum tidet voluptas, quze etiam poft fe plenam relinquit appendicem lachrymas noneliciat, luctum non provocet; Chriftus Dominus mox purpurà exutus du« «itur ad crucifigendum , feu cruci traditur qui voluptatem quarunt in ferculis,efculen- tis , poculentis , lusiique epularum , hi *transfigend US. Exuerunt eum cblamyde , Matil, 23 non mellis dulcedinem , íed fellis guftant €5 induerunt veflimentis ejus ,. & duxerunt amaritudinem ; 'edacitatem enim Ífequitur eum , ut eructfigerent , xametfi fallacia- dee pediffequa cruditas; cruditatem oris pallor, fierint oblectamenta purpurz , quamvis e- Qui carnis . ille- membrorümque dolor. vanuiffent lenocinia , qua alij exambiunt cebris , & concupifcentiz lenocinijs indul- in purpura 5 non tamen unà cum purpura abjére dolores , evanuerunt cruciatus , fed gent, nonnifi cruciatus aucupantur j 'quia falacitas doloris , & confuf(ionis foecunda eít ifti acriüs poft purpurz blandimenta ,fingu- mater; & citiüs perit, qui venereis eft vo- la corporis torferunt membra ; & exper- 4 tus fuit/Chriftus evanidurn purpuraz faftum, luptatibusaddiétus. 'Qui in purpurz fplen- dore , aulzque delicijs verfantur, hi acriüs & transfigentes clavorum aculeos , fpina- €ateris torquentur, quia purpurarofam - rámque doleriferos morfus; nimirum dup- mulatur,purpuream , qua vulnerat, dum lex poena comitata eft blandientis purpurz manu prehenditur , ac ílringicur ; & infli- volupratem ; inam dum purpura ruulans €&o vulnere tanguinem elicit , füfque appen- in corpore oculos delectabat adítantium ; dicem accerüt , dolorem ; ídque fuos ma- rubebanf in capite fpinz effufo fanguine gifter Chriítus difcipulos , & fideles edo« epotz , & terebrata dolebant tempora , «uit omnes, & clarius, ut hzc veritas elu cum reliqua membra fuigerent inpurpura, . ceret , 'in fpeculo «erfiffimo fui corporis , feu ut fcribit D. Hieronynus. Gotct cüe .eam nobis reprztentatam exbibuit , ut ob- lore perfunditur caput ,. dum madet fau- fervat Drogo de Saeramento Dominica paf- guine ; & fplendent infera membra , cüm fioni , inquiens : £eeifli mibi de corporess purpurá teguntur ; & hac f[poliata , euo [heculum anima mea : nimiram utillu- non dolor dimittitur , íed crux poft pur- ftriüs , clarnisque ià fpeculo Domimci core puram manet ; fimülque fpina comitatue cingens tempora , "ut inde cogno(ícamus poris intueamur , quz obcacati , in alijs, quz nobis obviant , objeclis, non videmus, duplexfupplicium culpam comitari; unum & mencds lumine deftituti ignoramus : cum qucd culpe germanum cum «ulpa naíci- igitur mundi Redemptor Pilato fifteretur, tur; aliud, quodut ejus proles ab ipfagige . purpurea amicitur vefte ; fimülque horri- nitur : appofité Drogo de Sacrament, Do- dis coronatur fentibus peracutis, redimitür minice Paffionis: (QuiZ? 2uid poff sliufio- fpinis , & «um purpura corpus obtegeret, nem chlamyde exuitur , & futs veftibus ve« acornaret; fentes, & Ípine cervices lace- induitur , nifi quód fepe fuperbus addam , rarent , vulnera infligerent , caput perfo- cum per dolorem carnis confinia mortis ins Mattb. 17« derent , & fanguinem elicerent, — Ch/azzy- greditur , — depofita elatione ad putredinis "U. 12'90 dem coccineam circumdederunt ei , && ple- fu« con[iderationem revertitur , fuerat pur« Bentes coronam de [Dinis po[uerunt fuper ca- pura illufione immixta., & pofltea putres ( put ejusi dum Tyrio murice fplenderentcor- dinis caftigata fupplico ; ut duplici cruciatus poris membra , madebat fanguine caput , mul&etur, quod brevi ; ac volatica hauri- & Íub eodem tempore torquebatur acutis tur voluptate, if terebratus fentibus , & fulgebat purpureo Falluntur , qui mundi voluptatibus 47* nitore , G nexu infueto purpurz fpinz co., vera fatagunt gaudia aucupati, veri gaudij pulabantur: fed cur dum floret in rofas pur- opifex non mundus, fed mundi eftartifex, pura in reliquis corporis membris , ftipant fonsenim verigaudije coelo fcaturit, non& ad cruciatus capiti: tempora fenres? An quia terris exilit : quem enim felicitas-altérius XX |vit EF'/L fl Verani 'de, Affecibus Tom. Ii, N * XXilÍ. $3À | Dïiïcxïtatio vitz non letificat $ hunc , necmundi gaudi* pio prodire , in quo fiog contineatur; non enim 6 fonte poffunt fcaturire rivuli , qui & um potis erit exhilarare ; imófi quid eltin. mundo jucundi , id ad coclum nos invítat , fuo non exiliunt finu : ita necefsé eft ; ut vocátque , ut ibi vera gaudia nancifcamur, quidquid pulchri , jucundi, ac lti mundo ubi nafcuntur verz felicitatis blandimenta inet , id totum in Deo long? excellentiüs interitui non obnoxia ; ad cceleftia gaudia emineat: proinde,quz.in terris florent ree rum fpeciesaliquid nobis adferentes oble&ta- nos evocant varie , ac elegantesrerum fpe- menti , Dei notitiam nobis ingerunt ; quó cies, qu& noftros demulcent oculos, qua&- eum amemus, & in eo duntaxat Ietemur ; f m que non neceffitate duntaxat , fÍed noflra quia ut monet D. Auguftinus, — Non divr* etiam inferviunt oblectationi : mirz enim varietates plantarum , virtutes herbarum , norum librorum tantummodo autbeoritas effe atborum differentiz , fructuum fapores; flo- Déum pradicatj fedomnis , quanos circume rum colores, odorum fuavitates, laporum flat, ad quam nos etiam pertinemus uniuere difcrimina, cum nonnifi perbrevem , ac vo- f ipfa rerum natura proclamat , babere fe.s prastantiffimum Conditorem. . quem pro- latilem nobis voluptatem fpondeant ad cce- pterea toto affectu diligamus; & toto core leftia nos gaudia invitant , ubi voluptas,quae & fuo proprio hauritur fonte , nullum fapit de in ipfo gaudeamus, occafum. fOo Quód fi artefacti elegantia adeó nos 4 $. Que noflris mundi artifex conceffit dele&tat , ut plurimum ex ejus confideratios in terra ufibus , non ut terra hareamus , ne hauriamus latitiz ,. ut cum intuemur nos invitant ; fed ut foli Deo adhareamus, fpectaculum omnium lucidiffmum, & au* in quo uno verum duntaxat poteft gandium gufliffimum flellantis coeli ambitum incre- L] dibili celeritae volubilem , fixis flellarum inveniri 3 cujus umbram nobis exhibent in x E LA C x terris, quz poflunt nobis effe oble&tamen. nitoribus corufcum , ac veluti vernantibus to, ut fublimia collium , aprica vallium , rofis jugiterfloridum ; errantium fleilarum umbrofa neinorum , aquarum falubres fca- Solis ac Lunz accenfas lampades , ac czte» tebra , fontes pellucidi , circumfufa. terris rorum planetarum lucidiffimum coeli decuss matia, amnium , ac fluminum affidui flu« puriffimos mundi oculos, quorum curfibus, "h xus , lacuum maris xmulationes , jacentium & recurfibus annorum ,menfium, dierum , flagnorum malacia; floridi margines,tori ri- noódtiümque vices , temporümque momenta, arum, flu&ctuantes maturà fegete campi j acuratásque periodos metimur, G ex eorun» jocantia lafcivientibus floribus prata : hac dem (iderum beneficis influxibus infpicimus cnim omnia, ut etiam gemmantia vineta , gravidari fructibus arbores , turgere baccis urbium commoda , ruris otia , fecefsüs li- rami, virefcere arborum folia ; veftiri cam« bertas , folitadinis nemora , profpectus ex porum planities , tidere riparum amoena , edito monte jucundus in fubjectas planities florefcere pratorum jucunda , ubijocantur ea diftinas varietate , ut hic faltus , & fyl- vireta, rident flores, & gaudent vegetan» vz frondium comis, & capillitio foliorum , tia quaeque : hzc cum plena (int gaudio ; ania mumexhilarant, fimülque invitant j utin proceras quercus erigant ibi pafcua ad vi- zesreficiendas ovesvocent ; alibi admurmu. eo duntaxat gaudeamus , à quo ut àfuopro» zantes rivuli ad fitim extinguendam invi- prio fonte fcaturiunt, tanquam exigui rivuli, tent 5 illic exculti horti , iftic omnis gene- quipet varios terrz tra&tus diffluunt depraee zis fruges vegetent , & glifcant ; hac enim dicantes inconítantiam , . & viciffitudines 5 omnia voce fatis clara clamant , ut fufpi quibus terrena quzque funt obnoxia , ut non. ciamus colum , & mundi Conditorem lau- in ipfis nofira queramus gaudia, fediníolo demus , ac in eo duntaxat laetemur , quo ve* Deo, quifons eft omnis gaudij: Jpfemun- ragaudia in defoc cato , puróque fuo ebi, dur.4 aitSeneca, quoties per nocles ignos fuos 4.de benefic, * €2fs 23 bamus fonte * .ex mundi enim majoris , fudit , & tantüm flellarum innumerabilium refulfit , quem uon intentum in fetenet ?. ni- ejísque partium , ac fapelleilis ornatu , & con(ideratione ad notitiam opificis Dei mirum quem in cognitionem , & admira-. ns fcandimus , Via enim nobis ( ait Cleme tionem fui opificis non rapit? ut eum dili« Romanus B. recogn. ) d intelleciualia , $ gat, & in eo lztetur, Inpromptu cujusvis invifibilia ab bis , que videmi , & contre- eít , hanc de Deo enancifci notitiam ; & dee foecatam in fuo fonte haurire lzetitiam; tae &amus , datur , ficut continetur in Aritme- aicis difciplinis, ubi cum de divinis quaritur, cet enim coclum; fed ejus afpectus fatis nos ab inferioribus ad. fuperiores. numeros. a- edocet per oculos,, non per aures in coelis effe coeli , & terrae fapientifmum Artificem, [cenditur, Dati enim m undi opificem ex liplfo quem diligamus, G in quotantüm gaudeas- 49« mundo luculenter evincitur ; cum enim con- mus. Verà enim latitia non efítà mundo fet , effe mundum effentie finirz, proinde éxpectanda, quia à nullo ejus fonte exit, fedà fibi minime fufficere ; necefse eft ab aliquo folo ipfius mundi exilit Conditore; qui lo« lus veri gaudij eftverusOpifex , qui & fuperiore artifice ex nihilo traductum fuiffe ad eam totam rerum fupellectilem , quam mondi eft artifex ? poffidet; & quia nequit quidquam à princis $, VI. LE - Solá virtutum culturá vera efflotefcit latitia. $33 i $. VI. gaudio non valent ; nec propterea -vaü:müs quieícere poteft in rebus perituris,qua vo* Voluntati bumane explenda qi'm-&- luntatis capacitatem implere non valent, 1 ares [unt omues creatura ; licót totum Nullz extra Deum res in mundo, cin. Y 5 fnum in ipfam fmum expandant : 12 Deo & fibi non fufficiant , & nobis deficiant,vo- luntatem nofiram implere poffunt, neque £antum potefl verà gaudere,in quo fatiare, proinde nec gaudium verum .ine poteft plenà latari. vehere , càm finum non expleant voluntae $u X 7 Oluntas non pote(t ver? gaudere, ni(i tis; gaudium enim, plenum non fit,vacu. -W,de:'v;:, in eo, in quo valet & plené latari ; um, feu cavitatem admittit in voluntate,nec voluntas poteft propterea plené gaudere; & quia nifi plené letetur , aliena cít à vero gaudio, neque contenta , quia vacua Adeo non gaudet, quia plené non gaudert, & & adhuc anxia aliquid quzrendi , quo ca- moleítiis angitur , quia non plené expleta z tet ; & prater. Deum funt. caeteta omnia quivéré gaudet, contentus dicicur , quia exigua hominis voluntati explendz ; quam continet quidquid . continere poteft, & ex- optare: cümque extra Deum fint res omnes folus Deus replere poteít : qua enim funt infra Deum, & exira Deum potlunt qui- voluntaü exigue, G parva, non valent voe fo dem eam itritate, non implere ; quia nec luntaüs expiere capacitatem , proinde nec fibi fufficiunt, & nobis deficiunt: hinc [o- verum invchere gaudium ; quod propterea lus Deus verus mundi opifex , veri gaudij in folo Deo quarendum eft ; ad normam &ítetiam artifex; utícité Philo ex Ifaaci die fiquidem divinz eft humana voluntas adifi. vinitüs profmiiffa nativitate id intulit Jibro €ata, cümque capax fit Dei infiniti, quane quod dererior. in[idietur potiori inquiens : dam etiam capacitatem continet infinitam , Opifex est. Deus bom vifüs , & gaudijs itd« €ui explendz paria non fünt fingula, quae que Ifaac non wulgariter genitus ,. fed opc» quaruntur extra Deum, quamvisomnia fi- mul colligantur, & poffideanturs; licét enim. yante Deo. credendus eff , uam rifus lfaac sntellüguur : visüs autem factor eít folus explicent fe, ac inflent, & porrigant; cons Déll5, tracta femper funt, & imparia voluntati Vera igitur lztitia ab eo eft fonte hau- explendz , cui folus Deus aptari poteít,qui- rienda, à quo exit ; & faliitur, qui ab alio, que ob fuam infinitudinem totam poteft vo» luntatis implere cavitatem 5 & explere cae quàm à folo Deo , a quo faétus eil rifus,pro. ductus Ifaac, verum expofcit gaudium; quia pacitatem :. creaturz enim five feorfim,five cüm ad divinam fuerit normam | ftructum collectim fumpta femper egenz (unt,nulle verum gaudium , & noftra voluntas ad fpe- fibi fufficiunt , nullz fatis funt fibi ; pro« ciem fabrícata divine ; eam quotquot in inde nec fufficiunt alijs : egenusigitur eít mundo funt cteatürz. explere non.vaient ; mente , qui resegenas adit;ut fuz occurrat tametfi totum Ginum fuum expandant : di- inopiz , cui folus Deus fuccurrere poteíl : vinis impreffa typis humana volontas mi- appofità $. Laurentius Ju(tinianus ; .Quod In fafcit ul,, nis femper illi eit , quidquid intra Deum fatis fibi effe non potefl, aljjs quomado fuff- ATDOT. &i 3. 34 eft , & lolus Deus potis eít eam implere , eciet $ Creaturarum inopiam infinuat boc , arque uniuería non Ad fruitionem , fed ad quia folus poteít illam explere ; catera que funt extta Deum humanz non quadrant vo- ufum fuifje condita. manifeflat y porró lex ia lex eff Sapientie J qua naturale erudi- luntati; quam propterea non poffunt im. plere, & major íemper eít humanz volun. Ltur ingenium, ut non Aliunde fua velit capes tatis capacitas, quàm nt impleri pofüit re- ve peregrinationis folatium , quam à fuo at- que ommiutm Conditore. Creatutarum in- bus, quz extra Deum quaruntur; idque cauíz cur defideria noftra neutiquam in bo: opia impat efít verz lxtitie invehendz , & A,d! br??lifäo nis hifce fluxis, ac interitui obnoxijs, quae | Mfczf- earum iníufficientia vox eft, quá avocamur que nec fibi fufficiunt, valeant quieícere; À terrenis voluptatibus , àlenocinijs creatu- càm humana voluntas quandam naéla fit di- rarum , & vocamur ad Creatorem fontem vinz fimilitudinem , fítque proprerea in- vivum , é quo dimanant rivuli finguli bo- finiti Dei capax , & reliqua extra Deum fua norum omnium , qua à creaturis partici- coérceantur finitudine , fuísque limitentur pantur. terminis, implere nequeunt humanz volun- Ipfa enim animi noftri immortalitas 14« tatis capacitatem; fintque propterea deliti; iter flernitad coelam, viam aperitad Deum, cüm enim nil fit in mundirebus fluxis,quod qui extra Deum fperant , poffe in mundi vo- luptatibus, concupifcentiz lenocinijs, divi. €a(ui, acinteritui non fit obnoxium , nil tiarum affluentijs, honorum przeminentijs; poteft in mundo nobis obviare, quod ani« dignitatum excellentijs vera aucupari gau- mi noflri capacitarem expleat: . unde equé dia , quibus plene quiefcant ; hi enim mo- animi immortalitas , ac fpes certa refure gendi , ac.corpus refumendi itidem immor.. lem gaudij fluidis fuper(truunt, femina fte. rilefcenti jaciunt in eremo, marinos fluctus tale, agile . lucidum, inviolabile; ac defi« aratro fecant ; imó zedificant fibiruinam;qui derium, quo felicitati: inhiamus nunquam proprie letitig fabricam perituris, ac fluxis periture, iter nobis ad folum Deum pan- dunt, in quofolo poffumus aerpa donati inadificant; cim cafuris innitamug ftare in beati -x,x;v $34 Difrcxtatïo A xxm. | hi ipfz noflre cupiditates fibimet 'advexrfek.n*ï beatitate;quïa cüm mdrimur,ad ipfum trans- e ferimur, non extinguimur: Deus eft, in tur , ac hoftili conflidu fe fe expugnent * fy malz, noxizque adjicitor fervituti, qui vo- uem folum vota noftra, ut quiefcant diti. i debent: & per hoc' cateris homo prz«- luptatibus famulatur, utverum ab ijsdem Üi fola fertur animalibus , ac fpecialior Dei cura eít mercenarium extorqueat gaudium ; i, hominum, quàm ceterorum animalium, virtus eft, cujus jugum non premit, fed fe ha« enim de terraterrena fuam poft mortem füblevat, hinc Seneca.. Libet itaque defimire 1l ut beatum dicamus bominem illum, cui nule fe repetunt originem ; homo veró de colo coleftis Numinis opitulantis fulcitur gratijs, lum bonum , malümque [it ntfibonu , ma- | if 1 j lásque animuss bonefli cultor , virtute cone 915 fnunitur auxilio, quo ab hifce terre infe» / rioribus elatus furfum erigitur, & ad Deum, tentus , quem nec. extollunt fortuita , nec éujus praíefert imaginem, avolat : idque frangunt adverfa, qui nullum majus bonum pl caufz, cur nobis Angelos deftinet cuftodes; eo , quod fibi ipfi dare potefl noverit , cus nobísque famulitio velit addictos, ut modis vera voluptas eft , voluptatis contemptio. $7« f omnibus noftram res inter creatas demon- Virtutis cultura animum exercet, ac : t ftret excellentiam. continet , neque divagari permittit extra fe, b »D Exanimalibus quedam | funt homine cau(3 quarendi umbratiles, fluxásque volu« b robuítiora , quaedam velociora, alia fenfi- ptates; ex quibusaliquid hauriant l&titiz ; (P bus vegetiora, fed nullum dignitate pre- qua cum vera nonfit, fed latvata pedifle- [2 flantius , nullum cujus par cura fitcreatori; quas femper fecum trahit erumnas, & ma- L dedit ei frontem, & oculos, in quibus ve- lorum omnium amplam appendicem: virtus luti in fpeculo animi relucerent fecretiora enim, tametíi agri laboris acquiratur cenfu f fi confilia ;; dedit éidem lachtymas; dedit, & animum tamen firmat , & contra labores munit : ídquecaufze, cur mafcula loricatus xifum affe&tuum figna , ille dolentium, hic t latantium ; fletüstamen homini pracox ; virtute fupra metum quemlibet, & extra l quia vix ortus, flatim lique(cit in lachry- anhelam pofitus cupiditatem placidé quie mas; &rifus ferus; cüm ante diem qua- eícit , ac tranquillé requiefcit; & licét ho« L dragefimum non rideat; id autem vel mae nores fugiat, non tamen poteft ab- ijsdem xime prudens arguit animal futurorum prz- fe eximere; honor enim perinde virtutem fcium, cüm ftatim laboribus, & asrumnis fequitur, cui famulatur; ac umbra pediffe- qua eft corporis,cui adharefcit; hinchono- L Íe natum prafentiat, nefcilicet in hujus vitz curfu in hac plorationis valle ullum ribus; qui inhiat , virtutum; neceffe eft , fit Ípetet verum gaudium, nifi quod de Deo culturz addictus, quia ficut nemo corpus oritur , & in Deum tendit : vacua enim, & umbra deftitutum affequitur , ita neque vir« Jarvata funt gaudia, que mundi fpondent tutem confequitur fine honore , qui umbra voluptates , bracteata eft lzetitia ; quà mun- elt virtutis, qua etiam reluclantes, invitos, ;:; dus ridet, ut nobis arrideat; & licét. gau- ac refugos comitatur: qui [uis finit fe vo« luptatibus rapi ; perinde acvitiofus Ixion deant plures cum mundo, non tamen vereé gaudent; plurimum fiquidem intereft,unde rotá circumagitur earundem, & furíum, Qubtin] 61 Jofit. quis gaudeat: gaudium enim malorum ftul. deorfümque jugi volvitur agitatione; quia titia eft5 & rifus ; quo terrena voluptas ei. à Deo recedens vitijs circuma&lus exagitae dem indulgentibus grridet plenus eftlachry- tür, ac variis votorum aftibus raptus elidie mis , & dolori duntaxat ingerendo idoneus; tur, & dum gaudia quarit fe in erumnas omnis extra Deum voluptas , nonnifi ter- injiit acriores, quia vera latitia à vitio» roribus, lachrymis, &,doloribus eft ob- . rum regione extorris eft, & folius virtutis noxia, incola; & quia per vitiorum indulgentias à $6. Bonz mentis initium , ac fundamen- Deo diftamus , à quo avertimur; & per ítu- 'tum eft, non gaudere vanis; fed habere con- dia virtutum ad Deum accedimus, cui affi- temptui omnem lztitiam , qua ex Deo non milamur, ideo quó propiüs quis Deo ap- ä eft, nec in Deum dirigitur, per hunc enim proximat, à luttu , & miferia longius exu- contemptum vera ltitia aditum fibi in men- lat, fruitirque deliciarum — medullis, caret tem parat; vera enim voluptas eft mundi aerumnarum, ac mole(tiárum ariítis. Di. omnes contemnere voluptates, ac gaudia. vina providentia juflis, ac virtutum addictis culture lautiorem conftruit menfam, & "Caligant plures pravorum affectuum nebu« lis obícurati, ac fallaciarum tenebris im- fercula apponit falubriora, queque fuaviüs periti, dum gaudia quarunt , ubi nonnifi palatum mulcent, & fanas, ac vegetas nu- lachrymz fparguntur ; funt in mundo, qui triunt in mente cogitationes, - ut mundi gaudia aucupentur , divitias agge« Moyfes cum ante fluenta Jordanis ter- $8. p xunt quafi verz latitie fint fomentum. Alij rze tta£&tus divideret, eos long?; latéque dif- Magiltratibus, primisque inhiant dignita- fufos defignavit Ruben , & Gad,& dimidize Manáffe Tribui ; cum Levitis nullas adfcri« tibus, quó pre czteris fulgentes fereniüs gaudeant , cümque varia fint noflrae cupi- beret pofleffiones; fed cur omiffis, ac ve- ditates, & divería vota,non ad rationis nor- luti neglectis Levitis terrarum tractus illos mam vivimus, fed ad quandam : duntaxat Tribui duntaxat Manaffe voluit di(tributos? ebliteratam quafi fimilitudinem; quo fit; ut itáne quifaculo infervit fzcularibus cumu, / latur 555 Sola virtutum culturà veta efllorefcit lxtitia, laturt bonis, acterrenis donatur commodis; e-tradhicl,/aquos affiit, ídque expertus pro« ï &Levite Íervitio altatis , cultui INumuinis digus adoiefcens in íe tandem reverfus defie fpecialiter addicli nullis doaantur terra tra- vit defipere , & digniorafapere, poítquam, G&ibus? Au non uberiore funt mercede que mundi voluprates gaudia exhibent gue digai, qui foli Deo funcemancipati? quid ilavit; cum enim inopiam tantüm, 4mene dicitatem, mentis curas, cordis anxietatess ä igitur caufz , curLevitis, qui Numinis obe fequiis, cultuífque altaris erantaddicti-nulla ftomachi vacuitatem, famem mordentem, in iis terrarum tradtibus fuerit a(fignata pof« fitim zftuantem,& plenam zerumnarum cone geriem fuiffet in ijsdem expertus, redire ad ; Nofus c. feffio ? quia nimirum Deo mancipatis Deus !* ipfe eít poffeffio : Tribsi Levi uon dedi pof- Patrem fibi propofuit: Pazer peccaviin cm« 90350 ï&lg 215 felfionem : quoniam Dominus Deus I[rael eft dum, & coram te, jam non fum dignus vo, pole[fo ejus , quia Levite propiüs Deo pro- .mrif/ïu: £um 5 fac zne ficut unum de mere pinquabant;altari infervientes ac divina tra- cenarijs 2442 Suquidem cum fame preme. retur accelerato patfu.ad patrem ávit; & tune I^ €lantes in templo; his Deus fuit piena. pof- feffio, plemimque gaudium : quod f1 Levi- tantüm fe filium cognovit, cum dulciffimos ) tas conferámus cum populo czterarum Tri- intet ejusamplexus coepit quiefcere: PareP « buum, liquebit ftatim, Deo mancipatos la, qeccaui incalum , &5 coraza te, nimirum pa. bore catuiffe ; non fructu; quia gaudium, trem vocat, nonHerum , aut Dominumg w quia non jam mercenarium., fed filium f& quod ex Dei percipitur poffeffione omaem U excluditlaborem , omnémque anxietatem z "ovetat, paterni amplexüs dignatus gaudioz H Levitis quorum poffeffio Deus erat, decimae fed fi antea fieri «cupiebat. tanquam unusex fru&uum folvebantur à populo , & in eos mercenarijs 5 :cur nter patrisamplexus,quae j sundem partem victimz, & facrificia numee mente cogitaverat, voce non patefecit? prze« S rabantur: «etere Tribus fententiam. pro- fertim cüm humilior fuiffecpoenitentiz.cone 4 toparenti Ada à Deo latam exequebantur in feffio , ( fe numero addixitfet mercenarios la laboriofa terre cultnra; vefcebantur enim zum , nec filii cupiiffet adornari vocabulo 2 $n fudore vulrüs pane ; terrarum illos tra» cur igitur famulitii tacet .officium , & filij €tus aratro pro(cindentes , & tellurem il. folum profert titulum? :nimirum quia. u« E Jamligone, dutisque laboribus everrentes: trumque deferviebat minifterio ; cüm enim Levitz veró quibus pofleffio Deus erat, cui fejunctus à Patte tri(litia torquereretur , ag n templo inferviebant hujus expertes labo- fame abfumeretur , huic :exíaturandaz .cue fis, & anxietatis, .fructuum erant partici- piit accenferi paternz domüs :mercenariis g pes, non fudoris; quia latitia, qua ex ,fdc "ue ficut unum .de mercenarijs tuíisz um Dei oritur poffeffioneomnem excludit mix- 'veró patris inter amplexus 'vero «coepit.pere turam laboris , puraeit, ac defoecata, à qua- fundi gaudio omnem expulit famem ., quia L vis moleítia , & folicitudine, & frufctuum vitium omne excuffir, G ;perexercitia vira [ exundat copiá, :;paícitürque ac poffidetur tutum, aioris , & ponitenrie Deo apprae l fine moleftia : ALevitis ait Abuleníis: 02 .'u avit, pind: ( Quafl. iin fuit data terra, in.qua Agros colerent , 4ut a&Qui Deo fiunt pr E-Xïmioreä?fuäore f'lla, 6s e, 13« TU tyineas plantarent , fed. folüm ibaberent pa[- flico mercenariorum carent , inec .pane ve« E ] €ua pro pecoribus fuis : & bujus caufaerats fÍcuntur (iligineo; (ed epulisnutriuntur Rea m quia Levue recipiebant decimas Afraelit iis, veróque fuffunduntur gaudio ; qua- YHiA: ale tribus, quia :ervicio templi ,& propter ;prodigus .adolefcens ex :zerumnis 7 arz non crant addi&tz »proptio fronts (u- terrenarum voluptatum ad patrem redux in, dore eos rigabant telluris tractus, quos ma- ter brachia paternz charitatis praeconceptae ä nu excolebant; eorum tamen fructuum par- oblivifcitur fervitutis; quia gaudium verumg quo potiebatur omnem expulitmercenario- ticipes Levitz letantes epulabantur, quia gaudentes Deo famulabantur3 non incum- rum laborem., -& ingreffus domum pater4 | bebant aratro ,j& lucro «cumulabantut ata: aam famem expulit; -& concentu fuaviffimo aures demulcente «omnem eexcuffit ;mentig tti; quia Deo, qui proximiüs appropin- quant, longiüsàlaborum | molefliis abíce. &riflitiam, puro, ac defacato ab omni mo- dunt, & gaudio perfonduntur defoecatio. leftia;à quovis labore,donatus gaudio; appo- 1e, quod nonnifi in folo Deo, ejüsque pot- fité D. Auguflinus in catena: — Non zddst, feffione radices agit, G fructus producit;ni- quód 4n dlla sneditatione dixerat: Fac me mirum verum gaudium àfoloDeo elt, ilie ficut ztmum de mercenarzs 1um 2 cim enim foluseít vera mentis lztitia , qui mentem panem non baberet , vel mercenarius €[fe vt« condidit. " ^ píebat , quod posi patris ofculum aenevofisa $2 e Veralatitia eft fola Dei poffeffio;quid- fimà jam dedignabatur. . Mercenarii (amn 1] quid à Deo abscedit, à gaudij veri difcedit litium tunc fuit dedignatus , cüm polt oícu- limitibus ; & profnptiis € pumice aqua eli- lum , amplexümque patris verum przefentiit €itur., quàm à mundi voluptatibus, rebus- intusgaudium, quod omnes abegit folici« que terrenis , aliísque extra Deum pofitis: tudines, exclufit labores ; mercenarius erat verum gaudiume(t, quodin folum:tendit Íejun&tus, acremotus à patre,cum fame la« Deum &in illo tantàm. reperitur ; qua e- boraret, fitíqueareíceret; inter tamen pae nim inmundo éítleutia ; eos inexitium tri$ amplexus;quia ejus etiam cgccptns oicit, i9, ; $36 Diffetatio Xyli, lo, ccepit verà cordis diffluete lztitia, cui Sed cur eodem pallïo;;«gïuo puella ope: 65. nullus eít labor immixtus ; recté mercena« riebaiur,aggi divitias in meffe r Portat opu- rius effe noluit, qui mercenarij labores ve. entiore ad focrum ?. ut inde difce.rent puel- ro exundans gaudio abegerat, le, pudoris velamen decoris effe integue l, - Plures poffent in Religioforum afcete. mentum , fimillque receptaculum. divitíae riis recenferi qui quamdiu terrenis fuerunt in fzculo laxitatibus addicti, mercenario. rum ; puelle pudicz plus acquirunt Velata» quàm libera oculorum procacitate , «X cu* du , rum fenferunt labores , & paria incommo- riofa divagatione; qua caufafuit, cur D'Ut» da, quz adolefcens prodigus expertus & na eum amiferit florem , qui femel deper- ipfe fuit: qui tamen divino poftea famuli- ditus nullo fit ampliüs pretio venalis ; tio mancipati , & arétiffime Deo conjun&ti cut Ruth terga metentiurn in agto fecutas mercenariorum dedignantur officia, eó quia poft plures exantlatos labores , meridianos eisdem divina providentia perinde ac olim toleratos aftus, fufos fudores, corporis de- Elize abundé alimenta fuppeditet nullis ac» curvationes, paucas duntaxat fuperítites col- quifita anxietatibus , nullísque cornparata ligit Ípicas,'quibus tres tantüm modios lu. fudoribus. InDeo igitur quarenda eft fin- cratur; cüm ad Booz edes placito fopita ceta latitia ab omnibus defoecata moleftiis, fomno quiefcens annonam duplicavit; & in- quz enim extra Deum funt, parianonfunt cremento menfurz opulentiorem quiefcens vere]ztitiz ingerendz ; neque moleftiis meífem detulit, quàm laborans collegerat in excutiendis : unde David Deum alloquens campo? quia Booz acceffit pudice, & cultue aiebat: Letabor, &f exultabo in te: fignaté rà virtutiseidem adhaíit; ideóque plus fuit dixit exwlrabo ia te, quia fi in. rebus extra annonz prometita quiefcens pudicé aa Booz Deum lxtitiam. quafiiffet ,^ jugiter extra pedes, quàm laborans & zítuans meridiano latitiam fuiffet divagatus , & nonnifilabo- fub fole acquifierit in campo fervos infe- f tes, folicitudines , & moleíliz eidem obe cuta meffores 5 ut inde intelligamus plus viáffent: folus Deus fufficiens eft veris gau- fructus, & gaudii iis ineffe , qui Deo appro» .diis invehendis per interna lumina , quibus pinquantes ipfi flricliàs adherent, aréliüse ä inocroris caligines difcutit , G verz lo que colligantur: qui enim mundi volupta- titi:e tranquillam invehit ferenitatem ; fcite tes fecuti, gaudia infequuntur, non fructus tào PfAL. , S. Auguítinus expendit: Lerabor, G exulta- ! bo in te, videlicet in occultis fil) , ubifigna- letiti:e , fed labores colligunt meeroris 2 fructusveri gaudij fola virtutum parturit tum eff inuobis lumen vultus tui. i €2. cultura; mundivoluptates nonnifi [entes, GC Gaudium quod extra Deum enixim tribulos exhibent ; non colligunt fruclus 4 quatitur, verum non eft ; fed larvatum, vere lztitiz ; nifi qui Domino appropins quod rifum oftendit , & lachrymas clicit, quant, hi enim fine labore ditefcunt frucli- bracteata eft latitia, que nonnifi labores bus, hinc Gloffa interlinearis izgreffa ej£ extorquet, G curas exigit; adeo ut quamdiu Ruthb.civitatem ditata fcilicet Chrifli dona- ï clongatur homo à fuo Conditore, eó plus tionibus, G virtutum ornata fru&libus : ftu« t diftetà vero gaudio, quod tunc enanéiície &ibus cumulatur fine labore Ruth,qua plu« tur, cum Deo totius gaudij fonti indefici- ribus detrita mefforum — exercitijs, nonnift enti appropinquat, Ruth Moabitis puella exiguas ruíticano etiam fudore madidas cola decantatiffima poft metentium terga fuper legit fpicas, quz verum gaudium non exhi- Rutb.a,v,3, ftitescolligebat fpicas: Colligebat [picas pgfl buerunt, eó quialabores exegerint : ftuctus terga metentium 5 GC quidem labore anxio, veri gaudij, adeo dulcefcit, utomnem ex- zítu exardente, manu (olicita, fronte fu- cludat laboris angorem , omnésque exficcet dore madida, horis pomeridianis acriori fo: ;ä frontis fudores, Neque hos fruétusguflant, Y lis radio fervefcentibus; fed illius laboris; nifi qui verofunt gaudio perfufi, ac Deo Pl eeflisque cenfus pauculz fuerunt fuperítites ftrictius adhzerefcunt, ijs enim absque labore Q fpicie, quas fedula mulier collegit, domüm- Rutb. 2.1 multiplicatut annona, qtiia Numini adha- ue adduxit : Colligebat ergo in agro usque rentes rerum omnium copiam experiunture ad vefperam, & qua collegerat virgácadens; f €5 excutiens , invenit bordei quafi epbi men- 6, VII. furam , id est tres modios. Socrus verb V Ruth puellam monet , ut celeri paffu;greffi- que folicitato pudicà ad Booz accedat ; pa- Chriffi, qui vefligia feguuntur bo- B—3 w na ompnia affequunturs quibus ve- ruit puella focro pracipienti Ruth. 3. e- niésques & difcooperies pallium , quo operi- rAperfufi letitia,B mentem ecre- ( E ant,G ventrem reficiunt. vis à parte pedum, & prorjcies te, & ibi ja- cebis : ipfe autem dicet tibi , quid. agerez» s tyQÓ debear : Booz autem ne vacua reverteretur Er invia, ac inhofpita deferti fuerant [f uella ad focrum fex modios munifica lar- turbz Chriftum, cui adhaferant, fe» E n A ] gitate dedit hordei , inquiens: Extende pal- cutz, G adeo ílriclé ei, mente, ani- móque copulabantur, ut fejungi abeo nol« dlium tuum quo operiris , &5 tgne tttraque ma- nu, quÀ extendente, & tenente men[ia elt [ex lent, etiam ad fibi pro victuneceffaria com« modios bordei, patanda; adeó ab ejus ore fufpení: penda« bant; 4 -- ? . 45 Solá virtutium cu'!turá vera :CHïOl'CfCifi*ätïtiä. 6 $37 bant, ut nece.fiäfijs etiam alimentis .carerent lebant : difcumbentibus, & «qüïefcenübus,- eblitz fui;scüm enim interná paícerent animá qua ad corporis refe&tionem | ducuntur ne- lztitià, corporis.externum neglexerunt ali- ceffaria, abundé adducuntur,fcit? Bafilius Se- mentum;j fed piusDominus fe turbis fequene leucienfis: Fanes pariebant panes , & menfe Oas. ^" tibus menfíam.ex plicuit extemporaneam,qua Aalimento extemporario veferte erant z panes fimul & animum interno :gaudio palcerent, absquerufticano [udore parti non de [picis &« Joan. 6, V. iI. . Gcorpus.externo cibo reficerent : Aceepir vumpebant s. .fe j d .;'le l)ominïiämanu efflorefcto. «rgo JESIIS panes, & cum gratias egiffet, di- .Bant. 66, -^ Jiribuit diftumbentibus ,-fimiliter 6&. ex pifcs- N on'labmant,eguipanemä-;ChrmO accis 4us, quantum volebant : quienim.Chrittum »piunt, non.torquentur curis infibicomparan.. dequuntur bona.omnia affequuntur ; neque dis ad victum:neceffariis, qui intus vero gau« mundi curant fercula , .neque fitiunt corporis dio reficianturin mente: fudáffent fane,& ex folatia, queramaníuo fonte verum ebibunt »prolixoitinere plurimumfübjiffent laboris;fi gaudium , .quo abundé cor reficiunt? 'hinc 'turbze à Chrifto panem nonaccepiffent : fed turbis Chriftum fecutis , .qua corpus refice: reat,nondefuerunt; quia affueverant coelefti à tetraatatro profciffa illumexegiffent ? per- ;git.enim Bafilius: QuZm »ulta bumanum gaudio animas paícere; & quiavera latitia - omnem excludit laborem ; 'excutit folicitu« pastum auteeunt , velut av atio foli, aratorums 4fatto ,. APris dm mubes converfio. . Agrorum dinem , ideóque absque ullo labore pravio, «ultores.antequam favente fole, fovente foio fine folicitudine, .quz ad refectionem.corpo« picas metant;& ariftis excuffis in panescon.. tis neceffaria erant ipfisabundé -fuppeditan. 'forment, multiplices debent :labores fübire, tur , cüm .Deo .adharentes :vero .reficerent mmentem gaudio, ;à quibus eximuntar, .qui à Chriflo ;pafcun- 6f. tur, quiaex vvirtutum.cultura -effloreícit in iPlurahumanum -paftum :antecedunt, «&orde vera laetitia, qua.nullum patitur Jabo- ;»plura apparantur ruíticane artis inftrumenta, :xtem, omnem.excludit moerorem, - 1 Jligones ad fodiendum;pále.concavas ad quis- 6 "T. '"Verum gaudium .ab omni defoecatum :quilias ejiciendas, herbásque inutiles propel. Jendas, raftta adcorradendum, rutra ad ron- :moleítia, & labore in foloDeo reperitur, in :quo vera eft quies;quam:necmundivolupia- €andam tellurem;farcula ad farriendam;evel L.I lendímqueglebam duriorem;ut etiamaratra, tes, nec.congefte divitiz , neque.acquifiti 'honores,nec collata dignitates conferre pof- quibus terra profcinditur,crates fcirpeze;qui- funt tefte Salomone : — I omnibus veguiem Eccloj.4, sbus explanatur, & explanata, ac profciffa ex- quafrui & in bareditate Domini morabor,quia «epto femiine pluvijs cellusmadet,quz tem- licét in omnibus,quze in mundo funt requiem peltarumcexpectatviciffitudines.donec e[tate quafiiffec.in fola Dorini .fuit hzreditate Jlave(cant fegetes, maturiat meffis ; & tunc '€ommoratus, quia ibi.duntaxat quievitjextra accerfuntur metfores, -qui 'falcibus metforiis 'Deum femper quafivit, fed nullibi fuit im- frumenta .demetunt, & demeffamanipüla« moratus, quia tequiem, quam quafierac mi- im difponuni :manipulos .colligantin mere 'gites, colligántque.tomicibus , -vel vinculis nimé invenit, ideóque vox eft diligentisani- mz Glatantisin Deo: :Ego dileclo sieo , & C^* Gs diramineis ; & colligatos congerunt accerva. dileclus meus-mibi , quia qui Deum invenit, tim per denos, vel quindenos , & préhenfos & in «o quiefcit , ;Deus in ipfo tequiefzit ; plauftris injiciunt, convehintque in.horrea Aunc pracepit, & dixit mibi Creatov omnium, Iidem, fpicilegio reli&o egentibus;& ftipula pafcuis, & qui ereavit me,vequievit in tabernaculo - Mox tritores frumentum bacillis;flagellísque 3260 ? Quàm felix commercium? qui vero pet« ttiturant in area,& excuffa grana fubjactando ventilabris fegregant, emundántqueà paleis; funditur gaudio in Deo lztatur, & inejus '«ommoratur hzreditate, & Deus in ejusre- pennatóque verriculo expurgantab aceribus; cüm acerofus.panis minime fapiat, :nec dele- quiefcit tabernaculo ; unde fponfa , quiahoc gaudebat fponficommercio ait: Ego Ailezto C«vr. &: €et, pofttrituramíaccisgrana purgata ime meo, & delecius meus mibs, quamvis in omni- 'mictunturffr.umentariis, mox molà teruntur buslztitiam inquifiviffet fponía;nusquam ta« frumentariá, & infarinamredacta granaaquá ncn eam invenit, proinde confugit ad fpon- immiff3 farinz panis conficitur/furnio coqui, fum, utin eo fo)» lztaretur, tur: eccequot laboreshumanumantecedunt Sunt plures, qui requiefcunt "in bonis REN paftum, qtiot funt obnoxii :curis, folicitudi. mibus quiéterra propriamexpofcunt :tefe- temporalibus, & de corundem gaudent pof- dfeffione ; fed ifti aon verélztantur,nec ve. Gionem, laboribus franguntut, curis defati- 'tam cordis queetuntrequiem, fed dignitates, gantur, fudoribus madent : fecusquiexDei «opes, honores, delicias, quzecüm quzruntur adhzfione interno reficiuntur gaudio,ijs abs- anhelo defiderio torquent, & fpe dilata cru- queullo laboxe, fine moleftia externuscorpo- tis paftus incrementatus fuppeditatur;ijenim 'iant; & cüm poffidentur, nullam ingerunt 64- 'veram incorde lztitiam ; fed curas,& foli« absque retium jactatione,(ine fluétaum peri^ culis fine aratri fudoribus, pane abundant, & citudines, timores, & anxietates: quiveram requiem quarunt in fola Domini requie- pifcibus exfaturaatur,/ Accepi? ergo TESUS fcunt hzreditate: inomnibus requiem quaee panes,8 ehm gratias egiffer.difiribuit difctimie fivit, fed extra Deum non invenit fponfa , éeutibus, fimiliter 65 ex p tfcibus qUAnLAm Va« Ubi moraretur, ac D nde ad "Ferani d df ellibus iyy quigfcgreta pro i-— Uum h "W?]c( LI. -Differtatio XXIIL 638 in cubiculo nonnifi mytrham dï&ïïfävefat $ faum confugitfponfum; ut ibi moretur, & aromatibus affluere coepit in deferto; & qui- 3 requieícar, & de illins lztetur commercio. Et in bareditate Domtni morabor ; fignaté dem tix myrrhz guttas enumerat. in cubili cüm in delerto redundantem experiatur gra- dicic sorabor,non tran[ibo.quia extra Deum tiarum eluvionem, z/cendit de deferto deliezs. nullibi morari potuit, qua nullibi valuit quiefcere , & requiem invenire , ideóque per affuens : vel coepit deliciisun deferto. abun. dare,quarum inopia in lecto, & in horto la- fluxa omnia fluere, & tranfire potuit, fe boraverat; quia in deferto cocpit aícenfum. non quiefcere, & morari , fed quia in fola . hareditate Domini morari potuit , eam' tentare ad (ponfum, quem inter aromata norm attentavetat; fciliceteiiam in deferto deliciis optavit, & tenuit ,- & quam concupierat, affluimus,fi in deferto ad Deum afcendimusz non dimifit, Sunt qui requiem querunt pra- fi abfitafcenfus, defunt velin horto delicizg ter quam in hereditate Domini, fed i(ti in ibi incipimus vero fuffundi gaudio, verisque ea non ;ommoramur,& abilla excluduntur; 7 difluere deliciis, ubi ad enm afcendere inci« quia tetrenis ; fluxisque bonis inhiantes,unà , non delicias; ied fene ä cum ipfts flux * ilibus fluctuant , & ipfi, nun- pimus; nifi afcendamus uvi /i01 tes, & tribulosaucupamur, Sponía in lcctulo quam gau tes, lemper moerenres; nun: quam immorantes , femper traníeuntes. floribus conf, perfa,quia non aicendiz, vel flov $" LY A d! utinam? tranteuntes per viam , pertranfirent ribus Ítipata;deliciis fe novit deftitutam : fe« vi A cus in deferto, quia afcendit, & dile&to inniti- E aliquando ad Dominum,vifuri, num ibi fit, quod alibi anxio. quaerunt defiderio ; non tur, deliciis affluit, G vero fuffunditur intus cuperent mundi delicijs difluere, volupta: gaudio: adeoferax gaudiorum eft afcenius 'tum lenocinijs demulceri , congeltis . opi- ad Deum, ut velin deferto delicias ferat, la« titias inferac, & dile&to fruatur: fine aícenfu bus diteícere, honoribus infigniri, f Deum vel lectus floridus fponfz dile£to deftituitur, preguílarent ; in eo enim. flatim inveni- & (lerilefcunt in horto delicize, evanefcunt in ] rent , quod extra ipíum nullibi poffunt re« perire , quos propterea invitat David Pfal. lloribus gaudia , & anime delicize; folus eft dile&us, cui fi quis innitatur. deliciis ftatim 3 3. ad Dei praguítendas delicias: Guslate, i & videte, quoniam fuavis efi Dominns; hinc affluit,quia carere deliciis non poteft animag Düo fponía aíce RA R hs de deferto fpontum quafi- quz dilectum tenet. — Alcendamus igitur de deferto, ut (oli Deo innitamur; afcendam:us, tura, cum ptim üm ejus dignata fuit alpe&ctus r ejísque praguflavit fuavitatem, cospit fta- fcd non ut hericius fpinis obfiti, fed deliciis elnf.CASQ affluentes.. tim deliciisaffluere: Que eff. ifla qua afcen. 7í1e E deferto a dD&um afcenfus veris cumu- dit de deferto delicis affuens innixa . fuper diletlum [uum? cüm primüm cocpit a(cen latur gaudiis;affluitque deliciis neque deferti 2 fenticeta, exefa rupes, neglecta teillus,füccres dere , & ad íponfum conícendere, & fuper (centes fpinz, & reliqua, qu& horrorem po» ipfam inniti , ejüsque delibare i"uavi.ac*em, coepit tota delicijs affluerc. tiüs incutiunt,obflant,quó minüs aícendens é deferto deliciis affluat, & vero diffluat gau« 69. Qauód fi quazras , quomodo fponfa de deferto afcenderit, furfümque avolaverit ad dio, quia qu& in mundo rifum fimulant, Itt- Íponfum,certé non alio munita fubfidio ala- &um obtegunt,& lachrymas eliciunt;S quae hotrorem videntur incutere dumetis hifpidas qum, quàm orationis, ac virtutum exet- citio; ejus enim ope € deferto , ubi vel fo- fentibus, & cautibus afpera , intus vel rofas excolunt, vel melléas diítillant dulcedines £ litudo et, vel hominum | defunt auxilia , latvata funt, qua mundus fcenico fuo prodit furfum afcenditur, & anima ad fuumi avo- lat fponfum , & tunc exundant dcliciee, cüm in Ípe&taculo , quibus fi larvam detrahas hie ípida funt , qualenia, & florida apparentz "qtentat afcenfum : . & ideo fponfa afcendit de deferto delicijs affluens , quia fuo . inni- dulcia veró quzeextimo in cortice przgultata acerbitatem videntur prefeferre. Appofité titur fponfo 5 neque in foblime, fed deor- lh Seneca:; lliud ante omnia memento demere Epif: 14« fum fertur , qui non innititur fuper dile. &um; feu fuis fidens viribus ,. fponfi Dei rebus tumultum, ac videre quid in quaque re non petit opem : fponía ideó afcendit de fit « feies mibil e[fe in iflis zerribile, nifi ipfum deferto, 'in lublime avolat, falítque ab hifce timorem, — Quod vides accidere pueris, boc inferioribus , & veris affluit deliciis, véróe nobis quoque maju[culis pueris evenit. — Ia que diffluit gaudio, quia fuper dile&tum in- quos amanty quibus ajJueverunt , um t io niitur. Defertum tentatio quaedam eít, & óus ludunt ,. fí per[onatos vident expZues. Nonu bominibus tantim, fed €&£ ve. in deferto nonnifi fpinz prodeunt , fentes féunt.- bus perfona demenda eit crefcunt, dumerta fylvefcunt , ferpentestot. ? 5 reddeüdd fd. cze5 fua», * ;tuofis fpiris itineri infidianturj fed & defertó 49« fponía fubfilit, càm neque in cella vinaria, . Afperitaturn fi gorefn éXe're'ttia vi—denfur virtutü prafeferre, pralettr, fi abjetionem "peque in horto, neque in colle thuris fub. fþeaemus humlhtatis, 'gontinentiæ coörci. filire didicerit, & deferro aícendit; renta- tio igitur deferti utilior fane e(t, cüm nof tionem. poenitentiz Íar,alorem , jejuniorum »' maciem,adverfiran » m'moleüias, tribulatio, folüm afcenfam doceat, fed & delicias pa- Tiat, ac exhibeat : qux eft ita, qua afcendit num angores, o smurefcentis patientiz tole« *dc deíerro delicijs affluens? rantiam ; Vzrüm qua exteriüs duntaxat ità nt, larvatae . Qu& i hiorto delicias nefci;rat , qü? 'apþgarem:, períonatee eerumnee fu . afperis $39 | Solä virtutum cakurä viera efflorefcit lztitia. .ca'lami:atibüs , & virtutum fludio .aädiäis Sfpetitates ac inania puerorum terricula- menta, quibus fi larvam detrahas; qua Íquae plenam felicitatem,pauperibus enim pollice- lore videbantur obfita, ac in luctu jacere, zi* tut Deus Regnum coclorum: (pondet miti- dent inflore, florent in rofía, fi ijsdem ani. busterrz pofieffionem, lugentibus confola- mi noflri fubtrahamus tumultum, & mente tionem, quà non foJüm lachrymse (iccantur, pacata ea toleremus , qua fortuná nover- fed, & flores verz laetitie irrigantur, Imó €ante, ad virtutum noftrarum immittuntur uberior eft,& locupletior,que iuger cibusree exercitia; exhac virtutum.ulcura, quz femi- tributio datur , ut Gloffat D. Thomas in- quiens: JMajereff vetributio lugentà , quàm Mattb. fa. &a putabantur luftuum in plenam florum exurgunt lztitiam: ex hocenim deferto.feu pauperis , & witis, plus. enim eff gaudere 1n poitentie Íqualore;jejuniorum macie, pa- Regno, quàm babere,B po[fiderez snulta enim tiencdz tolerantia aícendimus ad Deum , de» eum dolore pofdemus. 74« licijsintusaffluentes, veróque lztantes gau. Ínopia laborantibus fpondet Chriftus dio: nonex mundi voluptatibus; non ex fal. Regna coclorum , & mitibus terrarom dun- Jacibus deliciarum meznijs afcendimus ad taxat poffeffionem; fed lugentibus, GLeerum- Deum, quiaqua mundus fpondet gaudia ve- nofis gaudium promitrit in ipfa bearirudinis ra non funt; fed mentita, & fabulofa Píalm, poffeffione: fubrilitet & acute poffeffio Re- Sermos, de 119.V.85. Narraverunt suili duiquifabn- gni corle(tis à gaudio diftinguitur de. Deo verb, APo/Z, lationes , fed non ut lex tua, quod ( quaras pofleffo: & in paupertatis preemium vifto . quaznam fint hz fabula; quas iniqui. decan- Dei intuitiva affignatur,quz £o fleffio eft ip-.Z tabant Regio Vati;refpondet Auguftinus,fu- fius Dei, ut quià poffeffione omnium inun- dialium bonorum íe abdicárunt pro Deo, cata effe gaudia, mentitas delectationes , di- vina legi adverfantes: eleganter Auguftinus amererentut diteícere pofleffionefummi boni, Narrauerunt mibi iniqui deleclationes [uas; Íeu premium accipere beatze «ognitioniss fed nouut lex iua, & jure merito iniquorum Deíque poffeffionis; quz per divinz effen- dele&tationes fabulis accenfentur, quia fictae tix habetur intuitionem : quamobrem qui funtad gratiam, compofite ad fallendum; & zenuerunt confolari, ac affluere terrenis de- latvatz ; quia fpecie delectationis mentiun- liciis,in cozlo munerantur fumma voluptates tur; Ípondentgaudia, & lachrymas eliciunt; feu excelientiffimo gaudio beatz fruitionis, zifam fingunt, & iu&tumapparants. dulcedi- quz illi correfpondet in preemium. nem oítentant , & veuenum propinant: nec dpitur per virtutum exercitia in hujusmundé verz Íunt delectationes, quia fallaces, fuga- defcrto fqualent poenitentes , contabefeunt. 7l ces, volaticz, phantallicz,larvata, acememn- jejunantes, tolerant patiemtes , abítinent continentes, alcenduntad Deum , & aego- titz; proinde minimé divinz funt legi con- fone; nonenim ita eít lex *Deï,' Íeu virtutis tiantur jejüniorum macie, peenitentiz fqua- diíciplina, quae in excimo cortice afpera, au» lore , huinilitatis abje&tione , paupertatis flera, & tetricaetl, fed intus in nucleo, ac mendicitate, afperitatum 'rigore, in coelis in intima meduiia hilaris, pacata, placida, G divinz fruitionis gaudia nondum interitue ta: hincaiebar S. Francifcüs: Tawta eff glo- £efliva; ideoque exercitijs addictus virtutum aícendit cum íponia & deferto delicijs afflu- YÍ45q ug meexpellat ; quód omnis pena me ens; licet enim defertum incolat refertum du- deletiaz. metis, fentibus, afperitatibus, quas exercitia Ut igitur veris valeamus gaudijs perfrui, 7$. videntur przfeferre virturum; quiatamen opuseftab hifce volaticis, fluxis, ac perfona- afcendunt, deücijs intus affluunt & vero ex- tis voluptatibus vanum duntaxat , & larva, undantgaudio,non enim in hífce inferioribus tum fpondentibus gaudium oculos, zqué ac veragaudia florent, fed in íolo Deo, «or amoveamus: omnis quippe voluptas, 73. Hinc Magi videntes fiellam gavifi funt omne gaudium, quodé divinofonte non exi- Maith24 — gagdio magno valde, quia coeperunt é defer- lit, & extra Deumn quaritur. variis folicitu- ,F;]; t 'H" dinibus;curis, ac-moleftiis cor occupat, & à to hujus mundi alcendere ad Deum, quem anhelo quaüerunt defiderio : gavifi ztnc vero reratdat gaudio ; qnia à vera retrahit f'nt gaudio magne valde , quia utexplicat beatitate: appofité Seneca de vitabeata : f/ul- Gloffa : G«udio gaudet , gui propter Deum 205 offendam voluptatibus obfeffos , in quos ;/Cd?m! 'äg gaudet, qui esi verum gaudiums letitia, que fortuna omnia munera fuaeffudit quos f ateae vis neceffe estmalos effe, — fpice Nomentae 3 Deo non eft,nec de Deo capitur, triflitia po. tiüseít: Deus enim folus defoecata letitize uum,G Apicium terrarum , A4c maris (ut fons eít limpidiffimus, & inexhauftus,à quo $[fli vocant) bona acquirentes, && (uper men« rivuli fluunt veri gaudij, & quzafpera, au- fam recegnofcentes omnium gentium anima« fteta, & tetrica apparentin virtutum exerci- 4ia: Nulia fupererant defluentis temporis /^ tijs, fapiunt, ac dele&tant, adeo ut afcendenti fugacia momenta Apicio, quà àd co:lum o.. 2d Deum, vel ipfa corporis tormenta, mentis €ulos levatet ; quia inconquirendis exoticis fint blandimenta, & erumnz in verasfuccre- animalibus perfingulos , diffitósque tertae rum traétus erat occupatus, totíísque huic fcant volaptates, & quidem beatas, & ater- nüm duraturas, unde Chriftusait: Beatiaggi deditus folicitüdini , adeó ut denegaretisr ei- ]ugent . quoniasm spfi confolabuntur. lngens dem etiá de acquifitis gaudere, & de poffeffis fane proeminin Sancteram hic promittitur latari; quia nimirum ejus animus implaca« li Yyya Verani de Afeiiibus Tom. ZL.j $40 Differtatio X XIll, bili fitiebat hidrope, &inflammará e(luabat ceamenta ptojicere , folve calceamentum de ambitione; unde pergit Seneca. Fide bos pedibus tuis : fed curjubetur Moyfes INNumi- Exedia,v. - nis auditurus vocemcalceamenta folvere, & zib n i eosdem à letlis fuis [pettantes popinam fuam, aures vocum fono, fpetlaculis oculos, f[apori- pedes nudare? cüm calceamenta non fint au« JMM bus palatum fuum deletlantes ; mollibus, le- ribusimpedimento, quó minüs zqué prome« vibisque fomentis totum lacefftur eorum.» pté calceatus ,. & excalceatus exteras audiat n corpus; &6 ne nares interim ceffent , odoribus voces? Quid igitur obfuiffet Moyfi fi calcea« garijs inficitur locus ipfe, in quo duxurie pa« tus acce(fiflet, rubümque crepitantibus corae zentatur. Hoc effe in. voluptatibus di- natum flammis, ac innoxié ardentem curioe £es ; nectamen tll bene erit, .gw'a non bono fus infpexiffec ? Plurimum obfuiffent calcea» audent. i menta , plurimümque inieciffent vifioni illi 26. - Non énim i—coeleüia valent meditari , obítaculi, ait Theodoretus,quia calceamenta ; qui nonnifi terrenis, volaticis , vanísque vo» quibus pedes veftiuntur humanz funt folici- luptatibus inhiant,& quorum animum rerum tudinis argumenta, confequenter etiam vi- futilium obleCtamenta diftringunt; &quo- fionis, feucontemplationis obflaculum; quia Moyfes propiüs acceffurus ad vifionem Rubi; rum fenfus fpeétacula detinent; oculos fuca- tz mulieris vana occupat fpecies , aures va. qui cumureretur,non combareretur,debuit ls jut, niffima harmoniz concentus demulcet ; cüm antea calceamenta deponere, & à terrenis.exe terrena hzc nos totos occupant, animum pediri folicitudinibus : pulchré Theodoree procul dubio perturbant, mentem moleftif. tus. Ouare julfus .eff Moyfes calceamenutum Quéf r uip . fimis implent cogitationibus , .& anxietati- folvere? dicunt nounulli, ut folicitudines [a- F** bus, cor premunt ; confequenter àvero gau- culares abjiceret, quia folicitudinibus curís- dio prolixiffimo diflrahunt itinere;; nifi ni- que fzcularibuspreffi mentem non elevant; tamüur hifce tricis expediri , uunquam 6 de- íed in humum defigunt , ubi fua quarunt ferto aícendimus, ut veris affluamu$ deliciis, 'commoda, animus enim terrenis praepeditus SEREMEM 21 — ss oX — uDEO occupationibus, fe furfum erigete nelcit, ^ Veróque perfïu;mur gaudio.. neque Deoappropinquate , e ] üsque dignari es - ^ $. ViIIL vifione , mnift priüs calceamenta , Íeu terre- nas folicitudines à feabjiciat: verum igitue Quamdia imundi ooluptatibus , gaudium, quodex Dei vifione, eique ad« & hafione veluti € fuo dimanatfonte non dant H divitiis,ac commodis inhbiamus j tam- diu vera defiituimur letitià) que non- tefr2 commoda, cüm animurm potiüs pro» rl fummo Bono efjfa» hibeant, prapediántque , ne ex hoc defere : auifi 14 Deo to cim fponfa afcendat, ac veris affluat de- re[cit, 22 I$ ,.«. liciis. Mv 77* "* Unc Bethfamitz viderunt Arcam,cóm 78, Fallimur dum ctedimus, tidente fortu. fuosà demetendis mefífibus oculos na, divitiarum exundantiá, deliciarum blan« dimen fis 3 g,Reg, 66, amoverunt': Levantes oculos fuos vi- V25 voluptatum lenociniis, ac terrena- derunt Arcam, quia quamdiu oculos ad ter- rum terum copiá arbitramur , verum poffe t tena direxére,Arcam minimé viderunt , -ne- gaudium enutriri;acflorere ; non efl verum L que ejus potuerunt afpe&tu gaudere;Gt quam- gaudium , quod rerrenis inhiantes deliciis 1o, diu deftituti referuntur arcee intuituytamdiu incarnalibus fatagunt volupratibus aucu- f veranon dicuntur lztitiafuffufi; & tunctan- pari, larvatum eft gaudium , & quamvis foris rideat , intustamen luget, & mentito tüm coeperunt obleéclari,veráque interna gau- d dere latitiá, cüàm primümoculos elevárunt, nomine fallít,quos allicit; Ícité Seneca: Fulgó Epif, $0. a Lib, 1. Reg« quos in Árcam dirigerent : E? gavifi funt, fic loquimur , tut dicamus magnum gaudium eap.6, cimvidiffent : nonfuntantea gavifiquianon 5105 ex illius confulatu , aut ex nuptis,ant ex l viderunt, & tunc tantüm coeperunt gaudere; partu uxoris percepiffe , .qua adeà non funt gaudia , ut fepe initia fimt futura triflitia : cüm oculos levantes Arcam infpexére ,. feu cum oculosàterrenis meífibus cosperunt a- gaudio autem juncium efl non definere , uec 3 vertere: ut enimnotat Hügo expendens pra. ín coniraria vert : Fugax eft mundi lati- LTH ta&um textum, qui deprimunt oculos in ter- tia fuum nequit apud poffefforem manere; ) venis non po[Junt videre Arcam, nec vero fuf- volatile eft mundi gaudium, ideóque nomen fundi gaudio: Arca non conípicitur oculis duntaxat gaudij prafefert, quo mundi vo- Juptarios decipat : fugitiva funt omnia hu- 1 ad terrena preffis, fedelevatis; nifi afcenda. D mus cum fponfa ex hoc deferto, deliciisnon jus vitz gaudia in volatu, & fuga confiftunt, diffluimus, necvero perfundimur gaudio: & quorum fymbolum rofaeft, non ob brevita- 4 quia plerumque homines humanis demeten- tem tantüm, quaefflorefcit, fed quia fpinis gn $ dis commodis infiftunt, oculósque ab hifce etiam circumfepitur,quibus carpentes manus metendis meífibus non amovent ; pauci feriat5 non enim mundi gaudia fuis funt V 4dunt, qui vero latentur gaudio; quia rari qui vacua curis, ac folicitudinibus: non effent oculosà terrenis commodis avertant , & fure mundana gaudia , fi diuturna forent;neque- k fum elevent Dei Arcam vifaori, Etiam Moy» unt durare, quiamundi funt gaudia; vix f« l fes, quó Dei vocemaudiret, & divina ediíce- culilatitia efflorefcit, & ftatim languet, & q1 atuüf, n ret my[teria jubetur pedes nudare,imó & cal- areícit; diu quægitur, diüqu? expect s ü CU ra zcmörcfcit,lætitïä: Sclàá vïrtutum culturà ve $4t foris frontem tantum remittit , nonantus £ed diu apud illum ndBfat, qui diuhuma- nam letitiam expe&laverat, Letitia fa- pectus implet; quia extra Jabiorum limites TraH,v, ip culi , ait S, Auguflinus : ewm magna ex* penetrat. NILLM pectatzone fperatur , ut geniat 5 & non po- Aliud igitur quzerendum nobis eft gau- gZE ? , zeff £eneri , cum venerst, -dium , :ut veriüs letemur , & cor noflrum 79 Teneri nequit mundana ïlætïtia*, «cujus 'vera perfundatur letitia , .eít autem hoz intenfo amore tenentur fzculi cultores; fuos 'gaudium , quaementem exhilarat , non ven- ftatim fectatores dimittit , & f1 modico eos trem efculentis implet : ex honeíto nafcitur amore., & ex virtutüm germinat culturá detinet tempore , id agit , üt quos tenet ; puniat; quos demulcet , exterminet : .parum in folius innocentiz folo , ubiadolefcit, & erat in adventu latitiz homines torqueri 5 floret. ;Süntque comites hujus gaudij de- torquentur etiam cum audia difcedunt : fiderium fanctum , & fpes coclefus gloriz , quz.caducis nituntur;ftabile non.habent fun- neque fuas radices agit in hisceterrae bonis, damentum, quo innitantur , debili infident floxis , -ac interitui obnoxijs , qua nos fpe- arena ; '& flatu venti acriüs adfpirantis, fa- ciofa ; 'fed fallaci voluptate dele&are potius cilé corrunnt, vel avolant : .hinc.non abs re putantut., .quam re ipfa delectent * non mundi rifum — Petronius ;Lunz pariavit enim divitize , honores. dignitates, libido, l& fätjf. afpe&tui , inquiens:: Delectata illa rifit tm gula , potentia , & alia fexcenta, qua im éblaudum, utvideretur smibi plenum os extra 93""1701'47 i mmundo pluris fiunt ab amatotibus tmundi, rbem Luua proferre : coheret :fiquidem patia funt vere latitiz ingenerande: fiqui- Extd, um inftabili Lunz afpectu rifus mundano- «dem de fua duntaxat dulcefcunt abfentia , rum, quicüm initabilis fit , Stvarius, ne- .dum graté fperantur , & jucondé anibiun- quit fubíüiftere , nifi in fua varietate , & flu. itur, cüm veró poffidentur -nonnifi curas ; xibilitate: etenim mundi gaudium , nonnifi 'folicitudines, «& laboresinvehunt , quibus ex ciíternis diffipatis terrenarum voluptatum miferé fuos diftorquent poffeffores , plüs- faliunt : & quiacifternzfunt diffipatz , quz 'que propterea obfunt, quàm profint; cüm- continere aquas nequeunt , citiüs :arefcunt, -que lubrica fint ; :ac incerta .5 dulces-earam & deficiunt , que :voluptuarij ex 'ijsdem fpes infuavi puniunt faflidio : mneque ud« £audia ebibunt ; nil in mundo ftabile ; cum «quam bene :tenentur . cum poffeflores fuos ejus figura Euro citiüs fugfat , ac przetereat: /fagaciffime fugiant. inflabilia fuat , ac fugacia, quze mundus gau. ANoftra defideria ; nifi inDeum ditiga- 82. dia exhibet, quia fluxis innixa , 'nequeunt, ntur, nunquam veramaffequuntur leticiam, & ipfa non fluere, ac definere: fcité Joannes neque Ang:li ex alio fonte foum 'hauriunt 'Euíebius lib. 1. de arte voluntatis. T« :gaudium : hinc D,PetrusiSpiriru Santlomif. Cp. 1 $. d Setrs x. mo[irum .exficcatur gaudium ,«quod à noffra fo de calo . n quem defiderant AAngéli gra- . ?h mutrice nolumias , malumus de fcopulis ex- Jhicere : . quiai nimirum Angeli mire deliectan- grimere , malumus -allumbere «extrinfesus. turin Deo , iàquo tantüm &otum foum Satagimus ex mundi fcopulis naufragio inge: 'hauriunt, quo lxtantur geudium ; eo enim ipfo , quód Deum profpiciunt , eum pof- endo idoneis gaudium exprimere ,& non. Aüfi vanam indehaurimus auram. fiüint, & deüderium in gaudium vertiturg $0, "Verum gaudium à folo Deo-eft., .qui .«üm nonferatur defiderium in ca , quae fons eít totius .latitiz ., aguique;nunguam :poffidentur, fed in tes abfentes , qua pof- exarefcit; Deumadeamus, 'fi veriscupimus 'fideri qupiuntur: :defiderium enim rei defi* delicijs áffluere., veráque perfundi latitia , -derate abfentiam xefpicit , :quz fi : defit , pb ad veri paudij peremem 'fontem 'propere- jam defiderium ampliüsnon eft ; fed fi pof- mus , ad Deumferamur , quieó pleniüs verz 'fideatur , :de illa poffeffor gaudet , fincullo- latitiz ad ipíum accedentibus impertit dul- angore "Mirum igirur videri debet ; beae «edinem , quó ardentiüs amatur à fuis : fi itam vifionem , qua effentialiter , 'ut lo- igitur amamus verum gaudium , veri-ame. quuntur Theologi;eft poífeffio Dei;,nomine mus authorem gaudij , :ut monet D. Augu- nuncupati defiderij , 3» «guem defiderang g'?i Ilo ftinus de falutaribus documentis , inquiens: "Angeli profpicere : fed voluit D.Petcusho- Vi inperpetuo gaudio effe ? .Deumreverere , mines erudire , :quàm fit dele&abilis beata & ama ; nulla.aquari álls gaudia polfunt , Dei pofleffio , dum eam defiderijnomens qua divinorum amor largitur , pura faunt , «latione voluit infignitam 5 :ut nimirum nullóque amerore permixta , timore nullo ejus excellentiam efle fupra czteras rerum amas, gaudeha ; quamdiu.amor , tamiu humanarum deleétationes ; ac gaudia, Eth-. gaudium inenodabili nexu b&c conjuntla funt, micos edoceret : 'etenit apud ipfos 'ita vi« Sinus divini.amoriscentrum eft veri gaudij , luit rei optatze poffeffo , "ut faftidium , & hortus ille virtutum excultusexercitio;ubi «curas ,'& mole(tias ingereret , & ejus dele- vera latitia fuas agit radices , germinat,ado» €labilitas tota erat in fpe , .ac in folo dul- lefcit , & floret, & tam blanda efthaec le: «efcebat defiderio: utigitur D, Petrusíum- £itia, ut illius comparatione injucunda ffit gqam beatitatis dele&tationem Ethnicis ex« quavis alia juconditas ; nec propterea vel plicaret : eam non poffeffionem , fed defi- nomen ipfam mereatur jucunditatis, sitque derium maluit appellate , quia terrenorum merus moeror , mera trillitia ; cujus tifus poffeffioni gaudiorum $" ac delectationusg Xyy 3 Wone Differtatio. XXill, £41 nonnifi imoerofes , Eü?ä » AC triftitie adne. qui non ia labijs fuugfbcollocat domicilium; &ebantur , cüm earundem defideria gaudio Íedin corde. Mille difcriminibus obnoxios WI Mþ exundarent, & lztitiá, acjucunditate: fic viros alloquebatur D. Paulus , cüm eos ad explicat Galfridus defiderium , quo ccele- letitiam hortaretur : /emper gaudete ; vo- fti beatitate donati defiderant, & letantur: lebat enim primavos illos fideles hoítes ter- ait ipfe de Beatis in czleíli patria : Semper renarum voluptatum , non fe&tatores , fed illüc de[fiderant , && latantur . ubi mulla fit perfecutores mundanatum illecebrarum , anxietas in defiderio prapter affluentiam gau- ad ;quos propterea fua dirigebat verba , & quibus mundus bellum indixerat ; & eosà dj , & propter juge defiderium nullum in de- lecfatione fafiidium : confiderat füummam terrena avocat |xtitia, & adcoelefle vocat delectationem , quaz eft in beata Dei frui- gaudium , ex cujus defiderio aliquid etiam tione, & loquens humano more , ut ab ea inter mundi hujus erumnas experirentur faftidium omne ableget , defiderium eam folatij: ficut enim fpinis circumleptas flo- rent rofz ; ita fi defideria noftra in Deum vocat , fed absque ulla anxietatis mixtura , quó fcilicet gaudij affluentiam, & fummam dirigantur ,etiam inter tribulos , & arumnas deleclationis exponat exuberantiam ; eà quia hujus deferri praefentis vitze poffuihus fola- anxietas , qua defiderio rerum adnetitur tia experiri verigaudij, quodàfontebono- humanarum, ab illo prorfus exulat defide^ rum omnium in nos redundat , non enim rio , quo beati defiderant ,. & latantur ; miferiz , quibas hic affligimur , ac premi- quia beara poffeffio omnem excludit defi- mur, ita non deprimunt, ut evehi in De- derij anxietatem ; & ex defiderio gratiam um non poffimus , & in co gaudere.- tantüüm participat Dne faítidio placendi : Verum gaudium non cít flos ita delica« 84» quàm recondita , ac eminens eít hac defi: tus, ut inter vepreta germinare detrectet ; & adolefcere ; imó tutiüs tunc floret Ípina* derij, G gaudij mixtura absque anxietate, ac folicitudine ! quia enim defiderium bea- rum munitus fepimento : femper enim gaus l tz ne&itur vifioni, feu Dei poffeffioni, dere poffumus , five nos procelle fluctus fummara includit lztitiam, & omnem ex- exagitent , five ventorum impetus diver« cludit anxietatem: , sítque propterea gau- berent , miferiz premant , cerumnz aflligant, dium , quod à defiderio tnutuat gratiam dolores torqueant , infirmitates abfumant , placendi fine. faftido : licàt defiderium fu- calamitates opprimant , uia cum conílans 4 tura felicitatis homines in terris deleélet , ita fit , ac firmum hujus gaudij objectum , in tamen gratiam includit placendi , ut an» quod fertur , jugi poflumus la'titiá perfundi, xietatem non excludat defiderij; in ceeleíti quapropter nos hortatur Apoftolus, ut feme« autem patria , quía gaudium eft füummum pér gaudeamus , fepper guadeze , quia hujus- ex defiderio , nonnifi gratiam mutuat pla- modi letitia ex mente S. Antonij telum eft cendi ab omni immunem anxietate : quoty potentiffimum contra doemonem ; & cffica- quot veris cupiunt gaudijs perfundi , non ciffimum ad eum , vel fugandum , vel expug- interrz commoda , divitias , & voluptates nandum; cum enim fit latitiz incapax, hanc velmaximé latitiam odit; & eó acriüs, quà fua debent defideria dirigere , cum rerum terrenarum poffeffio moerores ingerat sgac novit nobis effe ütiliorem , terretur tartae Íolicitudines ; & gratiam placendi , qug * reus hoflis, càm nos latos videt in Dei obs defiderio inerat., extinguat L] fed in folum fequio ; nequeabludit à Philifthzeis, qui tune Deum, cujus poffeflio gratiam tantüm pla- triftari, G terreri coeperunt , cum per He- cendi retinet ex defiderio , GL omnem ex- braorum caftrá gaudiorum excurriffe exul- cludit folicitudinem,& laborem : qui veris tationem auribus percepére; Hinc Hugo Ca- ren(is. Ip Pfat, 1 z. igiturcupit gaudijs perfundi , non debet in Letitia fDiritualis efl artnatura.s hzec mundi ludicra effundi, fed in folum contra Diabolum , & multum roborat bomi- Deum diffundi ; decipit enim mundus pi- nem , E confortat : bane latitiam multira élis, fucatisque fuis gaudijs: fcité S. Chry- timent demones ; unde &6 Pbiliffbai ingemuc- foftomus ad vera gaudia nos invitans,ait de runt , dicentes , v nobis , non enim fuit ex«- Serm. 8, fetto Pafchali. S$ vultis vera folemnitateuti, ultatio tanta ab beri nudiutertim j vanc. fiveri gaudjs frui , gaudete ,. ut. Aposto- bis. s lus ait , fed gaudetein Domino femper ,. fi- Cacodoemones fibi timent , terrentür- $. eut enim quadam, ut fcitis ,. funt. turpia que', cüm nos hac perfufos cognofcunt lxti« gatudia ,. ita qui in Domino vult gaudere» tià, exqua conjiciunt pro nobis Deum fiare, flagitiofa oportet gaudia uon requirat. ex quo ipfi defperant de victoriz triumpho: $3* Qui veris rapitur gaudiis , ab illis fe fiquidem in Dei obíequio plus valet laborans furripit, quz turpia funt, G mundi volu» tis Iztitia , quàm pugaantis peritia; plura ptates fpondent , non enim (imul poffunt animo forti agit, qui quamvis viribus im- hzc gaudia coharere , nec fimul mifceri. becillis hac afficitur laetitià, quàm qui core Quaramus igitur verum gaudium ,. quod poreo eft prepotens robore : imó id quo» hujus vita pericula non inficiunt , mec in que boni fecum adfert fpirituale gaudium , quod invidia livet , nec gladius fzvit, nec quod operantis bona grandiora facit., Deó; furor flammefcit , nec curz torquént, 'nec que cui fiftuntur chariora ; quia gaudium ; gravamiria ! morbi corrumpunt. ,A,zï'zenms rifum illum; quod labpgeä eficit lenipres, & leviora, - Sola vïrrurüm culturà vera c&loref&it latitia, $45 levïofa ; laborum fru&ibüs pondus adjicit : huius veró arboris , Ieu-honiinis radices vj« hoc gaudio perfufa Elifabeth fenij gravamen rent in capite ; aliz arbores rivulis, & flu- — EU5 €hpy YT. folatio ei fuit. Et erit gaudium tibi , & minibus irrigate adolefcunt vegeiiores, cre- exultatio , U multi innattvitate ejus gaude- fcántque altiores; arbor verb , qua in Jo- Óunt; onus ventris levamen fuit mentis ; anne Baptifta veri. gaudij fru&us parturic , Elifabeth Precurforis fceta , quia hoc affecta nec vino irrigatur , nec ficera hume&tatur, gaudio mente folabatur , fructum ex ventre Cüm virgulta humore potiffimum &dole« perceptura; & Pracurfor adhuc in ventre , Ícant , vir virtutibus exculrus coram Deo ve. gaudium fuit parenti, & plebi ,. &eriz gau- getuselt, cüm jejunat ; germinat , cümaree dium tibi, G exultatio , & multi in nativi- Ícit; creícítque, quando ell abítemius Quad tate ejus gaudebunt ?. quia futurus erat Jo- fi quaras, cur Joannes à mero, & ficera aba ftinnerit ; non alia hujus fuit cauía abítinens annes coram Domino Magnus , fumeiarüm- que in deierto cultor vittutum ; & vox prz- tiz, nifi quia plenus erat Spiritu f2n&lo : in- nuntians mundi Redemptorem: nullaà fi- undante enim fpiritu . nec vino, nec ficerze lo- lijs expe&tanda eít latitia, nifi quae de eor- cus fupererat ,4mó non 1deó folüm abhorruit undem oritur exculta virtute : ait Angelus àvino , quia divino redundaverit fpiritu ; matri Joannis: Er erit gaudium txbi ,. G ex- verüm etiam maximé redundavit in ipfo fpi. ultatio : hoc eft, nontantüm gaudio per: ritus Domini ex eo , quia non erat vinum funditur Elifabeth, eó quia in fenectute fit potaturus , quia ubiexcoluntur virtutes poe- filium paritura ;, verüm etiam erit illi gau- nitentiz , & ab(linentiz, ibiverum germi- L dium , Gexultatio ,quia gaudium de inno- nat, adolefcit , & floret gaudium ,. illud centia, integritate ,. fummisque virtutibus nimirum , quod Deum fapit , quódque cul- filij nafcituri , novam pariet exul tura virtutum parturit. ,catio.nem : $7. uberiorémque isetitiam. -Qui Deo addictus virtutes .exc—olith, 86. Quie enim de Gliorum vanitate ; & pom- gaudeat in Doimino , cui alacriüs , ardentids- pa fürilis percipitur. iztitia, non exültatio « que valeat famulari , ut per dilatationem nem g'gnit , fed luctu, lachrymísque con- jucundiffimz charitatis promptiüs , & ex- cluditut, Vapor eít ad modicum pariens peditiüs ejus mandatorum viam currat, eíque gaudia , cüm fcilicet turfum folati radio tra» facrificium lzudis, frag—rantiämque votorum hirut ; fed mox in nubem fpiffatus , caligi- fuorum puriüs valeat offerre,. — David, quia nes offundit triítitie , imbres etfundit lach- ád vera gaudia feníerat fe vocari , mencem fymarüm: vera latitia eft, qua íuas in cor- fuam à terrenis flatim avocovit gaudijs, & de radices apgit , & virtutum germinat cul- Deum alloquens ajebat: Lerfica ammam s turà, adoleícitexercitio, & floret jucundi- fervi tui , quoniam ad te Domine animape tate: ideo Joannes gaudium matri, & po- mieam levavi, isàterrenisomnibus aniriam pulo attulit, quia ex cultura virtutum fru- avocat, que:o Deus ad (e vocat, & elevatams €lusintulit poenitentiz: Erit gandium tibi , fuperá poftulat lzetitid perfundi , quia im £5 exultatio , 68 multi in nativitate ejus gau- rebus bisce terrenis il et , quod verz in- zlebunt , erit enim magnus coram Domino : gerenda latitiz parfit; folus enim Deus eft €vinum ,& ficeram non bibet : neque con. anime verum gaudium, & aliundé quàm al junéctionem illam &f otiofam cenfeas: cau- ipfo hauriri vera letitia non poteft : hinc fam fiquidem reddic gaudij, & future mag- Auguftintis expendens prafata verba Davi«- aitudinis , quafi dicat : erit tibi gaudium, dis, ait: Jucunda auimam , quia ad re le- &exultatio, & niulti innativitate ejus gau- UMUÍ CAPB , in teYTA €nim erat, U anterra s 9 iTf debunt , quia vinum , & ficeram non bibet , amaritudinem | fentiebat v levaui ean.s feu quia vino abítinebit, & ficera: quamvis 4d te s jucunda eam apud te ,. folus enimg fithomo plantz fimilis , eft tamen arbor in- $ues WcHnditas , amaritudine plenus vería, quia ceterarum arborum in extremo | eff UnRIÁ, Goot radicss , quasia terrg agunt vilcerai a ml -W " Lie &ü // N i., Z U j At AMX L m SA Y 7 N M. A j1^, NV 2 — z E s 3 æ&**? ,.'Q,æ 4 2. A X Cs P QUMITH £ - d r o : A * 9y Ts £ PAN A lv d s w* * DIS» & (544) E8 ij at 3f eg,ä, L Es depuebqetdopee a i : ld u á : .— OU NU DISSERTATIO XXIV. Nullum isiodicàTriftitià lethalius ulcus, hócenim faucium cormorens omnem adíe con- eriem accerfir malorum : quia moeror cor extorquet , ani. mam inficit , mentem fluctuanribus tetris cogitatio nibuswcxagi- t , virtutum obeft exerciuo ,. & hoftis 4.1 .tat, offa exicca ;gttarci* prodeft infidijs. - | 5.- I'o Propriemk: ? 'mujfz » fpeaes ; £ effecius - - Donantur explicatu sriflitia , ac mavrari, z rA - Xtremaugaudij lu&tus oc- ruunt eloquentiz vires , .defïciz:Ora'toris in- LES N xsm A sh N M cupat ; ijs expenfis , quae duílria ,, & vanus eft omnis labor. Duo RAT funtlachrymarum fontes , unus é ccelo fca- N N , u : ad affe&tum gaudij , feu N i Urie j delectationis vifa funt turiens , latices habens pellucidos eluendis N pertinuiffe ; fupereft di. Ícelerum maculis aptos; hocce é fonte flu- d. 26 N r 5 X cendum de triftitia ; untlachrymz , purz , «celeítes, gemmeaz D5 74 N quam Oculis fpectan- five ob peccatorum deteftationem , five ob UT z dam exhibet Muliet divini Numinisamorem dimanent: süntque ha lachrymz ceeli margarite , adamantina fedens , manu & cubito nixa ; quem genu fulcit, neglecto ; fusóque capillitio ; fron- füilliidia; roicidus Empyrei imber, pretio- te rugarum fulcis exafperata ; oculis fletu f2 é coelefti thefauto pluviae ; duritiei cordis madidis ; emolliendz , ac fterilitatis amovendz perie turgidis , lachrymarum defluxu & infufo donez. Hasqui excitarelachrymas conans cujus toto ex ore color evanuit ; tur facri Oratores , ni(i divinis nitantur przee pallore ; gelüque. irrepente per corporis inembra con fiftit fanguis , rigefcunt artus , fidijs, faciliüs aquas & filice, pluviase ficco angitur pe&tus , deficiunt fenlus , cadunt vi* pulvere , imbres ab igne exigerent ; nona alio fonte hi rivnli fcaturiunt ,. quàm & pe- res, defluit animus prz nimia torquentis renni divinz gratia. u 4 doloris acerbitate ; . & ipfa veluti exanimis Aliz funt lachrymz n atii:ales : quas $5 ad(tantes repudiat confolatores , oblata re- cauía naturalesab hominum eliciunt oculis , fp oitferculas claudit immiffis digitis aures j neu llius audiat hortamenta , fed propriam sántque humores ex calefactione bumidi , duntaxat deploret conditionem. -Hac ett ac tenelli cerebri diftillantes per oculos ; prae ludunt hisce lachrymis mala illa imminen- u illa angentisanimi triftitia , qu& novercantis tia, qux mentem turbant, pectus coarctant, fortuna filia , amiffas opes ; fublatos morte confanguimeos, abfumpta sincendijs domos, cor premunt , cerebrum calefaciunt , ani* conttitas grandine fegetes , disruptas, vel mümque torquent , & omnes ille ingruen« ad fcopulos colli(as naufragio naves ; & alia tium malorum procellz , casüsque quotidia« enus infortunialluget,; deplorátque. ni longam meroris telam texentes 3. has idg enim ut allevaret natura graves triílitias , 2s C ff«&us veró doloris , quem orator ex facro fuggefto excitat; & in quo ciendo vi- lachrymas dedit ; quibusdolor mitefcit, & Extant , & fi* detur eloquentiz induftria triumphare , al- qua(i per oculos evaporat. terius eft generis. Elicit enim orator ab G lachrymz , quas tanquam ex vero affe. oculis lachrymas , quibus labes eluanturcon* étu hypocritee nonnunquam ciere confueve- runt ; cujusmodi fuerunt lachrymz Poly- |cientie ; cordis deleantur feeditates ,. ani- dori in Hecubaapud Euripidem; & Galliz ma purgentur m acule : hisce abílergendis cordibus nullus fons aptior illo lachrymae lugentis necem patris, cüm aliquis aderat , Z;b' ï. :Pil runi, 'quas elicere grandis eft, ac felicis e- quam Mattia!is deride;.- grAI,L3 4« loquenti&, divinique auxilij j fine quo core | etmi- La . Trftitiz Affectus malorü accerfit congeriem ;tificoerceatur. ;4;' non ffet » cum f?ïd eff Gellia, ledentis nos, Tertió dividitur dolor in 4mz]um ; Patrenm.s. eum , qui eft proprius hominis, & proprie dicitur tríftitia, que& à D. T homa dividitur 1. 2: Quaffa $i 4uis adesi , juffe profiliunz lachry* ) ?224. in mifericordiam , invidiam , anxietatem , 35 «eAp. G. & acediam, Poteft enim triftitia effe de Non dolet bic , quisqu i i laudari , (Ge'l» ia ararit. / galo proprio , vel alieno , aut etiam de a- Alle dolet vere , qui lieno bono: debono proprio , ut fic, nemo let. D tht triftatur. — Triftitia de alieno malo vocatur mifericordia , quà quis apprehendit ma* Eliciuntur nonnunquam lachryme non ex lum alienum 5 ut proptium : criflitia de vi doloris , fed amofis » ut cecinit ille proprio malo praefenti , fi communis fit , retitiet.nomen trillitie : ( affligit animum; dicitur anxietas , quze fitantafit, ut etiam Exprefskà tacitum. lachrymá teflam-gr 4707 €71.5 , r corpori injiciat' torporem , impediátque Giguit amor lachrymas » quis putet * membrorum ufüm , vocatur acedia; tame ignu Aquas, etfi.hoc.nomine preffibs fignficetur pecue Jiare vitium charitati oppofitum. . d. Caterum dolor proprié eftactus appe- Quia vere triftitianon eft de bono fub titüs, tametfi oriatur ex lafione corporis , zatione boni , cüm fit actus averfivus., de ut ex vulnere inflidtos nonenim dolor , feu cujus ratione e(L, fe avertere ab objecto z triftitia ,. de qua loquimur , eft in cotpo« ideo bonum alterius , fi apprehendatur fub ris partelgía , fed ineít foli appetitui for» aliquaratione mali proprij adfert triftitiam, maliter , & (ubje&tivé ; quamvis pro obie- qu& invidia.dicitur , «quà omnium 'pecto« €to habeat malum , feu lefionem hujus, ra torquentur , eó quia quisque appetit cateros antecellete * * 'vel illius partis corporis , adeó ut, cüm quis unde $, Auguflinus s dicit , doleo dentibus , ftlomacho , capite, Invidez par pari , quia illi coequatur ?. in« fit tantàm locutio caufalis , quatenus Izfio videt fuperier inferiori , . me 1lls non coa- «apitis , dentium, & aliorum membrorum quetur : invidet. (uperior inferiori , ue il eft caufaobjectiva doloris , qui ineft appe-: €04q WEIM , Species triftitiz ceníctur poz- L ac iriftitia de titui in(identi cotdi ? vulgó tamen ipfa lx« nitentia ,' quz eft dolor , Triítitia de bono tempo. fio corpotis dicitur dolor fumpto effectu malo przterito. ro caüía. *Progmcffazs autem anima ad rali alieno , quatenus judicamus alterum 3. Räetafg dolorem quibusdam veluti gradibus perfi, effe illo indignum ,' ab -Ariftotele vocatur m Citur, Primó inducitur aliqua lzefio incor- Nemefis. Zelus itidem ad fpeciem revo- €Ap. 9. pus; háncque lefionem fenfus tactós per- caturtriflitig, — Eftfiquidem triftitia de bo- €ipit; à quo per quandam fympathiamexcita- noalieno , quatenusillo caremus , ut m« tur internus fenfus renuntians appetitui fen- nuit D, Thomas ,' adeó ot Nemefis , & 2i2 5923'4]?0 S O. ATT s fitivoincommodum, quod ipfe perceperat à zelus fint affe&ctus affines invidiz , à qua non multo differunt. difcriraine. feníu exrerno : appetitus veró pro iníitafibi aveéríione à malo, avertitur à tali lefione, feu - Cauíz triflitiz plures funt , alig àna- 7^ Iliz iunthu- incommdo ; & ad hanc averfionem, fi decli- turain(ite; aliz ad(citicia. mata non fuerit mali immiffio ; fequitur do: moresin homine tetri , ac foeculenti. lor , feu triftitia de malo prefenti. — Prima. gignitur enim triflitia eciam. ex melancho- xia igitur radix doloris c(t obje&tum discon- lici humoris exceflu ; fi enim. quis frigi» veniens , feu lzfio corporis quam anima ob da inficiatur qualiiate terrea , denía ; TM ^ ánditam fibi à natura fympaihiam ad ipfum trior ex illo enafcitur t£iflitia prona ad de« refugit, ac averíatur, tanguam malum to« liramenta , rigiditatem , pertinaciam , de- tius luppofiti ; ad quod pertinet, Íperationem ; G facilé eiulat , gemit , con- Pri- 3. ^/. — Solet dolor multipliciter partiti, quetitur, lamentatur , furore veftes dila- cerat, implet omnia querelis, ululatibus. mb ineum , qui fequitur apprehenfionem ienfitivam , communem etiam brutis ; & Sin veró humor melancholicus ficcitate./, eum , qui fequitur apprehenfionem pro- & calore temperetur, ac defoecatus fuerit, v& , qui propterea colorem explicat ad niveum vergentem , & -priam potentiz cogitàti roprius eft hominis , & proprio nomine tranquillus eft confilio , profundae coateme vocatur triftitia, — Secundó dividitur in in- plationis eít author ; influítque gravitatem teriorem ; quia tametíi omnis dolor infit judicij , propolitum flabile , ac elevatanm appetitui interiori , & fequatur etiam ap- ad altiora mentem;fcd,gäergmg; &iluat ; fu- rehenfionem internz potentig fenfitiva ; fit, cornfcat, nihilomints alia quadam ratione dividitur Caufzafcititiz ex malo appetituzz.dne- B. dolor in interiorem , & exteriorem? adeó X0, ac przcognito oriuntur 5 nonqtiodlibet ut ille dicatur interior ; qui fequitur ad fo- malum e(t obje&tum triflitie ; fedillud tan* lam.apprehenfionem interiorem alicujus tüm quod cít conjunctum aliqua ratione no- mali adveríantis appetitui : extetior veràó bis ; quo pacto appetitum movet ad tri« j r d ille dicitur , qui fequitur ad apprehenfio- ftitiam, Non tameh eít neceffe , quód gmmo 1 p Bem fenfirivam exteriorem alicujus. mali femper malum , de quo quis dolet , infit 9$ Verani de Affeilióus om, li. *5 , - - as "Y ^ v - Difleraüo XXIV, $46 ) r | dolenti; fed.fatis eft , fi alicui haereat fub- Tertió ira ; & defperatio funt triftitize jecto ,. ad quod dolens dicat habitudinem , obftetrices ,. ut cum quísinon valet opere fil 0( vel connexionem aliquam , ratione cujus complere appetitum vindiclz : vel deípe- ret, fepoffe confequi , quod habetinvoto; fü dolens dolet de alieno malo , perinde ac de proprio ? & amicus dolet de malo amici. quo pacto ait D, Gregorius Nyffenus , pauli Difhut. de ante medium : re ineffcacia, itémque de- vejurredt. c i Malum veró , quod eft objectum triflitiz , non folàm cemplectitur , quod nobis pofi- fperatio eorum , .qua concupi[cuntur ,. tri- anima, [i ti tivé adverfatur , lzdítque ftatum nobis con- flem banc , & tetricam affe&lionem ángerunt gruum ; verüm etiam carentiam boni. Quó 4n mentem, Excitatum dolorem ex urbis df direptione , ac defperatione coércendi li- fit tamen aliquid eft majus malum , € effica- cior eft caufadoloris , & triítitiz. centiam militum exhibet Ammianus , in« fiü pe 94 Ex eo qued malum fit caufa doloris , quiens: Tuncerat fpectare cumgemitu fa- Tib, 3Y, €tam militum predam Urbem ;5 attonitas €0) & triftitiz , plures poffunt effe particulares N caufsze moeroris, Primó folet quis triftari ; forminas metu flagris concrepantibus agi- tari, $foetibus gravidas adhuc immaturis fi bonum; quod optárat , non affequitur; aut quod poffedit., deperdit , tunc malum antequam prodirent in lucem impia toles gl[ rantibus. Implicatosaliosmatribus parvus fitum in carentia boni e(t caufa triítitiz , ?Xs in quo fenfu ait Auguftinus //b. 14 de.s los , '& puberum.audire lamenta: pnella- bl rümque nobilium , quarum ftringebat fera [ civit, cAp. 9. Amorem bous effe caufam.s triliie , quia ex privatione illius boni ; «aptivitas manus. . Póflque.adulia virgini- ) tas , caflitásque nuptarum ore affzélo fleng &l $. JEntidos, guodamamus, moremur, "Virgilius ultima ducebatur : ;mox : profananduim 'pu« q Vadimus baud dubiam 3n mortem ymee dorem optansmorte ( licét cruciabili ) prge- 'venire : inter quz:cum belluzritu traheretur i" dieque tenemus, lrbs iter j nox atra cara circumute ingenuus , pauló ante dives, & liber de te Iu lat umbra s. fortuna, ut ínclemente querebatur , G ca« & Quis cladem illius no& '€à ,'quae eum puncto temporisbreviorisex« ul Ca at & , qua funera tortum, '& dulcedine charitatum ; domóque f fndo p E u E Explicet ? .aut 'extorrem ,quam conceffiffe vidit in cinerem, dolores ? pol lacburgü «Qquare & ruinas, aut lacerandum: membratim , aut fervitutum fub verberibus , ac tormentis., di Urbs aniiqua ruit , multos dominata p Anno$s ? 'crudo deviclis viclori, EHaäenus.fAmmia-. tit Plurima pérquevias ffernuntur inevtia ;mnus Poétité magis , quàm oratoric, u Quarté dilatio itidem affecutionis ali- paftm 1le í4 'cujus boni , quod expeclatur , dolorem., ac Corpora , pérque domos , '& velligiofa triftitiam ingerit; adeó ut.eà moeror fit.a- - Deorum.s j :erior , quó eít dilatio diuturnior, & bonum fc Limina , nec foli penas daut fanguiue Jeucvs. 'expectatum excellentius; hinc hábetur. Spes, Droverb, 13* LE 'qua difertur , affigit animam , & Regius Va- di 19, Secundó oritur triflitia, fc,um'qu'is*ne- tes. .Hen mibi , quta incolatu meia;pro- u Aongatus eft.! babitaui ,«cum babitantibus quit fuperare obicem aliquem., qui eft illi f impedrmento , quominus concupitum bo. Cedar jmultumincola fuit animamea. -Ubi Auguftinus, Tzdetenim me domine val- num aflequatur, in quo fenfu ait.Augu- Q ftinus 4;b, de matura bont cap, 20. volun- de vit& hujus , & iflius erumnofze peregri- t mnationis ! Tota quippe vita i(la intelligens tatem refiftendi majori poteftati fine illucen- l te fpe victor . 'tibus tribulatio eft ; funt enim duo tortores £l i& , caufarein animþ;tri&itiam't animz , 'non fimultorquentes , fed cruciatu -altiores, u '3;(' äneiefa:. "Virgilius Horum duorum tortorum fo- mina funt timor, -& dolor, f Veuit fumma -üig;r » €5 inelutlabile:s "Quando tibi W tempus :bene es , times 3 quando malé es , doles, IZe Dardanie. Fuimwm Trois , fuit Ilium Quintó memoria :perpetrati flagitij.; & ingens , velillata Deo injuriz triftitiam'excitat.: fi« f Gloría Teucrorum y ferus omnia Jup- quidem poenitentia , quze ;ex tali memoria d 7 'exoritur ; quadam eft criflitie fpecies, "Hinc piter Argos * homo, quem peccati poenitet., excitans ante la dranftulit incenfa Danai dominantur in urles: " actz vitz dolorem ait : Heu me miferum! t lu " rduus armatos utinam me nunquam , que me genuit, lu. A'medjj: in menibus €is hujus dediffet ufure ! utinam me nun-- i aftans fu Eundir equus * vwitlórque fi non inten- quam dies ulla vidiffet, quia peccavi , mé- que averti-à fummo Bono lapíurus in mi- fa dia msfcet U Teriarum -maximam 5 heu me infeliciffi- Tofulians , portie alij bipatentil d Ad- mum; quia peccavi , & peccatum meum fly « & [4n£ $ lf Millia quot m lo ferreo in ungue adamantino períeverat 4gni nunquam *venärg Ícriptum. — Mifer ego ! quis me libera. t " Mycenm, 2 * Qu bit, à miferia 'hujug pudenda fecvitut ; L Bu TriftitieAftectus malorü accerütxc:'ongc'riem,niü cqötCeatulræg'47 6 cu(tos hominum cur pofuifti me contra- Cum omnis perturbkztib ! mifera fit ,. tumc T"f"-*-h j: carnificina efl egritudo s. babet. ardorem.s riumtibi; curnon prohibuifli , cur menon occidifti, ne peccarem ? ahtu mihi non de, libido , levitatem letitía gefliens $. humi« Difu, d fuifti , ne me averteremà Te , fed ipfemet litatem moflitia, fed egritudo major eff tris mihi defui , ut me converterem ad vanita- ffitia, talem cruciatum ,. & afficlionem.a flutyo d ö, AAhitng, tem , & relinquerem vetitatera. Secutus babet ut laceret animum ; plenéaue cónficiat, fum veftigia iniquitatis , G à via probita- Triítitia enum non folüm gaudium omne e« tis erravi ; fontem delerviaquz vive , G liminat ,. alacritatem adimit , & miferé do- cifternis diffipatis petij vitiatam extinguere lentem lacerat : verüm etiam odium eidem fiim: faftidivi mel, ut felle fatiarer ; & ac faftidium rerum omnium humanatum im« di, st nunc in amaritudine moratur anima mea. mittit. ' Quoties triítitia eftimmodica, per- Perveniat calix doloris ad me , conteratue inde ac nebula animum obducit , omnémque cor meum in medio mei , tempefítas dolo- abillo ferenitatis lztitiam excutit. 16, ris abíorbeat me , deficiant in gemitibus Secundus effectus eít aniniam , & cor- oculi mei ; corrumpantur defluencibus ju- pus aggravare, premere , omnésque opera- giter lachrymis geng mez , abícinthio ree tiones plerumque cohibere; eas prefertim , pleatur venter meus, & timor configat om- qua intelligentiz officijs famnlantur,adeó ut nia membra, mea, Utinam in màre con- plerumque homo immodica preffus triftitia tritionis demergerer , & squarem lachrye non potis fit quidquam addiicere, ac omnia falfidiat; & D. Thomas refert D, Grego: Queff. 37« mis porum ; & cum fletu , ac fingultu pa* aem miícerem ! Quis dabit capiti meo a- tium ob irrepentem in andeum triílitiam ^* 1,44 H quam, & oculis meis fontem lachrymarum, intermififfe explicationem in . Ezechielem. & plorabo die ; ac nocte ?. fi totus vertar in Idque infertur etiam ex bezzlia ultima S. flerum, nunquam fatis digné flevero, Heu Gregorij ín eundem Prophetam, ait enim£ ; me , ut quid me mater mea genuit filium Jam «ogor linguam ab expofitione retinere s. doloris, filium amaritudinis , indignatio- Jj«m uullus im me facri eloquü ffudium.s nis, & plorationis eeternz! Datu, qui vequirat , quia verfa efh in luctum Cyrbara palsmáfti me , oculis meis fontem lachry- mea y (5 orgauum meum ia vocem flen- £inam. Tarum , ut przveniíam fletibus fletum , & Sin veró triflitia modica fuerit , flridotem dentium, & manuum , pedimque mentis operationes non prapedit; (ed po« duravincula, & pondus catenarum premen- tiüs ingenium ac g'it , a€ fludia promo- tium , (lringenrium, urentium , neccon- fummentium, "Tertius effectus teterrimusomnium eft malorumfere omnium fecum catervam tra. 17« M. 14 Sextó Eximij Benefa&oris fupplicium here. Homo enim immoderatà preffus expreílum per gravem aliquam figuram , quà ad triftandum invitentur, qui ejus fen. triftitià cenfetur cor fuum exedere , juxta ferunt collata beneficia , ut f1 in neceSer- vulgatum illud effatum cor se edizo 5 fci- UT vatoris , ita creaturas alloquerer, Qcci* ]icet noli triftari 3 ünde Clemens Alexan- ürinus ait, dit (o] juílitix , lugete fidera, & nox aura Myfta probibent vefci corde.s, *.ffromas. ::»Pja'lmg'lls- trilliti mundum funeftet. Rubrum ef. decentes nmon oportere ,. animam mordere , MP"ü fufi cruotis mare fzviente Judaicà procel- & exedere pracordia , €$ dolere propter ea , ululate quot- qua prater coufilium , 8 opinienem eveniunte 1à Nauclerum dernergit ; quot hojus flu&uantis vitz pelagura trajici- Mifer ergo ille eff , quem Homerus quoque tis. Occumbit Deus exercituum , cingu- dicit folum errautem . fuum. animum . exee lum folvite diffipati milites. Speciofus prz dere, Eó etiam eít triflitia. nocentior , filiis hominum cruentatur faucius , vulne« uó dolentem fubinde in rabiem., & de- iperationem agit ; ut nullum fittormentum gatur exanimis ; fpeciofitarem abjicite ventiy ftz puellz. Sponfus in crucis thalamo e- trifiitiá majus, nec dolor moerore grávior 2 Eü [Ti&ic moritur ; preficas agite amantes Virgines. ut ait $, Chryfo(lomus Epzff. 3. Magiíter in fata concedit, moerentes diíci- tia veluti tinea non folüm ad offa , fed ad De- I uli pluvijs madéant lachrymarum.. €orda pertingens , & perpetuus quidam car- ficit defolatorum Patronus , ccelum miferi nifex, non animam dilanians , fed vires as clamoribus impleant, Languet Medicus , nimz confumens : G jugis nox ; ac tenebrze, lamentis refonent egrotantium domus, Pa- & tempeftas , & turbo , febris non appa- 'ter optimus agit animam cruci affixus, cor- rens, omni igne validiüs incendens , pug« rumpite fletu. veítros oculos filij orphani. na requiem non habens ; & languor plus timos obícurans videntium. - Hinc monet Princeps decedit , moeítiffima edite fubditi fufpiria, Hominum imperator vulneribus iSiracides. Triffitiam longà e faucius,depalmatus, cruentatüs vitam exuit, d te multos enim occidit xpelle ä;flaþ 30, triítitiam induite , qui fuperftites vivitis , GC triffitía, MiX acriori dolore corda comprimite. — 1j. Effectüs pravz triftirie varij funt,afque CéDE$OR teterrimi . proptetea fugienda eít , omní- que nifü abjicienda triflitia , prefertim fi im- modica fuerit , quia ut ícité Tullius, $ 1l Verani de äj&ö?ibw Toti, 4 z kz ; 6498 Difieratio XXIII. 4 At deferant , periclitetur fama ; fi per calume niam de gradu dejiciatur, privetur officio, )j BProducuntur p!erägzze 4/exz)o/yar.. demittatur exul à patria ;; dummodo comi. tem lecum innocentiam ducat , non triíla- maca triflitie , vel lenienda ,. wel ( tut j .quia .mala hac utpote extrinfeca ; ] proyvs e.tfmtiendæ perapta. mnec extimam ]aedunt cutem ; .quam non tangunt; imó zquo , ac lubenti animo ad- 18. Lexipharmaca ttiftitie pravitati fa- nanda idonea plura folent fuppedie vería ample&titur , ut.occafiones exercen» A e virtutis; quzfola eít eidem.cordi , quia ! tari: omnium efficaciffimum eft per- fola mortali huic vitz dat pretium. Per* pendere caufam inducentem triftitiam , .ac : pravé obítetricantem ; quia plerumque cau* jnde .vita noflra curtit , ac Mimorum fa« bula ? -non quàm diu , .fed quàm bene acta | Ía ciens triftitiam;non tam.eft malumipfum, quodurget , quàm no(tra de ipfo obliquata; fit, .refert. - fallénsque opinio; quz.cum fit in noftra po- .'.Plurimumiitidcm:*juvät :ad coércendam teflate, poffumus, fi velimus ,.eidem facilé triflitiam;pravam , ac immoderatam, avoe 214 obftare , ac triltitiam prohibere, Opinio- «are quantum fieri poteft.cogitationem nem potiüs mali, quàm malum iplum effe prafenti moleftia , .quá quis - intus pulfatur ; do Encbir, plerumque caufam triftitiz , ad(truit Epicte- -eámque ad illa bona dirigere , .que quisjam tus, inquiens: Jomines perturbantur non., ,poffidet , :vel fpetat ,:fe confecuturum; fic Mga 104 rehu , fed de ijs , ques de rebus babent , .opi- minuitur animi &gritudo , lenittirque dolo* mionibus, . ]Non debemus indagare, .quales .ris acerbitas ; éftque. documentum Siracidis resfint , fed penfare potiüs debemus, qualis n die malorum , : neimmemor fis bonorum.s. .?E.cclaþ Iri noftra fit de illis opinio. Quód afficiamur Perpendendum :itidem.eft , : humana.effe . quxcunque acciderint, :proinde tolerabi- t dedecore, excipiamur vetberibus , privemur 1 bonis , plerumque in noftra non eft poteffate; lia à viro :virtutis «culture.addicto., |qui [ cum externaviolentia nofttas fuperet vires , .cum homo fit bumani nihil à fe alienum pu- quibus non valemus.obfiftere,ut cum fzvien. :tat ; cum fit homo rerum viciffitudinibus S'M!' ^* te in mari procellà , navis. onufta mercibus -obnoxius ; debet paratus effe cequé adverla; 8j 4 adícopulumalli(a conteritur ; .cum delapfus ac profpera fereno animo. , mentéque excie € nube grando fegetes in agro profternit ; pere tranquilla., : prafettim .cum : adverfa fubortum in contermina domo incendium occafionem exhibeant «excolendz virtutis 5 noftras queque abfumit edes: fed recté de animi : prodant fortitudinem , .ac patien- tiam. ijs fentire , ac judicare ea non effe mala; & -Non ladtea pelagi/malacia , ; nee TEU ORE DN A LL adnoílram obtigiffe eruditionem;ad virtutis ventus -oblequens. artem : probat Naucleri ; excolenda ftudia , id noftra eft poteftatis. fed .excitata procella , «obverfantes! Euri , Nunquam nos dolor premeret ; ;nequetor- Notique , fluctüsque decumanis turbulene Md queret triftitia , f1 à prefenti moleftia aver- tiores virtutem . produnt. gübernatoris ,. & teremus avulfam cogitationem ;5 .& illuc navis firmitatem, ^Nullus magis e(t virtue converteremus , ubivera funt gaudia, tis ornatu dignus , quàm.qui adverfis.zquo 390 . Viro probo ex unanimi Sapientum fuf- animo.tolerandis aü"ue.f;it. fragió nihil accidit mali., non quia-non fen- Idoneum leniendz triflitie alexiphar« 22 tiat ; fed quia ridet novercantis fortunz macum : eft, oculos collyrio haud indigentes minas ,& advería non pluris facit , quàm in alienas conjiceremiferias. :Plutarchusin venti pertranfeuntis.flarum 5 .quia-qua vi- confolatione ad 2dpoll, fub.initium inter c&« ro probo obtingunt noxia , & advería, non tera pravi hujus.affe&clus :remedia., .alio« funt eidem exitio , fed exercitio virtutum ; rum recenfet calamitates , Guibus. premune l; quarum excolit ftudia ; hac , qui utitur , tur.; agritudines quibus abtumuntur ,:do- panacea à nulla tangitur ægritudinq animi , lores quibus torquentur ; & mala reliqua , nec mifer effe poteft, quibus divexantur ? .adeó ut., qui triítitià 20, Proderit etiam ad triftitiam leniendam premitür-ex-confideratione, quód alij plu- profpicere tanquam futurum quidquid mali tes acrioribus vgxentur :miferijs -aliquid poteft nobis obtingeres hac praeoccupatio- ànde hauriat leninlenti., :«quó:dolor mite» ne vir probus omnium malorum impetus fcit; hinc Conítantinopolitanus Praíul emollit ; jacula priüs contundit , :quàm non tam eloquentia , quàm exculta virtute fentiat ; procellas priüs declinat , quàm aureusait. dliwe ex uxore .. alius ex filio., ä Hopil. 1. in exitiali feviant zftu ; fiquidem ut fcité Se- Aliu ex fervuo , alius ex amico , ex inimico d ad limer. Epifi, 775 neca, Cogitanti malum mollis icfus venit ; Alius , alius-ex uicino , && aliu ex quovis de- ideo fapiens affuefcit futuria malis : &5 qua trimento caufam ducit maroris ,. plurima- lj diu patiendo levia factunt 3. bic levia que funt doloris caufe ,— atque differentes , f*cit diu cogitando. Viro , quemratio prorstsque neminem invenies 4 trillitia » , regit ; paffio cedit; nec ejus unquam ani- €& dolere omninà liberum ,. alius magis , mus triflatour *: fi cafus rerum foüazsam au- minísque alius doleat. Non itaque fera- ferat dimidium , fi domus ruat , fi fege- m graviter 5 neque mos tantummodo tri- tes combürantur , navis pereat , amici flia pati dr.äitram.t(r j neque enim fas eff, L] "t / Trftitiz Affe&us malorü accerfit congeriem nifi coerceatut, $49 ut bomo, qui mortalis , smortalemque bane . dam concinunt . melodiam , quà Aonmodi« Agit vitam, doloris, angorisque [it expers. && fufceptos leniunt labores, pellintque Serimn, 39; 53. Divina itidem in hominem beneficen- moerorem ? hinc Chryfologus ait : Omues tia efficax eft moeroris amuletum, f1 enim .qui ardua opera. [ublevaur . & ferunt. .an. expenderimus tot beneficia , quae Deusmu- gu[lias , probaut ad. folatium laboris datam. Vifica fua largitate nobis contulit , .caufam mobis naturaliter cantilenam 2 .bine Naute potiüs ciendz confolationis enancifcimur ; ,cantu fuperant amarina diferimina z. .bine jucundiffimum fiquidemelt, «mente cracta- immen[a pondera .adducunt levamine .can* [ re fummi in:gos opificis munificentiam, ac .ticorum 5 .binc iantes .colles .arduos facit . benignitatem ; tam variam., támque amoe- tranfcendere vox [onora s ;binc . praliatores nam an fuis operibus fapientiam;.tam locu- Apfos gracedens.cantus [ubire concitat amas pletem , &ad agendum potentem virtutem: .a bellorum ; .ac ne multis ,omne, quod duri rationem ille inducit .colloquentem , cum .operis.est, .quod laboris .dulcis -vmett , .A€ hominibus :triftitià gravatis, .ejüsque.acu- ,efficit cantilena. il A2j leos retundentem:: .dictat .quippe recta ra. Quia-veró.non 'femper.eadem .eft tti« tio , .decere'hominem fortem advería qua- ftitize caufa, :& origo; ita.nec eadem feme que equo animo tolerare. ; Affuetudo iti« .per. eft adhibenda triítitize.curatio ; .fed ex - 4dem patiendi triftitiz eft lenimentum ; qui .pendenda funtin eo , .qui triftitià malé affi« enim aliquam :eft calaminatem expertus , .citur , .caufze meeroris. . ; Plerumque .obtin, ex qua emerfit , faciliàs in /fpem erigitur .git originem .triftitie .effe melancholicam fuperandi malum prafens. ;Ea itidem do- . humorum.complexionem , :ad .ingenerane lorem leniunt , quz aliquam . ingerunt. de: .dum.moetorem proclivem ; .& :tunc . adhi- uif.1q þ'?.Etb:'a.s.u, le&tationem, . ut afferit Arifloteles, quavis ibenda funt. jucunda , .quz atrze bilis, atram -«dele&tatio.ob .contrarietatem ,.quam . fal» .faciem: difcutiant. ;Juvat.etiam :ad:huae tem fecundüm :rationem .communem :ha: ilevandum.moerorem fpatiati per amcena vie bet:cum quavis triflitia, moerorem minuit; ;fetaj per apricos coiles , .ubi Sol clarior . gpeliítque angorem ; perinde ac quies defa- ;nitet ; aér lztíüs , latiüsque .diffunditur ;5 &"fl' 39. tigationem : .eft.delectatio .ex :D., Thoma STP. 1. . dulciüs flantes favonii adblandiuntur,; .de- «quedam.veluti.appetitàs .quies ; -& .trifti- :feecatiores .currunt ;rivuli , :pellucidiores : fcaturiunt fontes , fuaviüs.cantant .avieulzes ia ejüsdem perturbatio., :ac ; inquietudo ; ^hzc ratio.eít, ait.Ariftoteles, .cur . Melan .vel alia adire loca , ubi tellus:mox.ig :pla« &holici pre cateris . delectationes appetant ; .nitiem. extenditur, .mox in - .collem :aflur« quia prazfentiffima 'funt , alexipharmaca .;git,-,vel,ctiam:rigidiüs in montem., :übi :herbis , -ac.arbufüis fponte nanis. :veftitur,g -«ontra ttiflitiam;, : quá ;melantholiciu;tor- E quentur, * :vel;floribus pingitur. difcoloribus 5 tunc. a« 24* E C antus-eti am ïþïtirïmum "habet:robo. :fpe&tus delectat., & jncunda rerum . variee zis ad leniendum-moerorem , .quia mentem :tas moerorem diícutit ; tetramque abigit trie feducit, .averíítqueà cogitatione obje&ti tri- ftitiam, j ftis, -Hinc natura que triftitiam , . ut . fibi 'Prodeft: i.tïdem -;cibia, & : potüs yrat-i'o,; 4oxiam averíatur., .adeo dele&tatur.cantu ; "Vinum enim .diciturz.cor : morentis ]atifi» & carmine , :ut.vel infantes.ab :uberibus .Care ; qua ratione.ad -ultimum fupplicium i pendentes., 'fi.lugeant , .ac triftentur , «can. . damnatis apudïHebræos..vinum. exhibebatur ticis fopiantur.j .ac à meerore .liberentur -generofiffimum ac conditum ,.quod D. Mar. fediante fopore per cantam inducto. :Nu- cus ;Myrthatum :vocavit , :ut fcilicet .illo 'hauftu.eis . admoveretur moeroris -curatios £rices dum in:ulnis infantes geftant illacry- mantes , Íape abeuntes., & redeuntes , & :Hoc idem przeftant alij humores:calidi;qui* . quidam eis puerilia «carmina ; decantantes .busatra bilistepefcir, ^Quibus vero triti- eorundem lacrymulas hac arte :exficcant ;5 :tia obringit ex objecti triftis incurfu , -avo- pellántque moerorem, 'Viatoresetiam.in. «candus eft . animus à cogitatione «marenti :ad jucundiora 3 «quó enim magis.animus in terdum ducentes jugalia animalia -itineris snoleítias vario folent.cantu lenire , :&.onu., trifti.cogitatione-figitur , -eó altitis meeror ftis beftiis non : modicum :adferunt levami- ánfigitar , «cui -veluti pabulum ;fuppedita- nis.. Quinimó etiam Agricolz terram.ex- tur, Unde proderit mentem 'avertere à colentes , vel fegetes colligentes , vel «uvas :tali-objecto ; & cogitationes .excitare ju« .eundiores ? :tunc.enim'irrepens -obli- in torculati prementes Íspius.cantant , -ut ab illo diflracdi labore moleítiam :minus risobliterat agritue iil t f | 'vig.moero *dinemo à ji i. fentiant. Naute zquora trajicientes mo» leftias quiefcentis malacize, ac tedium diu- turnz ftationis expulfuri cantus inftituunt nauticos? carmina itidem in tranflris remos impellentes canunt, :Mulieres itidem texen- ;;,go ä;) ä | tes, & confufa ftamina radio difcernentess velfila nentes, fzpe per fe fingule , vel cjj,am fimul concordi concentu Qnam quages Z-zz;At $. TII, Tr $60 Differtatio XXIV, Tan tur zeque primo fieri obccnnexïonem,l quat Ia5 affectus, feu triltitia appetitus inferioris, && £14à Triflitia immodica ideo excu,timä fenfitivi, fervat, cam marrore, vel triíti» del ! dA, quia virtuttum abe/i exercz'tj/s, tia voluntatis ; uterque enim meeror inha. bile rens voluntati fuperiori, & appetitui infe« & tartarei boflis prodest infi- quæ dijs, riori , fi firtimmodicus, compefcitur à vit« n tite temperanrize, cui duntaxat materia- east 26. ! Xcutie:;dus omni folertia eft. moeror liter, feu phyficé triflitiz voluntatis funt proximiores, & viciniores, Cüm obje- pfl!] ex animo, ubi triftitie veluti nubes ]ut caliginofz Gimul congefte ferenita« élum formale temperantia fit illa mediocri» t tas confona recta rationi, ac prudentiasin tem furripiunt , flu&tuantes excitant cogi- ti0i tationes , & plerumque procellas, quibus eo collimant hujus virtutis fludia, ut .ad tat. eandem mediocritatis honeftatem affeclus virtus naufraga perit, — Eft autem triflitia, tof: triflitig, & deleclationis exorbitantis ree quz potiffimum ex abfentia provenit. dele- ducant, |Unde veró fümenda fit. hzc me- tef élabilium; qua ratione potelt faciliüs coér- di diocritas in affe&tibus temperantiam diíti» ceri, quàm ipfa dele&tatio , quz fenfum 4 afficit , & animum inficit : fiquidem effica- nentibus,ac impedientibus ; feu penes quid re&a ratio dirigi poffitin praefcribenda mee ) ciüs agit tes per fuam prafentiam , quàm of per fuam abfentiam; & quia materia, circa diocritate affeclibus iítis confentanea , non videtur effe modica difficultas; universé fos ab quam occupatur dele&tatio preíens eft, forti» let moderanda deleclationis , vel affectio» ipl orem efficit impreffionem ; hinc major. eft p facultas- virtutis eam moderantis, quàm re- nis profecutiva regula peti à variis adjunclis refpicientibus, tum perfonam, tum locum, bat fpc&u triftitiz ob abfentiam objecti .delec?taf tionem ingerentis, unde Augultinus concludit, Chriftianam de ri2,2e meril, qu r temperantia tra&tationem his verbis.. Habet Ecclef. « 21 eti 7* Verüm quia triftitia non. excitatur in VW anido nifi ex defe&tu delectationis, perípi- vir temperans n vrebus emortalibus , & flu- H cuum eít , delectationem principaliüs inten. eutibus vite regulam, ut eorum ntbil. dili- gat, nibil per fe appetendum putet ,. féd ad Y di, & virtutem temperantiz co£rcentis in W eam ferri quafi primo impetu , & connatu- vite bujys atque . offciorum neceffitatem.» » quantum fatis efl ufurpet , utentis madeflias I! ralius, proinde principalius,quàm circa trie fitias, quibusanimus torquetur; adeó ut non Amantis affetius hinc nonnulli à Cle« 2* Paáag, g mente Alexandrino reprehenduntur,eo quia €Ap, 1. q temperantia zque feratur ad coércendas de- lectationes, acad compefcendas triítitias ex vivant, ut edant, ut faturentur: «cüm & tie converfo commendentur alij, quiut vivant el obje&tis guftatilibus, & aGtilibus, & pree- fertim ex iftis, feu ex plena cibatione, aut moderaté comedunt & — [ib, 3. cap. 75 hanc L [v commixtione corporum , aut universo ape moderauonem afferit ufurpandam effe ab ipfacorporis exigentia, qua eít menfura 1 paratu actionum ad.eas,vel fpectantium,vel teducibilium, Licét dele&tationes, & tri* rerum ufürpandarum , perinde ac pes cal- u cei eft menfura. Clementi haud . abludit fi ftiriz alize fint in corpore, feu appetitu fen- fitivo; alig eis propottionales in animo 5 Bafilius docens corpori tantüm indolgem- ] dum eífe, quantum ei opus eft, ait enim. € temperantia, cüm fit virtus voluntatis im- , mediaté immodicas co&rcet delectationes,St Qui nimiam cerporis gerunt curam , anjs Horilide lo. u gend. cttia triftitias, quce in voluntate generantur,non mam veró negligunt 5 mibil ab ds differunt, fernét. libr, " qui fenfibus. tantoperà ftndent , & per. ipfos gentil. quz in appetitu inferiori ftabulantur; quia k: cüm triftitia , & delectatio corporea appe- agentem [piritum contenmunt, €t stAqne n lo tirum afficientes inferiorem fint in. objecto totum corpus caffigandum magit , ac fere tu diverfo ab co, cui temperantia inefl, neque. cujusdam inflar cobibeudum , &5 ab ipfo ad« verfus animam tumultus orientes rAtione y unt phyficé ei effe adeo immediatae, Ícu D continentes, ficut triftitia voluntati , qua& velut flagello , compefcendi.s ue frenum voe N luptats omnino laxando ,4mens. vel auriga.s ab eodem oritur fubje&to , cui temperantia ineft, qua propterea nonni(i inconfultéade ab equis contumacibus , €& minimà bt ethpes hiberetur ad coércendum affedtum ferocien- vantibus miferé per devia,ae prarupta ferae h tur , 4c rapiatur. tem in fubje&to externo , non compteffa l priüs immoderatione paffionis in fubje&to Non folüm dele&lationes temperantia 9. p compeícit, verhm etiam triílitias immodi« proprio triftantis, ac morentis, veletiam exultantis. contra re&ta rationis pracri- cas coércet , & licét id officii etiam fortitue Q dini tribuatur, id tamen praítatfub diver« ptum. f 2$, Q uó fit,ut coïrcïtio moerdris, G mo«s fa ratione formali; tota enim laus forti« u deratio triftitize fiat per virtutem temperan tudinis, & probrum timiditatis fuccum. tiz fervatoordine quodam ; adeó ut priüs bentis triftitie , ex aliquo deducitur.apoli- huiusmodi coércitio triftitie in voluntate cato lzfivo: fortitudo fiquidem vezíatur circa. triftitias alacriter fuftinendas , quate- fiat fuperiore; & poflea veluti per quan- dam redundantiam in inferiore appetitu, nus honeftum eft in perpeífior,e malorum uiftitiam inferentium teneze conftantiam, ä gu»amvigþmoraliter utraque coércitio videa- Tem. L Tiiftitiz Affe&tus malorü accerfit congetiem nifi coerceatur, sg E - Temperantia veró non verfatur circa trifli- prefens nobis-diffonum 5 & quia hanc :non tias, quas alacriter fuflineat , quia.nullum valemus abfentiam abjicere, nec.ea .:poffidee €i admovetur leivum , fed .tantüm abeft rey qua nobis defunt, acritertriftamur de deleclatio ; .quia.non .admovetur .delecla- -damno, «quod nobisfingimus, ideóque«mi- bile , cujus abfentiam fuftinet.temperantia; feri .volenies fumus.,' .cüm ncbis . £elicitas qua propterea :dicitur :circa triftitias :ver- ;potfibilis , :miferia fit ; tot.enimnumeramus fari, diverío fané modo abeo ,'quo :circa mala,, .quot .bona :recenfere poffumus , & easdem .detinetur :fortitndo , .qua per .fe ideo Íemper intus turbamur , :moleítiifimis primo fertur in-dolores, .ac triítitias , :ve- affligimur .cogitationibus.; ;moerore .eninm lut in materiam.ptopriam; .cüm:temperan- animi, 'G anxietate repleti exercitia negli- tia tantüm confecutivé.exoccafione.delecta- ;gimus pietatis , ;/(tudia .contemnimus virtu- tionum , :quarum .abíentia triftitiam exci« tum: fienim ;immodicus :dolor .adimum tàt, quà animum difcruciat , :'& appetitum invafetit, fm,oe(htudinis.ægmudo menrem torquet inferiorem ; quód .f1 immodica fit, infecerit, :triftitis caligines fpirirum .oc. temperantia ifreenum adhibet , .quo immo- -«cupaverint , meroris vepreta ingeniumiop« dlicas coércet triflitias , ne iftalimites trans- prefletint , :nec .ulla-menti tunc. fecenitatis grediantur :mediocritatis. Auppetit.claritas ; ;neque : malaciz tranquil- 30. 'Hinc.ex:eo , .quód triflitia aqx.äbfern.t'i-a ditas ; proinde .confe&tus imocrore , - qua& 'otiatur delectationum ; :refpicit :hujusmodi -exanimatus , .capite demiffo . vultque mut- abfentiam :veluti. ;málum prafens., ;vel.re tiplici.crifpato -rugá;perinde incedir, .fedet, ipfa , vel appréhenfione ; & hocmalum fic :vel ftat , .ac Marfyas in'ftatuis fpeéiatus Ja- prsefens apprehenfum :«cum quadam. pertur- ;pideis:debilitatvocem :moeror., animum :batione , :& inquietudine, íolet .execrari, -opprimictriftitia , & frequentes ju&us ver. Jb demen, 'quia minime:conveniens — 'IPlerumque .a- :ba intercludunt ; & (i loquatur., -ejus ; orae &drf 1 criüs rerum.duntaxat -opinionibus.homines .tio tardior eft , .veluti.& torcularibus ex- 'torquentur , .quàm rebus ipfis ; :eó-quia plu. preffa, GC nonni(t intfefta , ;ac infortunaia ries.resipfas velint indagare., .non quales -denunciat ; lenté.procedit, :& tanquam & funt in:fe:5 /(ed eas.confiderant, ;ptout-funt ;profunda ;produéla vefborum . paríimonia in eorundem.opinione ; :& ij obnoxij funt plus tacere videtur, . quàm loqui , mifcens ;propterea triflitiae :noxiis.-umbris, 'ac cali- ,producta filentia natrationibus , «oculis -in " fdsg, :ginibus., :qua.torumanfufcant , :'obfcuránt. -humum.dejeétis, fronte.pluribus ru gisflria- " 'que:virtucis-decorem. *Quapropter :excu- 'ta, capite perturbationibusattonitos ;adeó tienda eíttriltitiahzec immodica;abigendus -ut videatur ipfe. mcerore confectus omnium 'eft & (inu mceeror.ifte infoléfcens , & . pur. 4nembrorum ;nexus., /& .viticula :nonnifi ] i 'gandus:e(t animusànoxio hoc áffectu, quó :aegre. futtinere , fe ipfuma etiam ; neg t ie 2 €üs, «&&teri utuntur,-quó rpropilis ,-ac-tutiüs 'fe- (init: iEt veré vix ftudijs.vacat virtutum, qui &iant : :etenim fine:triítitiacomne :damnum 'fe mocítitudine.occupari : .eft.enim .in .ejus dnfringitür., :& (ine:mucrone quavis acies animo tantus.dolorum .concurfus , tanta j ;fit hebes, -omne telum retunditur ,^& noxa moeítitizcopia,, :tamque enorme .omnis dpía fitinnocens: :elt fiquidem triltitia :no- 'folatii deliquium , .quó(ibi;& virtutumftue — «umentorum.:energia : :virtutum « titüba- :dio prorfus videatur.deeffe, &io , & málorum:emphafis ; '& quia tole. m n :Hinc D. Pailus aflerit ; eos conttifta, 32?, | i, dir, mus:ut;plurimum non :rebus , fed 'rerum 're Spiritum fan&tum , qui finunt fe 3 trifli. 2425poef. , Opinionibus cruciati , :fit, quod.cerifus :do- s 'tia.occupari , :ait enim : Nolite «eoutvifllare Aorisà mocíta imaginatione plerumque:oría- -Spiritum fantium r quo (feuper quem) 'tur., :quod fi defi Y nimus -imaginati ,;,ce&mus ifignati effís in die redemptionis: Licét:S » pi- 'triftari, ritus anclus.nuil a poffit triílitià ;pulfari, 3" (Quamobrem:nulla triftitiz:noftre futfi- :nulla tangi: paffione, nec.immodico tuibari «iens poteft excufatio 'adferri , :'nulla :poteft :affectu., . cüm ejusdem :pror(us fit faturg, mcetor noíter tergiverfatione paálliari, :nii 'cum patte, & filio, fítque propterea werus ignominia:dementiz., €ó quia /ita /flocci ;« Deusab omni immunisdolore, & niorore, : noílram zílimemus /ffelicitatem , :ut eam "dicitur nihilominus :contriflari à creaturis nonnifi in ijs collocemus:qua :nobis :deeíffe. «üm graviüs, & fzpiüs offenditur; utinde poffunt, & nocere ; :& id noftrz datur de. dua fubtrahat gratiz influxum : 'unde.quod 9 mentiz, 'quia noftram felicitatem ijs :con- 're ipfa Spiritum fan&tum'non contriflemus, credimus , :quibus neceffario miferi fumus: d non oritur ex defeCtu caufz, fed ex perfe. fi enim bona; quibus caremus, 'penfemus; &ione ejusdem Spiritus fandli , qui ab ommi triftes ftatim fumus, :quia quz abfunt, non ammunis:e(t moleftiajac prorfus: imperture poffidemus, '& damnum extali abfentia 'babilis fumma :fruitur mentis:tranquillitaa Computamus , & eó actiüs triftamur, 'quó te. .Ap'oüolusrautemrnos:monxet,— "ut noli« talem:nolumus abfentiam; & cüm lati effe mus Spiritum fan&tumcontriflare, quia.cirm poffumus «ontenü deijs, quz adíunt; ipergratiam dicatur n nobis habitare., peta miferi , ac infelices effe malumus , quare« Ande.ac in fua propria domo » quam fibi nüs triftamur de iis, quse abfunt, conci- obíignavit; ideó nos'voluit folicitos., qua. tenus in id incumbamus ítudij , quó anima Pimtfx*rquu;; ipfam abíentiam, ut ebjedum mofa - $32 Differtàrio XXIV, noflra fit Spiritui fan&to grätum » acju- Quód i horremus carnifices effe. aliorum'; cundum domicilium ; caveamusque , ne cut non etiam horreamus per triflitiam car- quidquam ingeratur, quod tam beneficum nifices effe noflri ? appofité D. Chryfofto- pf & 44 ä hofpitem poffit contriflare , fi triftitize. ca- IDUS alt ; Trüliia amimarum evudele &t Olympiad, pax effet, & expellere ; expellitut autem, tormentum ,. dolor quidem imexplicabila, 69 cüm peccatum inducitur, cóm quo divina judiuium omti judicio, vindicldaue deterins, l Semh?-ä" h non coharet gratia. Non me latet à facris nam 6 vermi eft fimilis venenato , mon fe- j mb t Interpretibus feduló perveftigari, quódnam làm caruem, fedes animam ipfam perimeniz C fit prze cateris vitium illud , quod dicitur animam dilacerans , — fed €$ vires. anima ! j, Spiritum fanctum contriflare, D. Bernar. conftmens . L] Serm, 33. & jugisnox , ac tenebre . pro- 2nodo bene dus, cenfet hoc vitium noflram effe rrifli- funda , & tempeflas , E5 turbos febrie nous q: qivendi, iam inquiens : bomo triflis femper mali- Apparens omni igue vahdis incendens , €8 Hatur , 65 contrillat Spirium '/knä*um fbi Üü C2 7 pugua requiem uon babens :./ quia triftitia ! 4 Deo donatum ; boc enin docet ezdposto- non folüm pugnat intus ,. & fus, deque o- lus dicens : Nolite contriflave Spiritum fanu- mnia cvertit ,. perinde ac turbo , marisque ;6. &um , qui babitat in vobis, Vsde ergo, ne t tempeílas, qua naves fluctibus exagitat de- contrifles Spiritum [antium , qui. babitat cumanis3 verüm etiam expugnat intus ani« in te , ne fortà derelinquat te: noftra fiqui- mam , quam inflicto lethali vulnere peri- dem triítitia , adeó eít fceleribus foeta, & mit: fiquidem utait Sapiens A rrzffitia 5 * [4 vitiorum feecunda ; ut vir moeítus femper festinat. mors , cooperit virtutems Qiriflis malitietur, ac contriflet Spiritum fanctum, cordis fletlit cervicem, quatenus id agit , ut. ab eo derelinquatur, & t fuámque fobtrahat gratiam ab anima, in | 50' IV- qua per femina depravata triftitie, fentes 1 F — germinant vitiorum, 3j Tetra moffitia nubes menti fere- Ecce quomodo noflra triflitia per li a2 quandam veluti fympathiam dicatur contri- nitatem adimentes,nullo validiori ílare Spiritum fanctum , qui habitat in no. flatu excutiuntur , quam illo pres eum, que Deo fundun- . bis; quia fcilicet, fubtrahit ab anima fuam gratiam , cb quia in ipfa unà càm iriffitia IU.. vitia fTabulentur; càm enim fit criftitia pu- tida illa rsdix, ex qua corrupti germinant lleft mentis 'fe'renita-tï , cordísque 314. vitiorum rami, dicitur criflis femper ma- tranquillitau adeó noxium , ficut ä liciari , ac contriftare. Spiritum fanctum , triflitia, qua intus fovetur: ficut 11 enim fi vapores, & halitusé terrz humee quia femper uiftitia prona eft. ad malum, Íemper a&tuofa in acervandis criminibus, Ícentibus., comofisque tra&ibus,. bene- ficio folaris radij farfum avolent, ac fimul Cavenduin igitur, ne nos Spiritus S, relin- quat, ne ipium contriffemur, eó quiaim- in nubem addenfentur fub folarem mox ra« t! modicam foveamus intus triflitiam ;5 eíl e. dium diícurrentes , omnem deorfum fplen- dorem avertunt, ferenitatem auferunt: ita nim hzec radix , ex qua pullulant vitia o« mnia, quibusSpiritus fan&i gratiam à no» dixerim quandam in nobis nebule fpeciem . &Kvcclef30, bis abigunus: undeSiracides lalubriter nos triftitiam, prafeferre; hac enim mentis abie monet, utomnem à nobis excutiamus . tri- git ferenitatem , turbidas nuirit ccgitatios ftitiam , ne nos Spiritus fanétus deferat, & nes, & fingula intus perturbat ; imó & pet indulgentiam vitiorum mortem. incur- procellas excitat ; quibus exagitata intus droflitiam loengé expelle anima naufraga plerumque perit;quapropter ramus,inquiens : à te , multos euim occidit ( feu ut habet S, Jacobus in fua Epiftola nos/ monet: ut C^ps, textus grecus ) mulios perdidit eriflitia, & quoties nos fpiritus triflitiz occupat enixim ä non efl utilitas in ea, quia tametfi triltetue Deum togemus, ut nobis fua opituletur Sem.þ]þ]. quis de malo vel przlente , vel imminente, opé; G beneficio orationis , huic obfiíta- li, 4 mus fpiritui nequam inquiens: Zréfatur nonid circb illud à feabjicit , quin potiüs 1 l Á ti nCí lJA icat., aliquis vefirum , oret : nimiruni hortatur. auget, ac mu 34* 1mó non íolüm triflitiatorquet ; & in» nos, utcum fpiritu premimur triflitiz , & meerore confecti deficimus, non folatia àu« 'tus,ut ait Salomon:. Spiritus teifdis exficcat eff^. Verüm etiam cordis iuvadens intima, cupemur inter mundi delicias ; non amicos hominem poft plures cruciatus tandem in- adeamus animi relaxandi causá ,. non ab es terimit,tum quoad corpus, càüm quoad ani- pulis fuppetias petamus, non in fympofiis mam, feu uno vulaere inflito. duplicem lenunenta quaramus moeeroris, mnop, po« adfert necem corporis, & animz , tempo- tationibus indulgeamus ; quibus v4no 4nae tatiam , & ateraam, fitque. propterea tri- didi cor exultet , G mens exhilacetgr : fed ftitia, in bomine eam fovente, carnificina ut preces fundamus ad Deur,, quem enixim non tantiim corporis -fundens fanguinem, rogemus, ut velit nobis oreftoefle, fuóque fed & animz. profundens vitam , abigens auxilio noscontra Ípizitum triítirig muni« divini Spiritüs grariam , quze perinde eft re,ne luccumbam'ss Triflatur aliquis vt« Áiri'n , eret,alà. oratione igitur eft folatium, dM — - SROR "P amo a QE« av oemdE. CR —LD Lab vità anm;faïe , acanima vita c£ corporis, petels Triftitiz Affe&tus malorü accerfit &Origeriem nifi coerceatur, ;gz petendum ; ex coiklbquïo cum Deo, eft le. quiffimus , fiquidem Spiritus avernalis ad vamen captandum. Eftenim triflitiain ho. unum pra(ertim vitij genus potenter mo« Ef od mine moerente voluntarius quidam Doemon: vet ; cüm feculatis triftitia fi' radices im Olyggngg, hocautem genus doemoniorum non. eji- mente egerit ad omnia generatim vitia ine citur., nifi in oratione : pulchré. Chryfo- citét,quorum moeror eít fomes * LA ad quz Serrü.e.ö ^ ftomus id edifferit inquiens : — Dum ergo enim interna triftitia non impellit flagitias de provid, triflaris noli captare. folatia ab amicis , 4b non inftigat ad vitia ? impellit enim ad epulis , À muficis , à fabulie.fed ab oratione, animofiratem , mox invitat ad voluptatum &5 collaqk.äzio cum DEO. Porró omni Dia- ilicia, moeroris levandi causá , nunc ad illicitas mundi delicias viam ílernit , ali- bolica aclione — poteutior ad nocendum eit. 4 poaroris fparitus *. Daemón enim, quoscuns quid inde haufura lenimenti , & modóà . que were fuperat , per marorem. vincit 3 precipitat ad defperationem , ex faftidio teedióque vitz toleranda . . eum [i auferas , nemo 4 Daeinone. ledi po- & quia Spiti- zerit. tus fanétus triftitiam non fuftinet carna- 36. . Quamvi s avernales Megere ommes, lem , qu& vitia fovet ; ideo hac qui tri(ti- tiá angitur,maligno , ac avernali ob(idetur, totiüsque orci infernales potenriz per ex- ertam vim;five per aftum fraudulentum ar- fpititu, à quo miferé diftorquetur; 37* mentur in hominem , í1 tamen is nulla Qui igitur triftitiam. alunt fzcula- fuerit triftitia preffus , - nullo moerore oc- rem, quam non fuccutiuat $. fpiritum in cupatus avernales ipfos hoíles facil& pro- finu fovent avernalem , à quo diítorquen- flernet , ut etiam (i triítitiam precibus ex- tur, ac interimuntur , quia ut ait Salo- cufferit : perinde ac maligni Spiritus ora- mon ; In morore animi dejicitur — Spirs- Proverb, xxy, . U. 13. tione prefertim abiguntur , & fugantur ; t , feu ut alij vertunt t langueíci: Spi. ita etiam Spiritus trititiz; eít enim moe- ritas,infringitur, obícuratur; perinde ac for, feu triífitia ia homine moerente. unus à tetra caligine aér. vefpertinus: imó perits ex illis fpiritibus , quorum genus non ejicie & abíolefcit; -& fpiritum (anctum moe(ti- ' 2?64.*3. tur, niíiin Oratione, — Erat in Synagoga.» tia ab animo excludit marentis , ' ejüsque bamo babens demouium. immundum | (vifo extinguit gratiam , à qua vitam anima JESHI) exclamavit voce magna, ubi textus haurit ; qua propterea per internam tri« grzcus legit: Erar bomo babeus fpiritum [tidiam frangi dicitur, interimi , ac perire, dernontj immundi. Cood & quaratur, quis- hinc appofité Bearus Antiochus — de triíli- ^ tia ait ; natn fuerit Spiritus iíte deemonij ,. qui mi« edverte à te trifitiam, & ues ferabile hujus infeliciffiini hominis corpus contrifles Spiritum [antclum , qui in te ba- ita obíedit, inquinavit , depravavítque ? óitat , ne fortà vecedat 4 re. Nulla in cenlent/plutes , alium non fuiffe Doemoni- avernali armagaentacio bellica machina re- um hunc immundum, quàm internum moe- peritur validior hac carnali triftitià ad ho- rorem , acrodentem & prenmentem intus mifes expugnandos : & licét ad id variig triítitiam,vel cacodamonem foventem triíti. utatur infidiis , & armis, fi tamen ijsdem tiam; adeó ut homo,qui ab Evangeliíta de- nil proficiat, mocrorem inducit; quo certiüs j fÍcribitur, habens Doemonium immundum, triumphet. non fuerit folaüm. doemoniacus ,. fed etiiam Teinerlanus orbis tertot referente Ge, 38 profandé melancolichus, tetrioríque mce- nebrardo in. íua Chronologia ad annum rore pre(fus, quafi hoc qui tetro occupa- 1407. in urbibus pugnandis & expugnan- tur affectu , ac meerore. premitur 'quadam dis hunc con(ueverat ordinem fervare ? e zemularione energumenum | exprimat ab a- primo die obídionis, loco ob eminentiam vernali fpiritu feraliter obfeffum; neque fpi- civibus , vel maximé conlpicuo, candidum O9ds ritus triltiriz à fpiritu abindit. gehennali ; tentorium eculis urbis objiciebat obíeffzs quapropter D, Bernardus de modo bene vi- quz f1 deditionem detreclaret ,. die poítero 5?1'0). l '. vendi ailudens ad citat, text, ait : 4Aufer 4 ? . Luieé. 4. tentorium figebat purpureum quod fi &e triflitiam ,. quia ipfa efl foror dubieta- nec dum urbs fe fe dederet , tertia demum kir, 8 animofitanis. Gertó trislitia fecu- die vexillum. nigrum exponebat : primo laris omuium malorum fpirituum . efl - peff- fiquidem die obíeffis fignificari jubebat , um receptaculumsGnocet feruis Dei .Trifii. in fidem ac deditionem fe, (uáque fibi tra derent , indemnes omninó fore, ac omnem tia [acularis ladit,&$ couterit, atque — allidit fevvos DEI, Spiritus enim f[antius non.. grariam experturos, Sin veró per(iflerent, (uflinet. triflitiam carnalem , quia «carnali hoítiliter repugnare, fundendum tunc effe qui intus occupatur triftitia, humoribüs-. fanguinem , ac capita demetenda , quam que melancholicis per vifcera irrepentibus; cruentam cladem tentorium prafignabat rnororem in anuno fover, dosmonium di- purpureum. Quód fi minas fpernerent cixur immundum habere, adeó ut qui carnali nigrum, atrümque tentorium prznuncia« tri(titia agitur, humoribüsque melancholicis bat.omnia non tantüm fanguine miícendag angitur , divexari dicatur à fpiritu immun- fed & flammis vaflanda, ac in cineres re- do: quinimo rriftitize fpiritus omnium ma- digenda : itá dixerim à Doemone homi« L li ; primo tentorio albo ; fcu guantium fpirituuz eft pelfimus , ae lg nes equgnari . ferani de Afetlibus Tome 41 Àaaa per $54 unt ïfïcüa&i() XXIV. TE per i&noeinïa vo!uptatkum per blandimen- etiam Matthzus Levi 'Telonarius He'bfi?.u's: ta. deliciarum eos invitat ad. deditionem ; qui Jerofolymis hoc nunquam dixiffet, niíi certiffimum tunc omnibus fuiffet. Mar.» quód fi plures detrectent, fíe illi dedere ; adhibet tunc fecundum tentorium purpu- cus, qui Romz fcripfit , Lucas qui Antio« reum concupifcentize flammas fuccendens ; chig ; in Gracia hanc eandem vidit eclyps fin Dionyfius Areopagita, qui ad infuetam quibus acriüs intus pracordia expugnet ; inentémque ad deditionem flectat. Quod folis eclypfin ob diametralem oppofitio- nem lunz à fole, cüm fuerit illa tunc plee fi nullam -inde vicoriam reportet ; ter: tium, ac ultimum mox exponit tentorium no orbe coruíca, confequenter per diame- H atratum, ac nigrum , nmirum excitat trum foli oppofita extaticus erupitin verba illa z aut * Deus nature patut i aut mune fpiritum triflitie, quo intimas cordis pe- netrat medullas , animíque miferé pervadit di.machina difJolvetur : ut etiam fe oculas Pv $ — inmiores feceffus ; quia ut ait Salomon : tos fatentur tefles Apollophanes , & Phle- du merore cordis languefcit Spiritusy & vi. gon Adriani Imperatoris Chronographus: ribus deftitutus promptiüs pro(lernitur,non aitenim.quarto anno 122, Olympiadis,dies hora fexta ita in tenebrofam verfus eft no- enim diu ftare poteít, qui languefcit , eft enim maror , perinde ac tinea in veftibus, &em , :ut ftella in caelo fint vifz : & fan, cor enim abfumit, & mentem con(umit ; us Martyr Lucianus ait : .Perquirite 22 Aannalibus .moffrris ,. -5 invenietis tempeo- quatenus per cordis moerorem , viribus.de- Lib.o.cap.3« fituitur , appofité Caffianus: Veffimentum ribus Pilati diem, fyga:q fole. fntermgpmm Lenebrss : ! l"(h"'""'""r tinearum efu attatlum nullius. pretzj u[u po« terit ulterius babere commercum, - Itid£me- 'Confueverunt "H ebrai in duodecim 403 que lignum vermibus exaratum non jam.» hotas.diem partiri, adeó üt hora fexta, qua d ornatum , vel mediocris «dificij , fed.ad 'Chrifhus fuit cruci.affixus , meridies fuerit; combusiionem ignis merebitur adaptari: ita Íub initium .autem ; horz fextz 'Chriflus &f anima , qua edaciffmia trifiitie morfibus jam in cruce pendens, «ex feptennis priora devoratur , inutilis erit, vel veflimento illi ttiaprotulit'verba : :his veniam fuis ;ho» Pontificali , quod unguentum Spiritus fanéls flibus, latroni paradifum , & matri fiiium . de celo defcendens prius in barbam Aaron, dedit., :hiíce prolatis:tetra . :caligines coev deinde in-oram fuam folere fufcipere fantls peruntlucem aéri , G terrz adimere. :Mox David vaticinio. perbibetur , difpulfis tenebris , exclamavit 'Chriftus : | fmt unguen- ! tuyz in Mpitc*. DEllS-mens DEIUS meus , ut qui dereliquis Matib.e, 39* Jdi-me? hoc autem .nigrum aris, terra d:e -- Etíam Chriflus hac eadem arte "vlifus tentorium horis tribus eft. vifum , :quibus eft mortem — expvgnáffe vitam hominibus "Chriftus .iluit , & filens cravit. "Triftata Filivs enim DEI noflra indutus alatutus. fuit .natutà univerfa, quia fenferat Autbo- humanitate , orbis terror licét non fuetit; rem fuum morti addiclum :: fed fi nigrum fed amor , ac humani generis folatium , . hocce explicuit tentorium — mortem -non PA deliciz,orbem à Satanz fervitute vindica» * hominibuserat allaturus ,. fed morti ip(i turus , j ugóque fubjeclurus fuavi, fuüb ne- peccati, utex vicla, & profirata morte , .«is (ue tempus triplici itidem pofuit co- furgerent homines, qui fuerant antea more lore tabernaculum * * album fcilicet in. fu- tui morte peccati : migrum -explicuit án prema coena cum linteo fe precinxit, fu- toto orbe tentorium infernum expugnatue fmque corpus , ac fanguinem — panis can- rus victor Chriftus, & homines redemptu- dore tectum munifica porrexit largitate. ,;'452' Epbef. EIP'SD ?j rus. Eram:uut ait Apoftolus: 4liquando cab * Purpureum fixit in Pilati pretorio ad «co- tenebre , munc autem lux in Domino , vi- lumnam cafus, vepribus redimitus, fam mirum in tenebris olim paupertas, Gtvir- guine proprio madens, Nigrum tandem ginitas, nec fpeciem , nec nomen habuére * Lucrap2: tuncexpofuit cüm — tetras, — horrendásque virtutis * nunc autem in pretio eft vir- otbi tenebras immifit. — Tenebre facfe funt tus. "Cooperuerunt effufz tenebre fin- n univer[am terram usque in boram wo- gulos aéris , terreque traclus, quó ubi- nam , &f obfcuratus esi Sol, | Vacta prius que locorum cacitatem redarguerent ]u* tamen fuerat eclypfis in. geminis. lucidiffi- daorum , qui tenebras non. valuerunt in* ZLse.223, mis ftellis, feu oculis CHRISTI JESU : credulitatis , ac perfidize excutere ; pul« Et velaverunt eum ,. & percutiebant. fa- chré D, Leo excandefcens. in Hebreorum d ciem ejus , & iuterrogabant eum dicentes : perfidiam ait * * 1n vos 0 judsi celum»5 eopm s. d Vg 6d Prophetiza quis est , qui te pereufie ?. E- G. terra fententiam tulir , vobis Sol vir- paffen De ; quam paffe fuerunt micantes in Mfim, elyptn tutem [uam , diémque fubtrazit ,| vobis . Dun, fereno CHRISTI vultu ftelle, fub. fecuta die poftero fuit eclypfis folis|, ac famulatum [uum elementa. denegaverunt , & recedente À. legibus fuis minifleria erea- lunz in celis , nimirum deficiente lucis au« tur£ , UVeflra obcecatio ,. vestra efh. [igni« thore defectio fecuta eft folis, & lunz, . L qualem orbis nunquam vidit , & cujus de- ficata confuio quia lux veritatis fe&dionis oculati tefles: prae cateris fuére & doclrine r;ce[ïergt à perfidis Judæis, . eorum, Tif Affe&tus malorü accerfit congeriem nifi coer ccattr. $ eorum obtufz mentes tenebrae /Egyptiacis ceffum rebus creàtis non fuerit unà eum craffiores , ac — horribiliores: obruerufit. , earundem Conditore mori, ei tamen pae & obcacárunt. Quàm miíeri, quàm cazci! rentare voluerunt , ejísque mortem lae cüim poít tot patrata miracula fole clariora mentari , funerísque proíequi exequias s ac triflitig interne per externa prodere meridiano , quó iliu'tribs Chrifti proderent, adventum ,. etiamnum Meffiam expeclent? figna tetra. Quàm exitialis eft me(titize tti- nimirum obtu(i fant. feníus eorum , omnt (títia ! quz non folàm rerum turbavit ore lumine mens deítituta,& craffiflima circum- dinem , fed & ipíum Dei filium ad. mor- : » fufus caligine animus. tem usque contotíit: 772//z eff anima mea.a ,Mattla.g:, : NNata, & educata -in tenebris Synägov " AT 24que ad mortem , adeó acerba fuit tritli. £4,nunquam cecutire deíuevit; & huic tia, ut vitam ipíam obrueret , premeret, cacitati deteftande , ac. Judzorum Íceleri acfuffocaret : quemadmodum intenfiori execrando Sol , & Luna defecerunt , ac fi correptus dolore , vel pertinaci preffus fa« : cceli fydera conteftata fuerint toti mundo, me in has folet gemebundus voces eruim« rj L fe parricidio huic execrando , . fummóque: pere : emorior dolere, pereo fame: fic ime facrilego fceleri minimé confentire , eíque modicá intus excruciatus triftitiá , meritó h propterea contradicentia , renuerunt tan- — dicit moriot prz triftitia , fitque propte* j tum nefas fpectare ; — ac horrendi fceleris rea hzc venenata affeclio , que humores i'» teíles effe, Cámque per incrementa ceci- corrumpit , mentem tetris implet cogi- tationibus,& vitam ipfam. interimit ; appo« 2 tatis creviffet eorum pervicacia, G cüm di« Homil.4qals vinitati hominis crucifixi afferende — a(pe» ütä 8—- B&GHUS aitv Alj in mortem . prorfus grattor, i & miraculorum | mnltitudo 40 élus crucis , collapfi [umt , ac fü. fulcimento. quopram de UI jam ipíisexplorata effet ; adhuc . Chrifto. bili nitereutur ,. fubtritis eovum virabus, & — faaferunt, ut de ctüce delcenderet ,. & ita- diffratiis immodico pondere triflitie, — . Name« 3 fe filium proderet DEI , íedtunc coeperunt que quod cernere po[fes in flamma, que in- fydera omnia. expaliefcere , quati terra ; in. zroclufione - fuffocatur proprij fumi , qui cüm * gemitcere elementa, diírumpi faxa, totüm- liberà egredi- nequeat , implexam fiamman . que coelam triltari, nod fi Éxodi cap. "z oyprikzit atibitu, 10. Moyfes divino joffu extendens manum in coelum tenebras evocavit horribiles, qua $ V. univeríam terram /Egypti tribus. infufcá» Mattbud runt diebus . fa&lz (un: tenebrze tribus ho tis, non in /JEgypio iolóm, aut Palaítina; Niltriflitid ex iminenti orta ma- - fed toto terrarum orbe ,. cüm enim extin- lo ip bhomine deterius : vires copterity bumnores exhaurit , offa exfiecat ,. cor — 29 -— —— guenda eflet mundi lux 5. & juftitiz Sol in mortis occafum cadetet , non potuerunt in Qpremit , & fangutuem tp[um à Chrifls Domias corporc mundo tenebre non propegari; quod.e- L] etiam predixerat. Ezechiel, inquiens . Et 1 e[iCit- Cap. 3 operiam., càm extintlus fueris calos, & ni-- ä * L folem nube.s N quàim grave eft malum pfofundus 433 grefcere faciam ' flellas. ejua tegam , & iuna mon. dabit lumen fuum.», moror; qui vires conterit; humo. res exhaurit , offa ex[iccat , cor pre» Qimnia luminaria celi merere faciam — fu- er te : & Propheta Amos vaticinatus mit, inentem perturbat , animurr tOf« 9 quet, & demum vitz ipíi infidiatur, quam etiam fuit hanc Redemptoris necem hora " Íexta diei, feu in meridie inquiens : Er e- eiiam plerumque interimit ; . hinc Chritlus 4 Ef €ap.8, v,5, AMattb, 24,. oraturus Patrem . Gethíemani& vit àn die illa dicit Dominus ,. occidet. Sol (b * ingrefius hortum , & ex imminente fibi ob. in meridie, cümque Sol. ju(litiz , & lux z mundi, vel in ipfo meridie occafum inves- jecta morte, tri(titià preffus dixit 27552/5. ef£ anima vuea . usque ad mortem , quafi dice. niffet, non potuerunt reliqua fydera ,. ac elementa füo non parenrare Conditori , fet, adeó cor meum premit , mentémque hoc caliginofo , mnigróque obduéta peplo opprimit , quiin me itrepit moeror , ut ropriam non teftari criílitiam : hoc enim ipía triftitia mortem — milu. adferre videae tur, um enim e cenaculo. pridie mor- 'atrum coeli veftimentum dxivini Íolis dgcep » N tis fuze ad horrum prodiiffet ; non ibi col- bat funus. Ó 4q2» Amo. voluiffent c feature omnes non les oliviferi, non telluris vireta, non plan- tarum virefcentes comz animum relaxá. l :tantüm Chrifto : parentare ; fed & pro Serm.ó,de runt Redemptoris , fed moeroris anguftize ) m v J Chrifto mori, quod obfervans 3, Leo Papa paffon, ait : Debebat boc teflimonium | fuo. mun- oppteíferunt , maeftitudinis tetrg caligines , pf Doin, infeflàrunt , & intimi . doloris aculei faue [ tll dus . Autbori ,-ut n occafu -conditoris . fus gellen: untvería | fimiri. Sed . patientia.s ciàrunt. Nimirum ingreíffus mundi Ser« ] vator Gethíemani hortum non delicias fuit -DEI fervat rebue ,. arque temporibus ords. 4 ibi aucupatus, fed anguílijs preffus, & oc« dinem fuum , nósque in dum porims wocat ut eorum (alutem.petamus , quoe cupatus; Anon animo laxatus jocantia intef ;)ïe&umt k Pti mQe. quam crimen borremus s. Cüm igitgr eon» yireta , fed corde opprefus ex conce ÀAa842 roris * [ s qeam ;(: Afeäim Ton. 1b $$6 Diifeftatio XXIv. ris anguftijs, ibi pavor, & dolor fuerunt phee verfatilis aditum intetcludentis pafae ipfi pro voluptate ,^ pro floribus carenz; difi extinguenda erat, quo homines diu & vincula; pro rofisfpinz , & animi affli. extorres eum tandem ingrederentur ; - tri« Giones, pro in fublime ere&lis . arboribus flatus fuit in horto, Triffis eff animamea.a totmenta cordis profundo penetrantia cru- usque ad mortem, quia jam flagra, fpinzs ciatu; pro plantis fufles, lancez, faces ; clavi, crux, vulnera, dolorümque agmis pto favoniis fufpiria , pro fontibus exilien. na moerorem accerferant ingentem , quo tibus fudoresétoto corpore dimanantes fan- mens occupata , & preffa, [piracula pef guiuei: fiquidem in hoc horto Magifler fingula corporis membra fanguineos foluta humilitatis triftatur, orat, & cum morte in imbres quareret : fed quia adhuc tri- ftitiam minimé excufferat, eam oratione jamiam imminente luctatur , totus lique- . Ícens in fanguineum imbrem, quem fola fategit abigere , ac expellere ? «àm nil elicuit triftitia ; & cogitatio triftis ex fa» triftitiz excutiende oratione aptius; pro« crilego fcelere , quod Judas erat mox pa- inde càm in horto non collegifíet Chriftus h traturus? adeó animo profundé . infederat flores expertus fpinas;. fundere preces vo- moeror, Gadeó ingens incrementum fübie- luit, ut fimul nobis prototypon, atque rat, ut per ampliatos totius corporis po* ideam daret vera oration rori idonez, is ;zbigendo 4noss rós, veluti per' fpiracula exitum fibi quz. retet, fanguincos fecum trahens fudores; Locum enim felegit fundendis lprecï. AT* & quadam nova ratione non corpus per in» bus opportunum, hortum fcilicet inter cli« flicta fibi vulnera animum diftorqueret, fed voía oliveta ab urbe, omníque tumultu, ac animi meror corpus vulneraret , adige- Ítrepitu fejunctum : hunc ingreffas fecretio- rétque ad fanguinem effundendum : folet rem in €o fibi locum quafivit, fuam nimie humor ifte, cüm pericula imminent, ve- rum ipfe fervans legem de cubili claudendo lati prifidiarius miles ad cordis accurrere ad preces fundendas. — Cxteras itidem ora« atcem , neab hofte occupetur: fed nunc tioni vacandi fervans circumílantias , teme ex immodica triílitia adigitur ex . cordis pus nocturnum ab omni precum impedi- direpta arce toto corpore per hiantes mea- mento liberum orationi deílinavit, Cor« tusforas erumpere, & membra fingula poris etiam fitum in fundendis precibus fer- cruentare, Nimirum tetre timoris, ac vavit. Pefitis genibu procidit 4n faciem Luc.esp.oTo triflitiz nubes, qua diving frontis fereni- fWam : mnon enim perfunctorié oraturus tatem turbaverant , mentémque funeltis op» genua flexit, fed fuam terrze allifit faciem. pleverant cogitationum caliginibus, & ani- NNeque femel, fed etiam iterum, & tertió 48» mi ademeranttranquillitatem, hactenus : af- otavit: Pater mi, fi poffibile est , tranjeat & Matibae,i6. fuet& in lachrymarum . pluvias folvi ; im- me calix ifle ,| verumtaien . mon ficut ego pendentis mox mortis gelu altiüs, ac ri- yolo , fed ficut tu, & fatius in agonia.s gidiüs concrete fanguineum imbrem exe prolixius orabat , neque ad unam duntaxat disrupto corpore perfundunt. — Velquia & horam, fed ad tres orationem protraxit, ut coeno aquísque paluftribus noftrorum fce- difceremus, & nosdiu infilere , ac per- lerum furfum elate in cceleftem Redempto- feverare in. precum fufione absque mentis zis mentem evaporationes, G in triflitig confu(ione, cordísqueturbatione. Etquie nubes coacte , mororísque undis excitatze, dem oravit Chriftus eo tempore, quo ttie nonnifi prodigiofam hanc fundere potue- ftitià premebatur , moerore affligebatur, coe- runt pluviam : infueto námque repente perat quidem pavere, taffiere, contriflari, & correptus metu non folüm membra interni ametus effe. moeroris preffa anguíliis in fudorum im- 46. Hilce affluens angoribus, preffus an- bres liquefcunt , verüm & in fanguineas pro« gufliis, tortus triítitià ex fola oratione fo- digiosé folvuntur lachrymas, latium quafivit, & quidem eá in Patrem M Vel quia coclefti hoc rote cordis no* reverentià oravit, eóque intenfo affe&u, ftri perfufa tellus pri(ting oblita fterilitatis quo totus arderet amore, dixeritque: Pz- non ampliüs daret vitiorum fanticeta; fed ter ti, Abba Pater,quo inde - difceremus & flores tandem inciperet producere virtus nos , non corde frigido , non mente ad alia tum deciduo hoc irrigataimbre ? & meri- diftracta preces fundere, fed ea majore,qua 4 tó pro fentibus & dumis rofas nobis, & polï'umus attentione, & inteníione - 3 quà lilia germinare debuerat àccelefti mox excul- enim preces funt ferventiores " ac ignitio- ta hortulano, & divino hoc imbre imbu- res promptiüs furfütà — avolant. Neque fine obedientia, ac omnimoda conforma- ta: non enim filij Dei fanguis potuit , nifi inflores adolefcere , qui cclo bené ole. tione ad Patris voluntatem oravit, cüm * rent, cum terrz futurus effet folatio, imó Marc.inter orandum dixerit * Non quod Mare.e. tv & pretium , quo redimendus erat. totum ego volo , fed quod tu, Non mea , f[ed humanum genus; non potuerunt non con, tu4 voluntas fíat. Chrifli in fundendis $5 crefcere in gemmas Deo dignas guttulz illze precibus vigilantia noftram excutiat . fome finguínez, quas triflitia e fíngulis mem- nolentiam , ejus fervor noítrum tepo- bris Chrifti corporis in inamoeno horto e«- rem , ejusattentio noflris animi: diva- us, s^fltram licuic. Verüm hoc imibre flamma r?m- gationes » fudgr ejus fanguine L defidiam. TüftiieAffe£tas m aloriiaccerficóngerieni,nlficoérceatur egg. delidiam, Difcamus exemplo Chrïf*ci;tüm* luitundisablüi, &in pifeinam merg?., non inos rnoetoresspremunt , triítitiz affligunt, aqua , fed proprij íanguinis : cum enim a- & earum tetree nubes mentem perturbant quam neque corclum fuppeteret ; neque ter* qiofttátii , ex oratione fuppetias pofcete , ex 12 fontes dare poffent ,. quz purgare , & yprecibus Deo fundendisaliquid enancifci fo- confecráre vi&timam hancvaleret , ideo fuo latij: diícamusexemplo Chrifti rem nullam debuit ablui latice 5 non quo aliquid pu* rioris, acmitidioris ei accederet; fed ut fae aggredi , nifi przevia oratio nobis viam fter- nat ad id, quod quxrimus , ut illad inve? crificium eó effet redundantius ; quó appà- ratusfierer folemnior ; quinimó íudorem nire poffimus : & quia nofire plerámque orationes deitituuntur fuis circumftantijs , hunc fanguineum internus moeror elicuit , infelicem etiam fortiuntür exitum , & plu- quó acriüs de noítris triftarerur. iniquitati- ries telam ordimur absque ullo fru bus , quàm de propria doleret imminente ! &u, & inani labore fatigamur. hJ morte, Y 47 Chriftus non oravittantu av lod sdeo Primïgenïalabe po ïlutus à protoparen.« 5 Q ptolixe , adeó fervide, ut in imbrem foive- te hortus , ac malediclo. (ubjectus , nonni(i Ípinas, & tribulos ,. vultásque fudorem , zetüríanguineum : hzcenim oratio, Glu- &tatio ad noctem medíam creditur duráfle. quó fuo vefceretur pane eidem ,. & pofleris r LE Jacuit toto eo tempore mundi Conditor,, prodoxit 5 fed mox íecundus A dam , vir fae «clí Dominus in humum pronus ; nofiro- &us dolorum, noftris ut mederetur infirmi« zum fcilicet peccatoram pondere gravatus ; tatibus, imbres effundicfangvineos , quibus cordisno(tri hortus irrigaretur, G non am- preftus , & depreffus ;; moeroribusitidem, & afigoribus tantis intus oppletus , ut ex- pliàs fentes , & (pinas vitiorum , fed lata virtutum vireta ,. ac fru&ctus daret operum &tuans fangais, non jam ad cor deflueret ; fed pet fingulos corporis arcus foras efilue- meliorum. Sed moeror rerüm invexit cone fufionem; fiquidem verno fub fydere, flo- ret, -Proh quàm miramutatio! in Taboris falligio ,' cüm ejus vultus folis inftat 1tra- rido anni tempore in Gerhíemani horto non roícido imbre , non uberi pluvia & fummo diarec ; & inflar nivis ejus albefcerent vefti- 3nentaà, quzpercandorem blandimenta ex- colo, . fed ex Redemptoris membris fingu- hibetent voluptatis ; nuncin horti inamce: lis fanguine pluit : nimirum in dolorum Dy.enots misdelicijs, & pallor vultum afficit , & ubertater pluvium eft ver, quo à confueta veltescruor inficic G morror animum pre- fua degeneraret amoenitate, : Voluit imbre à hoc fanguineo vernas dedicare delicias , ut mt', & pavor cot comprimit. 49. "Fuit moror ifte , qui cor dis præïuhi ; frigidasnofttrarum hyemes iniquitatum abi« Atl & torcular compreffit, quó botrum divini gerec . rofas daturus, qui fanguinis purpu* fucci plenum exprimeret , & licét vinum non ra ver ipfum in(ignitet. . NNecmirum ft plu* viz viíz fuerunt fanguinez ?. fereniffimam elicuerit ? imbres tamen expreffit fangui- meos , quibus noftra irrigarentur pectora , Redemptoris mentem pavor, & unftitia quae & cum antea fteriefcerent - tandem conturbaverant , feu tenebra factz fuerant fuper faciem abyffi ipfius divinitatis , nu» gérmina aliqua inciperent bonorum operum producere. Vel horti arenam fuo refperít bes moetoris .caput illad coelo (ublimius oc« cupaverant , & extriftitiz frigote , accha- fanguine , quo deleret protoparentis fcelus, quod hortum infecerat deliciarum : hoc e: ritatis fervore fa&ta intus antiperiftafi plue amim in horto catenis voluit vinciri , quibus vias exteriüs effüderunt : & licét nox in« malé uiurpatam ab hominibus libertatem grueret ,. exilla tamen maroris no&le pri« ma fuit lux nobis exorta, & noftra coepit probé ijsdem tribueret : hic preguítata morte affsctatamà protoparentibus immor- aurora purpurafcere , 2on folis quidem ra« M & cum in horto talitatem luere volu:t : dio, fed fanguinis rubore ; tametfi liquor Adam mortem incurriffet immortalitate ex- ille purpu . ; effet. reus folari quovis radio illuftrior utus; in hoc horto moriem , quam non- Exitialis igitur eft immodica triüitia , $15 dum corpore complecti potüit , auimo , & cogitatione delibavit ; ut vitam , ac im- qui dum animum occupat , etiam corpus Ízvé discruciat , ex cujus membris fangui- niortalitatem in coelefti percipiendam patria ab hominibus deperdiram hominibus refti- nem elicit, & dolores acuit , virámque ip- Íam obtuit. tueret : neque aliud fuit inhorto ille toedere, ci(;umdederuni me dolores Pfal; 143 , pavere, moe(tus effe, in terram profterni , morti , & pericula inferni invenerunt me, & cum fpiritu exitum quzrente luctari , nifi Tribulationem , €5 dolorem inveni y feu ut velle miferum effe ante miferiam 5 nifi fa. explicat D. Hieronymus; tribulationem, & turas erumnas rrifítibus antevertere cogi. murorems affhidionem, G9 anxietatem.s ? | profundus mecror dolor dicitur mortis, quia | W:J.Mo tationibus , nifi mortem ipíam cunctantem incitare, accerfere. fzvé exafperat , diré discruciat , crudeliter Vel cum ut victima effet in ata crucis dilaniat animum; debacchantibus fzvz moe« 45: Chriftus mactandus ,. facrificium . ut ritu ftitudinis furijs.quz ferales ubique umbras , - adminiftraretur folemni , quamvis fole effet ac terrores fpargentes , mortem videntue -mundior , nive candidior , ferenitate pu. inferre. Quinimó moror , qui intus ar« &em.cordis premit , . G mentem occupat, xgi?'þr ; in colle tamen Gethlemani ï'vivis VO« Aa a3 3. non N X $68 Diflertatio XXIV. sion foliim doloré$ thortis ; fed & pericula íratus es, Ef cur concidit fm'ei tua? deini fecum trahit inferni , Circtmdederunt me» de verba addens empha(i plena , pluribüse delores mortis , & pericula inferni invene- que involuta difficultatibus fubdit. ANone yunt me, leu ut expendit Lorinus; angu/iie ne fiben? egeris , recipies ?. [in autem mal?; inferni , vel fovea fepulebri : fed (ve in- flatim £n foribus peccatum aderit ,. fed fub J fernus fumatur profepulchro ; five proipfa te appetitus ejus , & tu dominaberis iliuse gehenna : fempqr fenfus luculentur.rei ad- O quàm exafperatus fuit Caini animus du« aptatur przfenti ; fiquidem adeó grave , ac plici infeftus tortore , flammante fcilicet ira« peracerbum malum eft vefanus moeror , ut cundia, & infanaactetra moeflitudine;pros ipfi meerenti mortem adícifcat ob doloris a- pterea ut imminentia crimina pramatute Cerbitatem , cruciatüsque favitiem. Sin coérceret, Deus ei apparuit , & ulcus ine veró infernus pro géhenna ufurpetur , ut ternum aperuit , quó ei mederetur ,atrásque plures facri Codicis Interpretes , ac Com- triftitiz nubes é mente difpelleret , animüme fnentatorum proceres intelligunt ; jam tri* .que priftinz reftitueret ferenitati : appofité flitia ferali damnatorum moeítitudini ; ac Carthufianus ait : Cur concidit facies tua? Inesb, áe infernáli cruciamento , quàmvis hyperbo- quafi dicat : mon babes vationabilem cau- Genef.. licécomparatur , quo nil tetrius , nil exag- fam barum deteflabilium paffonum,videlicee geratius ad malorum extremum explican- impatientia , indignationts , ac maroru pere dum. Dicitur autem triflitia pericula fe- qerft, .. i Circumdederunt me $4« f cum vehere inferni, Quàm opportune animi exacerbatio, dolores morta , &f pericula inferni invene- nem, & triítitiam vocat perveríum moero- runt me : quatenus ipfa triftitia viam vitijs rem, & deteítabilem paffionem , .quia ni- ommibus emollit , per quam maerentes. in mirum hujusmodi exafperatio , quà animué gehennam trahit: nonenim alijs triftitiaaf- ferocit; & triflitia, quà exulceratur , eiüse ä Íociatur comicibus ; quàm noxijs vitiorum que offufa tetriffima nube infufcatur , fuós turbis ? fiquidem exafperatus animus ita- que deítituitur Jumine, fenfum omnem per« cundiam patit; iracundia triftitia comesae vertit ; & infurgentibus paffionibus ,. pra- fcifcicar ; & utridsque foboles, turba eft ca- vísque alfe&tibus fomenta fuppeditat , & H terorum vitiorum, utrümque appetitum concupifcibilem , & $?. Prz cateris incommodis animum exa- irafcibilem ad delinquendum ítimulat , ut fperatum triftis occupat caligo , ac turbu- nullo coérciti froeno in omne proruant fce« lentus furor ; sítque propterea moeror non lus; quapropter ftatim Moyles mentionem folàüm quzdam errandi quafi neceffitas , fed ingerit appetitüs , ac fiira, & moeror no« amot érroris , ac libido infanie ; eft enim. vum intus in moerente appetitum ingererent l—— N- RI o EEE N exalperata triftitia tacitus fcelerum fomes , ad delinquendum proniorem . & ad fcelus & ad' peccandum iter declive: / fiquidem omne paratiorem , ut explicat Rupertus , ul5b mens triftis , & exacerbata ferarum inftar ubi expendens prefatum textum Genef, 4, Lib. 4- in 30477 [ l 'data quavis exigua occafione infole(cit furi. Sub te erit. appetitus ejus , ait $ ddn nefcis , Gezef.cAp.4e bunda, furit turculenta , & in omne ir- quia fi benà egeris ,. recipies * fin autem.s rumpit flagiium: necefse enim eft , multos malà fubauditur ,. & illud recipies * nam., exaípetet ; qui ab aliquo exafperatur infti- flatim in faribus peccatum aderit , ut quos cante triítitià ad infolefcentia crimina ,. & cunque te verteris , quidquid agere voluea T^ ad fa:da fcelera , qua procul dubio proxcli: rás , tecum fit comes in stinere , Princeps in.s epere : &5 tuuc quidem fuper te erit. ( nimi- 'gpm" ad gel?ennam viam flernunt. rum appetitus ) & dominabitur tui , quia Jtth, a j in Cajno erimen infanientis moeítitudinis , * b v & exafperatz itacundie , alter veluti inipfa fuit vividior , G truculentior appetitus . Maeror immodicus quam i mene quo Cainus incitabatur ad funeftum , & e- tem occtipet , cor premat , f* que te- xecrabile. perpetrandum fratricidij flagiti« ericitate antmi ferenitatem perturbet , 'nun- um; ad quod geminà invectz moeftitiz , & DW r. quam tamen voluntati evertit (ibere exafperate iracundig furid , ac gehennali tatem j quin coereeri Megerá fic vividiüs incitabatur , ut nequa redarguentis Numinis admonitione ; nequa pojitf interminatis graviffimé minis potuerit co« LEDD — Gre tul.it Cainfüorum repulfäm mu. érceri; acfinovus hic truculentus moeftitue / nerum; maorore propterea confe- dinis, & iracundiz appetitus non infraeffet, TEU &US, & atra triftitie nube mente Caini arbitrium ; cui fubjiceretur, fed fups infufcatus , fimülque exafperatus in omne ra , ac Caino dominaretur; & neid perpe« pronus fuit facinus ;; à quo Deus,ut eum ram , fibi Cainus perfuaderet , putarétque avertetet ferena facie , quà ejus discuteret impuné pofle in fratrem fzevire ,eó quia non nubes triftitiz ; apparuit , praemature vo» ex arbitrij fpontaneitate , fed ex predomi- lens imminentia crimina cohibere. Iratás- nantis , ac veluti neceífitantis appetitüs Genef, ,. , que eff Caso vebementer , & concidit vul- impetu in fraternam prorueret cedem hn Vrl $* Injg. '--na ejue , dixítque Dominus ad euM y quare dixit ci Deus 1 f/éd/&b re erít «Wmfm HH5 Vr m [ N' ä Triftitiz Affectus .maior;ü accerfit congeriem,nifi coérceátur. $o & tu dominaberi illius , quianeque invecta eundüm illud, — Alnxit te Deus tuys oleo exi Pfalá, $ moítitudo., neque exafperata iracundia li- ultationá. Prudentes autem. acceperunt bertatem aufert arbitrij , quamvis vividiüs oleum cum lampadibus , 4d eft , latitiam. inftiget ad furores , G ad flagitia perpe- Quód fi virginesoleo delibutze interni $94 tranda, - gaudij prudentes dicuntur ; confequeng eft, d ZsP PO Fertur enim homo przeceps in infanias ut eatenus oleo 'vacuz fatuitatem incurte« rint , quia lztitià deftitutz interno inficiee deli&torum., ruítque veluti czcutientibus oculis in omne ícelus , triftitiz aculeis fti* bantur marore , quó ad vitia pronz accef- mulatus , & aracundiz ;flammis accenfus ; füm neglexére fponfi, & vitijscoinquinate fed quamvis proniot fit , .utráque occapa- fatuitatem contraxerunt : prudentes igitur tus paffione moeítitudinis , iracundiem , .a virgines olco illinitz letítiz , nec pra(tigijs quódvis patrandum flagitium , -non propte« falluntur voluptatis ; neque toediofi moero» 'tea libertate deftituitur arbitcij ; liberaenim tisincitamento extimulantur ad vitia ? fecus adhuc perfeverat:;voluntas., qua ficut in imprudentes , quia oleo deftitutz lztitize tadiique dementia occupatze ,. faftidio infi» Dun, j fcelus proruit,, ita in géhennam proniorem fibi viam:fternit , ut moerore confectus re. «iuntur:moeroris , S& ad virtutum infatuane : Gj Circumde- petere.cum :regio Vate poffir. tur culturam., illecebrisque falluntur volue derunt me dolores mortis , & pericula snfer- pratum , & libidine agitantur delictorum , Wi dnuenerunt 3ne. oleivacuitate , feu tetrz moeítitie umbrá u 16. "Nemo fe £allat , .nec (ibi perversé pete fomitem exhibenre ad delinquendum , quia 'fuadeat ex . immodico.moerore , vel-etiam triftitia malorum omnium eít putidusfons, 'exacerbata iracundia pofle in fcatrem «citra :ac ad .omne .iicelqs ïpericuldihm.;incizamen. itufne piaculum delinquere , .ac impune fzvire , .üm.dixerit Deus Caino moerore confecto . Non me latet à »þ'lu-r'ibus quaftionem & iracundia:exacerbato , cum fratris pra- anflitui , an'Chriftus in ultima ccena morti $* : qmeditaretur necem., ub te erit appetitus proximus:corpus fuum Judz ad manducan- ejus . (5 u dominaberis illius , mmirum dum dederit. — Plutes énim ex Interpreti- moror , quamvis immodicus , . ira.exa- bus fibi perfuadent incóngruum fuiffe pro« fperáta ,:nonita intusmentem occupant ;ac ditorijam molienti , .ac maturanti nefae ä Tium facinus , .amicé Eucharifticum 'Chri. dominium agunt., :ut voluntatis evertant Aibertatem , :quamvis enimurgeant , ftimu- flicorpus portigere. 'Cümenim Chriftum Jléntque moerentem , fimülque iratum ad íce- 'non lateret facrilegum ; quod intus fudas ]Jüs patrandum , :non tarnen adigunt, 'Unde Ácelus;meditabatuc , ac ipfum omninó in- 'fe ipfum potiüs fallit , -cura moerens teedio dignum , ac imparatum «ognofceret , ad w NONIES - " -affe&us.in aliquod fcelus proruit ; huc ac« facram 'Synaxim :cum «czteris fumendam ,, ideó ne facrilegus communicaret , deftituen- "Trad..in ceríendus D. Auguftinus, inquiens : ANemo , üþl /,' l'n JoAn. .ergó vos fallat , -quando fortà tedium pati- 'dus.videbatur tacro hoc.epulo : & quamvis , Gd mini., quia ícicet , homo:.moeflitize teedio lhisce nitantur fundamentis , qui cenfent, j '€xalperatus (e ipfum fallit, «cum effronis Judam :;proditorem «minimée in ultima coena fertur.ad .vitia fomite incitatus:terrica ., :ac 'communicáfle : nihilomtinus communis eft maligaantis triftitize. Anterpretum fententia afferens ; etiam Ju- — - $7 AMatib.:25.. R egnum eclorum decem 'dam proditorem unà cum ceeteris Apoftolis 'pariatur virginibus , que accipientes lampae «ommunicáffe , quia tametfi Judzee commu- :das fuas-exjerunt.obviam fponfo, & (pon- nio incongrua videretur , [i'tamen illi uni Mattb. $s [., fedex illis. . Quinque-eraut fatue , & megatum fuiffet , quod reliquis omnibus RP uinque prudentes : fed .quinque fatue ac. adftantibus ubertim concedebatur , id pro- eeptii dampadibus non fump[erunt oleum fe- ul dubio fcandalo czteris fuiffet , quapro- eum , pradeutes veró acceperunt oleum in.s pter D. Leo Papa palam fatetur , Chriftum ais fui -cum lampadábus. non parüm de- nulli Apoftolorum Eucharifticam fui corpo» W | fudant facri Interpretesdisquirentes, quid. ris denegáffe communionem : & reddens nam fitevangelicum hocoleum , :quo :quin* rationem , :cur nec Judz proditori , quem que prudentes virgines ad. virrutum 'pralu- indigniffimum noverat, voluerit eam «de- lí cent ítudia : & quanam fit hzc olei vacui* negare ;5 .ait, Neque ab .boc quidem myffe- 'Serm.v. de tas, qua virgines fatue , ac imprudentes rio proditore ubmoto , ut offenderetur Judas ilfiom d adventum neg ligentes Íponfi à vitio fuerunt nulla injuria exa[peratus ,. qui impietate s ;- voluntaria prafcitus erat. Nimirum no» ja dementatz, A quónam virgines oleo vacuz fuerunt ad indulgentiam inítigat vitiorum, luit Chri(tus negare Judz beneficium czte- cum prudentes lucernis ardentibus przvijs ris Apoftolis commune, ne difcipulus proe )a facibus. itinera feliciter decutrebant virtu- 7 ditor injuriá exafperatus, & ob denega:am tum ? cur oleo deítitutz florem amiferunt fibi cum reliquis communionem , tetra , ac n virginitatis , cumreliquae non minus lampa- malignante occüpatus triftitia vividiüs in- des oleo ,, quàm animum omnigena exor- ftigaretur ad facrilegum , quod intus mente De verb, nárunt virture ? explicat : quid hocoleum moliebatur,flagitium 5 & ne ad nefarium Domin, fuerit D. Auguflinus , inquiens : | per. ole- facinus ; quod maturabat , praceps flatim * rueret * ita pronus eít ad flagitia quzqua ;: Sem. a. m ip[am letiriam figuifiari arbitrer [e« p* $60 l Difïcrtatïo XXIV, patranda homo tetra. oceupatus triftitia, & cocleflis epuli , qtió faltem facrilegam ob« truculenta exacerbatus iracundia , ut mo- tegeret Judz proditionem : eft (iquidem luerit tunc. Chriftus Judam quamvis pror. immodica triftitia: inteflinus doemon infti- fus indignum , folatio deítituere commu- gans ,. ac folicitans ad omne fcelus ,^ ut Wjeo M nionis cum czteris, ne ipíi invecte triítitize PT meritó Euripides eam dixerit Deam aver« ob denegatum fibi facrum epulum tribue- nalem , eó quia multiplex fit ipfa , ac va« retur facrilegum proditionis ícelus. rium malum , imó non folum multiplex 60. Adeó profunda triflitia , furórque ex- malum , « quia ad omne fcelus iter ape« P afperationis moerentem dementat , ut vel riat , fed etiam smultipes , ut loquitur Po« Deus ipfe precavere voluerit , ne triítitiz filippus & AMyrínice , quia multis, ac die tribueretur tetricitati fcelus, quod exvitia- verfiffimis vijs ,. modisque varijs ad nos zil]c 30 Jl tz voluntatis arbitrio oriebatur ; pronae- venit , & per plura itinera ad fceleta om» nim eft triftitia etiam ad horrendum quod. "Widc nia nos perdücit , binc dicitur varium ma« cunque fcelus , ac facrilegum quodvis fa- lum , quia plura, ac innumera mala fe« cinus, . Voluit igitur Chriftus Juda quam- cüm adfert immodicus meror , unde Ba- Ora? f2, vis indigniffimo facrum impertiri epulum filius ait : Nzia autem triflitia autbor pe- qu«f?. . de Unà cum caeteris ,. ut pateret ; nullà exa- cati effe folet , càm maror mentem fv mercor. Íperatum injurià , nullo occupatum moero« mergat confilj inopía , "vertiginem adferat ïr!;üzt, re , nec inítigatum triflitiá in fceleratiffi- peuurta cogitationte ,. ingratum animum.a mum prorupifle proditionis flagitium, Re* generet ; eo ipfo , quód uriítitia mentem fectis tamen aterno pane difcipulis , — & fubmergit , rationem obruit , animum pre- etiam Judá ; Chriítus nondum fatur , quia mit , pravásque ejus paffiones excitat ad nondum felleis lautitijs meridiatus ad men- peccandum fomitem [uppeditat : & licét fam crucis 3 «divertit in hortum Gethfe- ábsque arbitrij libertate non delinquat vo- mani, oraturus zternum Patrem , & im- luntas , nec homo in malum proruat; at- peraturus terra , quia licét novi Adami tamen ; fi moc(litudine intus prematur , & innocentiam reverita ,fpinas ibi germinare atra ejus caligine mens deje£cta à (ua fereni- recusáffet , dolorum tamen Domino ípi- tate infufcetur , incipit ratio re&lis deftitu- mas preparavit, ibíque ferociffimis animis tua confiliis , prava nutare vertigine ; GE tortoribus accerfitis pavore , toedio , moe» fuppeditante morore tacitum ad peccara rore,, ac triflitia ad mortem Usque cor 6 igniculum , ac inteftinum fomitem ad fce- illis ultró tradidit. discerpendum ) ut ex lerum patrationem , — voluntas liberé in 6 interna pectoris carnificina (anguis ad pe« hujusmodi fertur Ícelera , quamvis ab in- rotandum erumperet , qui ideo fine vul. L] L licet enim ime terno mcrore inftigata nere toto diffluit corpore , quia fanguis modica triftitia lumen infufcet rationis vulnerum loquaciffimus eít ad ultionem [ua caliginofa tetricitate, ac libertatem ex« vulnerantis ;; & (anguis Chrifti non ul- tenuet arbitrij ,^ quatenus vividiüs ad fla- tionem , (ed veniam , & panem mundo gitia inftigat atrociora , non tamen libere fpopondit. Vel cum totus effet. plenus tatem obliterat ;; neque ad delinquendum oculis ,, divinus Argus , imó totus effet compellit , fed ad fcelera viam fternit , & oculus , non aliter flere decuit, nec fane ad eadem voluntatem infligat, sítque pro- guineas emittere lachrymas ,. quàm ex (in- pterea triflitia fcaturigo omnium fcelerum , Nimirum Mb.þ 1 gulis divini corporis membris, ad qua finit voluntas per mororem liberé fe avatus müror hoc ab omni membro tti- 4 rapi, butum exegerat , quo opulentior factus , ac. Imó non ad fcelera 't'antüm' »fedad moi.' 62. riüs diftorqueret. Mmb:z* 61. tem perducit immodica triflitia , ex qua Hinc pauló poft 'Judas/.e'x difcipulo , mors feflinat , exficcar enim intus offa, cor boftium nefarius Coriphaeus cum laternis premit, mentem perturbat^, animum tur- Chriftum , cujus fuerat corporepaftus , ad bulentioribus exagitat cogitationibus, & necem quarit, quem inventum ofculo pro* totum hominem fus, déqueevertit , donec didit, quó caput Redemptoris preuum fie- * perdat,ac in infernum pertrahat, In fepten- ret proditoris $ armis abufus amoris o- -Gmef. 4v nali communi illa flerilitate, licet plurimum Ículo facrilegum perficit fcelus ,. fictis e- fuiflec detrimenti paffa familia Jacobi ; hic nim fubdolz falutationis officijs , ofculum tamen cunclantiós renuit Beniaminum f« in perniciem authoris vitz temperavit , lium cum reliquis fratribus mittere in E« l & fceleratiffimus proditor fidei fymbo- gyptum; amor enim non finebat patrem à lum ia teíferam convertens perfidiz om- filio fejungi , nec hunc à patre feparati , nia perturbavit ,. & mundi Conditorem inquiens : Nvem defcendit flius mem vobis- manibüs tradidit nocentium farellitum ? . folus qui ad proditoris ofculum , veluti ad fe- remanfit. ; rale clafficum fe effuderunt in furias. — Ad f quid ei 4dwr[i acciderit iy . perra , 4d quam pergitis ,. deducetia canos hujus facrilegi Íceleris patrationem citiüs meos cum dolore ad snferos s. hoc eft, fi tetra triflitia, fi judam occupaviffet , ob permifero vobis Benjaminum comitem in denegatum facrum epulum in(ligáffet ?. i- /Egyptum , & aliquid adver(i eidem initi« Ev dcóque voluic , &ipmm participem— fieri W obtigerit , efficietis , ut ego dupligi * $0s Tüfütie APfe&usmalorü accerfir Ccingcrïcm,nïüïcocrccatuz, $61 confe&us morbo fene&tutis , & mororis intereunt herbz , fqualent campi , lugent nioriat prz triflitia ?. erit enim fuperve- horti , concre(cunt alta glacie flumina, ni* pmiens moe(titudo , que mortem accelera» vibus obrauntur montes , valles, planities, $f 147- bit meam , unde Auguílinus ait ?^ Ez de« Íylvz , tellisquetota, in qua nulla fe oculis é» Gen'jq ducétüs fenetlam meam cum triffitia Ad in« Íegetum;,aut fperatae meífis produntindicia j I féraum , & ideb ad in[ernum 5 quia ciüm.s quin prafocatz quafi infemine fruges , gelá eriflitia ? Ecce quàm perniciotus eft tri- que exanimatz fpem videntur futuri pro- ftitia morbus, cum non folàm ad ícelera ventüis elidere , & iter non permittere. 64« viam flernat, G mortemacceleret; verüm Monuit igitur Chriftus ,ne fuga in bye« etiam , quod deteriüs ad infernum perdu- me prottahatur fufcipienda, quia tunc venti, tempeflatésque graflantur ; coelifacies iem- Li.3,.d, €8t» appofité D. Chryíoftomus ait : :Diz- P,'U'vido à Dolita cperatione perniciofior efl immodi- per turbida , minax, & irata , fugientibus mie nus favet, quibus propterea ob frigus , ni- CA wmroris magnitudo. Nam quos damon juperat 4 per wmuerorem vincit, ud fi ves , pluvias ,lutum , ventos , & alia tum a. f Ótst 15, snarorem fufiuieris , mbil omnino. bzai!i-, & ris;/tum viarum incommodafuga eft perdif. '.qug4 d ancommod: tibi ab eo continget. Recteét:- ficilis , & prafertim «gris, fenióque confe- " mea à anet àb immodico morore infernum , . qui &is per(zpeimpo(fibilis, vel etiam lechalis, * qrifit, Pramonuit, mefuga etiam infabbatho fie- ] nofcit triflitiam omni diabolica operatione fet, quia eo tempore ] udzis nonlicebat ul- | : gdb mccn?iorcm.- 4 tra mille , imó ultra feptingeritos paffus ambulare. Hoic tamen litterali expofitio- s Vil ni aliam (ubdit myfticam , D, Auguftinus in Uib i, quafp. CU amRng quiens: Quód ai : Orate ,uefiat fuga Uto LNærariä teira fcalz;gine.r,, iftex- Sira byeme , wel fabbatbo , 3d efl , veampedi, 4"4ff. 37- «ntiantur , lumeniufufcant mentis ,er zuento aliquo derineamini : quia & byeme ambribus , wel frigores & fabbatbo ,4dn quo ammodica pre[fos triflitiA vveluti cacunen- proficifes non licebat , dmpeliebatur quis ab d&es per devia trabunt,ne viat peram. dulent falutis. — -Hilaris pae itinere, & poftea ad rem noftram appofité dJientia beatitatem fubjungit: vel 4Iiud ne in triffitia , aut le- grafagit. ditia rerum temporalium quis $mveniatur À 4lie illa.: noluit Chriftus, ut fuga fieret in &3. w- Xcutiende funt triflitie caliginofz hyeme ; quia hec anni tempe(tas nubila, te* E T^5, nubes, quz noftram infufcant men. tra, lurida fymbolum e(ttriflite ob inopiam tem , animo ferenitatem furripiunt ; rerum temporalium ,. & (icur hyeme ob fri- «ordi traaquillitatemeripiunt , lumen infu* us, nives , pluvias ,lutum, ventos ; & alia CI fcantrationis , ut preceps in:omne pro- tum aéris , tum itineris incommodafoga, vel ruat homo ícelus : & quidem abigenda eft impoffibilis ; vel lethalis; ita quiinit fe funt , hujasmodi tetrze nubeculz prius- immodica vexari criilitia, vix que imminent quam plus-dammi inferant , antequam per mala ,. & animi excidia fugz beneficio erit patrata fcelera nos pracipites agant in tar* declinaturus: immodicus enim moeror ome ,;1 €:Mattb. $4. tata. (Chriftus Deus in przloquio de fu- nes evafionis , acfalutis occindit vias.& ba«» | nefto , ac ferali Jerofoiymzeexcidio fugam ratrum duntaxat oppandit perdicionis, -premonet imminentis calamitatis decli- €Maeror immodicus omnia occluditad — $7* fandz causà. Qwi im agro e$i, mon ve* falutem itinera, omnésque impedit femitas 3 Matth»14. ít vertatur zollere tunicam fuam ,| U& autem ded viasaperit , emollitque ad eternam per- ; niciem : imó acíi glacie concretz , ffimül- gregnantibus , E5 nutrientibus $n illis die- f bus. Orare autem , wut non fiat fuga ve- que declives effent viz ,quasmeeror pandit "« firabyeme , vel fabbatbo , «erit enim zunc huic qui habenas laxat , per declivia haec :glaciata itinera praceps agitur deor(um , aribulatio magna , qualis non fuit ab ini. " io mundi ,neque fiet : pramontit Chriftus, vel quafi in curru absque aurigatore ad vir- imminentem calamitatem fugz beneficio tutisruinam , funeflümque vitz exitum fe- ctj ib declinandam effe, mon tamen effe fugam Íftinus ruit ; unde Augufítinus re&lé explicat: K protrahendam , ne calamitas priüs ingruat, Orate ,ne 1n triflitia ,aut letitia verum teme poralium , quis inveniatur à die illa , quia |' nósque feriat , quàm fuga ab ejus nos abri* ! piatflagellis : ideóque hortatur, ut perpre- moeroris terricitasnifi ope divina excutiaturs ces ad Deum fufas Numinis expo(camus 4 quem occupat ; perdit ? excutienda itaque eft opem ; quà poífimus flatim fugere,ne fuga hazc prava tetricitas , ne mentisferenitatem Is J uof(tra fiat inhyeme , vel fabbatho, quia neu* abripiat , & in profundum rapiat malos tro temporeopportuna cenfetur; monhye- rum , 1dque declinaturus Regius Vates; aitz u &ne , quia hec anni tempeftas triftis eft, rigi- Meditatus f[um noite cumcorde meo , 65 exe Pfalk »| 7ó, v Jf da ,immitis, lurida, pigra ; afpera , deformis, ercitabar , € fcopebam [hiritum meum.» $ £4 inqua arbores fuis deftituuntur foliorum co» nimirum , ut explicat S. Athanafius apud Í snis , vitefcente fuo viduantur prata honore; Lorinum , quia David moerebat , Íeu affi- n ' exficcantur enim vireta , areícunt planta , ciebatur triftitià , hanc ut excuteret , (uum (e Bb bb €Q« d Verani de dlk&ün Jon. d. $62 Differtatio XXIV, fcopebat fpiritum : feuope divina, & gau-- trinfecum pulvetemi excütere qits Téms pof« dio fpirituali, veluti fcopá Propheta verree funt é cute extima corporis , non intus meuges tem pulfare , cui potiüs funt folatio , quia bat, ac purgabat fpiritum fuum; ne quid- ert quam fordefcentismoeroris fopereffet : quia inde anfam fumit , magis gaudendi. ubi moeror ftabulatur, ibi domicilium non Hinc S. Zeno vocat &eatas calamita- eft Spiritus fancli , hic enim utpote mun, L2 Afferit calamitates , & corporis 67« diffimusnonni(i purgatum , ac mundum in- cruciamenta beatitudinis participes , beas habitat domicilium noftricordis, hinc Her» tas calamitates ,. quia ha funt , que viris Lib, 2- $4- | as Pauli Difcipulus ait : «quanimts effo , probis virtutum ftudio addictis viam ad - GBemn . 7 L — a d p r E -- [ — 3 floral. man- ternam flernunt beatitatem, funt binz ala & patiens , 65 omnium operum nequiffimos !läf. 3. 'rum dominaberis ,. 8 operaberis omnem. quibus vir pius excuffo quovis moerore juflitiam. — Quàd fl patiens fueris ( feu ur- munitus furíum avolat , quia non finit mentis ferenitatem à tetris moe(titiz foeda- gentibus tribulationibus , & ingruentibus calamitatibts triflitie atras excufferis nu- ri nubibus , hinc Tertulliano quarentt, bes ) Spiritus fantlus , qui babitat in te» , Que igitur negotiatio patientie $n corpo- .Lz'B. Y,d» re ?. premature refpondet , D. Paulus. euundus erit , & non abfcurabitur ab aliquo patient c.2tà nequiffmo [piritu , fed gaudens dilatabitur , Gloriamur in tribulationibua : quia vito. "d Ron. 5o 65 epulabitur in vafe , in quo babitat , & forti , ac pio calamitatum , ac tribulatioe num procelle mentis jucundam ferenitatem. apparebit Domino bilar(': in pace mag- 2249 non abripiunt per inveclam maeítitudinis E« 66. tetricitatem ; non enim fzviens calamitas 5 Sicut igïtür cordis mundities ,« fpiQ gitüsnitor à gaudio oritur fpirituali , acin, anxia tribulatio , dolor zrümnofus, infame terna cordis hilaritate , qua allicit Spiri- dedecus , probrofus labor in ijs, qui chri* tum fan&tum ad domicilium cordis noítri ftianasexcolunt virtutes, folicitant moetoré , 6» inhabitandum : ita fi ab immodica munda: nec lachrymas cient;quin potiüs feftivum pa* riunt gaudium;gloriásq; negotiantur beatas; na triítitia domicilium :noftrum inquine: tur , fpiritus [gbaleat , mens obfcuretut , quapropter Tertullianus lermonem inflizu- Fot. m & cor noftrum fordefcat , à nobis longiüs ens de primavis Chriftianis Martyribus, qui | ? L . & quia David fuo fanguine fibi purpuram tinxére , pluribus recedit divinus Spiritus agré hujus divini hoípitis ablentiam tule- eos laudibus commendat, cum fuisrapti do^ mibusin carcerem traherentur , ac in ejus de- £at, ideó per fpirituale gaudium , fcope- bat nocte intempefla ,^ feu. purgabat fpi- trüderentur ceca, & humeícente tetricitae ritum fuum , hoc eíL, excutiebat omnes te ; móxque é carcere ad patibulum educeren- sinoeroris tetricitates ,. luridásque tri(titie rur pedore fqualidi, inedia emaciati , fame 8ibup,42, caligines , animümque in Deo exhilarabat ; abfumpti , macie titubantes , barbá, & capile " ll' lis intonfi , pallore deflorati , diuturno care qui a Spiritus [antius , at Hermas, qui ba- bitatinte, mundus erit ; & non obfcurabi - cere flaccidi , execrationibusturpes , & ad omnia fzvitiz cruciamenta deftinati * ait zur ,. fed gaudens dilatabitur. / Non enim P ipfe. Producitur Martyr ad experimentum letitia, quà animus intus in Deo exhilare- Ícit, tes eft vitij; fedvirtutis jugis haredi- felicitatis ad ipfum. divine (edi afcenfum tas, hec autem mundane voluptati indul. quia pet czcas carceris tetricitates ád gloe rie martyres vehebantur fplendorem 5 vine gentibus interfcinditur ; quia in voluptuo- fis delicijs , minimé eft inquilina ; fecus in culis ferreis , quibus detrufi detinebantu£ carceribus , veram (ibi libertatem negotia- vitis fapientibus , culturz addictis virtu- tum , agnata contexitur latitia, quznullo bantur ; inedid , qua abfumebantur corpo* interrumpitor cafü , nullá fugatur fortuná, ris membra , vegetior nütriebatur fpiritus ; pedore, quo vultu fqualebant, intusani- quia animus perfectus virtutum ftudio ex- mum reficiebant; infliclis (ibi vulneribus ia cultus femper tranquillus eft ,' ac hilaris ; perpenfione Martyrii viam fpiritgi per cor- nonenim latiítia , quz virtutis eft fostus , ex alieno pendet arbitrio,nec favorem hominum poris patentia Ípiramenta aperiebant ad cce* quarit , nec minas expeóclat novercantis leftem gloriam, qua fuit negotiatio patiene tiz incorpore , pluribus torto cruciamentis? fortung : incrinfeca eft nobis , perinde ac virtus , quà animus exornatur j Q licét Gloriamur àn tribulationibus , quia femper mentehilates , fpiritu jucundi , animo lzti , nobis non fit innata ; eft tamen nobis ag- nata; hanc enim parturit, qua in nobis re- nullam admiferunt moeroris tetricitatem,nec fidet virtusobítetricis gratie beneficio , & auz triftiriz caliginofam nubeculam , quà animi inficeretur arridens ferenitas , & ideà quia in nobis efllorefcit , mentem pacaté tranquillat, necfinit etiam in calamitatibus, corporis cruciamenta aterna felicitatis fuee runt experimenta : producitur Martyr ad animum turbari , nec triftari 2rumnis , experimentum felicitatis ,| ad ipfum divine nequededecore dehoneftari moeroris , quin otiüs ex calamitatibus exteriüs ingruenti- Sedis afcenfum-s . - Mundi deliciz, carnis voluptates ; coti« PTR bus fomenta inde fumit , quo intus ube- U d riüs exhilarefcit ; imó beator cerumnis , ac cupifcentize lenocinia , ac reliqua , qu& in mundo funt blandimenta , quia fugitiva , 'l""i-l D calamitatibus animus hac affectus latitia ; M —À———ÀÀ i € - p-o:-iüs in« quia verbera, G calamitates utpote quid ex« nuggto;ia , &íallacia metoris ducunt - Triftiiz Affe&tus malorü aGceriic.Cohgqrïem ,nïü coérceatur., £63, | "n ducunt tetricitatem , quàm ullius gaudij in illo-die veddi fibi tantum gaudij. - Su- adducant jucunditatem 5 ideóque mundiaf« ff'inuit banc voluntariam orbitatem , ne fime m fueti delicijs dolent , moerent , triftantur , Aliqua patientia viveret ? recuperavit igi^ tur jobus aucto numero bona , quz ía- 'quia umbratiles , .ac fugitivae mundi deli« «iz nonnifi interni moeroris adferunt cru- viente procellà perjerant ? nonitaei, quam 6 €iamenta, Cüm éconverfo , quicrudelio- fuceperat , proles duplicatur , quinimo ribus fupplicijs pro Chrifto libenter defti- ultrorecufat redivivá dile&tze fobolis reftau- nantur ; in ipfis corporiscruciamentis, inci- rationem, malens voluntariam fuftinere or- piant animo experimentum «celeftis gloriz bitatem , ne fcilicet absque aliqua. parien- tia deinceps dies protraheret fuos : quapro- in tertis przguitare ; fibíque ad fublimem empyream felicitatem aufpicari afcenfum , pter recufata duplicate fobolis reftaurario- E ne , maluit in. die alla veddi fibs aant adeó ut jucundi, acleti martyrio purpurandi adcruciatus , lanienas , cruces, eculeos ,fe- gaudj. N 79* «cures, gladios, ignésque voraces, patibula, & eque quid aliud fuit hoc gaudium ; iquàm lugubris filiorum orbitas , qua per "r qnortem irent 5 nec unquam ftarent ita in- trepidi , & fecuri , quàm cum fub fecuri cere patientia exercitia , ac fanctioris fortitudie utint catà vices flecterent , quafi in martyrio non cor. nis culturam , fructus duplicavit detitie z , Ailn, 5, non enim ex fola priftinz felicicatis reftau. . *« gustorqueretur Martyris , fed fides punire- I tur exultantis martyrio: cüm enim Ghriftia- ratione excrevitJobi lztitia; verüm etiam ) ma fides tyrannorum periclitatur períecutio- ex lugubtri filiorum orbitate , quiaviro pio ] virtutum culcori , etiàm arumnz, tribue fiibus, Martyres cruciatuum gloriantur fe- Bicitate, qui propterea non tam producun. lationes , & orbitates, fomenta fuppedi- tur ad mattyrij cruciamentum , quàmad fe- tant gaudij 5 imó inter primas lzetitix caue fas funefla recenfentur filiorum funera , cum Aicitatis experimentum, $9. Non enimirremuneratos dimittit Deus noluerit fibi filios reftitui, we finealiqua viveret potentía, fed , ut ait Tertullianuss labores, quiin virtutam cultura , dpiritu lut, dl exultanre , cordehilari , lato animo , men- analuit in die illo reddi fibi tantum gaudj * téque ferena toleranrur* Job Poft fzvien- nimirum luctuofam dilecte fobolis orbi- : tatem« j : tes procellas , diverberantes tempeítátes , affligentes calamitates , opprimentes arume fÉrumnz igitur, & cálamitates , qui» 7 mas, «quas inviGtà patientiá , loricato pe- bus viri pij premuntur, facrafuntenigmae ta, quzin extimo cortice alind videntug *ore , lzto animo , inturbatà mente pete L tulit , tandem non folüm priftinz fuit for- indicare ; quàm quod intus magis fignifi- Wob cap42, tung, Íed pinguiori etiam reflitutus. . .E d cant : externis fenfibus angores intimant; dolores inducunt , contumelias invehunt , "D. IZ Addiulit Dommusomnia ,quacunque fuerant job dupiscia * quia calamitatibus obrutus , «ruciatus adferunt , fed iatus fpirant in ani, alceribus ícatens , zezumnis obfeffus nuilam mo blandimenta ]ztitizee , profperitatis de- admihit moeititadinis tetricitatem ,. fed Iae- licias , ac gloriam beatitudinis ,hzc eft a- ä tojugiter animo, mente jucunda , fpiritu nigmatica humanz «calamitatis felicitas ex« hilari (ingulos jugiter retudit ictushoftis in» trinfecüs gaudio deftituta ,. fed intus deli- íultantis;, di(trictósque :elufit mucrones , «ijs afluens , ac folidiori diffluens lzetitia , árritósque effecit affultus , ideo multipli- ideóque recté ajebat Apoüölus. —^ Gloria- 4dd Remaa, amur 4n tribulationibus , quia ha licet vitis $. «avit Agonotheta Deus Jobo armenta, gre- improbis, mundíque affuetis voluptati te« ges, cenfum , pradia , statem , domos, loriam ; fed non iita filios duplicavit, fed tras moeroris adferant caligines , quibüs mens obnubilata triftatur , viris tamen pijs tantüm tot accepit , quot in calamitatibus domás tuinz opprefsére , ac vivos fepelie- yirtutum exercitio illuftribus, lztitiam du« zunt. "Quid? quéd cum catera duplicen- plicant , ac fnentis promovent ferenita- tem. E tur, armenta in campis , greges inagris, 72X» Éegetes in montibus , vallibus , ac plani- Oftenfurus Chriftus arcanz fuz beati- tiebus ; cenfus, divitiz , pecunie , gemma tudinis gloriam praaltum Thaboris verti- rumnitores, auri pondera, ztatisdies: Er cem conícendit , ubi coeperunt ejus vefli- addidit Dominus omnia ,* quacunque fue- menta nivali candore albicare , facies fulgu. :; ribuscorufcám fcintillare, & fingula corpo- zant ob duplicia , filios tamen non dupli- ris membra dotibus prznitere beatitudinis, €at2 quid H quód cüm «atera bona duplici auctafenore , ac numero acceperit, fobo- Oculati tettes adfuerunt Difcipuli , ac Judai- :: « gentis Proceres. — Quidni dum intenfif- les non etiam' in ampliorem excreverit nu- merum ? non melatet , plutimum im- fimi fplendoris jubare circumfufum Chrift endiffe laboris SS, Interpretes, inhacfol- corpus emicat, fufpicitur in coelo nubeslue cidiffima opaca, quz novo Regi nóvum ad, "venda quzítiuncula , fed unus cateris mihi 2 videtur praferendus T. tuliianus , inqui. aptat folium, noviimque intra blandimenta candoris thronum felicitatis , verüm nefcio «t Lib. de $4* ens: fobus , qua amiferat , reduplicata s djertin e.14- pa]ælzt E: fi ilios quoque veflttut voluf- quis fragor, veluti ex imminentis nubis fed maluit disrupto finu auditur; fukque vox Dei (?t , p4te* 1t0Y4IA. "UOCATELUT v Bb 2 a d Feraui de gïjäöhöw Toma. If 164 Difetàto XXIV. — — t Mattb. 17. Datrisdicentis, — Hie e9 e ràt * [ fl meus dilelus , licitatem, — Hacqu id, cürJudais pex - in quo mibi benà complacui. tentibus à Chriíto in cruce pehdente , ut 7j« Sed cur Patris vox audita in 'Thabo- ex cruce gloriosé deícenderet , fponfione ris vertice fuit & an quia Deus Pater cog- facta eum pro vero Deo fufcipiendi , no« natum filium in gloria agnofcere voluit ; luerit importunis eorum fatisfacere petíe uem in dedecore , in opprobrijs vifus tionibus L [] u quarebant nimirum defcenfum 4 erat quafi ignoráfle ? fed f1 vertex Tha- é cruce teftimonium divinitatis , cujus a* boris, veítinm candor , frontis fplendor , Ícenfuüum eum declaráffe filium Dei tefta- 760 & totius corporis fumma claritas divinam ta lunt elementa ipfa , terra motibus quafe Chrifti filiationem illuftri oftenderunt te(ti- fata , lapides fciffuris disrupti, aér infueR monio ? cur cum filiuseflet , Deus Pa- ta caligine obductus,, fol fuo viduatus ju« ter in. Chrifti calamitatibus , quafi mutus bare , luna eclypfin paffa , Íydera , fuo tacet , nec filium fatetur in ignominia , Conditori parentantia : & cum Chrifti in quem dilectum unigenitum agnofcit in glo- crucem aícenfus ejus proderet divinitae ria ? etenim naícitur Chriítus rigente tem , quam creature etiam fenfibus deftis hyeme , exclufus à :diverfório , reclinaa tutz fensére , íoli Judzei petentes & cruce tus in caula , qui ab Angelis coeleíti ados defcenfum agnofcere noluerunt , pulchré 1ib. de g Bub ratur in aula ; medius jacet inter bruta a- Tertullianus. Hinc vel maximé o FPha- 3 H nimalia , cui cunz funt palez ; integu- rife Dominum agno[cere. debuifla * pa- fieht, €ap, A, menta linteola detrita 5 mox fufceptá fugà Hentiam cejusmodi nemo bominum perpe» adit &gyptum ferociam declinaturus He* traret, 755 rodis ad internecionem perfequentis , im- Cüm igitur ex ipfo in crutem afceti« petitur maledictis , conviciatur contume- fu , fe perípicué Deum probáffet , foper- lijs ,. alapis dehoneftatur , fputis contami, Vacaneus erat e cruce descenfus , quem matut ; verberibus czditur , injurijs la- anhelo defiderio petjére Judzi ; fupervae £effitur , columnz alligatur , cruci affigi-. canea etiam erat Dei Patris vox , qua op» ä tur ; & tamen tot inter xrumnas, ac pre» portunior audita fuit in Thaboris verti» mentes calamitates praclara Patrís vox aue ce , in moncis feceffu, Calamitates , && *, dita non fuit , & tunc tantàm magnifica &rumnz , ubi merores non invehunt ; voce divini filij gloriam buccinat os Pa« nec moeílitie tetricitates , eternze beatita- tis , chm in Thaboris feceffu , in mon- tis , veríque gaudij funt externa indicia 5 tis vertice gloriofus apparet, Quid hoc? hinc de Dei ecclefia dicitur. NorA» Cant, $.942 nifi quia poít exantlatos labores , X hilari fum , [ed formofa filie Terufalem ,. ficut j* amimo , mentéque lzta po(t perpenías z« tabernacula Cedar 5 fiut pelles Salomonis $ — --- —— 4FQ —— g UP - rumnas , tolerata opprobria , ac füperatas Nimirum ecclefia exercitijs addicta fum* procellas , tandem ferenitas fuccedit arri- marum virtutum extrinfecus apparet quie dens, & ccoleftia gaudia hujus vitz au- dem denigrata, íqualida , & emaciata ob Ípicantut xrumnae ? * tormenta corporis exercitia patientiz , G poenitentiz in to» Íem:na funt deliciarum , quibus exultat lerandis zquo animo , mentéque hilari Ípiritus; labores enim, & calamitates bea- calamitatibus , tribulationibus , laboris titudini preludunt. Nimirum dum Chri- bus, perfecutionibus , ac zrumnis 5 intus ftus atrociter torquetur , contumeliosé de. tamen leta , & jucunda nitet , ac ridet hone(tatur., fatis profpicué commendaba. fic fatur $. Zeno Veronenfis de tribus pue« ris in aíluante fornace fecuris à tutela tur à lenta patiendi gloria , quia ipía vir* tutum exercitia fatis depradicabant patien- periculi , ait enim de Daniele..- Ubi ja- Ser. 19. .f.: Md Rom. 5. tis Chrifti divinitatem ; quapropter ait atl funt in fornacem ignis ardentis , bos Apoftolus. Gloriamur in tribulationibus , devotà cupidus ignis excipit, Lambunt quia tribulatio in homine intrepido , lz rofcidos flamme blandientes, Mira ves * ugdi i o -- $ —— ER - AMEM a 0 o o M — u U a m — 'to, & jucundo , velgloriam fupponit in- Opacitas intus ,— incendium fória eft. In« [7. ternam , veleam ponit ; nec indiguit Chri« tus bymnus canitur , foris ullulatus. auw flus, cum pateretur alio fuz divinitatis , ditur : quia tota triflitia extrinfecus ob- & glorig teftimonio , quàm ipía incon- ftrepebat in flamma , cüm intus gaudium &uffa patientia ;; cum primüm veró tantis- mentem exhilararet ; fi enim moeror mene 4!4022. I per patiendi intermittitur exercitium in tem occupáffet , vel ipfe folus tortor Thaboris feceffu , tunc adeft eterni Patris fuiffet, quia nullum tormentum acer« l vox , quafi fubítituta glorie patiendi , . bius triflitiá , qusz intus quz divinam; Chrifti manifeflaret filiatio- fovetur. "— ^ nem, 74 Calamitates igitut , & ærümnæ,, / ubi morroris non invehunt tetricitates , ( " - ibi produnt zterni gaudij quandam veluti preguílatam felicitatem ; & in Chrifto & V abundé divinitatem manifeflárunt , quae fccum confociatam trahit aterni gaudij fe. k ^ — $ vilt & Vüfiiz Mfectasmaloaccerfi congedem hi coerceatut, gdg À - $. VIl. hon Jetetur in fcelere,- gandium tamen fí4 $ mlat,fed fuz (imulationis peenas luit, cüam a Jnternus maovor vermis ej "vifce- meerorem intus alit, quem Ícelera ipfa gie [e qà corrodens , tinea cor exedens , fer- gnunt; fatis enim torque:ur, quiantusmos« gqeus animum fuo exitiali veneno interi, ret , ideóque gaudia, qui quarir inter mum- d mens, — Qus faptrámprobam otne danas voluptates , ac Ícelera, meeroresinve- ]s mem à fe vmflitiam abigit, | nit , quibusacriter intus punitur, ut proprii " Z.ää.m. "32 ?6. fceleris poenas luat , ait enim D. Gregorius: » K,St' internus mceror, qui mentem obtun- Dignum eff ut in fe femper bowo marores 4n. 8 , dit, & cor distorquet , vermis, qui fAL cln) .'.— 13 la ventat , qui derelitio ereatere in fe gaudium vifcera rodit,. tinea.quzcor exedit, quarebat, a . & animi gchenna, . Quilibet depravati ap- Eit igitur impius proprij fai cruciatàs 78. petitüs interior motus vulnus eíl animae, author , & ab(inthium amaritudinis intra qua propterea ex inflidio vulnere íaucia pectus nutrit, cujus corro(ione , moríüque - languefcit :: verüm inter affectus pravos nul. » affiduo jugiter dilaceratur. Nonenim im. lus eff, qui feediüs animum turbet , quàm munis eít à vulnere, qui triílitiam intus fo« ;: ET Präberü-:s interna triflitia ,. cor enim corrodit, & vi- vet; ellenim hzc acutiffimus gladius, quo : iw; cj,, *. [ 3. S1. " Ícera exedits vtaitSalomon: Sicut tinea. Deus vindex fcelera punit, & pracordia veflimento , & veruis ligno , ita triflitia. transfigit improborum , & prafertim fuper- Viri nocei cordis eltenim.animi triftitia ver- bientium ;..qui fi aliquid contra. fpem fibi 3mis edax , qui pectus corrodit ; fellea ama- accidiffe fenferint, affliguntur, & - mosrore Is ritudo , qua animum inficit ; fi tinea. eft contabefcunt, — Etenim ingenti militum co« morors viícera corrodit , & confumit 5 fi pia fretus Rex Antiochus , ac numerofo mu. tett3, & opacata nebula,mentem obícurat, nitus exercitu animo moliebatur, Hebraos - — — A d ejüsque abigit ferenitatem ; fi truculenta fuo proptio fanguine extinguere, ac ultima tempeílas.fpiritum turbat, & tetrarum co- internecione delere : cámque fuperbo f£aítu girauonum fluctibus exagitar ; (i eladius , tumidus nuntium expeclaret, qui delatamà ) vulpera infligit, viícera transfigit , & pacem fuis militibus vi&toriam narraret $. fuorum cordis deilruit; fi animi fpina effe dicatur, cruentam audivit flragem , & non (anguine pungit, cruciat, & vulnerat ; fi teterrimus Judeorum Hebrzos delevit, fed Judai An. fumus ex flamma iracuadiz evaporans, la- tiochi milites , ac exercitum fregerunt , ac C t. N €hrymaselcit, & luclus fpargit; íi ignis, profirárunt, & eó gloriofiorem de vidoe T peétus fuccendit, cor inflammat , animüm« Antiocho celebrárun: Hebrzi triumphum, .Sue ftimulat ad. omne flagitium ; fi peftis quo Íperabat Antiochus fore , ut uno con- ;: ferpensin animum , hunc coinquinat , infi« flidu gens cunéla Hebrza periret ; cümque €it , corrumpit, ac tandem interimit ; fi ve- per nuntium audiviffet Rex cruentam fira- menum, vitz teedium ingenerat, & intima gem íuorum militum fufam ab Hebrzis,qu& viícera inficit; fi fel, a cibis ablegat fapo- non ut homiues fed ut ferocientes leones it« 9 £em 5 Íi tetra caligo, lucem averíacur, &à ruerunt, pugpárunt, fimülque hofles pro- El tebus afpe&tu jucundis gratiam eliminat; fi ftrárunt triftatuset Antiochus, quifpemin confuía mentis tempellas , naufragia mina. mctorem mütavit, quo pcnas daret pro- tur , & apparat 5 f fluCtus,mentem perversé priz fuperbiz : Fa(lum eff, ut audiuit Rex 1. ; «commovet,G turbat; (i feralis umbra,fplen- fermones iffos,e M pavit, G commotus eff val. 6. — dorem abigit virtutis; fiob(trepens nubes, de, 6 cecidit tinlectum , & in languorem pr4 qentis adimit ferenitatem ? . & tandem (i $tth $ trifiitia , quia non fattum eft £riftitia no&tis filia dicitur, diem abigit , & folas quzrit tenebras , tabat ; G duplici propterea expugnatus qu-ibusk fua contegat conflictu , externo in proftrato exercitu, & flagitia. [77. interno in inveQainanimum triílitia; fi nonm Quis —ïgïtur triflitiam non dixerit, ctu- cecidit in caftris gladio, ceffit tamenintusin ciatuum gehennam , quà Deus impios,etiam animo morori; fuit enim hic pugio , quo dum adhuc vivunt , miré torquet;ac difcra- intus vulneratus, miferé periit ; cüm enint ciat : etenim de impio cujus animum fua fibi ex voto conflidtus non contigiffet im moaror occupat tetricitate , ait Job; Aninia campo , & bellum non fperatas fibi attulifz ,;GaAp. 14,22, sllius fuper femetipfo lugebit , quia nimirum fet palmas, fed ferales intuliffet cupreffus, à intra fe ipfum habet peccator moerore con- trillitia dilaceratus , fuccubuit , ac miferà fectus , undecrucietur; quia intra fe habet, perüt; G quem non pro(lravit ferrum in unde moereat: quia terrenis voluptatibus, campo , vulneravit meror in animo : & gaudiísque indulgens mundanis non à Deo, quia non ftetit ejus exercitus , ut vincerec g íed à creaturis letitiam venatur, qua vera cecidit ipfe moerore confeclus ,. ac debella- non eft, fed perfonata ,. cui fi larvam detra- tus, cecrdit in luttum , 6 in languorempra has triftitia, & lnctus eft; ideo chm non £riflitia: eft fiquidem internus moeror gla, $- vero gaudio lztetur, fed fub larva letitiz dius, qui vifcera transfigit , animum Ífaue mocrorem foveat;ac proprium nutriat intus ciat, & hominem interimit. tortorem , ejus anima in fe habet, quo lu- Non eítà procellis, ac' tempeflatibus 72 Vus geat, — Vir pra ..... liber tetrá , qui intà d $ exagitatur triflitiá, liberiüs 5 delinquat, fi Bb i 2 / Muare k e66 .Differtatio XXIV, - -.üare men' bam:'h;i ef; at D, Gfägoriuä qüovïs alio ext&iio tbrto?ä ; apfe Ehlm te- lib; t 2.moral. cap. 2« & 292f flutlus. maris trz, acflagitiofz cogitationes cruciatus funtp quibus animus torquetur ; ídque cauíz ; cogitationes mentis : perinde ac pelagus fuis obnoxius eít. animus tempeltatibus, & ficut «ur plerumque , quimundi gaudüs, acvo- luptatibus indulsére., alio, dum hic vivont, naves zquora trajicientes tempeftatum fu- rote, flu&uümque decumanis tumidiorum Amnon puniantur fupplicio, quàm interno mos- rote, qui femper appendix e(t mundanz vo- agitatione ad naufragia trahuntur 5 ' ita ho- mo triflitiae exagitatus procellà inter. flu- luptatis * faciliàs.enim moerent ; promptie. &us, flatüsque turbulentiffimarum cogita- üisque triftantur , qui ceteris proniores fue- TT runtin mundi gaudia : «üm enim deliciis !i lh tionum periclitatur - & ficut obortain ma« ri tempeltas coeli adimit ferenitatem , nu- diffluant , mundi illecebris: vacent 4 & hu« mano gaudio lzti, omniaà fe nitantur mo- bium tetricitatem advcehit , . diem futripit, & fingula tetra; ^ ac confufa caligine op« leftize Íenticeta abigere ; mon tamen inter« Eul p -plens [us, déqse omniaevertit ; itaquiflu- num poffunt moerorem .excutere - -«€onfiguntut; ac languefcunt, -élibus exagitantur triflitiz , ventorümque, .feu pravorum affe&tuum moeroris. aguntur Idque experti fuére in.aula "PPhafaotis -92, Eunuchi, qui càm fibi pollicerentür .cons flatibus, omnem abigunt ex aüifno, ac mene te ferenitatem , omnémque veri gaudii lu« ferri Regis beneficia, nonnifi'hilares , :ac ju« ;€em , quia nullo acerbiori quaffantur tUf* eundi inter poculenta ; & efculenta Regi fuo L bine, quàm triftitiá, quà folà Deus fatis miniftrabant, - Sedipfa jucunditas triftitiam ;poenas ab impijs exigit, propterea fpondet ijsdem propinavit , G moerorem ex 'latitía hauferunt , feliciores fortaffis futuri, fi non G^)u1Iser Ofzam ;. Ceffare faciam omne gaudium Lt tm[ ab eit : Mate cernimus procellis commo- fuiffent ita jucundé latati ; cüm'enim gau« derat, od dere,&ridere affueverint ad menfaniRegiam, tum ab imis usque gurgitibus , undique re- dAupuum, vulfum , navis- diffolutas partes, nautarum & treceffiflent ab illo obíequio, quod tene- cadaverá fummis undis flu&tuantia , ex nau» bantuür Regi praftare ; € meníze miniflerio projecti in tetrnm fuére detrufi carcerem, is fuperftitibus alios peffum euntes , viri- büsque jam deftitutos fluctibus cedere , ac & fpe deftituu inde evadendi mifertimos in- ter triflitie , & carceris tetricas tenebtás Obrui , alios arreptis diffolutas fractee navis tabulis, cüm marinis flnctibus luctari, ac diés.ducebant quavis no&le tetriores intus excruciati, quia morore confecli; hinc Joel futfum , deorfum api; cernimus innatan. tia aquis tabulata, prerupta dilacerata ve- Fletes Gullulate omnes , qui bibitis uinum.. Joel cap, t2 4n' dulcedine , quoniam perjjt ab ore. ueftro la, confciffa arborum carbafa, effra&tosmas . Jos, remósque & nautatum manibus dilap. latitia, 8 gaudium , qua verba expendens LM Íos, naucléros non. ampliüs ad clavum fe- Cytillus Alexandrinusait: Cor(uetos vivere dentes , fed tabulatis infidentes ; & cüm ome 4n jucunditatibus , lacbrymas fundere opore "". 1 nia fus , déque everfa fint , non audiuntu£ £tbit, quia perfonata funt humana gaudia & fidzlztütiz; quibus fi látvam detrahas, nifi gemitus, & ejulatus. 86, Idem, contingit homini meeroris pto. ronnifi luctus, mocrores , & lachrymas dee cella , ae triflitiz fluCtibus incus exagitato prehendis; fub mundi falfa lztitia vera lae tet miferia, & fi perfonam, quam fingit, éjus enim mens acerbo quaffatur turbiney fla&ibüs agitatur decumanis ; feu tetriffi- deponat, nonnifiluctus, & mocroresífpeétas toribus imponit , quia utfcité D. Bernardus zi/,4e g'4a ' fnis cogitàtionibus trahentibus ad fcelera; ' quibus feedum patitur naufragium , quia ANulla verior miferia , quàm falfa latitia ,tia, codiber, - & quó magis falfa eft mundi latitia , eóma- 4'^/ tecedentes à Deo refugiunt ab omni hilari- tate, in procellas incidunt triflitie, &flu- jor; & verior eft miferia; & mileriz adji« citmiferiam , qui fe miferüm nefcit, cüm Quantibus tetris cogitationibus exagitati ad veré miferrimus fit: quiaper acceffum ad naufragiuti volentes pertrahantur ; & hac anterha animi fluctuantis tetra. tempeftas,. mundanas latitiasà Deo receffit;qui re [ cglïus funima eít miferiarum, quam meerof inducit gæna**eü ; quà Deus improbos torquet. j Quamvis omni ex parte deliciis obfe- $3. ortor, qui intus piantur, mundíque lenociniis ad rifum mun. $t - Eft fiquidem moetor t poetias exigit (celerum ; hinc Deus improbi dani provocentur; cüm tamen ridere vi. Caini tortorem triftitiam pofuit, à qua fola dentur, non veré gaudent, fed rifum fimu- lantàveta lztitia prorfus alienum, fimiles torqueretur acriüs, quàm à quovis alio ex- terno carnifice interfectore. Pofuítque Do. falicibus dixeris mündilztitias, adolefcunt, €reícüntque falices fluentis irrigata; fed fru» shinus Cain [ignum , utnon interficeret eum omnis, qui imvenif[;t eum , necaliud fuit Cibus fteriles, pomis viduatee, & amaritue dinis duntaxat foecunde ; mundi fiquidem hoc (ignum , quàm triftitia, quz ejus fron- tem occupabat exteriüs, & animam torque» gaudia fluxis delectantur voluptatibus, fed bat inreriüs: cümque tortorem internum ut falices proríus fterilefcunt, cüm nullum dent virtutis frudum, & mororem inge« pateretur moerorem , fcilicet diré torquen- tem ; alio non indiguit externo carnifice j rant, cujus arnaritudine inficiuntur , & tor« quentur; mifcet enim Deus felle mundana mens enim , quam moeror occupat,fatis in- tüstorquetür, X quidf:m ácriüs , quam à gaudia, ut defucícant homines ter renis ins hiare "Tüftitie Affectus malorü '*acäelfït Conperiem nifi coerceatur. 56? hiate deliciis, quarum pediffequie triftitioe fontanas infeciffet , corpora düntaxat,pmue, funt, qu& animam affligunt , enervant , ac rünt fiti torquere denegatá frigidá , quá cjus diftorquent : ubi enim triftitia mentem oc« ardor extingüeretur. 8$ * cupat, ibi malorum omhnium genera fuasexe H« igitur prima plaga corpori potiüs etunt vires, quibus acriüs fzviunt, non igne, torquendo, quàm menti affligendze fuit ac« nec ferro;nec veneno,fed malorum omnium commodata. | Ut etiam fecunda , quaefüit inveélà criftitid ; cujus ope plagz omnes /E ránarum immanis producta multitudo, quac gyptie cor Pharaonis dicuntur ingreffz : coaxatione, lue, fordibus ; faltüque invenue Exodi o, «, Mittam onmes plagas fuper cor iuum: punit fto, quidquid in JEgypto publicum fuit, & LE TT Deus peccatores, quandóque acriüs interno: penetralereplevit , infecítque- — Idem prae moerore, quàm extetao tortore. Parére ftitit tertia plaga, quà ciniphes, feu culices & Numqinis juífui deirectaverat Pharao , cujus telluris. edu&i pulvere turmatim nubium cor induratum flexile ampliàs non fuit, ad. itíftar furfum per a£ra avolárunt , foletn ab« | Exodi 9s pareadum Deo iniperanti: Induravit Domi. ripuerunt , diem imminuerunt , quatenus eórum eXamina, perinde ac extenfa: nubes ) ?us cor Pharaonis , quia nimirum fuz fuit voluatati obítinate reliétus,induratur enim, totam obumbrárunt /Egyptum ,aculeatis fti. qui à Deo fuz voluntati permittitur, & gra» mulis corporaterebrantes : & quamvis na« tia ab eo fubtrahitur, quà cor emoilire- res, aurésque pervaderent, & in oculos mo- tür: peri&de ac Sol dicitur lutum indurare leíté involarent, non tamen mentis receffus fubtrahendo, & attrahendo humorem, quï penetrárunt, Ciniphibus mufce fucceflére, duritiem luti temperabat, ac emolliebat ; & quidem omnis ípeciei , qoarum copiz vo- | £5.e conf- hinc cer induratumeft, utait D. Bernardus latu, propoícide, morfu, fodóque linctur derat, ad quod nec compuntlione [cindirur, nec pietaie corpora quidem mordebant, & menías, fer« Bugenimm, fmnüllitur , nec movetur precibue , nec cedit cüla, dolia, vina pervagantes omnia inquie nabant, & moleítiz /Egyptiis erant... of 32iníi ; quin etiam flagella duratur magis. Cor durum ejh ingratum ad beneficia, ad con: muícas pecorum, ac hominum peftis fingue filta infidum , ad judicia [etum , inverecun- los /Egypti traétus eneclis opplevit cadavee dum ad. turpia , impavidum ad pericula, in- ribus. Ulcera itidem turgentia, corpora Dumanum ad bumana , remeravium ad. di- corruperunt , hominum membra torferunt, Vina , prateritorum oblivifcens , prefentium & necem plerisqueintuléte. «Aliz etiam ad pegligens ; futurorum improvidum, & ut vre. denarium numerum complendum fucceflére hd aC i cunPla compleilar , cor durum e5t , quod plage, cecidére fiquidem & celo . infuetz s nec DEUM timet , nec bomines revereiur. ac inauditze magnitudinis grandines fulmie 4e . Ubi cor íeriel in vitiis , & | pravitate num mixrz decuríu, quibus fuccefferunt lo« induruit, conlilia'fana non audit, imó ut ait cuítarum in campis moleíliffimi exercituss gret, 2, Salomon: Letatur cüts malà fecerit, Gb ex. & poft locuftas , fecutz funt denfiffimae tri« , wltat iu rebus pejfmits , & Proverb. 18. Con- duanz tenebr, qua totam funeilárunt /- zemnit , cum uenerit in malitie profundum: cyptum, & tandem ultíma .plagarum cades fiquidem proizribitpudorem , neícit (anum fuit primogenitorum ; hec enim plaga di- confiliam , emeadati recufar; mala,que im- itri&is divini [mperiiromphais quidquid i | iinent non videt,conicientiz ftimulos non tota Zgypto natum ptimé fuerat five jus ] fentit,vitiorum catenam ex confuetudine ne» mentorum, five hominum interemit; & hae La €&it ; turpia hominem delectant,& mala ipfi poftrema plaga Pharaonis eriam . cecidic fi« ii gl | placent , & arrident ; & ideo mali putredini lius in fpem deftinatusimperii, & infql—ci- tmentum familise, | At non profunt alexipharmaca, & quae priüs witia fuerant, ex inólita prava confuetudi- Scio hifce decem plagis poniri à Deo ne tr:nfeuntin mores : talis fuit Pharao,cum etiatn alíos peccatotes f1 [ymbolicé fuman« | | 8g$ tur: períanguinem enim diffidiaintelligun. nec Dei mandatis obfequi voluit , nequead flageila fledti, que non folàm exteriüs cor- tur, qux humoanum femper fanguinem fi- pora, verüm; & acriüs inrus animum, &cor üuntj aquz enim potabiles /Egyptiis in fan- Pharaonis torferunt , smiteam osmnes plagas guinem convería difcordiam fignabant re- ih qu&as fuper cor tuum, hoc eftmentemtuam pentem in intima Reipublice vifcera, — Per Sed ranas rixas, & tumultus , qui ex . óiffidiis . meis obrnam plagis, cadam flagellis; quoniodo plagz mentemi potuerunt Pha. manant fignificari,perfpicuum eft. Ut etiam raonis torquere,fi vix ejus corporis mem. per culices , folicitudines, qua peccatores bra pulsárunt? fcimus enim has plagas ut- mundi inhiantes commodis, ac divitiis puni- j pote corporeas fpiritum minime per' fe af. gunt, G torquent, Mufce caning pravos feciffe, decem fiquidem fuerunt hujusmo. itidem produnt affe&tus irz, & odij, Sunt di plage , quatum prima Nili undas infecit: enim hz pravz paffiones, qu& mufcarum inflar mordent, & laniant. ; Per animalium Percuffit enim Mofea virga Nil: fluenta,quae Ípiffum iliicó convería funt in cruorem, cu. peíiem obleclamenta : produntur . in rebus Ii jus infe&a qualitate pifcibus , & crocodillis terrenis, quz dolores potiüs, & tormenta, ac tandem necem infetunt , quàm ullum ingew extinclis putreicens aqua ad potum inhabilis effedla fuit /Egyptiis ,. cámque hac plagaca. rant gaudium. Ulcerà vifcerum | íti« REO mulos produntcon(cientie ; folent enim ^ .&eras queque aquas lacuítres , pluvials , & quafi sl -- Difletàtio: XXIV, — d b — quafi ulcera dolorem. fimul, pudorem , ac - nis nobiliorem invadit , &torquht,f & faci : ! horrorem adferre. " Grandine obflinata liüs quos inficit interimit , quiaut ait. Sira- durities indicaturin fcelere: üt etiam locu- cides ; Multos occidit triflitia s. 3mó adeó TE".I'/'MP J ftis inquietudo, & tyrannis concupifcentize; noxia eft, ut. velipía infaufta. nuntia plus tenebris mentiscacitas, & morte primó ge, adferant doloris intus in mente, quàm exte- nitorum animz interitus, & damnatio, riüs inflidla vulnera in corpote, 1dáue cau. 97 / Supereít tamen difficultas,, quomodo fz cur fratres Jofephi noluerintejus necem dénz ha plage intelligantur immiffx fuper patri nuntiare, fed famulos conduxerint,qui Kxed,9, cor,feu animum Pharaonis : Mittam om- tunicam Jofephi recenti fanguine madidam nes plagas voeas. — faper cor tuum fi corpori Jacobo deferrent: Mértentes, qui ferrent ad Gems sar» excruciando fuerunt adaptatz , quomodo patrem , €8 dicerent, banc ámvenimus, Vide dicuntur fpiritum , & mentem fubjiffe; cor Quid ? Hs urrum tunica fit filj 1ui, an mon. enim animam in homine prodit ; quomodo quód non aliquisex tot. fratribus Jofephi igitur rang, mufce, locuftz, fanguinei Nili tunicam.ad Patrem Jacobum detulerit, íed fluctus, ulcera , grandines, ciniphes , cor, potiüs per[ervos.eam «miferint recenti fane feu fpiritum dicuntur penetráffe Pharaonis? guine madentem? Quid ? quód in dubium appofité refpondet Cajetanus , fuiffe decem revocent , an Jofephi fit tunica, «cüm certà prerecenfita$ plagas miffas fuper cor Pha- Iciant, .ad ipfum :duntaxat fpectáffe ? .Vide )5 faonis, quatenus fingulz, triflitiá, & moe- uirum ettnica fit filj tui , n non? . nimie rore cor ejus affecerunt , acinfecerunt, ait rum aufinon fuerunt per fe ipíos hoc .de Cajetanus ; fingula affecerunt cor ejus triffi- nece filij trifte nuntium «deferre patri , ng Fuit enim una. in. animo- Pharaonis Áummum eidem dclorem ingererent ; cüm triítitiaomnium plagarum compendium; & Ícirent nonni(i.moleltiffimam potuiffe con* quia de fingulis plagis triftitiam Deus im- tingere inopinam hanc Jofephi. £ilij:necem miferat in cor Regis, reclé intelligimus , & pet ingeflum intus meerorem, 1eu animi plagas omnes fuper cor. Pharaonis mififfe, faviorem tortorem , acriores fuiffe expere Mittam omnues plagas queas fuper eor tuum. tum cruciatus j ne igitur per inveétum moce JEque triftitia intus Pharaonem deterrebat, rorem vulnerahac doloriferapaternis inflie ac exteribs czteros /Egyptios tonitrua, & gerent viíceribus , maluerunt per famul o$ * b fulgura; perinde corrodebat Regis precora Joíephi -necem inopinam patri nunciare ,-u£ dia immiffus moeror , ac rodetet locufta fie- de lervis potiüs anfam fumeret dolendi trie getes; perinde tertebat Pharzonis mentem Ítia gerentibus, & moerorem intus ingeren, exortus moetor, ac offu(z divinius tene- tibus , quàm de reliquisfilijsoccafionem ca« brae JEgyptiospopulosomnes; perinde tri- peret finiftré fufpicandi, «qui proptereane flitize curze viícera torquebant Pharaonis, ac LP ab ipfis crederet ;parer immiffos. fervos,eos grandines mefles , & arborum palmites com. etiam inflruxerunt, quó à Jacobo patrequae tererent; perinde importuné mcaroris in- rercnt, num.tunica effet illa Jofephi ; Z;e ternus tortor animum divexabat, ficut ranze, uirum tuutca fit filg tui, n non? Ícilicet ine & mufcee manui , acvultuierant exteriüs gefla dubitauone fategerunt,omnem émene moleftie ; ideóque unus moror plagas o- te patris dubitationem delete , quód fratres gmnes in animum introduxit , quibus acriüs Jofephi aliquid mali ffuerint. in ;ejus per* , torqueretur, Mittam ommes plagas meas niciem moliti. fper cor 1::051, nimirum ut ait Cajetanus 2 Tametfi lethali odio Jo fephum 'fc;mn'iaï $9. quia [ingule affecerunt cor ejus trifiitid « ea- torem fuiffent reliqui fratres averfati, non tenus plagz (ngula ingreffz fuerunt cor tamen anfam moaroris Jacobo patri dareso» Pharaonis, & animum torferunt,quia moe- luerunt, fcientes inveclam triftitiam favis- ror deomnibus ejus infecit mentetm, crucia- fimum effe animi tortorem : hinc etiam vitque fpiritum. LP Samíon fortiffimus hominum, cüm luctatug in campo fuiffet cumdeone,quem etiam comis z $. IX. preffo jugulo flrangulavit; ne ullam paren. tibus triftitiam adferret ob periculum, in Immodic4 Iriflilia morborum om- quod fe injecerat luctando cum leone;noluig aium im uuum efl collecfa COngeries , ijsdem egregium facinus,delatámque vidlo, riam nuntiare, 1 enim conflictum cum leone omnique esi egritudine noxior, partém. que bominis nobiliorem invadir parentibus retuliffet , utique recurrente ig & nifiexcutiatur necem in.- eorum przcordia filij periculo moeftitudine fert. excruciati fuiílent : ideóque ne tormentg ijsdem effet , & dolori , maluit de victoria lafbl'il,.'g $8. St immodica triftitia cruciatuum ome infigniter delata filere; quàm levem occa. nium ferale compendium, & morbo- fionem praberetriflitie j fiquidem non fo- rum omnium in unum collecta con- làm triflitia ipfa mentem torquet , fed & geries; nullaenim zgritudipum adeó no« ipla triltia nuntia animum feriunt ; fítque Xia eft, ficut ttiftitia; czterz enim zegritu-. propterea vel folüm triftitiz nomen crucia- dines, vel corpus torquent , vel humores tus, ac doloris omen , imó & plerumque corrumpunt.; triílitia veró partem homies lipü,us. mortis, ut Lepido viclerüs infigni . €Of. S ! Ttï;&ïtïæxA'ffe&ti's malorü accerfit congeriem nifi coercearur. $6p cmi*tigit, de quo refert Plutarchiis in vita nuntiare; maluerunt reticere demandarum fibi munus obitum, & officium adie pletum, ditayd z u P Pompei : Timore Pompei fugit Lepidus, qui — .: j worbo correptus eff Sardinie.nonzautàm ad- quàm triftia nuntiare: fatisipfisfuit, divino A Ver[a fortima atius, quàm quia ad litterulas fuiffe mandato obíecutos,&triftia reticuiffes énciderat, ex quibus tmiellexerat uxorem [uam rati id angelicam dedecere dignitacem, fi à «dulterium commifffe. Deo non quaíiti hominum cruentas. flrages po. lädio' le. nuntiáffent: id énim cacodaemonis | poriüs Feriunt enim quocunque g thaliüs triftia nuntia , quorum ictus eos cenfetur officium,cüm tartarez umbrae incoe ii $i, duntaxat retundunt ; qui ope divina,Defque la nonnifi triftia moliatur, & nuntiet per ma« - los, ac impudenteshomines,qui funeti ad id Ípeciali patrocinio incedunt loricati : de folo homine fiquidem, quem Deus prote- duntaxat nati videntur;ut veloti garrulz cot- nices nonnifi infaufta crocitent. !/Idnf . gere pollicetur ait David : — 45 asditione 91 smala non timebit , ubi D. Bafilius appofité 'Tales fuerunt ,. quos hoftis tartareus fübdit ; ANom dicit; malum muntium , non nuntios adhibuit , legavitque ad jobum. audiet ; [ed non tíimebit , ^ etiamfi audiat. , Primus cum ad ipfura acceffiffet feftinato quafi neceffarium ducat David , fidejuffo- greflu impatiens morz dixit Job. s. Beves tem Deum , & proiectorem , ut quis au- arabant , € afine pafcebantur juxtaees; & dito trifti nuntio moerore confectus non irruerunt Sabat , tulerinrque omnia, &f pue- fuccumbat. - Hinc Angeliin cocle(ti edocti vos percufferunt , & evafi ego folus, ut nune fchola nonnifi lzta | contuevére hominibus darem tib; : nimirum ut Jobi afflictionie nuntiare omiffis triftibus , que moerorem bus triftitiam ingereret, quà acriüs intus cruciaretur, ángetunt, & vulnera intus infligunt , Ar- Primo nuntio fucceffit fecun- changelus Gabrielé fummo cclo. nuntius dus incrementa additurus moeroris inquiens: fnittitur ad Virginem MARIAM ii domo Ignis Dei cecidit de emlo, & rattas oves. pue- — INazarea,Chriftüm Redemptorem nuntiatu- rósque confumpfit , && efjug: ego folus.tit mum.. rus, & ejushumanitatem ope diviniSpiritus tiarem tíbi : huncíecutus fuit. tertius m« ex puriori ejus formandam fanguine, pue- quiens; Chaldei fecerunt tres turmas. & in- rum magnumfore, ac regnaturum in domo vaferunt Camelos , & tulerunt. eoss G ego m- !.'0,32. Jocobi : Hic erit magnus& filius Altiffimivo- f'gs folus,ut nuntiarem tibi, GL equé trifbia, cabitur. & dabir sls Dominu Deu fedem Da- ac infauíta nuntiárunt ceter; impüdentes , vid patris fus, & vegnalbit in dome Jacob in quiad id folum viíi (unt veniffe, ut finiftra, sternum. suneon veró íenex in templo triftia, & infaufla nuntiarenr; fi enim lzeta contigiffent, non ita celeres ad Jobum accef- puerum gatum inter ulnas complectens, ac E CI-MID virgini matri futura vaticinans dixit ; Ecce fiflent: ex Doemonis fuafu cucurrerunt im- PO fitus efl bic in ruinam.G in fignum , cui pudentes homines funefta nuntiaturi,quó per eontradicetur : G tuam dpfiue animam per- incrementa triítitie acriüs intus difcruciares LJ e tranfibit gladius Quid ? quàd hocvati- tur Jobus. Hs «inum non przdixerit. Gabriel Archange- . Infaufta qui nuntiat ,' vel cettam , livi- 35* lus, fed Simeon ? quia Simeon homo erat, dam naturam prodit, vel cacodeemonis ob- & Gabriel Angelus; Angeli autem . triítia fequitur juffüi ; hinc Lycurguslege cavit, ne nunüare dedignantur, nifi forté à Deo ju- quis alteri triftia, infaufla , ac finiftra nun. taret, ni vellet fux etiam — triftitie nune ] beantur; fecus homines ; utpote novercanti fortunse obnoxii triftia,, quibus affuefcunt; tius effe: Doemon autem in. triítibus re- )v facilé nuntiant ; Angelorum veró indoles cenfendis ordinem fervavit , ut feries cla« &[t criflia reticere ; G — tantàm leta. nun» dium trifitie augeret cruciatus : licét tlare, clades illz funeftae in familia fobi authore [2 Septcm'rhifcrat Deus Jerifolymam An- cacodemone contigerint, ejüsque duclu impudentes homines feítinato greffu ad Jo- !] gelos, quorum íex juffi fuerant , pueros, & Íenes cruenta clade trucidare, & fepti- bum accederent nuntiaturi funeftas ftrages le bovum, ovium, armentorum, ac tandem ls mus duntaxat, jaffus fuit ctucis figno , feu typo Th«« eorum ftontes fignare, qui pet- puerorum ; Primus tamen nuntius de folis' 1] cutiendi non erant ; neque eorum fanguis bobus pradatis; fecundus de bobus con« ff fundendus: & tametíi omnes feptem obíe. fumptis; tertius de camelis à latronibus ] cutí Numinis mandato munus adimpleve« captis mentionem fecére; cüm quartus cze- Y rint fuum : feptimus ex illis duntaxat . ad teris tetrior collapfam domum, ac fepultos if Deum revertitur nuntians fuo fe Cunctum in ejusdem delabentis ruinis filios, ac mor- ne Iz,?(lpi:l,.g efficio fuiffe : Feci ficur pracepifi * quid ? tuos non ficcis oculis, nec fine voce fingultu ( quéd non etiam fex alij reverfi, perindeac repetito fractá nuntiaverit,utTobus ex prace« 14 feptimus, ad Deum fuerunt; càm & ipfi dentibusinfauftis nuntiis meerore przoccus 2, L] officium adimpleverint (ibi demandatum ? patus acriüs difcruciaretur ad poftremum ( feptimus nonnift lata erat nuntiatutus , feu duriffimum nuntium , quo de interitu fi- áncolumitatem fuperftitum, quoscrucis fi« lorum, domóque collapfa certior fieret z [ num fervaverat incolumes; reliqui quia enedti enim filij vehementiüs non poterant nonnif ftrages ,cruentas clades,violentas ne. paterna vifcera non torquere per fummum ' t ges, & prematurz mortis. funera potuiffst 0 m inveétum triftitizz incremensum : quà plug ;m irami de Afedlibus Teu. Ib 2077 M | 4 mesrog | —— —— 3 $9 la Dïfïc&ïatïo' '*XXIV.* moeror fubit "ïnEï'em-e'htï," €à acerbiüs intus. animi fatis proderént matorem ? fiquidem l;þd 70 Ms« torquet , appofitéS, Gregorius Papa ; e^f ut ait Bafilius homil, in divites : Re; trisles piinimis incipiens : graviorem in. ultimum ,Jl, cüP. J,' animum, [icut ignis aurum arguunt, — Inter, | t d nuntiat, ut dum gradatim. deteriora co«- rogati fuéreà Jofepho quanam | caufa eflec gnofceret , n ejue corde doleris locum omne stl ^ " tetricitatis, ac moeltitiae, Cur eri/fHior eff bodie. qvuínus inveniret. Genef, £.49o H Verebatur fortaffis cacodæmoh, ne fi folito factes vefira ?. An ratio triftandi ac« cufatorum extiterat memoria ? plerume priüs necem Jobus filiorum audiviffet , prae que fiquidem contingit, quó pluresnon tam &doloris vehementialethargo quodam fopi- dc commiffo fcelere iraícantur, quàm de tus rigefceret, & fequentes non audiret le- miílo Íceleris delatore, , Caufa vero trifti- ationes; proinde ordinem fíervavit , quo ? , tix vifcera torquentis pincernz, & pifloris eviora pramitteret nuntia ,' quz per in- recordatio erat delicli ; e-4ecidiz, ur pecca« vectam triflitiam intus vifcera roderent, & Ài idlm. ' tetriora. poftrema effe voluit , ut doloris rent , illud idem crimen , quod Pharaonem- in iras compulit , Eunuchosin torquentis excreíceret acerbitas ad augmenta nuntio- uriftitiae dejecit preffuras: | femel quód . pec. zum triltiora femper narrantium ; & ne caverint , omneà fe gaudium abjecére.' De, Jobus de interitu filiorum dubitaret, ac do- li&tum latitiam eliminat é corde, quod tor« lorem intus remitteret , omnes recenfuit GW] d quet, pallebant Eunuchorum ota, fquaiee circumflantias loci, prandij, diei, horz; bant vultus, luridz erant frontes, obnubila. quó ex prolixiore narratione acerbius fubi- t& genz, pavidi oculi, quia meeror intustore ret cruciatüs incrementum Job. z. Fi//s ud, quebat viícera, €f filabus vefcentibus , && bibentibus vinum rA . Expravis affe&libus nullus eft, qui zqu& 96, én domo fratris [ui primogeniti repentà vene animum turbet intus, & exteriüs facitim £ur. Vebenens irruit à Regione deferti , .& contürbet ficut triflitia , quam mala coníci« concu[fit quatuor angulos domás ,. que cor- guit , & opprejft. liberos tuos ,. & emortui entia fovet 5 & patrata. ingeffére delictaz hinc quoties ad carcerem adveniens. nun- funt ? (cd cur. diem convivij felegerat. ca- tius à Pharaone miffus pulfabat fores, toties codesmon ad inopinam pramaturam , ac Eunuchorum pectus. tundebat, putantium funeftam filiorum necem? & per nuntium jamiam fententiam de nece fübeunda fibi patrem monitum voluit de die convivij? uc fi audiviffet Job, filios unanimes , & con- imminere, Triíles repererat Jofeph detru fos. incarcere. Eunuchos. Pharaonis , cüm «ordes, eósque fimul latantes,. fraternüm- antea reliquis in aula viderentur effe térrori; que foventes amorem, & poítea repentina quiaca eftculpe conditio, ut vcl Princi- morte € vivisdeletos, fepultos priüs rui- pum pragrandes animos infringat, vires nis collapfz domüs, quàm mortuos, acriüs enervet , triftitias ingerat, & pavidbm enu. diíctuciaretur , ut notat Titelmanus expen. * triat timorem , | qui. patrati fceleris folet dens precitatum Jobi textum , ait enim * partus effe; neque alia debebatur taim de- "Diabolus idee videri. poteft. banc . elegiffe formi filio mater; timorsqué, ac mcror diem ,. ut. tanib fieret. dolor [antli Tob. au- fratres funtex eadem enixi genitrice . culpa dita marte grauior , quantó ttnc erat de.s Ícilicet: [uo congruit ftipiti proles, fimilitu» filjs fecurior , & nibil fufpicans mali, lsf dinem induunt filii parentum, Verüm quia Jobus virtutis erat clypeo Transgreditur Numinis praceptum pro« munitus , omnes illufit Doemonis conatus, LÀ toparens Adam, & (latim timore correptus, i&üsque retundens proprie voluntatis marore confedlus, triflitiá difcruciatus Jate- «um divina conformatione, dejici non po- brasfolicitus quarit, ne delidium ejus pate« tnit ab illo interno gaudio, quo de divina ret,& eum fugeret,quem meritó timeret; //e. letabat.r voluntate ; eft enim letitia vir- cem tuam audjoi in paradsfo , &f rimui, licec G t9tfeto tutis excultz jucundus partus, Íítque pro- L antequam vetitum guftáffet pomum impavi- pterea naturale virtutisgaudere;ac latari: an« dus ftetiffet leonibus,ti gridibus, univeriisque gi enim non ex dignitate oritur virtutis,fed belliis circumfeptus, acijsdem imperáflet j €xlzfaconfcientia ob patrata fcélera ; coníci. entiaenim morfibus dilacerata, ita animum mox poft pomi efum , ac violatum divinum praceptum timore corréptus pavet, moerorg flagellat,ut omne veítigium deleat gaudii, o- x tortus difcxg&ciatur, & interna pretfus formi- InP/alm.par- mnisque letitiz ableget blandimenta , ait e- dine in latebras fe recondit, quia ingreífía unà nim D.Gregorius: Jgrter multiplices bumane Bitent, cum deglutito pomo pectus Adz culpa,gees anime tribulationes nulla eff major afflithio, quam con[cientia delillorum : eitenim con- minos ftatim peperit filios, timorem,& moes rorem, Eosdemetiam fcetusin Adee primo- ácientia lzefa vermis, qui non moritur, & LJ genito Caino culpapeperit ; Qui invenerit. Genef, 4, €tus jugiter rodit,animum corrodit,& totam 7e,occidet me, neminem met uiffet, fi peccae viram reprehendit, mosrorémque fo vet; qui tum non admifiílet C W. tortor crudelis intern ? fed quia peccavit, pae 3S de reo poenas exi- vit, ac maruit: , git: ideóque pincerna , & piítor Pharaonis fit; confcientiaquam culpa l« dolorem celate nefcia , exteriüs etiam tetro detrufi in carcere moeroreconficieban- L tur, acritisque inveclá. triítitiá intus difcrue dio prodit, quod intus torquet: de fratrici- quafitus Cain: Re/pendir mefejo, Num. ; G(æ'lïïll eiabantur, utvultüs macies, von'sque pgllor, fratris Ub eufios [* . ego ; ignorare i ,dilïxmuq - Träfïitiæ Affe&tus malorü accerfit congeriem nifi coerceatur. e7 r difimulabat fratticidium intus conícien- linquitur ,. quafi intra fe ipfum clauditur, tiamtorquens , quod extetiüs pallor vultás; Tetricus igitur eít conícientia carcer, nbi tetricitas frontís prodebant, appofité D.Am- anima delinquentis vincta noxis, torquetur 994 Tiba.de po - T i eHn- bro(ius Cainum alloquens ait; JNon babes moerore, dilcruciatur pavore; in hunc car« zeflimonium con[cientig , Aut te apfum potes l cerem tamdiu Deus juílns judex peccantes effugere, && confcientiam declinare $. con[ei- condemnat ,. quamdiu inculpa perfeverantz entiam inquam, apud quam non moritur 0« & perleverantes ex tetrico hoc carcere ad enne, quod gerimius z qua no$ in fatla noffris &ternum füpplicium Doemonum ftipati fa- 205 accufat, C judicat, qua cum non babeat tellitio trahuatur 5 - hinc torturam conífci, loquendi ufum ,. neguit tamen zenere. [ilen- entiz, G mocroris fequuntor mentis per- tium, quiícelus patavit , admiffi delicti turbauo, & animi furor: Sewitu terrorie L femper in auribus illius j & £m mor(us non amittit,nec declinat ; & quam- pox fits in- 3,b, eap.tg; vis é memoria ejiciatur , quod fuit patratum, fidias fufpicatur , ficutinn Ocentis proemium mentis eít lerenitas , reveriitur tamen ftatim , ad cordis pulfans anifique fecuriias ; fores, confcientiam ingreditur, quam morfi« ita impij poena trepidatio eíi cordis, & con- bus dilaniat, mentémque fubit, quam acriüs Ícienuz laceratió : I! firplici corvde f'*lieius ait. D.Gregorius in job. 47 coz;r; Genef. 44 torquet; hinc Deus ad Cainum : Nozve ens p bene egeris , recipies ?. fi autem maló flatim va femper eil in. laboribus , quia aut smoli. Iideg én foribus peccatum aderit , quia. Ícilicet tur mala, que inferat , aut metuit, ne bac quód femel eft patratum delictum, non fe. fiöi Ab aljs inferanarur. eus eft » qui per 1ne! clamat,. fed jugiter pulfat confcientiam, Ícelera injuriam. Deo | intulit , dignum íe 1 &ad ejus oftium haret — ingreffura : funt fupplicio novit4 proinde omnes Íuz cau« enim patrata flagitia , qua ad noítri cordis Ífz Íuipicatur Judices , "fimul, & ultores, Íores excubant, pulíántque ad oftium, feu Deo zquiffime id permittente , ut qui cone cordis cogitationes , & tamdiu pullant, clae ditorem fuum offendere no n verentur,creas mántque , quamdiu delinquens vivit ; di- turas fingulas, ut Dei vindices , & [celerig ícruciatürque proptefea perpetua tortura ultrices vereantur: & quamvis rifum fima- quisquis peccaro implicitus vivit. Quin gra- lent, nontaren veré rident , cüm intus tfi- yiüs lzfa confcientia animam flagellat; quàm ftentur; períonata eft eorum latitia, lare flagelia corpus tundant : hucaccerfendus eít vata felicitas, cui f1 larvam detrahas nonni(ü Ambrolius de vita beata 1nquiens: Pitajufis mocrores, & cruciatus, lustüsque ferales in- quieta efl , injuflus autem snquietudenis , & tus depreheaduntur, perturbationis , plenus esi ; staque amplius Quamvis potentem in fzculo videamus fuss cogitationibus affigitur impus $, quam eriminibus involutum absque tupplicio, fine 190s alienis plerique werberibuss majorésque vibi- carceris metu, non tamen liber eít, cum in €e5 in ejus animo [unt. quàm in eorum cor« ergaílulo detineatur. izíz conicientiz, & pore, qui ab alijs uerberantur. tortorem experiatur internum marorem, quo velutié patibulopendet , ficut de Ab. $ X. lolone fcriperat D, Cliryfoftomus , quód longo tempore pependerità confcientiá fla« Maflitia lefz confcientia filia de- gellatus ; & quidem per diuturniora tem, ormis , €9 luvida , veluti avernalis pora € patibulo. confcientize , quàm é ramo $h AMegera feuit ,. ac tnultiplict evuciatu quercüs ; í1quidem crinibus implicatus Ab. antmum. terquet , quem occu- folon per pauculas horas a ppeníus é quetcu pependit , cüm é conícien - p^t- ti2. patibulo fu« Ípenfus per plures annos tortorem fuerit ibi jf t moeftitia, Izfze confcientiz filia,ve- ,. expertus ingeítum moerorem. Quamvis luti avernalis Megeta, veltriftis Erin- ridean:, qui peccant ; ES gaudeant, qui de- nys quze flagello armata, torquec , linquunt; fecuritatem deprzedicent ; jucun« fiagellat, vulncrátque, quos occupat,& (ive ditatem oítentent , hzec tamen omnia lat« dormiant, five vigilent inflicta fibi experi- vàta funt , & ip untur vulnera , fentiántque dolores , quia fi mentiuntur , cüm flagel« lati, & fufpenü pendeant é patibulo. con« tame:fi potis fit quisque hoítés fugere, Íc ientiz , quia, ut pulghre | S, Chryfologus? non iíta lzíam fubterfugere " confcientiam , Ruit, deflruitur, flave non potest , quem con. non enim liberi funt, qui femel viétiequé, feientia diruit , reatus impelliz, Ipfa enim $ ac vin&i ceffére peccatis : delinquentesenim iniquitas reprehenfio eft. confcie ntiae ]ere. m-»"! in catcerem Deus detrudit conicientiz , ut mize 2. V.I19. 4frguet te snalz 44 fuA , ($ nullis humanis viribus extrahantur ; hinc averfio tua increpabit te , neque in hac tan« Cap, 1À. Guj i Job. Si incluferit bominem , mullus e , qui tüm vita, vcrüm & infutura , przfertim an, aperiat : qug verba expendens D, Gregorius te Dei tribunal iniquum ipía iniquitas accua Lib,it. - ait: Quia omnis bemo per id, quod mal? fabit ,. ac tedarguet, imó & fententiam ro» á "l., agit, quid. fibi aliud umifi confctentia. fu« car- feret ipfa confcientia, ac impiusperibit; ine gerem facit? ut tunc animt YCALMS premat , tuetut proditor Judas fuum in conícientia eriam fi nemo exterius accufet. Qui enim facrilegum fcelus, & ab ip(a convi&tus con- Gm[h refente DEO 10 maluia [u&. C&6ltAIG. Ts [cientia veluti patibulo fufpentus affligitury — erani de Afeitibus dom. d. Ccec a - ^ $72 - Diffetatio XXIV, 4 & officiim fungens Judicis in fe ipfum dam« ä&fua 35 domo Nahab, dicitur , iþ])z Autem fecit. a0 nationis fert fententiam : pulchré S. Am- ftendere viros in [olarium domás fue , ope- Sn' WQ 800 brofius; Su4 ergo fententia Judas proditor ruírque eos — flipula ligni , íedin. codicibus condemuatur , omnium enim fupergreditur Hebrzis habetur, Cepiz duos. viros , & ab- fententias , qui À fua con[cientia condemna- fcondit virum , fed fi duo fuerunt explora* pur, — Hoc f[acvilegio folet judieium effe, ut fui tores ,' & quidem viri procera flatura, cur eonfcius fatií ipfe fe damnet, quam enim a- unus rantüm dicitur abíconditus? quia adeo NT d - lius Judex de patibulo (ubeundo fententiam timor viros duos illos opprefferat, itaattee tuliffet, hanc Judas contra fe ipfum protulit, nuaverat, ut inunumvifi fint quafi coaluis» & fui carnifex fuit per fe ipfum executus. Íe ; quia enim timuerunt potuit locus unus IOI, Eftitidem,quae animum intus difcruciat ambos capere , qui fi non. timuiffent. bina triflitia, pavida mater timoris,quem generat, exegiffent leca laxiora. ^ Imó ea eft moero- fibique afcifcitad acriüstorquendum, quem ris, & pavoris vis , ut mentem ipfam de- ipía occupat, nec Cainus fratricida. hunc e- mentet, ut'dementati credantur, qui moe. vafit animi tortorem poft ex patrato delicto rore corripiuntur, & pavore, Confugerat ^M vt Gentf 4 inve&lam triftitiam; dixitenim ; Qui inve., Sifara moerore confectus, & pavore confufus nerit se, occidet me, ed fi in toto terráarum in tabernacula Jahelis , cüm enimSifara pu- orbe nuilus tunc homo extiterat , nifi uni- gnam contra Hebrzos iniviffet, victüsque, cus Adamus Caini parens , àquo filius for. plures ex fuis cecidiffent , alij pracipiti fe midare non debuerat , cur ab aliis timet, fugse dediffent , ' & ipfe fruftra turbatam qui nondum extiterant ? (Qui invenerit me aciem conatus fuiffet reftituere ; fiquidem eccidet me , linullus aderat, à quo occiden- 10j furdas przfertim in bello femper confuevit dus effet? cur infolenti correptus tímore ex«- timidus pavor aureshabere: hinc defperatis. pavet, ne à quovis fibi obvio occidatur ? omnibus, fugs confilium & ipfe cospit, & ne & quamvis multi effent poftea nafcituri, ne- infequentibus innotefceret vicloribus, aureo mo ex poíleris aufus fuitin eum infurgere, ftatim defilit curru, & abje&to paludamento non enim nepotes fuiffent ejus moliti inter- Regio, aliísque regiis infignibus, pedeftrem, necionem: undeigitur metus ifte? certénon G incomitatam init fugam, in qua defertur aliundé quàmà culpa; hec enim;& ex ea pra- ad tentorium cujusdam Haberi natione Ci- conceptus moaeror, ita animumtorquent , üt nai, cujus uxor Jahel, cümque maritus cum etiam fine timendi occafione, timorem in- fervis abeffet , & ipía currentium pedum r[alm. 13. gerantt hinc David loquens de iniquis ait : excita fonitu, Si(aram confpexiffet , ac fu- Jllic trepidawerunt timore , ubi non erat ti» fpicata eum é malé pugnato pralio illue * spor, qu& verba expendens D. Bafilius ait * fugifle, juffit metum omnem deponere, ine Anfiar leonum audentes fuerunt , €8 more le- vitavítque blandiffimis verbis in tentorium pnrum tumuerant. Cám enim Deum nón.a pellibus compaétum ad folis zftus arcendos, zimuerint .bomsnem tumuerunt; Odium quod ' aérisque pluvias excludendas. Demuilfus ob Íufceptam injuriam quis in fuum proxi- Sifara blandimento verborum , feemineíque mum intusanimo fovet, plura audet perni- fermonis urbanitate, tabernaculum intravit, «iofa moliri, uté viviseumdeleat, ignefcit in quo tutius ut lateret , in abflrufiorem audacia, & pericula contemnit, donec diítri- fuitlocum dedüclus, & ftragulo etiam coo- lo gladio in ipfum irruat; & inflictis vulne- pertus fpondente Jahele, excubias ipfammet zibusinterimat. Sedqui ante patratum de- ante fores tentorii effeaéturam, | Priüs ta- L li&um audax ferociebar, mox admitfo fcele- men, quàm Siíara fein fomnum componeret ze,G amiffà audacià timore correptus fugit, produdcli itineris cxhauftus viribus, fitíque & non homines tantüm, fed eorundem expa- per fuga obitos labores exiccatus, potios L vet umbras; lepore timidior datterga fuge, nem petiit frigidz , qua & fitis temperaret r qui ut impavidus leo immoto pede, quem ardorem,G oris refrigeraret ficcitatem : Da 3'udia, 4 occideret, expeélavit : meritó tamen ' fugit mibi obfecro paululum aqua , que aperuit u- trem latiis, €$ dedit ei bibere. pavidus, qui antea audiaciá ferociens omnem Quid? quoód à (e timorem abegerat, quia innocens nón petenti aquam Sifarz la&lis Jahel propinavit habet, quemtimeat; culpà veró gravatus , pinguedinem ?. Non vacuum id. myíterio quem fugiat, femper videt , quia adventan- fuir, ut obfervat A bulenfis inguienst 4jdi- tem formidat Judicem: eunt, quód fecit. boc Jabel ad experiendum., g. 19; i5 þdf. 44]udis,. 40?, Quinimo timor individuus triftitiz de Sifara, an effet extra mentem z. &4 quia.» comes, colorem immutat vultüs , pallorem dedit ei lac, cüm petirffet agquam , Gfille noz ümmittit ori, tetricitatem inducit fronti, confideravit , au effet lac ,. vel 4qua , fed oculos corrumpit pavore, vires adimit,fan. bibit, putaus elfe aquam, propterea aparuit guinemfrigefacit, cor premit , mentem op- effe extra mentem, — ldeo tunc acctpit Jabel primit, fpiritus fopit , totímque hominem fecuram opinionem de occidendo illum: vri- LU adeo viribus, & humore deflituit, ut qui ftitiá correptus ob fufceptas in conflictu (tra- untea pingueíceret, viribisque polleret , ges, fugatümque exercitum, & timore per- znox macilentus jaceat , viribüs deftitutus, culfus , ob infequentes viétrices Hebrzo. Cüm olim Jerichontinus Rex juffiffet. in- rum phalanges, adeó fani confilii factus eft quiri de exploratoribus populi Hfraelitici in il"OPS; utà mente. alienus non viderit ; nec fenfqg Triftitiz Affectus malorü accerfit cöngïe-xicn*i, nifi cqärceätüi ! 1] £enferit,hauftum f'xBiJä foemina pr—opinai:um, fterilitatis autes Ánnz fa.uciav-it ,Iita &la« on aum aqua effet , ficut petierat , velaliusn chrymas €x oculis elicuit ; & ade& maro£ excreverat, ut efculenta advitam fuften- TEU du petitus humor; imó & pre mcrore , & timore adeà viribus fuit deftitutus, ac im- tandam neceffatia prohiberet , dixit enim ei Elcanaviríuus , 4uma . curfles? G'quare becillis £actus , ut fummus totius exercitus ^ Praefectus , vel ab imbelli foemina deceptus non comedu $. &6 quam ob vem affigitur cor $44i. sv 9. mileré perjerit , hac enim 4quam petenti tuum , Ícu ut plures vertunt ex Hebrzo , 2 dp quam ob rem malignatur cor tuum , quafi, lac dedit , ladtis fcilicet florem ; & pingues [ dinem p*opinavit. O quàm incauté , ac perinde fit, cor atiligi, feutriftari , accor * L ftolidé virilis lalus mulieri concreditur im- ma » lignari ,.sítque propterea meroris tetrie tas , cordis malt gnitas , & tynonima(int probz! quim noxia funt feeminarum bian- & Quod fi maror , dimenta ! fitienti , ac frigidam petenti; lac , iftitia , & malignitas. qui intus fovetur , cordis ett malignitas , nil . & mollitiem butyri porrigere videntur , fed l lactea fub dulcedine excogitatz mortis.a- certéfceleratius, mil nocentius triftitiá mene tem occupante , G in corde intus ma'ignan- maritiem obregunt. Molliti funt. fermones [ T Ax?þlf 24 ula , lacbi- te ; quid enim tetra moeflitudine nequius ? ejus ficut oleum , & ipfi funt jac biífe idem fuit , ac perjiffe. Non folóm quid cordis malgpitate nocentius ?. cüm fit maliguitas, qua fuas in corde radices agits trilitia immodica vires adimit , wirtutem hebetat , viriafufflammat , verum & ipfam fons putidiffimus , ex quo fcelera fcaturiunt mentem à mente dejicit , cogitque extor- omnia; quid enim ex iriftitiz corrupto fuc- co non ebibitur nequitix ? quid non hauri» rem abire. 103. Eíft immodica triflitia , quz intus ani« tur fceleris? füum malignitas noxium 1uce cum propinat meerorem foventibus per mum (ubit malorum omnium putida fcatu- accerfitam triftitiam , veluti pincernam. rigo , eít criftitia pravitatum omnium fce- Eft criftitia tetra illa radix , ex qua IOf« cunda mater, & vitiorum foetidum conces omnia pullulant fcelera, eít infelix illa tel - ptaculum , quid nonaudet Cein mocftitudi- ne obrutus? nefanda ejus fcelera foetus fue- lus, quz ope excultz malignitatis nonnifi fentes producit , & tribulos. Cüm tocus. runt moerotis , nequeabignobili & fünefta poteft, quàmin. cenfus malitize in una coarctetur cordis ma» matre quidaliud expectari fauíta Ícelerum proles. Triftitiae caftz lign:tate . immodicam qui triftitiam nom cohibet , jam cordis exambit maligaitatem , Sufannz repulía falaciter concepta infanien- tes juveniliter fenes , — ad qu& non adegit ex qua perinde ac lernza ex hidra fepcena (ur« Excutienda & cot* Ícelera , non compulit flagicia ? perverfi gunt fcelerum capita, de e(i mosftitudo , nein nos íaviat , neíuo enim Judices Sufannz nitebantur innocen- veneno nos inficiat, Hinc David Deum tiam damnare , ut propria impudica ícelera non rogavit , ut ab a&remnis ; ac tribulae abfoiverent ; lapidibus obruendam judicà» vunt Sufannam , qui de illius erant conícij tionibus liberaretur ; Íed à íola tri(tiría 5 * innocentia LÀ fcilicet haec fcelera profundi quae fuas in corde radices agens , malignae maroris , quem repulía Suíanng in falaci- tvr; &exaüditus , cüm Deum per fuías n Pal bus excitaverat , ftipendia fuére. Quàm preces in fua flexiffet vota , dixit. tribslauone dilatásli mibi : laborant SS. , noxius eft mceror , quàm feralis triftitia? Interpretes , üt explicent , quanam fuerit quz nonnift vel cades , vel fcelera molitut, hzc dilaratio , quá Deus in tribulatione Eicana duas doxit uxores Annam illibe- ü. Reg..c. Ie Davidem ampliavit , ejüsque cor tribula. rem , quam taritali deperjerat amore , & D. Thomas Phenennam liberis auctam , e&imque dies ac- tionis inter anguftias laxavit, cenfet , hanc Davidis dilazationem arsplios celfiffec , quá Elcana immolavit ; dedit Phe. nenax uxori fux , & cun&is filijsejus, && rem fuiffe poteftatem , perinde ac fi Regni dilatatio anxiam cordis temperáflet tribu- fiiabus partes. Annze veró unam dedit lationem, Lyranus magis ad litteram , ! u- partem triftis , quia Annam diligebat , feu ut feptuaginta Int erpretes explicant zrij/ie hanc dilatationern putat futífe refpe&'a loci j eó quia tunc David , cum antea fuiffet ho. fecundàm faciem , & Rabbi Joleph vertit , artem irarum , 65 triflitie , acivri(titia, ftili circumfeptus exercitu , & hofles fue- rint alibi caftra metati , potuic David per uz in facie finitur apparere , perinde fit , ampliorem locum fibi relidum , huc ; il- : clg' i" "/' ac intus furer , quó moeítus in(ané fui im* potens ferocit, quia vultüs triftitia index lácque discorrere , perinde ac diffipatis , J 4,Illdl'h fugatísque hoítibus , folent victotes , qui- eít animi intus vitiati, vel furore exagitatiz una enim triftitia omnium malorum fecum bus adveríarij campum . cefsére per loca di* n trahitcatervam ,& ubi hac ftabulatur, cxe Ícurrere ampliora ovantes , & epinicià ca« tera infolefcunt vitia, nentes. D. Chry/oftemus in catena , if ud Pergit facer hiítoricus , & Phenennäm hanc Davidis dilatationem afferit, Donum fuiffe magnanimitatis, cujus beneficio zquo J feliciter fcecundam , & inde accipientem animo , mentéque ferena adverfitates , a ll plures partes infultanrem inducit Anng im- " roli , eó quia unam duntaxat partem acce- tribulationes potuit fuftinere ; cüm enim magnanimitas patiens fit , &rumnas lenit, )s pir, G lücut infultatio probrum redarguens Cs c€ j t " 574 u Diffcrtatïo' XXIV. & tribulattones exatmat , i perinde fit ;; dilatariin tribulatione , ac ictus retundere Ab s adverfitàtum , & mente ferena , cordéque :ranquillo novercantis fortunz flu&ctus, ac Nullum | .trfq/h'tz'aï letbalius ulay á procellas eludere, Gracus commentatius - scnfec ,. hahc dilatationem excultz virtutis quo faucium cor omnium ad fe comge- » riem trabit malorum. Ideóque excutienda lnle/ £uiffe incremenctum LJ virtus fiquidem ita efl quavis. marori nubes , ne lucem divi- anunum dilatat , ut de rebus afperis , ac "a gratia nobis furripiat , retrabdt- adverfantibus non triftetur , fed gaudeat : que im vittorum terras äl tünc enim anguítie tribulationum dilatan.* " "m/igine:. tur , cüm per exercitia patientiz retundurfs tur, & zquo animo advería tolerantur, Rofundus in corde mcror omnium mä- 106 Putarem igitur hanc dilatationem indul- P lorum eft fcaturigo , utenim ait Sira- tam Davidi tribulationum anguftijs pref- cides ; Omnis plaga triffitia e& cor- Ectlef 2$, fo , aliud non fuiffe , quàm ipfum gaudium, di« , Ícilicet onine malum ab una tetta rri* *Uo 17. Qquo lzto animo arumnas , & adverfitates ftitiz radice pullulat , hinc Biblia Tiguri. toleravit ,. & quia ubi gaudium exultat , na habent , fumma plaga eft maror animi , ibi lurida excluditur mosítitudo , & tetrz quia nullum eft vulnus lethalius , quódque fugantur moellitize , nubes moeroris distum- intimiüs penetret , quàm triftitia, qua pro* puntur, anguítiz laxantur, quibus cor co- pterea antonomaftlicé ,. ut habet textus Sy* - Eul arélatur , ideó perinde eft cor dilatari , ac rus, Plaga dicitur vulnus, feu animi vul* anguítias abigere moeroris : non petjit Da- "4 : adeo noxium eft hoc vulnus , ut cz- vid , ut à tribulatione liberaretur ; bené tera omnia includat vulnera , sitquö pro« tamen ut omhis triítitia ab ejus corde dis- pterea omnis plaga cordis triftitia, uteretur : G ita cenfent graci Patres in Videtur tamen explicatu difficile, quo- 107, Paraphrafi apud Corderium , ita explican: modo triítitia fit ulcus adeó horrendum , F 'fv'-"' vm $4 tes prafatum texrum, In iribulatione.s quó fumma , & omnis plaga effe dicatur, dilat4fls mibi, - Non dixit , tranflulisitri- Verüm omnis plaga triftitia effe dicitur , bulationes ,. fed s manentibus dilatatio- quia homines , qui in cceno volutantut vie xem mibz prabuifs. — Iribulatio enim ani- tiorum, ac mundi diffluunt delicijs ; non mam contrabit , gaudium veró dif undit , tamre ipfa , quàm rei triflantur opinione I"cretum cui confonat D. Chryfoftomus , inquiens.z perturbantur , anguntürque non rebus, ve- Non dixit , uon adduxtffi afffitlionem , ue- rüm etiam de ijs opinionibus , quas de re« que fufiulifii teutationes 5 . fed ffare permi- bus habent ; hinc triftitia aculeus e(t plaga* fffi, & dilat4fli mibi , quia tametfi ad- rum omnium ; nec vifcera morderet , ác ver(iratum anguítiz Davidem premerent , dilaceraret , fi hoc deítitueretur. aculeo , hoítes coarélarent ; calamitates vexarent , quo per ingeílas opiniones, tetricásque co* arumrma cingerent , tentationes urgerent ; gitationes animum pervadit , quem intimiüs tribulationes pungerent , ab hisce serumna- vulnetat , fauciátque ; & quia tri(litia ani- ,Ium, actribulationum non petjit anguflijs mum , feu hominis nobiliorem partem im- liberari , fed à fola triflitia , quae affolet pedit , ferit , discerpítque , recté omnis cor invadere , & anguítiüs contrahere, & plaga ttiítitia dicitur effe cordis, quia vul« ideó dixit David, — /q zribulatiore dilatáfli nus animi fumuma plaga eft , quz partem Hamil,uq mibi, quia tamet(i tribulatio animam con. ivf trahat, gaudium tamen diffundit , ac dila- rationalem duré fauciat , & diré cruentat , Epiff . ad Pa appofité $. Paulinus ait. Deus. trifiitiam tat , f1 enim ab anguílijs xrumnatum moe.- Inacbiume Juti], h pracidit , quàd immoderato , && irrationali L] roresabigantur , f1à tribulationum coarcta- tionibus triftitia abfit ,. dilatatur angu(tia, eratiatu mentem nbpíiram confgit , quodque diutiis fragilitas uoffra mon valet fuffinere. quia cor jucundatur ; tametíi David rribu- Qua corporis dilacerant membra , dolores lationibus anguítaretur , zerumnis premere- quidem invehunt , fed quia mentem , ae tur, tentationibus urgeretur, íi tamen di- partem in homine rátionalem non fauciant; latatio triftitie excuflerit anguílias , tunc dilatatur cor, quiaadeftalacritas , & abeít diritatis non redarguuntur : triftitia veró , quia irrationali cruciatu partem in homine triflitia : adeó nozia eft animz triílitia , rationalem , fed nobilioreminficit, & cru- adeó perniciofus profundus moeror , ut Da- entat ; recté fumma , & omnis dicitur eífe i, vid per fufas enixim preces non petjerit à triftitia cordis plaga , càóm fummam in ho- preffuris eximi tribulationum , fed à fola mine partem inficiat , cruentétque, & qui«. triftitia , quà cor coar&tatur , premitur, dem Irrationali eruciatu , ut loquitur S. & torquetur : maluit triftitiam exe Paulinus, quia triftitia ab homine fponté eutere ,quàm ab anguftijs libg, accerfitur , quoties mcerendi causá ultrà a£- rati cribulationum, fectat , aut confideratione non minuit , quó ! erb.l,; anías excutiat fncerendi , ideóque immodica, qui triílitià premitur', à rationalitate vide- tur defcifcere,& cüm brutisanimantibus ob- rutelcere , ac riflitize irrationali-cruciatg angi; X Tüftiie Affe&usmalorü accerfit cohg"erïem,nïü ceärcegrür. $75 ':angi : cüm enim tri&andi anlas poffet homo fpiritus, feu ut in textn hebraico legitur ; àfe abigere , ne vulnus fubiretin mente mae* obfcuratur fpiritut , nervota fane antithefis; toris; non ratione duclus , fed brutali ape gaudium clarificat , & moeror obfcurat; lz. Mi petitu condu&tus ,moeroris , ac vri(litiae intus titia faciem decorat ; quam triftitia coinqui« pat, &foedat; juconditasdecorem invehi:, fovet tetricitates , quibus irrationali crucia» tu diftorquetur, ac moleftiffimé angitur : & tetricitas turpitudinem adfert ; gaudium elef. 30 ferenam , jucundam , acartidentem, íecum quapropter Siracides monet , ut omnem à . nobis moeroris retricitatem excutiamus . diem trahit, triflitia veró nubilam , turbi- Triflitiam ne des anima tue, & non affiígas dam , & luridam noctem fecum ducit ; moe» rot diítorte eft fosditatis lenocinium , tuf« eemetipfum in confilio tuo 5 monet » ne fi» namus animam noftram triítitià occupari , pitudinis magnes , & dedecoris fautor , quo 10f fpiritus deturpatus deprimitur, ac dejicituts nec cordi noftro dominari , idque fit ; fi omnes triflandi anfas à nobis abigamus , & in maerore animi dejicitur firitus , eft enim a( d per tetras cogitationes , non permittamus , maror pondus animi , quo & premitur ; & ut mentem triftitia noftram pervadat , fuís- opprimitur ;; quia ut explicat Vatablus ; V. W que penettetaculeis: & quia triftitia , quae In murore. animi frangitur , períique []iri» intus animum vulnerat , ex omnibus coale* £us , Írangitur quidem , quia viribus frae Ícit tetris cogitationibus, qua ex anfis tti- étusà fuo dejicitur vigore, & per preffuram ftandiin ment:em inducuntur , recté omná mororis anguítatur , & perit, — Etttriflitia O Eclef.33,. plaga trillitiacorda eff , quia omneum come internus vermis , qui intima todit praecor« prehendit moleftam cogitationem ,. quà a- dia, & non folüm offium pervadit medul* nima discrociatur. Infelices igitur funt ; las , verüm etiam mentis penetrat receffus qui marorem intüs in animo fovent , G iri- intimiores ; ubique veftigia imprimens lu- ftitiz veluti laxantes habenas eó deveniunt, Guum;, animíque vires labefaQtans ; pulchtré m nteidem libentiüs incumbant , videantüre S. Chryfoftomus ait: 7*i/fzitía iinea efl non —mésw e[ium tantüm ,. verim etiam raentu $.. & Olympiadé, que fuos adamare maerores , ac in ijs EXI tari, Non de immodica , & mundana perpetuus carnifcx nonlatu fodiens. fed a« Hiujustinez more mundi triftitia debet Chriftianus deliciari 5 »imi vires labefattaus. fed gaudete de lachrymis, quibus culpze de- Íus, qui timet ; prementis moaroris tetri» lentur, ut appofité ait S. Macharius, ine citates excutiat , animo invicto, [trenuóque quiens : Habent Chrifisani con/olationems vigore violentas impreffiones , aflultisque fhiritus lacbrymas , lutium , & planctum i devitet triftitiz , ne piritus frangaiur , & pereat per torquentis triflítiz violentiarmn. sintque illa , & lachryma deliciarum loco ncc ulla eít jucunditas , qua huic pariari Heu ! maoerorem , qui fovet , perpetuum alit poffit: gaudium, quod ab hoc emergit lu- carnificem, & fuo peremptori favet, quia i , veramiinducit mentis ferenitatem , cor» ut vertit Vatablus, exponens illud Provere TE dí;jue invehit malaciam , totümque ani- biorum t5. In wiarore animi dejcitur fhi- mv exhilatat. Flos eftiztitia, & latiüs ritus : aitipfe; priüs enim obfolefcit, íeu vernat , fi in exculta cordis noftri tellure vir- inveterafcit ,. G deficit , & tandem perit, quia ut fcité S, Bafilius Magnus. — Nimía.» , tutum exercitijs germinet , qu&d fi pluviis madea: flos ifte lachrymarum , adolefcit ad eriflitia . autbor. peccati. effe folet ,. eu L . de marer, omnem jucynditatem , quia ut fcité D. ameror mentem fubmergat ,. confili) inop Chryíoftomus ad Ephef. Nullaves eff equé vertiginem adferat , &f penuria cogitationie | Momil. 84, utesi ex Deo, & i $p epift. jecunda , atque ltlus , animiunm ingratum generet, 1 id cít, quód promifera: Chri(tus. - Beatí, Nulium igitur malum forore dete 109. Egï[&.ud?» ii Matib, 3. qui lugent ,. quoniam spfi confolabuntur , rius , nulla peftis trifüitiá lethalior , cüm ! genetrix fichecculpe , & illeauthor pecca- qua verba expendens 5. Chryíoftomus ho- ! mil.i€.ait: Hbi veró , dic mibi , confola- tij; an non moror mentem , quam occupats buntur ?. && bic profectó , & quod eff am- fus déque evertit, ac fübvertit ? fluctuant pliss in futuro. Itáque , fi vis confolari lu- triítes cogitationes in animo triflitià exagi- i ges» neque pures enigma effe ,. quod. dixi. tato, procella exoritur ob cujus violentiam — Quando enim confolatur Deus, etiam (imil- divitize probarum cogitationum dejiciuntur, lia marorum irruant , euncta. fuperior ex- quia meeror penuria cogitationls animum.» ' sngratum generat ?. & tetricaruin cogitatio . 1368« ifa. It Sed fi moror, quem refipifcentia , & num aíius vertiginem inferunt , qua fano conver(íio iu Deum excitat in deteflationem confilio mens deflituitut , eum maror con» H L . aver(ionis à fummo bono per blandimenta fl inopid vertiginem afféerat , & confufa nauclero mens manum removet à clávo, feu U terrenarum voluptatüm , femen eít, ex quo germinant , & adolefcunt flores virtutum? navis gubernaculo , & tandem fubmergitur z » triftitia immodica , & mundana & converfo nimia trifluia autbor peccati effe folet , càm maror mentem fubmergat. O quàm perni» * » Vitia fovet , & animam deprimit: hinc Sa- l'pægrb.x; lomon nos erudiens ait : Cor gaudens ex- ciofa eft hominibus triftitia ; eft hzec una bilarat facierm : ( feu ut explicat Pagninus , totum armamentarium, quofolet tartareus decorat,íeu u: habet textus Syrus,pulchbrum hoítis homines impetere , & expugnate. j* Nqui quos daion [uperat , ait $, Chryfo- réddit corpia ) in marere aniti g(eäviwg Vomuä - N ag $ £ ó - .Diffetatio XXIV, p (lb Ssb. s. de flomus , per marovem fapevar. Quid fi tatis genus, quod dicitur à D'ibolo Ea!g'itï gnvid. eparorem [ufluleris , nibil omninü mals , & fuo excitari , per fufflarionem in igne , non incommodi tíbà ab eo continget : ita tetras conveniunr Interpretes ; placet tamen exe. Domonum phalanges moeíliriz tetricitates plicatio Theodoreti in catena Gracorum obarmat in hominum perniciem, in anima- Patrum , ubi expendensillud Davidis; Daum rum exitium , utablato moerore impotenter Juperbit impius , incenditur pauper , appos exermes fiant ad ledendum.. fité ad rem noftram ait : 4dmodum concin- ( 19 Qaed fi unà excuffá triflitiá fingula ar» né boc verbum incenditur marentibus accotn- morum genera doeemoni fubtrahuntur, quis modavit, — Nam ardentibue fimiles fuut , qui neget , totum tartarei hoftisarmamentarium dalore affciuntur ,. & veluti quendam fu- triititiam effe , & (ingulaarmorum genera ab pum per os gemitum , & fingultus eputtunt 5 vno domonis fuppeditari merore? — ergo & per oculos lachrymas. ü.gll,l - hocunico funeftiffimo ,. tragicóque affectu Eit maeror in corde veluti ignis gehen- 1124 moeroris omnis infligitur ab Orcinis hoíti- nalis, é quoquafi de vaporario fumidi hali- busplaga, inquo fenfu recté Siracides ait : tus ubertim exiliunt, 1ursümquc volvunturs .;Enhf. 25« ' Qmnis plaga trisiitia efl cordis , quia cum mentem tetra caligine obruentes , omnem excuífo moerore inermis fit doemon ad vul- [ubvertentes ferenitatem animi , & pluvias nera inflipenda , fequitur, omnem plagam excitantes lachrymarum . * moarentes enim per unam infligi triftitiam , qua propterea ardentibus pares funt fumum emittentes in efficienter eft omnis plaga, qu& à doemone propriam perniciem: Dum fuperbit impius, infligitur; etenim avaritia, quz vulnus eít sncenditur pauper , Ícilicet peccator moeco» animi de inopiz nafcitur triftitia: de fervan- ris zftuintusexcruciatuss eít veró pauper, dz caftitartis moerore libido ad voluptates quia cocleflium bonorum inops , virtutum fcoede armata ferocit: de moe(ticudine illatze delicijs deflitutus, cenfu bonorum operum fibi iniurize tolerandz zíluat intus iracun- vacuus 5 i$ igitur pauper marore incendi« dia, & furitardor vindidlz : de vitz inglo- | tur , nimirum aftuat flammá , quá urítur, . tiz, acprivatz triftiimpatientia, & moeíta & inarefcit. — Qui igitur triftitiz igne intüs cogitatione , fomes acceaditur glorig , & ardet , precoquam gehennam in corde fovet, tumide ambitionis excitatur aura vanida , & dum per impatiens os gemitum funefté quà turget imens , G animus disrumpitur in. emittit ; incendij fumum'exhalat perverse hians digeitatibus: ecce quomodo ab unica evaporante moerore; adeó gravis, & durts T trillitia omnis in animo plaga ; ecce quo- eft crittitie angor , ut flammas , cruciaciís- gOrinth, hi modo unicus in homine moeror totum eít que gehennales emuletur , imó & mo:tem doemonis armamentariü ad hom'nes expug: acceríat , hinc Siracides ot excutiar moe:o- nandos. Eft igitüf triiicia immodica doe- ris tetricitatesait; 4 rriffiria feffinat mórs , Ecclef. 38, monis tetra officina , tentationum fomes , € cooperit virtutem, G irifitia egráts flectit vitiorumfeminarium , flagitiorum fcaturi- CeYUICEem., Quia triítitia , qua 1ntus pr&. go , fcelerum putida radix , malitiz opi- cordia corrodit , humores cortumpit , li d 7s fex, peccati patens , virtutis carnifex , fa- Sini r ofla exficcat , & mortem accerfit pramatue cinorum ülecebra , & vivum ad omnem hinc fi moerorem ram, unde Salomon , Spiritus triflis exfic. Proverb.17. : nequitiam lenocinium: cat offa, eft enim moeror gehennalis ignis , (uüuleris,nihil omnino mali à doemone con- quo intus flores exarefcunt virtutum ; & tinget, quia quosdoemon fuperat ; per mce- medullz exfíiccantur offium. rorem vincit. Quéd fi ignis eft tri(titia , noncredas 111, yeym Eft triftitia, qua zftus, & flammas alio innutriri fomite , quàm fenticetis, fpi- intus accendit in perniciem virtutum , qua» nísque, quz intus pungunt , & vulnerant, rüm flores arefcunt , exiccantur, & decis €ít enim triftitia veluti [pina intus pangens , Pj« dunt; unde David ait : Dum fuperbit im. & torquens , neque id diffitetur Hipocrates, Lib. 2 , de 23, pi*s » incenditur pauper ? non me latet , in- inquien$: Cmwra ( eu trilitia )in vifceribus 107U0. cendium pauperis à pluribus Interpretibus veluti [pina effe videtur , atque murentem.» tribulationem moerentis intelligi ? funt e- acritev purgere ? hucetiam videtur fpe&táffe nim incendij hujus flamma ille calamitates , David ; cüm dixit. — Conver[us ia erumna Iïfalm, 3?, ; zrumne, tribulationes , oppreffiones, an- meA , dum configitur [pina , id eff triflitia, guítiz , quas pauperes, feu invalidi à fuper- ut exponit Salazar ; imó adeó diré triilitia bis pariuntur divitibus , hücque poffet ac- -cordi infixa pungit , fauciat, cruentat, ut cerfiri illud Ifaiz £4. Ecce ego ereavi fab- tormentorum videatur gehennam ingereres rum [uffantem in igne prunas ,. 08 proferen. haret enim fixa cordi (pina , & vulnus , £em vas em opus [uuus * cenient e:«.zin?,, Inter- quó acriüs discrucietur, Imó non defunt, pretes ; fabrum hunc demonem effe , qui fce. qui marorem fpiritum vocent perverfum , tido halitu fuo gehennales prunas fuccendit, quo infeliciter divexarur moerens , sítque facítque ardere , & vafa fingit , feu homi- propterea, fpiritus triflis exficcans offa dog« nes potentes fuperbos inftigat , quibus ve- z mon ipfe, qui intus malignatur in homine, luti fuz invidie , ac improbitatis utitur in- hinc Hermasin paflorali ait, — 7»;/firiz om-. . ftrumentis , adincendium , & excidium Mand, 16 nium [birituum nequiffmus ,. €5 pelfima fer« vis Dei, 68 omnium aüvalidorum. — Quale verà fit hoq calami- [pritus exterminat , & eruciat Spiritum knö?m. à TriftitizAffe&us malorü accerfit xcongcrieni,niü cöCrccvätur. t72 &14. Imóhominem pro'funda 'dccupatum fnoes propter triflitiam :ita Paulinus commendans in nos Dei bonitatem , quá' noítras coércet ftitudine , altóque preffum moerore fimilem dixerim energumeno fpiritu perverío ,ac ne« amaritudines, «t gaudia laxet, Sufpicione quiffimo exagitato, in quo fenfutriftitia fpi* non eít vacua triftitia , quamvis non per- vería , i immodica fuerit , quiafacilé , quod ? gitus eft perver(us, & omnium fpiritnum nequiffimus , & fpiritustriftis ; feu homo eít remedium hominis peccantis ; trophzum P profundo preflus morore . fpiritus eft pet- ipoteftfieri diaboli triuraphanas. Quoed fi ; triffitia pervería , feu mundana füerit , ac veríus , qui merentem mifeté intus divexat , & exagitat, flectítque ejuscervices , quate- immodica gehennalis eft officina , in qua nus mareriscurvus, ac triftisincedit, tetris mala :omnia cuduntur in hominis perni- ( femper excruciatus cogitationibus , ut expli- «iem./ Excutiendaeftigitur immodica triftitia, P !7« Aj«9.13. at Janfenius illud Ecclefia(tici, — 24 eriffitiat [[z; quz nonnifi perniciem ingerit., ac ipiritum fefinat mors V, &f «ooperit virtutem , & ariffitia corda fletlit cervicem , aix iple : nequiffimum íecum trahit , quo moerens diriüs torqueatur , cavendum eft ab immo« IMpsáque triflitia vires bominis tegit ,. ita «t fe nou prodant , fed obfcurentur , & [up* dica triftitia perinde ; ac à gehennali fpi. primantur , ffetlírque cervicem bominis , ita ritu 1, Reg, 46. poftquam Samuel Dei in- ftin&u in Regem Ifraél clanculum inaugu- t CUI'UME , AC triTIa incedat ,. £ique omnem fiduciam eripiat ? quia triltitia, & offa, & ráffecDavidem , dicitur, quód direius eff virtutes in homine exficcat , omnémque e« Spiritus Domini à dieilla in David, € de- tipit fiduciam , hominémque ipfum in bara- dnceps, Spiritus autem Domini receffit à Saul, trum omnium malorum pertrahit. Quis &f exagitabar eum fpiritus nequam 4 Domi- $0 , ex quo textu infignis oriur guzítio, igitur neget immodicam triftitiam putidam eíle malorum omnium fcaturiginem ? càm quisnam £uerit hic fpiritus nequam a Domi- no, qui Saulem exagitabat : cüm enim di- aon folàm hominem intus disctuciet, fed catur à Domino autumant plutes , |fpiri« premarura etiam motte interimat, 4/77//i tum fuiffe bonum miffum à Deo, ut Saue ia feflinar mors ecclef. 38.hinctrifticia tri* Jem excrutiaret , poenásque ab eo exigeret umphus eít Doemonis , quatenus hac fola Verüm communis Pa* armatus bellum moerentibus , & profundo violati pracepti, -arum , Doctorüámque fententia docet : E- 3ncerore correptis indicit , GC expugnat. Unde Apoítolus : Cum acri reprehen- mergtimenum tunc Saulem fuiffe à Doemo- 114. . S$.Corintb, fione quendam coniri ftáflet delinquentem , neobfeffum , & intus à nequiffimo fpiritu . exagitatum. Alij cenfent , hunc fpititum & poftca triftitiz alexipbarmacum adhibuif. fet ,ait: Suffcit illi vbjurgatiolbec : itaut morbum quendam fuiffe ex atra bile in cor- dj g, «ontrario voapis donetu , &$ con falemini ,me pore Saufis exortum , qui & in furorem ferià abundantiori trifftia abforbeatur , qui eum ageret , G à mente dejiceret , turbi» jumodi eff , quz verba expendens D. Am- «lósque cieret affectus , & ita cenfet Cajeta- 1ib.dep*. dro(usait: debemta cavere , neremedium mus., inquiens ; — Quemadmodum fpyritus abid; -itent.c,17. mosivum fia: fatana triumpbw. — Circumvt. donus in DDavide non fignifieat ddugelum.» sumur enim ab eo , fi permimtam trifiutiam fantium , 4ta fpiritus tmalus in Saule mona W"ä»l,l dfgnificat damonem , . fed f[piritum melanco- pereat , qui potefl liberari per indulgentiam. Atcum * adeó noxia eít xriftitia in homine , Caute igitur adhibenda eíft triítitia, ne re* quem perinde divexat , ac fpiritusnequam medium hominis peccantis, trophaum fiat diaboli triumphantis: eft enim moeror ar- energomenum ; eít igitur internus moeror ith inteftinus , ac familiaris ille doemon , qui tifex ille , qui latanze triumphum conftruit j hinc triílitia, quamvis non mundana , nec mentem occupans , humanum etiam obfidet perverfa exiguo clauditur tempore: pulchré corpus, quó totum hominem torqueat , ícribit D. Paulinusad Pamachium , inquiens: exagitet, & divexet : erenim foeda fugge- 6- ,lü Sctiptura divina, que producere noslachry- rit , & ad turpiffima infligat , & homo de "1 mentis fafligio eje&tus in doemoniacum agit mas , quafi evaporando dolori permittit, ter- mino quóque defignato defcribit tempora , . furorem domeftici doemonis inflinclu, 116, cum dicit, Amaritudinem luctüs uno fe- Qui igitur immodica occupatur trifti* 'falzïh 3?' rendam die , ó divitize bomitatis Dei! quàm tia energumeno haud diffimilis &ft , cüm à piaid ipfum folicitudine noflri caveat;. non Ípiritu nequam interna femper divexetur agitatione : hinc Saul hoc agitatus fpiritu pietatis propenfee invidus ; fed infirmitatis noftrz conícius , Gcomnis immodici tempe- audaciffimé coepit ^'prophetare., ut notat rator lachrymas in mortuo prodaci jübet, Cajetanus, inquiens : Invafit fpiritus Do - x. Reg. eapd amaritudinem veró lugendi unó tantüm die snini malus Saul , & propbezabat, — Hocefl, 18. 9,9. claudit. lllnd porrigi finens ; quorelaxa- invafit ad fimilitudinem propbetantium a* liena à communi vatione agentium , . & di- tur dolor, & anima reípitet: iftud verà.prze- cidens , quod immoderato , & irrationali CeEntium. Et boc erat primum nocumentum, «ruciatu mentem no(tram conficit, quódque confequens commotionem [pirirüs melanco" lici , quiahoc fpiritu trifti , qui agitaturg. diutiüs fragilitas noftra non valet fuítiaere, * - Sed hoc plenius ipfa fuo verbo pietas Dei ex- energumenos amulatut. P plura effutit , Wdo il plicac, fubjicir enim, & coníolare mature Íícd nonnifi umbras fpargit fulpicionum, & Verani de Aifetdibus 1om.4t. Dd dd "m — x&»» £78 | Dïfïeit*atio' :XXIV, inducit infetnt a2 in tet*4s tántüm , ac vanasprophetias evapo- Quvàm igitur pericilofa eft immodica ttiflitia , rat, ümnibil.tam fit à prophetia alienum , qua & :pios viyen- quàm tetricitas moeroris, Audienduüs eít tes ad infernum deducit. N L Y -* WX d. V Sam'el, qui loquens cum Saule , quem in L] -Hinc Jacob percharum fuum Jófe- II9, Regcm unxit , ait Ll Cum ingreffua fuerás phum à dilectiffima fufceptum Rachaéle , arbem , obvium babebi greg emm Propbet/i quem à truculenta putaverat beítlia diiae vum de[cendentsum de. excelfa , &f ante.eos niatum tragice lugebat marens,ac ttifti- Pfä/termm , «$. ty?»panum , & ubiam , 6 tia preffus lachrymis doloris duritiemi li * citharam , ipsósque prophetantes , lais niens , ac emoliiens , ajebat * Defcendam.» * . .Gepef, $28 | dunraxat ; & jucundis datur Ípiritus pro- ad filium meum lugens in snfernum quia phetiz, non triftibus, ac profundo merore nimirum immodico correptus moerore ie Occupatis. jam putabat inferni cruciatibus damnacum h18. ob immodica triílitia dolores Ínterim .Non igitur Saul pro,plïetat moeítus , qui Iztus non prophetaverat, Cüm igi- tamen Joíephus /Egyptijs praeficitnr , & tur arcana fit cognatio triíliciam inter , ac cum honoris , & gioris faftigium ceneret, Ípiritum. immundum de infernalibus. dun- Íe tandem fratribus perhumaniffimé cogno* taxat furijs prophetat maeftus , .& inferno fcendum exhibuit , quibus etiam currus ; proximus dicitur triftis, Gesef^ 42. Filij & animalia premifit, ut patrem fenem cum jacob enixim à patre jam vltima fenectute tota familia ia /Egyptum ducerent, Cum- confecto experunt , ut fuum Benjaminum quc Jacob Joíiepho. obviáffet filio , irruit in &gyptum mittere velit , quo impuné ftatim fuper collum ejus, & inter ample-* proficifeentur frumenti emendi causá ; ve- xus , & oícula flevit. Dixíque pater ad züm rogantibus illis refpondit Jacob , Nos Jofepb , jam letus moriar , quia vid: fa* Genef, 4Q dejcendet filyus meus vobiscum . frater ejus ciem tuam , 65 fuperfhitem te relinque. li emortuus eff , G ipfe folus remanfit: fi quid hü E Rb!l Càm Jacob mortuum patáffet Jofephum ; €i adver[i contigerit interra , ad quam per- dixit, defcendam ad filium meum , lugens J fa. " gifi: , H deducetis canos maeos cum dolore ad H in infernum , quia triflitia ejus occupavee ä;; & quaft, fu. mferos , ubi D. Auguftinus explicat L Et rat Ípiritum : cüm primum veró Jofephum €enef, 2 deduceti fenetiam meam cum triflitia ad vidit, non dixit ampiüs , lugens deícene duferos , Quia immodica Occuparetur tri- dam in infernum , fed duntaxat szeriar ex : fticia ,. fi quid 6niffri obringeret Beniamino uunc ( Ícilicet prae gaudio ) qwia vidi fa* . . in /Ej;yptum proficifcenti 5 ad inferos pu- (160n uam adeó triílitia dirüs eít L w,di þ táffet (tatim fe deduci, quia immodica trí- tortor , ut quos occupat in 0. 64). $ ( (iitia fo.xc; aperit gchc-;nnæ PEI-4 tormenta infernum trahat; ; d QY » — 4j i 3 / h x 5 f T ' n l Y X*k fi'ü «f.; Y a ZA ETE " Y ;fft:h [ UN ( a " Q Y NSNN Y^ n( ïfs C as s M ? LA N de o HJ 33X E GN ;: ;x-! ? , d ;- M N R v " c" v "ff z a.tä i — r Y 5 . ï ^ z E 3 pE p e da /& RA E /rqi: ä»ä 2U -- LU Ls & P^ MPa r r o r um 91 SSS tF/ R— , UR À 4* EX E A ONS 2v 436 £ "E Qk - LX SS S d AA A - - U . A s : o g r i A s QP DI5* &ä(cv)ä" ^f« ) $ s ms E ubbb . ,r " a - ? J &*************0& p od d o od de o - ZUAU d d n :»Vc æmi AF ER d DISSERTATIO AXV f PT Lac hrymæ quas xnlf'crcntls ac refi px-— fícentis animi dolor elicit ; rnide nts, ac arniden- tis Empyrei rofcidi funr 1mbr(-s fordibus eluendis "s nottra fterleícenu ficcizati rigandæ pares, — $.L Expmdzmtzzr ajfä&'zy Mi þmfzam: & ampgz fonz , zlananmrqzm Ua 4Q ex])lzcatu eorundem natura , canfa , e propraetases, ^ - Ti N . Xv ^ iftoteles defïmr affe que à mille annis ante fueyunt ,. vel futura t-iö 2 Rb'- x N X [ -:Lï* &om mifericordiz : 4o. funt . vel omnutnó non maferantur , vel nom | $oric cap. g. ^ RM )') V * lorem quendam ex ap [mdzter, (Cilicer ordinar:é , nosi tam iniene &:- parenre mnalo. corrupit $e, nequetam vehemen:er ficut Íolent prae entes, - a P V6, 4c dolorem zn[ereute / 5 in indiguumpati, quod D. Thomas ex utraq; preexpen(a defini- 24 hu3 z upfe putabit fepati. vel tipne tradita ab Aruto:ele , & D. Augufli- — fuorum aliquem , ídque no ita mifericordiam definit; Ef dolor . fj- Lib. 19. de f € ut prapmqum videatur. $ A"g aitin us, ve triffiria de malo alieno involuntario exie €rvit.c4p. $, omittens aliquod ab Aruitoiele indicacum ; fiimato ur proprio : & 4liquo moda contra » & alinuid addens ab ecdem omiffum deícri , perfona miferabulu digsttatem , eu£ [ubue. bir ffc&vum mitericordiz ; Effe aliena mi- nire velit mijerans , quantum inwp[o fit . & ]erur tn nofíra corde compajfionem ,. quà z urrí. commodáe pofft. El hiquidem miferauo ipe» qut f pnjumw t /uöwwre wmprüm*ar. cies quedam doloris , íeu trifitig , à qna anc zffcétum eife taiem Adlerit Angailinus,h duntaxat discriminarur , quia rriltiria eft de compaffiouem , ex qua , f facultas tuppetat , malo proprio ; mileratio autem de alieao «ompe;,amür Ííuccurrere al:eaz- mileriz , exiftimato , ut proprio 3. quia cum dolor quod ab Ariftoreie omiffum füerat. — Rurfus proprié fit erga !e ipium , debet miferans Aagultinus Ariítotelica definitione omif putare veluti proprium malum illud aiienze fit verba ia de malo inferente dolerem in perlong , cui mileretur, Dupliciter po- dndigeum , ut euam iliud;Ze walo , quod teít malóm períonz miferabilis fieri pro- Videatur proptnquum ?. ux eciam illud aliad prium mifereniis. Primoó. per iolam unio- PO-uJ i. ab AH(tUïClC - debere miferentem e nem affectivam; quia cum amor habeat vim ptare fe ipfum pati * fecilicet mifericor- unitivam , perfona amarta fit quid unum af- diam debere efle de malo, ut proprio.que fe&tivé cum amante ; quo paéto ficut amans Omnia przeterivit Avuguí(tinus Cterum réfpicit. tanquam proprium bouum iljud , cum Arií(toteles dixit , mifericordiam effe quod poffidet perfona amata,ita viciffim ma- de malo , quod videatur propinquum., L LÀ lum períonze amarae fis quodammodo pro- non ita intelligitur , quai1 mifericordia t prium amantis: unde Ariítoreles ait * amici de malo , quod hic , & nunc urgeat , ut officium inter cztera effe condolere de malo praíens, acimminens ; íed quia ordinarié amici , permdc ac de proprio. Secundé per non folet miíericordia excitati , niíi ma- communicationem realem ejusdern mali (ive lum prafens fit , ac propinquum.' Perípi. a&u , five potentiá; fi miferan: eidem (it ma- cuum enim eíl , mifericordiam plerumque lo ohn xuus,quoafïïc'tur & :ffligitur per- excitari etiam circa mala , qua pluribusab Íóna miferabilis ; vel (altempomt illud in- . hincíaculis obtigerunt ; ut cum meditantes currere, Chrifti palhonem compatimur eius dolori- Gum vero in*ercedit commwvnicatio rea- 35 bus , quos pro nobis ipfe rulir, honc fuiffe lis a&u, velpOfenua ejusdem affz&às , tunc fentum Ariílotelis coniicitur ex ejusdem ver. mifericordia magxs conciiatut j quapropter bis , ait enim, " hlüiliones tunc mifera- Deus , ut magis fuam erga nos charitarem - dales . funt. ; quszlo qprafentes cemunmr oftenderet , ac mifericordiam commendaret, , Verani de Affecibns Jom. Id Ddddz Bhes o Diferatio XkV. no(tam affompfit humanam naturam, ut per per honeftum eft in miferenté ;. cui proptés ipfam potlet re ipfa fieri particeps noftrorum reavitio minimé vertendum , quia iili proe dete&tuum , magisque noflri mifereretur : deft, Imó ficut Luctatores olim oleo per- 2.23 Hél. — liioc D, Palus loquensde Chrifto , ait: De- ungebantur, ne ab Antagoniftis caperen* Táüfe buit per omnia fratribus affmilari , ut mi- tur, ac proflernerentur : ita Chriítianus fericors freret ,. 68 fidelis Poutifex ad Deum , mifericordiz oleo debet illiniri, neà diabo« gt vepropitiaret delicla populi, In eo enim ; lo capiatur , captüsque dejiciatur , ut fcité » in quo pa[jns eff , &teutatus pbfem eff , & jis, monet S, Chryíoftomus , inquieus : ANon.s | gui tentantur auxiliari, Illt enim procli- Horm'l. 6;- ] 2. ffc oleum corpus bominis roborat , ut animam In Mhï.ho l viores funtad miferendum , qui in ftatu, & emifericordia flabslit , adeóque coufirmat, nt condicione vitz funt fimiliores perfonz mi- fuperari 4 díabolo nequeat, Si militia eft "ferabili ,. quatenus exiftimant poífe etiam hac mortalis vita, & pugiles , feu Athlethae ipíosin idemincurrere malum ; qua ratione homines; ne in hac iucta devicli cadant 5 fapientiá infigniti.fenióque confecti,quia hu- néve ab Antagoniflis profternantur , oleo manz vitze pericula imminentia perfpectio- mifericordiz perüngantur ; olenm hoc aquis é ra habent', facilius folent mifereri , opém. innatat nec finit viros mifericordes fluélibus que alienz miferiz fuppeditare , ac miferis adverfitatum obrui: flammas hoc oleum nua .opitulari : éconverfo , qui fe felices putant, trit charitatis; ignémque extinguit infanze neque hujus delabentis vite verentur difcri- voluptatis : oleum enim cumcattitate quans mina , difficiliàs ad miferationem excitan- dam dicitur cognationem fortiri , flammás- tur, ljeriam, qui animo íunt elatiori , vel que extiaguere libidinis, caftóque igni pabu- occupantur aliqua paffione tendente in ar- lum fuppeditare;ut olim apud Ve(talésVirgie düa , cujusmodi funt irà. correpti , vix mi- nes, quarum pracipua lex erat , ignem per« ferationi dant locum , ut alienz opitulen- petuum oleo enutrires G fi forté caftusig- tur miferiz ; in quo fenfu D. Thomas inter- nis extingueretur , cadi à Pontifice Maximo 2, Rbeseric, pretatur Ariftorelem dicentem. Ecs , qui juberentur, €Ap, 8, fait in coutumeliandi difpofitione , five affe- lmó tantus apud Ethnicos mifericordize 6, & non effe folitos mifereri. Idque defumi* in egenos exercendae cultus fuit, ut eidem tárex illo Proverb. 27. lra non babet mi- Athenis ara fplendidé conftruéta fuerit , cuà féricordiam.s, Prafecti populi litarent , ut mifericordize exe (eticordïam eífe animi EL Liquet igitut , mi ercendzeatfüefceret, Neque obílat , Plato« affectum , quo inclinamur ad álienam mile- nem z/, de jegíb. lcveré lanxiffe , ne pauperes riam benevolé fublevandam , ac efle virtu- mendici ia urbe permitterentur , fed eosexe tem ; tametfi exEthnicis aliqui id inficias ive- torres dimitterentur , quia hujusmodi Platoe rint , inter quos Plautus , cujus eft vulgare nis edictum in id tantüm collimavit, ut (celes illud effasum : De mendico malà meretur , ra ab urbe arcerentur ; in qua fole: plerím» qui ei dat ,quod edat , aut quod bihar Nam que ignava mendicitas proruere , ut liquet, &6 ilud , quod dat , perdits & allud producit Non igtur vetuit Plato , mifericordiam ege- vitam ad mi[eriam : quam fententiam me- Lib, 9. de nis impendendam ;. fed ne fcelera in civitate Repub, ritó Lactantius 4b 6, Inffit, cap. 17, vocat graffarentur, Etiam Lycurgus apud Zeno- deteítandam ; monétque proiatam fuiffe phontem in Republica Laconum vetuit fupe ab homine comico,jocos & fcena ad popu- peditari pauperibus coníuetam ftipem , non lum effatiente , & inconfulto blaterante ad mifeticordiz abigenda officia , fed ad cge- quzttüs causà; Manichaos pro eodem ha* norum induílriam augendam ; excutiendüm. buifle , ftipem mendico porrigere , & ho* que torporem ; quà ratione colluvies illa ZE- micidium perpetrare teftatur S. Athanafius gyptiorum,feu Cingaroruin,qua vagari cou« f])t]l(—[d 4d folitariam vitam agentes : pu-* fictis praetextibus finitur per plures Europse tabant , ilipem pauperi errogatam in fub. provincias , é Germaniz finibus juffa jam fidium , incremesium efle illius miferiee , $ pridem fuit exulare, — Ceterum mifericors quám execrabantur , ut profectam à malo dia officia nunquam Ethnici vetuerunt ; imó principio. Czterum fi Plautum excipia- eftobíervatu dignum; quod de Lacedemoni- mus hominem comicum, jocofum, nullius bus perhibetur ; confueviffe iítos hoípitibus, probitatis, & Manichzos , quos S. Bafilius & peregrinis ad umbram in fpeclaculis fedes E-clefiz Marecorem vocavit ; nullus fuit , cui locare , causà mifericordig exercendz in ex» inhoneftum videri potuerit miferis opitulari; teros, Etcum non lateret Julianum Apofto. cum fit opus honeitum rendundans in bene- tam quantum hofpitalitas Chriftianam com « ficium proximi in miferijs conílituti. mendaret religionem,fummum impendit (tu« $* Neque obítat, plerósque de plebeinfi- dium ,quo eam abolitam inflauraret : priícog manon excutere torporem , ac malle mendi- imitatus Ethnicos, qui Nofocomia , & Xe« cató vivere; quàm proprio labore , ac indu- nodochia con(lruxerunt reci piendis ; alen, Ílria fibi ad vitam fuítentandam . neceffaría disque exteris peridonea. comparare. Quia tametfi hi feligant otio Quod autem ad noftrum attinet inflitu- 7* potiüs marcefcere ; quàm labores in Reipub- tum, fumitur miferatio pro illo miferentis a* lice commodum fubire , (ibíque confulere ; nimi affectu , quo dolemus de malo alieno nihilominus alieng opitulari miferiz fem. exiftimato ut proprio,3 aliquo pacto contra, per- Lacryma tefipifcentisanimi ridentis Empjrei rofcidi fant Gtcsr candore ïxifign'ïs-; nobilitate caeteris clariorg petfonz miferabilfs dignitatem , & cui opi- tulari volumus ,. quantum in nobis eft; ple« virtutum decore ornatior; alfabilitate fere rumque excitatus de aliena miferia dolor monis mitior ; nulli dubium, quin plus has eít cantus, ut lacrymas eliciat; eó quia di» beat efficaciae ad miferationis affectum &i« D E d endum, gnitas perfonz non mereatur has miferias j L ut cum meditantes Servatoris Chriíti cru« Hinc fi orator Chriftum Servatorerá ciatus, gequimus ex cornpaffione lacrymas zepraíentet diris caefum flagellis, ut affe« ï!.ös. coércere, Hunc miferationis affectumciere étum commiferationis excitet , lacrymásque ilh, l non modice eft induílrie , nec mediocris eliciat; omnes, ac fingulas debet circume ftantias percurrere, ac per hypothipofes res ingenij — Pleresque audivi ex facro fugge- fto omnem moventes lapidem , ut lacrymas cenfere fimili modo. Quis ita filiceuss ac corde faxeus , ut non . liquefcat in lacria elicerent; cum fe potius ridendos flebili illa monodia exhiberent, quàm fletus. ex« mas ? cum ípeciofus pra filiis hominum «itarent, lacrymas elicerent, multiplici vulnere faucius fanguineas folva« F Miferationis affeélus non importunis tur in pluvias,probrum noftrz fterilitatis dee «ietur clamoribus, neque frequenti movetut leturus ? Ducitur ad columnam, qui mun- ejulatu, prafertim fi Auditores jam lacry- di eít fulcimentum ; ligatur faxo, qui vin« fnis maduerint ; fed ad id opitulantis Dei cula folvit omnia; vincitur ut reus, quiine requiritur auxilium ; quo leniter tangatur nocens tartata vincit; nudantur cyclopum €or hominis , & in Oratore efficax ratio mo- Jacerti, innocens, ac delicatiffimum Chrifti vens, & rei per hypothipofim repreefenta- corpus vibicibus , ac vulneribus fauciaturi, tio. Nequeopus eft monere auditores, ut Heu fpeétaculum non ficcis fpectandum o« fleant; quia lacryma injuffz exiliunt, fen- culis ! flagellorum grarndine conteritur fua« fimque íine fenfu turgent in oculis, fuopte viffimus flos , quem Virga Jeffe à caducea- &ngenio in genas defluunt, — Si moveatur in» tore Gabriele falutata concepit in vere, & troríus auditor leniter eliquatur affestus, ad peperit in hyeme; lilium convallium ían« f guineis obruitur pluviis, non ut purpuream quem ciendum nonnunquam plus habet cf- ficacize una, vel altera [ententia cum affedtu efflorefcat in rofam ; íed ut noíter cordis ronunciata, quàm diuturni clamores fle ager dedi(cat fentes, ac vepres producere; & b ^ iles, & ejulatus inconditi, 2 Ut aliàs innui- foccundo imbutus imbre flores incipiat dare fnus, exci tet priüs Orator affe&um in fe, virtutam. | Ferantur totoimpetu | flagello« quem movere in aliis cupit, fleat fincere, rum procelle in tenella Servatoris mem« fi alíos vult lacrymis madere. — Licét uilla. bra, in quibus ínflicta tument vulnera, & «ryma videatur effe tenuius, cum fit humo- madefcunt fanguine, neque oleo liniunturs zis guttula, facilé exarefícens; vim — tamen Íed alijs ,. atque aliis coníciffa cute priora haber plurimam, utintimos fenfus, men- recrudefcunt. — Tonfum crudeliter doríum tésque permeet; ut etiam pradura corda impendente fcuticá contremiícit; nec pavet ETO emolliat frangátque, qua priüs flecti haud tortor; fed acrius invalefcit in plagas, recru« pub. poterant, defcit in vulneta; quorum numerusad nul- lius legis revocantur prefcriptum ; fed fu- $, II. rorexiualis , & rabies exaíperata jus . fibi faciunt ex inaudita barbarie, Tantümae Chr iffi patientis eruciatus uberem licuit projeótz fzvientium hoftium andaciz? Hoccine ratum erat oraculis, ut loris etiam f'uppeditant. materiam parem affeifibus comi[erationis,O compafftonis ciendis, ac fufluariisDeus fubjiceretur ?. ac prapos fteris confilijs. Princeps à (übditis, Herus à laerymisque elicieudis, mancipiis (cuticá ad plenam cruoris cxde» 9, retur effufionem? 3 Olent huhc miferationis affe&tum ex- citare illa omnia, quze perimendi vim Natabant pavimenta czíi Servateris a habent , vel hominem in ftatum deji- divino fanguine ; invalefcebant tortores abs. ciendi íua conditione deteriorem ; & gene. que intermiffione, fineinterjecta mora ulla; ratim omnia illa mala , quz hominem tor- & flagellorum procellà feviebant acriüs in quent, corrumpunt, perdunt; cujusmodi Deifilium, mediis in i&tibus, crepitüque Íunt zgritudines , morborum colluvies, fa- plagarum , ne minimam quidem , prz nimio mes, fitis extrema, paupertas fumma , de- dolore edentem querelam ; nullum emitten« folatio, fupplicia, cruciatus , tabes, inflicta temgemitum, | Ofcelusexecrabile/ nuda, vulneras mentis alienatio, infania; & alia ac multiplici vulnere faucia, fulóque madida malorum agmina in animum , corpus, & cruore confpiciuntur membra virginea la-. bona fortung perversé irruentia. Huic pidezilligata columnz, . Dirüant, deleánt« malorum fegeti plurimum adferunt fabfdij queScythz columnam ex Pyladis, & Ore- ftis Hiftroria; veri Magiíter amoris Deus adjuncta perfonarum , locorum, temporum, h aliarümque circumflantiarum; qua rem fo- nobiliora fuz charitatis emblemata ad eru« ditionem omnium gentium in columna al« lent concomitari: etenim fi qui multiplici torquetur cruciatu , fit perfenainnocens, ac tera ftatuit. Amorem naótus Euriftheum &nfumma dignitate conílitutag morum cacleftis Alcides, nullam fibi indulgens labq« Dd 44 ; i 92 .Dïiïcr'tät.ïc; XXV, gum mefam,ïbidem plus uftra iibïap&ru*.it; qui & inflictás refrïöär& þ!agaä; qmbuspa Mundus ubi alius non plus ultra. claufit, ludibria lufit furor fevientium virga' orum Adami lapfu corruerat; erigi, ac inffaurari 3 -- in fpeciofum formá pre filiis hominum fine columnis vix poterat, Firmiüs ut fta- malo la rymis, quàm voce facrilegum pro- ret noftra falus, hác nititur columná ; que fequi facinus, Tu interim miuffime Do« meliorem Dei populum, é durioriereptura mine columnam comple&eris ,' quam pute Pharaone, indicem fe prebuit. itineris no- pareis facratiffimi tui fanguinis ícribis no« flri, quó tutiüis. ad promiffam nobis coele- tis , amorem in ea tuum iin nos deícriptüe ftem parriam duceremur. füs, quem tota. pofteritas legeret , ii.tgtil- ID Sed qua vox, qua lacryma; qui fenfus que lugeret, " exprimere poffunt tolerantiam; facri cruoris Milerationis affe&tum pulcherrimé ex- I $s effu&onem; patientis Chriffi equanimita- citat Theagenes lugens Charicleam, ut mor., tem , manfueti dinem, clementiam , filen. tuam, qua tamen nondum mortalitatem ex* tium, plagarum num:rum, cruciatuum a- uerat; quia veró lamentatio plena eít. come cerbitatem ; ubiquelanguis in facrofanclis miferatione ,ac eloquentiz nitoribus; placet "Chritli membris, ubique vulnus, & cum eam hicattexere ; poterit fiquideg Oratae " non fit ulteriori vulneri locus, vulnera ipfa illam imitari in graviori argumento ; coi fa« iterum recenti vulnere vulnerantur ; licét €ilé potefi accommodári: ait pr&taétus Au« deüt vulnetibus locus ; non tamen ipfa thor incipiens per exclamationem. O do« " deficiunt vulnera ; licét deficiant lictoribus lorem intolerabiiem 5' ó calamitatem divie 'vires, non tamen deficit rabies, nec ceffat nitüs immiíífam ! quxnam adeo inlanabilig crudelitas: eh quis ficcis. fpectare oculis futia in noftris baechabatur funeribus? quas : poteít fpeciofiffimum Chrifti corpus deho» exilium nobis à patria impofuit , fexcentis neítarum impreffis altiüs virgarum - fulcis, maris, przdonümque periculis objecit, 9« vibicibüsque inuftis cefum ?^ quisnon lu- muibus fortunis fpoliatos. — Unum erat pro geat oculos injiciens in facratiffimos Chritti omaibus relictum folatium, fed & hoc e« humeros innumeris coníciífos vulneribus reptum eít. — Jacet Chariclea,& hofüili mae «cleflium orbium oneri pares? lrane. glo- nu dilecta perempta eit : haud dubie pudi- tiz Dominus vapulat? Rex beatarum men. citiam propugnans, & mihi fe afiervans, tiom, perinde,ac vile mancipium virgis ex- Nihilominus tamen jacet infelix, neque ipía €ipirur, firque cruencum ferulis carnificine quemquam ex forma fruétum capit , neque Ípedaculum ?. Ah fi(tite immanes tortores; mihi ulh ufui fuit. Caterum Ó dilecta al« fiftite, fi quis pietatis vobis ineft fenfus , loquere me; jam ultimo folito more: man- ( parcite innocentiffimo veftro conditori : fa. da quidpiam; [i quid adhuc fpiras. Heu tis fevitum; fi quid humani vobis fupereft, me miterum/ taces? faudiculumillud , & id ve?ras co&rceat manus,;he tam innocenti divino lepore przditum os fiientium | pre« fanguine ulterius , ac ícelere violentur fa. mit? caligo igniferam, & ex lacrario Deo- crilego. rum miniftram , chaos occupavit? oculi 2j Sed non fatiatur facro fanguine licto- veró lucis expertes ,. qui nuper. gratiffima rum rabies; i1mó quafi civicam coronam pulchritudine fuigurabant2 hos non vidit eilet relaturus, qui primus , aut' valentiüs interfector , certoIcio; csterum quo te no« feriret , aut immaniüs verberaret , certatim mine quispiam appellet? fponízne ! at de« toto impetu plagas infligunt, teneros artus Íponíata non es: an pronuptz? enim verà Íauciant , pectus perfodiunt , membra la- expers es conjugii, Quam igitur appellabo? O €erant, totümque corpus profcindunt, quam noviffimis verbis alloquar ? An. om« fpectaculum à tota pofleritate lugendum ! nium fuaviffimo nomine Chariclea ? . o €zditur virginale corpus, folvitur templum Chariclea; adefto animo , fidum habes amae non manufadtum , diripitur regia divinita- torem: haud ita multo poít me acceptura ts; G fl:xgellationum procella obrutus de- es; am enim tibi inferias peragam mea ficit, virésque exuit, qui roborat univerla, ipfius cede, amico tibi fanguine faciam, . & Ubi eltis ccelorum virtutes, quz ex ara di- ambos capiet noshzc fpelunca; rude, &tu- vinitatis coelefti Numini odores indefinen- multuarium monumentum. ter inceaditis: ubi eftis Angelici chori, qui Augetur etiam miferatio fi perfona,cu- exultanti carmine tet fanctam perpetuo cone jus miferemur ab indigniffimis hominibus cinitis: ubi eftis armatz coeli legiones, quz injuriis afficiatur, ac ab illis, quos beneficiis Coeleftis Regis Throno adíttitis ; toras devinxerat, damna patiatur; & praefertim. rumpite, huc accurtite, Regem veítrum de. fi innocens fit, nobilis, clementiá, patien« fendite eum fubtrahire à fzvientibus licto, tiá,comitate, aliisque virtutibus infignis ; ( gibus, qui in Dominum Majeftatis infiliunt, perfona fpeciofa corpore, fi morum can- manüsque impuras injiciunt , eümque cz-. dore przclara, fi eloquij gratia commenda- Qunt, lacerant , cruentant innocentem , & bilis, fi a(fueverit omnibus benefacere, (i nocuerit nemini. benefactorem : ego citiüs hic mihi velim, 5Si eos habeat fpectato- in oculis lachrymarum fontem erumpere; res miferiz proprie, quos bencficiis cumue & copiam omnem dicendi in ore exareícere, laverat , & ab iisdem contumeliis, convi« quàm linguàá tantüm facinus ulteriüs profe. ciis impetatur, hac omnia affectum augent U com(-."' L : Läcrymæ refipifcentis animi ridentis Empy:ei rofcidi fun:&c. :$3 tommiferationi-s. Ab hifc'& adjua&lis, & cire acie pugïxamfos, fagittas in diaderaaris fpe- cie ca cumítantiis orator e acro fuggelto ciere fa- i circumponere, & inde prompuios ra in l cilé poteít affe&dtum commuierationis in ottes jacula contorquere; . etiam cae- Chrillum Dominum fpineo redimitum fer. leítis pugil tartateas expugnaturus legu-nes to, coroná dona:um fpinis obarmata .O bar- hoc teiorum voluit ferto coronari , lecturus in fpinis palmas, bariem execrabilem ! ó fupplicium ab Erebi Bsllator fortis, radiata furiis inventum ! itáne vallatur , obüidetur, hocce aculeis capite, in calvariz colle Prine vulneratur, cruentatur fpinárum diriffimo cipi obviaturus tenebrarum , viéloriz prae, exercitu placidiffimum iliud caput, quod io- lufit in Iuce fagictarum , ac fplendore ul« lem coronavit radiis, fidera illuttravit fplen- gurantis haitz, Decuit Dominum v'rtu« ldi doribus, gemmas pretiolis ornavit. nitori. tum , Regémque gloriz ferto circumciegi bus? l:ane fpinis transfigitur. facratitfimus dumorum; quippe in ftadio virtutis, & in vertex , qui floribus ridentia prata vellivit; regno patientiz , nil feliciüs coropat, quam ro(is, lilüs,alisque difcoloribus Florz faeute quod cruciat ; nil illu(triüs ornat , quam bus hortos locupietavit2 liáne pro florum quod onerat: (cio fpinarum Deum effiuxiíTe deliciis, fpinarum rependuntur fupplicta ; Echnicos , ne detrecarent homines. (pinas prorideate, acarridentein floribus volue amplect: etiam. cruentantes , cüm & ipíae pratejinfuetze dolorum acerbitates ?, Non divinum quid redoleant; (ei Judai £i&om tcverentur infani lictores in pa:ientis Serva. dederunt , quod fictum alij duniaxat e :ghi- toris vertice divinie Sapieniie facrarium j buerunt,. fed fpinis divinum caput obruunt , veprie Non horreamus fpinas , neque ab ea- I$ básque de(sviunt in frontem , quz fontem rundem abhorreamus aculeis, cum in radios appetuit, à quo omnia boaa in nos deri- mutentur divini INuminis, fplendenies in várunt. Regium caputnon auro redimitur, fanguinis purpura, Serceum ex acutiffimis non gemmis illuminatur, non floribus co- compactum fpinis per vim in facrofanztum V ronátur , fed horrendis obruitur. dumetis; Redemptoris caput infigitur, utíanguis in« acuti(fimis transfigitur fpinis, vepribusque de flueret, & ex eodem íucco, quo tincta fepelitur acerbifficis. | Dedicite fpinis flo- putpura eràt , purpura'cerent flores, ac a3- rem crueniare horti paradifiaci. — Nolice tive roiz divinam- induerent (hirrem ; & vepribus fzevire in caputillud, quod üdera fpinzrum fupplicia, preria fierent humang coronant. Parcite inno:entj vertici , qui redemptionis O divinum caput, candor gloria eit regnorum. lucis zternz , G nunc flagrantiffimum incer 46, Sed faciliuselt cribró aquam haurite; fpinas lilium , à quo ípinz fanguinem eli- quäm fperare , ut genus humanum Deo,cui cientes, nos docent, etiam é fummz puri- nunquam pepercit in culpis, parcere nunc tatis lilio fumms charitatis prodire roías; velitin poenis:. in id ftadii rabie correpti non tamen fpinz rofas cingunt , fed roize li&ores facrileg? incumbont; ut Rex. An- defluentis fanguinis fpinas muniunt , quas elorum fpineo donatus - diadema:e adiecta coronant, 5 humeris purpurá, infertágue dexrerze arun- Haclenus fpinz humi repentes homi. 390 dine fi&tis;imaginibus regni, per ludibrium num tantum affueverant pedibus inlidiari $ traducacur in Icenam ; ferales (iquidem la- fed nunc Angelorum capiti rofarum con- ni(le ex protrasta verberatione defeffi,quafi texerunt diadema ; nimirum nobilitatem requiem aliqvam interje£turi , à virgis naQz cx divin: conta&a verticis triumphae traüseunt ad fpinas, quibus lilium pulcher- les flectuncur in corenas, qu& antea in- ve- rimum circumíepiunt : & quia audierant pre'a obriguerant, O quanta virtus in pa- mitiffimum Chriftum , femivivum Domi- uientis Chrif*i vertice! cum vel. ipig fpinae num aff:étati regai effe reum , regiis ilium eidem infixx purpurà velliantur , abeánt- infgnibus per ludibrium , jocámque non que per guttas fanguineas in roías; ut affae- ficcis [pectandum oculis ornant, falutántque Ícamu:, & nos inrer dolorum . fpins flo, Regem; & acciro lictorum fatellitio Regem res colligere meritorum; vel de fpinis dare fuum ambiunt, fupplices in genua pro- uvas fincecioris dilestionis; cum vepres in« cumbunt, timidi venerantur; mox mutata oculentur in vite,cujus nos palmites fumus, veluti ícena perfonante atrio conviciis, ve- Solum Chri(ti Regnum labile noneít, nec Ih Juti ambitiofum fcarram exfibilant, explo- ulli obnoxium viciffitudinis illíus unius co« dunt. Ofacrilegam fcenam! itane dignum rona tot agit radices, quotin facro illovere illud fideribus caput, manus illz divinitae tice figuntur fpina. Quàm meritó dicune tis fceptro pares; ille Rexglorie, ante cu- tur arbores olim in Regem Rhamnum elee jus Thronum curvantur , qui portant or- giffe,: cüm in divini capitis flectendum erat bem, fit militaris licentize. ludibrium; & coronamentum,. contumeliis impetitur, per quem Reges o* Sed f1 divinum caput defiaentis fan- &9, mnes terrz honore afficiuntur ? Ah fpineo guini$ madet imbre, liquefcant oculi noitri ferto cruentatur Chrifti vertex, ut difcerent in lacrymarum pluvias; non aípiciamus fice Principum capita Ípinas tolerare in pur- cis oculis ccele(lem verticem, non roream. pura. pliüs confper(um, fed fa: . 1gninq:s Ptiil-Cldil'Sl AT. Haud me lat:t;cbnfueviiïe populos in Ácatentems Nonimpleamus mentem vo« ! lupta. X&. Diüertatio XXV, $84. luptatum | eogitationibus; poftquam fidere, micos quidem Sext. Nafvïj, quorum fzpe; am caput fentibus ad extremum dolorem & diu ad pedesjacuit flratus, obíecraus pet obruitur: ernamenta omnia capitis abjicia. Deos immortales, ut aut fecom in. re cone mus, ex quo divinus Chriíli vertex folis ob- tenderent, aut injuriam , fine ignomina tegitur fpinis : finephaleris videri voluit Ve. fibi imponerent, Denique ipíius inimici ritas, ac fentes potiüs tolerare, quàm fron. vultum fuperbiffimum fubiit: ipfius Sex, dibus exornarí: Magiíter dolorum;hos acu, Navij laerymans manum appréhendit in leatis fpinis proprio infixit capiti, quibus propinquorum bonis perícribendis exerci- firmiüs adharerent,nósque faciliüs eos edoe tatam ; obfecravit pet fratris fui mortui ci» In ceret , éxemplo fortiüs, quàm voce, neres$, per nomenpropinquitatis, ut zetatis horto voluptatis flores omnes : tollegerant fuz, &i non hominis, aut humanitatis,ratio» homines , & filio Dei nonnifi fpinz lupere nem haberet ; ut fecum aliquid integra íua fuerunt , quibus frontem, & oculos ob. fama, qualibet , dummodo tolerabili, con- duxit , ne humanarum fieret fpe&tator um ditione tranfigeret 5 ab ipio repudiatus, ab puritatum: maluítque flos campi malé cul- amicis ejus non fublevatus, ab omni magi« tus ab hominibus progerminare in vepres, Ólratu vexatus, atque perterritus; quem Malue- quàm in flore voluptatis vernare. pr&ter te appellet, habet neminem ; tibi fe; runt divina Chrifütempora non flellis, fed tibi fuas omnes opes, fortunásque come Ípinis radiare5 ut ijsdem nos pungeremur, mendat: tibi committit exiftimationem, a€ ac compungeremuf , ne amplíüs delicata fpem reliquz vitz , multis vexatus contue membra fub fpinofo capite voluptati adhae- meliis , plurimis jactatusinjuriis, non tur- teremus, pis ad te,fed mifer contugit.Hactenus Cice» ro: Vides quà energià ,. & expreffione pet 6 MP hypothipofim, & eradationem fuam oftendit «alamitatem , adexcitandam commiferatios - Exbibentur pleraque illuffriorum nem;res ipía per fe luctuofa eft.cum obíecra- u Oratorum exempla, quibus affecfus com- verit etiam per fratris mortui cineres, peffonis , & commsferationis excitane Plurimum habet roboris ad commifera« 236 sur J acrymeque eliciuntur per lu- tionem ciendam , dolorémque excitandum gubres monodias, illa hypothipofis, quá Julius Baffus reum ex- hibet in convivio à Flaminio occifum. — in» 41, Xpeditior miferationis, lacrymarüm« ter temulentas reliquias fumptuofiffimz ca- E que concitatio habetur, fi cumipfi nz, ac faftidiofos fub ebrietate cibos; modó miferi nobis obviant, in ipfos oculcs excifum caput humanum fertur$ inrer pur. injiciamus ; nobis fuas produnt miferias ; gamenta, & ja&tus coenantium , & fparíam calamitates oftendunt ; vulnera detegunt,& in convivio Ícobem,humanus fanguis evertie €a doloris edunt figna, quz folet natura ta- tur, Siquis autem e(t, Judices, qui defide. libus preífa anguítus egerere; fed quia mi- tet, ut Pratotis referam crudelitatem , quot Áferi haudfemper, & ubique locorum ad. Prztorhic jugulaverit , quot innoxios dam. funt, quos valeamus populo exhibere, ac navetit;quot carcere incluferit; huic me fatis, in eosdem affzctum ciere commiferationis, fa&tum polliceor, uno convivio, cum fua prae- in id debet Orator incumbere ftudij ; ut per tura reum evolvam : inftituunturabipío in luculentam faltem Hypothipo(im miferi de- provincia epulz, & magnifico apparatu ex« n Ícribat ftatum, eumque oculis fubjiciat ad. truitur convivium.Quid multa? écarcere in ftantium, ac fi przfens adeffer $ quód fi Hy. convivium Pratoris; ctui flupenti mifero pothipofi adneétatur Gradatio, vim obtinet meretrix arridet, interim virge promuntur, oratig msajorem ad facilius ciendum affe. &vi&tima crudelitatis ante menfam,ac Deos é&um, ut in illa Ciceronis narratione pro trucidatur. Me miferum, imperii Romani Quintio s4m. ?5. Miferum jeft. exturbari terrore lufifti! ó qui crudelitate. fuperáfti fortunisomnibus ? miferius eftinjurià, A- omnes Tyrannos, foli tibi inter epulasvolus cerbum eít ab aliquo . circumveniri? acer. ptas fuit morientium gemitus? Hic ultimus Calamitofum eít bonis bius à propinquo. apparatus ccenz fuit, Ineodem triclinio vi« everti ? calamitofius cum dedecore. Fune- deo Pratorem,amatorem,fcorta,czdes; Me. ftum eítàforti, atque honeíto viro jugulari? retrix Pratori, prator Provinciz imperat, funeftius eft ab eo, cujus vox praconis qua- Inconvivio conítituitur catenatus, Quicun- flum proftitit, Indignum eít à pari vinci; que ineodé triclimo accumbebat, alius uber- aut fuperiore? indignius, ab inferiore , at« tim demiffo capite flebat5 alius avertebat ab que humiliore: Luctuofum ett tradi alteri illa crudelitate oculos: alius ridebat : quà cum bonis ? £ oC4uofius inimico. Horri- Hic iíte inter va- gratior effet meretrici, * bile eít caufam capitis dicere ? horribilius rios convivarum vultus fubmoveri jubet * priori loco dicete. Omnia circum(ípexit miíerum ftare ad przebendas cervices immo. Quintius, omnia periclitatus e(t, C, Aquilij, tum. Interim di(tinguitur mora poculis $ non praetorem modó, à quo jus impetraret, nec fobrii quidem carnificis manu, civis Ro» invenire non potuit, atque adeo, ne undeare manus occifuse(t.Non peto quo minus fecuri LÀ bitratu quidem íuo poltularec ; íed ne ini- percutiatur; illud rogo, legi potiüs, quàm Ícortg T Lacrymz rcfipifccnci's*animï ridcmis Empyrei rofcidi funt &c, (8e fcorto cadat. Mem'eht'o, t"err-orein imperio tis,gloria imperij, P'rincïpumydeliciæ, popu« quari, non oblediamenta mulierculis. uid lorum amor, hoftium terror. Q tortunz te« ego nuncreferam. — Judicesludoram gene- meritatem? itáne ludit in Ducum capica? quis ra, faltationes, & illud dedecoris certamen, pofthac tibi fidat ? i quoserigis, iia depri« Pratórne (e molliàs moveret, an Meretrix? mis?: cum felicitatis apicem videretur Beili« exfurgite nunc Broti, Horatij, Decij, & ca« farius attigifle, in imum protruditur-mifec l tera decor2 imperij, . Ve(tri falces, veílrae riarum;altiuseum extulifti; uc lapfu rueret fecures, in quantum pró boné jupiter ,. de- graviore, Extempore àterum omnium pine decus reciderent ; iítis obícoenz pueilg jo« gui affluentiaad egeftatis anguftias adigiftiz cantur, | Quid (i per Deos immortalesnulio folemni die,populo infpectante in foro con- à triumphis ad funera; à palmis ad. ferales cupreffus, à fplendote ad caliginem ab aecla- vivium habaiffes, non minuifes majeftatem mationibusad opprobria, ab honeribus ad imperij no(tri? At quid intere(t convivium ignominiam Bellifárium traduxifti. Qnuó fe inforum, an forum in convivium attrahas? mifer vertet? ibitneextorris adeos popu- ( mox defcribit,"quombdo/in foro decolle- tur) Alcendit Prztor. tribunal infpectante los,à quibus fuerat antea cum plautu exce- ptus, ac publicis graculacionibus acclamatuss Provinca; noxiz. poít terga liganrur ma- ut quem viderant, laureatum ;recipiant nunc nus, ftacim intento , ac criftiomnium vultu, fordidatum, lugentem, acignominia detur- fità przcone fileatium. / Adhibentur dein- parum? Ibit milerin exilium ?. fed quo? ad de,legitima verba, canitur ex altera patte otientis partes, in quibus anrea victtices de« clafficum, Nunquid vobis videor deicri« mefíluit paimas, exercitus duxit, & res maxie bere convivales jocos?. Heu/ quàm diffimi. mas geffit? atibi recrudeicer doloris acer- lis exitus initijs et.. Acculavit te; quis? judi- bitas, & memoria pratericorum, przfentes cárunt te, qui? te Pretor damnatum pronun- augebitcalamitates ; habet enim : acerbiffi- €iavit, occidit meretrix. 23. mum dolorem, uhde cum honore quis difcef- — Frequens etiam, & efficax eft. mifera- ferit,eodem cum ignominia reverti, tio, quz ex rerum humanaram excitatur vi- Gravis, ac vehemens eft Hegefippi mo« 24v " ciffitudinibus, ut càm quisex Íplendida;pin- nodialamentabilis ; & quia plures continet guíque fortuna. dejectus mifer jacet in pau- antitheíes, pluráque eloquentiz ornamenta, peratis fqualore. cum maximum fit. infor- non abs refore duxieam hic fubjicere; deflee tunij genus, fuiffe aliquando felicem, .. Ubi Hegefippus dirutam Hierufalem inquiense quis ab excitata florentifortuna in non mo« Ubi ubi es maxima civitas Hierufa lem ? ubi dicas delabitur miferias ; optimam tuncra. decoraSion ? ubi remplum admirabile? ub tionem. efficáxque argumentum fuppeditat fanctitatis illud facrarium, quod femel in af« hac (ta:s variatio. excitandi affectum com- no íummus P ontifex rem divinam fadurusg milerauonis ; pralertém fi utraque fortuna ingrediebatur? Proh.dolor, nunc id ipfum E2 per in'ignem antithefim confera:ur ,. ut in in cineres converíum Beilifaru mi(erabili caíc. » Iceleratis vefligiis ho« O qualesrerum ftes polluerant, U h vices! Bellifarius pauló antehac divitiis af- lis? venerabilis Re i es éivitas referta popue gibus ; Dei domiciliums fluens, armis prepotens, vicloriis clarus; gratiarum omnium fedes? Parietum tuorum nunc fqualore fordidus, : veite luridus,pecue fpiendori pavitnentorum refpondebat nitorg nià deititutus, morbo-confectus , lacrymis incruftata marmoribus tecla fulgebant, páre madidus, acmoerore perditus hominum im. tim aüro, partim argento radiabanr porta plorat miíericordiam, fupplex rogat,obolum übi uni omnes ornamentorum delicizecfflo- petit.. Hi: qui mendicus jacet, luridus,(qua. lidus,hifpidus, fame preflus , fiti ex(uccus, reícebant : nunc nudata, à culminibus jaces evería , cremata ab ipüs diruta fundamene ille e(t toto orbe celeberrimus: Bellifarius , ti$, X qui ex omni terrarum plaga ad te con- tegnorum everíor, urbium expugnator, po» fluxerant, tecum occubuerunt: mortui cum puloram domitor :.qui profuüs thefauris civibus inquilini, ut non dubium fit , totum &xercitus aluit. atmatorum ; nunc fufis la« in unà urbe mundum . periiffe, €rymis, querit, ne fame pereat , quo defi- Cui nos [cenz fata fervatis? quo diutius pe rtinacem ciens corpus reficiat , fitimque extinguat : ftipem petit is, cujus armis vitam Princie animam trahitis ? Duri oculi! qui hzc vi« dere poffunt; immitesanimi! qui velle 'pos pes precariam debent; rogat à miferiis fub. levati is, cujus virtute Martiá in bello inau- Ícunt vitam tot funeribus fupe rftitem, ni(i forté eó videntur fi bifelices , quàd jam mie meri ceciderunt ; jacet, per quem fortunaim. feriores effe non poffunt. Quocunque OCU« perij (tetit. O rerum vices/qui regnum pure los circumferimus, ubique occurfant funera, puras fuperbo quondam pede calcavit, femi- Urbs tota vacua civibus , plena cadaveribus, nudus, quo tegatur, caret. Speétatur folus,ac mortuorum fepulchrum e(t, & ferale quod- mendicus, quafl) an:ea militum innumera dam buftum , € quo excitate favilla [olem multitudo cingebat,undique affufa lateribus; ipíum moeftitia confundunt, Hunc patriz jacet turpis; fqualore obfitus, exhauftus fiti, communem tumulum foli nunc incolunt ma« conlamptus fame. oppreffus dedecore, fine cilentifenes, inítarlarvarum cinerulenta cae re, (ine lare, extortis, penéqueab hominum nitie, fcifca vefle, (qualore, & lácrymis ob« &oníorrio exclufus,. qui.fp lendor £uit Otieng ruti, nudis prope filiorum mortorum offi« Verani de Affeilibus Tom, II. Be ee bus Di(fertatio XXV. $986 1 bus incubant : fi fort& avium . rapacitatem vellet.Ha&tenus Sophocles apud Cauffinurn, cohibere poffint: mulieres paucz , incolu- Certéhzc Apoftrophe,quá regià pue!ia cinee mes é patrio foloabducuntur;,quas miles non resalloquitur mortui fratris O:etlisaffectum ad vitam; fed ad libidinem fervavit: utlacry- excitat commiferationis; imó & lacrymas elie mis parcam,catera reticeo,quz fine fletu, nec cit, intueri nobiliffimam , lectiffimámque il* lam virginem extremo confeciam marore recenferi poffunt, nec audiri; hoc'unum repe- tam jacere nuncumbram , & cinerem, qua vafculum, quo fratris cineres includi exifti- fplendor erat urbium , mundique ornameu- mabat, toties ofculantem , fufisque lacrymis tum, perfundentem. 26« af. Pulcherrima extat apud Sophoclem lu- In ciendacommiferatione pracipuaOra- toris cura in id debet collimare, ut totum af-* gubris monodia, quà Electra tenens, ut arbis trabatur in vaículo, fratris Oreftis cineres; tificium occultetur , ne videatur Orator €x ubf lugens conqueritur excitans affectum mifera- arteloqui,fed ex quodam duci narure 1mpe« tu. Oportet, ait Ariftotelesl;ió 2.Rber.artem tionis.Fingitor Electra vaículum, quo cineres includuntur Oreftis intueri, flénsque in hac itaobícurare, ut non exullo apparatu. fedo* mnino naturaliter dicere videamur, Etenim lamentationis erumpere verba. O dulciffimae fraterog ànima reliquiz ! fi tamen reliquiz fi quedam inferantur figurae ni mis molies, $M ed funt.ubi ex Orefle nil fupereft, quàm feralis quaque non videantur naturaliter fluere, ! umbra,cinisque inanis. Non enim ullum affedtaté poni, ftatimars deprehenditur , & mihi veltigium-apparet dilectiffimi. fratris, affc&tus languecit;hinc[cité morei Dior yi us in Hocrate, orationem nimis eleganteni, a€ quemaex paternis aedibus florentem dimife- ram, Eccequem Gratie venufliffimum ef. feitivam inciendis affeé&libus inrempeltivam effe,& miferationi adverfantem. Alia efl rauo fecerant, iplaintelix tuperítes iftis porto ma- nibus nunc cinerem,fabulam,nihil. Utrinam Poétarum, qui omniaad aures demulcendas potiüste in patris. zdibus vita deteciffet , conítlruunt, ac dele&tatione m eriuniur : & a. lia ratio Oratorum praíertim | in affsctibus quàm iffa re infelici pierate; me, G te his fu- peribus relerváffem. Occidiffes nondum tot ciendis, in quibus plus habecroboris naturas miferiarum confcius, G teinnocentiffimam quàm totius eloquentiz apparatus.- animam paterni manes, ac cinerescomirem accepilfent: nunc jaces in aliena. tetra poft 5* Itr mortem etiam extorris , acfugitivus , cam longéé tua forore, qug mifera, nec morientis Refepifcentium laczyme funt ltum vita au[picium,Flammas extinguunt gev fpiritum excepit , nec mortui cadaver lavit, nec dilectis manibus inferias tulit ; fed te pe- benna vittorum delent fordes lugentes agülue segrini tumultuario fepulchro, & perfunéto- tinant Deo, quem emollunt, flcéikntque ria humanitate condiderunt, O fpesinanes? in vom,plomntium. 6 infelicem educationem meani ! quid mihi ^ Tcut rifusimpiorum nonnifi luctüs &la- 23. protuit infantiz tuz, & matris, & gerula vices reddidiffe,tibi cibos mco ore manfosin j chrymarum eft faecundus; ita refipitcen- os ingeffiffe, tecum lufife ,^ & tibi teuellis tium lachrymz gravidz funt veri gaudijs quo ferenitasanimi accerfitur, . meniis trans lu(ibus farigato amanter accubuiffe? |Heu uot delicias una mibi dies, intlar infefti quillitas adducitur,& cord:s jucunditas indu- citur. turbinis abítulit ; tecum enim omnia vita Neque luctus, quem lachryma inve- 5 hunt refipifceutium ulloà veralztitia differt mez Íolatia perierunt;tecum in eodem fepul- chro jacent tumula:a, — Quid aliud fperem ? difcrimine,à nomen gemitus, & latitia idem fit, ac utrique commune: effe autem. idem ego cruentis doloribus confecla , lacrymis amariffimis madida, tu quali fomnium eva- aftruunt Hebraicam, qui linguam ca'lent; no- nuifti, & tot fpes irritzececiderunt; nuncin men fiquidem acb zequé de gemitu dicitur, a€ no(tris funeribus tripudiant inimici, gaudent de lzcitia, non folüm quia lachrymis referta kmnbtl de nottris flecibus, lzetanturin noftris lacry. mundi gaudia funt;verüm etiam quia lachry« mz, quas dolor de injurijs Deo irrogatis ex mis. Spondebas te paternarum, & mearum inj'riarum ultorem affuturum. Hiccine corde elicit refipifcentium ; & in deteftatio- nem anteacli (celerisad Deum fundit gravidae eít Oreítes, quem pollicebaris ? umbra; & rcinis,. Heute funt verz lztitize,quam parturiunt;alüntquej is; qui tribus digitis defertu mtuium:! neumeinfelicem! à corpus mife. lachrymis,perinde aclacte nutritur,que intus in corde vera adolefcit latitia; hinc David, P(alm. 9« rabile! ó frater! quàm infauíto hinc itinere Memer fui Dei,&$ dele&atus um ,cu utaliqui ablegatus es!à frater amantiffime ? ut te per- diditti? amantiffime frater, ut me perdidi(ti? vertunt ex Hebrzo Mermor fui Dei , & inge- mui, quia nimirum David deliquerat contra Actum eft, fufcipe meunà tecum in idem va. fculum : quid enim aliud fum,quàm umbra, Deum,à quo fe averterat patrata flagitia adulterij,& homicidij, revertens mox ad De- & cinis? Noli fororem in mortefpernere, um per refipifcentiam in lachrymas liquefcit, quam tam pi& invitacoluifti; — Tecum mihi una fors, unusanimus, una omnia femper ex« utabluatfimülque deleat flagitiorum fordess fed quia lachrymz erant à corde refipi(cente tirerunt ;; & nuncunà amborum cineres mi« fcebuntur; nec ulla nos temporum injutia die ectatio, & conuito cflufe, gaudium, & del RBenD / Lacrymz re fipifcentis animi ridcntisïï:',mpyrci rofcidi funt &6 87 tatis; idque caufz , cut lachtymz à D Pe* pem pepererunt,dixeritque propterea semor tro Damiano; diczwtur pietatía adeps , qui. soyu,, a, fui Dei,& deleBatus f[um, Íeu cüm me aver-. tiffem à Deo, meique fuiífem conditoris ob. intus latitat , & foras per oculos emanat ; ficut enim eaormiora ícelera, ac foediora - litus, cüm primüm Deus memoriam iterum fubiit, & dexterá fux gradim pulfavit cor peccata ex adipe dicuntur fluere. iniquita- meumy,fítatim lachrymis madens , fimülque tis: Zrodgjt quafi ex adipe iniquitas eorum, Bfalm. 73s audioexultans delectabar : smemor fut Des, ita ex pinguiori probitare ftilliant, eliciune & dele&latus [um ,. fimülque ingemui; funt türque piz lachrymz, & per pluvios ocu- los evaporatur latentis confcientiz adeps fiquidem lachrymz reipifcentis felicia [e- TA huc accerfendus $. Chryfologus inquiens : mina, quz in coníciffa, ac contrita dolotis vomere reícipifcentis cordis tellure germi- Penttentia medicina fuccurrat, ferrum com- TU !ü?y punéctionis accedat , apponatur adufiso tume nant in veri gaudii vireta , & adolefcunt in excultarum flores virtutü; hinc Chriftus, ait dolorís , adbibeantur [u[piriorum tunc fo- u&" i b. $« suenta , tumenti con[cientia fervor evapos- Beati qui lugent, quoniam ipfi confolabuntur, eb quia fpe beatitudinem antevertunt,& lze- t£ur. ret , tunc. reatís ulcera lacbrymis 4b/uin- titià gloriofz. beatitatis emulà intus per- Sunt lachryma falubertima alexirhar. 39« 28. fruuntur. .. Sed fi lachrymaz vel inflantis zrtumnz maca, quibus opportune ammi fuccurritur funt indicia; vel futurae, ac imminentis ca« inorbis, & quod vitiatum , corruptümque eít, ferro exícinditur compunctionis, & do- lamitatis prznuntiae pracfagiunt,indicántque dolorem intus jam torquentem , vel calami« loris aduítione apertum uícus exíiccatar , f1. gillóque cicatricis clauditur,ne pus, íaniém- tatem mox imminentem ; quomodó gau- dij dicuntur foecunda genitrices ? fi enim la- que ampliüs effundat : fomenta fuípiriorum chrymz animum ferenant, & cor beant,quo- cordis languoribus opitnlantur, & quid- modo calamitatum funt prodromz, ac in- quid noxij per vitiorum indulgentiam fue- fortuniorum infaufta prefagia? malé felici- rat intusinductum , mox per tume:'s con- Ícientiz fervorem . liquefcens in lachrymas; tat, quod felicem torquet. . Verüm tametfi temporalibus muliebriter illachrymati cala- foras evaporat , ut nil fuperfit noxij,. q:ó lachrymas effundens compunéionis intus mitatibus res prorfus indigna fit , eó quia snundi lachrymze omnem extinguant lzti- inficiatur: quía tunc fingula reatüs ulcera bal- £iam , & in ijsdem velati procellofis influ- famo redintegrantur ; fanantürque lachry- — — A3,6, marum ; qua de caufa Bafilius Seleucicitts - &libus gaudium demergatur ; attamen quas & corde refipifcente eliciuntur lachrym2 fe- nos opportuné horratur, ut vitiorum fce- ditates lachrymis abluamus , ac purgemus; lices funtjpluviz, quibus confciffa . cordis pravósque concupifcentise zítus iachryma- tellus irrigata efflorefcit in gaudium: mun- di cultores rident in vultu, & plorant in rum pluvijs extinguamus, & vitiaomnia be- * neficio deleamus lachrymarum , ait rpfe e corde; Íecus qui aratro doloris fterile- u fcentem cordis tellurem, & fentibus vitio- vitia lachrymis extinguamus , ut nimirum t rum preffam excolunt , exteriüs lachrymis nil fuperfit noxij, cüm nontantüm peccata, madent , fed (imul intus ltitià perfundune íed &ipía vitia, quz radices (unt peccato- tur, (intque propterea in iftis lachrymz in- rum, ex oculis exilientes fontes. jacryina- rum extinguant; nonenim mirum eft, foe- ternz letitig teftes; & in illis extimus ri- fus internz triftitiae indicium. das ícelerum flammas lachrymis exringui, 29 cüm tanta fit harum efficacia; ut . non ío- Rudent. intus refipifcentes, qui lachry- mas foras emittunt, quia beneficio lachry- làüm flammas extinguant vitiorum , fed & marum Deo conglutinantur , & profciffa incendia obruant , ac fopiant gehennalia. l Sunt lachryma efficax, & potens illa $f. cordis tellus feliciter irrigatur, ut non ame pliüs fentes, & vepreta vitiorum, fed vi- aqua, de qua aiebat. S. Maximus ? nam eil illa aqua, qua non [umit flammae, eleegaso [y2.5.. Ip Matib, s. tetà, G flores in ipfa germinent virtutum, nec ipfa confumitur à peccatoribus , fed ge- appofité S, Chryfoftomus ; Nsbil sta con- glutinat , atque unit Deo ,. ut ille lachry- benna cou[umit incendia ? quàm efficax, GC potens eft vis lachrymarum , que etiam ma, quas, & peccati dolor , €9 amor virtu- tum effundit, qui autem hoc lachrymarum ipfum inextinguibilé gehenne incendium glutino De o nectitur à vera nequit. letitia potis eft' inter(linguere , ejüsque urendt deuecti, Quód fi fufus & materno utero vim acrem retundere. 1mó noníolüm ge'. fecéns infans , & hujus lucis ufurz — partis hennales extinguunt lachryma — refipifcen- p/dæ. p tium flammas, fed & mortem ipíam ar- ceps praviis lachrymis , anticipatóque do- * loris fenfu futuras prafagit calamitates * cent, coércéntque , utait Tertullianus, & Li2.4e zagt, licét ipfe de lu(ltrali loquatur lavacro, quo c2P«2, qui per cóntriti cordis refipifcentiam , Deo renaícuntur , lachrymis quidem — madent , homo fidei, & Deo generatar ; adaptari fed vero ut perfruantur gaudio : fufis enim tamen poteft lavacro Jachrymarum , quo homo vitiorum immeríus coeno, emergit lachrymis jucundioris vitz aufpicantur lz- titiam ; fíntque propterea lachrymz vite beneficio hujus lavacri € mortis naufragio, .. aufpicium,(imülque fauftum jucundz omen quo vitiorum fluctibus obrutusperierat, & Deo regeneratur : ait Tertullianus : Nozne felicitatis , ac indicium fublimioris fancti» Pmirdls Verani de Afeilibus dom. IH, Ee e€ 2 638 Difïettätïo XXV, vt mirdr;dum ; & lavacro dilui mertem? fqua- dem compefcunt licentiam: imó fletus,querti lida, lurida, ac fordida mors eil peccato» delor extorquet non íolàm oc.los bapizat rum , &labe pracfentis vitze - & futurze ge. corporis, verüum « illos mentis , ut ait Iff Cdþ.f'. hennz fqualore; hzc autem fordidiffima Hugo Cardinalis inquiens: Luéfus eff meniu Mattbe mors extergitur, emaculatur, ac undis di- bumana baptislerium, luitur lachrymarum : quinimo ubi re(ipi- Neque enim aliud eft lavacrum — lae 34* fcens cordis fui doloris vomere profcindit chrymarum nifi fecundus baptísmus , quo. non (olüm corpus , verüm & anima revi« tellurem, quam lachrymis irrigat;gemman. te ítatim venuflate, viretisque veltita tel. vifcit: hinc prafatus Hugo allegat illud S, lus amcenis, vere velutiredivivo germinat,; Gregorii : zzens lacbrymis baptizata videt ',g;gkb enp. & effloreícit , unde exclamat Tertullianus 1 limpidiis : quia deteríis vitiorum caligini- loquens dehoc lavacto, & aqua : Quan- bus, & ublatá peccatorum lippitudine mens t4 Uis £jus, ( gratia, & 1ngenia , quot , ferenata perfpicaciüs femoto obice videt, üjït 14...90 Neque mentis tantüm caligines lachrymae 28« Sin veró quzras, quz fint hac lachry- excutiunt , G ulcera fanant ; verüm etiam marum ingenia, certé arbitrium emenda- Dcemonem ipfum acerrimum humam ge- tionis, arti&cium reconciliationis , inge- neris hoftem vulnerant , ac profligant: & nium gratiz , & animz refurrectio : hac ficut, utait Tertullianus : Vspere. & a[pides, Lib, de lapt, funt lachrymarumingenia, vitiorum delere ipfique reguli ferpentes arida , & inaquo[a-s t^* foditatem oppofitá exculte virtutis pul. feclautur , adeó ut in aquis torqueaptur., & chritudine ; quàm ingeniofz funt lachryme pereant juxta illud Píalm. Coszribulasit ca- cum peccata ipfa venuflent , foeditates or- pita draconum in 4quis ? quia vénenata nent, & per ponitentig metempfycofin, vitiorum capitá aquis ebruuntur lachryma- umbras transforment in lucem , fordes in rum,& evettuntur,ac occiduntur, atque dev gsmmas, Gíenticeta vitiorum , n flores lentur peccata; funt lachrymarum pluviz virtutum ? imó, & mortem diluunt, quam veluti telorum imbres, quibus vitia vel fue planétus emaculat lacrymarum lixivio , & ganrur, vel inflictis vulneribus fauciantur ratize decorat orhamentis, Quàm ingenio: f; peccans refipifcas ,. & lachrymis fordes a ífunt lachrymez ; quarum lavacro mors diluas fcelerum , eoutribulafii capita dra- ipfa tetra lethalibus exuta umbris auram CORUIB $n AQUIS : Dracones vitiorum hisce Ípirat vitalem , & & fo:do, putidóque emer- obrauntur ,. & fuffocantur aquis ; contribu- ía cadavere ovans refurgit! noverat hocce lantur hifce in aquis draconum capita, quia lachrymarum ingenium D. Ambrofius in- veluti procellofis exagitantur fluctibus, & ad ', Lib. 6. in quieus : Bona lacbryme , 1m quiöw efí ve- naufragium impelluntur, Lacata demptio peccatorum : quafi finc lachryma Nil eft; quod magis tartareushoftis ti: 3j. "Pa u- tei ho- fluxi argenti pretium 5 quo e ta meat, quàm lachrymas refipifcentis, funt )»» flis famulitio mjancipia redimuntut peccan- enim ha blanda quidem , & mollia jacu. tium; X quafi vicariz paffionis Daminice, la, quiaaquea , fed duré feriunt, cruen- cüm & ipíe perd - itarum fm; redemptrices tántque tartareas legiones , & obarmratas - animarum. viiorum turbas vulnerant, profligántqve; HD À d da ptare poffumus beneficis hifce la quapropter nos monet $. Clemens Alexin- chrymis, quod de (aliva Chrifti argute , & drinus, ut hifce armis lachrymarum vitia Sfio, 176, L acuré dixit S, Chryfologus in illud . Joan, 9- omnia ptoflernamus: ait ipfe in exhort. ad gentes . . Expuit in terram ,. 68 linvit [uper oculos Configamus infirula acie. ad- ejus ingento:e ait : Dévino ore. luctferam.s verfus smalum ,. ignita mali jacula. extin. dat [alsuam , ut fancli roris gutta baptszaret guamta Agueis muniti cufpidibus : funt laz- oculos peccatoris : quia nimirum lachtyma: chryma, quas refipifcentis dolor effundit rum gutta oculos baptizant, & frontis, & peracuta tela , qua licét aqueis inftrucla - mentis: folent oculi. ut depravatz concu- cufpidibus , nonnift ad. certum triumphum - pifcentie. geminze.tzdz ardere in animz exi- in hoftes avolant ; licét mollefcant aqueo uum ; imó (untoculi patulz ill feneftrz, telo, duritiem tamen evertunt tartaream; per quas vitia omnia in animam ingrediun- & vitia vel fugant, vel profternunt ; dicee tur, quam foeedant, deturpántque; fínt. res, tela lachrymis illita,quafi veneno me. que propterea feré omnium peccatorum dicata, quà fzviüs malignos Tartari fpi- prodromi: oculi fiquidem fzvé irafcuntur, ritus feriant : 4queis igitur . cufpidibus , furiosé minitantür, lafcivé fcortantur, con- ut loquitur Clemens Alexandrinus, cozfrin. cupifcentiam accendunt , virtuti. infidian- gamus capita infernalium Draconum in. 4e tur, caítitatern infequuntur ; cümque vi- quis : fünt enim lachryma veluti. femina , tiorum o»nium fint puridi(fimi fontes, piis quaein palmas germinant, Gin victorias lachrymis baptizari indigebant , quibus & adolefcunt : hinc D, Ambrofiusfcribensad .. Íomes concupilcentize extingueretur , juvenem, qui vite prioris pertosfus ad me- Ílamma itacundiz — co&rceretor: lachrymze liorem anhelus fufpirabat frugem perduci, enim, quas dolor elicit refipiícentis, zílus ait: Daelle füi dilige lachrymas , neli Epifl, s. tempetant fingulorum vitiorum, G eorun, diferre eas * tantum. promptus. esio ad, "^* t dumenta Lacrymæreüpifcämïs* animi x*gdcntïs Empyrei rofcidi funt&c, $89 lameita , guantumfuifli ad-culpams nimi« nem praivit Moyfes , ('qUem Aminadzbus rum timuit Ambrofius,ne Florianum refipi- Princeps Judzz tribus , & reli qgi.cuqx ipfo bt fcentem ,. & ad querb fuam direxerat epifto- certatim fpäre fubfecuti. Cümqage omnis populus incolumis ma* 381 z Matti lam; infequeretur communis animarum ho- ftis, & perderet: unde fuadet illi, ut la- tinum tractum illum pertranfiiffet, & Pha- jh chrymas fündat , quibus labes immergarn- rao cum íno exetcitu per eadem itinera líra& tur culpaturn vite anteactze; & dehofte fi- litasinfequeretur , ccepit conglobatis ípiffif- mul triumphet tartareo , cui nil nocentius, fimis nubibus mugire coelum repetito tonie tru , & inferiüs fremere mare, fluctüisque nil funeflius , quàm hic lachrymarum bene- ficus 1mber, fuos , qui antea fleterant, iterum ad natu» 36. Naufragium lachrymarum flu&tus z- ralem fuam vocare fedc.m,ac totum bUharaos qué vitijs , ac tattareis hoftibus apparant, nis obruere exercitum , qui vel in ipfo ma» Exibant lztantes ex /Egyptiaco famulatu tutino folis ortu ; fuum in aquisinvenit oc» cafum , conjunClisque enim iterum flu&tibus líraélitice gentis multiplicate tribus;à Deo vocatz ad promiffionis incolendam tellu- omnes Arabici finus vorago degiutivit , Íe- r peliít que ZEgyptios cum omnibus bellici fue zerÁ: iter inftitüerunt fumma perfu(i lztitiay quiaà tergo nonaginta trium annorum du» 1roris intteumentis,né uno quidem nuntio & l üþ; dl þd;f. ram, & acerbam relinquerent fervitutem 3 tanto naufragio emergente fuperílite. h & àfronte diu concupita libertatis janua ijs- Si rem velimus intimiüs introípicere 3? dem pateret. Proficifcentium oculos illu« lfraélita;? fervitute ZEgyptiaca ad promiffio. - cens denfa nubes in columnzg przcelí(z fpe- nis vocati terramr peccatores praignant 2 ciem erecla illiciebat , animósque interno JEgyptus fymbolum eft fzeculi, nbi vitia omnia flabulantur. Pharao cum £oto fuo perfufos gaudio recreabat ; prefertim cum ftatim ab initio profedtionis juffa divinitüs exercitu líraglitas proficifcentes infequens Luciferum cum tartareis fuis legionibus ad« fuerit I(raelitas /Egypto exeuntes praire , & veluti przambula fax itinera prefignare , ne umbrat, Previa Populo líraéis columna à recta deflecterent via : & fi die lucis ; ac nubis divinam indicat gratiam ; qua Q re- fpiffitudinis temperamento dux itineris nu- fipifcentiü inter hujus, vit& ac viz tenebras bes przibat 5 no&te flammante fulgore con- mentes illuminat , iter falutis , ac libertatis monftrat , fimülque dirigit, neerremus, ac fpicua tenebras vincebat , . ut gens I(raélis omnem excuteret umbram moeroris: mnon ne per devia euntes à recto deflectamus iti- nere: aquarum vero fluclus , ac marini gur» tamen recta , via Paleftinam populus pete- bat, fed Angelus nube inüdens Iíraélitas pet gites lachrymas prefignant , . quas reduces ambages, ac loca deferta retror[um expe- ex /Egypto, feu àviujsfaculi per veram re« ditione flexa circumduxit, fipiícentiam fundunt: íunt enim hz lachrye ib 37 Cámque Pharao fuum contra fugien- m2 , quz falutis portum tefipiícentibus a« tes Iíraeiitas exercitam eduxiffet , in quo periunt, & naufragium deemoni , ac vitijs Pulchté S. Bernardus : erant fexcenti falcati cutrus tertore quadri- viam apparant. Serm,39. 4 comparaáns Pharaonem «utn doemone ,. & garum , ac rotarum flrepitu timorem ubí- Ctzrgt ^ que fpargentes , & referente Jofepho fcuta- JEgyptum cum f£xculo ait: Pepalus edu- ti JEgyptiorum pedites ducenta numera- &ha efl de AEgypto, bic bomo defaculo 2 108 Lj rentur millia , & equitum quinquaginta proffernitur Pbarao 3. bíie Diabolus . ibi fubvertuntur currus Pbaraonis 5 hi carna- millia; Angelus in columna nubismedium Íe locavit Hebreorum fugientium inter ter- lia , €6 facularia defideria 5 que. militant 2 Írontémque infequentium /Egyptiorum, adverfiu animam fubruuntur : illi in flu- sllos longé , latéque diffuffos antroríum éhibus , sfii n fletibus: marimi illi, amari corufco jubare illutrans, quocerto grade: ifü. — Puto & nunc elamare demonia , fi rentur veftigio: in Egyptios veró tenebras; fortó contingat incidere in talem ani. accacutientes umbrase columnz dorío fpar. 24715 40« gens » ac interpofitu fpiffe caliginis , ful- Pharao igitut cum exercitu fuotergo gurümque terroribus viam prapediens, urgens Iíra£litas ex ZEgypto egredientes , & Cümque duce, & propugnatore Angelo ad adterram proficifcentes promiffionis doe» littora appuliffet Ifraéliticus populus Eri- monem cum íuis tartareis nebulonibus ade threi maris ; hortatus eft Moyles fugien- umbrat, qui fugientes & fzeculo varijs infe- tes tribus , utomnem conceptum pavorem quuntur tenrationibus: fed fi perjit Phara- excuterent, timorem deponeret , totámque onis potentia inter marifios Erithrei flu&tus , in folo Numine fiduciam ponerent: & con- per quosficco pede liberi Ifraélitze omnes e* fuetam fibi virgam maris extendens fuper vaferunt ; perjit itidem Lucifer , ejísque fludus ; 2quor ftatim fa&to medijs in flu. exercitus lachrymarum inter undas , per quas &tibus divortio in geminum difceffit latus, refipifcentes , & ex JEgypto vitiorum ad séque utrinque in formam , ac altitudinem Deum reduces, faly efficiuntür. Juffus erexit murorum , fuípenfis exutróque latere etiam fuit Moyfíes virgá fluctus percutere flu&tuum vorticibus, ut per ficca veftigia in marinos , ut ingredienti populo Dei invecto of f Érithrei finu transeuntibus líra&litis: tuta [ divortio ficca aperirent itinera, ac cederent uïsif ? tranfeuntibus , & fltatim voluntai diving p;tgtgnt itinera .. Frcpidantem multitudi« Eec ee 3 liquida (00 Diffettatio XXV. - liquida' elementa '?uöre obfecuta : & aqua- tes emant , qtiis eat inficíaé gratiffimas Nu« ruüm vortices immodico fciffu fejuncti mus mini lachrymas effe , cüm primitiz fuerint , nimen exhibuerunt viam aperientess cogun- quas coelum de terra collegit ?. Abel inter» tur enim in cumulum fludus, & marinz pretatuciuctus, & primus caeterorum mor- unda in femetip(as preffz curvantur ; foli- talium jus ad coleftem patriam habuit , ut ditatemi recipit liquor ; & maris finus are- effent lachryma primitie , quas de mundo Ícit;in pulveres , quos ficco pede populus ccelum colligeret 5 & quia quanti fint la- Dei pertran(iret :: quia refipi(centibus , ;ac chrymz pretii Davidem non lateret in gym- obfequentibus divinà voluntati, ejüsque le- nafio luctus apprime edoclus fuas fatapebat gem fequentibus , ipfa elementa etiam pro- le&iones frequentare, proinde ajebat: La., prie oblivifeuntur naturz, quó promptiüs yfalm. 6d - vabo per fingulas noiles lefium meum ?. di- fetviant. Quàm berefica , & efficax eít dicerat pretio lachrymarum , non folàóm . lachrymarum vis, quà non folüm de (zculi , peccata redimi ,. verüm & codli Regnum aec vitiorum ZEgypto ad Deum reduces per emi, & cum fciret fepeccatorem, tribucum tuta incedunt falutis itinera , veràüm & pe» non neglexit lachrymarum folvere , ut & diffeque vitiorum , ac pravorum affectuum veniam impetraret , & coclefte Regnum fibi ï turbz ineluctabili-obruuntur naufragio, & compararet : meminetat David patrati ad- ulterij, ideóque le&tum , quem diepollue- gorum delentur fordes. i rat, nodle lachrymis abluebat ; memine- rat effufi cruoris in patrato homicidio , & $, V, ad fluxus recurrit lachrymarum , quibus & fanguinis fifleret vindictam , & ejus ablue- deo ingens. efl lachrymarum pre- ret fuperftites maculas, quibus coinquinata P eium , ut vefipifcentes fluxum bocce fol- confcientia fordeicebat Deo: lavareper fin- ventes argeutums , regnum ipfum ca- gulas noctes le&tum fuum confueverat Da- leffe fibi ta'e'mant: vid , ut locus, inquo fordcs ceatraxerat adulterij , fluctibus purgaretur lachryma. & Xe Oh' folàm plurtimum habent lachry: rum ; & quem peccator adulterio foedavit , dpul, 20 m efficaciz ad vitia obruenda , & refipifcens fletibus repurgaret. eorum fceeditates abluendas ;; verüm Davidem amuiata celebris. peccatrix 4j id continent pretij , quo lugentibus venale Magdaieni, càm fe noviffec fcelerum for« fiat ceelum ipfunm , & folventes fluxum la. didatam immunditie, ad fontem & ipía cu chrymarum argentum Regnum fibi coelefte currit lachrymarum ,, & ut de ipfa ait D, coémant Jartb. . Beatitatis participes Bernardus: Magvirudinem fcelerum lachry- dicantur , qui proprijs fuis illachrymantur marum ultitudo «oudemuat * nimirum fccleribusz Beati, quilugent. | Eandem íci- contra (celera peccatricis oculi flentes (enten- licet beatitudem zqué peccatoribus refipi* tiam proferunt , & lachryma etiam pecca- . áceutibus , ac lugentibus fpondent , ac ju« tricem depradicant innocentem : quia licét Ítis. vittutum fplendore.ornatis: adeó pre- inforduerit anteadtz vitze fceleribus , lach- tiolg , & gratz funt Deo lachrymg , ut rymis mox madida, & falubri irrigata ime depiorata vitia inter choros virtucum admit- bre in novum refflorefcit germen virtutis , Ini 23 fi quodammodo videantur. ^ Paupertas quia lachryma non folüm fordes abluunt , Matth. £. beatitudine donatur : Beat pau* & maculas omnes abftergunt vitiorum, fed poréss utetiam Maníuetudo, Bea/£ mires , & veniam impetrant, ac fi nunquam fcelera fcd ne minoris eflent lachrymz conditionis fuiffent quoad poenas luendas, eó quia anne- beati etiam dicuntur , qui lugent, xam fibi veniamlachrymze habeant, ut ob- & Imó adee beatuseít, quiluget, utcz- fervat D. Ambroüus , inquiens : Lachbry- teris prior ccelum ingrediatur , ac coele(ti "& tacite quedapmodo preces funt veniam, Ad färiaä . donetur beacitudine : etenim Abel é mundo 3. major. non pofiulant , & merentur : caufam nom.s Hebdom, cjectus cummacquifito jure coelum ingredien- dicunt , & mufericordiam. con[eguuutur e * di poft re(eratas à Chrifto empyrei fores ; ac fluxe funt lachrymz , & aquez , fed De- D delatum de deviéla morte ttiumphum, pri. um ipfum emolliunt , fleétüntque in vota mus mortalium jus adgloriam mediante ío- lugentis , qui beneficio lachrymarum non luto à Chrifto redemptionis nofirz pretio folüm fordes , quas contraxerar , abluit ; habuit : fed Abel interpretaturluctus: pul- verüm & à Deo ipfo veniam confequitur: chré Rupertus Abbas. Zbbel interpretatur tametfi lachrymz, quia tacita , caufam non J5 Matib. 5, Iu£ius , quia primus sllorum efl , dequibus dicant , milericordiam tamen confícquune . dicitur: Beati , quilugent ; quafi non fo. tur. lüm quia innocens ; verüm quia & lachry- Neque D. Petrus po(*c—trinam negatio- marum typus fuerit Abel, primus omnium 44 nem ad meliorem redux frugem ullum effie mortalium velati ccelipignus fuo tempore cacius protulit verbum , quo veniam expos aícenfurus in coele(tem patriam eligitur, & Íceret ipfis tacentibuslachrymis , non enim in tuto collocatur. Quis neget refipifcen- legimus locutum fuiffe ; fed amaré fleviffe ; tiüm lachrymas pretiofas effe ,. cüm earum offiium lingua nervofiüs fuppleverunt o. foiutione Reguum ip[um coelefte fibi lugen- euji ; & efficaciam verborum , taciturnitas - vicit Lacrymz refipifcentis animi ridentis Empytei rofcidi fünt &c. $o arenam , manümque conferit manui , pee vicit lachrymarum ; nervoübri eloqueutía Deum flexerunt in vota lugentis oculi la« dem pedi , utluctatores (olent & quidem ea virium contentione , ut coeleftis collue chrymis madentes, quàm pratiuffent cen« €lator videretur Jacobo palmas concedere ten& lingue difertà diffluentes eloquentiá : non enim tacent oculi , cum lachrymas fun» verüm oítlenfurus Antagoni(lz fuo , quis effet is, cum quo certamen Jacobus injiffets dunt ; efficaciüs tunc loquuntur , quia ner» vofius movent, & quod expoícunt , coníes os ei femoris luxavit , nervümque diítor» quuntur, cauíam non dicunt , ait Ambro- fit: non tamen huic doloris acerbitati vire tus fuccubuit.Jacobi , quin magis , magis« fius , &f mifericordiam confequuntur. ; mol- leícun:lachrymae , luántque ; ut promptiüs que fe. colligens , virésque excitàns injectis brachijs adverfarium implicat ,. arctóque ?tiwf, ü quos rogant , emolliant , fle&tántque.in fua vota, ut quz petunt, obtineant :hinc Tbre- ftringit complexu, & tamdiu eum detinet donec illuceícens dies aperuerit , luctatio« s67,2. V.24. monemur 5 nedefiftamus à fle- tu , fi exaudiri cupimus. Neque taceat nem illam non cum homine, fed cum Coli- te commiffam fuiffe, & tunc colluctator Jae pupilla oculi tui ,' quia ut appofite exponit cobum rogavit , ut eum dimitteret, — -D D. Hieronymus , quando lachrymas ad De. Gmef $9e um fundimus , eo tempore pupilla oculi. na- mitteme, qua verba explicans , D. Ambtro- fius ait : Defme flere,quafi idem proríus fit il- ffrs clamat ad Dominum.s. Veniarn à Chriito Magiftro poft trinam lachrymari , ac Deum obttringere ; ut id 4j* impertiat, quod quis rogat, negationem petjerant Petri lachryma , cum Verüm ut lachryma vim habeant flev 47» lingua taceret ; imó adeó immodico intu- muit fleu, ut amplius Mag:ftrum , quem Gendi Deum ín vota lugentis, non proamif- fione filiorum , bonorümque temporalium negaverat, non videret ; verum qui pra la- chrymis videre Chrittum non valuit ad 1o- fundenda funt lachrymz , fed pro peccato- rum remiffione , quia ut ait D. Gregorius latium , à Chriíto videri meruit ad indul- Erutlum non babent la- genuiam ;; & quem Deus tacitis lachrymis lib. mcral, cap. $. menta , qua fiudent cum. gemitu defiderare audit precantem ; exficcatis mox oculis ex» audit exultantem, Abslerget Deus omnem peritura , petenda eít cum Jacobo benedi- 44poral, 30. élio : cum enim noviffet , coliuctatorem lachrymam ab oculis earum : prima quidem Deicura citca reüpifcentes eft,eorum ab(ter* hominem non fuiffe, íed fupra hominem , J fubeunte moxanimum metu, ne parum re» gerelachrymas , ut inde conílet, priüs la- verenter dimicatio fufcepta fuiffet ; peticab chrymis maduiffe, & fletu intiumuiffe ocu * losillos, qui Deum non vifuri erant , OCU- Angelo in fignum benevolentie illatee , ut fibi bené precetur ,. velitque adeffe praíidio, li enim , quos lachryma abluunt , veluti LÀ L . & in hoe deíccatiores , paratiores fiunt ad Deum vi- & ei benedictionem impcertiri imitari debemus Jacobum lugentem , non dendum. Adeo (unt lachrymz Deo grata ; ut earundem (acrificio vcl maxime delecte- veró in difpertiendis lachrymis pro Jofepho tur ; süocque lachrymz triburum illud ; mortuo; parum fiquidem laudabiles Jacobi lathryme fuiffent, fi profola filij jactura fue quod à peccatoribus exigit Deus ; & dum pramittuntur à nobis lachrymarum foiutio- Íze fuiffent ; non enim omnes lachryma fe« mina funt interni gaudij , & quiertis. ! 3303: 22« nes , delictorum nobis debita remittuntur , & exuünguunrur , quia ubi legimus. DL.'. Bis fcimus luxifle Davidem , lachrye 48 másque fudiffe: fcilicer cum de fcelere an- cimas tuas , &f primitias tuas non tardabis reddere , tex:us hebraus habet, Jacbrymas geretur, & cum morituro filiocordis dolo» re premereiur , fed difpari exitu, " primae tuas non tardabis veddere : & ficut piaculo non eít vacuum decimas non folvere , ita enim quietem attulére, Lavabo per fin- P 1 Dfalm, 6, €rimen noan exiguum eít, lachrymas non gulas notles leflum meum : neque enim fier fundere; & in:us admiffas per fcelera labes potuit , ut non quiefcerer in le&tulo, qui la« l ]'efid!.l ma;or. fonte non abluere , & abitergere lachry- chrymas funderet , quibus adulterij ,. & homicidij fordes abítergeret : tempeftas Ieädwzh snarum, Af Imó ea eft vis lachrymarum , ut non hac lachrymarum, quá felici naufragio de- liéta pereunt ,. & eorum fordes abflergune folim fuperítites delictorum labes expurget ; verüm & ipfum Deum quafi compellat ,co- tür , pacata eft tranquüllitas; & pluviala- m gátque ad indulgentiam largiendam, - C chrymarum arridens ferenitas $. quia nus« quam tutior mentis flatiocft, quàm in ipfis Jacobus per Provincias Mefopotamiz , & Chananitidis profectus cis torrentem folus vorticibus peenitentize ; fiquidem lugenti man(iffet occiduo jam fole , totámque no* portum in hiatu charybdis exhibet , dume . ubi élem precibus ad Deum fufis infumpfiffet! , modo in luctu hiat : quiaibi quies ? luctus fordes, quas lugens contraxit in Ba» fpectabilem habuit fub diluculum virum (pe- cie decorum, viribus validum , ftaturá pre» bylone , (eu, mundi confufione , abítergit lh cum Petro Hierofolyme : ducunthzc flu» altum; à quo ultrà ad luctam provocatur ; & quamvis fub initium luctam det rectaret, mina lachrymarum ad cotdis tranquillitae * OCa « Jacobus,videns tamenob repetitas pi tem , G quietem. Super. flumina Baby. Pfalm.Ysd; - tiones adveríarij, neceffitatem fibi impofi- lonis illic fedimus , C5 flevimus , flebant enim sam um eodem congrediendi ; deícendit in quia exules adhuc , & in terra aliena; fed ] E $92 ; Difïertatio XXV. 'Gmul fedebant , quia lachryme ; qüa'ä pro- matus?. & contra adeb ap';;,etens qvietis fordibusemundandis effunduntur,veram ine- nocturne ; fomníque fuit Nchemias , u£ untanimi quietem,&ideo David in lectulo nunquam gemeretcpernox ? Putárim utrume quievit , dum flevit , Lavabo per fingulas que fleviffe-die ; ac no£te Ícaturiginum tae wodles leBtum meum , non cnim jacuillec in men ob diverfiratem , dixit David : L4e le&to , nifi quieviflet- Non ita tafnenin le- vabo per fingulas no&es leüum meum j la« ho €to fedit , fed fuper terram jacuit , cüm la- vymu meu sSiratum meum rigabo , quia Daes €hrymas fudit ob przmaturam filij mortem. vidis plorantis adeó incumuére oculi prae ni» &. Rufette ^ Incre/fus feorfurm fuper terram ,' quia vera miofletu', ut caligine opprimerentur , quà . qu'es illis caatüm irrigatur lachrymis , quas vel lüx ipfa meridiana tetra aclurida ei nox :Dei timor , & horror ctiminis eliciunt L * videretur, eum enim , & patratum adultee &aterum ubicaro , & anguis lu&Clum indu- rium ;. & juffum homícidium elugeret 5 cunt, fletu poriüsobruimur , G nec in ipía triflis, & contritus, non potuit, vel de pluma quietem invenimus , qua& tamen e- die , non opprimi caligine: fecus Nehee n tiam inter leones reperitur. füiias cüm alienis duntaxar indoleret , ac il« 49. Non potuit Affuerus in plumeo fuo le- lachrymaretur zrumnis luce perfundi , vel €&ulo quieícere ,. cüii David. inter leones no&te ipíaintempefta potuit : lugebat David quali molliffimo in gramine decubuerit. propria delicta , quorum contagium etiam Waniel 34. V'enit ergo Rex , & introfpexit : & ecce Da- ipfum lugentem infufcat ,. ut tempus omne zicl fedens : non igicur omnes lachryme "noQurnum efíle videatur : fed Nehemias , quietem nobis advehunt , nec feffionem pa« cumnon propria (celera , fed zrumnas lue .rant 5 fed illae duntaxat , quas Dei timor, geret aliorum ,. & charitate exaeftuans. in & «criminis horror eliciunt 5 hisce folis de - proximum liquefceret in lachrymas ; haec lectatur Deus ,. cui adeo obtingunt gratz, fplendida charitatis aurora noclurnas lach- ä ^ ut quamvisexulent àcaele(li patria, earum rymarum pluvias in rofcidos matutinos im- tamen aliquam faltem imaginem voluit ibi bres converterat : hinc Nehemias laetus , & G«sf. 1. relidere. Dixit mundi Conditor , Fiar f* jucundus , quia diurna luce perfufus , & mamentum 14 medio aquarum , €5 devidat chariratis (plendore illuflris ait , fedi , 69 'aiquas 4b aquis , mirum (ane videri potelt , ffevi , € luxiwultis diebus — Sed i (emel uód Deus coelum condiderit non propter dixit , ffevi , curaddit, & /uxi, andubium fydera, fed ut aqua eidem incubarent: fed efle poterat luxiffe, cüm iam flevitfet ?. fi miranda magis eft aquarum foecunditas , cum fleat quis, procul dubio luget, càm lachry- ljsrigata tellus , flores pariat virtutum , & mas fundat , an non videcur hic inlece jota ijsdem irrigatum coelum fydera germinet , unum redundare ? verüm non ceníeas , "quie velua micantes rofe ibi jugiter vere quidquam hic fuperfluere , non absque arca- ;mant. N * on igitur otiofas dixeris aquas ; no my 'erio dixit INchemias , ffeui , & Iu* qua fupra coelos funt. xt diebus multis , quia poftquam ploravi's fe Qd fiaqua lachrymarum funt imago, ita fibi vifz funt lachrymaz fapere, utexin- ' non poterat firmamentum diu fyderibus ca- de ftatuerit lugere per plures dies. tere, cum fupra ipfum imminerent, & ex. Qui ridet cum mundo , citó vappam $Ts tarent aquæ. Quid »i? etiam ipfo caelo al- pertefus in falerno ; ait cum Salomone. tior eítimagolachrymarum , & eidem Dei, Yoni], qy, E: gaudio dixi , quid frufira deciperia ; quia z'"h!.. * ^ E'an. & aquarom fedes eit, coelum fcilicet ; cui larvata (unt ntundi gaudia, quz cor nonim- incubant aquz. Nimirum Deus adeoó la. buunt; fed tenui duntaxat colore frontem chrymis oblectarur , ut cüm tciret intra bea. pingunt , ut ementita facie fuos decipiant torumconfinia eas non futuras , earundem fpectatores,' & deceptos interimant: fecus ) imagines recipi voluerit incoelis; cum enim exumus lachrymarum . color , quamvis . Íuapté natura infra aérem deberent aquz ja- luridus , tri(tis, & minimé gratus , ade& ta« cere , terrzeque hzrere ; fupra coclum eas men lapidus eft earumguf(tus , ut qui femel Deus colloca:as. voluit fuz (tudiotior volu- eas praeguítet , labia ab eorum calice remow puats , quàm aquarum na'urz folicitior vere vix ampliüs velit , quapropter merità confervator : & cüm urbis fue januas ex Nehemias dixit. Sedi , & flevi ,. & luxá margaritis extruxiffet; in ipfis etiam gem- tnj;, multis diebus s; praguílaverat lapidiffunum. mis non tam pretiofitatem , quàm effigiem lachrymarum necdar Magdalena , & voluit interi lachrymarum ,. cum formá , ideo inter fuorum criminum angues torta cra(fitie ,. fpharicitate, vix margarite , & gemuit in domo Pharifzi , & non contenta uniones à lachrymis abludant, Sed fi la- lachrymas fudiffe ,. & fordes fuas abfter(iffe, - «hrymz (unt ita pretiofa , ut margaritas quia tamen neclar pragufítaverat lachrymae adequent, cur David tantüm nocle eas fu- rum, eas fitire non de(litit , quas uc ebi. 'dit 5 cum inrerdiu potuiffet iisdem ornari $ beret uberiüs, fuditetiam inter Angelosde h CIP* 'n Lavabo per fingulas noctes letlum meum.s , Chrifti refurreGtione certior fadla, & ne à raíerim cum INNehemias interdiu fleverit, lachrymis ceffaret juxta fepulchrum anima G:nijjc[ , Efb. lib.a. Sedt , 65 flevi , &f luxi diebus »multis : anita- Íuze ortuo fponfo parentatura in pluvias, CGP, fs gemiruum parcum Davidem credimus , ut eciam lachrymarum collicuit; nimirum tam nunquarm perdius fuis fuerit deliélis illachry-- e(t conilans in amando charitas ; ut nunquam, g* ] x I.acrymæ re Glpï'fccntis animi xidcntis Em«pyrweïl rofcndx fu nt f&c. . £93 definat , & àmoris fovere flammas 4 . v fletus ifle verum non in&cit fgaüdium ; nec UUREUPRENUPIUIL pluvias fundere «!achgymasum; k mentis :türbat ferenitatem , quin potiüs invehit, ac hilariratem promovet ; tutbi; : dus non eít, nec fcculenrtis lachrymarum torrens , quin ab omni impuritate men- tem purgat , à quavis foeditare conícientiam chbæyniæ :'re 'zpïfæntium donä' lwvat, & ab omnibus 'iäv'fpurvc'iti js cor abíter» imbuta celeflibus , lugentes martyri- git. ; bus , caterisque beatis paves eficiunt , qui- Hoc'futanturuba"lneo » quorum animz 4 óts in amore non funt. difpares, — Le- vitijs pollute forde(cunt , cürrant ad hune gram mundant uitio- lachrymarum fontem ,. fi avari , ac mun- »"fllm.;j- daricupiunt; fluenta lachrymarum paria funt Jordanis undis , expurgant à lepra E XX LC 15 — Ulces lachrymz funt , eóque dulcio- res, quó majori peccatorum amarie peccatorum. Laborabat Naaman toto D tudini junctz mentem vero gaudio corpore diuturna infectus lepra , cümque mundari cuperet , juffit eum Elileus ,. ut rigant , dum effluunt ; & quamvis ex cul. parum orta dolore , de fonte tamen íuo fepties fe in Jordane ablueret , «üm enim ä nil referunt , cüm dolere careant , & vo. iviffet ad Elifeum recepturus ieprz phat- macum , audivic, aliud non effe oppor- luptatem fecum vehant : finxére Poétarum commenta Venerem ex aquis natam 3 Íed tunius alexipharmacum leprze curandz fee fanam , verámque voluptatem ab aquis la. prena in. Jordane ablutione. Ventt Naa- 4, Rope s; / tnan cum equis . 66 curribus, € fletit ad ofüi» chry:arum fuam originem trahere veritas eít incluctabilis, imó dixerim , volupta- um domás Ehfet , misitgue ad eum Eh. jfens nuntzum , dicens , oade ,. & davarem tem élach ymis emeríam etiam Mar:yrum fepises im Jordane , — E5 vecipiet fauttatem.s c€horos bea:e , neque diffentitur D. Ber- pardus, cóm zn ferm, de S. Andrea dicát: €4rü tua j atque mundaberis : fed cur fe. pues jufferit INaamanum ablui in Jorda. Fratres , f Martyrium fanguina mon babe- youus , Qquaramus . "vel tefiimonium aqua , ne ? quia nimirum fluenta Jordanis Ia; €6 neminem quidem delhiciet Deus. Hinc chrymas prachignant, & Naamanilepra pecs cata indicat , quibus anima feedatuc , & vei ex ipfo Chriili iacere unà cum aqua ; etiam languis exivit, quafi ex eodem fon languefcit : ad hanc emundandam peccae te languis fluat , & aqua , ut &qua fit con- torum lepram nullum eft lávacrum aptiu$ L fluenus lächrymarum ? & quiá humana dirio ,. & lachrymas fundentium ,. & fan: guinem profundenuum , & ficut beàntur fragilitas pott emundatam lepram beneficio Marryres fanguine purpurati ; ita beati- lachrymarum ,^ iterum eandem contrahit , quia iiberé peccat , ideóque ad feptena- tate dopantur lugentes iafhrymis irrigati ? lachrymz videntur quafi mentem perfora- rium numerum voluit Elifeus , reperendam re dolore compunéctionis., w£ 4b eorum.s effe ablutionem , hoc efl pluries , & plue fll eculis quafi quidam fanguis anuma. decur- ries ; ut quoties homo peccat , pharma- Homil. z6, rant lacbryma ,. ut ait D. Gregorius ; 1. cum inveniat ; potuit enim Elifeus cerà ip Evang. tum numerbm pro incerto , in facris enim UE deóque meritó beati dicuntur, qui lugent ; quia fanguinem animz per oculos ftiliantes litteris numerus feptenarius pro multis ad- Mártcyribus pares fiunt , quibus in amore hibetur , ubi legimus , Et q&(ä m*uftü! E, Reg.s; k habebat filsos infrmata eff : ahi legunt ; non iunt difpares. $1. - Quamvis quandam videantur lachry- qua feptem babebat filios, Eft tamen | mza amaritudinem ingerere , earum tarmen tota hac lotio , quá à peccatorum leprá beueficio lachrymarum emondantur pecca- amarorem amáfleSpiritua: Domini ex eo co- tores rei s njicitur , quia in mundi primordijs iuper ipilcentes , opus Dei : 1dque cau- íc , cur E/üfeus obviam Naamano Svro aquasferebatur , quas & cubabat ; adeó ut non terram , non aérem, non ignem , fed non iverit per fe ipfum , fed tantüm per 5 —'B'fv l4 folas aquas foverit. Spiritus Domitni f* nuntium jJuflerit ei uuntiati ; ut fepties in rebatur [uper aquas, aceó delectibatur Jordane fe ablueret; ne fcilicet hanc Naaman à lepra purgationem ipfi tribueret Elifeo , lachrymis ; ut ijsdem flatim voluerit in- harere , & fanclitatem ijsdem impertiri , & non Deo , ut notat Lyzánus , inquiens ne: de fan&itate dubitaremus lachryma- ad rem noftram ,. misf/que ad eum Elifeus: rum , cüum ipiritus Domini eas ftatim à nuntium , dicens . vade , &$ lavare feptzes ' mundi primordirs fanclificaverit , ut ap- in jordaue, Hoc autem ei mand.wit pe* nuniium . ur Dei porentie attribuerertur pofite notat Gulihelmus Pepinus , inqui; d» up.t Y ens. Super . aquas Idglärymaræm fereur miraculum , e0 quüd Propheta locutus non Gez € .fda:«ï!- Spiritus Dommi . id efl ,. Sprritus [anctus fuerit cum eo , nec eum tetigit ,. ficut cu- 3 fertur faper aquam . per gratiam ,. ecces pierat Naamany . eredens ,| quüd. £m ipfo quantuta placent. tales aqua Spiritui Domi- Proybeta €ffet aliqua wirtus curan [/7// M "i, Fovet beneficas has aquas Spiritus Do- mml 5 ne viduze fíint coeleítibus donis e . Ff ff Mos Verargi de Affeclibus To m.-ll. Ll $94 Diffetatio XXV. AL . Mox eft ifte juftotum ,. qui virtutum nis, & lachrymarum; illo per baþtifmum' ftudijs incumbunt ,. ut tam gloriam , ho. fanctiicantur abluti ,^ & ifto à lepra pec* norémque fugiant ab hominibus oblatum, catorum madidi liberantur à Deo adjuti. quàm injufli fectantur , fibique tifurpant s Hanc autem laudem , quam lachrymis de* totum quem homines deferre poífunt ho- Serm 4 in dit ; rifui minimé impertivit , proinde le- Ad'ventsu, norem à folo dimanat Deo , & ipfi fo. gimus, fleviffe Chriftum, non veró rififfe; li cribuendum eft , quidquid gratie , fa- quod etiam adnotabat S.Bernardus , in* nitatis ; & honoris nobis obtingit : unde quiens : Chrifum, U fuper Lazarum , & enim exeunt gratiarum flumina , illuc re- fMper ciottatem fleviffe ,. & in orationibus )b flexo carfu , opus e(t, reveriantur : fed poruotfe legimus ,. rififfe verà ,^ aut jo* cur ad Jordanem potiàs , quàm ad aliud cáffe nuquam ,uia ad lachrymas nos vocatos flumen Elifeus Naaman miferit ? non me voiuit, cüm fleverit ipfe : à rifu veróavo- latet ,vatias à facris Interpretibus. adferri catos , dum auc non rifit ,. aut ri(iffe non 57 Quaf, p, rationes ; Abuleníis taven hic quzftionem Iegatur. Íolvit , dicens * L] Refpondendum , . quàüd Idque caufe , cur. Chrifti exemplum noluit. Elifeus mittere Naaman ad aliquam derivari in omnes velit Salvianus,ut difcane 4quam terra Ifraél $. Ne fi mitteret eum homines fletum praeferre rifui , eo quia «d aliquam 4quam terrarum longinqua- fit fletus animz punctio, & cordis com- ryu" , nolet we illue Naaman ,. & non.» pun&io , & contra motbos omnes fpiritüs fenaretur , quod autem miferit eum.s prafentiffimum alexipharmacum; ficut ri- inrra terram |fraBl ad fiwvium Jordanis fus Difciplinz eft corruptio, ita fletus fani, Lip, e; pouts , quàm ad aliam aquam, , fortà fe. tatis introductio, ait ipfe de gubernatione cit boc , quia minus verifinile erat. de.s Dei: Chrisius , «t Ait feriptura, pro nobis «4qua Jordanis , quód [anare pofet , quám p4lfa ef ,. nobá relinquens. exemplum.» , de alia 4quA , €0 quüd forvtà erat. turbi- ut fequamur vefligia eju » ergóne veltita da, & lurulenta propter ablutionem , nam Salvatora fequimur in Circi. $ vefhigta.s quolibet amno £m princtpio me[fis. bordea- Salvatora [equimur in -tbeatria ?. 1ales cea , Jetlicet cirea. printipium Aprilis . Tor- nobu Chriflus reliquit exemplum $. cim eum dantu intumefcit liquefatlis nsvibus Libani, flevifje Iegamxzuy ; non ita rife ?* && boc De.s ed cujus radsces eff caput Tordanis. utrümque pro nobis , quia fleius puntlio eff. — boc Ecclefiaft. 24. 65 Jofue 3. 1bi declara. anim& , rijus corruptio difciplina : legi- (um , O fortà in illo tempore ivit Naaman L] mus igitur fleviffe Chriftum , & rififfe non ad Eh[eum 9 aliam etiam adfert rationem , legimus , ut nimirum fletum eligeremus , cur ad Jordanem non ad pellucidum fon- non rifum amaremus , & faciliüs lachry- tem , vel ad flumen aliud Naamanum mi- mas effunderemus , quàm in rifum diffun- ferit Elifeus , ut nimirum ejus probarer ob- deremur ; hanc Chrifti men:em induit D, , edientiam, Wmp, vt Putárim tamen fuiffe Naa. Paulus , cüm fe ejus mancipáffet obíequijss manum ad fluenta miffum Jordanis ,. quia fcripfit quidem fefleviffe , non vero me- Homil 6. hac perinde ac lachrymz facranda à Chri- minit, fe riiffe , rem urget S. Chryfofto * * InMattb, - flo erant , refpiciebat Elifeus mente tem- mus , inquiens Quód & Paulia. fleverit pora ea futura, in quibus Dei filius huma- quidem;,68$ per trienmnium wollibus id fecerit , $a carne indutus erat in Jordanem defcen- 4« diebus,&f aljj de illo, ? sp[e de fe spfo teffa- furus, ut ejus potis aquas ablueret , quàm tur: quàd verb rifevit neaue ipfe usquam,uec ab ijsdem abiueretur, fuerunt enim fluenta de eo quisquam alius offendit : fed nee ullus Jordanis per Chrifti contactum, non folüm flanclorumyvel de fe tpfo , vel de alo quepiam abluta , verüm & (anclificata, Ad Jorda- tale. quid aliquando . fignificálfe narratur. nem Chriftus delcendit , & Jordanis aquis De fola f(anà Sara legimus boc difium, fed baptizari voluit. illió Dei voce correpta efl ; &5 Je filio No£; ;6. Verüm quamvis aquis foleant corpora fed propter illum rifum ferous fatus ef ex ablui: hic é contra corpore fuo Chriftus L libero , G quamvisrififfe etiam Abrahamum aquas abluit , quas & f(anGtificavit E] huc * legamus citra reprehenfionem : ridens tamen Serza. 1, 22 accerfendus S, Bernardus inquiens * 4* in faciem fuam cecidit,, ac fi occultare rifum Epiphan, quievit Joaunes , & obedwoit , — baptiza- vellet; & ob rifum verecundià premeretur, v:t agwum Dei, G aquas lavit , nos abluti Ad lachrymas igitur duntaxat nos vo» f9. [nmis . non ille: quia nobu lavandis aque L] cant exempla Sanctorum , & à rifa avocant cogno[cuntur abluta , ficut igitur. Chriftus l, o eorundem monita,quia per lachrymas excul« per conta&tum fluenta abluit Jordanis ; ita tam cordis no(tri tellurem, glebásque con- & lachrymas purgatas voluit , & fan&li- tritas , doloris vomere, & compunclionis ficatas pef contactum , quatenus flens eas rallro , irrigamus , ut vireta, ac flores . fundere voluit , & ijsdem perinde made- ibi germinent virtutum L4 per rifum verà re , ac fluentis Jordanis /achrymas fudit , arefeunt , quz bona in nobis germina a- Orat, 36. ait.S. Gregorius Nazianzenus, Ut a. dolefeunt : lavacro lachrymarum , quas ebrymas. laudabiles effciat , 1eu facratas per immodicum fifum , pérque patrata conüitue:;t 3 ideó par eít lavacrum Jorda- Ícelera labes contraximus , abluimus, & emaf | LäCrymæ reüpifcentis animiridentis Empyrei rofcidi funt &c.£o emaculamus : funt lachryme ..obobal»fami fordes , fi quz fuperítites effent , pafe&iüs pretiofe guitze, quibus , qu& per peccata abítergerentur. ^ » 4 ] fueruat nobis vulnera inflicta, felici fanan- Infiftendum igit ur eít facro haic lavae óéo. cro lachrymarum , ut perfe&ta donemut tur earundem oblinitu , dummodo ijsdem , Serm.4 h infiftamus , quia fi in lachrymis perfifta- puritate , G plené abluti Deo adhzrea- Alvny, mus , non folüm vulnera curantur , qu& mus , eique vitam noftram , perindeac vi« Contraximus peccando,, fed & cicatrices vul- &imam emaculatam offeramus cum Ree nerum gio Propheta fic medulaté Deum alloquene tando. proríus Jabolemus in fäetg períeve. o ] te * * ä Vitam meam annutiavi Hb$ , po« Joan. 21. p oft Chrifti p&aüïonem-Pet"rus j?: fuifli. lachrymas. meas «n. confpetla 1u0.., 'vnà cum reliquis Difcipulisofficium refum. íeu ut Patres Graeci in Paraphra(i expo- p pifcationis , cámque totam laboráf- nunt: .Eece emim ommem . vitam yheam.» fent noctem , nihilque prendidiffent, mané m Hbiconfecravi , quia pofuerat in conípe- fteit JESUS in littore, tamerfi Diícipuli &u fuo Deus lugentis Davidis lachryras eum minime cognoverint ,. juffit Magifter quamvis enim eius vita feediffimo fuiffet Chriftus piífcacores naviculas in airum du. adulterio conftuprata , & Uriaz cede ob- , cere , Q in dextram navigij retia jacere , Ícoeniüs cruentata , quia tamen fachryaís cümque paruiffent , velléntque retia tra- abluta , idonea facta fuit , quó Deo con- here, vix poterant prz pifcium multitu- fecraretur , ac dedicaretur. Quàm effi- dine L . tunc dixit Difcipulus ille , quem cax virtus eft lachrymarum ! cum viram etiam pluribus foedatam fceleribus ad tan- m . diligebat JESUS Petro ,. Dominus eff , Pe- trus aütem , cum audiviffet , adeffe Domi. tum evehat puritatis inerementum , quó pum , /snicá precimxit fe ( erar enim nu- digne Deo facrari , & dedicari pofft ; due ) & immifit fe in mare , quid ?. quod quia fcilicet lachrymas Davidis in conípe- cüm nudus in nmavieílet, in mare indutus &u fuo pofuerac Deust . Pofuiféi lacbrymae fe demeríit ; ao quia ficut olim Adam , ita meas s. confpeclu tuo, lachrynus , qui ita punc Petrus poft culpam fuam tegere nu- madent, tamei? priüs forduerint , plurie diratem fategit , cüm uterque fuerit ante mo inquinati fcelere ,' adeb emacolantur , '«ulpam tansta infignitus nuditate ? innocene ut facrari poffint Numini ; quia David fce- tia enim nuditate gaudet , quia reatibus lera fua imbre abílerferat lach:ymarum Caret , quos velamine tegat ; & quia Pe- certus veniz impetrande vitam,fuam íta- um Deo dicavit ,. vitam meam . annun- trus jam per trinam negationem triplici fe 'featu notatum noverat , tunicà pracinxit Havi tibi , non eum latuit tantz effe lach« Íe, misítque fe in mare , tit marini flu- rymas efficacie , ut vel Deum ipfum fle* €tus reaius diluerent , quos trina negatio étant in.vota lugentis , ideóque praecoqua induxerat, ut ingeniosé notat $. Chry(o- predictione , . prophetat vitg íuz facrifi« Ssrm, 78., * * logus , inquiens M'fit fe in mare ,. ut cium Deo acceptum iri: pofuisha lachrys mare dilueret , quoa négatio taliter. for- mas meas 1n coufpeciu tuo , ieuut profundé Homil . — didaverat. Petrus igitur (uccedaneis de: interpretatur Symachus: pofuifli lacbrymas JpMatth - liéto lachr*ymis , & incefílante amaro fle- meas intra te ,. quia adeo lachrymis hisce tu, quem dolor per oculos animitüs ex- delectatur Deus , urnon finat iiias perite, * preflerat contrastas in trina negatione ma- fed intra fe eas velit habere , ut nimirum eas culas , ac fuperiiites culpz turpitudines exaudiat ; Deus enim plorantium lachrymas ulchré diluerat/?* & quia etiamnum quafi in confpectu fuo, G intrafe ponere dicitur , culpz maculis adhuc forde(ceret , uberiori cüm invotafe flectit lugentium, & eorum experit lavacro dilui , quó mundiorem explet defideria : hoc paclo dicitur Dcus la- hauriret puritatem ,. ideóque mefit. fe s. chrymas accipere ; quas fuo foveat in finu , mare, ut mare dilueret , quod negatio tali- ac intra fe eas ponere dicatur, ter [ordidaverat , u ioquitür Ch:yíologus, Hincconiicimus , quàm fint apud Deum 6!( 3 quaíi enim parum fuiffet trinam negatio- hominum lachryme accepte , quafienim pa« nem rivulis ftatim diluiffe lachrymarum ; rum foret easin confpe&lu ponere , etiam it» adhuc uberiora quafivit lavacra , ut fiqua tra fe,quafi fuo in finu eascomple&titur, ac fuperftites adhuc effent labes marinis ab- fovet , ut inde vegetiores factae uberiores di- ftergerentur fludtibus: zmulatus fuit Pe- vinz munifikentiz fru&tus nobis pariante. trus Davidice poenitentiz. períeverantiam Nemo madidis oculis aliquando ad Deums igo P/alm. 50 dixit enim David. — " Mmplis lava me ab acceffi: , qui quod poftulavit , non acceperit; iniquitate mea , &f à peccato meo munda.s nullus in luctu jacens, & fqualore veniam pe» 35 Íeu ut in tex:u graco legitur ;; /avas tiit peccatorum , quineá impetraverit vocae me plus quàm ,. batlenus laviffi ,. uX habe- li xlach-rymarumïülentio; &latus nemo pece tur apud Corderium 7 P/alm. $0,imó & cando cecidit,quin moerens lugendo furrexe- ^ in textu Hebraico. habetur * Multiplica.» rit vegetior ; nullus peccatorum pondere lavare me, nimirum ut delicti füi proderet pretlus gemensalleviari à Deo petjit, quin ab magnitudinem ; & licet intellexetit ex Na. omni fuerit preffara liberatus; quia Deus eff, thàno peccatum fuitfe (ibi condonatum , ad- qui confolatur flentes , exhilarat lugentes,ine hüc tamen uheriorem expetjit lotionem, quà format pornitentes; curátque dolentes ; funt F E enim Verani de Afefïliöm Jom. l£, )r C 6 Differtaio XXV. $ enim lachtymz ?ïe&usanïmarüm cibus, cof- tium erumnatum prophetie, fed profeffe roborauo fenfuum, mentis jucunditas , fpiri- jam funt felicitatem ; non praíagiunt pro- ts refrigerium , charitatis fomes, fanctitatis cellas , fed malaciam invehunt, & cranquil- fulcrum , vitiorum exterminium, lavacrum litatem, — Magdalena ad pedes procumbens fordium, culparum neufragium , acícelerum Chrifti nubes erat prope folem, lachrymas rum fudit pluvias f&cundatura cordis ío- ommur-n o.blitergtio. lum, datura virtutum flores ; neque enim $. Vil. nififlores, & fructus virtutum dare potuit , tam bené exculta tellus doloris vomere $ :E 4€ "ii lacb:ymdrum , qu4s do- & etiam falubri rigata lach:ymarum imbre. Sagax mercatrix emptura ingenti fcenore coe lor elicit refipifcentus , ut Magdalenam in li gaudia,fluxum folvit lachrymarum argen- eivitate peccarricem , $n domo Pbari(ai piam tum. Sed fi nubes prope iolem pluit , in effecerit. pi[catricem diuine gratia, — dquas iridem etiam venuflatur discolorem , non jfudit lacbrymarum ,. capillos in retia expan- ficlis, fed veris ornatam nitoribus , cüm in dit , & weniam fuit criminum . expá- €ea, & colorem rubeum charitatis , & vi- f(ata, lit &6 Efan Ifaaci bene-. ridem fpei , & candorem (inceritatis , & pal- dichionem,' lorem penitentiz divinus amor pinxerit, 62, Iscumbente JESU in convivio Phari- Non enim tales poft pluvias aliud expectari poterat , quàm (ubfecutura nova vicz tran- D Ízi, ingreditur domum mulier , quz erat in civitate peccatrix , non jam quillitas , ac defoecata ferenitas, Sunt , guíá créedunt ZEchnam . unicum jocantis naturz ventrem , fed mentem refectura , attuiirque 4 N A prodigium; €ó quia videantur in ipfo (imul alabalrum unguenti:. Er ffaus retro fecus pe- colludere flammz , & nives : fed Magdas des ejus lacbrymis capit rigare pedes ejus , lenz oculi liquefcunt in lachrymarum aquass eaptllw capitis [ui tergebat : xametfi Magdale- qua ex flammis fcaturiunt amoris. Quod na in civitate peccatrix importuna vifa fuerit fi in precel(is/Ethnzejugis, fattigifsque edi- €onvivio , opportunatamen veniz ad pedes tioribus impunita cum nivibus mifcentur in, acceffir Chri(ti, quos unguento fimul , & la- N cendia , majus exhibent prodigium Magdale. chrymis ablutos terfit ; fed Jachrymis, qui- nz& oculi, in quibusignisaquam , aqua ignem bus Chri(ti madebant pedes ; quas ipfa in ci- parturit; nimirum aqua, & flamma discordes vitate libidinum labes contraxerat , abíler- olim rivales ; focordes modó contubernales P Cors'mb. fit; capiílos fudit, & fimul vanas omnes co- LR in oculis Magdalenz, vinculo confoederantue gitationes, ac peccandi defideria & mente ef- maritali. Grandis erat amoris llan:ma ,qua fudit , exchf-ítqueé capite: pulchtéS Gre- € Magdalenz corde furfum avolans per plu« Xomil, 35 : gorius in Evangel, de Magdalena ad pedes vias lachrymarum ex oculis evaporavit ; Ma» Chri(ti procumbente ait : Oculi enim rer- gillri pedes forfan merfiffent juges Magdale«- rena concupierat j. fed ees jam per paniten- nz lachrymz, nifi flarna pluviasexficcáffent 5 tiam conterens flebat , capillos ad compofr. aduffiffe: flamma , nifi unda temperátiet im dionem wultás exbibuerat 5 fed jam capilla cendium * e nimirum Magdalena facla fibi lacbrymas tergebat z isdem lachrymis Mag. piaculum , & expiaurix, profanum cordis fa- daiena pedes Chrifti terfit , 6imulque é fuo num igne purgat ; & aqua ; flumine luftratae capite lugens vanas omnes exterfit cogitatio- flamine, Tametíi una non eflet deVirginibus, nes ; lachrymas ad pedes Chrifti fundebat , fumpfit tamen oleum fecüm , neà nuptijs ex» quas aucto foenore recuperaret , fuásque con- cluderetur , imó arcliüs fponfo adhaíura , tractas per foedas concupifcentias abítergeret (ponfi pedibus crinium vinculis fe ipfam al- labes : fluxum ad pedes Chriíti lachrymarum ligavit; quia tamen confcia proprij foetorís., folvit argentum, quoregnum fibi co&meret fpiritüsque olentis peccatorum turpitudines, «celorum : capillos perinde ac retia expandit, non fuit aufa fine antidoto odorofiffimi bal. lachrymarum effudit flu&us , aquásque, ut fami ad Chrifti pedes accedere ,. ubi Para- hml !s 3" non ampliüs peccatrix , fed pilcatrix facta nymphus amor geminas exagitavit lampades 2717 veniam peccarorum felici pifcatu in aquis la* oculorum, in quibus amorislychnum aqu& juit s chrymarum fibi expifcaretur : abluit Mag- Dd fovent , nutriüntque lachrymarum : Ludum dalena lachrymis pedes Chrifti , fed abfterfi diceres hunc effe amoris , mifcentur cum un« Deusomnia ejus delicta : Remittuntur ei pec- dis flammz, quafi ad antiquum chaos Mag- eata multa , quia dilexit multum , quia flam. dalene amor mundum revocet muliebrem , ma exzítuabat amoris, colliquefcere illicà & iterum discretis naturz primordijs ex wifae(t inlachrymas, — Hoc prodigium cha. igne , & aqua defecatiorem , ac mun» gixas exhiber, uté flammis amoris fontes fca- dierem hunc fnum inítaurat mundum. In- turiant lachrymarum , quibus fordes omnes faniCupidinis verfata diu interflammas, la. abftergantur. Non mirum , fj Magdalena chrymarum effundit aquas, venereas omnes lachrymas fudit ; cüm mortua hactenus fuif- extin&tura (cintillas , ut que habuit in aquis fet peceato , jure lachrymas dare coepit , re- natale Venüs , haberet & tumulum ; turgenr, náíci inceperat vitae grariz ; nontamen ha cum lachrymis madent Magdalenz oculi, && lachryma íunt , ut ille caterorum naícen- - fletu | Lacrymx refipifbemïs animi ridentis Emþj?rci rofcidi fnt &cþ ;9? : fum afcendit, fletu obruti , nil ampliüs vident in mundo, five id contingat in corpore, cui adhzrefcant, & quafi lachrymis extinéla five extra corpus; quiahomo eft, qui fufe lumina effent, non ampliüs fplendent mundi git ; & totus homo, utà cateris dift inguitue vanitatibus; nimirum prope divinum folem animantibus , rationalis eít, proinde ípiri- erat Magdalena, debuerant gemina füz fron« tus, in quo folüm viget ratio: & quia mens . tis fydera eclypfin pati , nec ampliüs fuos e. virtute lachrymarum furfum in Deum ele- gnittere in terras nitotes 5 fed quia luget, vatur; totushomo five in. corpore five ex- nonampliüs carnisconcupifcentiz lucet il- tra corpus furfum aícendit, penetrátque us« ) Jecebris; & lachrymas; quas fundit uniones que ad tertium ceelum cum Apoftolo ; imà " potiüs diceres , quibus pretiofiori vinculo extra corpus in celum evehitur homo re- )d fuo unitur Numini , ac lumini. Sunt lacry- fipiícens, ex cujus oculis cordis dolor la« . miz gluten, quo arétiüs refipifcens Deo uni- chrymas elicit , veluti enim praeproperé cor- tur, eique adhzrefcit; has Deus ipfe propria poris expers, & corporeatum paffionum $ abítergit manu , quia per contactum Condi- veluti virtute lachrymarum fpiritualizata- toris fan£titatem enacte ad falutis evehunt carne furfum avolat, nobilis ut fiat homo la portumthincB.Bernardus in declamationibus refipifcens coeli inquilinus, . ait:Felices lacbryme,qua peccatorum maculas Qui é Babylone revertitur humane 64 abffergunt, ac delent, & quas Dei manus ab- confulionis, & à carnis illecebris, volupta- * [ füergit : && beati oculi qui in talibus lique. tümque terrenarum blandimentis fe avertit, fieri fletibus elegerunt, Parum fcilicet vide. & veré refipifcens per lachrymas Deo agglu. batur Magdalenz , quód ejus cor zítuans tinatur, is extra fzculum univerfum rotus . amore liqueíceret in lachrymas, & per ocu. efe dicitur , necampliüs ejus converíatio los evaporaret; nifi aliqua etiam pia, five videtur in terris effe, neque enim terris im« i ambitione, fiveavaritia lachrymatum, illas moratur, quiDeo per verz. refipifcentize fuo exhiberet amori,& Conditori abltergen. lachrymas annectitur ; Paulinze igitur ecta- das: quàm beatze funt lachrymz, qua íola fes in officina cuduatur lachrymarum , quae Dei manuattacte abflerguntur; ideó deco. licét deícendànt ex oculis in terram, elevant rantur, quia Omnipotentis manu tanguntur, tamen iugentes cum D. Paulo in ccelum, ubi LL Non folüm lachrymz, quas dolor eli- fola eit lugentium converfatio : Bezr; ui. cit re(ipifcentis, labes abitergunr, deléntque lugent , quialacryma fi non re , faltem í Mat:5. g, deliétorum, fed ad Deum veluti totidem alze pe v; beatitudinem antevertunt ; quia lugentes in« 2. Corint,. flentem elevant. D.Paulusait: Sigloriari o« terma cordis latitia glori ofe beatitatis z« i. porietnon expedit quidem, veniam autem 4d mula perfruuntur, Vim patitur beatitudo, vifiones, & vevelationes Domini.. Scio bomi- & tantüm violenti ea m occupant, hinc Chri. wen in Chriflo ante annos quatuordecim [ive ftus hanc querendx beatitudin is daturus re- gulam ait: R egnaum celo THPL Ui0i $n corpore neício , five extra corpus ne[cio , patitur , . Deus fcit , raptum bujusmodi usque ad violenti rapiunt illud ,(cuut habetu rin 5yto Mattb, ts | ] gertium calum , & fcio bujusmodi bominem textu, Regnum . calorum cum . viole "ti4 AC« ( ffuein eorpore,five extra corpus nefcio; DEUS cipitur , Íeu. ut vertit Vatablus vi imyadizur; non tamen creda; , ffit 5 quoniam. raptus efl in paradifum hancvim, & violentiam; ä excellens quidem fuit Pauli przrogativa, de quà Regnum coelor um invaditur, & occu- qua i gloriari oportet, de re utique fingu: patur aíiam efle, quàm lachrymarum effi- dari, & ultra hominum faftum füblimiffima caciam ? nonenim tormenris bellicis , lo- - poffet quis gloriari, «hm (ive in. corpore, bísque excuffis invaditur coelum , fed corde refipiicente, & lachr five extra corpus neíciens mira extafi in cce- ymis effufis , appofité lum rapiatur, Quód fi quaras, quibus Pau. S. Ambrofius in. Lu cam ait : Vim facinus ' ]us fuffultus alisfurfum conícendens tertium Domino non compe(!enda ,fädjlenda:nm ]7"0- etiam colum penetraverit? non ab alio de- vocando injurijs , féd lacbrymis exorando ; prehendes fuiffe Apoftolo alas fuppeditatas, non blaspbemando ? er fuperbiam , fed per bumilitatem merendo . Tom, t. Óra , quàm ab ipfis lachrymis , ut pulchré afferic O £eata. violentia, de extrem, $. Ephrem, qui lachrymas huic ecítafi, quá que non idignatione pe "CHEELMY , ftd mife judic.drcom. Paulus raptus fuit usque ad tertium ccelum * ricordia condonatur , beata Inqua m violewn. pescien, ^ diffimulanter videtur pariare inquiens La lía, qus vim patienti bonitatem elicit , & Certà. [citote fratres non fore im. terra quid utilitatem tribuit inferenti. — Mala ves 4d- F dulcius gratia lacbrymarum. $i quis ve- mititur , C de injuria * L.j nemo «anfatur firum expertus. lachrymarum | dulcedinem., Vis admittitur , Urfligiü Prgkdgalgr. mediante oratione defideraverit / elevari à — Quàm valid a » & eficax eft vislachry — 65« terris 5 totus bic extra corpus in calum fer- marum , quá Reg num colorum, fi invadi- l: ur. Et quid dico extra corpus, imóextra tur occupatur! grata tamen eft hzc lachrva feculum univer[um totus effnec amplius cone marut violentia ; quá à nobis ra . pitur Chri« veríatio ejus imueuitur in terrá, — Nil certé ítus, nobísque caleílis thefaur i donantur Apoftoli ecíta(i aptius poteft accommoda. divitie: quia mundi vitia, & contraclas ri; qui enim refipifcens lachrymis: madet, noxas contriti cordis lachr ymis abflerfimus, quas internus dolor elicit ex oculis, is ex ac delevimus : funt lachrymz ' quas dolor terrae coenofis foedicatibusgievatur ; &fur. clicit globi ferreis valentiores, non & tor. j füentis £98 Diiïcrtatïo : XXV. ( KF tormentis excuffi bellicis, fed E corde con- manipuli indubitanter affurgunt, — Colligit bot trito per oculos emiffi , ac dimiffi : . fuos uberem meífem ; qui jada. doloris femina lici habent oculi globos bellicos , quos ejacu- imbreirrigat lachrymarum : quia ubi la- Íai lantur in perniciem quidem vitiorum , fed chryma femina non irrigant , fpes.| areícit mo in commodum lugentis feriunt 5 quatiünt- meíhs; Exiur, qui feminat feminare femen Lut $U $« [ que globi lachrymarum cocleítis Regni pro. fum ,.€8 dum . feminat altud. cecidit. fecus tlo! pugnacula, &veluti per. murorum ruinas, viám , €5 conculcatum efl , & volucres cali POS ac hiatum viam fibiaperiunt, per quam lu- comederunt illud , quia ubi lachryra irri. k gentes lachrymarum violentià Regnum oc- gantes non penetrant , rapacium volucrum cupant coelorum, quia ut pulchré ait Idio- procax audacia grana depredatur, ac devo- i iDe ocío bea . qui ta: Reg»um calorum Dominus rapi vult no- rat:. fecus fi lachrymis fint femina irrorata LÍ | ib EApras. fue Jfiris: flezibus , quod noflris meritis non. de- in uberrimzs mefhis germinant, crelcunt,ac t berur ; nibil enim Domine conglutinat tan» flavelcunt manipulos : uberem in . fegetem visl gopere tibi ,. ut ille lacbryma. quas peccati tunc lemina adoleícunt , fi (uas in exculta ttis doler , & amor virtutis effundit , tanta eft tellure radices agant, crebrisque madeant p vis lachrymarum , tanta flecuum virtus, ut imbribus: ariditas enim . noxia feminibus; 657?0'1/0"0 peccatores flagitiorum enormitate ícelero- nonfinit ea ad optatam excrefcere meíffem yit : íos non folüm Deo reconciliet, verüm. & S & ficut camporum femina , que excalta, & arctiffimé Deo conglutinet. occata tellus fovet pluviis indigent, quarum gar: 66. tiri Non folüm lachryma excuffis é b,el'li. beneficiis germinant, ita, quae exculta core .€is tormentis pariantur- globis , quorum gui dis refipifcentis telluri concreduntur probo- viclentia propugnacula aperiuntur Regni rum defideriorum femina, nifi imbre la- fuil fl colorum , per qua ovantes ingrediuntut , &entur lachrymarum , non adoleícunt. nec qui refipifcenres lugent; verüm etiam ferni- In Ltüt. $. a maturtunt in trudtus , quia ut ait Euchymius nibus zequiparantur, qua in exculta vome- Quemadmodum frumenti femen indiget plue L €05 re doloris tellure cordis germinant in vireta; vijs. , ita & buyusmodi [pei. femen ad feren- | & maturiunt in flavefcentes manipulos, u dos fruéius indiget lacbrymis : copiola iae quel berem gaudiorü meflé adferentes:ait David: chiymarum pluvia femina fovet, germina lii C| A PP?& 133 Enntes ibant, & flebant. mittentes femina.» la&at , flores incrementat ,- & fructus pro- fH4» venientes autem venient cum exulta: movet, L Ui dione portantes manipulos . [uos , lemina in -Imó non fpirituales tantüm fruclus, 68, [/|7g ld exculta, & occata tellure cum foenore ja. fed & temporales;lacrya:z tuppeditant: Àxa ciuntur, priüs enim tellus, gremio vomeris, agrum à pacrein dotem acceperat ,. fed íte« patr & aratrí vi emollito , ac fubacto fulcis fpare rilitate lacorantem , neque ptoventibus re- tuei WR fum excipit lemen, non (ine ufura. reílitu. Ípondentem labori, & culture; ut autem endum, idque occatum cohibet, tabefactum flerileicere dediíceret , & viretis inciperet D benigno fovetin finu , ex.quo herbefcen- uberioribus fe veítire, ac fruétus dignos ff tem mox elicit viriditatem ; que fibris in- Viilnn, eiul faltem labore fponderet , fuppetias ex. fu- nixa flirpium fen(im incipit adole(cere. De- fpiriis, lachrymísque exegit; & lach:ymz £ inde fublimior erecta , quafi pubefcens vagi ftatim probrum abilerferunt flerilitatis, & [ nis veluti cunabulis includitur, é quibus £0f feecunditatem invexére;Jofue; Sufpiravit,ur CT5 quaít é carcere nititur in. libertatem ; tru- fedebat in.afinos cui Caleb, quid babes in. um :gémque vireícentis fpice fpondet, ejisque quit , at illa refpondit , da mywi benedidtia- lur . fpem alit, quam incolumen ut fervet;tuea- nem: terram auflralem ,. €$ arentem dediffé d türque,à minutarum avium moríu exaípe- mibi,junge & irriguam : dedir itaque e1 CA« Vet - rata cingitur ac munitur Ípica à fagaci natu. ]eb irriguum fuperius , G'inferius : ergo lae &t ra vallo ariftarum , donec falx ruílicella chryma eam impetrárunt foecunditatem , Vir camporum obtundeat comas , & inhorrea qua jure filiationis minimé potuit obtinere: fum fervanda afportetur coillecta inde annona. terram aullralem;arentein, ac flerilefcentem fu; Verüm Íemina antequam maturiant : beni- jure dotis filia acceperat ; fed fufpirans, ac N g»is aluntur fyderum afpectibus, coeli im- flens foecunditatem agro indidit, à quo ven- à bribus lactantur, nutriuntur, creícunt;ado- tus fufpiriorum prcbrum abegit flerilitatis, fui le(cunt , ventorum flatibus & folis eftu af- & pluvie lachrymarum benedidionem in- fra furgunt in cumulum. Ita lachrymas, quas gefferunt foecunditatis; adeo efficax eft la- dolor refipi(centis elicit ex oculis, femina p chrymarum vis,ut etiam temporales fruclus LT . dixeris, qua profciffa, & exculta, vomere promoveat: ita cceleftis pater dolenti, & il- Q doloris contriti cordis tellus excipit ; & di. lachrymanti nil fcit denegare ; auxilia fup- dii . vinz gratiz influxibus ibi foventur,germi- pedirat gratiz, quibus fructus bonorum o- lii nántque, adoleícunt, donec efflorefcant in perum producuntur,foventur & maturiunt, virtutes, & tandem maturiant in fructus, E. & conducibilius nobis à !achrymis praftatur datt Hac (emina, qui jaciunt, aucto foenore auxilium , quàm ab impenfo quovis alio la- €7. lm fructus colligunt; ne tamen cafus fpem elu. bore. Petamus igitur opem à Deo Patre, "j dat leminantis , lachry nz — fepius cordis ut cor noftrum fenticetis hifpidum, & pro. trit tellurem rigent plorantis; quia ubi lachry- bro fterilitatis inculrum lach'ymis irriges fer ma affluenter cum Áeminibus cadunt ; ibi tur , fufpiriis foveatur , ac feminibus prQs j Qu borum - Em Lacrymaz *rcïipifcen;is*anïlmi tidcntïs Empyei rofcidi funt &c, «o9 boram defideriorum locupletetur , quz fe, paterna benedictione munitos; anxium pa« liciter germinent , & cum foenore . (uccres tris (ludium non potuit benediclionem im. Ícant in fructus ; lachryma enim Deum e« lf.m(;. pertiri , quam tamen filius flecu, & lamentis molliunt , fle&tüntque in vota illachryman, fibi laxiorem procuravit , & lachrymarum tis, G ea obtinent, quajura denegant filiae pluviis terre impetravit pinguedincm.quam tionis, Perrexerat venatum Eíau per cam- à patre iteratis non potuit precibus obtine« pos, fylvásque, benedictionemà patre . (u- re ; ergo lachrymis vel ipía fluxa mundi bo- Ícepturus , &i aliquid venatienis detuliffec, na debentur, huc acceríendus eft D. Chry- quo patrem in lecto decumbentem reficeret, foftomus apud Lippomanum : Zdzr patrem, »Giüïf A v quiavero morofiüs , quam par etat, feras confilio deflitutum, && non poffe , negue velle fuerat infecutus, fratri tempus conceffit;pa- revuocare , que fatta funt, && clamorietiam ternam prarioiendi benedictionem ; quam- adjecit ploratum ad majorem compaffonemz vis lerus acceffit & Efau , qui cogaitis fra- mimirum à lachrymis mutuatur | auxilium; trisartibus, quas etiam pater ei indicavit ? ( GB???LZ'. Venuit germanus tuus. fraudulenter , 69 acce. quodà paterno amore pteces filij non va- Juerunt extorquere; terra pinguedinem (os pit beneditlionem. ttam 5 cocpit tunc fufpi- lz dederunt lachrymz , quibus terra figaw xiis efficaciüs inítare , enixitisque patrem ro- tur, viretis veítitur, & uberrima ditarur 4 gare, u: vellet, & fibi benedictionem imper- meffe; hiiic Lippomanusait: n &onis tem - Loto clfa * tiri inquiens : nunquid non refervafhi , &6 poralibus non eris inferior fratri tuo. obve- snili Denediflionem , cáómque pater. repo: niet po[fidenda tibs gleba pinguit , 5 fertilie fuitlec, non eíie iuz poteítacis ulteriori be- terra pro pafcendis animalibus pafiuoíay euw, tiediclione ditare filium; alia paternus Ifaaci It amor exhibebat roganti filio; tibs poff bac fili lum , & terra offcium [uum ti6i/ non ntga- bunt ? Jure negaverat pater habere fe bene« smi ultra quid faciam , led eracze filij pre. dicionem impertiendam; fed quam non ces decumbentis patris diré pracordia tor- * quebanï * &on tamen hic Elau deititit; fed habebat amoris ftudium, fletüs fibi compas ravit lamentum ; bona omnia Jacobo dede- in clamores uberiores cffufus iterum, atque iterum toto nifu, totísque latetibus rogabat rat, quem primim benedixerat ; nil. fupes rerat de fruclibus terrz;, ejüsque pinguedi- ut eum concupita locupletaret benediclio- 1 ne, additis etiam clamoribos, ejulatibus, ac ne dandum ; íed quia lachrym;z fuis non deflituuntur etiam terrenis fru&tibus, cüm lachrymis; Gtunc. ad lachrymas filij cepit & ipfz terre promoveant pinguedinem , patris duriues emollefcere, & qua non po- tuerunt repeutz inítantiz , neque elequen- ideà cüm primüm hz acceffére, quia. fvos detulerunt fruéctus, hos ítatim líaac unà tie vires, fuiz tlatim praititerunc. lachry, ciüm benediclione filio dilargitus cít illa« ma , quaduritiem patris denegantis in vota flectere valuerunt filij iliachry mantis ;; Cunz 'chrymgnti. ejulatu tmagno fleret , motus Ifaac dixit. ad €um n pmgutdie terr& , 65 an rore celi de. $. VIIT. fiper erit beneds£lto tua, O quantum nobis IP.UI conducibiiius à lachrymis praítatur auxili- ZA Deum nulli pcfämt é terra ab um, quavis dierta eioquentia. efficaciores hominibus legati gratiores lacrymis mit- funt tacitz. lachry:az ad greduractiam cor- "n Hedicét tácita quaUis Lamen eloguentia da flectenda ; non potuit Efau parrem mo- efficacsores Deum. emollsuut , ffehuntaue im vere ad benedictionem fibi impertiendam,li« vota lugenttum, G pertta feliciter obti- €&t omnes adhibuiifet naturalis. eloquentize nent, — Sunrque bumani generás vires; led cüm primum cepit. lachrymas redämptrz'; £f, fundere, tunc patrem emollivit, eámque in fua vota flexit ; fed cur diltalit líaac bene- E&oris lamenta, cordis fufpirïa; ocülo. 69 dictionem petenti Eíau impertiri,donec la- rom lachryme, nullius apud fzculum chrymas funderec? cur affl.cum non antea videntur pretij effe , precipué fi la- fuit iolatus, fie defperatus lugeret, velin chrymas fundant. egenorum oculi ; fufpi- frattem :liquid auderet noxium ?. quia im- ria, & lamenta edant pauperes: fecus apud perüta femel Jacobo benedictione omnia bo. Deum ad benedictionem obtinendam, labése na cum ipía fuerat ei elargitus, cámquenon que diluendas plurimum habent efficaciz , haberet, quod ulieriüs daret petenti Efau, cüm ei vim gratam inferant , eíimque ad diitulit benedictionem , donec accederent gementis trabant abritrium, patronum tur hi habent folerciffi igla lachrymz, que deferrent fructus,quos filio mbm , qui lachrymag Eíau munifica novz benediclionis largitate habent (ibi obfequentes, non patiuntur t&e daret aucto foenore multiplicatos, Czm ejg- pulfam lachrymz, duritiem emolliunt elar, dlatu magno fleret , motus I/aac dixit ad eum giri detrectaniis ; apud Deum nulli poffunt in piuguedine terra. &5 in vore céli defuper éterra ab hominibus legati gratiores, ac erit benedithio tua , quialachryma fuos ptoe efficaciores lachrymis mivti: proprie ve- ferunt fructos eiam temporales, & de pin» cordi,G oltitationi tribuat , qui petitaà guedine terrz; fimü!que de rore cocliirto- Deonon impertiunt, eó quia lachrymas fatos , quos líaae benedixit , dedítque Efau non mägtänt ; qu& oäïcxg dcfungantut leg gatorum 600 ;;gätoru-m : quvï decem miliibüs' ;)Vbarmacus fidem amorís delufam fuiffet"expertä, tan« venienti cum. viginti. millibus. occurrere fe dem erupit in lamenta, & lachrymas, quie U EW non poffe providé cognofcit ,. legationem bus tandem ceffit Samfon, & qui. fortiffie quavis difruptá morá mittit , & ea rogat, h mus fteterat agminibus cinctus Philitthino» qu& ad pacem ,. foedüsque ineundum de(ide- rum, foedé cecidit , cüm — primüm lachry- Lut. 14. rantur ; adbuc :llo longé agente legationem m coeperunt, & ipfz ab oculis procacis mue mittens rogat ea , qua pacis funt , nimirum lieris cadere: quem vincere non valuerunt legationem.mittit ; qui: hoíles fortiores fe Philifthinorum phalanges ; vincere , ac vine tmet, fed plerumque fortior , rogatam cire potuerunt. modice lachrymz , quas non.admittit pacem , eó quia- armatorum mulier fudit; cüm enim importunis virnm Ítipatus agminibus, opimis- ardenter ípoliis querelis mulier lugens urfiflet, animi , ac inhiat; Deus veró rogatamà refipifcente pa- fortitudinis manifeftavit fecrecum , dixit ad cem , quia non fpoliis, fed nofiris: inhiat eam: Ferrum nunquam a[cendit [uper caput 3,dic Y6s animabus, nunquam denegat ; fi legati ei meum , quia ANazareus id efl.| confeeratus premittantur lachrymarum ; quidquid enim Deo fum de utero matris mee ,. fi rajum : lachryma petierint , non dubium, quin fint f'uerit caput meum . ümpetraturz: amaras ad Deum legare la- nmxea». ecedet & me fortuudo 7!5 chrymas perinde e(t, ac perita: flatim. im- — Mirumtamen , Samfonem,licét dolo- Blomil. $5 .in peirare: hinc D;Gregorius ait : Cuse adbue fas fuitlec mulieris artes expertus , referáffe longà efi Rex legatiouem mittat. lachbryma- tandem procaci, ac infidioize mulieri cor, Evangel. As rum , eleemo[ynarum ,' besisarum | munera dis arcanum , & radicem fuz aperuiffe for- efferat. Vult. enim placari precibus ,. qui titudinis? Mirum fane , quód cum ' toties feít, qui portari non po[fit iratus j quod ad fuerit fraudulenter ligatus, aliíísque dolis buc moram facit ,. venire legationem pacis irretitus, ut lue arcanum forritud.nis mu- ?h fuffimet. Legande [funt igitur lachrymz; lieri ediceret , & omnes dolofas iemper ut petita imperréntur; idem eft amarasle evaliffet infidias, ac mulieris blandimenta gare-lachrymas , ac dulcedinem praguftare fruftráflet,lenocinia infregiffet , tandem fuc- ettorum ; & prafertim pacis cum Deo cubuerit, ac proprie fortitudinis mulieri ineunde , ubi enim lachryma pramittun- fecretum referaverit! faüus fuiffet fi leno- tur, peótoris extinguuntur itz , ne reve- cinantem fominam impenfiüs adamatam rendis quidquam denegetur lamenctis. Samíon hoftibus. tradidiflet , quàm ei ar« 79 Non modicam igitur adílruamus .la- canum aperuiflet fui roboris, Quid? quod chrymis efficaciam ineffe, cüm vel tacité. ea cüm toües mulieris obftiuiffet affultur, ac oinnia confequantur , qua petunt, & licet femper intrepidus ftetiffet , mox roganti molles, acaquez ; fortiffimostamen etiam annuerit mulierí, quam depcrierat ? Quid virorum vincunt, prolternüntque:::neque à cauiz? quodejus conítantia tandem | ceííe- $. vero medivertere finit Samíon, hicmulier- rit, & ipie licét inconcuffa loricatus. for- culam feedé deperierat " quàm utpote alie- ütudine foedé ceciderit ? INon Philifthai nigenam cavere debuiffet ; impeníus tamen ad pr&lia, pugnásque infjrucli Samíonem amor infidg' mulieri virorum fortiffimum proftrárunt ; non muliercula lenocinia j illigavit non ferreo, fed igneo amoris ime non voluptatum blandimenta, non concus pudici vinculo , cümque Philifthei Samfo. pifcentiz irritamenta, non fenfuum illicia yiem prolternere baud potuiflent , polliciti Samíoném vicerunt ; fed paucula, qua ex fünt, (e mulieri parum fid& pecuniam da« oculis lugentis mulieris fluxére lachrymae turos mille, & centum denarios ,. fi illece- conílantiam adamantiná foruorem emol- bris delinitum Samfonem proderet , vel fal- lierunt ; & inconcuffam Samfonis fortitue :tem roboris cauíam íciret , quam Phili- dinem , quam lenocinantis Dalile non po- flhzis aperitet ; cómque mulier oblate fe tuerunt blandimenta inflectere, plorantis las pro(tituiffet pecunize, affuta fagacitare coe- ehrymae infregerunt, pit fummis laudibus ejus commendate , ac Cüm mulier procax nil profeciffet do- 72 extollere fortitudinem $ ut faciliüs caufam lofis fuis artibus; neque fuarum retibus tanti roboris éi proderet : fed vir mulietis blanditiarum fecretum valuerit fortitudinis experturus fidem diffimulavit afferens vim áucupari; ad lachrymarum auxilium cone totam roboris in ligaminibus fitam , tunc fugit arcanum venatura fecretum ; molles, mulier illecebris , ac blandimentis Samío. aqueásque effudit lachrymas , quibus in- nem demulcens fua inter genua fomno fo- flexilem Samfonis conftantiam , & incone L] pivit, & fopitum yinxit ; fed expergefa- cuffam peétoris fortitudinem | emolliret LÀ !b étus Samfon, viribüsque integer funes,quis Samíon fiquidem dolofas expertus mulieris büs fe vinctum fenfit , brachia, ac reliqua artes, ne quid denegaret lachrymis, ma- corporis ditendens membra perinde fregit, luit fe periculis fubjicere ; quàm lachry« ac tenui(fima fila. Sed non deílitit procax mis non cedere, Quàm efficax igitur vis. mulier arétiüs auri cupiditate viéla fimul & eft lachrymarum , quibus hominum., ceffit, . vincla, alialenocinii , ac illecebrarum retia fortiffimus* quem czdere, ac vincere non, tendere, quibüs arcanum fortitudinis tan- valuerunt Philiflheorum obarmati exercie. dem aucuparetur; Gtcüm plurics [c contra tus; inconcufía fortitudini proftrandae pae, [ex N d Lacrymz refipifcentis animl ridentis Empytei rofcidi funt &c.óot. tes (unt paruculæ lachrymz , cui profli- mutabilitati non fuht obtioxia , nec 3iyinæ- [ k gando impares fuerunt armatorum phalane . veracitatis excellentia poteft ullo modo cri- | M Epiþ" LI * Cum il : l 24 ges pulchré S. Ambrofius : minari , cur DEUS promulgatum Nini« l f4m fibi tories procax mu lier . deploraviffet vitarum excidium, non exequitur ? — Scie indignam fe babitam ,dolens , cui commite unt Theologi in hifce DEI decretis condi- teret arcanum. Ailetta , &6 id , quod pro re- tionem latere, decreverat DEUS Ninivi- sued;o quareret. Ad. proditionem. [ujpetdari tarum excidium ,. ac civitatis everfionem s qideret, lacbrymis fidem coégit , cüm tO« adjeclà tamen conditione , nifi cineres ties Í£rnftratam fe dolo(is fuis attibus mu- penitentiz , & lachrymarum fluxus accef- lier noviffet, erubuiff£tque fe tot poít ad- fiffent ; quia adeo efficaces, lachryma hibita blandimenta , inítructas infidias fem- funt , adeo potentes ,. ut DEUM emol«- per retufam ; ex lachrymis fuppetias , au- lint. fle&antque ad veniam 3 |gaudet 'Fldl.h Iá, xiliümque petiit, & lachrymarum aqueis DEUS latam retractlare fententiam, ut globulis Samfonis .fortitudinem expugna- lachrymarum nobis innotefceret energia, vit , vicítque, quam expugnare armati, & Huc vocandus Bafilius Seleucien(isinquiensz: Dwina fententia vetrocedere nom — erubes Orat. 13 ad pugnas inftrudi Philifthei non . potue- O runt; Samíon defuit , quia fletus adfuit feéit .. & foloit decrerum. DEUS ,. &6 abos mulieris , lachryrmis obfiflere non potuit, Jet periculum , DEI námque in. bomines qui de proftraris pluries hoftibus. excellen. procltuior afpetlus accedentem [ufpicit pae tiores retulit triumphos; & maluit notam mitenttam 5.— fupplicantà paret , cedit. la« imprudentis fübire, quàm lachrymis refra- ebrymauti , lamentanti condolet , deni- gari plorantis mulieris, quee Jachrymis f- que villoriam reportare jubet : Nimie dem coggit. fum lachryine . quas refipifcens. fundit; 7 Non folüm virilem hominis fortitu. totum Acheronteum Regnum confune dinem emolliont ,. vincüntque lachryme , Cunt, quia & delicta abítergunt , & * fed & ipfum DEUM in fua flectunt vota DEUM ad veniam flectunt & bomines Dele- lachrymantur , addit Bailius , Er DEUS emoilitum imbre lachrymarum, gaverat. DEUS ad Ninivitas Jonam, ut ci» immutatur s lugent mortales , & dec(etum folvit immortalis, vitatis praediceret everfionem , — ac populi illius excidium ; & quamvisPropheta va- Ad belia in ftru&z lachryms obar- | n imantur etiam contra divina decreta, & 1ijs excufationibus ftuduiífet fe ab illa fub. tahere legatione , ac€. DEI minax ime vi&toriis affuetz , triumphis coronantur; - cum DEUM in vota flectunt lugentium LA L perium declimare , ac irati. Numinis mi- nas didrahere, adactus tamen fuit DEO homines lachrymantur , & DEUS immue parére pracipienti , & imminens denun- tatur ; lugent mortales, & decretum tiare Ninivitis excidium : e/Zdbuc — qua- Íolvit immortalis , lachrymis pugnat ho« ,& go». $. draginta dies , 8 Ninive fubvertetur , ad mo, & DEI fententiam expungit, eijüse uas voces timore fimul, G terrore per- que decreta expugnat j quatenus DEO cul(i Ninivitz, initis collatisque coníilijs ade& grate obungunt refpifcentium lae decreverunt & lachrymis petere , chryme , ut ipís veniam non. deneget. fuppetias Lj & quas auxil ia:rices. contra Numinis — juítas O quam efficaces fünt vires lachrymarum iras accerf)véte. Jutfit: Rex faccis veftiri quando & ipfum DEUM emolliunt ; fle« populos ; cinere fpargi , — & lachrymis ma. étántque ad veniam ; & Jacobum col- . luctantem effugiunt . Invaluit ad 4Anges dere, quarum. fluxu Nauminis, vei tempee of rarenc , vel extinguerent indignationem, j lum , €5 confortatus ei : — flevit, &6 roga- vit eum z Nimirum colettis colluéctator, ait Rex : Operiantur faccis bommes , & jument 4, & clament ad Dominum, . Et cüm & Jacobi manibus elabi non polfet ad quamv is poít decretam à Numine tuinam lachtyasas confugit : ffevirt, & rogavit Íera cen feri potuiffet cineris afperfio , & eum ; Ícilicet u. ceffaret. ludla, eó quia roíeo fuo nitore jam inciperet aurora ho« Th lachrymarum profufio ; tantz adhuc fue. * runt lachrymz eíficacim , . ut fledere tizontem pingere LJ fed cur lachrymas fu. D&UM potuerint ad mifericordiam , zsi- dit ceele(tis collucator , ut dimiiteretur, ceffarétque lüucta ? an quia plus lachrymis fertus es£ DEUS feper malitiam ,. quam.s locutus. fuerat o t faceret. eis ,. 8 non;.» fidit , quàm propriis viribus ? videtur ait Oleaíler ; quód Jdugelus flevevit, ro* fecit. Sed i civitas erat evertenda, & ex- gans jacob , ut eum, dimitterer. O quàim. 74 valida funtjuftorum lachrymse , qua ee cidij fententiaà DEO Judice jam lata ; & divina veracitas , nec falli poteít ,. nec tiam ipíis coclitibus vim gratam inferunt, imó & colites ipfi fuppetias é lachrymis falere, cur miferetur DEUS fuper ma- litiam Ninivitarum , nec fuam , quam exigunt , quibus homines emolliant , fle- $i Gántque in. propria defideria : facilibs ut tulerat fententiam fuit executus ? . DEUS (erió excidium ftatuit civitatis; cür codiftis colluctator Jacobum in fua vota de cretam retra&havit ?. Si decreta divina fle&eret lachrymas fudit ; — Pidetur , quiá dingelus Gg 88 Vemn! de AAffectibus Tona, 11, 602 Differtatio XXV. angelus fleverit , fogaus chob ut e;um di, quo audito Rex tutbatur,; & timore per- $PitfEret. culfus ; mentéque confufus, humanique 76. Nullum purgandis , abítergendísque confilii inops ceepit preces, & lachrymas animi fordibus aptius eft lavacrum illo. la« accire adjutrices , preces enim ad DEUM l fudit , lachrymas in terram effudit , fups chrymarum, hz fiquidem fordes , omnes .abítergunt , confcientiam emundant , cor plicationes , rogation&sque gemitibus , ae fingultibus vivificans , -ut fortiores fierent diluunt , mentem ferenant , totümque ho- minem purgant , & quod Tertullianus dixit ad DEUM flectendum ad indulgendam : de Baptismo , id lavacro poteft commo- veniam, /evit itaque Ezechies fletu mae 4Reg. c 20 ; dé aptati lachrymarum,ait ipfe ; — Felsx Sa« gno:ied lachrymz ex oculis lugenus. Eze- ZLib, de bapt, eramentum aqua nostra , qu4 ablutis deli- chiz, cüm in terram dilaberentur, furfum 2544 ceelum jam penetraverant , Dcíque fenten- & prifline cecitatis , in vitam aternam, liberamur. . Nam fere , vipera, & afpides, tiam deleverant, vix enim egreffus llaias, ipfíque Reguli [erpentes arida , & inaquofa ad mediam cum perveniflet atrij. partem, fellantur , fed nos pifcieulà. fecundum J E- vocem audit Numinis dicentis fibi : Re- Iiidenie | SUM CHRISTUIM 12 aqua nASCIPMHY ,. "e- vertere, & dic Ezechie, audivi orationem tuam , G vidi lacbrymas tuas,. & ecce fana- Pþlm 3. que aliter , quáam in aqua permanendo [al- vi fumus ? & revera míii DEI gratia Vi te , fuerunt lachryma lugentis Ezechie ; duritiem. emolliret noftram , petrámque qui vitam Regi morituro impetrárunt ; €um Moyfis virgà percuteret cordis noftri, non fuit aufa mors corpus ingredi Ezechice, & fluenta eliceret lach'rymarfum , non ef. é quo falutares lachryme exierant, — — Mor« fent, qui poít lapfum à gehennz — libera- tem ipfam valuerunt coétcere fluxz lachry- *9uee m hA —— u í AA — X — d-— — a — DP Qu rentur incendiis : fiquidem avaritiz fe- ma&, vitz produclrices , & refe&lrices, bris, vindicte furor , concupiícentiz ze- Gemino revivifcit homo lavacro, aque , & flus, libidinis fervor , iracundiz flammz, lachrymarum, illo à morte originalis crimi ni(i lachrymarum fluentis extinguerentur; * nis iurgimus ad uberrimam vite Ífupernae ad ehenaalem nos mortem traherent . turalis , feu gratie ufüuram: — fed fecundo lachrymz funt, qua gchenne ignes ex- lachrymarum lavacro é fepulchro — actua* tinguunt , & januas coeleítis atriz nobis lium delicdtorum refurgimus vividiores ; Lib.de Bapt, rfelerant : hinc de Chrifto fe fe pro mun, pulchré Tertullianus : Primis aqua pra. cap, 3* a de' H jr.,, di redemptione in ara crucis offerente cce. * eeprum efh auimas proferre ,. primus ltquor ! , lefti patri fcribit. Apoftolus * Cum cla- quod viveret , edidit ,. ne mirum fit ,. fi more valido , &f lacbrymis offerens. exau- béaptifmo aque animare noverunt j . CAf HUR RP LR A 7 RRP MT UR ditus ef pro fua reverentia, Quid, quód boc idem, 65 fufe praflent lacbryma. Nam Chriítus fleverit ? An non ad mundi re. spfius quoque bominu figurandi opus focta« demptionem fufficiebat, proprium fangui- libus aquis ab[folutum eft de 1grra. geniri- nem in cruce effudiffe ? — Quid, quéd effa- ee , non tamen balili, wifi bumetla: quàm Íum cruorem fufis mifcet lachrymis ? An ingeniofz funt lachryme ! quae luto im- quia lachryma funt pellucidus cordis fan- mixtz animam impertiunt ,. fuo vivifican- imó & lutum in ccoelum guis, quo amor viget , ideóque effufo re. tes humore : liqui corporis cruori , lachrymas, feu cor- transvehunt , ut de terra terrenus homo dis, & amoris fanguinem adnectit, ut non coeieflis fiat ; quia lachrymis madidus , minus Chriíti fanguinem , quàm ejus la fletique , ac fuípiriis animarus : fluunt chrymas noítras cognofceremus redemptri- in terram lachryma refipifcentium , .gra- Sevm, 9. Ad ces ? tiam e cclo ip cerram adducunt, En quan, quia ut fcité ait Auguílinus : — Lz- frarves im. cbryma. pa[fonis Domini est uicaria : ita ta in Ezechia Rege fuit lachrymarum vis ; crem, : elt: Ghníti iachryma fanguini mifcentur , quot ejus fuére officia, quot ingeniis prz- vt nos doceant ,. qualis noftris lachrymis dita fuere in prematura morte compeícen. Dryrfat, virtus infit , càüm vicarias dominicz paffio- da, premente egritudine abigenda, Deó« nis obeant vices : fuis Chriftus lacrymis que ipfo in vota flectendo lachrymas fun- TOHIT, gpy . 13-542.13. noílram voluit redemptionem exundare dentis ; in lutea materia imbuenda, ae [ jn coclum transvehenda 3 meliorie duplici auctam gurgite fanguinis, &lacry. marum, promptiüs, ut non folüm felix que vita lugenti impes. tranda ? operaretur delictorum naufragium j ve- rüm & portus nobis &terna lalutis ape- / / v riretut. 77* Noftram fuerun t ifte lachrymaz, per- inde ac Chrifti fanguis , redemptionem o. ääg)ää' peratz, ut virtute corroborarentur , non folàm conícientias abítergendi , & delicta; De- ) fed etiam vitam ipfam impertiendi, cumbenti , gravique morbo laboranti Eze» «hie Regi imminentis mortis infauftum nuntium detulit Ifaias Propheta juffu DEI, 51 Lacrymz refipifcentis zänimï ridentis Empyrþiï rofcidi funt&c. 603 lachrymge dum pio fuþplicant Judici, mi« $. IX. fericordiam tanquam rem proptij juris fibi vendicant; quód fi non rei cujuslibet , ve- Lacryme vocales fint, & flexani- nie tamen dominium pretio femper acquia me, rem mifericordia jure fibi vendi- ricur lachrymatum ; hinc flerus de venia, cant; (f veniam, quam de patratis de« p:o qua rogat , ac fi eam jam poffideret , liddis expo[cunt. pta, ac grata uion confidenter exultat ; fibíque exui leutia à Deo extorquent, latur, N —Vtxx'm gratu« ] ng; P.l.. Veniam petierat mulief pecc atrix, 8;"' Saä 78. condonationem fluxu obtinuit lachryma- £». 7« Ocalis eft lachryma, quamvis tacitas rem mifericordig jure fuo fibi ven- rum; lautiora Pharifus Chrifto fercula ap. dicat , coeleítem accerfit vitam , & paraverat ; íed Magdalena iuis pocula la. ehenaz incendia lugentibus extinguit; vo- chrymis adornaverat ; & in lachrymas li« calis e(t , cüm vel tacens é fummo coelo au- queícens ; & ad pedes usque exundans, cor« lt diatur, fimálque exaudiatur : hinc. David dis particalas per oculorum vaporaria, in serumnis pretfus, ac calamitatibus fuftinen. lachrymas folutas, pedésque Chrifti rigan: tes roícidos veluti imbres efluderat , &$ dis defeffus madentibus oculisfuasad Deum | ,Pklm 35« flans retró fecus pedes ejus. lachbrymu capit preces dirigit inquiens : Exaudi orationem meam , &5 deyrecatianem meam , Auribus rigare pedes ejus , ied cur dum muliet iua plangit peccata, retro 3ccedit , & adítane percine lacbrymas meas , ea fuit in Davide confuía dolorisvehementia, qua velfen- tium oculos fugit? Er ffans retró fecus. pt« des ejus , i veniam fitiebat, cur meníz non fus ipíos perverteret , ac immutaret; qua- ropter- enixim Deum rogat, ut auribus fedet cum czteris; fi famelica divinze ine fuas velit lachrymas percipere: fivifu funt hiabat gtatie, cur dapes potiüs menfz ape aures deílitutz , & perinde cacutiunt, ac pofitas à Chrifto non expofcit ? exardens manus, velpedes ad videndas lachrymas , amore, aftuans pio affectu, fitim quà an« gitur, non lachrymis extinguit , fed reficit, eásque- percipiendas, cur enixim Numen rogat, quó auribus fuas percipiat lachrymas? & incrementat. Reclé tamen ftat retró fe, Si cecz funt. aures ad. lachrymas videndas ; cus pedes, quia mulier qua pluries ceciderat, Lb aj cur nonpotiüs oculis vult lachrymas 1uas firmiüs ut ftaretlachrymis pedesrigat: quae ?' » E à Deo percipi? an quia non gurtatim : ex pluries feedis cogicationibus fuam - faedave- oculis Davidis modico fluxu lachryme per rat mentem;é pedibus Chrilti munditiem fui l genas caderent, fed pleno gurgite exilientes capitis fperans , lachrymis pedes rigat, qui fui capitis labes omnes abítergerent, & con». aquarum ruentium murmura ederent,ut au- fibus percipi etiam lachrymz poflent ?. Ita cupitum venizfructum darent: timuit mue eít,vo.alem fonum lachryma edunt, aurés. lier , nefiejus (celera cateris adllantibus que divinas pulfant exaudiri fatagentes: Ex- paterent , ijsdem fcandalo effent ; noverat audi ovatsonem. meam. Domine , & depree enim lachrymas ; perinde ac pellucida fpee cationem mea»n ? auribus percipe lachry- cula ícelera , acdelifta prodere lugentis, mas ieas , vocales (unt lachzymae, quasora» ideóque retro flans fecus pedes ejus. lachrye tio lucium in . coelum evehit ; preces Deo mis coepit rigare pedes ejus, pulchré Cafa- Hamü. 1 7& fufe, &lachrymz à re(ipitcente effula au- rius ad rem noftram ait ; Sigr autem effica- res fimul, & oculos percellunt, & quid- ces gemitus , qui peccata in offbus [erutem. quid expoícunt dulci extorquent violeuti a5 tur , qui an medullis perfequantur , nil in- talium fletus, nil incuratuwm medicabilis pa- audiuntur lachrymz , quamvis tacitz , G flexanimz exaudiuntur in. coeío , quamvis nitentie dolor velinquat , quodcontranos in .in cerram delapfz ; non oculis. vult David die difeuffionis affurgat, lachrymas fuas percipi , fed auribus audiri, Venaticos aemulantur canes, fetas tum 15 -,D? perfet-. fimálque exaudiri, auribus percipe lachr y- per camporum planities , tum per [ylvas sponast.opt[. 45 megs , qua verba expendens Petrus Da- rum feceffus perveíligantes venatrices lae cApuz. ] mianus de lachrymisait ; —Qui entm non, chrymz, delicta in intimioribus cordis re- ceffibus, ac vifcerum abditis , offiümque oculis attendi, [ed auribus. percips. lacbry- mas poslulat , voces ine[fe lacbrymis , ma- medullis, hoftiliter fcrutantes , & ad ne- sifeFo defgnat: Lacbryma nempe cüm in., cem perfequentes : diffluunt ex oculis la chryma, fed peccatorum inquifitrices feras confpelu pij Judicis fupplicant , mibil bafi- tant ; fed fic mifericordiam , 1anquam rem períequuntur vitiorum , non eas capturz fed interempturz : fiquidem fcrutantur lae quamlibet proprij juris [ibimet vendicant, &5 impetra[fe fe, quo chrymz peccata, nonut ea prodant, fed ultant. ; d petiemnf confden:e( ex. deleant ; non ut ea capiant , fed perdant; non ut telo ea'pungant compunétionis tan- 79 Lachrymarum defluxus vocalis eft,imà & clamor adeó potens ad impetrandum , ut tüm, fed ut, penitus expungant : peccata lachryme cüm fluunt, infequuntur, non rem mifericordiz jure fuo fibi vendicet; & veniam, quam de patratis delictis expofcit ut confequantur, fed ut ea interimant, ac pia, ac grata extorqueat à Deo violentia ; proríus deleant, & ut quafi non facta repue BER tentus - Verani de Affetisbua Ti arf;;ä. A A 604 Difetatio XXV, Pf reüingbebdis ge'h'ennvæ* flammis ejus . effi» L tentur, ut ait Cæfar'iusl fubdens : | Nos igitur, Lot, 6if. Caciam. j ideóque guttulà contentus eam u qmims adbuc conceditur curare maculas,lae lennz flammas. vare. culpas , fubvenire prateritis , confulee petijt, quá torquentes ge Á ablueret ,.& extingueret. — Quzrit ». Mae 14. re futuris , && facere infella de faiu ; ni- mirum benéfició lachrymarum nobis con- ximus quznam. fuerit hac Divitis gütta- pl ceffum eít, maculas abltergere deliétorum;. aquea , quam ad attemperandos faltem) , fuos cruciatus. enixim labes emundare criminum , & cordi im- vel extinguendos f petierat ; ait ipfe : ^ Ouanam esf slla-s Ho. preffa vitia fluentis delere lachrymatum, at de fa&tisinfecta facere, Quamvis Magda- 4qUuA , -quá confumit flammas , mec spfa» eleem, € lena fuerit antea obícoene peccatrix ; GC an con[umitur à . peccatoribus $. fed. gebeunt. a confumit incendia ? certé non aliam cen. tequam lachrymis inciperet pedes rigare K Chrifti, retró accefferit ftans retro fecus fuic fuiffs nifi guttam. lachrymarum , cüm p[ pedesejus; poftquam tamen decurfu la- lachrymz in officina charitatis , & ex Ó torculari dolóris expteffz gehennz conlum- chrymarum foa in offibus. fcrutata. e(t de- h mentincendia , & refrigerent bonorum. [ licta, eáque etiam in medullis intimioribus lorando infecuta, & períecuta; mox vi- ceeleftium fitim ; hanc lachrymárunigut* t tam , fi damnatorum aliquis fitiret pro* tiorum feras. divini amoris jaculo interimit, lt prios, quibus torquetur , ardores refri- monítra abigit peccatorum ; & oculorum fluentis , lachrymarümque pluvijs pedes ir. geraret , & fi eadem maderet , flammas P1 rigat Chrifti, & propriamabluit conícien- ipías extingueret gchennales , & damnata: coníicientia híice refpería lachrymis perennt. tiam, delétque flendo, quas peccando,& fi* dendo labescontraxerat, & dum lacrym& ca. donaretur beatitate,quam fluxo lacrymarum f dunt, furgit ipla ad gratiam, argento (ibi refipifcens co&mit. 8B2. Adeo excellet preuum — lacrymarum , 83. Imó eaeft vis lachrymarum , ut non folàüm labes deleat criminum , fed & 1pfas ut videatur lilium excedere inaocentiz: Cliri(ius mulierem defendens peccatricem L»e, 7« extinguat Gehenng. flammas. Luc. :4. pur* in ejus Apologia illam. adiecit claufulam : puratus ille, qui divitijs affluens, vitijs in- cui aHLem münás dimittitur , minus diie dulíerat, lautísque convivijs ; quibus de- liciosé faginatus Lazarum exulceratum con- git: Magdalena (iquidem quia exardens * amore toia vifa eít collicuiffe in. lachry- temptui habuit 2 cum jam eílet tormen» fs . à—Q D. Ua a 2 25 mas ; & quia plus dilexit ; plura euam tis , flammísque gehennalibus addictus, vi- hinc D. Am- dit à longé Abraham , & in ejus finu La- fuerunt ei dimiffa peccata ; brofius inducens eos 'alloquentes DEUM ; f —— zarum , & voce quà potuitahiore incla- * * Pater Abrabam — miferere» qui fluentis lachrymarum proprias fata- — mans dixit J d wpei, G mitte Lazarum ,. ut mtiíngat ex- gunt abílergere iordes, & delicta pur- eremum digiti fui in. aquam , ut refrige- gare , totámque confcientiam lavare ait : Plus aquifrotmus ,. qui plus. peccavimus j yet linguam meam , quia crücior m bac quia Üeatwres facit tua. graria , - quama fiamma : (ed quanam fuit hzc tam noílra tunocentia , tantam enjm gratia potens aqua , qua& potis effer , vel unicá abundantiam profufa | lacbryma compa- duntaxat guttulà lingnam — refrigerare, fi- tim arcere, & flammas ipfas gehennales rant , ut excedant aliquaudo flentes . pece extinguere ?. Certé non petijt dives ad cx« cata fua , e05, qui nunquam peccaverant , wec gratiam amiferunt , lunt enim la- Hom;l. ET d' tinguendos cruciatus guttam aqua fon- Htroy, talis, nec fluvialis, aut marinz, cum & ciryme pretioia monilia , que im hac fontes , & flumina omnia incrementandze officina cuduntur charitatis , & quó lat- €o ex ue pouiàs, quàm minvende gehennali flammae giores lacryma profunduntur ; Id beriori prodeunt charitatis incendio. aptiora forent; perinde ac modica, qu& LUR injicitur ih grande incendium, aqua illud inditum.à natura igni elementari aqua- . eásque depaíci L non minuit ; fed auget; gutta igitür. , rum guttas exliccare , Íed incendia charitatis pluvias lachrymae quam Dives in cormeatis petierat alia rion rum pariunt j füntque propterea aqua& fuic , quàm vel una lachryma olim ulcerofi Lazati , & mox deliciofi in finu Abrahzs; lachrymarum , & flamma . charitatis con- tubernales , mutuísque complexibus fe fe. ratus vel unà lachrymarum guttulà poffe fovent , juvántque citra omnem lzfio. gehennz flammas reftinguere , fitimque nem ; lachrymarum — flam. H propriam reficere ,. féque à tormentis ge« cüm aque fas foveant charitatis , & ii2 flucnta hennalibus unius lachrymze — foluto pretio eli- redimere ? novit in tormentis pretium promoveant fleenum. ,^ imbrésque lachrymarum , quarum beneficium in. con^ ciant lachrymarum , quibus refipiícens irroratus in vernantes amoris rofas feli- viviis neglexit ; expofcit unicam faltem Güs floreat , ac Ccaterarum — virtutum lachcymarum guttulam ad gehennales ex- tinguendas flammas, cruciatüsque fopien- flores promoveat , quibus & venuftius ornetur, & ornatiüs floreat; fíntque pro- dos, quibus acriüs divexabatur ; neque avaritia laboravit Dives unicam duntaxat pterea pluviz lachrymarum , que probrum flerilicatis abítergentes & confcientia fentibus ä expoícens Lazari lachrymam 3 noverat in pecca- 7 Lacryhääe reü*pifccntï's ariïmiaxid"cmï*sEmpyrcïrofciïdi'fünt;&cæ 6og peccatorum obfità , Qi;tutum flores fovent;. rigari ; ita anima Davidis exareíens divinae ut excedant. aliquando: flentes peccata. fua . gratiz imbres fitiebat, quibus teficeretur 2; i Y £05 qiit nm'fq uaim peccauerunt , nec gmug(n neque alij funt hi imbres , quos:refipilcene amiferunt , ut a. D. Ambrolius, tes anxié litiunt , ac hiante appetentia cons u4. . "T alis fuit Magdalena, qua cum pro- cupifcunt , quam Numinis gratiz , quibus priz conícientig maculas vidiflet , has ut irrorata cordis tellus , qua iteriletcebat , ! lo Chriítus lavaret, aquas nom etoute hauitas; aliqua incipiat virtutum depromere vireta Lib, : w íed ab oculis elicitas minillravit: volens ni- 'lfmh' ut modulaté cecinit Cflae.xdaus,Marius Viclor. Genef,. mirum fÍponiuim , quem diligebat , ad iut culturam allicere, lachrymis eum in radie Tum fe dä co&ha tellus pingmyima gle». u. &ibus.pedum coepit rigare , quó te ottendee ret hortum. irrigaum , quem hortulanum 'I"'n L. GIMS YHOUIL "UAYIOS , QUOS imöru; pranoverat , & candem flores, & fructus ma rita, Non me dare:, quos enixim expetierat. latet iniano olim igne percuifas pueilas Ery- AÁnima uni/d'*m EOnïs de&ï'tuzä operibus: , cino íe cemplo devovilfe , Cupidinem roga- ac virtutum fpoeliara vireus , quafi terra (ine turas , quo. genita aqua flammarum xitus ajua, fiitlachrymarum imbrem ; quo ma- temperaret ; fed. Magaalena licét antea a ritata in feetus prorumpit varios, quos pir mens, qüia profane amans ad verum nunc guisgleba auz to feenore , ptovgntxïque tepes tito g:gnit. properavit amorein , non folum. moleitos exanctura ignes j verüum & fores rigatura Sunt lacrymz veluti pietatis adeps pet 86. virtutum, r: sásque excultura amoris, Quod oculos eliquatus 5 cordis pardcule , quz di fiaxerint Poéce Veserem in aquis natam ; Aamoris Vi lachrymas foluce per oculos ux d non quid fi&tum , fedtadum dixeris , (1iean- terram Mabenres ploramem,in cee'um &e dem in aquis edixeris denacam lachryma- vehunt ; fun: benefici imbres flerilefcenrem. cordis tellurem reficientes ,. ac feecundan- VTA rum, quas rcfhui'cens ;Magdalena ubercim fudit ;; quibus imuras quá: que pracfocaret , tes ; peccacorum diluvium , chariatis evae ac exüngueret profani amoris flammas. porationes , aufpicium poenitenriom , erüe Ucoam debiles juvenum pitauíte ad hac diuo proficieniium , & coníummatio pere vaporatia oculorum Leucadio tonte longe fectorum : unde non funt I:ch . yma pro ree falubriora accederent , ubi. balneator amor bus caducis fundenda ; ied pro Deoad pece Chriítuseít; non ita. certé noxijs eituarent catà extinguenda uberiüs profundenda : qui flammis , quibus non ut phoeaices redivivi , enim pro terrenorum amiffione logent, GE hi infeliciter pre- fed infelices. papiliones uruntur ad excidi* lachrymas Ípargunt | , um: qainhisce , qui madent lachrymis, fa- tiofas margaritas prodigunt , perdunt , pro- niores alunt hisce aquis flunmas , équibus culcant : & hi procul dubio errant , & la- redivivi phoenices ad vitam refurgunt. au- vacro aburuntur lachrymarum ; cum enim fordes deberent abflergere , novas poiiüs ! fpicatiorem ; nec minus profuerunt lachry- N m vPetro , quàm Magdalenz ; poít patra- contrahunt fordes ex immodico affectu ad tum delictum tring negationis , purior & res interitui obnoxias; & hi funt , de qui- Erraverunt 4b iple é lav:cro emeríit lachrymarum , ut eles bus dixit Regius Vates, Pf 'lmf '7 ;d ganrer afleric D. Maximus , inquiens: Pi- utero , homo enim vix materna egrefïus ex Homil. 3,de dete , quantum flcius profuit Perro j AHf alvo ad hujus lucis ufuram , (uam à lachrye latron, uam fleret , lapfus efl . pofHquam flevit , e- mis infantiam aufpicatur , G futuras erume vetlus efl :.U qui ante lachrymas pravaris nas przveniens lachrymis przcoqui - dolo- cator exiitit , pofi lach*rymk; p4lor afum- ris przfagit , quas erit miferias fubiturus , Lib , deaa us eff. pulchre Terrullianus. ZMenzior , ait , fi nu4 €, wg 3. Felices , qui poft coenofas vitiorum vo- non flatim infans vitam vagiuu [alutavit , boc 1pfum fe teflatur fenfiffe , atque intellexif- lpptatcs, luteásque delictorum paludes, in quibus fe volutárant , has fitiunt aquas, qua- fe» quàd natus efl . omnes fimul ibidem de- rum lavacro fordes expurgant ; quibus for- . dicans fenfus. lta prima illa vox de primís duerunt , fimülque areícenrem cordis tellu. fenfuum vocibus , & de primis mtelletiuum.s rem omnibus deftitutam virtutum viretis fe- pulfibus cogitur. Plus efl , quód de profpe- liciter irrigant cum Regro Vate, qui Deum Gu lachrymabilis vite quidam. augurem.a Pa': 14^, L L alloquens ait : Expandi manus meas ad te incommodorum . vocem . illam flebilem ia anima mea ficut terra. [ime agua tibi j Íeu terprerantur . quod etiam prafciens baben- ut explicat D, Hieronymus : 2ínzma mea da [it ab ingre[/u vi& j ne dum intelli- " qu«fi terra firiens ad te, perinde feabluit , gen$. 87« rigavítque arefacta anima Davidis , poft Videmus infantulum'vix natum flebili pavratum cum Betfabaa adulterium , (icut vagitu , iteratis lachrymulis prafentis vicae terra arefcens omni fpoliata ornatu floris ; arumnas, qua$prafentitlugere; & lachry. & vireti, acenixim fitiens coeli , feu diving mas emittere füturartum prodromas calamie tatum. gratiz beneficos imbres : ficut enim terra Prodiguntur tamen praema:uré hae E lachrymarum divitia , cüm nec ad crimina .a:refccns cxge&at ä:vbaju.lis nubibus imbre ir- Gg gg 3 fe^ Coó6 Differtatio *XXV('. redimenda folvantur , nec ad codlum co&« $ X. mendum perfundantur ; cüm non lachrymis ; fed lavacro: emundentur baptismi à culpa , qui nafcuntur pueri, Satiüs ac utiliüs di« debfr)mae refibifcentium paudium xitJob. 44 Deum flillat oculus meus , e excitant in celis , quia 1n terris fuptr- Ca. 16 quia lachrymas funderet , non pro gregum flites. abflergunt noxarum fordes ; deléntque & amiffione,domus delapíz ruinis, fobolisex- vitiorum fadas reliquias , & animae tindtione , corporis afflictione, valetudinum lugentium floribus exornant "defectione ,. dolorum acerbitate , calamita- 'uirtumm.g-. tum acervatis cumulis, amicorum increpa- tione , uxoris exprobratione , quia hac Achryma refipifcentium 'gaudium ex- $9, excitant in coelo , quo lztántur An« omnia Jobus ficcis oculis fpectavit ,. neque pro hisce ullam potuit ex oculis lachrymulam geli Dei , imó gaudet Deus ipfe , qui Homs'l. D fundere , íciens , quàm exiguum fit, hoc elt animarum amator , quarum fitit falue muliebre lachrymarum levamentum , quod tem , & lachrymas expetit , quibus fitim E Dd st f | g, nonlaxatcuras , nec imminuit tormenta ; refrigeret , non enim Deus in refipifcente uid aliud fitit , quàm eius lachrymas ; fed potiüs animum arétiüs premit, & cru» ciatus auget : unde flevit fobus , ut per quibus labes abíterguntur deli&torum ; & areícens noftri córdis tellus , incipit virtue ftliicidia lachrymarum cor fuum Deo ar- &iüs agglutinaret ,. 422 Desm fHllant. oculi tum ornata germinibus virefcere : funt e- smei? quaíi diceret , cüm nubes calamita- nim lachrymarum pluvie , qua fordes oms tum, procellz erumnarum circum me fze- nium abluunt , & abílergunt, ac ad profe- virent. méque exagitarent, pluvia nife- renda virtutum vireta, areícentia: no(tri cor- runt dis foecundant . arva LJ . fug& eft viciffitudini lachrymarum oculi mei ,. fed qua Íuríum avolarent ,. & arctius me Deo agg!u» obnoxius noítri cordis hortulus , ut mox LT tinarent , ad Deu'mx/h[lzmt oculi mei , ta- pruinali glacie concretus , ac nivali frigore metíi in finum defcendere, &.n terram ca-. obíius , comas foliorum , ac virentium de:e imbres videantur lachrymarum , qu&e herbarum, (euvirtutum glifcentium orna« menta deponat : & recedente Numinis gra» finu nubis roridz fan&li Jobi exiliére ; non tamen in humum cecídére, ut pulvert mari- tia fibimet relictus , totus arefcat ,. & de» cidentium florum nudetur decore, Ve- tatz lachryma lutum adgenerarent ; fed mo. tu oppofito , cüm ex oculis deícenderefit , rüm ut mox verno veluti redeunte tepore furíum lachrymz afcendebant , cum oculi calide lachrymarum pluviz delabuntur $* Jobi ad Deum füllarent ; . lachrymarum qua fterile(cebat tellus novo animata virore, laetantibus iterum revivifcit induta germi- enim (tiliicidia.coelos ipfos emolliunt , ex- nibus ; ,& petinde , ac arbor vernt auftri cavant, penetrant , & refipifcentibus viam Oþu-[t';ll-v: 13, aperiunt , flernüntque ad ccleftem pa- fomite recalefeens ,^ ut loquitur. S. Petrus triam. ; Damianus , redsurvo virtutum fuarum ftore tAp. A2. 88. Ea eft folis indoles , fuis in rerram de, veflitur : Oxulorum luctus gaudium eft miffis radijs vapores indito fuo calore tepe- coli ; & mador lachrymarum viror eftani- fa&tos furíum evehere: lu(trat fol ccenofas; mi , acirriguus fomes , quo flores virtue luteásque paludes , quas & illuftrat , & fur- tum adolefcunt , & focundi fuccrefcunt fumin ceelum attrahit , ut qua in fqualore éarundem proventus ; & quam lachrymee jacuerant negle&z , ac putida evaparatio- cordis refipifcentis floridam promovent vire nes , furfum evecte , & aéris füblimioris tutum amonitatem , gaudium etiam mo*» incolz acceríitze;ac concretz in nubes pluvias vént , excitántque in ccelis ,. quia ut ait D. Bernardus. rum bajulas beneficos imbres , hücque , illüce Delicia Angelorum lachryma Strm 68 d nÉ, que afportent (itientes rigaturz telluris funt refipifcentium ,has Angelorum delicias, "^ tractus :, perinde , ac fol palu(tres halitus; quas oculis poenitens peccator propinat s ,etiam Deus refipifcentium ferventesà chari- Deus fitit ad nobile incrementum Angelice « -tate lachrymasexcitat, elevátque furfum ad in coelis laetitia. Nil eft, quod magis Angelosin cceli 99. Íe ; sírque propterea in refipilcentibus la- chrymarum ex oculis defceníus felix in coe» delectet ,. quàm cordis in homine mundi- Nonne la- Ecclef. 5 ;'.N lum afcenfus , hinc Siracides. ties poft patrata delicta : & hanc mundi- V. 18. cbryme vidue ad maxillam defendunt ! tiem lachryma adferunt , qu& confcientiam f maxilla enim aftendunt usque 4d catums lavant ; & concupifcentiz rebellantis fcedas extinguunt flammas , quarum fumum ca- hzc miracula refipiícentium perpetrant la. cirymz , qua in terram cadentes in caelos lites exhorrefcunt: hinc David ingemifcens 9t nil avidiüs expetebat , quàm lachrymis ite- : relabuntur ? 44 Dewm ffillant oculi mei , quia nimirum furíum afcendebant ,cum deorfum ratóablui, inquiens. — 4mplius lava me ab Pfal; $o viderentur defcendere, Aícendunt autem, iniquitate mea ,. & À peccato meo mundas quia fletus re(ipifcentis gaudium eft Angelo- me: & fÍubdens caufam , cur enixim cupe- Luti1 f.' rum , ait Chriftus, Dico vobis gaudium ret lachrymis lavari fubdit, Quoniam ini- &rit coram dngelis Des fuper uno pecéa- quitatem meam ego cognofco , && peccatums meum eontra me eib femper s. kameti flee tore penuentiam agente. viíleta. I.'acrimæ refipifcentis ahimi r-id&nïs, Empyrei rofcidr iunt. &c. 607* viffer, G imbre lachrymarum, quas peccae ti unguenti , licet fponfi divin: amore » totum fordes contraxetat , abilerfiffet , ad- quo intus z(tuabat , pravam omnem dele* huc cupit iterum lachrymis adere , quibus ret feetoris. fufpicionem, Ingrefla mulief veíligia quaque abílergeret iniquitatum , domum convivij pedes quarfivit, non caput ta- ampígs laua me ab iniguitate s0A , Chrifli 4 ut tandem dilceret per recta am- mietfi lachrymis conícientiam fuam purgáf- bulare veftigia , utait D, Auguitinus. de. fet, qnia tamen adhuc peccatorum memoria ceffit non ad caput Domtni , /ed ad pedes , $Q mentem refricabat ; aliud non petebat ulce« qua di« maló ambulaverat , vefhgie retla rum lenimentum , quàm quod refipiícentis uarebat. Lachr'ymas fudit, ut non íg« lachryma exhibent: quamvis fciret , pecca- lüm delica pofiet lavare, fed & Verbi di. tum fibi à benefica Dei munificentia condo- vini rigare veltigia ; íÍcité D. Ambrofius, $j natum , , quia tamen oblivione illud non de- Quám bona [unt lacbryos , que non folim.s leveratà lachrymis fuppetias expofcit , quie nofirum po[fJunt lavare delttdum , fed ettam , « Xomil, 15 bus plen& deleatur , pulchré $, Chryfotto- Verbi cmiesta. vigare vefligitem , ut greffua 85 nobau ejus exuberent, E: fortaffis, cum PfAl, so. pofs mus , inducens Prophetam Deum alloquen- anedium, tem , acveluti in pictura mulierem , quam laviffet Magitter Chriftus fuorum pedes Di« P adulterio corruperat, refpicientem ait : Et Ícipulorum , à fuis tamen lavandis forfan peccatum meum contra. me eff femper : Ego ftudió abítinuit expedtaus , ut & nos cum sllud video , tu Domine illud ne videas: Ego * Magdalena eos lachrymis lavemus , frenim Iuteris mando , tu illud oblitera e vide.s Chrifti pedes. noítris abluimus lachrymis , enim , quid fiat ,fi tu illud memoria teneas , recta nobis vefligia pandimus, per quz in Sí te illius oblivio coelum conícendimus , fed non lolas debe- Deus à memoria abjecit. capiat , Dew illius meminit. Ego enim..» mus lachrymas fundere, íed & capillos dif- fum , ait ipfe per Propbetam , qui deleo tui* fundere; feu omnes excutere vanas cogitae QUitates tIuAs , &5 earum nou vecordabor, tiones, acmente pura pedes Chriftiabflere 24 Non excidat peccatum à memoria pece gere, ut eocdem & nos mundemur fonte , cantis , ut à mente excidat Dei miferentis; ut puichré S, Petrus Chryíologus expendens MPID, 94 fi quz lemelpeccata patravimus , mente tri- verbailla. — E£ capsllts capstta fui tergebar , fli eadem revoivamus ad poenitentiam , ilio» ait; In peccatrica caput purganda crimini. tum Deus oblivifcitur, & plené lavacro de- bus refluebat unda, ut [uo fonte mulier in lentur lachrymarum : — expenens enim D, novum baptifma fuorum diiueret alluviem.a L Chrvfoítomus , quomodo obliterentur , pecmmrüm . prodiga erát hac mulier in qua commifimus peccata , & quo fint in- profundendis largiüs lachryatis 5. plenis fi- ftrumento delenda , fubdit : Peecata tuain quidem lachrymarum rivulis ex oculis pro- libro [cvipta [unt , [pongie autem inflar funt fufiüs profluentibus Chrifli pedes largiter Lachrymas mitte, €5 obli- lacbryma tua. irtigabat : fed inipía lachrymarum cffufio. opu[cul ly, ferantur ; lacbrymas mitte ,. 65 puria tllic ne tam pretiofas ieffe lachrymas experta eít, liber invenitur. n " Magna peccatorum [pon- utillas, cum tunderet, ac maculas exterge- gia funt lacbryma. Madeat hac ipongia, ret , fimul refümeret ,. Capills capitis fus & doloris coniritu abítergantur labes , quas tergebar , in peccatricis caput purgands cri- «or noítrum contraxit iniquitatum 5 ficut minibus refluebat aqua. fpongia humoris bibula illum ad (e attrahit , Quam laudabilis fuit in muliere furax 933« fensímque abfumit 5 ita & lachrymz ad fe hzc lachrymarum avatitia! lach: ymas , qui- fe flenda attrahunt peccata , qu& ediam ab. bus Chritli pedes ablueret , largiter profu. fnmunt, & obliterant, perinde ac fpongia dit, [ed ne unam quidem perderet omnes telam delet ; in noílra fiquidem conícien. in füum fatagebat caput refluere; quatenus sem tb i tia , veluti in membrana lachrymz , quas cum Chrifti pedes ablueret , proprias ab-«- dolor elicit , peccata diluunt ; peccatorem fterit (ordes , quas peccaido in civitate con- Cin, lavant, ac puré emaculant. O quàm falu- traxerat ; aucto foenore lachrymas folvit ad taris eftlachrymarum fpongia , quàm ido- pedes , munditiem fuíceptura capitis ; hoc nea delendis criminibus , abítergendis lor- amoris ingenio effuffas ad Chri(ti pedes la« dibus, munditiei invehende; eftenim hac 9* chrymas in fuum caput refluere aucto. pro Ípongia malitiz expundtio , & conlcientiz ventu ftuduerat , ne fortaífis unquam capiti nuper fqualide nitor puriffimus : . flenda fuo fons deeffet lachrymarum ; quas & or- peccata hec fpongia ad fe attrahit , combi- matüi , Íordibüsque abílergendis idoneas bit, non urfoveat , fed diluat , & expun- noverat : in caput (uum refluere lahrymas & Chrifli pedibus fategit , quibus non am« gate 9!. Hac fpongia ufa mulier, qua füerat pliüs ad vanitatem ,. frontem concinnaret s in civitate peccatrix , omnes feliciter fuas fed ad pietatem caput exornaret; pretiofigs emaculavit, expunxit fordes , exterfit ma- ra margarita virtute , elegantia , &pretia - p f culas,lavítque labes,cüm ad Chriftum accef- excedebant lachrymae , quarum pretio Regq fir importuna convivio, fed veniz oppor- num ipfum coclorum refipifcentes fibi co&« tuna, & pudicainverecunde , pié impu- » munt : mulier ad pedes Chrifti procumbens dens, & ne fuarum libidinum feetor convi, lachrymis eos lavit , & capillis capitis fu& gbücrütg quo in (üum ipfius caput, fluentq vas inficeret al:(baitxumru attulit odoraiffi: POUTS * D d « T T d 5 [ 608 Differtatió XXV.* f réfluerent lachrymarum ; ne fortäflïs fons verámque inferunt gaudäum ? quis non di. &t : .hic in capite exarefceret, in quod , ut pe* cat jucundos fletus , hilares lachrymas , l- lo rennaret , lachrymarum rivulos retorfit , tantes lu&tus, cüm gaudium fibi emantim- K réconduxit : exinde lachrymas capillis fuis mortalitatis , & quidem non alio pretio ,. tU quàm fui exhibitione. Non poffunt non: - terfit, ut in fuum ip(ius caput unda reflueret ry' lachrymarum , ne unquam cum Propheta effe dulces lachryma , que omnis amaritu- Ka gerim, g. dicere adigeretur. Quis dabit capiti! meo dinis radicem , peccatdm fcilicet abftergunt $ It aquam , € oculis mei foutem. lachryma- non poffunt non inferre lztitiam , quz tri- qj rum , &5 plorabo die, ac nocte s. flitize , ac moeroris caufam , fcilicet culpam 0l« 24 -Fudit quidem lachrymas Magdalena auferunt; non poffunt non effe in fummo up, 1. L pedes Chrifti ablutura ; fed amantis mulie- pretio, cumearum folutione venale fiat ce« hi li Regrium , & per earundem ondas ad beae ris avaritia, quas fparfit lachrymas capillis 4 abftergens Salvatoris pedes , recollegit, ut ta cceleftis patria litora trajiciant refipifcene 14 unde venerant , refluerent ; & [fordes , tes, Pluviz coeli deorfum ruunt terrarum gU E quasin pedibus non invenerant abftergendas, tractus rigaturz 5 fed terre imbres, quos di in fuo delerent capite , & qu& denata gra- oculi effundunt refipifcentium furfum avo« be tize erat , quia incivitate peccatrix,nata ite- lant in coelum , ut femina zterni gaudij ; : Matih, s L rum gratie novo baptizaretur lavacro la. ficut atguté obfervar. $. Chryfologus, ubi e æd& de 05. * * Ufa int. ped, chrymarum pulchré S. Cyprianus. loquens de lachrymis Magdalenz, ait ; Em Sermon. 934 t efh capillis pro linteo , oculis pro catino, la- miutatür órdo rerum, pluviam terre celum.s tur cbrymis pro bapti[mo * cor contritum erupit dat : ecce nunc rigat terrácelum : imó ftie ( 3n lacbrymas , fides lavit , cbaritas unxist ? per ««los ,& isque ad ipfum Dominum imber f eaput pro fuppedaneo flravit ,. crinibus cir. bumanarum profilit lacbrymarum : ut juxt füi eumfufis pedes facros involuit. , & rerfit. Pfalmiflam , €$ de aquis fletuum cantetur in ANibil fibi de fe retinens , totam [e tibi de- jiud Pfal.148. Et aque, qua fuper celos funt , laudent nomen Domini. Dd V. fit vóvit; fed quomodo hac muliet nihi] (ibi 9) quanta h de fe retinuit, fed fe totam Chrifto impen- vuis inlacbrymis peccatorum! vigant calum , q dit lachrymis , tametfi lachrymas fuderit , terram diluunt , extinguunt gebennam , dé- ü quibus Chrifli pedes rigaverit , effufas ta» lent in omne facinus latam . divine promsul" En men ex oculis lachrymas capillisiterum col- gationis fententiam.s, Adeó potentes funt lachryms , quas ?6. dd ; legit; avata fcilicet lachrymarum , quas ex h oculis undas fparferat ; feduló capillitio bi- oculi refipifcentium fundunt, ut gehennalia bulo refumit , & ad fe attrahit. ? o quo ipfa extinguant- incendia , rigent coelum , Wj fons in fe perennaret lachrymarum. In terram diluant, deleant gehennam, & ome qu o peccatricis caput. purgandis. criminibus ve- nia retundant nequiffimi hoftis tela. Innoxia Tgäid 80 fiuebat unda, ut[uofonte mulier in nowum Sara Ízvé divexatur à Cacodcemone , qui D la pàptifma fuorum dilueret illuviem. petcato- feptem ex ordine maritos luxurià incenfos rum, lametfi,quas fparferat pia avaritia, interemerat,eámq; foedo hoc incendio involes U M iterum lachrymas collegerit , nil tamen fibi vere fruftra moliebatur ; potuit quidem Ca- D* de íe retinuit ,. quia fe totam , qua antea codoemon contra Saram pugnare , nuriquant - fuerat peccatrix , à fe prorfus abegit nil in tamen eam expugnare ; premere potuit; f fe retinens de priftina labe , quod effufz nunquam opprimere ; telain ipfam ejaculari, lachrymae non abítergerent , ac delerent : fed vulnus haud infligere: fed quo munita r cüm igitur nil de feipfa peccatrice manferit clypeo credas retudiffe tartarei hoflis tela ? non alio fuit duro calybe loricata feemina; ü pof! Chrifti ablutos pedes , nihil de fe reti- nens, totam fe Deo devovit, quàm mollibus lachrymis , quibus maduit; N Quis non lubens lachrymas fundat , ut Et introduxit illuc Saram filiam fuam , & f 3j* per has aquas feliciter valeat celeítem ap- lacbrymata efl : inofficina excult& pietatis; pellere porcum ? O quàm felix hac naviga- lachrymarüm udore fibi fcuturn. conflave* tio , quà animz navigium ad litus coeleftis rat ; quó faciliüs potuit ignea tela nequiffiz atrize perundas fertur lachrymarum , quas mi hoítis extinguere ; funt enim lachryma; nulli infeftant pyratz, cui nulla nocent pro- qua non folüm telà retundunt nequiffimi ho« celle , nulli eas turbant fluctus , fed fletus ftis , verüm & penitus extinguunt; nec a« liudeftfcutum , quo nos munitosvult Apo; - fcrenant,acperpetuam progignunt latitiam ? &on enim luctus ifte verum gaudium tantüm ftolus , quó poffimus , ut ipfe fcribit. Om» 44d Epbef. a. parat , verüm & fibi comparat ; fpargendae nià tela nequiffimi iguea extitüptiere , quànt hic funt lachrymae cum refipifcente Magda- lachrymaz ,. ad qua verba alludens Clemens 1» 24772, lena tanquam femina aternz latitie ; fiu- Alexandrinus fubtiliterait: Jgnita sali ja- d gehtss, berem gaudiorum meffem velimus collige- eula extinguami aqueis à verbo tintiis cu« ? re , lachrymas feminemus, ait D, Chryfo- fpidibus , qu& hisce lachrymis madent pe- Somil, 66. ftomus. Multam feminantes voluptatem.s, €tora , non folüm peccati fomitem extins ed pepulum, Cyuàm felix efthac lztitia, quae fuosbeare guunt, íed & ignita hoftis tartareijacula réa hicincipit feminatores zterna donandos tundunt:; fi aquea fuerit noftri pe&ctorisloe beatitate : jucundi fünt loctus, & latz la- rica , feulachrymarum udore conflata ; noi ehryma , qua veram advehunt latitiam , erit, cur nequiffimi hoftis tela debeamus ig« nea expavelcere, fogtgs M M Lacrymz reüpiftentis animi ridentis Empyrei rofcidi funt &c.60g - 97« Fortes funt lachrymz , hz non folàüm Muniri lolent urbium propugnacula 98» Saram , fed & Juditham munjére , ut de Ho- profundis foffis , aquísque ijsdem incubanti- lopherne triumphos poffet €ó gloriofiores busad hoftes, & adverfarios arcendos, Mu- referre , quó imbellis mulier Prfectum to« niamus , & nos propugnaculum cordis notlri :;;.f:ï tius exercitüs profterneret : dederunt lach- hisce lachrymarum aquis; nileft, quodtate rymz vim foeminz , ut in tam magno di« tareos hoítes magis exterteat , quàm hacuns Ícrimine caftitatem fervaret ; ac pudicitiam da; quáíi cor noftrum madeat , non rident intaminatam tueretur , qua in Principum tàrtarez legiones, fed procul neinfidias ne- Opufcul. 15. cubiculis fzpe naufraga perit : Lacbryma ; &ant, abiguntur; imó non folüm doemoe ait $, Petrus Damianus , contulére Tuditb; nes fugat , fed & eorum arma ,. flammáse cnp. 1!2. Cüàm in Perfi* ut caput abfciderit Holophernis , €&9 intra cu- que gehennales extinguit, biculum. luxuriantis illecebra florem non., fidem Dei populus capitivus duceretur, fa- amttteret pudicifme caflitatis , & cashifft. cerdotes acceptum de altari ignem conturati 304 pudicitie, iNNon folum incendia extin* funt in puteo alto , & ficco, Redux veró guuat lachryoz gehennalia, & tela retun- poft aliquot annos Nehemias cum Nepotí- dont nequitfimi hoftis, verüm & coeleftem busfacerdotum ignem inibi querunt , & 205 2, Macbab f beititatem eisfpondent, quilugent. Bea- invenerunt ignem ,fedaquam eraffam , cüm- Mattb, s. que juffiffet eos haurire aquam illam, fibí- £. quilugent , quoniamipft confolabuntur, UMT e(t enim lu&tus itle non in mundo infipien- que adferri facrificia , quze jam parata e- tium , fed ;n Deo refipifcentium : opponi« rant ; juffit Nehemiss afpergi ipsáaquá, Id- tur enim lu&us iíte futili mundi gaudio, fi^ quefa&tum cumfuiffet, & tempus 4ffuit , cut & lugentesridentibus, ac mundanadif- quo fo! refulfit , accen[us eff magnus sgnis , 2. Macbab.liy fluentibus profperitate ; quibus ut beatis it4 ut omnes mirarentur. Res fane mira? mundus quidem applaudit , fed Chri(tus eis quód ex aqua craffa ignis accendatur? quae. minatur zternum excidium , unde Augufti- nam fuithzcaqua, qua tam ignem magnum -. 2b P fal, 85, nusait: Lugentes. & beatos dicie ? videlicet accendit, G quínam hic ignis , quiex aqua beatos in fe , [ed lugentes inve , quafi dicat : redivivus renafcitur? Putárim in hacaquas qui luget, exit exira le, & à fe peregrina- qua ignem accendit, aquam fymboliceé ad« tur, G íui profugus , aut exul in re, qua umbrari lachrymarum , ut fcité obfervat S. angitur , luget; infe autem jucundé beatur, Macharius , qui fuos in afceterio fratres ad fundendas lachrymas hortatus , ait , ut in 6, dum fletu flebilia declinat , coelum oppigno- rat, acbeatum redimit gaudium , pulchré ejus vita legitur: Ploremuw fratres , t pro« Serm. 97, Chrytb!ogus. jueunde funt lachryma , ducant oculinoffri lacbrymas , antequam eae que gaudium emerunt immortalitats, Eant mus binc , ubi lachryme nofira corpora cosm* nunc mundi, qui gaudijs inhiant, fibíque burunt; & hoceft lachrymarum totumqmys liuti de (uo rifu eblandiantur; in re&té fentientis fterium; fi enim oculi refipifcentium eas e£- lance unicum unius refipi(centis fufpirium , fundant , gehennam extinguunt ; & quó ube« una unius amantsanimz lachrymula cunétis riüs et hecaqua effufa , eó vi etiam arcanio* cunctorum mundanorumrifibus , & exulta- re tartareos adutit , torquétque fpiritus , tionibus longé przponderat , plus enim ve. imó & damnatorum comburit, cruciátque ti gaudij ingerit una refipifcentis cordis e- corpora: acriüs enim infelicia damnatoe miífa lachrymula , quàm fucatz letitig ef- rum corpora uftulantur , chàm noverint s faüffimi theatrorum clamores , quibus mun- potuiffe , & ipfos hác undá gehennales fuoa di indulgentes voluptatibus deleétantur : tane igues extinguere ; & foccordi fegnitit ! ti ponderis eft vel una lachrymula, quàm o« fibi confulere negle« culi emittunt refipifcentis , ut longe omnia iXerunte fuperet deliciarum fluenta , & mundanorum aaudiptwn plenum eccanum, N EON e : E : d- -& jl - s at j h L DJIS Hh hh s Feuni i Afitibut Tom. h 85 (600) Z ä—'ä -- äïæäæ 3 äïäää?ää t : 5 lsls RRR W? ääwwäääääääää&ä DISSERTATIO XXVI. Invidia præcoqua fupplmorum cchen- na dealieno bono tabefcit fe 1pfamt0rquct eftque fui poena , öc culpa. - S. I. Afgzæ Imvidia t"yz';ztur de bono al!erzwyac læte!ur de z!lzw' m;zlo ; éff. Mue AE noxius odij fetus, qui neminem tolerat fibi parem , vel þlperzorem. 5 ; 1. Ed Ley e M : Nvidia ut putidus rivu- &uszeli potiüs effet affetus, & zmulationis £ lus é fonte exitiali fca. effeclus : neque dolet, eó quia quidquam ei- ä A turit odij , cujus eft foe« dem acciderit adverfi fcd quiais; cui invidet, tus noxius ; cui pro« & potitur bono aliquo invidum zquat , vel ; z £ » A prium efttriflari de bo- fuperat. z noalieno , ut & gau- Cüm invidia triflitia fit quædam animum 3. dere de malo alterius ; i ETE torquensinvidentis, neceffeeft, fit de malo habet fiquidem mens aliquo , ut invidusagnofcat in bono alieno humana füblime quidquam , & ita erectum , rationem aliquam fibi diffonam, ac derogan« h ut aliü fe faperiorem non patiatur ; quafi qui tem ; quzque proptereainduat rationem mae 1e fupramodum extollit , credatur alterum, li; quapropter quidam confundentes amula« qui inferior eft,premere;ac difpicere. . Idque tionem cum invidia , aflerunt , hanc veríari caufz, cur in dignitate conftituti ,vel divitijs circabonum alienum prout à nobxs minimeé affluentes , vel honoribus fupra reliquos affe- participatur ; nec nobis videtur bonum,quód &i fcopus fint invidie, quamad fe trahunt: abalioparticipetur, cui bonumtale invide» nam hoc vitiumeos torquet , qui egré ferunt mus ; idque non alia de cauía , nifi quia per alios fibi ; vel pares , velfuperiores; quia ab ejus po[ïemonem melius fc habeat;quàm nos; illis équentur, Gab iftis fuperentur: mens vel faltem zqué bené , & quia fatagimus eis fiquidem hominis praeffe reliquis vellet , & dem przeminere , ejus bonum apprehendi» nulli fubefle; hinc invidet par pari, quia ei mus, ut quid noftre dignitati derogans, pro« gquatur , invidetinferior fuperiori , quia illi indeut quid induensrefpectu noftri rationem noncosquatur ,imb & invidet fuperior infe- mali , qua fub ratione,invidia, &æmulauo dicuntur in illud ferri, d riori , nelibi cogquetur ; & ia quemcunque fuum invidia livorem evomat , fe xpfam fem» Caterum (i prefüus velimusinvidiam de- 4. per torquet , & invidentem excruciat : sítque finire , ac intimiüs ejus naturam introfpicere, propterea invidia fui vindex , eó quia priüsin verfatur circa malum, quatenus bonum illud propria fzviat vifcera , quàm in ptoxxmn alienum , quo alia potitur períona , malum Gdl " a L. s. EU E a bona. apparet invido , e» quia fit aliena perfona ei $2« Quéd fi reliqua vitia poenam fecum pe- exofa, cenfeátque propterea,talem períonam diffequam trahunt ; invidia folet poena praie indignam tali bono , velquia intulit invido re , quia invidus alienam felicitatem fuum damnum allqucd, vel fit eidem illatura ; íd. con(htult fupplicium , de alienis divitijs ipfe que caufze, cur eam fibi exofam habeat,déque paupetie affligitur ; & de vicini pinguedine ilius bono triletur , veluti de aliquo fibi gacrefcit, adeó ut fit invidía fimul noxa, & malo ; vel quia putet, poffe bonum alterius fupplicium , quia invidus dum alteri invidet, proprium mintiere bonum; vel derogare pro* plectitur , & dirétorquetur ; quód fiultrix prie excellentiz ; quo pacto obje&tum invi- poenanonnifi à tergo alia fequitut vitia ,fup- dia eft femper aliquod malum, feu alienum plicium invidiz;vel affociatur,vel eam prait, bonumnon fimpliciter , fed prout connexam 2. Rbetor, quapropter Ariítoteles definit invidiam effe prafefert rationem mali proprij 5 quapro- dolorem ex eo , quód fimiles aliquid boni ade- pter Angelicus Do&tor definit , invidiam effe ,. tJP 19, 2. Qu«ft, ptivideantur , non ut quidquam (ibi , fed pro* triftitiam de alieno beno , prout bono obeft 36,4T£F,1 pter illos : quia invidus dolet , non qula bono invidi , .cujus excellenuam vel æquat, vel «areat;, .quod in alio cognoícit; quia hig a- minuit, adeb'ut alienum bonum , in quod. fertur N Invidia de alieno bono tabefcit, fe ipfam torquet, 61 Aettur invidia , apprehendatur ab invido , ut &antibus,lingua expedita';ad illits detrahen« dum honori , cui invidet, Hinc virus, l! fibi noxium, non quidem directe, quafi quid- quam ei auferat , fed quia aliena perfona quod invidia intus cor rodens foras evemit, cui invidet , nimis fplendeat , ac videatur defcribens Ovidikus, ait, 9. MotAsi obícurare perfonam invidi , qui propterea syorpheéfo ex tali invidia intus torquetur, ac multie — dMonfiri swnc audi , que f plici dilaceratur eruciatu ; ait D. Hiero- imaga , nymus. Zavidum fecretis quibusdam con- Pallor in ore fedet , macies in corpo- L re tote, fiientia ungulis ab ipfo lvore discerpi ? Nusquam retla acies , ljvent vubig eó quia invidia ex aliena felicitate , pati* z:ne bulum fibi coufiruit , quo torqueatur , & dentes , alienam profperitatem propriam faciat mi« Petlora felle virent , linguaefl fuffufa-n feriam , & tormentum : idquecaufz , cuf qeneno ? Philofophus velit , invidum dolere de a- Rifus abefl , nifi quem vifi ))za*uäru dolores ; lienis bonis, non ut quidquam fibi proípe- rum accidat ;quia tunc invidianon effet , fed Nec fruitur fomno ,. vigilantibus exe CA curi, s&mulatio : fed quia funt bona eorum, quos invidus habet fibi invifos , & exofos: fiqui- Sed videt ingratos , in rabefeirque vis dem ex eo , quód invidus odio habeat perfo- dendo , Succeffus bominum , carpítque , Gf carai nam aliquam,uiftatur, ex eo; quód eidem bo- - num accidat ; sítque propterea invidia odij piiur uná, frutex , &i rem phyficé fpectemus ; dimanat Suppliciámque fuum eft, enim invidia ex odio , perinde , ac frutexà : planta ,effsctusex caufa ; quamvis fi invidia Antiquum eít invidia in. mundo mae lum cum fuos natales ab ipfo traxerit muns moraliter fpectetur in ordine ad rectam ra- tionem , & honeftatem , vel inhoneftatem ; di exordio. Vix condiderat Deus Spiritus ejusdemn fintrationis odium , & invidia , per- Angelicos , feu mentes à quavis matgriei ) tincántquead idem vitium : & id cauíz, cut deforcatas ctaffitie, ab omni corporis con» putent pleríque ,ad invidiam fpectare etiam cretione feparatas , G in tresHierarcffäs * feu principatus diviferat , ac in novem or« gaudium de aliena calamitate & preflura, [ Verüm quia invidia triítitia elt qu&e dines , eu choros partitus fuerat : & in fu- dam, perfpicuüm eft, hocce gaudium phyfie prema Hierarchia Seraphbinos collocaverat cé fpectatum longe diverfum effe ab invi- divinitatis amore ferventiffimo flagrantes 5 Cherubinos icientiá dia. Quia tamen ejusdem inhoneltatis eft DEI profundiffima Íplendentes ; — Tbronos rebus pacate conti« triltari de bono alieno , ac gaudere de ma- lo alieno, recte in genere moris , G vitij nendis , G utfolium , fedémque quodam« In media ejusdem dicuntur efle rationis , fepofita modo quiefcenti Deo praebentes. phyfica diverfitate. — Phyüce igitur dicitur Hierarchia Dopiaationes , adjuvantes cate- odium invidiz radix , iametfíi affectus fit ros Spiritus cceleftesad gloriam Dei promo« vendam: Pirtutes ordinatas ad corpora tu« fpecie diftinétus : affe&tus (iquidem odij ; & invidie fe habent , ficut premiffe , & enda, promptásque, G expeditas ad openy largiendamAngelis inferioribus circa divinü conclufio ; & ficut illa fundant affenfum conclufionis , à qua tamen fpecificé differunt; obtequium occupatis :- Porefiazes ad diabo* eb quia difparem fortiantur rationem forma- licas irruptiones retundendas: & in infima lem affensós: pari pacto invidia cum triftitia, Principatue deftinatos ad naturam univer- ad quam appetitus per odium terminatur , fam humanam juvandam , veluti primos 0 duces in hujus rei executione. eít in divería fpecie phylica ab odio: quia in- 4Arcbange- vidía triftatur de bono alterius , quatenus los cel(ioribus nuntiandis , ac Provincijs eft bonum petíonz , quz odio habetur : miniftrandis praefectos: G 44ugelos mitten- odium veró avertit unam perfonam ab alia dos Nuntios ad homines particulares , eos« Éub alia ratione 3 fcilicet , vel quia nocuit démque privatim dirigendos : & itahos con- ftituerat Angelorum ordines , ut íuperiores, vel quia creditur nocitura; velquiacogno- fcitur turpis, focda, ac indigna, ut ametur, mentes illuminarent inferiorum, cum ijsdem Licit invidum pudeat fuam prodere agri. cogitationes communicarent , & affe&tionesz tudinem , & dolorem , quo torquetur; vul. eíséntque omnes arerrima vi inítru&i intel- tus trarhen , qui index eft animi , internum ligendi; & inflammata in amorem divinz bo« nitatis voluntate , quibus accefséte egregia detegit livorem ? etenim oculi arefcentes ta- bidasintra palpebras, G extenuatas , rece* natur& ornamenta X prafidia , potentia , dentes; fupercilium contractum , ac demif- Ícilicet , &robur admirandum: agilitas,ac celeritasigcredibilis:ime & dona longé majg« (um , a(petus aridus, & obícurus , gena fub- triítis , manuum explofto , angór cogitatio- ra virtutum ; & gratiz , quibus conflituebane tur filij Dei , regnique coeleftis legitimii num , crebra fufpiria , tetricitas oris fatis s Qu exteriüs produnt , quo intüs livore intima hzredes ; cüm efient divinz mentis velut& ;6.4":1' excrucientur przcordia- — Invido acetba eft puriffime quedam fcintille de fempitern£ - menía , focus fubtriftis , aures parata obtre« Luminis acceníz facibus ; quibus unicum Verani de Afelibie Qoni, Ib Hh hh à )nüs Difiertatio XXVi. duntaxat defuit ad confummandam felicita- que inter fratres fecura fuerit innocentia ; nec, tem , fcilicet perfeverantia , quam invidia inter facrificia tuta pietas ; neque inter obla interrupit; plures enimex ijsdem fola invi- tiones indemne obíequium : invidia fecundi dia é fummo coelo in imum detrufit Tartari, hominis atas profanavit, facrificia fcedavit,& Lucifer fiquidem invidiá ftimulatus , ac in- ipíum immolantem victimam conftituit im- j terno tortus livore iniquiffimé tulit hominis molatam non Deo, fed invidiz ; quz religios dignitatem in zequalem gloriz cum Angelis " nis, & naturz violatz rea in fraternum íane poffeffionem venturam , ac propterea fti- guinem audax , in uno Abele tertiam homi- mulante invidià fuit Lucifer unà cum fuis num partem trucidavit ; adeó malignantis eft affeclis & coelo depulfus, invidia nature , ut mundus totus alioquin "C Scindebatur tunc coelum in factiones, bominibus vacuus , duosnon valuerit (ineli* feu mentes angelicz in duos exercitus , fed vore fratres capere , invidiam alteto fo» pars melior, ac fincerior peracriter in Lucife- vente, A rianos irruit Duce preelij Michaéle , uno Erat Abeli jam à teneris indoles comis , 9. ex Seraphinis. Duravitque cohflictus ar« placida,placabilis,& manfueta,obfezvantiam bitro Deo , quoad ei vifum eít; nontamen in fratrem fervavit, in patrem, & matrem re« jaculis vel haftis , aut gladijs ,. fed mutuis verentiam , ut & in Deum religionem, cut odijs pugnárunt perduelles , donec fulmi- quoties per victimas fupplicavit , quidquid nante (pectantis Numinis decreto , fulguris optimum , maximimque in gregibus , ac fru, more przceps actus fuerit é ccelo Lucifer in - gibus poffideret , in facrif&icium Numini of- Orcum unà cum fuis commilitonibus ; ade& ferret ; cum Cainus nonnifi perfunctorius ut cum incentore corruerint ejus affeclae » in cultu Dei deteriora dedicaret, & quia ob. Íeu pars tertia mentium Angelicarum, Ecce discretos utriüsque divinitatis cultus , . di- quales invexit, vel inter Angelos ipfos invidia Ícreta fuerunt proemia confecuti , ideo fuper calamitates; quotvelinipío mundi exordio Abelis victimas divin? ex alto favor perpluity . apetuit przecipitia, Invidia Luciferum ob- & ejus immolatis,priisquam humana menu Ícuravit,& é venuftatis miraculo,ex elegantie fubderetur ignis, cceleftis flamma fubmiffa prodigio in teterrimum deformavit cacodce- victimas concremavit ; hícque cocleftis favor —— -Aim! — u - ABENM u 4 ER BÓ umb "h — — — um o O — o . d — ubl , um - motWi , ex coeli fplendore in gehennz con- cum Caino non obtingeret , fraterna felicitas - vertit titionem : unica invidia tot milliones invidiam accendit , livorem excitavit, odium Angelorum , nobiliffimorümque fpirituum peperit , quo Cainus clandeftina deteftatione auiz cceleftis principum in zftuantes ignibus Abelis coepit internecionem moliri, omnésq; precipitavit voragines, . Nec ullus poeni- poíthac victimas contumaciter ejurare ; & ä tentig , nec miíericordiz , nec gratiz re- quam in peétore fovebat invidiam , moerore cuperandz relictus eítlocus. Quis non in- | vultüs, triftitià frontis, & capitis dejeCtio- gemilfceret obítupefcens ,. fiplures Regum, ne innuebat : & cum coeleftis - favor - uo acImperatorum filios ob unicam invidieno- Deus facrificia Abelis profequebatur , anfa Xam fÍecuri videret fubjici , & capite dam- debuiflet Caino efle tefipifcendi , ac patibüs nari? & nullz effent preces ,. que Reges, officijs Numinis gratiam fibi demerendi ,te* vel Imperatores ad clementiam fle&tetent ; triori mcrore, odio , ac invidiain fratrem nulle lachryme , quz duritiem emollirent? Quia ceciderunt contabuit ; cujus cedem peracturus pra» c&þ 1f Quid ni ait Zacharias. textu amicitiz Abclem nil finiftri fufpicana Gedri, non ululet Abies ? tem in agrum pertraxit , ubi fceleris aggre» $^ Quia invidia fui vindex priüs propria diendi ena&tus occa(ionem , fuftecaput priüg Üweus GU Pa a un — . — p v Íevitinvifcera, & eít precoqua fupplicio- innocentis fregit , mox pectus percuffit ge- zum gehenna de alieno bono tabefcens , eft minatis plagis ,. donec animam efflaret, Íni culpa ; & poena; fecum trahit fuppligium; Uffit Cainum ignis & ccelo delapfus , & à quo , quia non fejungitur, eft eadem fibi IQ94 unde concipere debuiffet icintillas pietatis , fupplicium , & fcelus ; ídque caufz ,cur lach- flammas arripuitlivoris , odij , & invidiz ; rymz ,necpreces avertere, acíejungere ab torquetur corde, & excruciatur animo ob | invidia fupplicium poffint: alia vitia ultrix fratris felicitatem , fufpirat, fremit, & cx- pona àtergo fequitur , fed huicpraire etiam dem anhelat ; : primósque mortiin mundum P^ !h folet;ait Chriftus. . Videbam Satbanam ficut aditus per vulnus facit fraternum. I Infelix - fwlgur de calo cadentem. |. Ecce quàm noxia fuit Cain non proprijs malis , fed alieno bo- fuit Lucifero invidia; quem repente éfummo q nó, ex morrore , odio , ac invidia in Abelem coelo fulguris inftar inimum detrufit tartari, L: fratrem contabefcens, internos cruciatus pros 1 lapfus Luciferi fulguri paríatur;tum propter debat externi vultás dejectione, * .Dixz'tque Genef, 4 9 volocitatem defcensüs , eó quia momento L Dominus ad eum : quare iratus es ? Uf cur cog- 6. ruat; tum propter brevitatem lucis , càm vel eidit facies tta ? nimirum priusquàm frater. & inipfoortu extinguatur, G unàcum cafu in no fanguine ptoprias fcedaret manus , jam *« fenebras convertatur, Inter homines fi fu- undabat felle pectus ; pallor fedebat in ore, ä perbia primum;feu Adamum ejecit extor- tremor in labijs , ftridor in dentibus , macies rem é paradifo: invidia fecundum , feu Cai. &i incorpore,moeror in frónte,tri(litia in oculis, numinfecit, torfit ; adeó ut vel in fua prie & tabificum venenum in totis vifceribus z L li - quia qucd eft vermis ligno,tubi goferro,tinea n&va munydi infantia invidig adolevetit ; nes à "wefti- Invidia de alienlo,*bonö tab&fcit, fe ipfam torquet, - 613 '"ve('gïmento hoc eü-in,viciia animo; quato- mnia bonas que poffidémus etiam alijs exe tius orbis latitudinem primis fratribus ane optare : & ficut ophthalmià , feu vitio o- guítam effecit ; nonenim quidaliud tantas culorum laborantes, torquentür , fi aliena in Caino invidiz faces accendit, quàm exi- videant, ( eft fiquidem ophtbalmia vitiums quo rubet oculi pars candida, ac cilia extol« mia fratris virtus , divino comprobata te. flimonio. luntur, quo fit ne poffint fine dolore con« LE Id improbis propriom , lucem odiffe jungi palpebrae) ita invidus non fine dolo« virtutis, quà aiijj fplendent; quemadmo- re, & cruciatu alinam videt felicitatem dum vefpertiliones, & nocturna animalia quam adnititur venenofo fuo dente corroe folem formidant, diémque averfantur fe. dere, ac corrumpere ; & ficut hoc vitium renum , & fplendidum , & ad primum ejus reliquis omnibus eft deterius , ' ita reliqua ortum flupent, & timore alienz lucis ab. omnia praceffit ; & non folüm primos ho« duntur in lylvis : ita &invidi alienz virtu- mines ejecit & paradifo ; verüm & mala o« g tis non patiuntur nitores , quibus feriuntur, mnia accerfivit in mundo , & morti ipfi adi- cruentantur, & quos propterea averían- tum ftravit, januámque adaperuit, 13. tur; & virtutis lucem , quam non capiunt; Produxerat rerum Conditor Deus pri- carpunt; inidenim incumbit ftudij invidias mum hominem, quem Adamum vocavit, ut virtutis candorem denigret ; fplendorem ex cujus fopiti cofta etiam Evam vitz, thori- infüícet , nitorem extinguat illuflrium vi- que confortem effinxit? 'inalimenta men- rorum nominibus vitiorum ; temerarium Íam apparavit ampliffimam , totum fciliceg. terratum orbem, fru&tibus dite(centem, & enim vocat, quem fortitudo commendat; degenerem à nobilifpiritu, quem modeítia ad culmen felicitatis impreffit. ijsdem imaa componit ; fuperbia inflatum , quem . ma. ginem fui;impertijtque animum morti mini. gnanimiras ad przclara agenda. ftimulat ; mé obnoxium, quem ornavit virtutibus cum verfipellem , quem prudentia cautum con- naturalibus,tum qua limites excederent nae fütuit : neque à lividis hifce dentibus ulla turz 3 fcientiarámque notitià erudivit , G €ít in orbe tuta virtus; neque ullum eft pro- gratiam addidit, quà vel abipfo ortu Deo grati, juíti, amici,familiares, imó & filij con- pograculum, quo quis potis fit fe ab hoc holte tueri; nulius c'ypeus, quo ejus tela Ítituerentur , dedítque corpus vividum, ro« buftum, nullo morborum vitio infectum , retundat ; nullum alexipharmacum , quo ejus venenum excutiat ; imó nullus eft. fe- nullo corrupto humore tabeícens; fed fa- ceffus , ubi virtutum ornatus delitefcat , nufn, fucco vitali vegetum , membrorum quem invidia non ingrediatur; nullum mon- omnium compage, fenfutimque perfectione tis jugum , quod non «onfcendat ; nulla ablolutiffimum , :eximia itidem .venuftate fylvarum latebrz,quas non penetret. praditum , nulli vulneri,nullíque zegritudie 12, Lividis , ac venenatis invidie denti. ni,ac dolori obnoxium, imó nec mortis bus obnoxij funt omnes homines , five in Adjecit innocentiz primigeniz beneficium, Republica virtute , ac dignitate cateris an. Ífeu fpiritum liberum , fuique arbitrij, cu tecellant ; five in Academiis ingenij glorià affeclus omnes utriüisque appetitus concue Íupra alios fplendeant; five inaíceteriis vir. pifcentis, & irafcentis obfequerentur , & u£ tutum culturá fupra cateros emineant ; (ive tamdiu effent hac felicitate donandi, quam« ineremo, G folitudine mores | inftituant, diu fuiffent unico duntaxat Dei- pracepto «omponántque Angelis íimiliores , quàm obfecuti ; ea fiquidem munera,ác primae va ornamenta tali obtinuerunt. Protoplafta hc:mknibus, quia ut cecinit Po&ta pacto ; ut fi in Deiobfequioperfeverarent ea poíleris fuis veluti hareditate transfunde. Summa petit livor. perftant .kltäïmg à fent, Íin veró divinum effent mandatum ggntj. 10 transgreffuri ,quidquid bonorum, & dotium Reliqua vitia (cerltc.u :aïicuïlïbonoadv.erfantug erat ijsdem impertitum ex Numinis munifi- fed hoc ommum bonorum eít inimicum ; centia amitterent , tam fibi, quàm füuis po. toiámque terum omnium pervertit . fnatu- fteris; léque cum omnibus à fe genitis, vel ram, quia in optinium quemque, ac pra- gig n ^ ftanuiffimum fuos exacuit. invidia-dentes, GC tudinem. iendis in moriendi deturbarent pe;qïä. | quidquid ia omni genere laudis , ac virtutis Verüm ficut invidia cclum in factio. 14 eminet,corrodere fatagit ; G que teris nes Ícidit, mentésque angelicas infecit, quze Íunt fublimiora deprimere adnititur, Hinc Lücifero coriphzo przcipitesé fummo coelo invidia ferale e(t monítrum, quod . divinz in imum fuére Tartati detrn(e? ita & pri- TTAA etiam adverlaturbonitati , cui cum propri- mos homines é primigenia deturbavit felici. 6 um 'flt ania bona. lua »COmmUnicafB 5 id tate , & extorres € paradifo exclufit: cüm invidia sgré patitur: contrariatur ftatui enim jam dudum invidia fuolivore «cacodos.. beatorum , qui aliofum felicitate, perinde monem torqueret ,«ffqui'bominem p.ati non ac fua potiurtur * ftemit. contra Chriftia- poterat tanta felicitate, tantísque donis, ac nam charitatem , eó.quia de bonis. etiam prarogativis in terris donatum ,. ferpentem inimicorum lztetur :.. & leges totius naturze animal omnium fagaciffimum ingreflus eum attibus fibi notis vocalem eflecit 5 quiarboa gifl.iti,ti&r delere , sà quia nos, edosránt o» H h 3 tifcie LU i^ 614. Differtatio- XXVI. ri fcientize boni , & mali genitrici circum« cidit, ut Numen irritaret; Primus ex A2 volutus Evam illac perambulantem |expe- damo natus,mortem primus mundum edo» élavit, quam & mirá fermonis illecebrá : il- cuit, Primus filius, primus & malus frater lexit, & in fua vota inflexit ; fuafítque, ut fuit, primus homicida , imó & quod fcele- vetiti pomi dulcedinem guílaret ; & cum flius, primus parricida, fratrem' enim per mulier Doemoni annuiffet ad maritum cu. invidiam occidit, ut fi fuerit fuperbia mot« currit ; cui vim pomis illis infitam , ac dul. il tis genitrix , foret invidia obítetrix , Cain cedinem , promiffámque fcientiam laudavit, intus invidiá tortus,ne fraternz victimz Nue eümque pellexit; donec & ipfeavido dente mini forent gratiores, victimam effecit fra« ü&,"'n"h 1 pomum morderet prohibitee arboris, & quia trem , féque primum fcelerum inftitorem maluit Adam Deo, quàm uxori dil plicere ; fecit: & quamvis horreret mors expiandis momordit oblatum pomum , & cum ipfo Íceleribus natà , primos tamen aditus per mortem deglutivit: & tunc cüm antea non c&efi fratris vulnera,cruentósque hiatus invis vidiffent propriam nuditatem , oculos coe. dia apetuít, quz tertiam in hominibus or«- perunt aperire; féque fpoliatos noverunt pri- bis partem orbavit uno i&lu, quo fratris jue 17, migenia innocentia , ac eseteris ornamentis, gulum fregit, Quauidinvido miferius? quid qua fupra naturam in Proto parentibus fplen. iceleftius? quid injuftius, ac funeftius? mifee duerant, Guif, 637 d $. - eft invidus, quem non folüm mala propria, )u - Ecce quot damna invexit invidia ; non verüm & alienabona miferum effe adigunt s Íolàm mentes angelicas & coelo exclufit , & fceleftus eft invidus , cüm non minus fuis . in orcum detrufit; verüm etiam hominesà doleat malis, quim alienisbonis; injuftus paradifo ejecit, & in baratrum omnium ca- eft invidus cum mala appetat. aliena, nec lamitatum , zerumnarum, ac cedium detru- propriis gaudeat bonis; & propterea ulcus fi. Fuit heccacodemonis invidia, quz invidie difficilis eft curationis , cüm (uam; omnia fcelerum portenta , fupplicia, cala- ex alieno bono originem trahat , quam nec.- mitates , erumnas,morbos, dolores, cru- impedire, nec delerevalet; quó fit, ut hec ciatus, G mortem ipfam in terram vocavit: animi egritudo Medicum nonadmittat, & hac invidia caufafuit, cur incoclo nunc cu« medicinam fpernat. — Cui enim caput dolet; dantur fulmina, accendantur fulgetra, ob- vel morbo aliquo divexatur fuam Medico Ítrepent tonitrua, ruant grandines, exciten. aperit egritudinem , pharmacum eidem de- tur procellae, & turbines. Eft igiturinvi« pellende opportunum fufcepturus, Quí dia malum vetuftum , mialorum omnium o« veró invidiá &grotat inverecundo quodam rigo, fons calamitatum , radix diffidiorum, pudore erubefcit, Medico propriam aperire occafio cedium , fzculorum venenum ; a1. &gritudinem, & peffimi morbi qualitas na- tiquum virus, caufa primi funeris, felicita- turz ipfi repugant, Nemo eít, qui dicat z tis deturbatrix : hec enim Angelos coclo angunt me proximi bona; aliena felicitas ejecit , primos homines paradifo exclufit , me diré torquet, fortuna alteriarridens me G prima cede fraternam manum cruenta- crudeliter divexat; & liceét hzc vera . fint, €p 'vii.Mo)J. vit, Scité D. Gregorius Nyffenus : Ipvi. erubeícunt tamen invidi hacfateti, quos dia eff malorum princeps,mortis mater.prí- montam proprium malum , quàm bonum t?ma peccati janua, vitiorum radix , doloris alienum affligit , ideóque fir malum pro- initium, calamitatis parens ,. inobedientie prium incurabile , quia alienum bonum ne- eatu[a , ignominie principium , mucro recon- quit coércere , nec impedire ; non enim ditus, telum. letbale, flamma cordis , jenis quia invidus malus eft, ceffat alius. bonus snteflinorum , ánvidentis, petoris tortor , & [upplieium effe, nec poteft fibi falutem parare, cum de falutis materia faciat fibi perniciem. — Hinc D. Chryfoftomus ait : Invidia pefiiferum i2 Homlfi s. II. ef malum occultum curari detrefans,bomi. nem in diaboli conditionem , ac in Demo- Mifer efl imiidus, quem "on fo- mem immitilmum convertit. Peream mors. lum mala propria , verum c& aliena bo- venit in mundum , propter. ipfam Abel eff 1g, a miferum effe adigunt 3. &f eà mife- interemptus , David cedis periculum fubist , €' Judei Chrifium interfecerunt. — Imvidi rioremy quà alienafelicitas erefcát nuberior. adverfa aliorum fortuna , &6 fcarabai alieno / flercore wutviuntur ?. àit enim S, Cyprianus "Ulla funeftior in orbe peftis invidiàá, Judei inde perierunt , quà4 Cbriflo snalue-. Sermin, d i16, N . quzrudem adhuc,ac virginem mor. runt invidere, quàm credere , & poftea ad, /vere. tem erudit. Quód fi Adam mor- dit : Mala cetera babent terminum : ÍnUf- tem induxit fuperbiens, Cain invidens ei- dia autem eff malum Jugiter permanens , €8 dem primusomnium januam aperuit; flam- fine fme peccatum. — Quantóaue ille , cuj ine ma fiquidem coelitüs depafcens Abelis vicli- Videtur fucceffu meliore profecit, tanzo £hnUie inas livorem excitavit in Cainipectore, & dus in majus incendium livoris igntbus is« obíletricante invidià exarfit furor , foras ardefcit, Hinco vultus minax, t0r Ut alpfe erumpens in exitium innocentie à Deo ho, us pallor n facie , in labs t' epyor , firín - ) efranatane noraue, G invidià ftimulante homingm Qc- der ia demibur, virba valida fenui» € PA : Invidia de alieno bo,liötab&fcif, fe ïpfämföräuäf. 6!5' E0WUICIA , -mandi 4Ad cedis Qialmtiäm prom- annorum adolefcens , - cü:h m odium incis pra. etiam [ià gladio interim vacua , odio dit, & invidiam fuorum fratrum ; nonnifi Non folüm £amen futura c&dis avmata. innocentis fanguine extinguendam. Odium invidia in homines, quos nulla fanguinis excitavit incufatio criminis nefc io cujus , neceffitudo nectit, diréfurit 5 verüm etiam peffimi tamen, ut facrzl oquuntür paginz, inter ipfos germanos ; fiquidem ut folus cujus ipfi ad patrem à Jof epho erant delati; LL Regno potiretur fraterno fanguine nafcentis exulceravit enim hac acc ufatio fraternos a» urbis moenia foedavitcRRomulus tefte Floro nimos, qui lethali odio cosperunt in eum Libz.Tbeb. lib.i, eap. 1. Et fi Statio credimus, folium contàbefcere : Genef $$2« - Accufavit . autem Jofeph unicum anguítum fuiffe Thebauis fratribus fratres apud patrem de crivisue pefmo, iea Ethocli , & Folynici, eorum teflantur rogi ut nonnulli interpretantur , cóquia affiduis in funere diícordes. Quin & totius orbis diem litibus, acrixis prodigerent? velut latitudinem primis i& orbe fratribus adeó alijs placet, quia Numinis inmemores ve. coarctavit invidia , ut unus ggti alterum recundiam non haberent, ut pene in beílias non valuerit, degenerárint, 17. . Neque alius ignis odij faces accen. Invidiz veró fomes triplex fuit, veftis 19 dit in Jolephi fratribus,quàminvidia : 7- polymita, & du plex imago ei períomnium Genef, €.37. dentes autem fratres ejus quód a patre plus obje&la, feu dup lex fomnium agrefte unums * . eunclis filjs amaretur , oderant eum , nec & coleíte aliud ; cáimque ipl e de íua inno. gpoierant eiquidquam pactficiàloqui. — Fecft- centia alios metiens puetili c andore aperuüea que ei tuntcam polinitam , íeuut legunt rit fratribus fe per quietem vidifle, íe & feptuaginta Interpe:es varfegatam , vel ut fratres fuos ri ri colligate fmanipulos , & legit Aquila ezicam talarem , vel ut vertit Íuum duntaxa t mani pulum ex illis. fletiffe ereCtum, ac vidifle Symmachus tunicam tnanicatam,quaque ad eundem à fraternis ma- talos usque deícenderet , & manibus arti- nipulis -cirt;umüantibus- adorari lomnium ficis mira effet varietate diftincta, atque in hocce invidiam excitavit fraterna m;, quam pignus amoris Jacobus filio fuo donavit tu- auxit fecundum fomnium, quod ituidem a« nicam hanc difcolorem íeu diverfis variegatá periens dixit, vii 4 fole, € Inna,ac venes coloribus , que non leviscaufainvidia erga rabunda undecim fyderibus me coli, Quas Ératres fuit; segré enim tulerunt,quód ele- narrationes reliqui fratres intolerabil em are' gantiore vefte Jofephusornaretur, proinde togantiam inter pretantes indignabant ür , €(*); quia videntes quód à Patre plus cateris amaretur, puer inter vizos auderet domi natum oderant eum, nec poterant ei quidquam pa. affect are, Quamobrem invidorum oculos «ificé loqui. — Nequivit Jacobus fui flam- uffit cum veftis polymita, feu togula mul- $has abícondere amoris3 1íplendor enim ticolore filo eleganter cont exXtaà, quam Joe flamme íe ipfum prodit. Ex fumo, qui fepho fieri parens curauer at, ac ferendam zectior in ccelumex facrificio ab Abele Nu dedergr in tefferam fpeciali $ amoris: tum du- anini oblato dirigebatur, conjecit Cain Dei plex iomaium agrelle unu 15 cce lefle aliud Épecialem in Abele amorem , ac favorem, * à Jofepho fratribus narratum : Hac ergo Tridem, ur nonnulli opinantur * & ficut ex füumo cauía fomntorum , 4tque fermonum InVidie, «onjecit Cainus amoris flammam ; ita. ex €6 odj fomitem mi "nfrauit ; Eít invidia felicitatis pediffzqua, & vel vélle polymita, feu " variegata, G cateris uti ümbra, quze. elegantiore conjecerunt cateri filij Jacobi obícurare iliá adni titüur; lincza licét fplendoribus fe.- ípecialem amorem in Jofephum ; licitatis alatur invidia,v eluti viperinus foerus fole: invidia effe, affe&tus introfpicit alio- matrem dilacerat : reí ponderunt fratres Jo- rum: videntes quód à patre plus cunciis fepho lomnia fua enar ranti : ]js amaretur, oderant eum , doluerunt e. ANuuonid Rey J nofter eris , aut fubjciemur ditionitue : in nim prafetri (ibi ftatrem natu minorem, & enatratis fomniis Jofephi felicitatem * a quem przdiledum vident odio 'perfequugg praeminentiam agnovére » ideóque adnixi f£üf, — V. funt eandem evertere, ac mendacij frattem 18, Neque Jofephus quidquam intulerat redarguere , quafi dixiffent E L damni fratribus, necin minimo eosdem tia fomnij ex arl:()— EH ES mendax convinceris à uf DOtat Á« Jaferat, ut ineum favirent fratrum tum o, bulenfis: dizentes auaf eups spe ntiri/, Ejfn- dium, tum invidia. ^ Sed impeníus Jacobi gere fomnia : nimirum que m indignum fceptro oftendere (ata patris in unum Jofephum filium amor . fti. gunt, mendacé dicunt: mulos ad odium fuppeditavit reliquis filijs, mendax ením'à glori a de ggmläM ö & à throno excluditur R jicitur. nobilitatis, fl qui tunicam polymitam , c&terisque ele- egni, acin mile- gantiorem videntes in fratre minore natu, ram detruditur fervorq m conditionem,quia caperupt invidie corrumpilivore, ejüsque ut ait Salomon ; venenato dente corrodi, Nec poterant ei Óium mentiens, JNon decet Principe h lA- Proveyb, 15, L «p,7. quidquam pacificà loqui, quialingua,quam Itaque probaturi livor invidiz inficit , etiam à communibus fratres , Jofephum Q 49 Somniatorem neque in Regem , neque in deíuefcit falutationibus, Fuit JofephusPa- Principem poffe unqua m eli gi,mendacii re- tris fui Jacobi ocellus , acdelicium, eà quia darguunt , dicentes ut. ait Abulenfíis 44 in fgne&,utc eum gexxuegit. Sexdecim erat eum mentiris utin coetum €eum detrud ant z Íervo- 6[6.. Diiïerfätï& XXVI, fervotum mendacij labe infe&um , ac yco- mendacij redarguitur anime yEönffituïmF phantam depradicant, Ecce fraterna invi- occifor : Os, quod mentitur occidit animam , 4hient. L, dia, quàm livido dente Jofephi mordet, ac hoc eít fui efficitur carnifex , & in Xfe'ip'fum' * Es $ul corrodit felicitatem, quàm funditus ever- Íízvit, qui mentitur; quapropter occiío- tere fatagit? aurcos Jofephi mores denigra. rem anima produnt fratres Jofephum , dum mendacem afferunt : re adnituntur fratres, dum mendacem pro- non potuit invidia dunt : fiquidem mendacii reus virtutum o- peitilentius, ac nocentius evomere venenum - mníum deftituitur fupelledili, ait Salo: ad corrumpendam fomniatam Jofephi feli- Prov,Y 31« mon: Qui mentitur teiiis est fraudulen- citatem, ejüsque deprimendam eminentiamez m l Omde. . didbb - .' auscd ais - n s ", 0170 £u5, feu ut legunt Septuaginta. Interpretes ait enim D. Ephre m. Ver/z;nux, & verfipellie - effis eff dolofus , ub dolofi autem nomine eff bomo mendax, tota feries comprehenditur iniquitatis, quia Nullum eft mendacio maiüs in anima 23: ut fcité ait D. Chryfoítomus, 4olofi dicun- vulnus, nullímque dedecus gravius, Sifra- tur, quia nibil vetli, aut fani zn peclore ge. terna invidia Jotephum cruenta ceede interee rHuts adeó efficax eft. mendacij peltilens miffet, corpus duntaxat occidiffet, & invidos contagium , ut cotiüs honeflatis corrum- Íceleris parricidos effeciffet; ífed dum mene- pat decora, obliquet redtitudinem morum, dacem depradicavit , in ejus animam detz- totümque hominem veneno inficiat iniqui- viit,feu in nobiliorem hominis partem: quos tatis, ac veneno afpergat protervi . quo fanguinis neceffitudo arcliüs jungit,eos invi« virtutum omnium delet ornatum. Neque diz moríus crudeliüs dilaniat ; & plerume -« — L. —— sb - -- T — « "UT - virtutum omnium fupellectile putes men- que invidierabidis dentibus magis obnoxij T daces folüm dettitutos, fed vitiorum etiam ij íunt, quos fraterna charitas deberet june l ^ omnium labe afperíos. £ere, quàm quos nullum amicitig vincu- Hinc de impijs graviter conqueftus lum neétit. Eisdem uberibus plerumque A. David eorum depravatos moresad unguem lactantur cognatio, & invidia , qua intef Non efh in ore deícripturus ait Pfalm, 1. Cainum, & Abelem nata, inter fratres enu- eorum veritas , cor eorum vanum eft ; hoc trita fuit; inter quos & adolevit, E/ invi- eítviri mendaces, omnem à fe veritatem dia , ait D. Petrus Chryfologus ,que pugnat . excuffére ,^ & quidfperandum, nifi ut vitijs adverfus domeslicos , quia Jo(ephus ea, qua omnibus fit cor eorum illitum? efl fiqui- erat. innocentia infignitus fratribus fuis (om., dem mendacium veluti magnetica imbutum nia enarravit, eorum in fe livorem acuit, & Jisd vi, qua catera ad fe attrahit vitia, quapro- invidiam excitavit.. Ful marriz mez pugna- Cant.yev.s, pter ait Euthimius : Menziuntur affiduó ut verunt contra me. . Sedquafuit hac ditfidij Brit, fallaces ,. & inutilia femper , & vana cogi- caufa, quódnam crimen patravit fpon(a, ut tant , ut maligni : G revera malignantur, in fe unam fraternas moverit iras, & manus qui mendacijs affüuefcunt ; imó nullum eít in íuam armaverit perniciem? non ulliusfuit da- Ícelus, quod in officina mendacij no rea criminis; fed quia fuitcateris pralata , tur, quia mentientes inutilia femper, & ana aliorum invidiam , & livorem in íe acuit : cogitant, ut maligni. Á pofuerunt me cuflodem in vineis , & ideo filij *2 endax inuritur » 4 Hinc infamiz nota m matris mez pugnaverunt contra me:quia ad quin & inter fcelera , quz infamiá depravan- regimen vocata fuit, ipfaprzlatio in crimen tur primatum fibi mendacium comparat:un- vocatur, quia przlaturam,quam vident fra« declef.20. de Syracides: Porzor fur ,. quam affiduitas tres in fororeodio profequuntur. "Perízpe »,27, qiri mendacis. Quod fi leges civiles infa. quos experimur extraneos , fentimus benee mia notà fures inurunt, adhuc longe gra- volos; fratres veró habemus infen(iffimosg i Gme/,;g. .01 4, vius eít mendacij dedecus; furtum enim fi fi invidia eos pungat, utfratres pupugit Jo- mendacio comparetur decus potiüs effe vi- fephi, cüm ijsdem fomnia enarravit fua; detur; Porior e$i fur, quam affiduitas viri Hec. ergo caufa fomniorum, atque fermonum Gezef, :.3*, snendacis , quia ut fcite expendit Eutimius; invidie, & odij fomitem miniflravit , ftater- Furi preter opes catera fidere poffumus, men- nam non incurriffet Jofephus invidiam, ni(i Jï daci nibil ; hoc eft, fi furi preteropes, re- fclicitatem,St przeminentiam fomniáffet;ubi liqua committas, eum deprehendes tibi fide- Íe fortunatiorem fore przedixit; odij pariter, lem; mendacijs veró effutiendis affuetum , & livoris fe (copum conflituit , ait enim D, non tantüm circaopes, verüm G circa reli- Cyprianus : 4críis divitibus , quám pauperi - qua omnia invenies fallacem ; fitque propte- bus fratribus, quam exteris invidetur, 9nom r rea eó infamic proximior, quoàfidee(tre- inopes, fed locupletes inquietat infeflatio [a« | motior. Ecce quo rabido, & canino dente v4 bonorum, Fraternum exuerunt amorem, momorderit fraterna invidia Jofephi prae- dumJofephum íe ipfis majorem intellexe- minentiá fomniatá, quam ur funditüs fratres runt futurum, quia utfcité ait D. Hierony- everterent,mendacij notà eum . inufferunt ; mus: Difjcile eff faila glorie virtute fupera, crudeliores fe exhibuére in Jofephum dum ve, G ab bis dilsgi, quos precedas. fomnia confingere, & mendacia conílruere Odio, & invidià Joíephum fratres prov 24, edicunt, quàm dum límaelitis poftea vendi« fequebantur , quia futurum (ibi. przcellen, deruntin lervum : fiquidem venditus etum- tem audierant ; fed dum livore innocentem nis duntaxat corporis fubjiditur, fed dum carpunt , ipfi Íemetipfos livore difcerpunt, ; InQr« Ínvidia de alieno þonö tabefcit, fe ipfam torquef. 617 at tnotfüque viperino propria priüs corrodunt ma fua in invidum acuit , qu'em vulneret, "Oxh viícera, quàm aliena tangant, fciteD, Gre- O quàm lethaleeft invidi venenum , quod Orat, »y, gorius Nazianzenus : Solus ex omnibus affe- viícera etiam corrodit invidentis! apud Ge- l &ibus iniquiffmus fimul , & equiffmus invi. rare fines favente Numine, auípice coclo dia ef : iniquiffmus quia bonis omnibus ad- oppulentior factus fuerat lfaac : purásne ver(us efl 5 equiffmus quia . dominos fuos plaufus, anfibilos deberet inde fperare ? vexat, Gconficit, Nullum ex vitijs eít, putásne à finitimis populis effet' encomijs quod arétiüs legibus inhzrear juftitiz, quàm excipiendus ? Cum antequam tot. divitijs ipíe livor , quem - ititus invidia evomit ad afflueret effet' amicitià devinclus Abimele- vifcera cotrodenda, promeritas enim illicó cho, mox invidia vinculum difrupit chari- 4^ peenas exigit proprij fceleris , quod juftum tatis, juffítque Rex Abimelechus -lfaacum &quümque eft, pulchré D. Profper : Invi- procul abireé fuis ditionibus: Recede 4 mo- Gemef.28, diá wibiljuflius, quia-protinus . autborem bis, quoniam potentior nobis fatlus efl val. '0016. perimit. & exeruciat , & at ait Seneca. de de, cüm primüm pinguior forruna líaaco reliquis vitijs , Maliría smaximam partem.s arrifit , invidia in Abimelecho nata amici- veneni fui bibit, led invidia integrum fum(xm uam abegit, &livorem effudit, quo Abi- haurit venenum: totum, quem invidia livo- melechi vifcera torqueri ceeperunt ; cüm rem effundit, in proptium affumit fuppli- primüm ccpit Ifaacus divitijs affloere in di« cium; quo eó diriüs intus torquetur, quà fe Ícrimen fe injecit , grave aliquod damnum exteriüs non effundit. &f. ab invidia incurrendi Abimelechi ; quia fi Qui hoítium viícera transfoffa cupit , €ó tutior, quó pauperior; mox periculo livore hoc infecta de(ideret ; fiquidem in- magis obnoxius, quia potentior; ícité Chry- vidiz mucrone fe ipfam invidus interimit ; Homíil, 1.5f foftomus : Negue Rex, qui $n tanta peoteflate Genes, dum invidiam concipit , gladium in fe a« erat , invidiam contineve poterat , fed duitz N cuit 5 G dum ejus effundit intus livorem fe abi 4 nobis, quia potenttor nolis faElus ess ipfum cruentat. Hinc David fuosgladium nullum eit pectus adeo illuftre , quéd fuo in hoftes noluit flringere, fed petijt ut pro- invidia livore non corrumpar, nulla digni« prio fe ipfos gladio jugularent , G/adiws tas adeó cJara, cujus Íplendorem invidia non eorum intret i5 corda. ipforum : nimirum denigret. invidiam impijs imprecatur , quia quos in- Quinimo invidi veluti vefpertiliones 27 Lib.3. de vidos fupponit , gladio putat transfixos ; ait alieno czcutiunt fplendore , & libentiüs "hW l . eor'it. ldiota: Invidia eff gladius Golie , qui pro- ferunt res proprias minui, quàm famam prium Magifirum occiditj quia. snvidi an- augeri aliorum ; propriz faciliüs fubeunt tequam altos anterficiant. invidie &ladio tor- detrimenta felicitatis , quàm alienz patiane Mb quentur , ut meritó dicatur gladius eorum tur incrementa profperitatis: acceníus zelo aniret in corda ipforum Vozat invidiam Chriftus, eó quia videret templum empo- Goliz gladium; quia quo Gigas gladio pa« rium factum, & domum orationis verfam raverat. Davidem occidere, esdem ipíe ju- in forum negotiationis, manus funiculis ar« gulatus fu't; invidia enim invidum torquet, mavit, ut opprobrium illud excuteret, ac ferit, excruciat, & enecat, foras abigeret: Ejiciebat omnes vendentes » Mattb,2 Y 26, Viperinus eít invidiz livor, cümin pro, Q'ementes $n templo , U men[as nummula * priam ixviat genitricem ; quz dum livo- riorum , 69 catbedras vendentium colum- rem parit , ipia perit. Divitijs noverant bas evertit , ubi Abulenfis ait : ] Sciendum Gt70/,56, Palaitini Híaacum affluere : Ob boc inviden- quid iflá nummularjj evant pofiti à facerdo. Quaff 07 | 9.,14. tes ei Paleflins omnes puteos , quos foderant LHÓus , E5 defamilia fua , ut Ipfi tfla lutra:s fervi. Patris Ifaac Adbrabam, illo tempore ob- exercerent , quia avari uimis erant. Sed cur cüm - Sed ffruxerunt smplentes bumo, interim pueri Hebrzorum Chriftum 1 audi- UR Palzítini ex jisdem puteis aquas. haurirent bus profequuntur ,' & publicis acclamatio ad (itim extinguendam, mox eos exficcant, nibus excipiunt, canentes Hofanna filio Da« & (bi fübtrahunt fiti refrigeranda [ola. Vid, Íed expendendum eít, quod facer tex. tium ? Invidía tunc torquebantur , eb quia tus fübdit num. 1$,. PzZenres 4utem. — Prin, líaaco pinguior arrideret fortuna, ideóque invidi effecli, quo I(aaco fub(idia auferant, cipes facerdotes , — & Scribe mirabilia , que faciebat, & pueros in templo clamantes , & fibi nocent , ac damna inferunt,quiaalienze dicentes . Hofanna filio David L . 4 indignati invident felicitati, pulchr& " Lippomanus funt , & di xerunt , 4udis quid ifli dicunt ? Puteolos obffruunt. utiles. tam fibi , quàm De lucro amiffo non conqueruntur Sacerdoa líjs; non curant, cui noceant , tantüm ut tes, qui tamen de laudibus Chrifto ab in« énvidie zelo fatisfaciant , ecce folatia fiti nocentibus attributis excruciantur. Quid? extinguendz in puteis parata, fibi Palzftini 'quód de negotujs proprijs deftru&lis , & fubtrahunt; &fiti e(tuare malunt , & fe nundinationibus fublatis non doleant ? us ipfos torquere, quàm ut Ifaacus & ejus fa- tamen pati nequeunt Chriftum debitis ex. ih milia;, ac pecora inveniant, quó fatisfa. cipi laüdibus? invidia eos poffederat ; ideó- ciant fitiejsque extinyuant zeftus: etce pro- que zegrius tolerárunt Chrifti plaufus, quàma prio fe gladio cruentat invidus, Glivorar, lucri amiffionem , ac negotiorum de(true Feraui de Afeiitbus Yon. IL, li ii élionem, 618 Difiertàuo XXVI. ('&ione;m; maluerunt (ibi imminui lucrum, quàm Chri(ti famam adaugeri ; & proprij $. III. amiffi lucri immemores in laudes invehun- tur à pueris Chriilo tributas, arguté D.Pe- ]Invidia fibi culpa , €9 fägop/i?iz:m;* &rm, 171, trus Chry(ologus : Quis tibi malorum fina? qua alijs mala in odij cudit. officina, ia ubi alterius bonum pena est , ubi. erucia- fe retorquet $ gebenndmque accerfit , quà eà £us efh aliena felicitas 9. malum. multiplex ; ACTELLS torquetur, quó alius , eué. dn- Pþlm.m [ quot funt. profperitates bomiuum , tot. fuut videt uberiori donatur feitci- 96 tormenta invidorsm. tdtc.;o 29. Quid miferius, quàm aliena falute a 39; grotare ? quidinfelicius, quàm alieno fola» $t fibi invidia culpa , & fuppläcïum; uo torqueri? quid indignius , quàm alieno ]3 Pf*?)- T. , Qquia cum quis alteri invidet, in proxie fplendorc, acluce czecutire? . quid inlanius, mum peccat,. & promeritas dat.fi« quàm aliena felicitate infelicem effe ? Adeo mul peenas fe ipfum excruciando ; livoris torquentur invidiz alumni, cüm alios vident fupplicium in fe ipfum priüs fzevire incipit, ad fublimiora evehi , ut fe ipíos deprimant ut alios difcerpat; -Intuebantur Pharifzis inimum zrumnarum , patiantürque liben- laureaterum coripheum Stephanum fplene tiüs proprij honoris jacturam, quàmalienz doribus circumfufum , ejüsque audiebant ä MGT.'. incrementum felicitatis,(cité D. Gregorius ; verba divinam redolentia Sapientiam : 44u- A&af. 7. Invidus nibil letum de proprüs libat , quia dieutes autem bac difecabantur cordibus fuiss P tabe[centem mentem [ua pena [auciat,quam ut fevirent in Stephanum íe ipfos priüs LJ .* * felicitastorquet aliena z. & quanió. eperís $u torquent , G propria vifcera corrodunt alium fabrica ducitur, tantó fundamentum quia hec e(t natura. invidiz in íe ipfam smentis livore profundids fuffoduur ,. ut quà ízvire , & invidum acriüs torquere , & alá ad meliera properant , eó spfo. deterius in hoc tantàm juftitiz legibus ftudet, quia fuAcnt, Crudele efTtinvidia vitium,cum nec propriz noxe poenas à fe exigit , & tela, 3 fibi ipfi patcat , & (upplicium ; quo fe in- quz in alios jacit; in fe prius vibrat, ut tüs torquet, exteriüs prodat ; hincin in. pulchré notavit Valerianus inquiens de i« Pun, 10 * * m vido vultus minax , afpectus torvus , in fa- vidis Bene iilos tela. puniunt , ut vi- Serrm. de £n'eid, cie pallor, in Jabijs tremor , flridor in den- deatur mibi invidia aliquid diftreiionis ba. tibus, ex ore erumpunt verba rabida,effrze bere , dum authori fuo cor repercutit , && natà convicia; manus expedita funt ad cz- t4l? confcium | pe&tus. erefcente jugiter — li dis violentiam 5 tametfi gladio fitinvidia va- vore eonfumit. Paremia eff , quà invi- €ua, odiotamen futurze necis armatur. dia in aulis nafci dicitur, enutriri ac adole« Non tamen credas, ab animo prodire Ícere ; fed nunquam mori; fed veriüs di. 29 invidiam magno; quin potiüs imbecillem xerim , hanc furiarum. Megaxram ab Erebo gb-! S': prodit, & inertiam fequitur , & Livius cau- originem trahere, cüm ipfius emuletur fam etiam affignat, quia nulla ingenia tam Í2viiam aiente Salomone LJ e Dura [icut Cant. $, , prona fant ad invidiam , quáàm eorum, qui infernus. amulatio , non folüm inflexilem !'jklm, genta , G fortunam (uam animis non aquant: Libitinz duritiem &emulatur invidia, quze quia hi virtutem , & bonum alienum. ode- perinde ac mors nemini parcit ,. fieque . runc hoc ad fplendorem fuum pertinere ar- fibi ipfi , quam diré torquet ? verum bitrantes, fi aliorum laudibus nebulas cffu- etam inferni fopplicia imitatur ? . adeó * derint; & in parte felicitatis fug ponentes diré fe diícruciat * parum ei fuit mor» Quemad- .tis emulari inexorabile fatum niíi acrioe fi quid alijs adverfi contigerit. modum Medici, avaritiz ftudentes id unum ra gehennze in.fe fupplicia excitaret. Ta- habent in votis, ut quamplurimi per ur- metíi ut cecinit. Venufinus Po&ta : Pal. Li&b l a 64.4'. : bem morbi graffentur, de quibus propte- lida mers «quo pulfet. pede J pauperum.s rea fert paroemia,rem malam eíle Medicum, tabernas , Regümque turres. - .. Motiatüt- cui nunquam bene eft, nificum alteri ett ma- que eodem modo Suter, ac Rex,& fru. Lib.detran- léaait Seneca : Afit livorem snfelix inertta, ftra ceelum ullulatibus impleant , qui ejus gnilsap.2- & omnes defirui cupiunt , quia fe non potue- faleem declinare fatagant ; — ita tamen mors hominem perfequitur , ut licét cor- yunt provebere : & ex, bac deinde averfa- zione alienorum procef[uum , & fuorum deffe- pus corrümpat ; & abíumat, non tamen ratione obirafceus fortune animus, &5 de fa- animam extinguit, quia amputato core eulo querens , & in angulo fe retrabens , && pore ex Libitine unguibus fugit anima: para mecubans fua, Odio, & invidiàJofe- infernus veró non. folüm corpus , . fed & ipíam animam pradatur , ac difcru- phum ftatres infequebantur, quia fibi con- jiciebant pracelleniem , (ed cum de livore ciat, && ignis tartareus in fpiritus fae vit. 1 innocentem carpunt propriam prodünt in- grtiam, ac imbecillitatem, & fe ipfos livore Quis non dixerit , invidiam effe unath 31* difcerpunt; moríüque viperino propria ex furijs in Erebo natis? cum ejus flam* corrodunt viícera, mantes tzde non íÍolüm corpora tor- » ejus qqu-earnt( , Íed & animam excrucient otes Invidia de alieno bono tabefcit, fe ipfam torquet. 619 -ü*ofes denïgrent*'*', 'Qinfent'ionem' -äam*nen't, & que ef , qui occiditur. imvidià » quia vif in ipíos Spiritus (zevientes eosdem, rodant, spfe inferior exifleret zlg benore alterius nom incendant, torqueántque ? fed dum invidia dolerer. gehennam fuppliciorum inalios fe prodit, Imó zon folüm propriz ?derbgat in» 33» inferni fupplicia etiam in fe retorquet , & vidus authoritati ; fed fui ipfius tortor plus poenmas dat, quas invidig livor exigit, id- fibi nocet, quàm cui invidet : dum alte. Pfiey,; quecaule, curRegius P(altesdixeric: Do« rius felicitatem ,. & — fortunze incremene "U.6» lores iuferni circumdederunt me 3. quód f tum, nollet videre, fe ipfum torquer; & quaras quinam fint hujusmodi dolores adeo quo telo ferire alium cupit, fe ipfum inte» atroces, ur gehennz amulentur fupplicia rimit ; hinc homo non tantüm eít homini ) reípondet D, Auguíilinus in enarratione in lupus , fed & Dormon, cum gehennecrus In :Pfal. 17 * Pfalm.-wQ In bisqui circumdederunt. me , Ciatus excitet, nec propterea ullus eft Dia. wt perderent mme,erant dolores amvidis, ln» bolorum ita metuendus ficut homo infidia. vidi (iquidem tartareis cruciatibus oppreffi tor,G invidus, .Daniele inlacum. dejecto Davidem períequebantur, ideóque «dolo- leonum, Rex proprio fuo annulo oftium ob, res invidorum, dolores ijsdem fuére infer- fignavit cavez , ne ullus effet Danieli opem ni, quiaut Íciténotat Alanus ; — Invidia eft prattiturus.Daniel.c.6.Kex annglo fuo;&Op. CAP d .U. ET. i umanz mentis infernus,& id fortaffis caue eimatum [uorum-os [pelunce fignavtt, nex A&". fn iz, corDeus nullaalia graviori poena — in- quid fieret contra Danielem. Qui càm tue hu vidos. plerumque punjat, quia inrernus in- tus effet famelicos inter leones; [ecuritae vidi cruciatus officio fuagitur fzvioris tore tem nonanvenit apud bomines, à quibus teris ; adeó acre eft invidorum fuppli- fuiffet per invidiam lapidibus obrutus, vel. €ium, quo intus excruciantur, ut gravio- telis confixus,vel gladijs confoffus ; & quem rem poenar ab ijsdem iubinde non videatut 'dentes, ac ungues leonum lervárunt indems 32 Deus exigete, nem;rabies invidiz canino dente dilaceráffet, Invidebant ZEgyptij Hebrzis, eó qua Qued fi reliqua vitia plurimumíecum dam« per multiplicatas proles uberiora femper in. mi adferunt, & mbitío juxta Bafilium in Pjalm. YO4. crernenta fubirent , quapropter ait David: .v. 4 ,D Epiftolis, SSit demon pefftmus imó calamis , de Covertit cor eorum , ut odirent. populum.s tatum foecunditlima parens , fivé aulasPrin, ni, ejus, C dolum facerent. in — fervos ejus. «ipum ígbeat , five curias Judicum igré- Qua igitur poena. erunt. /Egyptij mulctan- diatür, five ad caftra militum egrediatur ; di, eó quia invidentes Hebraeorum incre. humilitate tamencuratur hzc zgrirudo, & fnentis dolosé in eosdem Ífe gerant? Deus ejus tumor deprimitur ; imó ett humilitas, vindex non reliquit ZEgypuiorum invidiam quz promovet ad eminentiores dignitates; fuum impuné venenum effundere in He. cum ambitio inimum detrudat miferiarum F - brzorum perniciem 5 fed livorem puni- Saul enim dum parentis fui afinas quaerit, vit ; non ZEgyptios mulétando, fed He: regnum invenit Iíraelis, Jofephas nun- Cuth b brzis benefaciendo ?. fcité Auguftinus Ns. Y5 eund, quam in ZEgypto ad faitigium fuiffet Prores P/h lm, quid iflorum gravium peccatorum. autbor gis evectus, nifi priüs. deje&tus in puteum fuifler à fratribus. eff DEIIS? 1n eo quüd populum fuum mul- Sed invidia egritudo tiplicavit: boc beneficio malos ad inviden- eft, cui medendze nullum eft pharmacum dlum convertit : non itague cor eorum ma- aptums morbus eít infanabilis, adeó ut (o» lum factenda ,. fed populo fuo benefactendo lius fit:divinze Omni potentiz, eidem curane jfponié malum convertit ad odrum. Quos do remedium adhibere ; imóeft adeó aus Deus vuit acriüs punire, eos permittic in- dax invidia, ut fuis mor(ibus nec ipfi vie idiz torqueri livore, ac odio excruciari, -52;;' ^ w deatur Numini parcere, & folus Deus fit, jj o^ quia invidus in le ipium Íxvit, tma cue quiinvidiá non pulíatur, & mullus eum dit, gladios acuit, patibula erigit ; incen- tangat livor : ait D. Nazianzenus : Jgvjdja dia excitat , & ferales accendit flammas in won jfolim multos . fed oprimos tangtts ita proprium fupplicium , & fui ipfius tortor at folius Dei fit, ab ea inexpugnabilem ejfe » s Íe ipfum excruciat, ac punit; quapropter licét.quis fe invido fubmitrat , non propte. ait. Job. c. 3. Parvulum occtidit 3nvidia? non tamen credas folos infantes ab invidia rea eum fibi conciliat, & invidiam extinguit, miritatem dedifcit omnem invidia, in 0« enecari; in heroes hzc furia etiam fzvit , mnes ferocit, &Gvix uni, vel alteri parcit: & quos & interimit ; fed «atenus parvuli quamvis ferz omnes fylvis imatz, ac innu« nuncupantur , quiaalijs invidentes pro- tritz affuetudine , ac beneficiis. manfue- prie derogantauthoritati , dumlivoris fe- Ícant; invidus tamen nullis delinitut arti« rulz fe fübdunt, ac inflar puerorum'(inunt bus, nullísque cicuratur beneficijs. Hinc - fe ab invidia virgis excipi: appofité D.Gre- Deus Ifraelitis przvaricantibus. irafcens ait gorius : Invidere mon poj]umu wifi eis , per Jeremiam: 2ittam vobis ferpentes ve los, quibus non efl incantatio. S9- CAb v h quos nobis in aliquo meliores putamu, Pue- Quéd fi rilis ergo efl , qui livore oceiditur ,. quia.s qu&ras, quínam fint huju smodi reguli fere spfe teflimonium perbibet , quód eo . minor pentes , refpondet Caffianus : Ipviis ejz Jfér» cujus imoidia torqueruv... Paroulus sita- Iuess de qua. dicitur per Propbetam « mir. Collat 18, Vérani de Affecibus Torn. H. 111 3 $av €4P, 17, L * Differtatto. X X VI, 520 eMtirado bac gam vobis ferpentes venulos ,. quibus mon eit in folitudine , in inaguofo, iscantatio — Quod (1 invidus ferpenseft re. fuperborum eff , quia folos fe fe aftimant , lls concentibus cicuratur , nullis ft folos appetunt reputari. Litteratus es1? gulus nu tecibus flectitur, nullis verbis mitefcit, nec odit focium, e"fhutus efl in negotijs f4- cularibus ? — Neminem weller . fibi. fimilem ulla mollitur arte; cüm fint fcrpentes reguli, ntatio. inveniri. Pecumiofuüs efb ? — fi ditefcere vi- quibus non eít inca 34 Invidie natur 4 e(t fzvire in invidum, derit alterum , crucsatur. Fortis, aut for- mofuseff ? Daei parem ,& contabefcit, eümque torquere, & priüs debet proprice oblivifci nature , quàm à ponis infligendis Solitarius efl , fed erroneus , errat in. foli- Cor ei elatum , durum, expers defueícere. H:nc apud Pelafcos paroemia tudine fu&. Plurimi babent 1n borto fio: arbo- compuntlionis , ficcum. fuit : pietans, iguarum vemTbtimonis , fait is Athenienfis, vixitque 4b omni rore gratia caleffa. Quis facilé temporibus Peloponenfiaci belli ( ut ex A. poteff , quale [it boc malum ,. verbis exprís & Platonis liquet poématibus) ri(tophanis; mere , que invidus odio bominis profes Tanios invidus, ac pror fus inhumanus, qui pro- quitur dryimum muntus in bomine. 6$ s Dterea cüm omnibus invideret, omniüm ar« porrà invidus pená juflá babet tortor todebat a&tiones , & nullorum erat bomi- 62* quantos invidiofus babet laudatores. num homo, di&tus propterea, Mifantbropos quidem invidiofum facit excellentia meritt; Nec ei 4b bomine feu ofor hominum, eó quia mifanthropiá la- inyidum pena peccatt. boraret feu veftigia , ac confortia effugeret porest vemedium adbiberi ,. cujus e$l occul- hominum, uni duntaxat adolefcenti Alci- um vulnus, — Confiderate, obfecro, qualiter biadi familiaris, quód cum fuiffet id vifum znvidos punitura fint mala (ua , quos etzam iniuetum & mitum;placuit aliquibus caufam bona puniunt aliena. Ubi ifli fieri. potue- fciicitari , cur cum folo Alcibiade amicitiam runt boni, qui funt in. bono mali ?. aut foveret ; & ferunt refpondiffe: quia hic a. quando malis bene u[uri funt , qui male 50« dolefcens fuo tempore ingens erit: malum Ideoamicitiam pi: uti non definunt. 36« Athenienfibus conflaturus. Invidia ambitionem fibi contuberna* um Alcibiade inivit, quia invidiam ejus lem adíciícit ,. & utroque qui vitio inficituF fovit, dum malogauderet alieno; idque alios non patitur, necfibi pares, nec fupe* caufz, cur demottuo Thimone Athenieníes riores, fed adnititur fupra cateros emine- hoc curaverint ad matis litus Epitaphium re, ac reliquis praeeffe, Invidia torqueba* inflabatur: erat i$ infcolpi : E/c fum post witam , miferám- tur Core, & ambitione que , inopémque fepultus. Nomen non qua- Semel ex Leviticapropagine , & accerfitis Data- vit ä: v4: , Dj letior, te malà perdant. ne, & Abirone con(lia cum ijsdem ini dunraxat, càm viveret in concionem aícen- de Aarone füpremo facrorum Ponctifice , & diffe fertur, ac dixiffe cunclis admirantibus £38i novitatem : eft mihi à viri Athenien. Moyíe Judice cauíarum civilium, ac divina voluntatis internuntio , ac Interprete de . fes poft zedes hortulus, i n quo ficus coaluit ? lti nofiri cives fe fupremis hifce . deturbandis dignitatibus quedam , in qua permu In eodem nuncegoloco adi- quodperverfum confilium, ut exequerene fufpenderunt. tur, homines potentes, ac fa&tiofos ex po» ficare volo, quamo brem opere pretium u pulo fibi adjunxerunt , qui plures ad fe vra» duxi vos publice admonere , fi quis ex vo- d dejiciendos validio- bis forté fit, qui fe priüs velitineadem fu- herent populi partes a ribus viribus € fupremo gradu, Aaronem, fpendere arbore , antequam ficus excida- Simul convenerunt conjuratoe« Moyfíem. tur : Cüm enim bona quaeque reliquis rum ducenti , & quinquaginta Patritij. ge- invideret , nonnifi malum ijsdem imprecaf nerís omnes , publicíque confilij Senatores; batur. 8,. Non folàm Athenz fuum habuerunt quorum vota eó redibant, ut Aaton fuptes aec mam deponeret pontificiam dignitatem ; Thimonem, fed nulla eft civitas ; nullus pa- facrorum renuntiaret kïpræeminentiæ; & gus,imó nu lla domus,que (uo careat T hi- $ Thimonibus, quia Moyfes & gradu depelleretur. fupremi Judi- mone : plenus e(ít orbi cis, cui Core fubrogaretur , & Aaroni qui- invidig ubique livent , & invidorum innu- cunqu e alius ex conjuratis, prout confultiüs merus eít numerus, Quin beneficij fu- vifum effet ; & reliqui fortibus intet fe ja- KOU NU c t DP Ya u P E v que fzvit , & fcepti oblitus invidusin quos &is minora acciperent facerdotia quotquot in id incumbit ftudij , ut vel & culmine fpe« Leviticz effent ftirpis ; aliarum veró ftire rati honoris, & dignitatis alios. deturbet; pium tribules populi, praturas, prazfectus vel id agat, ut eorundem morte proprium ras, ac tribunatus inter fe Íe dividerent, extinguat odium , vel e orum fanguine fi- & Cümque fpes novas enancifcendi di. 37. tim ; ringit, indignatur, omnésque odij; irz flammas oculis,ore, animo concipit, & gnitates conjuratos ad rebellandum allice* ret;intra tentoria fibi omnes clanculum acer* eru&tat, — Nileítintegrum,; quod non fran- ras, ac thuribula praparari curárunt; ut cüm gere, nil tam fanctum, quod non violare, amüee d& D UER A 3A o EM GÀ Lib.de nimia nil tam municum quod non expugnare in- primüm tempus exigeret progrederentur ad adolendum., Rebusea majori celeritate, ac fi- b f?lacia pr2- yidia conetur. Eleganter D.Bernardus car- lentio, quo fieri poruit, compofitis coeperunt fe»iis vwite, pens invidos ait fub iniuum : Erraverant ingentà Invidia dealienobono tabefcit ;feipfam toique*f.: 62t fngenti cum tumultu fimul convenire , ac mi- ipfe potiretur dignitare, — Mox tutbide fe« fceri Corita , & thuribuiis inftructi eneis ad cut fünt cogitationes ; quaefita clandeílina fores accedunt tabernaculi , ubi aderat Aa- conciliabula , & accer(íiti non diíparis pta- zon vefte indutus Poniificali cum thuribulo vitatis nefarij homines ,. cüm quibus fuére aureo , ut etiam Moyfes virgá fupremi Judi- confilia inita de deturbando 4 principaru Aa« cis munitus , qui coram populi frequentía rone ; hisce acceffit feralis £ax linguz calums expofuit omniaà fedicta, & facta Numinis niatricis, aclibido críminandi geminos Íra« pracepto dixiffe , ac feciffe, & non ambitio» ttes Aaronem , & Moyfem , quos perduel- mis íuz commento , & tunc facro accenfus les fatyricé perfequebantur ;acdemum iupete zelo dehiscentis terrz fepulchrum , ignitim- C venit extremum malorum ; feu cóncors tot que inferorum fupplicia ccepit rebellibus millium adver(us legitimos Principes hotti« interminari, nifià conjuratione defiíterent. lis conjuratio 3 * qu& tamen congregatio re«- eósque etiam cravit, & obfecravit , ne in bellanrium nil aliud fuit , quàm univerfitag «cptis nefarijs progtederentur, mi vellent iaiquitatis , quzterrz hia fupplicium fibi Dei vindicis experirifupplicium: fed Cori- aperuit , quo aternüm perduelles cruciae t acriüsin Moylem , & Aaronem frenden- rentur in gehenna, Ecce quot malorum tes in pervicaci feditione perfeverárunt ,. ac incentiva-una accerfivit invidia, quot fera- proteítari (unt, fe non deítituros , donec les flammas aecendit ! incendium c oncepit Moyfes officio fe abdicet fapremi Judicis, & ambitio; peperit invidia, fovit iivor , enus Aaron dignitati renuntiet fupremi Pontificis, trivit odium ; circumtulit lingua calumnia« - Horrendum lane vifo , & dictu formidan- trix ; proflavit conípiratio , difperfit (e- dum! poftquamjuflu Dei, & Moyfis pars ditio, dilatavit pertiracia, do nec gehenna populi proxime ab impiorum rece(fit taber- fuo illud igne extingueret, naculis ; tunc illic ubi Datan, & Abiron, tum alibi ubi Core cum fuis conítiterant dis« rupto terrz gremio vafta , & horribilis di- 6 ductaeít vorago, ac ampliffimus terrzhia- tus, inquem przcipites eodem temporece. Imvoidus mec p4res patitur ,. nec €iderunt, quocquot cum Core, Datane, & þ'tperiare: Folerat » errátque propterea Abirone aderant , ac ijsdem adhazferant re- in folitudsne ,/— n iInaqueofo s quta nonnifi bellantibus : & disciffz teliuris verago im. itur , 6 r mani cum fragore abforbuit non folüm ho; fentes , & uepreta, quibw, pung quetur » fua experitur n folitu- mines rebellances , fed tentoria, -3c eorum dine.s, uxores, liberos, familias , pecora, totám- que rei domefticz fupeliectilem, Core dune Erniciofiffima eíft invidiz -arbär » que 4 , £axat tres filios parentis impietatem deteíta- P nifi (uccidatur , ac radicitüs evellatur tos vis divina in a&re vacuo pendulos tantis« fuis fub initijs fru&tus parit exitiales. per fuftentavit, donec disciffa terra fe ite. Pluri mi intereft, íi vel ab incuna bulis quis rüm recomponeret , fuámque clauderet hia- affuefcat huic vitio à (e | ongius abigendo ; tum, David fuam inchoans Pía Imodiam ait, Et Pjalm, E g Exterruit hoc Dei vindicis fupþlïcium erit£ tanquam lignum , quod plantatum est reliquos fuperftites. — Temporeautem, quo feéeus decur(us aquarum. Exordi tur. Regius térra inopino hiatu contumaces ab(orbuit ; Vates praeconia à Satione plante ducenci illi, & quinquaginra viri, qui cam fele&lioris, €ó quia fciret maturitatem fru gum à pofi:io. acerris ad tabernaculum accefferant ; dum ne dependere radicis : qua cum laude ge(ta à * forcipibus ab altari rapta prüna incendere nobis (unt ininfantia, thus. & adolere parant , incenduntur ipíi , feverant in adoleícent hac ut plutimum per- la, juventute , & íe- & abínmuntur flammà , vel de ccclo lapfa, necta, qua enim (uas fixerunt in mente ine vel ab ara profiliente , vel ut fortaffis pro. fantis radices difficiliüs dive luntur, & ab. babilius ex ipfis (ingulorum thuribulis in ora fcedunt, Quamvisabeode m parentisutero pervolante fuccendentium ; cüm enim vim in lucem edantur infantes, p ro mortüm varie- ignis reftinguere non poffent, nec coeleíti pu.. tate , ac ítudijs , quibus pofte: affuefcunt.in- nitioni obftítlere, ceciderunt ipíi extinéti ad dolem , & ftudia fortiuntur divería. Ab atam , in qua ignem accendere, & thus ado- eodem quafi fonte (caturiunt in Atcadia Al- lere cogitaverant; & dum facerdotiofungi pheus, & Arethufa , & tamen excrefcen« cupiebant ftantes, infeliciter ceciderunt fa. tes in amnes ,eo viarum, -curfur':mque divore &i victimz; imóé & zs thuribulorum incen-* tio fejanguntur inter fe fe, utex Árcadia in dio coliiquefactum productum in laminas duos didu&i alveos proruant unus in um , alter Siracuías, Joni* TM fuit, & arz fuffixum in perenne monumen. Duos Rebecca ex La« tum prodigiofi fupplicij rebellium. Ecce - aco pemellos concepit feetus Efavum , & quale exitiale incendium flatus ambitionis & Jacobum ;'quos uno etiam &odémque partu & flzmm:e invidiz acceaderunt. in lucem edidit ; habiiu t amen corporis,& $» Corém omnium primum invidiatorfit, indole animi perdiífimiles. : fuit Efan naturá ferocior, in ebquia Aaron pontificata infignitus ei pra- genio agreíti, venatui addiétus, eflec; G ambitio eum ftimulavit , ut eadem & fratri. infen(us & Jacobus veró moribus li ii 3 * €le- 622 Difeatio XXVI, IT elegants , ingenio Facil-is, ; fnitioribus affue- rem ut abigat, pares, & fuperiores fibi de* tus (tudijs , & animo virtutum exercitijs ex- lere adnititur , quin & fibiinferiores, quia. s colendo aptior , quàm telluri aratro profcin» fi invidet pari, quia is ei equatur; fifupees dendz, Sed qua& tanti difcriminis caufa ? a! riori , quia illi nen cozquatur ; invidet e« fi cum eodem tempore , eodémque ex patre, tiam inferiori , ne illi cogquetur ; hinc & matregeniti fuerint, & etiam fimul lucis Job invehens in invidos ait : Ergo vos effás Cap:!:.ï.&- ufurzedidi? quia nimirum Efau, velinipío foli bomines : && vobiscum morietur [apien- matris utero invidie affueverat , qua fratri ti4 ? lolieffe vellent invidi , ideóque ut ait fimul eum ipfo genito fuit oblué&tatus ftu. Regius Vates. Erraverunt in [olitudine in Pfalm. 106. ( "U. ho pentenatura,, quód in illa teneritudine fta- inaquofó , G certé in utróqueerravit Ale* dium , & palxítram in matris utero fuerint [ xander Macedo, qui cum in Oceano poít priüs enacti, quàmnati ; ac coeperint fimul innumeras propemodum victorias ultracon« € f pugnas inire, ac frater fratriadverfari, Quid fuetudinem proveheretur , & ad Infulam ni? quaininfante vagiverat invidia , eadem ventorum impetu navis plenis velis appulif- cepit in-adulto rugire; & quemin matris fet, hoc unum Neptuno votum fecit , ac alvo Efau pugnis Jacobum tutuderat , in pa. expetijt : ne quis mortalium ultrà progre- tris poítea tentorio eundem non ampliüs deretur; invidum fané votum, & fimul in« E pugnis , fed impugnato gladio , cruentáque fanum fuit ; cum hominibus nondum na» Genef. 17. czde delere moliebatur. Venient dies lu- tis maris inviderit trajectum, Hc eít ine *. 4l, &us patris meis & occidam J acob fratrem.» vidie rabies , qua non folüm vivis , fed [//12 74 ETO & nondum natis invideat : & cüm Ariílo« ä 41. Adeó protervum eft invidia vitium , ut teles Alexandri Magifter mundum docuerit A nectemporum diuturnitas,nec munerum vas seternum , credibile eft, ejus. Diícipulum rietas , neque fqualor fepulchri valuerint Alexandrum id fenfiffe , quód à Magiftro di- Copit Efau vel in matris u- compeftere. dicerat , hinc invidia, quápulfabatur, ine tero fratri invidere , quem parem noverat finita erat , cum innumeros fzculis futüris fibi afcifci , ideóque!erravit adhuc in ute- homines adnixus eít ab ulteriore progreffu ro velut in folitudine , in inaquofo : eít in Oceanoarcere, neubi appulit ipfe , alius enim folitudo hec invidorum ; qui pares veniret;& propterea parem non haberetinilla non patiuntur , nec fuperiores , cupiüntque maris trajectione; i4eóque erraviz in folitu- reliquis omnibus praeffe , ac praeminere. dine , ininaquofo, Da invido parem, G contabefcit ; quia foli- Nontamen invidia , quzinvidum tor- 45, tarius vulteffe, acerratein fua folitudine : quet , ullum infert damnum , .cui invidet , Invidia ,ait D. Bernardus de nimia fallacia. . quin potiüs, quó acriüs invidum torquet , meminem vellet fibi parem. inveniri . quia eóoilluftrius, eum commendat, cui invidet : invidia Efavum priüs torfit , quàm nafcere- fcité D, Chryfoítomus. Invidia clariorem "Tom. t J:o-y tur ,. pati fibi parem in matris utero non facit ewn ,. cui invidetur; nec ad principi- valuit, & in maternorum vifcerum latebris, um eorum , quibus invidetur , fed ad fiuem Genef. quia Jacobo invidere coepit , pugnis eum vefpice, & attende: quia malitia invidene impetere incepit , & quz nata fuit cum tium e0s , quibus invidet , clariores efficir. Efauinvidia, cum eodem adolevit , crevit, Nonigitur invidiam pati eft malum aliquod & infenuit, Venient dies luctus patris mei , pati; neque eft quispiam. malus ex eo , €& occidam 34cob fratrem meum , invidis quód alter ei bonum invideat ,. quod poffi- enim nil magis volupe , quàm errare in foli- det: imó magna eít illi gloria dignum etfe tudine, in inaquofo ; defiderant foli prze- invidiá alterius , cüm nemo fit , qui miferoy 46, minere, dominati , divitijs affluere, hono- erumnoflo , & pannofo invideat ; nifi isfor- ribus infigniri. taffis, cui eft minor, quàm invidentis mife« 42« Hinc cüm primüm coepit invidia Alee ria; ídque caufze, cur doctus doélo, figulus xandrum Macedonem pulfare;coepit & pares fipulo , felix felici invideat , quia ipía fibi Reges averíari , & (e folum Regem de* felicitatis equalitas fomes eft invidie , quae fiderare; cum enim ei Darius in amiciffi- nonnifi in alienum bonum fertur. .Hine murm fcedus notabilem regni fui partem , ac Bion Pelafcas fapiens, càm homini obviáf- talentorum auri triginta millia obtuliffet , fet invidiá intustorto , euümque fuiffet con- fertur refpondiffe Dario, «oelum duos non fpicatus vultu trifli , ac deje&to ,. dixit : pati foles , nec unam Afiam Reges duos: nefcto , an tibi quidquam mali , anquid bo« erravit certe Alexander in folitudine prae- ni alicui alteri obtigerit : . quia invidus de. unte invidia, quà Reges alios fibi pares , nec alieno bono proprium fumit fup licium, & pati voluit , nec amico foedere fibi devin- ; [ m rlbl Cus in officina alienz felicitatis glad cire : invidi enim in fua folitudine foli vo- dit, quo feipfum transfigit, lunt régio coronari diademate , nec pares Si noveris teinvidos habere,inde conjice 4 in throno patiuntur, quia invido perinde aliquid boni te jam fuiffe affecutum 5 non eft parem habere , ac tortorem fibi afcifce- conqueraris , quód alij tibi invideant ; fed re , à quo discrucietur , ait fanctus Pro- letare , quód virtutem enactus fis, cui alij prafena. voii* fper. Invidus certà alienum bonum fuum invident, Quéd (i neminem tibi compere-. nb it, facit invidendo fupplieium z. itáque tortos ris invidere , dic cum Themiftocle adhue ado- Invidia de alieno bono tabefcit , fe ipfam torquet, - 62 &dolefcente : preclari uibil battenu feci , vidia caruiffer, Quä tamen noluiflet Carere, Invidus fi rerum fe (e contequentium feriem pre- smibi quippe nondum invidetur. illius bono contabefcit, quem fe fuperiorem noviffet: invidia vel nolens, & invita, tunc agnoícit, vel parem , vel à quo timet zqua- aperuit ad primam in /Egypto dignitarem januam, càm in exficcata cifterna eumi clau« N ri, vel etiam fuperati, —Qui infons invidi- Cd,*"c"ch am patitar , Deum habet fibi faventem , & fit. s pro fe ftantem: & invidus Deo exofus à fuis- Apologuseft, quo fortuna , G invidia met miferé corroditur vermibus, G proprio manicis ligneis finguntur fimul colligate , pfalm. l, ] contabelcit livore confumptus 5, nec quid- perinde ac geminz vulgati corporis foemel» L h lz. Invidia oculata eít , imó & lincza, quamaliud ipfum manet , quàm avernale cüm fortuna czecutíat oculis deflituta, aut fapplicium t fe ipfam invidia deprimit, cüm eum,cuiinvidet, attollit. INunquam fo- velata: mirabile fané par noxiarum muliee feph ad fublimiffimam Proregis dignitatem rum , fed ideó fimul vinciuntur , quia cxca aícenditfet ; nifi eum fraterna invidia ad cul. fine oculata minime poffet incedere : czca men illud honoris ac dignitatis extuliffet : eft ipfa fortuna , fed ei adharefcit oculata; tuncad fublimiorem poft Regem invidi fra- & lincza invidia: nemini fortuna favet,quin tres Jofephum evexerunt, quando in pute- eundem íua invidia livido dente corrodat. um deprefferunt ; tunc purpurá eumindue. Invidorum fermones , obtrectationes , ac runt , quando polymita veíte exuerunt ; di- technz magis profunt , quàm obfint ; invie vitias ei congefferuat ; quando venalem Ma. dia aliena elt nobis decori ; cautioni , profe« dianitis concefferünt. &ui , commendationi , & emolumento. Qui invidorum petitur linguis, fibi attendit, aL Invidet homo homint , fed Deus in- fontes promovet : illa arbor foecunda eít , cautus eft, ne nudum hofti preebeat latus cujus fruétus vermes vellicant , corrodünt« qui plures habet invidos,, & emulos, is que; (i enim probro laboraret flerilitatis ; plures etiam aperit oculos , quibus & fibi vermium non experiretur corrofiones , quo- cautiüis vigilat. Ceterum fi mente percure rum dentes fructibus infidiantur. delicatio- ras omnium terrarum tractus , regnorum gibus ; invidia teftis eft virtutis , argumen- fpatia, fievolvas omnes omnium ztatum hi« tum laudis , & fignum innocentiz: quis in- ftorias, vix quempiam invenies, quem vir« videat vitiorum coeno immerío , & naufra- tus commendaverit , veldignitas in fublime go ?- quis invideat mifero , exulcerato , & evexerit , vel eidem fortuna plurimum ar- i pure Icatenti ? quis invideat pannofo mife- riferit ,. qui invidiam declinaverit ; ab hac fo. & zrumnispreffo? Vermise(t invidia, enim pefíte inficiuntur , quotquot virtus fructus corrodit delicatiores , non fterile. commendat ;. vel natura fuis exornat doti« bus. fcentes vellicat arenulas : parcemia fuit , Ideóque fatiüs eft , & optabiliüs , Achilem effe cum invidia, quàm fine illa Ton, bt quà miferà dicebatur fortuna, quz inimico «areret ; ita& mifer e(t, qui nullumhabet "'Ther(item, G. invidum : /virtus victrix eft veluti palma , » . Vixex fexcentis unum teperies, qui bi- 4l qua fi pondere prematur invidie , felicior nahac mala invidiam , & contemptum e- * €refcit , & altior evehitur : (1 ho(tibus de. vaferit * fiquidem invidiam non declinat ftituatur , & invidis , neceffeeít, deficiat, . quispiam nifi vei defidia torpefcat, velmifes G marcefcat ? invidorum enim dentibus rià angatur , cüm nullus fit , qui mifero in« limatur ; ac per videat : fed dum fic invidiam declinat , in deat, polli:ur , ut illuftrior iplen- aliud incidit malum, fítque contemptibilis , 46, Non eft, cur malevolorum nos debeat quia miferia , & ignavia contemptui eft;; invidentiaturbare, dolent invidi aliena lau* sitque propterea fuga invidig , miferiz affe- de, non alterius dedecore ; moerent aiie» cutio ; & perinde invidiam declinare , ac nis bonis , non veró alterius tri(tantur mi- in miferiam prolabi. Cum igitur alterutri ferijs : qua invidiam excitant , fovéntque , ex his malisfitquis obnoxius, confultius eft funt honores ; quibus alij nos profequuntur; invidiam pati , quàm contemptum; fienim dignitates, ad quas promovemur , virtu- comperimus non deeffe, qui nobis invide- tum ornamenta , quibus fulgemus ; opes ant , jam quod nobis gratulemur , habemus; quibus affluimuss fortuna , quz nobis ar« aliena inyidia aperta eít noftre felicitatis iridet: hecautem, qua malevoloruminvi- confeffio , ubi enimincipit, quis prz czte- dentiam fovent , eámque acuunt , nobis ris eminere ; pericula utrinque neceffe eft, .mon debent quidquam adferre moleftie , eidem immineant invidiz ; neque extra teli . cüm plurimum inferant boni , a« decoris ; jactum fe conftitutum noverit: nontamen non enim in invidiam rapiuntur , niíi qui invidorum tela vulnus ullum infligunt $ meliores creduntur, Quód fi cultor virtu- neque plus cui invident , ledunt ; neorum tela. quàm gxfa- : tis flores duntaxat cupiat legere omni fpina D . vacuos, fe ipfum fallit ; in rebus cateris , Quoód fi velis invidià catere , neceffe eft, 43* ubi mel, ibi & fel ; ubiuber , ibi& tuber ; omni te bono fpolies , quia quamdiu in cüm & ipía dulcia faciliàs vertantur in.bi- te aliquid aderit boni , alienam in te invi. . lem. Si Joleph minus [acobo parenti cha- dentiam trahes. . Is etiam invidiz à fe ex- rgdi, þx.us fuiffet ; mindsqfe caftus , fratrum in« cu:ic)lïivorcm ;f fentiat ejus fe dente cor eQ 624 - "Differatio XXVI, eb quia alter ezm fuerit dignitatem affecu- ximus invidiz '!ivoreä in eum evomojt ; , tus, vel honorem , ad quem ipfe afpirave- inquiens : Quare venifls , & quare dereli- rat, quia neceffe eít, fpernat hujus mundi quisii pauculas oves in de[erto ?. ego nová fluxa bona , & fola diligat eterna , ac fta- füperbiam ,& nequitiam cordis tui ; quia ut bilia, Solus coleftis beatitudinis amor Eum illico videres pralium , defce ndifit, mors eít invidiz ,non enim , qui fola dunta. reprehendit , eó quia cüm ibi nihil haberet xàt eterna concupifcit ; bona temporalia alijs negotij , causá folius curiofitatis oves rea invidet: necullus eft Princeps, qui futori, liquerit , & illac defcenderit, ut caítra vi« aut farcinatori artium fuarum vilia fervitia deret, Exclamat hic D. Chryíoftomus, invideat : nec ullus Crefus tibi obviabit , fi O zehau ! 0 invidia! omni malitia cumte fingulos terrarum tractus perambularés , qui leta Y eft invidia exitialis ignis nullo extine ä pannofo invideat Codro, Felix non eít , guenduslatice ; & dracopervigil, nuilofo» quem felicior cruciat ,. nec fupra cateros piendus beneficio, — Verüm ficut teredo lige eminet , qui nulli fubeft invidiz. Scité num eít, & tinea veftem corrodit, ita ho« Seneca: 2frs prima regni efl , po[fe te invi- minem invidia exedit ,. quem occopat e LÀ & diam pati, e in hoc tantüm virtuti. adharefcit juftitiz g Neque viri Principesimmunes funt ab J quia ipfa à fuo cxigit authore pcenas, qui invido dente hujus vermis, Cato Cenforinus eó elt miferior , quó non folüm malo pro» licét Phoenix Romanorum , prudentiá infig. prio , fed & bono etíam alieno torquetur, nis, moribus , & vita optimus non eva- . Quid infeliciüs, ac miferiüs , quàm punici fit invidiam . que nullum acriüs exa- propter aliorum merita, excruciari ab alie« gitavit, necfrequentiüs divexavit , ac ipfum nafelicitate ,. torqueri in alieno Íolatio 2 Catonem ; quadragies fexies accufatus , & quid íceleftius, quàm minus dolere fuis m« in jus vocatus abfolutus femper fuit , & eó lis. & alienis bonis acriüs exeruciari ? uid ejus gloria uberiori (emper crevit incremen- funeíftiàs , quàm odiffe omnes fe meliores ? to, quóà invidia multiplex fuit. . Nulla quid perverfiüs , quàm abominari , quos e(t virtus, nulla felicitas, qua invidize mor- virtus ornat ; dignitas munit , & fortuna fus poffit declinare : e(tinvidia livor tinea , evehit? quod fi alij proprijs duntaxat calae quz purpurz prafertim nitosem corrodit , mitatibus dolent; invidus, &à proprijs mi« & fi quid eft praecellentis in ipfum dentes ferijs , & ab alienis profperitatibus gemie &cuit , quo fit, ut quibus lenocinatur for- nato torquetur cruciatu , adeó ut verus fues tuna, ij adhuc infortunio fint obnoxij , eà rit, qui dixit. Invidum invidia comburi quia invidia tortunatos infe&tetur , quibus intüt , & extra, — Hincfioptio daretur elis a "m dl " MaanSRAE n fe comitem adneclit; neque profperas inter gendi confultiusforet eam oprare (orrem s Íortes poteft quis malignorurá dentes e- quà inimici nobis inviderent , quàm nos il« * vadere: fiquidem nullum eft propugnacu- lis * nulla funt ingenia ad invidiam tam lum , quo contra invidiam poffit quis fe prona, quàm eorum , qui geünus fuum, & tueri; nec ullusleceflus , in quo deliteíc ilà fortunam animi dotibus non aquant ; hi nulla alpium juga , in qu& afcendat, nu enim virtutem , & bonum oderunt aliee fylva , in cujus latebrislateat, nullanavis, num. WNon tamen ftudio declinandz invi« in qua eqvora trajciat , neque qgidquam di& , ab exercitio eft dilcedendum virtutiss I^ aliad, quod tueripoffit ab invidiaeum , cui qua invidie alieno. in. pelore flabulantà fortuna proípera arridet : adeó eíl invidia fnaligna : adeó fortuna omnibus noxia , ut fomitem ftfppeditat. nullus fuerit , aut futurus fit, quem fuis $, V, non mordeat dentibus, ungvibus dilaniat ; ;pedibus proterat, veneno inficiat. Neque äj contrà iavidiam ullum invenitur pharma. Nieff. quod grwiä: mrvidum cum; elt peílis adeo noxia , ut eidem ex* L porqueat , quàm aliena felicitas , Q tinguendz impar fit quodvis humanum re- l virus. — dstantim invidia carez, qui medium , sítque propterea malum infana- nulla virtute claret, bilé, ut in Saule pertinaciffimé invido li« .quet. Tametíi impius Rex non folüm fta- Efert Homerus fuo zvo duos in Gre- $*« tuerit: verüm etiam promiíerit , ac jurave, R, cia homines vixiffe, quorum quili« rit fe fe ampliüs non. nociturum Davidi $ bet tuo fuit inftituto infignis; unus P^ & adhuc tamen Savlis invidia ia ipfum dentes improbitate famofus Ther(ites , cui nemo .acvit, ac fua evibravit tela poítquam puel- unquam invidit: alter Achiles ob res in bel« &. Reg. cs5, larumchori epinicioncecinére Davidi, Per- lo praíertim praclaré geítas illuftris, fed 83, v. 7* cuffit Saul mille , & David decem smillia.s, invidie ceterorum obnoxius. "Quéd fi tunc nonni(i lividis oculis Davidem Saul a- optio daretur conditionem eligendi alterius- Ípexit. a 0 d t —— l $" utriüs , quis non potiüs fortem cligerer Non folàm exteros fibi invidos fuit Achilis invidiz obnoxij , quàm Therfitis à R— David expertus , fed etiam proprios germa- quovis invidiz livore immunis ? Non eft, -t nos fratres : venerat in caftra. David juffü — quod vir probus trifletur, fi reliqui illi in« parentis j & ftarim Eliab frater natu ma« — videant, imo indé plurimum debet zaudij ". — 4W. F.— Invidia de alieno bono tabefcit , fe ipfam torquet, 626 d- haurite, quod tantüm in fe boni habeat; eft po[fofforum . irus , ac rubigo eorum », quod alienam excitet - nutriátque invidiam. qui eá agitantur i fola equiffima fooul . &$ Filij fumus invidie, cum qua X nafcimur, aniqutfma., Invidere , & non doiere ra- riffimum eit, Et Ana«carfis invidentiam fere vivimus acmorimur: nalcitur divitijs afflu. enti filius , cui hareditario jure debetur , ram anima effe dixit, eó quia animum miíe quidquid pater poffidet ; illicà fit (copus odij; Íerrimé non tantüm in multas partes divie Socrati autem & in ipfum invidia fuum effundit livorem , dat , fed etiam dilaceret, Qui enim ex fanguinis agnatione , ac necef- invidia eft ulcusanimi, qiod nunquam Íup- fitudine ijsdem inhiabant divitijs , zegré purat; & eó eít invidus miferior , quo a* ferunt , fpem fibi przcidi , eas enanciícen- lius, cui invidet felicior. , quia & malis di : vivit , & eó uberiora fuppeditat invi- proprijs , & bonis excruciatur alienis ; & Proverbt s diz fomenta , quó ipfe pinguioribus dite- Salomon multa paucis complexusait, — Z7. 9. 30. ícit bonorum incrementis: & quó amplio* ta carnium [anitas corda : putredo offum res divitias moriens relinquit , eo major ile 4nvidia , adeó noxius eítlivor, u: noncar« lum invidia fequitur, & perfequitur; etiam nes tantüm corrumpat, fed & offium me- d dullas inficiat L » jnter Manes, eleganter D. Auguítinus Tom. 1e: 53- Quamvis fatagant invidi nos ledere fuo carpens invidiam ait 2 fíeut erugo ferrum , 5erm. $3. livore, multó tamen magis nobis nocet a- itainvidia illam ipfam animam , n qua eft , ^* mteres micus invidus , quàm inimicus apertus : ta- ánterimit , & con[umit z. & ficut aiunt,vi- cite (iquidem , & occultz inimicitis magis peras dlacerato , ac disvupeo illo spfo mater- timendz funt,quàm indictz,& aperta.Si ho- "o urero, in quo contepta funt , nafcis itA ftes nobis infultent ; amicos poffumus accer- & invidia natura illam ipfam ammam , À fere,u0s ijsdem opponamus,fed contra ami- ua concepta efl , & confumit , && perdit. Nullibi enumincidum nullumeftauxilium. Qualia bec animi tineaeft ? Qu cogttatio- frequentiiis fpatiatur invidia(non tamen nu. num tabes ?. petloris quanta rubipo 2 «ela- da , & sperto pectore , fed larvato vultu per« ve in bomine donum DEI , €&$ in mala p - fonatz amicitiz ) quàm in aula Principum,in .prabrjzz bona aliena convertere , altorum.» qua fi invidiz motchum olerent , nemore- gloriam. facere penam fuam $. velut quos- "vera reperiretur, qui tam gratiffimi odoris dam peclori fuo admowere carnifees , ca- affiduam poffec afflatum ferre tota fuffitu gitationibu, fenfibus fuu adbibere tortores, hocoleret aula : nuliusin eo angulus,qui mo- qui feintefiints eruciatibus lacerent ,& tamen fcho non redoleret , & is *elix ; qui veré pof: licec livor fittam noxius; nil incivitatibus, fet dicere, nil hujus mofchi mecum fero;quia lecisque ómnibus hac pefte magis frequens, is eifet , cui reliqui omnes inviderent, & ipíe Quemadmodum iter facientes per fo- "I mulli. Quód (iinvidi aoníolüm exrerna bo- lem neceffarió umbra aliqua comitatur , ita na , quibusalij ditefcunt , verüm etiam inter- per gloriz fplendores incedentibus comes ma gaudia , & folatia viderent, utíque de H ; femper eftinvidias & (icut rubigo ferrum; omni uf torquerentur felicitatibus , & quot ita invidía eos inficit ; ac corrodit, qui eà felicium effent gaudia , totidem eorundem afficiuntur ; & in hoc funt invidi brutisa effent gemitus. i f4 nimantibus deteriores 5 ,»quia canes nutfie Nilett, quod graviüsinvidumtorqueat «atiose cicurantur , & leones cultu manífuee quàm aiiena felicitas , & virtus, quáclare- — Ícunt ; fed invidi ad obfequia , qux ijsdem fcit. ls tantüm invidiá caret ,. qui nulla praftantur , magis efferantur. Invidu , virtute , & bonoclaret ; unifoliinvidia par- ut [cribit D; Auguftinus ad Julianum ; fimi- cit miferie , inquam nec dentes fuos acuit, EP!/!, nrf li eff navi flutlibus jatlata , femper euim 5 nec fuum effundit venenum 5 hinc Socrates perturbatur , &5 ut lupus "4bax in[anit inae ropatus , quid bonis viris moleftum effet , niter z invidus enim n miferia femper detís repoluit ; Malorum felicitas : quid malis metur , O tabe/cens ad-mibilum red, intolerabile? nifibonorü profperitas.Fumus femper furore plenus. 'gi"f' ? gloriz invidia eft , & cum quis incipit Quód fi invidos apibus pariaveris , à flamma gloriz fplendefcere ,plurimum:ad fe 16. vero nonertabis, apes quidem intigere acu- trahit hujus fumi invidiz : non accenditur leum manui poflunt ; íed eodem relicto', f flamma, nec fplendefcit , nifi multus eam etiam ipfz pereunt ; & invidi dum alios fumus comitetur 5 ubi nullus fumus , ibi linguá dolosá feriunt , ledüntque, propria nullus flammze fplendor ; & ubi nullum ipfi malignitate contabefcunt ; lumea , ibi nec ulla umbra eft : fiquidem & feipfos in. ) terficiunt, — Nileft, quod magis fuo noceat lux eft, qua ex corporibus opacis umbras authori , quàm invidia , 5 & tamen ubique projicit ; perinde gloriz fplendor umbras hoc venenum diffunditur , plüsque damni livoris excitat in invidis ? ut enim mufcz : infert , quàm venenum ipfu m quodque vulneribus . & (carabzi (tercoribus infident : ubíque locorum non femperp raító ha*betur, fic invidi alienam virtutem íuo infequun.. Cretaenim , ut feruntnullum habet venes 4 tur livore. Hinc invidus eít (ui ipfiustor. num prater phalangium » éftque araneiges tor ,& carnifex , & varia commentando fe nus j fed,gwllus eft locu ipfum evifcerat , & haurit, confumit, ut veré s adeó facer ; nufz ï lum aíceterium adeó fanctum , in quofuum dixerit!D. Gregor,Nazianzem.. Invídia tabes ! invidia venenum plerumque non Ípargat ; ) Verani d:d?&äib:f: Tom. H. quia 7 L ó Difletatio. XXVI,. 6 quia ficut &nà dottus duos difficulter canes honores mores tmutare , fed femper virtu, alit; ita necpares eadem domus, nec duos tum ftudioefíe incumbendum :funtením,qui Regesidem regnum ,' nec Principes ipfi, & blandioris fórtunz aurá afflati priftind exuüt mititatem, & qui virtutum culturá didicerant Reges immunes funt ab hac animi eegritu» 3!. dine : Alexander Macedo , quamvis viribus florere , acbenéolere, mox dignitate in(ig« przpotens , virtute bellica fortiffimus, de- nitos arrogantia cogit feetere. Eredtus Jo« latis victorijs feliciffimus ; adhuc Perdi« fephi manipalus , & (lans fymbolum eftviri, : gj ab I^ ceam oderat., eb quia virtute bellica clare: qui idem eftin principatu, ac fuerat, ante» fceret ; Lyfimacho invidebat, eóquia confi. quàm dignitate infigniretur : & revera tex« lijs bellicis multum valeret ; ut & Seleuco; tus hebreus maximi fecit ; quód Jofephi ma- quia magni effet animi ;; Attalo quod im- nipulus furrexerit ; & cüm furrexiffet , ftete rit ; rari enim funt , qui erecti ad dignitatem Aib. 12. de peratoria dignitate pollerev ;; Ptholemao , preeminentem cateris ftent in eadem animi «ar biffor; 6 quia omnia ei ptofperé i'uccedergnt , 8t ^ refert Elianus. moderatione ; quá principatum fibi prome- uinimó invidi non folüm odio funt ruére, $7* virtute illuftres profecuti , .fed etiam ad in» Tametfi Jofephi manipulds erectus fu« $2* ternecionem infecuti , ut cefte Plutarcho zz., pra cateros flaret, parem tamen fe dixit fca- praceptis politie, Simmias Periclem , Alc- tribus, non enim fe myrrhze fasciculum dixit, nec liliorum fafcem , fed eodem nomine , & mxzon Themiftoclem , Clodius Pompejum, proprium , & manipulos fratrum appellavit : Meneclides Epaminundam ; quia ut vulgata fert paroemia, Edentulus vefzentium denti- audi , quid purpurá indutus, qui fuerat poly mita vefte exutus ; dicat fedensinfíolio. Ego bus invidet , & ijs congruit, qui alijs in« vident , quod ipfis non contingit. Cali- f Tofepb , nomen reticet dignitas , ne Genef. Cape - UK n TP a ET WTM 37. gula Imperator pulchros , & comatos , fi fraternze. oblitus videretur charitatis , ideó* furrexit Jofephi manipulus, Gfletit, — Pw- quos haberet in plateis ,. vcl foro obvios , occipitio rafo eos prz invidia deturpabat , tabamnos ligare wanipulos in agro , & quafs referente Suetonio ; Agatocles Syracufio- confurgere manipulum meum , & [lave , Giffie culter in aula hzc duo confeederantur , fut« rum ryrannus Gelonis fRegis fepulchrum , quod ei ob tes praclare geílas populus ex: gere, Q (tare: qui ad dignitatem furrexit ; trüxerat , ex invidia diruit tefte Diodoro //5, noncogitat , quomodo debeat in eadem ftare, i. Majora beneficia major femper corrodit fed quibus medijs poífit ad fublimiora eve- &if tnp, 5 livor. Rem Romanam fuftinuit Publicula, hi: vix ullam invenies in aula dignitatem ; ) quae femen non (it amplioris honoris, Jofephi ejus hoítes proftravit, Hetruriam bellator fortiffimus fubegerat , & cum Romani ob veró manipulus fimul furrexit , & ftetit, Neque credas , manipulum hunc fine [T.^ tot beneficia Reipublicee praítita fue liber. tátis affertorem , ac vindicem debuiflent ap. labore furrexiffe , non enim flos campi fuit , pellare, ac epinicio profequi , invidia occu» qui furtexit , fed manipulus; quia fi ille fponté germinat , fine labore coloni ado* pati eum obj urgárunt , eó quia familia fug confueto altiorem domum conílruxerit ; & lefcit ; hic nonnifi labore feritur ,. & im- '& licét collabentis patriz fortunam fulferit, bre fudoris rigatur : non confurgit manie ne rueret, imó & erexerat bellica fua virtute ; pulus , nifi priüs impenfo labore tellus exe potis tamen non fuit impetum coércere invi. colatur ; adolefcit quidem , fed foli clemen* tia, & folis benefico radio; neque flavefcens dia : non fuftinuére Romani videre altiorein zide commoraatem , qui omnium domusfu» metitur , nifi frons , & manus mefforis (udo» flinuerat , omnium vitam defenderat ,. & re madeant : hinc difcimus , dignitatem no- communem patriam tutatus fuerat, Ubi bis fymbolicé 'oftenfam per Jofephi manipu- incipit quis ahiüsemingre , invidiz tela ad lum-furgentem , & ftantem non defidiofis , fed laboriofiseffe deferendam: non corona- Íe trahit. Jacobi fitij dentes non acuerunt invidiz tur florum reginarofa , eó quiafuam expli- T5 contta Jofephum fratrern , quando hi de cri- cet foliorum pompam, cum & plutes alij d parentem accufavit , flores uberiori cenfu id praítent ; fed quia mine peíffimo eos apu necexarsere in eum iracundi3; fedtunc cum dumetis cingitur, Sed fi dignitas przefiguratur in manipu- 6t. fomniatam à fe pteeeminentiam eis indicavit. Accidit autem., ut vifum fomuium narraret lo, cur non potiüs frumento pariatur? An Genef.cab, fratribus füis. — Putabam nos ligare mani- quia dignitate in aula infignitus invidorum 87« triturz fit obnoxius? manipulus, & virgis; pulo: in agro ,& quaf[i con[urgere manipulum meum ,& [l ave, veftrásque manipulos circume & ventilabro vapulat,. conteritur ; & agita- tur, Notandum,Jofephum non dixiffe fim- flantes adorave mavipulum meum : in textu hebraico habetur: Ét ecce furrexit mantpu- pliciter manipulum fuum furrexiffe 5 fed lus geus , & etiam flabat : nimirum ferrexit quafi furrexiffe : Pueabam uos ligare mae zipulos im agro ,. & quafi confurgere mani« quo indicaret proprijs metitis , non alieno fa. voread dignitates , & preeeminentias effe ho- pelum meum , &f lare ,. quia cum quis minem promovendum, — Quód autem Jofe- ad dignitatem evehitur ; non coníurgit , quain ex fe nulla externa led quafi confurgit, Placet, quàd non fefe phi manipulus , pott s fuerits gbere ope adjutus fteterit , nos edocet ,non d cfexerit manipulus, fed quàd erectu quia . Invidia de aliendböno tabefcit, fe ipfam torquet, 627 quia nemo (ibi fumit honorem , fed expe- Tametfi dum (omniát Joiephus bene- 53: canda eft cum Aarone aqua motio , flo- ficus fitin fratres; hi tamen, dum vigiiant, L i invidi funt i& Joíephum . fiquidem ram tísque eruptio. 3!. Sed fi furrexit Jofephi manipulus unà &gré pauuntur ítelle ab eo nuncupari s cum ipfo etiam confurrexit invidia , qua& quàm dolerent , (1 carbones ab eodem vo- carentur : invidus enim dentes acuit in euims Ge"*f, cap, fratres. fuo livore coepit intus torquere. L 47 Refpouderunt fratres. eju * Nunquid Rex cui invidet , & quidquid agat , quidquid moliatur, ac cogitet , mordet ; quin & t0ffer eris ?. (ed cur in fratrem invehunt ? velenim cenfent , eum Regem futurum ; vel beneficium fibi praítitum injuriam reputaé non putant evehendum ad folium? fi cenfent fibi irrogatam , quód fi beneficia gratum animum obítringunt , invidum pungunt $ effe promovendum, cur potiüs non ftudent regnaturi benevolentiam (ibt captivaret non non miteícit invidia exhibitis muneribus ; fed acriüs exafperatur , & beneficio fibi enim quid fauftius audiri à famulis potelt, quàm proprio Domino principatum porten impertito in ruinam abutitur benefactoris, D di, cüm iade [perent , fore, ut & ipíi unà Saul in fpelzo à Davide in eodem latente * repertus non interimitur ? fed regiz chia« cum Hero fint ad pinguiorem provehendi fortunam: fin veró non ceníent evehendum mydis fruftum David abícidit in iolum im- effe ad principatum , cur tanto inipfum fre. pertiti benefici] , acfervata vitz teftimoe munt livore ? quia nil acerbius nuntiari nium, Egreffcé fpelunca Saule David quo« potuit Jofephi fratribus,. quàm eidem fub- que in apertum progreflus Regem inclamat, qui cum ad agnitam vocem íe convertiífet & efle , qui eratnatu minor : fed cur de(tina- nf anp, tum Imperio oderunt ? quia fratres erant na- fategit David fubmiffa veneratione infen(i fibi Principis exacerbatum animum mellitis. Y tu majores. Quàm truculentum igitur eft invidia monítrum , «um fuo livore diffo- delinire verbis ; deimde modef(té conqueri , Ciet , quos natura "fanguinis neceffitudine quód adveríarium habeat Saulem , càm iple in fpelunca noluerit ejus fanguine ma« arctiüs colligaverat ? — maluiffent imperij omen audire in Heimor , quàm in [ofe- nus foedare , nec juítz indulgere uluoni , pho fratre ,. qui fomentum invidiz addie cüm non majori negotio poruiflet caput dit , cüm fecundum ijsdem fomnium ape- Regisamputare ; quàm veflis regia laciniamt Genef. tap, ruit. id; per fomntum quaf[i folem ,&5 lu- preícindere ; poíltea Deum imploravit ju- ftiffimum Judicem , ut palam faceret, uter 37 "m s Cj fiellas undecim adorare me, 624 Tametfi audirent Joiephi . fratres fe fy* &quiore caufa nitatur , fimülque ora.abfciffag deribus adícitos , & inter lücentes (tellas chlamydis exhibuit, recenferi ; nihili tamen pendunt hunc ni- Hisce auditis, & oculoluftratis, Saul 60 " torem fyderum , cüm ífratrem audiant fu- vehementer obítupuit , & dixit, je«fior , g * L] e$ m pra iplos eminere led f patrem folem ; £u 65 , quim ego. Et verum dixit, , quia 853 matrem lunam , fratres (lellas vocat , G Saul Davidem quarebat , quem perderet , planetas hosce ,. ac. ftellas fua eidem prz- David verà repertum Saulem non intere- ftare obfequia , quis futurus erit Jofephus; mit ,. fed fervavit. Verüm , qui Davidem fiíol, & luna , & toli pares ítelle iuum fe juftiorem dicit , credis non effe ulteriüs ante folium provoivuntur in oblequium ? An Davidem períecuturum ? certé poít tanm fole major, qui uno minor erit in /Egypto infigne beneficium przítitum ,. poft delini- Pharaone ? fi nec Pharao fydus elt in uni- tum Saulis animum , non debuiffet David vería /Egypto , quomodo Jofeph Pharaone ? e & tamen timorem nogn ampliàs timere minor,àíole , luna, & ftellis exiget obfe- excuffit : euro enim citiüs à Saule fe furri. quia? an quia erit ceeteris in. /Egypto im- puit , ac fubduxit. David , & viri ejut. gos. . ca), peraturus poft Pharaonem , íoli , & lunze , a[cenderunt ad interiora. defertà * fuga fe 25 aliísque ftellis nitore autecellet ? íedin coelo dedit David poít przítitum beneficium , non effulget , qui imperat , fed qui incur- quia Íciebat Saulis pe&us invidiá atdere , vatur ; unde ex quo pronuntiat fe regnatu- & livore intus corrodi , ideóque cenfuit rüm , potiüs definicinter aftralucere. Non David , plus timendum Saulem poll tuíce- fe, fratribes przetulit Jofeph in folio; fed & tum ab emulo beneficium : quia invidug ét, Joieph , & frater manfit ,. ficut antea ; & gratitudinis immemor , acriüs do- fuos duntaxat fratres fplendidiores edixit , let de alterius vit- cum ftellis pariavit 5 non enim paftores funt tute. Íratres ante Jofephi pedes, fed aftra , V;4$ per omnium fiellas undecim adorare me» » dignitas à priftinzg moderationis ftatu Jofe* phum non dimovit , cum honores non va« sotsoe luetint ejus mores immutare ; fed fratres beneficiis cumulaturus fyderibus afcivit ; fed licet recenfiti inter fydera , flocci faciunt Íyderum nitores , quibus fplenderent ftellis pariati, audienres fratrem lupra fe eminet, |OKk kk 2 SVI Veraui de djkäiöm To:. l£, 623 : Dïfïcrtatio XXVI. $. VL temporá m::gz"; exulmn& : qrm')n cum Goliatb dejeciffet , ac barbari caput amputaffet. — i« uidem bac illaa preflantior erat vitloria , dnvidie , qui intus Irvore infia . ï.l bac munificentiora [olia ,. bac. prada iilu- gur , propriam non curat vitam tueri j ffrior , bac gloriofiue tropheum , pottea fub- dummodo. , cui invidet , exitium.s dit. — Itdque redijt non barbariilus caput ánferat, geflans j [ed animi commotionem [uperatam, ed iram enervatam ; neque bec jboliarepo- Ddeó fzvum eft invido ingenium, ut fuit erofolyma , féd in celo , fnque fuperna-s minus curet de propria vita tuenda, illa ctvitate : nunc baudquaquam in choris 6;. A dumodo zmulus pereat, Micholem obviam veniebant femine excipientes illum ' fibi pro miffam in uxorem àSaule petit Da- cum laudibus : fed Angelicus populus 2 fubii- , Ivg,6.18. vid , ubi refpondet Saul Davidi petenti in u- mi applaudebar, admirans ejus pbilofapbiam , xorem Micholem. — Ner babet Rex fponfalia i & bumanitatem ? quia maníuetudini ftuduit neceffe , nifi tantum centum prapstia Pbili- David, omne ultionis , quamvisjuftz ,defi- 69- fibinorum,ut fiat ultio de inimics Regis. Pro- derium àfe excufferat : fiquidem ulcifcendi, .Amiferat Saul filiam fuam Mticholem Davidi ^& nocendi cupido procellofos in humanis in uxorem , eó quia Goliathum interfecerir, pectoribus fluétus, decumanis perniciofio" & opprobrium abftulerit ex Ifraél: fed mox res excitat : eft enim affectus vindi&tz ple- non contentus de proftrato Goliatho , adhuc nus perturbationis ; & nun «xdem petit Philifthinorum centenam, $uam fine fui fupplicio violentus. Quid quéd Saul fuo non fleterit promiffo ? Nobilius vindiétz genus eft parcere e- 67. quid quód adhuc cruentam exigat Philifthi- tiam nocentibus , ac infidiantibus vite ; quod norum cladem? An ut bellica virtute fplen- licét negotium videatur difficile, eft tamen ; deret David clarior; fierétque Philifthino- fi faseít dicere, divinitati fimilius, Siquze ä: rum cade illuftrior Micholis fponfus? Non ras, cur David Sauli pepercerit perfequenti, glorize laudem quarebat Saul; fed necem mo. & Saul Davidi benefacienti fuerit infidiatus ; liebatur Davidis , cui invidebat epinicion à non putes aliam hujus difcriminis caufam choris eidem compofitum puellarum , fuit effe , nifi quia David manfuetudini affueve- '/0 R': "PO hac Davidisgloria, qu& exitiale invidiz ac- rat , &Saul invidiam intus fovebat ; cujus - 18, cendit incendium in peóctore Saulis. Saul livor nemini patcit ; omnes inficire Eft in- : cogitabat tradere David in manu Fhilifibi- vidiainternus tortor, quo invidus excrucia- Gs | norum , wimirum cupjit, ut David cum Phi, tur ; proinde ultionem cupit , & eum , cui in- l li(thinis confligeret , non ut ex conflictu glo- videt delere ; & ideo invidus , quia ultor ab- rix hauriret fplendorem , fed violentz necis jecti eft femper animi, perindeacis, quem ferales inveniret umbras : fed fi David ite- irrogata injuria , vel intortum convicium ad rato citharz pulfu Saulis levavit infirmita- ultionem ftimulat , fcité Seneca. liltto do- Aib 3 de ira. tem , & mzerore fepultum latitia refti- loris confeffo effl. — Nom esimagnus animua , tuit, ac fanitati; quomodo nuncaudet me. quem incurvat injuria, Aut potentior te, dicum fnum yitz diícrimini exponere ? fi aut imbecillior lefit 5 fiémbecillier parce illi ; David Saulem iteratis beneficijs cumulavit ; f potentior.tibi : quia ait Juvenalis. AMMinuti $4 8. €ur Saul tam maligné ferocitin Davidem be- femper , & infirmi efl animi , exiguique volu- factorem ? quia nimirum invidià magis ex- ptes ultio. David à Saulis cade abítinuit , eruciabatut Saul , quàm ulla alia inficeretur eó quia religionis injuriam duceret Regem ægritudine. 5 à Deo conflitutum , & un&tum occidere z Non curat i €6. nvidus proprïam falutem , quó nos edoceret Principes etiam impro- dummodocui invidet , damnum inferat ; ab- bos, nobísque adverfantes effe reverentià ftinuit ab u!'tione tametfiju(ta David , in fpe- profequendos: fiquidem impietate non va« lunca Engadea , & capiti pepercit Saulis,con. cat , in Principem quamvis impium infurre- T tentus fruftum chlamydisab(cidiffe, quó te- xifle. ftem omni exceptione majorem propriz mi- De C. ]dlij Caflaris percufforibus ait 68. titatis in Saulem exercitz haberet. T&- Suetonius : Percew/forum autem ferre nee metíi commilitones fuafifífent Davidi necem triennio quiaquam ampliis [fupervixit , neque Saulis , prateritorum memotiam , futu- nemo fua morte defunilus eff5 damnati omnes, rorum formidinem , & patrandi jufti homi- Alius alio cafu pergt : pars uaufragio , pars cidij facilitatem propofuiffent ; noluit tamen pralio ,nonnulli [emet eodem pugione , quo David ad veniam pronior , quàm vindictam, Cefarem violaveraut , interemerunt. Da- Saulis fanguinem funcere , malutt ei parcere, vid igitur, quem nulla invidia pulfaverat; & pro gloriofiffimo trophzo haftam erigere nullus corruperat livor , manfuetudinem , hoítilem , eique laciniam chlamydis Regiz cui ab adolefcentia aflueverat , etiam in * abíciffam pro vexillo appendere ; eleganter perfequentem exercuit 9 Secus Saul , quia S. Chryfoftomus commendans virtutem , & invidia inflammatus nil moliebatur , pofttot Homil,2, de maníuetudinem Davidis ait. $aul egreffus Davide,e fufcepta beneficia,quàm Davidis necem; adeó efl à fþg]gnca, egre[u; e/i autem po/l illum €$ eít invidusgratitudinis immemor, ut fangui* Saule, David, liberis ocula calum intuens j ^ctune nem (juat benefactroris, Raró (uas invidia in pecte- Invidia de alïeno,-bono tabefcit, fe ipfamtorquet, |.629- &n pe&lore invidi radices agit, quin frutex venerunt, Fruftra igi,tuf rigando pafcua; ediorum erumpat in labijs ; centum . pr&- oves deducendo, ad culmen enititur quis putia Philifthinorum exegit à Davide.| invi- principatüs , quem Deus manipu:is deítinat; dus Saul, non ut ultio fieret de inimicis Re- Putabam nos ligare manipulos in agro ,. non gisifed ut David ipfe, quem ex invidia ode- humana confilia ad dignitatum . culmina ho- rat ferro occümberet Philiftinorum. Vide- mines evehunt, fed foía Numinis providen- tur invidus praefertim aulicus mella eó ube- tía, eos erigit,. Gedeon non diftricto gladig riora ex ore diftillare , quó nocentius in pugnando, fed contritos manipulos cri« corde venenum recondit; & quó plus habet brando cohortibus praficitur. David non in ore dulcedinis, eó plus fellis in corde fo- fuo muneri incumbendo oves paícendi, íed vet, (zvit invidia, fed in morem fulminis 5 - àgrege digrediendo gradus ad Thronum ljucet& graffatur , & tunc obftrepit, cüm líraelis fibi conttruxit, viámque ad Regnum ftravit. Éuam explet fevitiem , fyrenem dixeris ine Moyíes, quamvis omni effet eru, vidiam vitiorum, eó enim canorior, quó ra» dirionis genere in(lructus , & Sapientize íu. pacior; eó nocentior, quó blandior. pellectile ornatus principatum enaclus eít, 69. Ea etiam eít invidi indoles, ut minus non quianatus inaula ex regia [lirpe ; non /doleat de injuria fibi illata ab eo, cui invi- quia populum edocuit ut Magiíler, (ed ru- det, quàm de aliena felicirate: Jofeph fuos fticando, & ad pafcua ducendo armenta, & de crimine peffimo fratres accufaverat apud pecora; clin enim duxiflet gregem ad . in. Jacobum parentem : deinde fomnia fratri- teriora deferti, tunc Deus eum conítituit bus íuis aperuit, à quibus fub ftellarum em- fuum Vicarium, ac in Deum Pharaonis. Eli« 67, blemate íe adotari fomniaverat: quid pa- fzus cüm teilurem aratro profcinderet,cam- tas, magis eostor(iffe ," accufationis memo- pósque excoleret, prophetiam fibi porten- tosé infufam adgraculatur, . Matthazus & ziam,an fomnijrecordationem ? Certe fom. mij recordatio eos diriüs fdhciavit; ac torfit : telonio defertur ad Evangelium. Saul fpirans ex eo, quód Jofeph ad patrem detulerit cri. minarum dum ad cruentas anhelat czedes in 3nen peffimum fuorumfratrum,hi nihil con- perniciem fidelium, impetu quodam calefti tra Jofephum fuerunt perniciofi moliti , fed equo deturbatur, cui infidebat & eo lapfu càm primüm fomnia audierunt , noverünt- furgit ad Apoftolatum : unde non humanz que fore , ut ei fubjiciantur , tunc ad necem datur induitriz beneficio, fed divinz provis * fuére innocentem | fratrem perfecuti; Ecce dentig arcano, hos nonalios quamvis me. T Genesit.7. fomanator venit , venite octidamus eum , & rentes ad Íceptra traclanda vocari,ad purpt. zunc apparebit, quid ills pre[int. fomnuta fua.s. ram induendam: putabam nos ligare manie iNan dixerunt, u: Ízefi in honore, ecce ac« pulos in agro , non folus Jofeph manipulo J €uíator venit; fed ut invidi,ecce fomntator,; fuo illigando occupatus erat , fed & czeteri nimitum minüs €os tor(it accufatio de cri- Íratres eodem detinebantur labore, nullus otiabatur, omnes operabantur ,. & tamen PITTI anine peffimo, quam fomnium de Jofephi* matu minoris praeminentia ; qua adeo fra olius Jofephi manipulus erigitar & flat, tres excruciavit , üt. de injuria. accufationi cüm manipuli fuorum fratrum proni incur» immemores, folüm doluerint , quód fratet ventur adoraturi manipulum flantem, W]'O $h fomniaverit íe ab illis adorandum : & ta-: Omnes fuére Diícipuli à Magiflro 7f, "etíi tratresnon. ut paftores procumberent Chrifto intertogati, fed unus loquitur Pe« ente pedes fomniantis Jofephi, fed ut aítra wus Matth, 6, v.(6.-& refpondet ,. T es Íplenderent nitidiora , Zié per fomnium Chrifius filius Dei vivi , & propterea ex e- quafi folem , && lunam, & flellas undecim., tro fit petra fundamentum Ecclefiz; & ex Adorare st , adhuc tamen ex 1nvidià. czcu- pifcatore fit princeps Apoftolorum , & coeli tierunt, nec curárunt fyderibus acceníeri; claviger. Filij omnes Jeffe natu grandiores dummodo fratri natu minori non fubeffent, deícenderant cum cateris lfraelitis pugnaturi 0. Oritur tamen difficultas, quód cum ge- contra Philifthiin : | fed ex Jeffe filiis. unus mina fuerint Jofephi fomnia agrefte unum, duntaxat Darid. natu . minor gigantem non é & coeleíte aliud; cur fi filij Jacob non mef- expavit, ad fingulare certamen cum eo de- Íores , fed paítores erant , in fomnio rurali fcendit, non ferro cataphra&tus , nec gladio fratris principatus, & generis decus, non in armatus, fed fundá, & lapide munitus, quo vellere ovíium , fed in manipulo adumbretur Goliathum media vulnetavit in fronte , im- Ípicarum ? Genef. cap. 37. Putabam nos lj petu tam vehementi ut excuffus & funda ]Ja- gare manipulos in agro : tondendis ovibus, pis fracto hzreret cerebro, & molem pro- flraverit giganteam , & ideo vidtor David non fpicis colligendis affueverant paftores, «ur igitur non in vellere indicatur principa- Micholem duxit in uxorem,& Sauli in Regno tus ijs. qui Rectores erant ovium ?. Recté fucceffit. Non igitur propofita fuitJofepho non in vellere, fed in manipulo adumbratur corona, eó quia fuum alligaret manipulum, principatus, quo inde doceremut honorum cum & reliqui fratresin id. incumberent la.. culmina à Dei nutu pendere, non humano boris, & quisque fuum devinciret fafcem; & C pcffideri confilio; fiquidem per ea, que non ne fufpiceris ob frumenti copiam , aut pra- egcrunt; gd €a, qu& optare vix poterantpere fantiam fuiffe Jofephi manipulum delectum Kk j ad - Diülcrtatïo XXVL 630 o ad impetandum; non eligïtur, cüm deme- . adcruentas cades prorumpit , . enteguam fl titur,fed cümilligatur manipulus, quócon. «ccederet cogitaverunt illum occtdere : te- u jiceres in fola manipuli ligatura , quae necà liqua vitia ua preemittunt preambula, an« Qu foli ubertate, nec à ceeli clementia, fed à tequam pleniüs graffentur. Luxuria im i ftudio dependebat laborantium , & à cura Davide Uriam priüs accetfivic ad aulam,de, Pl"i iiligantium colleétas fpicas aleam fuiffe prz. mulfit convivio, eique fuafit , ut é caítris ext fecturz repofitam ; non igitur fi nobiliora redux propriam repeteret domum, & fed livo£ gUl aggrediaris, ac fuperatu difficiliora Regno fua conquiefceret cum uxore : rh potiris; fed fi accuratiüs pre cateris tuum flatim Principis affabilitatem — dehonettat, Luxuria tri« pxel adimpleas officium , muniüsque tibi injun- . perimit, fanguinem fundit. PICS &um exequaris, umpho militem obruit; fed invidia in cae pl']l 2*. Idque fortaffis caufe , cut Regnum daver fzevit fratris , nec fonere expletur in» nocentis, nifi dedecore faturetur, Leo p cclorum modó virginibus conferatur pru- «l dentibus, & modó negotiatoribus; quz violati jejunij reum Prophetam occidit in obl invidia autem affinitas lilij cum metallo; virginitas lilij cul- via, fed illeío cadavere « iní turz eít unicé addi&ta, cüm negotiator con- leone quovis ferocior etiam in jacentes ene» LÀ b gerendis pecunijs, fit totaliter intentus ; &os furit, favitque . Dicemisque fera-» Gme[&,;ya,] tri puella fi virgo e(t , latet; mercator pecu« Mendacium cogi« peízma devoravit eum. bu nijs inhians divagatur: illa preces fundit in tantes veritatem proferünt ; quia vix ulium liv domás receffu , hic in foro nundinatur : invenies fcelus , quod non . obítetricante fra ilia refpuit auri acervos ; quos ifte quarit; mendacio in lucern prodeat. Quia parri« L illa abdicat margaritas , quas hic explo» cidium invidi fratres moliebantur , fuppe« mo rat, & tamen non virginibus tantüm , fed tiasexigunt é mendacio , cujus ope fuum Ev & negotiatétibus Regnum confertur coe. obtegant fcelus, — Etiam Abíolon Amnoni a lornm, quóà inde difcamus,five nundinemur * necem , & Davidi fugam paravit , modà gr five Píallamus , five mercaturam exercea- voti, ac religionis, modo epuli fimulatios gfh mus, fivé lilium excolamus poffe nos co- ne; & Amnon fimulando agritudinem 1ge bt leíti donari gloríia dummodo probé qui- rorem conftupravit Thamarem. 75* Ípiam eam agat "perfonam , quam induit, Prolufit femper mendacium cuilibet dummodo in fuo quisque ftatu Deo adha- [celeri etiam primo , quod fuit in mundo reícat, à quo nunquam fe per noxam le. perpetratam mentiente invido cacodoemos thalem avertac, & virtutum culturz im- ne? Nequaquam moriemini, quid €rgO Geref 3. w . penfam navet operam, proximo profit, ne- mirum , fi tot ex una mendacij fcaturigi- mini obfit ; fuam qui taliter perfonam a- ne profluant fcelera, cüm fit mendacium git, non eft cur czteris, vel in eremo fo- criminum pater ? — Adeó exaríeratfratrum litudini addidis, velin afceterijs virtutes invidia in Jofephum ob fomniatam prae- excolentibus faccum , aut cidarim invideat; minentiam , ut internum livorem non pu« & licét vitz? aufteritate eos non antecedat taverint poffe à fe excutere , nifi fraterno preftantià tamen fanclitatis poteft ijsdem " fanguine illum abítergerent , féque foeda« praefie. rent ; hinc licét plura cojerint contra Jo« VED Hi&c Regnum coelorum mox fagenz, — fephum ícelera, invidia tamen fupergreffa mox Íynapi pariatur , quamvis illa pifces .eft omnia; licét detuliffet Jofeph apud pa- maris predetur ; hac veró volucres cceli L rentem fratres fuos de crimine peffimo; non Íuis foveat ramis , . ulnisque amplexetur ? tamen, ullo auditi funt odio tabuifle; licét faiffet Jofephus fuo intentus manipu- quos tamen acriüs fomniata praeminentia lo iliigando : quia tamen ejus duntaxat ma- impulit in parricidium. Invidia ex fom- nipulusfurrexit, & fletit, cüm cateti pro. niata celíitudine nata cades flatim fuit ee ni in humum procubuerint ftantem ado- nada, & fratris internecionem illicó exco- ratufi ; fomes hzc erectio, & flatio fuit gitavit j cüm tamen reliqua fcelera non invidie, quá csteri fratres ad. internecio- Verüm ficut eruentas proruant in clades, Benes.csr, nem inceperunt Jofephum petfequi: Qui nitente fole reliqua hebefcunt, cecutiünt- cim vidiffent eum procul, antequam accede. que fydera , ita dixerim invidiam reliqua ret ad eos, cogitaverunt. illum. occideress. omnia obruere vitiorum monfílra. Ubi Jofephus patris . obfecuturus mandato Non efferantur fratres maculis, qui. 76. fratres convenit in Dothain , non fratres bus eos infperfit ; fed fulgoribus conta. invenit ; fed agnus ad rabidas tigrides ve- beícunt, quibus Jofephus, fe cateris prae» nit. Licét innocens , nec inter fratres tu- Accufati fratres de minere praedixerat. tus fuit: virtus enim alienam habet invi- crimine peffimo apud Patrem, filent, non diam fibi pediffequam , cujus viruscüm pri- loquuntur, qui tamen uni pofthabiti fra« müm eminus Jofephum vidit . venientem tri minori necem minantur, & cruentas cfferbuit, ac ebulliit, mec vulnera tantüm clades moliuntur : tutus fuit Jofeph inter meditatur, fed funera architeclatur, - fratres , licét eorum probra parenti. detu, 744 Non tamen flragis tyrocinium ponit lerit, fed cüàm primüm illis fe pratulit. , entes, invidia, nec foo praludit furori , fedillico invidia fuos in ejus necem exacuit d on Tnvidia de alieno bonotabefcit, fc ipfam torquet. 63 fNon virgis ; quibus conciduntur ; fed a- heret , feu lanio ägnum ad macellum pere ftris, quibus pariantur ,^ & fimul fratri duceret, Filij itidem prodigi frater natü fubjiciuntur , laqueos (omniatori inne. major fratri reduci non iraícitur quamvis Quód frater €unt , & caveam fodiunt, abligurierit bona, (ed cum primüm videt natu minor debeat dignitate majoribus vitulum faginari, ac epulas apparari laue przcellere invidiam accendit , non alio tiores , qua fibi nunquam fuerant inítru- L . extinguendam latice, quàm . fràterno fan- &zx ; tunccoepit ipfe ut taurus mugire guine. fi prodigus filius fub(lantiam fuam dune 77* Nunquam -Caino invifa fuit Abelis taxat diffipaffet , & eum pater lautiori pietas , nec natu majori fratris prodigi im- illo non excepiffet convivio , odio non ex- pietas, qua bona obligurierat ; ni(i cüm atfiffet frater natu major; & Íi Abel pre- primüm fenüt Cain fibi fratris pietatem ces jugiter fudiffet , & opima.quxque in prelatam , tunc agnos intuens Cain fratris facrificium obtuliffet , -"Cain nullo in eum colefti igne abfumptos , & à (e. Numini livore.contabuiffet ; fed cüm primàm | vi- oblata omni deftituta favore, cospit efferari — dit Cain ignem de celo demiffum victimas in fratrem ,. & flamma colitàs depafcens depaícere Abelis, non füas; & novit pie- hn Abelis victimas invidiam íu«cendit in. frá- tate ; & Religione (e Abeli potthaberi in tricide pectore; unde enim concipere de- invidiam exitialem , & clandeltinam de, buiffet fcinuillas pietatis ,. flammas arripuit teftationem fuit prolaplus, ut.nihil. jam livoris, & odij exitialis : torquetur Cain Rif cruentam cedem, fraternam . cladem fratris felicitate, fremit , quia coeleíti fas animo volveret. E(t cor hominis velutá vore ei praferatur, cxdem anhelat, ptri- mare in modum flagni refufum , quod 1n- mósque morti aditus per inflicta fratri vul- ter turbines íua non deflituitur. malacia , nera apetit, Egrediamur foras ait Cain fed cüm primüm zmulatio exoritur , íz«- ad Abelem , quafi diceret laxandi animi vit & ipfum in procellas , fuósque gratiá , ac ftudio folatij egrediamur in a- rum : nimirum hac verborum fallacia A- Ad aílra flq& us imm.iz- &it, belem demulfit ; quem in campum pertra- || [ n Emhsïfo N t Z V d : "1 N N A TA AA P M - u ; M l j À N AA » * N s QUA. st MO x g IG If; r ELAT * hs " 1] x / * d O ? 2 t ^ Z -* HO . zi s N - NOAPS TL o d p D "fs DIS« d* $5 (é3) Ad totooscoco btb od ia od CC CTROb £. Ut daboora CECGDCOIGCO CC pb t ; Q5 Go 0909 O do co Go d Go urde desbsqpapae qododestosiedo ( G GE VET EE STESTE TTE —— 3:Go G9 C CDEDCO GD GDCB CO CIDCB O m eDebeD Ob enenco n en a ; DISSERTATIO XXVII. Invidia eft fons putidus, ex quo corrupti eui] 37 'I," 3! ' Jatices omnium vitiorum,ac fcelerum fcaturiunt, & cjusaqua in fluctus rumefcunt decumanis procclloüo-f Ics , quibus innocentia perit immería, P. L gudi «2 t 'o 12. ! - dnvidia letbali [uo livore etiam proprium [anguinem i f 75/5'62'!,— quo fra. £res fratris extingunt (Mendorem. T« m eto Pa P. ? Ot invidia flu&tus exci. de cruenta illi'us czede deliberárunt dicentes - r:(/ [2 tat incordeinvidi,quot n a Genef. cap. 37. Eece fomntator venit , ecci« 'U '-x* feiut [ R funt fcelera, qu& catere damus illum , & tunc apparebit, qqud. illi ) ,æ ) 'l, vatim poft fe trahit ; profint fomnia fua, & ut patri conquerenti i LA CT t E eít enim invidia bafis , &j .x,A N os clauderent , dectevérunt Jofephum affe- «t 7 W g tgk qï cui catera Bituntur vi« rereàfera infeliciter. diícerptum, Ecce -u z — tia; fons putidus,é quo quot fcelera una peperit invidia ? lethale plura fcaturiunt fcele. Ícilicet - odium fraterni fanguinis fitiens ; fa: Invidiam concitáruntin Jacobi filijs fin. Omnis qui odit fratrem fuum bomictda eft, gularis Patris amorin Jofephum, veftis po- licét non ftatim gladium nudet , ficcam ex- 249* 1-42 3. 9.13, . - — UM 99 — M u — .. —— ( - lymita , & narrata (omnia: ex hac invidia pediat, vulnera infligat, mortem inferat , pullulárunt fuperbia , odium, homicidium hzc tamen omniaexitiale odium mente mo« mentale, mendacium, fimulatio, impietas, litur, & animo volvit, fitqueodium homi- i, injuftitia, ait Auguflinus Tom. ro, de ver- cidij prodromus , cui prz!udit, perinde ac 1 Strz.53.0.9. bis Domini: Jnvidia filia eff [uperbia , fed animi libido adulterio. Homicidium etiam , zfla mater fuperbia , nefcit effe flerilis ; ubi peperit invidia: Fenite occidamus eum , & fueru » continuó parit. Audierant fratres Auittamus eum in ciflernam veterem. — Ecce Gz?'f' ^37, "v . Jofephi narrata fibi fomnia, quibus fuam confeníus expreffus in fratricidium, quod pradixerat fupra reliquos . fratres eminen- fuiffent executi , nifi Rubengter fratresna- tiam, ac digaitatem , & quia fratrum fu- tu ;maior pro vita faltem interceffiffet Jofe- perbia has narrationes egre tulit,ut fibi de- phi, quamvis hon multum vi(us fuerit acera rogantes invidiam peperit , qua prolixam bitatem poenz deliniviffe , cum eum demi- fcelerum fecum traxit cacervam. ferint in cifternam veterem fame, fibi, & Gene[, à Vitia enim catenata fünt, facilé fi 4mul frigore interimendum, Invidia enim etiam 'v.l?. neCuntur, & unum alteri viam. emollit ; in puteis alio non delectatur balneo , quàm non enim Jofephi fratres. unum duntaxat fanguinis , nec alios fitit latices , quàm cruoris. perpetrárunt flagitium , fed facili compen- Pldmo fQ, dio plura invidiz vitia nexuerunt ; nimirunt Mendacium etiam lethale, & multi« tí, hzc eít vitiorum indoles , ut vitium vitio plex genuit hzc vitiorum focta parens invi« agglutinet; perinde ac in catena annulus an. dia, quot enim non fuerunt mendacia £rchi- nulo coharet. Amandaverat Jacob filium tectati ? polymitam Jofephi veftlem hzdino fuum Jofephum, quem fingulari profeque. fanguine tinxerunt, quam & Jacobo pa- batur amore ad fratres. gregibus pafcendis renti mifére per hominem fceleris. minime oceupatos, cui injunxit , ut obfervaret,quid conícium , cui & injunxerunt dicere: Hage Genef 0,37. agerent , & num greges pingues effent,ac invenimus, G qualénam mendacium aper. 'v. 52. probé vegeti; Jofephus paterno obtempe. tius ? non eam invenerunt , fed eam vi fta« raturus juffai illic montes pervagatur,non tri detraxére, Prodiit etiam ex invidia fi- h tamen fratres, Ííed carnifices infcius inven- mulatio;ad patrem enim acceflerunt, cui ut turus. Vix eminus venientem fuére ejus dolorem linirent, coeperunt & ipfi valde fratres intuiti, & illicó collatis confilijs L dolere diícerpti 'ä fera fratris interitum o ecce Ex invidiz fon'tä putidi fcaturiunt vitiorum latices. 633 Áiece fimulatores proptium mituntur fcelus fius: Primum ebrietatis malum pudicitie Li. de virgs 09.4.. doloris larva obtegere, & lachrymis quafi efl periculum. Quis unquam adulterium li&. de Elía, abílergere, quia ut ait Auguílinus: Simw- audivit absque multiplici fcelere, illud plu» ^ jejrimio lata equitas non eff aquitae , [ed duplex ini» r3 comitantur vitia, quorum princeps eíl; £Ap. 12, injuria tam in proprium,quàm alienum tho« quita, — Prodiit etiam impietas in patrem, cui jam fenio cónfecto luctum creárunt Vie rum; cui anneCtuntur injuftitia horribiless Graviffimum ei ob» gimi trium annorum. fuppofititij haeredes, mendacia, & jura- menta falía, Numinis contemptus, clande« tigerat filliorum amififfe chariffimum , & quidem taliter ut ferino dente fuerit difcer- ftina homicidia, & multiplex malorum fe« ries. ptus, & in ventre ferino fepultus. — Veftis Uni igitur invidiz multiplex femper €ruenta dolorem acuebat, & acerbiífimo Ícelus afcifcitur; cüm primüm praexcellen, . . dolore animum excruciabat , ut dixerit tiz Jofephi coeperunt ejus fratres invidere EZUAMYA odium lethale in ipfum conceperunt , mene 9. 355 Vadam 4d filium meum | lugens in infer- sum. lm prodiit & injuftitia , quia Ja dacia plura invenerunt ,' homicidium deli, cobi filij Jofepho invidentes preeminentiam, berárunt; fimulationem ,. hypocrifin;impie- turpiffimum commiíére plagium : — fiqui- tatem , ac injuítitiam perpetrárunt : y/ an'hgi; dem quem furati fuerant hominem fravrem vidifjent eum procul, amtequam — accederet exteris vendidére mercatoribus vero plagia- Ad eos cogitauerunt sllum occidere , &5 mutuó rij nomine contra divinam legem prohiben- loquebantur,ecce fomniator wenit, venite oc« Eyodi c, 21, cidamus eum, tem hominis furtum, ac venditionem: Qui e^iudiens autem boc Kuben 9176 € veudiderit eum nitebatur liberare eum. (uratus fuerit bominem , Btlex Fa. Ej convitlus noxe morte moriatur. Mitior cateris fratribus fuit ARuben " $. bia apud Romanos capitis plagiarios dam. qui fategit ,. ne fraterno fanguine manus fiavit, fratrum fosdarentur : ne fratrem inquit n Ecce quanta facilitate vitia vitijs ne» jugulemus ; fed potiüs eum ciíterna deglu- €&tuntur, & unum alteri viam emollit: ne« tiat , fuit Ruben inter fratres natu. major, que quid novi eftvitio, quod cüm primüm cui propterea prz cateris invifa debuerat mundo comparuit, non unicum apparuit ; effe íomniata Jofephi felicitas; càm fratere fed aliorum comitatu primos hominesage nà preeminentiá primogeniturz celfitudo reffum eít, quos & extorres exclufit é pa- deprimeretur ; & nihilominus primogeni- radifo , Eva fiquidem íerpentem allocuta tus & Princeps totius familie obícurari triplex mendacium ftruxit, primum quia de non timuit à Íplendore dignitatis, quá erat fru&u lignidixit , 4404 esf in/ medio para- Jofeph infigniendus ; imó & ei patrocina4 L ,U!e difi, cüm tamen non arbor vetita Ícieniig tus fuit: tametfi fufpicio futurz magnitu- .'V.U. boni, & mali,fed arbor vite in mccütulli'o dinis, & praexcellentia Joiephi natu. mi- fuerit paradifilocata, Secundum quia dixit: noris Rubeni debuiffet invidiam pra cates &enif enp.3. Precepit nobis Deus, ne comederemu , $ risaugere; adhuc tamen princeps fami- ne tangeremus illud, quod & mendacium liz , & jure infignitus primogeniti ftuduit fuit, quialicét prohibuerit Deus, ne come- fervare, quem cateri fratres occifum cus derent. de ftu&u arboris fcientize boni , & piebant; | Quid hoc? nifi quia invidiz ru- 27" F 50370 inali, non tamen inhibuit, quin poffent ar. bigo ferrum corrodit,non aurum? quó quis 4410 [ boremillam tangere. ^lertium, quia quafi vilior eft, eó ad invidendum eft paratior , hze(itans dixit Genef. cap. 3. ANe fort.ä "mo- Ruben ut familiz Princeps auri fplendorem, * riamur, cüm tamen certum fit, quod Deus & pretium emulabatur , quia ficut aurum non dubie, fed certé , & feveriffimé id pro metallorum princeps reliquis przett metal- hibuerit fub poena mortis incurrendz.. J5 lis, ita & Rubenus czteris fratribus ; hinc : .60"8-[. 2e quacunque die comederis ex eo morte mo- rubigo livoris non Rubennm ; fed reliquos ?03701 rieris. Ecce quot vitia in uno delicto,quot fratres filios ancillarum , quos nulla fpes fcelerain uno violato precepto ? idquecau. affulgendi erigebat , infecit: non enim au- fz, cur David enixim cupierit ab occafione ro , Íed ferro rubigo innafcitur, — Judasiti- Pfalm, t0. liberati fceleris perpetrandi ; Lzbera me de dem & Ruben , quia familiz principes non 'v.l CQ fenguinibia. Deus (alutis mee. Memoriam infurrexerunt invidi contra manipulum Jo- h tefricabant plura, qus ex uno vitio Íce- fephi cteris altiorem , quin ómni conatu, lera prodiére , fuit illad otium pomeridia- fategerunt, utincolumis ad patrem remite num noxarum feminarium , libidinum fo. teretur ; ideo Ruben curavit in cifternam mentum ; ab otio enim effluxit curiofitas , dimittendum , quó inde extracdtum immu- ab hac libido , & cupiditas , à cupiditate nem fervaret ; cüm enim ciflerna ficcaeffets adulterium ,. & ab adulterio hornicidium , deglutito fratri grave. non attuliffet dam. p 6 à quoetiam & plura alia promanárunt, num. Judas etiam é lacu eum eduxit, ne in ,320 4» Ex una temulentia , quot non proflue pulvere periret, unt fcelera, hinc enim dimanant jurgia, pe. Sed cur Ruben & Judas qui Jofepho tulantia, immodefltia , inverecundia; pro- fuére patrocinati non fategerunt fratrem o- cacitas ; libido, imó vulnera plerumque, & mnino impunitum ad patrem remittere 2 «zdes cruente, ut enim ait D, Ambro. licát uterque folicitus fuerit, ne íratrig Verani d: Affectibus Tom. 1L. Ll ll— ïan- 634. - Diflertatio XXVII.)- fanguis fundereiu-r , neuter tamen ab omni tem texerunt faptorum; fed Jofephi poly« €e/,57. poena liberum fecit, dixerunt enim : Ma- mita non fceleítium verecundiam ; íed íce« nus vefiras fervate innoxias. j&zgid nobis leris obtexit erormitatem. Quin & ho prodefl , fi occiderimus fratrem: nofirum ? dino fanguine polymitam fratres tinxére , frater euim & caro nofira eff. . Neuterfra- ut non ipfi coram patre erubefcerent 5 fed trem fervavit, quia uterque meticulose in- veflis, in quam propriam refuderunt erue 9 nocentiam propugnavit; neuter livori au- beícentiam , fimülque fuum eádem texerung Ícelus. fus eft palam obluctati , neque innocentiz Quód fi in,regia Divinitatis afle« ita patrocinari, ut immunis dimitteretur tuntur Martyres; fuas in fanguine agni fto« iquavis poena ; tametfi nollent fratrem las dealbárunt invidi fratres; & in orcheítra jugulatum, eum tamen voluére ciílerná de- invidiz,ne Rei.apparerent apud Jacobum,vee glutitum. Cur igitur fratres natu. majo. ftem polymitam Jofephi tinxére ; quó ejus res, Q principes familie reliquis adaman- rubore ítolas proprias portentosé "dealbae tina fortitudine non fe oppofuére, cüm cla. rent; non tamen in fanguine agni;fed in hze márunt fzvientes, veniteoccidamus eumz», dino cruore ; quo fratris polymitam ime an'quia fevé clamantibus , blandé acclama- buerant, 8. bant ? certe uterque peccavit, quia neuter . Quamvis Rubeni fuafu , & precibus. innocentem ab omni pcena liberavit . LÀ ali« jugulatus non fuerit Jofeph à fraterno li- quid invidie eriam in ipfis pullulavit, & vore, demiífias tamen in cifternam fuit vefte 10 quia perniciofum germen radicitüs evellere exutus polyrnita : »uferüntque eum inxi- Genti.egp. — iniiio neglexerunt; ideó etiam in ipfos ali- fiernam vetizrem , que non babebat aquam, quid effudit foi veneni invidia, quz erum- G. fedentes « omederunt panem. Ecce quo* pens fovetur,& non flatim abigitur : fruftra modo de allieno fupplicio invidia gaudeat ; reprimitur adulta , quz fota adoleícens epulatur poit dejectum in cifternam fratrem, fuit: nifi vultures. fuo illaqueentur in. ni- Id vifa fuit invidia praítitiffe , poft depere dulo, infitz fibi feritatis non oblivifcuntur, ditum fratrem, demerfum Jofephum, quod neque rapacitatem ampliüs dedi(cunt, fi fe. amor paternus recuperato filio praítitite meirapinz affueverint, cruor fi femel przgu- Cüm enim reducem in paternam. domum ftetur, fitim acuit , non extinguit, prodigum filium perhumaniter pater exce- Livor fi femel funus przconcipiat , ta« piflet convivium infruxit, quod caufa fuit, metíiabortíat, catenas tamen cudir, & cur filius nacu major minori invideret: con* parit, quibus fi-is non perit , cui invidet j vivium hic etiam inflruunt Jofephi fratres non tamen viclor, fed vinctus, feu livori non ob recuperatum, íed perditum — ado - detinetur obnoxius, cujus immanitas ali- leícentem, quem proturbázunt ac detruíe» quid femper truculenti ferit, dum fzvit . . runt igycifternam ; ficut exultat. redivivo Itidem, Confeflim $gitur ut pervenit ad fratres fuos, filio charitas; ita oppreffo fratre livor ttis nudaverunt tunicá talari , & polymitaymi- umphat, qui poft lanienam deliciatur. Imó ferüntque eum in ctflernam veterem ,. qua non tantüm fedent, &comedunt, verüm & non babebat aquam. Ecce quam expedi- oculorum illecebris ftudentes , hac, illäcque té & quávis difruptá morá irruat in fratrem libero vagantur afpectu,non enim in caverna; - fraternus livor ? coelum antequam — fulmi- vel fpecu , fed aprico epulabantur in loco, net, fulgurat; tormentum bellicum ante. e quó viatorum- ultro; citroque comeantiutn quam ferreum globum excutiat, flammam recrearentur fpeclaculo. Viderunt límaeli. 7"idev. emittit ; & leo rugit ore, priusquam un- tas viatores venire de Galaad, & Camelos gue fzviat & difcerpat ; fed invidia ftatim eorum portantes aromata , & refinam, & in Jo(ephum infilijgt ; quem & tunica fpo- ftactem in /Egyptum. Tunc Judas Jofev liavit polymita ; ut eádem preconceptum phum é ciflernaliberaturus, ne fame,& fiti involverent fratres parricidium ; detrahunt periret, dixit, quid nobis prodefl , fi. occide- fratri tunicam , quà proprium fcelus te- rimus fratrem nofirum ?. melius esd. t ve« gant; erubuiffet fortaffis livor coram Ja- numdetur Ifmaelitis , & manus nofire non cobo patre , nifi polymita filij tegeretur polluantur; quàm delicatula, ac religionis veíte : nudatur Jofephus tunicá , ut invi- amans eífe videtur invidia ; veretur dexte« nimi. dorum fratrum pallietur fcelus ; ram inquinare fuam, quz deílinata Jofee l, rum adeó fagax eít invidia, ut fua etiam phi cedi cor polluerat, Ques necem mo. arma defumat ab eo ; cui invidet ; qui- litur cruentam ,. & animum funefto parri- bus fe ipfam tueatur ; ideo invidi fratres cidij fcelere corrupit, mox veretur manus fratrem nudant innocentem, ut nocentes fra- polluere: melius of ut venumdetur Ifmaeli- Certé terna vefte integant. fratricidium. Hs, G manus uofire non polluantur : etiam miferior fponsà , & deterior viatore fuit cutem timent iaquinare invidi fratres, qui Joieph, cüm illa à militibus nudata fue- in pectore praconcepto fratricidio, omnem rit ; & hic cüm peregreé defcenderet in fpurcitiarum ; ac flagitiorum cumulaverant Jericho fpoliatus à latronibus ; — Jofeph e- colluviem, nim non ab exteris, led à proprijs fratri» 9. Àn non dextere ipfz polluebantur , qu& venum innocentem fratrem Ifmaelitig bus. SPOM?: & viatoris veíles nudita- dabant? Ex invidiz font&ipütidi (caturiunt vitiorum latices, 63$ dabant? tam pingui eft livor religione im- dere, lugubríque clamore, G ploratu,urbem totam implere, Thamaris, querele ad aue ^f butus, ut quidquid citra cadem fteterit blanditias effe putec ; impollutas teítan res pervenerunt fratris Ablolonis, qui cüm tur velle manus , quitamen mentem ftimu« Amnoni invideret principatum, ejtisque odo, lante invidia enormiffimo fcedant fcelere, ratus libidinem, ftatuit rem tacité quidem 9. Sed ciin verentur manus polluere eas pati; donec opportunior ei daretur ultig* nisoccafio : fororeminterea in domum recee fodé coinquinant, dum innocentem fra. trem venalem exhibeut exteris mercatori« pit Ínam longo quidem luctu tabetcentems bus, ac pretium inftituunt viginti argen» fed de fratris injuria non conquerentem. Abe folon ficut invidiáin Amnonem intus &crue teos; minori vendiderunt pretio fratrem , quàm invidi Judai Chriftum: & revera de- ciabatur , vindictz defiderium toto . biennio cuit , ut famulus minori pretio venum da- fovit, donec opportunitatem enactus Am« retur ; quàm Dominus; Jofeph famulus vi. nonem extra urbem Solymaanm traheret, & ginti, & Chriítus triginta argenteis vendi- quidem in locum tanto iníidijs aptiorem, quantó à confpectu Davidis, & aulicorum íae tus eft,quiaut ait D. Hieronymus, ANvz de- Ó cuit tanto [eruum , quanto Dominum vendi gacitate remoriorem, 13, pretio. — Argenteus idem fuit acficlus, cue Tempus accefferat ovium tondenda- rum, quem diem lolemni confueverant He- jus valor quatuor zquabat Romanorum ju- lios, & Hilpanorum reales, - brai convivio habere genialem , & larva a, Gmi n 1O0. Adeo truculenta eit invidia, ut invidus morisfraterni livorem tegens, & odium, nec proprio parcat fanguini, quem im fras quodintus fovebat , Amnonem ad paratum tre nititur vel fundere, vel radicitüs dele. invitavit convivium ; inier epulas injungit Ie. Invidit Onan nomini Her, cui propte- Abíoion hofpitibus, ut Amnonem tanquam rea noluit filiosexcitare , ecenim. Genef. c. convivii Regem largioribus poícerent pocu« lis, imülque fuis praecepit, ut eum temulene 37. occifo Her fratris fupplicio minimé de- territus Onan à crimine peffimo, cüm in- tum, multóque vino jam madidum figno à fe conílituto interficerent. greffus ad Thamarem effec,. maluit perire , Propinant igitur, Primum etiam filiorum quotquot aderant, laxioribus calicibus Ame quàm generare. Davidis flagitium inceftus fuit Amnonis noni,qui propinantibus fibi cüm reiponderets krat multo- ftaum vino gravatus, ceepit, & cae cum Thamare forore 2 Reg.4p.13. Amnon maximus natu filiorum Davidis, qui pite; & pedibus vaclare; & cüm ni] cogie cüm primüm conjeciffet oculos in Thamarem taret de imminente fibi morte, nilque de ad« fororem eam coepit non folüm amare , fed & miffo à fe fl;gitio viclima cadit multiplici deperire, Nefaria libidinis fomes venuftas vulnere faucia invidi Abíolonis; cujuspros erat puellz regiz , quam auíus fuit. frater pterea livor nifi fufione fraterni fanguinis eX tentare, cum nec cogitare quidem licuiffet, tingui potuit, Onam noluit fratri filios excitare,ne in eam impudicé tangere:. íed vicit pudorem 13, fuccefloribus ejus fuperviveret nomen; ex libido, cimorem audacia, & fanguinis ne- ceffitudinem improbitas. Morbum fimu- quo conjicimus, quanta fit invidentia feti« tas, qua non folüm in fratrem (zvit & viven- lavit, quo minime laborabat , cüm non fe- bri ,. fed libidine ureretur ; lororem accerfi. tem infequitur; fed ne defuncto profit,obeít etiam naícituro, vit, à quaforbitiunculam, vel jufculum fibi Quód fi pudor plerum- ülldm: que abortit, ac efficit, ut przmaturé mori parari rogavit ; flagitium licét relu&tanti ob- tulic, quod & patravit; fed peracto fcelere, diícat, qui nafci nondum didicerat; livor ne dum naícivurum prafocat, verüm & ipfum quz amorisexaríerant tedz in faces accen- duntur exitialis odij, vertüntur in feritatem pravertens infantis conceptum; non (olàüm blanditiz , & expellitur. fraternis ex zedibus elidit in gecmine florem, ed etiam evertit in Íemine ípem. — Oquàm exitialis e(t invidia! conftuprata regia puella , tantó milerior, quantó ob amiffum pudorem verecundiá cu- qua homines perfequitür ; antequam mater- mulauor: nimirum ut ira, ita etiam amor no concipianturin utero , G antea occidit, brevis eftfuror; amara dulcedo, & blanda quàm naícantut : Dixitque ergo Tudas ad Genef 38o 'vo:' P 4 niors, Quan filium [uum : lngredere ad uxorem fra- 11, Inconftans eft , qui ex libidine amor tris tui, € fociare ils, ut fufcttes femen fras- exoritur, licet Amnon fororem deperierit,SC trituo, ille fciens mon na[ci fibi filios in- maciem contraxerit ? patrato Ícelere odiífe troiens ad uxorem fratris [ui, [emen funde-. illic& incepit, quam amaverat, & à fe etiam bat in terram: ne liberi fratris nomine na- procul abegit; nimirum ubi dux eft luxuria, fcerentur. — Et idcirco pereufft eum Dominus, ibi comes eít triftitia; & ubi vernat rofa; ibi eà quod rem deteilabilem faceret, Sedunde & ipinz pungunt : initia illicitee voluptatis tàm noxiuslivor in Onan? certénon abalia mel, &íaccarum guítandum exhibent , càm radice, quàm à Juda patte ejus; facilé virus à ejus extrema in ablynthium definant. Ex- ftirpe in furculos proferpit. Invidit Juda Jo- clufa igitur conftuprata puella à fratris Am- fepho fratri, ne quam fomniaverat feli- citatem , afíequeretur. nonis domo copit fortem fuam lamentari , $) amiffz pudiciuz illachrymari,capiti cinerem in(pergere, & veftes lugentium more di(cin- Verani de Afciiibus Tosa. IL, Llllä $. H, 636 Diflenatio XXVII, " * M David, fed (imul invidetür , cüm debuif. E Íet à Saule fummis affici honoribus ; fiquis dem Goliatho in terraín. lapío , acíi cer- ?.sz' fnum inidialivorem fundit, vix Gigantis caput effet totius exercicüs ibi cuncta confundit ;; nec fufcepti be7 Philifihai , cecidit ifte unà cum Goliatho , ntficij recordatur invidus , qui ceco quia ita fuit pavore coníternatus, ac f1 om- iMpetu iu eum irruit, C nes, & finguli Philifthzi unum ac idem ha- f: snvidet, [; buiffent Goliathi, jugulum ; quod populo Romano exoptavit poftea Caligula, utuno 14 "Bi invidia ferpit, ibi omnïai-äüciun- i&u omnium amputaret capita; &t revera ï tur, & corrumpuntur, neque fu- cafo in capite Goliatho cervix totius. Phi- ^ — fcepti beneficij recordatur invidus ; liftheorum exercitus videbatur pracifajquia € qui ceco impetu in eum irruit, cui invidet, z,Reg; €. I7, Proftraverat Goliathum David, . qui & op. ut legitur; Pédentes Philifibiin, quüd mor. tuus effer fortiffimus eorum, omnes fugerunt; 'vo.ffa probrium abftulit ex Iírael ; fed victoris [ * Davidis triumphus invidiam excitavit, qua in effufam fe fugam dederunt attonidi, in. Íequentibus tamen Hebrais terga tanta ftra- Saul füum affertorem , gentísque Hebraicze gecadentibus , ut tefte Jofepho Hebrao propugnatorem perfequi ccepit ad necem ; concifi feré omnes fuerint, vel capti; pul- ä cüm enim puelle Hebrez feílivis cantibus, chré D. Ambrofius ait : Unius fortitudo letisque choreis viélores falutarent , epie f4tla eii uniuerforum vitloria, nicion illud occinerent: Percufit Saul mille ; &6 David decem millia ; (icut felicitatis co- De Lacedosiponijs. refert IElianuä in 16, bello eos fagulis ufos fuiffe puniceis, ne mes femper eít invidia, eo minus tempe- Qq fanguis ex inflidtis. fluens vulneribus , pa- ! rato puellarum ftudio laudandi;in aliud per. vorem incuteret, Eadem de cauía Romani £ trahitur David bellum , priorelongé mo- olim Imperatores confueverunt non alias p leftius, quia diuturnius; fuit hoc . bellum non armis, fed affeclibus odij , averfionis, in acie veftes induere , quàm purpureas , ut de Lucullo memorat Plutarchus, ldque i timoris, & irz prxeunte invidia cum Saule ineundum; agrétulit Sau]l, quéd puelle ut, qui przeít exercitui, nunquam ob fibi v inflicta vulneraanimo cadat ; dependet e« 1j Hebrez decem millia David tribuerint, & Sauli non nifi mille: quem parem fibi no- nim totius exercitus falus ab erecto , ac vi- p rili animo Ducis. Alaéle jugulato abad« il luiffet invidus Saul perfequitur majori in- fignitum honore, & o&to ipfis annis in va- verfario Abnere , unà cum. Duce fingu- 2.Ref, c,2« l: lorum militum animi cecidére. Et uno t tia vite difcerimina per omnes Chananitidis regiones Saul Davidem traxit. Vox illa profirato Holopherne ab invicla Juditha Y. Reg. $.18, totus Affyriorum exercitus pariter core puellarum adgratulantium : Pereuffz Saul ruit 9 LÀ i snille, €8 David decem millia , lcintiilla fuit, dntolerabilis / tjmor , & " tremor guditb.e.14s « cecidit fuper eos ,. €8 turbati funt animi eo- quz exitiale excitavit odiorum incendium ; W adeó verum eít, nullum (ine fale facrifi- rum valde, & fattus eff clamor incomparas cium effe , nullümque fine umbra fplendo- bilis in medio caffrrorum eorum , Cmaque omia nis exercitus decollatum Ho / á opbernem audi- li rem , & nullam fine invidia. felicitatem ; . licét melleam effudiffet dulcedinem , & ro- viler , fusit mens , & confisum ab eis , & Q Jolo tremore, ac metu agitati fuga prafidium fas fparfiffet triumphus . Davidis, fauftas 2l tamen inter acclamationes , letásque gra- Jumunt j dta ut nullus loqueretur cum pro« b ximo [uo, fed inclinato capite veliéiis omni- tulationes , quibus. omnia reíonabant ; U effudit livor felleos imbres , quibus come &us evadere fefiinabant Hebreos , QU0S Af« & matos [uper fe venire audierant. Nimirum munem. corrupit hilaritatem , animüm-. Q que Saulis excitavit contra Davidem, A quo Bethulienfes, qui obíeffi ab Holophernele- pores erant, proftrato Aflyrio leones fiunt; Qu cum fuitfet David preemio donandus,;invidi kg & perfecutione divexatur. * ?a pati pacto proitrato à Davide Goliatho to- tus Philifthzorum exercitus pracipiti fefu- Q Progreffus fuerat contra Goliathum VO 1j, B& dedit, ac terga cedentibus Hebrzis ine David, pugnavit , & hoítem expugnavit, fequentibus; refert 3 & nonarma duntaxat, fed & caput ade- Jolephus in illa fuga oc. £/^9«aztis. di cifos fuiffe Philiflhzorum — triginta miliia, "^^* * !* mit adverfario ; quod cum ingenti plau- & vulneratos fexaginta millia, cüm He- do fu, omniümque gratulatione ad Saulem brai fugientes infecud fuerint usque in Geth, Tien detulit: fed quia viétorem reducem fata- & . Acharon & inde reveríi relicta 3- ton fugi'en- gebant omnes amplexari, & exofculari, tibus caflra fpoliaverint, fpe omnésque ei obviarent feftivis cantibus; Re- Mirum tamen dictu , Ut quéd Saul poft I7. gnum Saulis videbatur melle diffluere , cui proftratum à Davide Goliat humac extuf- ( tamen adfuit, & fel invidiz, Crus egrum, fum terrorem Hebrzorum , quafi David p cim non fine voluptate fricáffet Socrates, & excidiffet memoriá , petierit ex Abnere Qu mox dolorem fenfiffet, dixit: son mirum, Duce , quisnam effet. adolefcens ille , us Clpz quia natura vil admittit gaudj absque ma- Goliathum proftravit : bi *ore , nec ullus eít fortunz rifus fine la« De qua /iirþgjr[ -äbg. &,17, 19, defcendst. bic «dolefcens ? interraga, CHJus LARTM L chrymis : proílrato Goliatho tiumphat — fj/us fit ifle puer, Vix annus effluxerat , QUi qUin Ex Invidiæ, fonte putidi fcätüriunt vitiorum latices. 557' äum David Saulis armigerum agens Golia« migerum incaftris » fuámque expertus fucrit thum vicit , & fidium etiam fono, & cantu in aula muficum, Latet procul dubio in àDomonis infultu Saulem ipfum fzpius li- hac Saulis oblivione monitum nobiliffimum; beravit ; timuit Saul ne Davidis victoria quo nemo fperet , gratiam coníequi fingue fuz derogaret glorie , quodexpertusetiam larem ob impenfahominibusbeneficia, A* fuit,'cüm à puellarum choris epinicion illud deó tenuis eít , ac labilis praeftiti beneficij audivit, Percu[fit Saul mille, & David de- memoria , uteuro citiüs fugiat , velingrae €em millia : tametfi multa Saul in caftrisjam titudinis fpongià deleatur. $i qua tamemn preclaré praftitiffec , adhuc majora geffit affulgeat fpes gratize confequendae , hanc le- David, licét adhucadolefcens , adeó ut Saul vis quzque.offenfiuncula obliterat ; quia inanu, & confilijs mille tantàm jugulaverit , ubiinvidiafuum fpargit virus ; fingula infi« cüm David decem millia proftraverit 5 in cit , ac corrumpit. Quin & alienam feli» Mp l, uno enim jugulato Gigante tot millia perjé- citatem in proprium fupplicium fuo livore transmutat ? . runt Philifthinorum , quot in turpi fugà ce- & alienum gaudium propri- cideruntab hebrzis infequentibus czfi ;. ne- um facit. moerorem ,. ut & profperitatem que obítat , unum duntaxat Goliathum fuifíe miferiam ; quapropter fupra omnem nequi« à Davide proftratum 5 etiam qui unam ar- tiam livor infoleicit , & invidiz virus ef» boris exícindit ftirpem , plurimos eodem funditur ,quia ut appofitél ait D, Ambro- iclu ramos abícindit, Verüm ho«ce puellae fius. Improbus (uo deleftatur bono. suvi- PJ :gü lm rum epinicion invidentiz fuitícaturigo , ac dus torquetur alieno z. ille diligst mala , bic ff, Lerna plurium malorum ; . Ícintilla fuit , bona odit ; ut propé tolerabilior fit , qué qua odiorum excitavit incendium. | Feliciüs fa. vult benà . , faluti confuluiffent , .ac fortune Davidis, fi bus. q"lua*m qui malé omni- cantatrices puelle Davidis vicloriam , cum , Invidus , ut afferit Socrates apud Xe- 20« prottratis à Saule noncontuliflent: & ab e- nophontem deejus dictis, & factis, eorum pinicio illo abttinuiflent, omnis quippe com- plerümque bono tabeícit,de quorum calami« paratio etiam inter pares odiofa eft , & in- tate letatur , quód maximé tribuit ftolidi* vidiz fomes, & longéodiofiffima , quando tati , cum nonexcludat íummam nequitiam inferiores luperioribus vel.ae in eo fitam , quód ex.alieno bono averfio untütr. guancur s V-€1 æræfer prodeat ,. & ex aliena profperitate fumma 18. uantum iavidie nonexcitárunt vocu« emergat miferia, ex aliena hilaritate lurida Reg, C&l lz ille ; Conflantinus condidit , Cyrus infl au* tetricitasoriatur; exgaudio triflitia & ex zAavir: collapía ruerantex terrz motu Con- bono odium eliciat , & alium fibi invifum , ftantinopoli zdificia quamplura , qua re« G noxium ílatuat non alia ex caufa , . nifi ftaurationem . expofcebant. Cyrus Prin- quia à Deo bonorum omnium Largitore u- TU «eps Architectorum vir pace , & bello infig- beriori cumulatur favore ; & plus altero misaulz lrafectus, belli dux, Patritius, & ametur per collationem illius boni , quod Coníularis , referente Baronio ad annum invidum torquet , G miferum facit,. quod Chrifti 44 1. quidquid intra urbem ex quaf- perinde eft, ac Thermachiam giganteam in- Áfatacerra conciderat , non ram inflaurayit , Íftaurare , ac de Dei iudicijs judicium fera quam in formam exatavitelegantiorem ,. & re , ut notant D. Chryfoftomus , & D. auguíliorem ; & hoc ob praititum patriz Profper, Hinc Palladas apud Stobeum ?':ZW-ML bencficium 5 ficut gratiam ; ac benevolen- ferm, 3o. exclamat, 9] "maximam invidia rj '3,. de tiam fibi concivium conciliavit , ita initium improbitatem ! énvidus cedit. fortunatum , -vit. con- excitavit invidie in Theodoíiojuniore , qui quem Deu amat ,. adeó flolidi p ex 2nvid £ - |. Tempainp 9- cum ludis prafideret equeftribus , pugnis- am erramit ,. Adeó facià fervimus flulti. que umbratilibus , & populus nova, & e* , No« graci bomines fumus j nibili mor- leganti urbis delectatus fpecie acclamaret. tuorum | fepultas [hes babentes , ves omnes Conflantinus condidit ,. Cyru inflauraum : peroerfa jam funt. $i quis.odit bominem , fs voces iftz fuerunt , qu& noníolum invidi- quem Deus amat maximam flulttsam fbg amexcitárunt in Theodofio , verüm &gia- induett $, manifesià enim. contra Deum sp- [j tf dium acuerunt contra Cyrum, quem Theo- fUm pugnat , maximam éram ex invidia.s dofíius non folàm publicatis bonis in ordi- ree:pien.f. MP: i [' nem redegit , verüm etiam in Clericum at- "Talis fuitin aula Affueri Amanus-i:n&r 21 tonfum Smyrnam mifit eo animo, ut per: Proceres , & purpuratos nemini fecundus Ípeciem Epiicopum ibi ageret , fed revera nifi foli Regi ; vir tamen tumidus , ac in- ut ab improbo populo mactaretur , qui praes vidus , imó & fzvus ineos, qui auderent cedentes praefules occiderat. Laus quam ejus adverfari arrogantiz. Hic origine A « I populus Cyro dedit, gladium cudit , acuit. malecita fuit , quamvis maternum genus à Períis traheret , .ac propterea in con(uetu- que invido Imperatori, . JEgré ferunt Prin- bipes fibiinferiores zquari, vel etiam in re- dinem , ac familiaritatem Períarum irre« bus claré gettis praferri. pít ,. & in regiam aulam fibi aditum ape- 19. Quahivit Saul , quisnam effet David , ruit, usque ad fancliora confilia, adeo ut ;Regl :.17' apud Affuerum omnia poffet , patrísque no« wf* quamvis ,gntc annum , & fuum viderit ar- L11l3 fmine - Diffetatio XXVI. 638 mine à Rege appellaretur ; ex quo tam ve- Rex percupefet inEgnïtc/"r decoratam.. Pu-g cors libido, tam infolefcens füperbia ho» tans Amanus idjad fuz incrementum dig« minem occupavit, ut àquocunque non ado- nitatis pettinere ; con(ilium fuggeffit tai raretur cultu, qui foli Deo debetur, poenas fuo plenam dedecore , quàm Mardo:hei re. lueret; perinde ac fi reus enormis ellet fla« fertum gloria :- dixitque hunc tegio effe or- gitij. Id temporis inter excubitores pre U natu veftiendum , & equo itidem regio torianos cuílos regij palatij Mardocheus a- vectum per urbis plateas circumducendüm , derat ; cujus fores cum cateris excubitori. froenos tenente fatraparum Principe , qui bus fervabat,vir infigni in Deum pietate, & praeconis in(lar praclamaret : fic bonoras in Regem fide ; hic recufavit honorem, ac bitur , quemcunque voluerit. Rex bonorae. cultum foli Deo debitum Amano praflare, re&. Placuit Regi confilium , juísitque exe« Afr qui indignatus , nil aliud mente molieba- cutioni demandari , & Mardocheum regio *.-*- tur , nifi extremum Judaica flirpis excidi- palludamento indutum , torque aureo ful- ^. um: dectetum impetravità Rege de univer- gentem , diademate ornatum , & equo 45 fa ttirpe Judaica per omnes Perfici juris ter- . generofiffü«:no ve&tum . praeunte Amano ras extirpanda . .& deleta fuiffet univerfa Procerum primo , ac preconem agente ! ftirps Judaica, niíi E(theris reginz lachry- circumvehi per fingulas urbis plateas , & ma cor Regis emolliviffent , G impium de« fora. Cümque jufíu Regis fuiffet Mardo- 1. 15, d 1:: D D " leviffent dectetum ; quod nonfolüm Sufis cheus citcumdu&tus in modum triumphi pendebat toti Judzorum genti fatale : ve- praeunte fuz felicitatis precone Amano , 76 rüm etiam per totam Perfidem , per quam hic confufione plenus, & verecundia fuffu- ]i fus, & praefertim invidià excruciatus rever- t fe(tinabant Curfores , Regijs litteris decre- tam Jud&orum internecionem: Magiftrati- titur in domum fuam, Aman feflinavir l t bus locorum denuntiaturi, jre in domum [uaus lugens , $ operto ca- Ejllac,r.ö, 3* Inhacluctuofiffima rerum con Gitutio- Z ne E(ther poít triduanas preces Deo fufas , Qu id? quód fuþerbu.s hadtenus ex hi« L variásque corporis afflictationes plena in lari , ac ferena fronte ;modó fubmiffo ca« 4, Deum fiducia , naturalem orisrefumpfit ve- pitein imbres folvitur lachrymarum ? quid nuítatem , mundo muliebri feornavit ; & L/ quód defpectus à Mardocheo ; non flevit ; eleganter induta petjit ad Regem . ingredi , nec operto capire érubuit ; fed mox eru- Y quem blandá fermonis fuadá in fua flexit vo- befceritia vultum tingic 5 & faciem tegit ; fu ta. Non folüm ad abolitionem crudelis quaf(i f« indignum humano fateatur confpe- Ls edicli Afferum induxit , verüm etiam ad e- étu? invidia bas rerum viciffitudines dedit; l pulum ab ea apparandum invitavit , cui i'nvicjia caput cooperuit ÀAmani , verecun» Li de Zl el Voore adfuit etiam Amanus à Rege ipío accerfitus: diam excitavit , cor torfit; cüm primàüm à - Rege audivit Mardocheum tanto afficien- LLUEN fed quantum haufit lztitiz ex regia ínvita- 4l tione , tantum concepit indignationis in dum effe honore : zgriüs toleravit, quàd tl Mardocheum ad fores aulz excubantis , cum eemulo fuo plauderetut , quàm quéd fibi enim ingredienti palatium Amano genu non injuria irrogaretur ; quia invidus magis. 0i flexiffet, necin humum fe demififfet , fel- dolet alterius plaufum , quàm proprium Ü Je mifcuit Amanus quidquid dulcedinis ex damnum , plus ipfi diíplicet aliena gloria, f Ettheris convivio guílare poterat: adeo ho- quàm injuria fibi irrogata : Invidia , ait in ferm. de H noris cupiens fe ipfum torquet , ut etiam Cyptianus , radix eff malorum ommnium.s, vvere, in fumma felicitate , vitze fentiat acerbita. Sors cladium , — feminarium. deliorum.s s Pü L tem, quam ut àfe excuteret , initis cum materia culparum , & nonnullis interjeäii : Ld ft Zate uxore confilijs deliberavit ; patibulum deícribers invidum fubdit . Hinc vultus d erigere ad contumaciam plectendam Mar- minax , torvus afhecius , pallor in. facit dochei. Surrexit crux in fublime quinqua- in labijs tremor , flridor in dentibus , verba , t n ginta cubitorum altitudine , ut fupplicium rabida , effrenata convicia ,. manus ad neg £antó effet ad terrorem atrocius , quanté ad cédà violentiam prompta , etiam fi À glae ignominiam apertius , ac patentius. Sed dio interim vacua odio tamen. futura necis l r ex Numinis providentia obtigit ; ut Affue- armata, ^ Invidiz color pallore inficitur , rus eam no&tem infomnem ducurreret, quz oculi deprimuntur , mens accenditur , mem- fw inter (ufpendium intercedebat , cümque bra frigefcunt , & ipfa dentibus ftridet , pü! | Rex infomnis fuorum fibi geftorum hifto- livore tabefcit , & ex alieno gaudio pro. p 4l riam perlegi juffifet , didicit ex . ea capiti prium hauriens moerorem, mifíeta cffj- li Íuo per Eunuchos infidias fuiffe (truClas, & Q - eiturex aliena profpe« indice Mardocheo detectas , nulla relata ritate. f in benemerentem , vel gratia ; vel prz [/7 miac B j PID Circa id temporis mane horis antelu- n canis confueto maturiüs aole adfuit Ama- 4l) nus , quem Affuerus interrogans , quó- LUT lioy mam afficiendus eflet honoris genete queml SQII IQ D V0 i Ex Invidixfonte þmidi&fcaturï*unt vidorumlatices. — 633 Ícelera omnia ffeCum--trahii , àc fovet, non S. IIL alia ex «aufa , nifi alteri favet. quia rerum profperitas i : fjfl&.ä exitiale fþ.in;via'z'ae maligni- Pati non poteft invidia P rincipis fävoq.- 46, 445 , ut velipfius Bonitatis waturam f[uo rem alteriimpettitum ; quàm fibi, | Subfi- autatur livore corrumpere : - fibíque tantüm ftente Cyro Babylone, Darius ejusSocer in Adfaifeere ,. quod pluribus Bonitas fuá. Mediam profecturus , ac curaturus , me diffufrua fecit effe come quid pet Regis abfentiam turbaretur,Danie- RHTLC . lem voluit (ibi itinetis comitem afciícere , quem centum viginti Medie Satrapis, to- , Deo ,apert)av eft invidi malignitas, ut 2 tidémque Principibus prafecit. "Tres dun. ipfius bonitatis naturam fuo nitatur daxat erant conítituti ,. fummi Principes , livore.corrumpere & bonum , quod quibus à fuübjectis Dinaflis reddenda ratio e- ad plures naturali propen(ione diffunditur , rat, & hos inter triumyiros Daniel eriam adnitatur ad unum duntaxat ,. feu ad fe ip- eminebat Regi proximior ; cüm ab eo veluti fum coar&lare, quod eft naturam totius bo- ab Oracnlo penderet Darius , .cui regimen mitatis invertere , & naturz dotes evertere, injunxerat provinciarum , quas fideillibata 5 Lib. Ys, de 6 UA DeXS -Appofltä.;.D. .Augufïinus ait , loquens de in- fapientia fingulari , & fumma integritate ad« vido: Awllo zodo fit minor accedente ,. feu miniflravit ; quod materiem , ac fomen- |gpermanenie conforte., — poffeffto .bonttatia. tum fuppeditavit invidie, Splendor, quo Jmó .tantó fit latior , quantó concordior.eam apud Regem fulgebat Danicl, clarior virtu, individua fociorum poffidet cbaritas, — .Nom tummnitore, quàm dignitatis preeminentiá , babebit denique tftam po[[elfhonem , qui eam malignos oculos perítrinxit., in quorum MM noluerit babere communem , & tantó eam pectore invidiam accendit innocenti exitiae reperiet ampliorem , .quantó ampliis ibi po- lem Danieli , quem -odijs ceeperunt invidi ad zuerit amare .confortem. Imo licet.magis internecionem perfequi; aneque tanrüm exe obitringamur Deo per beneficia communia, arferunt invidià in hominem externm , & & omnibus impenfa , ut nervoseé probat Sal. alienigenam, Judaeum genere, & conditio- vianus /i5. a. .4d ecelef. mon Jongà .ab fnit. ne captivum, G mox dominantem regnos YInvidus tamen nititur hauc (uo 'ivore cor- verüm«etiam venenatum livorem in ejus exie xumpere communionem., & vinculum tol« :tiummoliebantur effundere varijs machina- vere , quo Deo arétius obflringimur , quod tionibus , & modisid efficientes ,ut Regem Tib.de Ze fl fcelus fceleri agglutinare. ; HincS, Cy- .à Daniele.abaljenarent: G quia id erat factu prianus.ait ; Non «f , .quód aliquie exifis, ( Ivvore , perdifficile cum;ea integritate , .ac innocen. Gnet , :malum ifiud na fpecie contineri , tia, regia ageret Daniel negotia , :ut nul» Aut brevibus serminia , &f anguflo fine con* Jam noxe fufpicionem ingereret ; invidia ^eludi. — Laté patet Zelistf Invidie multiplex, 'tamen non deílitit:materiam calumniaz QU&« € fecunda pernicies. . .:Radix efl malerum.s rere, quam tandem ítuduit invenire accerfi. emnium., fons cladium , feminaritum deli- to à religione discrimine, 6 quia Dam'e;l &orum , materia culparum. | Inde odium.s hebraico ritu Deum .coleret. 227 qfungit , ammofitas snde procedit. 4Avarie 'Quia tamen inventum invidize pot:uïiffet 27« ) /m[li it tiam Invidia inflammat . dum quiefuo on t Regi innotefcere , fategerunt ambagibus potef effe contenrus ,. videns alterum ditio- obtegere, ac politicum nequitiz palliolum Tem. adImbitionem Zelus excstat ,. dum.s eidem injicere ; imó & larvam regia venee cernit quis alsum in donoribus auécliorem.s. zationis preeconcepto fceleriimponere, Tne« Zelo excaecante þn]m* dA0firos , AIque din di- untigitur Proceresconfilia, confpirationem 4ionem (uam menta arcana xvedigente ». deliberant, &impium à Rege decretum ex« Des simor fpernttur ,. .Magiflersum Chrifig torquent, quo omnesRegem colerent, niíl- vegligitur 3 2 judici dies mon .providetur. que ab alio peterent , quàm à folo Rege, Inflat fuperbia , exacerbat favttia ,. perfi- Omnis , qui petjerit aliquam petitionem à Daniel. c.0, dia prauaricatur , ampatieutia concutit. , uocunque Deo , & bomineusque adzrigin- fvrit duscordia , ira fervefest ,. mec fe jam ta dies , nifi à 1e Rex mittatur in lacumleos poiefl cobibere ,. uel regere ,^ qui fattus ef 3u. Hoc fuit decretum nequiffimum , poreffatis aliena, .. Hinc domsnice pacis vin- quod invidi extorsére à Rege, ut Danielem eulum vumpitur $. binc charitas fraterua s Judeum perderent ; «ui favorem invi- violatur , binc adulteratur veritas , unitas debant,& gratiam Regis; cümenim Darius totum . Chaldeorum feinditur , ad berefes . atque fcbismata pro- Babylone captá filitur $ dum obtretlatur facerdotibus , dum regnum Perfis fuübjeciffet , infteterunt Sae« Epifcopu invideiur, dum quis aut querirur, trapz affentatores , qu&d cüm Perfz non won fe potius ordinatum » aut dedignatur tam pié , quàm prudenter Reges fuos Nu- alterum ferre Prapofum. — Henc recalcitrat, minibus accenferi vellent, acinter Deosco* binc vebellat de Zelo fuperbus , de emula. lerent ,. €ó quia Rex inter homines Deum tione perveríus , animofitate ,. €5 livore s, agat ; non minorem vellet Darius à fuis 20n bominu , fed benoríe inimicus. Sub cultum exigere , quàm Nabuchodonofor , homine Z«li invidiam comprehendi: ; qu& ac Balthafar victi Reges exegerint : eó quia poli- N 640 "Diffetatio: XXVII, politicumi teyimen éxpofcat , ut Majeflas excidia, cedes , & przcipitia intentantur; tota regia Íe fubditis prodat , ejásque divini- oculus livore fuffufus alienum nonintüetur tas íplendeat iliuftrior ; ídque futurum , fi fplendorem , nifi ut eum vel obfcuret ,ved - . decretum edatur, ne quispiam intotoregno extinguat ? & de alieno folatio dum tris intra triginta dies quidquam nifi à folo Rege ftatur invidus, fe ipfum etiam torquet , petat ; & decreto non parentes, regique & de aliena felicitate eft ipfe infelix , sít» non obíequentes, leonibus objiciantur, quepropterea mifer € parvulus: tuncenim 28. i Quamvis impietas decreti Dario Regi incipit alter invidere!, cum majorem fe il- P I 4 innotefceret ? cüm per ejus fan&tionem. lum judicat , ideóque quia illi non equatur; n inhiberetur filioà patre, inopià locuplete, fed infra detinetur propriam dolens exigui» egro à Medico , lapfo ab ere&to opem pos tatem , alterius invidet magnitudini , pul- Ácere, contra naturz leges dictantes fui con- chré $. Gregorius, — Znvidere nonpo[fumut, CA». 254 ! fervationem , & expulfionem miferiatum, 9Hu4 . nifieis , quos nobis ín aliquo meliores putá- quas non poterat Rex abigere, necomnibus Parvulus ergoeft ,. qui livore occi- ä Opitülari, cum ubique prafíens effe non ditur , quia ipfe fibi teflimanium perbibet, LU ,poffet , nec omnibus occurrere neceffitati- quodeo minor fit , cujus invidia terqueture Vi bus 5 nihilominus ad arcendum feditionis Hinc est , quod bofla callidus primo bo- li me*tum aflenfum preftitit decreto , quod mini invidendo beatitudinem furripust : quia U per tumultum poítulabatur : Daniel tamen ami/sà beatitudine minorem fe immortali- P moris , & religionis fue tenaciffimus íta- tate illius 4gnovit. Hiuc efl , quód Caim f tas precandi vices minimé neglexit, ter per ad perpetrandum fratricidmum corruit , quia dies fingulos in fublime zdium - concla. defpetlo fuo fazrifco , prefatum fibi in* Q ve alcendit , Deum ex genibus adoraturus : fremuit , cujus Deus bofltam acceptt ,. 65 Q & ea conílantia ,. ac libertate , ut per pa- quem meliorem fe effe exborruit 5 me ut- tentes feneílras potuerit à vicinis obfervari cunque effet , amputavit, Hinc Efau 4d Pl i regij decreti transgreffor, perfecuttonem fratris exarfit , quia primoe EU 29. Coperunt tunc invidi proceres Danie- genitorum. benediclione perdita ,. quam.a al lem incusáre reum lafz Majeltatis, Tunc tamen pro efu lenticula ipfe vendiderat, s L cognovit Darius , quas technas invidia Da. minorem [e eo ,. quem nafcendo praibat » ?i nieli confttuxerit , & quàm temerarium e- ingemuit. — Hinc Tofephum , fratres. fui Ifs diderit ipfe decretum , per quod tam fe , maélita transeuntibus vendiderunt , 4quia qvam Danielem fidiffimum admini(trum in cognito revelationi myfferie , ne fe fieret « difcrimen injecerat ; de cujus innocentia melior , ejus profeciibus oboiare conatà non minus certus , quàm de viri'jactura tri- fünt... Hinc Saul David fubdirum lanceam i - Dt tioin, ftis toto ftudio incubuit , quo valeret à fu. intorquendo , perfequitur , quia quem mage premo eum discrimine eruere ; fed id per- LUPT nis quotidi? augers virtutum fucce[fbus feuw 34- inde erat , ac contratorrentem niti; Dina- fit » ultra fe excreftere expavit. *Par- fte fiquidem invidi cam Regis animum, ejis. l vulus itaque eft , qui invidià. occiditur , quem conatus animadvertiffent , feditione quia nifi spfe inferior exifferet , de beno al« t facta Regemadjérunt, cui inculcárunt legum terius non doleret. Per(carum vim haberi factrofan&tam , & nul- D Nititur invidus inzqualitatem everte. £ $2 laimmutatione, velmitigatione efle infrin- re, de qua trifletur , quàd eft mundum . gendam , & una erat omnium vox , Danicl « velle fubvertere ,' ac penitus delere ; non degum transarejfor ad leones. enim ulla major poteft mundo , & homi- Ih 36 . Tunccetfit Rex , velinvitusalienzinvi- PT nibus perverfitas accidere; quàm ingqua. diz , ac ferocizee , & Daniel in lacum demit- litatem ftatuum , ac conditionem in huma* Ti titur leonum. lf Nonaginta tunc erat anno- no genereabolere, Etenim fi urbes, quas rum fenex Daniel ; cüm leonibus fuit obje. f. homines incolunt , hac deflituerentur inz- &us, ^ Ecce in quot fcelera invidia . Darij qualitate , omnésque pari effent conditione tur proceres traxit , idololatriam invidi accerfi- U infigniti , gradíque zquali, & forte vive- verunt , innocentiam opprefferunt ; homici- rent; vel omnes eflent ex ordine equeftri in. p dium decreverunt , Deo derogárunt , cüm n diguitatibus conflituti , & divitijs affluentes, homo Deus fuerit conítitutus , ac juffus dare, & tunc exularent omnes famuli , exclude- Qu quod nonhaber ; quid enim fi à Rege omnia rentur Opifices , nullus effet agricola, qui- r peterentur , ergóne ab uno homine omnia m «ampós excoleret , plantas ferezet , fru&us Íperanda ? Mille fuerunt tunc inregno mi- colligeret ; meffem in horreisreponeret, Vi« T feriz , mille & indigentiz , nec poterat Rex tes apricisnon florerent in collibus , nec rue miíeris omnibus opitulari , nec potuit quis- ftica falce putarentur in vere ; nec auitumno f& piam Darium fingere Herculem Alexicacon defpumantem exhiberent vindemiam , nec tqc malorum omnium depulforem ; nequecum Uf ullis veftirentur pam pinis , nec fertiscorona* propemodum etfent innumerz fubditorum renturuvarum: nullus in fylvis feras vena» do neceffitates Ícire poterat, quid negare , quid concedere deberet, tü perfequeretur ; nullus auceps in campo n volucribus infidias tenderer , nullus in mari , al n In invidiz officina omnia cuduntur & aquis retia jaceret , nec hamum in pilcium ite [celera , confinguntur e:ratg. Et nonnifi vapturam. — Jugatius boves non duceret ad - fit apIros [ Ex invidiz fonte putidi fcaturiunt vitiorum latices, 64X ágros excolendos ; nullus fütor calceos effi« przproperé eft affiduus fui carnifex. Quid ceret ;& nullus batbitoníor tonítrinam ape enim tam praepotterum , quàm homines non- riret ;; nullus farcinator vefles con(ueret , 1uas flere miferias, (ed de aliena rorqueri pro» nullus coquus cibos ; & fercula appararet j fperitate ; & mileriam propriam ex aliena haurire felicitate , odit enim invidus bonum nullus Eífedarius equos dirigerec ; nulla pediffequa herz inferviret ; & artes omnes quodvis , quod alteri impertitur, Condu- ceffarent, & officia, quibus inferiores fu- xerat paterfamilias operarios in vineá fuam , perioribus inferviunt ,. & utrínque ingene & quidem alios ífummo mane, alios fub me- tia exorirentur incommoda, ridiem , & lub vefperamalios. Jre , & vos ia Mattb. aQ vineam meam , & inclinata mox dieomnes 4« ?5* Nil enim infeliciüs , nilque miferiüs; quàm omnibus propé vitz commoditatibus denario diurno donatos dimifit , ac aequé de« Ml deítitui; artium, & famulorum defectu. dit ijs, quos fummo mane conduxerat , quí, Quid&rumnofius effet , quàm ad excolen- que portavetant pondus diei , & zítüs , ac a« doscampos, & ad reliquas peragendas fun. lijs, qui utà duntaxat hora in vineze cultura . £tiones , quemque per ícipfum adigi , fi laborárunt ; fed qui diutius in agricolatione omnes in dignitate eflent conflituti ; di- deíudárünt,nonnifi]lcum invido murmure, & vitijs zqué affluerent ; & aquali nobilitate queruli pactam fibi metcedem acceperunt di- centes : Hi noviffopt una bora fuerunt , && infignirentur, utíque nobilis per feipíum, ut viveret munus adigeretur ru(ticelli obie & pares illos nobu fecifli ; qui portavimue ze , per fe ipfum terram excolere , femina pondus diei , & affu. — Sed Paterfamiliaseo- jacere , plantas ferere , fructus colligere , rum uni probé retorfit , .retfpondítque, & fibi coníulere vitz neceffaria , sicque effet dmice non f acio tibi injuriam ,, nonne ex de- Mlnibq 39' quilibet agricola , fartor ; futor, piícator, nario convenifii mecum ? tolle, quod tumm coquus , quo nil erumnofius excogitari &5l , &6 vade, n non licét mibi , quod poteft. Non igitur utilis tantüàm , jed & volo facere , an oculus tuus nequam . eit, neceffaria elt hec conditionum , acftatuum quia ego bonus fum.s ? inzqualitas, quam invidus fuo livorc delere aduiutur.: ficut contrarietates elemenco- Oculus nequam eft oculus lividus , ac $. invidus, qui livore fuffufus alienam lucem tum , diíparitas ferarum, varietas planta- zum harmonicum inducunt in mundo con« intuetur, fed ut obícuret alterius felicita» tem ; infpicit , íed ut inficiat ; & cum bonita- centum :ita-& in humauo genere ingquali- te alterius uratur, invidiá depravatur , tabe« tasitatuum , varietas conditionum , miram coníiruit ad rectum mundi regimen harmo Ícit , & nequam fit. Quàm improba eít in» vidie nequitia, quaex aliena felicitare pro« niam , & eft id , de quo difputat Scipio apud priam haurit miíeriam! quàm ferale eít in« De civit. Tuliium in opere de Repub. referente D. vidia monftrum ; quàm pernicioía , & virue eap. 2i, Auguítino. lenta. eft planta, quam vix uno die exculta 34* Sicut enim in fi dibus, ac tibijs , cantüque - ipfo , & vocibus concentus eít quidam te- vinea protulit; qua ut pampinos egerat,u- vas ad vindemiam delpumantes exhibeac , &t nendus ex di(tin&is fonis , quem immuta- meffem flavefcentem falci fubjiciat , plures - tum , ac discrepantem aures erudita ferre debet meníesexcoli , profcindi aratro , le« non poffunt: G ex diffimillimarum vocum minibus ditari, occari, & (i degeneres de« Ü moderatione , ac ex concordi discordia cone promat herbas,hz evelli debent,ne prcbis fe- centus exíurgit harmonicus , qui aures de- minibus fuccum furripiant , & nutrimene rhulcet , & animo folatium ingerit : pari pa» tum fubtrahant: invidia illicó germinavir €lo ex varijs in humano genere flatibus ho- in vinea , nec poft multum impenlum la» minum , & conditionibuslummis, medijs, & borem fruc& infimis interjectis ordinibus, veluti fonis di, fparfit. us deprompfit IQOS, & livorem Íparibus , fed concordibus harmonicum ori- tur in Republica regimen: quz enim à mufi- Sed non miror;fi tam procax invidig pat« €is in cantu harmonia dicitur ; hac in Re- tus in vinea germinavit ,cum vel in ipfo ccelo 37 publica eft concordia , quainfimi medijs ; & vix Angelicis fpiritibus creatis eà infurrexit impetu, ut unà cum Luciferotet'iam Ange« medij lapremis cohzrent : Invidus igitur, lorum partem in imum detruferitTartari ; & quia hanc vellet inzqualitatem ftatuum , & conditionem delere;Reipublice adnititur har. in terris vix orbe condito fuccreverit etiam in paradifo confita agricolante cacadoemone * moniam obliterare , quó nil infeliciüs , nil ze- rumnofius poffet humano generi obtingere : quem cum protoplaftorum felicitaris invi, hac enim fublata. inzequalitate omnia ceffa- dia torqueret, ferpentis halitu in hominumg infufflavit felicitarem, quam extra paradifum rent commoda , & quisque inops in fuis divie tijs, & mifer in fua felicirate effet. abegit : plenus enim infidiarum occafionem 9j* enactus perdendi hominis Evam de Cepit s Sed quam miferiam vellet invidus mun- do invehere ; eandem ad (e trahit, nil enim quà ejus virum proftraret » qui quam meruit posnam , inomnes diffudit pofteros, tam infeliciter miferabile effe poteft , quàm aliena felicitate miferum effe, Etid tantum Non folàm in paradifo fuccrevit invi- 38 ineít invidize boni, quiade (uo fcelere prome- dia, verüm & extra ejus limites exitiali ritas exigit poenas , quas & librmaturat, dum propagine fe illicà diffudit ; ope fiquidem Verani de Affectibus 1om. I£, n mm "-—99 — od . Caini 642 : Differtaio XXVIE, 1 Caini etiam intérignes ; & vi&imás fo* téfle, & hanc Prophetz felicitatem invidia um effadit vírus : ignis de fummo coelo de- proftravit: vermis , qui dente famelico me« lapfus ; & vi&timias depafcens Abelis , noh dullam planta corrofit, livor fuit , & vermis fuas ; invidiam fuccendit in Caini pe&ore , invidentiz ; qui intranoctem umbratiles illas ut nihil jam nifi cedem fratris animo volve- delicias , Dei agriculturam ; & Jonz hedera- ret , omnésque pofthac vi&timas contumaci- ceam diffipavit hzreditatem. — Quid eremo ter ejuraret, Nullus eft locusab hac peíte illa facratius, ubi Deus ipfe factus homo ádee tutus , curà nulla &tas quamvis tenella , rat , & quam fua praíentia facraverat ?. & nullus. felicitatis flos inceperit five in coe* tamen ibi ignens invidig ferpens populum lo ; five in terris germinare , cujus venu- ?ro&ravit Ifraélis, ftatem livor invidie non corruperit. 39. Quatuor poffumus in invidia perpen- $. IY dere ; nimirum quód ubique locorum na- Écatur ; cità fuccrefcat ; raró emoriatut j Invidia "veluti Ebaenicis. emula , & jugiter noceat, faümque effundat ii ho- Ubique na- J9é carnifex: fe ipfam interimit , licit fninum perniciem venenum. non ioriarur ; quia [e parít , cám fuo livore. Ícitur invidia, quia nec loci reveretur fan- p*e/ri: j torquet fe» non ut pereat , fed &itatem, nec vigilantium tirüet excubias ; QIUAL, neque facies jejunio emaáciatás , néc corpo- ra cilicijs , faccisque poeuiténtize. induta " 7rBiquena(citur invidia, & citó'adole* — 4r. exhorrec , ubijue fuum effundit livorem : Ícit etiam in agro Domini, in quo & quia ut vulgara fert paroemia , fíra pe* piixta ftünieüto fuccrevere zizania ticlivor , perflast altiffma venti , primas inimicorum;]udaic& invidig feges equecitó :3 fuas in ceelo radices invidia Lucifero ger- pullulavit , ac ele&torum frumentum chris màna egit , übi & pullulavit; in terreftri ianorum: fed frin ágro zequé cico cum frus paradifo Ade cozva non recufavit ferpen. Ipento creveruüntzizanias in vinea támen tata tis ali ubere , oregigni , mendacijs enu- diüus effloruit vitis , quam iuvidia vindenias triri ,. verfutijs , ac fallaciis fucereícere, rét. Cüm primüm excoli ceepit Chritti vi* Yn ára jufti Abel monítrosé prodijt , ubi ne nea, matutuit in ipfa botrus fellis ; invidiad livor venenatos fuos dedit fructus. — Hiso- minor videretur . Salamandrà , flammis uía Mattb. 10. pro pulvinari, ibi quievit , non ut facrifi vilimi una borá fecerunt ,. & pares illos mo- ^. 12, cia Íplenderegt Abelis , fed facrificantem b fecifló , qui portavimus pondus diei.t a- ut maélaret , & viclimam con(ílituerer li- fi». Vix ceeperant Operarij per paucasLo- ä 4h voris ; ex flammisé coclo delapíis , queque rulas fuurn in vínez cultura laborem irtiperi« in ara Abelis oblatas depafcebant. victi. dere , & illico invidia germifiavit , effloruit , snas, ferales umbras invidia haufit praema- adolevit, & frn&tum dedit livoris : adeà pa- Gcm[. uP, | türze mortis, fraternique excidij, rata eft ad aüocenduim , ut illitó forás érume ; 25 Imoó non folüm ararn contaminavit in- pat. & moras quásque disrumpat. Imo & vidiz livor ; led & mannz meditullium nondum natos adoritür, & fternic; teítis eft ;] corrupit in deferto,, ut cenfet D. Augu- Rebeccz uterus , in quo priüs natà fuit iüVi« * L Invidia naufeam movit , & ccele- fünus dia intér fratres , quàm i(ti nati; lucisefleüt fle corrupit edulium. Quid manná ufuram ena&li, Adfingulare defcenderant fan&ies ? quod Angelorum fuit manibus certamen filij Ifaac , arénam niaterao naéli confectum , ac fyderum rore veluti. fer- inutero , & priüsquam nati ariem edodti ; mento fubactum ?. quid manna facratius ? luctandi cceperunt inter fe fe pugrias inire, & non alijsarmati gladijs , quàm invidia., U^ cüm faerit Angelorum opificium , facer- l dotum pabulum , Chrifti imago , & deli. num fratribus hoípitium erat, una & fanguis L ciarum omnium compendium ? & tamen nis neceffitudo , qua fimul ambos materno in in manna vermis ebullijt invidie 3 etiam uterocolligavit; fed invidia mentemi unjus l hanc écoelo demiffam in folatium hebrzo. à mente Íejunxit'alterius'; . tanietfi eódem :um ferculorum abundantiam , livor invi- alerentur cibo , diverío tarrien furebant ar. L diz infecit , ejüsque faporem corrupit : quia dore , nitebantürque Rebecce matris ute- invidia tunc creícit robuftior, càm felicitas rum in mortis fepulchrum vertere;, pugná« 3ugetur pingoior. Quid innocentius , & runt invidià armati , qu$ eorum alter priüs fan&ius Jofephi manipulo? quem ftantem , moreretur , quàm nàafceretur; rixantur enim reliqui orpnes in terram procumbentes ado» pueri, anteqiüám iri cámpum prodeant, séque ä;( taverunt , & tamen hujus ftantis manipuli munde prodant: gladiatoria palaéftra uterus "gloriam invidix flatus dejécit in puteum , fuit 4 rixarum excitatrix invidia , ne alter 4 |! & livor vili pretio vendidit mercatoribus. alteri praeffet, uid facratius Jonze haederá ?. quam Deus 43 n Non folàm maternoin utero gemelles ip'ead Propheta lolatinm excoluerat , quo fratres invidia diffociavit , fed G primos E[ «itiüs proteuderetur , ramos dilataret, fo« urbis Roma fundatores fratres jugulavit,, lia emitrerec , ac umbriferum Jona cone quáfi nimis angu(ta fuiffet Roma duobus , P £l ftroerer dornicilium , quo Propheta uren- que vix uni videbatur poffe fufficere, & ni« lii tis (olis non fentitet z(tus : ed Augufline f invidia slterum ex fratribus fuftuliffet , non x ínvidizfonté putidifcaturiunt vitiorum latices. 64j . fion potuiffet urbs fuperítitem capere ; quee cur non vocavit Deum fortifïïimum , etiam totius orbis terrarum communis deítinabas quando Labani cohibuit futorem , & iraams 'ür patria. Quéd fi Romanos fratres lac repreffit ? quia nimirum longe difficiiüs eft & lupinis hauftum uberibus minus ab invi- invidiam in fratre ; quàm itam in focero co* dia tutos effecit ; lac Rebecce unà cum fra- ércere , tametfi ferocior Laban fuerit , focer tribus invidiam enutrivit, quecum ijsdem tamen erat; Efau licetblandior, quia tamemn adolevit, Etubi non eít invidia timenda , frater invidiam alebat nocentiorem, Gli4 cum fraternis étiam in pectoribus ftabule- fcit enim exitiale odium , fi eodem nutria« tur, fuámque fundat livorem ? . Quinimà tur fanguine , & nunquam debacchaturim- invidia non folàm Romulo , & Remo ure manius , quàmn cum in proprium furit genus, bem angu(tam , ut duos non caperet , ef- Licet Labanusrabidiüus irrueretin Jacobum , nxit ,. ut alterum ex fratribus interfice« quàm Eíau , quia tamen hic frater erat, feu ret $ verüm & primis in mundo fratribus fanguine proximior , & illefocer ; longe va- Orbem totum mimijs arcatum anguítijs lentior erat in fratre invidia , ac fuperatu dif- Caino reprzfentavit, qui ut viveret ; A- ficilior, quàm in Labano focero furor; quo ad belem fratrem fuítulit Il . adeó dilatatur ia internecionem Jacobum períequebatüt,ideó- mundo invidia , ut totius orbis latitudo que Jacob tunc tantum Deum Ifraél fortiffi- angulíta vifa fuerit invido fratri. Utinam mumdixit, cüm Efavum fratrem occurren. invidia ficut citó nafcitur , & flatim dif- tem fibiin patriam reduci mitigavit. Rarà 4l funditur ;. ita etiam citó moreretur , ne di- audimus diffutam femel fratrum concordians utiüs noceret 5 fed lues hac , quamvis ci« iterum coaluiffe; & extinétam fratéernam cha« 16 naícatur , difficulter, imó nunquam ex- ritatem fuoé cinere redivivam furrexiffe; íi« Xinguitur ; éflque vitz appetens , quó vi- cut nulla truculentior eft rabies, quàtn quae "*x iníidias ne&tat, videtürque pactum cum inter fratres adolevit ; ideo invidentiam, ac snorte iniviffe , quam in mundum intro- odium fraterno innutritüm fanguine compee duxit, ne unquam à mundo excluderetur ; Ícuiffe,non fortis cujusquam eft opus,fed fora hinc non defuére ,' qui invidiam phoenici tiffimi. Socer iram depenit , oditim excutit patriaverint ; quia perinde ac phoenix , eft & genero placatur , feu Laban Jacobo recon-. fui carnifex , vitámque fupplicijs emit , ciliatur : fed ubi neceffitudo eft potior,& (an« séqueà morte moriendo redimit,séque patit, guis proximiori vinculo arctius fratres illis Mth, 10v dum in rogo perit ; invidia torquet fe , non gat5 nonnifi folo fanguine ferales fuas ira, &c V, 14 ut pereat , fed vivat , quó ejus vita eó (it no- invidia extinguunt flammas 5 neque folum fi- Xior, quà diuturnior, tiunt fanguinem, | nifi & vitam i 43« píam nokye;- . Hinc arduum eft invidiam fupcrate- : rint cum fanguine fuxifle, . .&um fuppetias exigat à fupplicijs. quuc -Neronon contentus inflictis vulneribus 4j« fortaffis ,. cur. Jacob füccumbentem in lu- matrem trucidáffe ,ejisque uterum feccuitfe tSenef. cap, €ta Deum fortiffimum nuncupavetit. In- poft fufum ejus cruorem etiam intreremit ; | /|$3: vocavit (uper illud fortifimum Deum Ifraél ; nec propria fatisfeciffet (zvitiei , & odio, Aon quia osei foemoris luxaverit , nervume nifi vulnerata inater unà cum fanguine eciam que in lucta diftorferit , fed quia occurrene vitam evomuiffet. Abfolon non Amno* xem fibi Efavum mitigavetit , ejüsque in- nem fratrem tantüm confodit , fed & ju- vidiam coércuerit: adeo arduum eft,mon- gulavit. Cain Abelem fratrem ,. cui fa. Áftrum profligare invidiz , & virus decli- crificia invidebat Numinigratiora , non per« marelivoris. — Recluferat Deus Patriarchz duxit in campum, ut torqueret , (ed macla- cclum, Jordanem coércuerat ; ut baculo ret. Et Davidfortaffisvibratam in fe Saulis &rajici poffet , ovium conduplicaverat fcetu* haftam non declináffet , fi non ejus genet , fas, nec tamen fortem Jacob Deum adhuc fed frater fuiffet: quia odium , & invidia , dixit ; fed tunc cüm primüm Elau inhibnit fi fraterno alantur fanguine , furunt magis livorem , invidiam compefcuit , fortifimum exitiales ; ac valentius irtuunt in cades ; vocavit, Znvocavit fuper illud forrifimum sitque opus Fortiffimi ihvidiam fraterno JDeum Ifraél, hoc eft iuper odium ex invi- » fanguine paftam coércere, ldque igitur dia emerfum Efau ; quia invidiam compe- caufz , cur Jacob Deum 1fracl tunc fortifli- Ícuiffe opus eftfortiffimi , etenirn difficiliüs mum vocavetit , cum non Labanum focerum ei itafcentem , fed cüm fratrem Efavum illi eít froenuminvidiz injicere , quàm flumina cohibere , ccelum perrumpere,clementis ob« invidentem compe(cuit. ^ Nec mirum quia flare, & ventorum impetus compefcere, ad Generum perfequendum fola avaritiaLa- Sed cur Dominas à Jacobo non fuit for- 44* banum impulerat ; fed ad Jacobum in pat- tiffimus appellatus , cüm furentem Laba- riam reducem occidendum invidia Efavum num focerum àcruenta czde deterruit ; fed utferat; G licéttam avaritia , quàm invidia tunc tantüm cum Eíau invidià excruciatum , nocentiffimz (int , fuásque ferales toedas ab i ac livorem evornentem cohibuit , ac miti« orco videantur mutuare ; faciliüs tamen fax avit occurrentem fratri in patriam redu- extinguitur cupiditatis , quàm noxia fopia- ci ? fi Labani ira imbecillior non fuit E(au turinvidize flamma, Licét Matthzeus federet in telonio di. invidiá; cum tamira in Labano, quàm livor 46. in Éíau «ruentam moliretur Jacobi necem , vitijs inhians ad unam tamen vocantis Do. Ferani de Afeilibus Zom. ii. mini Mm mm 2 644 Difetátio XXVIL. mini vocem furrexit ,. pecuniarum cupidi* queri , liorum gloriam facere fuam p P tatem à fe abegit , G menfas omnes dimifit : nam » Welut quosdam pettori ]uo admo- non ita Jofephi fratres &qué citó. livorem vere carnifices ,. cogitationibus , && fenfibus nb Oj"" depofuére , & invidiam à fíe abegerunt ; Jutia adhibere tortores , qui fe inteftinis cvu» um €ruentam fuere ejus cedem moliti , in ficcam eiatibus. lacerent , G torgueant. cifternam eum dimiferunt, fame, & fiti ene- 48. Quid calamitofius, quàm fe ipfum per- eandum; ner ullis lashrymis potuit fratetna petuum habere tortorem ? quid miferius, invidia emolliti, nec livor deleri 5 fed extra- quàm ex alieno folatio moerorem haurire : &um & puteo & vinculis compeditum exte« quid deteflabilius , quàm ex aliena felicita- ä ris dederunt mercatoribus venum. Non t te proprium accerfere infortuniuni ?. & a* absque admiratione perpendunt SS, Patres - P inhibitumà Jofué Íolem fletiffe , ne ftaret. liena pinguedine proprium enutrire livorem, finil, 13 quóeóaeriüs torqueatur , quó alterius for» L Amorrhzus ; occafuro námque foli incla- Sol contra4 Gabaon tuna pinguefcit uberiüs? appofité S, Chry- S'"'?-V l?i, mat invicliffimus Jofué, fologus. Imvidia fuorum carnifex femper ue mpovearis , paruit planetarum Princeps ca- extitit , extendit fenfus , torquet animos , Ítrorum duci , ut peritet Amorrhzus; ex- hibuit fe lationarium militem , quó ftativam diseruciat mentes , corda corrumpit, qui4 plura ? banc qui receperir , fua fufiinet fine in caítris Amorrheorum fortunam profter- netet , metámque diítulit. diei artingere ; fine fupplicia ; quiain fe domeflficum femper diligit babere tortorem, Quis ibi malorum quó dux fidelis inimicorum palmasad poftre- L. QEE— MA C w II W WE "w ium usque demeteret. fmi , ubi alterius bonum pana ef ?. ubi Mirantur inquam erutiatus eff aliena felicitas. . 1motam ime [4 .SS. Patres ,. quod cum fol fletiffet à Jofue Anhibitus. , non tamen fleterit . coétcita à manuiter invidum livor torquet, quàm opu- lentius eft alteriusbonum ; & faciliüs dam- Deo avaritia. Quód fi Jofué non folis cure num tolerat proprium, quàm alterius , cui Íum ,. (ed cupiditatis impetum debuiffet invidet profperitatem. €o&rcere , non ei fuiffet cupiditas obfecu- Cellegerugt ergó goan. T. Pharifei , & Principes coucilium , &f dice- ta, ut princeps planetarum ; nec Dei mili- ä bant : Quid facimus , quia bic bomo smul- fe tes fcelus inito conflictu proftráffent , fed a figna facit ? f«d juvat memiriffe , Chri- ilud in dies ex. aggerando defpcrgüüs cu- um Dominum mendaces appellavifíc Pha- muláffent. rilzos , & Diaboli filios Joan. 8. Vos ex / 47* O quanta eft invidiz perverfitas ,.quam Patre Diabolo effa , & — Si dixero , quia nonnifi forcifmus omnium potis eft. pro- Nu/ïncr.' f ,u fternere ! nec mirum fi fuperatu fit invidia non feio eum , ero fimiln volis mendax. ä Nulli dubium, quin utrumquecffatum Phae H difficilior, qua foecundior efl fcelerum ma- : 9.*9-!'. Ub rilzi pro gravi injuria fibi irrogata reputave- i ter , quia tefle Jacobo Apoftolo, rint; utexire fiammis, in quas erupére zelu $. & contentio ; ibi inconslantía.s , claré conjicitur: fed fi congregantur incon- & omne opu prauum : eít hic zclus livor cilio deliberaturi de Servatoris fa&tis , & invidie , & hzc malorum omnium matrix Q diclis , cur non potiüs injuriarum , quas ab effe perhibetur : fiquidem ex una invidia ; ipfo fuére perpeffi reminifcuntur ?. cur fola veluti & putido fonte vitiorum omnium €i miracula, ac prodigia, quz tunc opera. fcaturiunt rivuli , profluunt rixe , ema- E batur , ei objiciunt ad nocendum Joan. 11. nant contumelizg , erumpunt odia , exe- Quid facimu , quia bic bomo multa fguaza unt pugnz , cedes , rapinz , Íchismata , l f4«it ? Quód Chriftus czecis vifum , clau hzreles , facrilegia , . & fcelera omnia , dis greffum , mutis loquelam, malé valen- Ü quz unica invidia fuo fovet livore , qua- tibus fanitatem ; imó & mortuis vitam re« p propter ait Cyprianus de zelo & livore : li JMala «atera babent zerminum ,. & quod- ftitueret, non erat quidquarh , quod Phari- fi Ízis noceret ; cüm omnibus id prodeffet ; eunque: delinquitur , delitli coufummatios * Lj invidia terminum nou babet cur non potiüs conqueruntut , quód men- ue fimitur dacis notà. inufli fuerint ? quia nimirum u permanens jugiter malum , & fine. fme.s W defpumantes felleo livore Pharifzi minus peccatum.- Quia fcilicet una invidia om- cruciabantur de proprijs contumelijs ; ac nià fcelera fuo liwvore . fovet.. In hoc ta. injurijs ; quàm de Chrifti Domini gloria ; men juflitiz patrocinatur, quód prome* fitas poenas à fe ipía exigat , G invidum & plaufu , qui ex patratis míraculis ei ace creverat: injuriarum, quzipfis fuére illatz, t €ó diriüs torqueat , quo alteri invidet fe &1 non meminerunt , & eas vindicare neglexe- feliciori ; hinc eleganter Cyprianus eod. runt ; dummodo gloriam , aurámque po* lb à tratl. de zel. & livor, zquiparat. invidiam MLA pularem , quam füerat fibi Chriftus enactus D tinez , ac rübigini ferrum , cui inhzret , L] ll!/npm. corrodenti , inquiens . Qualis verà eff a- ob patrata miracula , vel extinguerent , ve] ligge M 7 minuerent ; guia invidus magis dolet glo- nim& tineat que cogitationum tabes ? pe- l &oris quanta rubigo ? celare im altero vel riam illius , cui invidet , quàmlinjuriam proptiam ; in quo fimiles dixeris diabolo, [ virturem ejus ,. vel felicitatem ,. id eff o- quod Chriftus edixit, Vos &» paire liabolo. 3,up, g, dife:m ea. weimerita propria , vel bene- effi. Jfícia divinas in malumproprium bona aliena eonverzere , — illufirium profperitare . zor« Non Ex invidiz fonte puridi fcaturiunt vïtïorqm latices. . 64$.- |49. 'Non- curat invidus proprio mederi ul- A deo eft parvulusk, qui alteri invidet, ut- aliena lemper appareant grandiora. ' Et hxe €eti, dummodo alteri vulnus infligat, Scité Lib 5. O0ffe D. Ambrofius ait: 4pprobus [uo delectatur etiam caufa , cur tam facilé fe prodat invi- $4p*39, ^ Lbeno, invidus torquetur alieno. Ille dili dia in fupplicium invidentis; quia fi quid 4li ' git mala , bic bona odit 5 ut prepe tolerabie boni, vel przclari in alio videt; inde fomen- lior fit , qui fibi vult bene, quàm qui. malà tum fumit, quó eó acriüs urit , quó grane onnibus. dius fibi bonum illud alienum imaginatur 2 Et ex eo , quód invidia adnita- tur alienam proíperitatem vel minuere, vel & occafiones criminandi nititur enanci:ci , — abigere, & denies acuat in alterius virtu- ubi nulla adet ; quia ficut invidia fomitem fibifingit, quo fe torquet; itain alio, cui tem, vel felicitatem , Valerianus' felicem conjcit effe, in quem invidia fuum effaudit invidet fatagit anfam aucupari fcelus alie ] Homi.135. ivorem, ait ipfe: Felicem plane illum ju- quod redarguendi , quo ejus obfcuret glo«- It In, dico , cujus gloriofam vitam torui oculis riam. x Alter afpexir, Nam fatis bonoloco eff illaus $. V. eau[a , qui aliena laborat invidia * quia.» non ltyet bomo nifi melioribuss nec invidie Invidia Vefpertilionir uaturan» fubjacet , nifi quem ad. celfiora melior vite Illos veró plus ; quam febi ufurpatis , aliena. glorie fplendores profecius evexerit. smi[eros puto, quos lucra — aliena felicitatis non patitur 5 6 eà cacutit rurpibs; quó exagitant ,. . aracundia tmpta emularione alius, CH j avidet, fplendet il(u- cencepta occultis cordis jaculis. mquietat. firias. Bene tfios fua tela. puniunt. lt videatur f Ceeffit äd- Chriftum cacus a nativitate wibi tpía invidia. Aliquid babere difcretio- sis, cum autbovis [«i cor repercutit, & malé Iumen à Divinio Sole recepturus; ex- jutt , puit Chrittus in humum , & ex (ali- «onfcium pelius cruento [emper lyuore con- funmic, va immixta pulveri lutum confecit, quo o« $6s Dum promeritas invidia à fe poenas culos linivit cci, fimülque vifum, lumén- que impertivit: fed cüm primüm invidi hoc expofcit malum eít juftiffimum, adeó uc in adjuncla fimulationis pràvitate , nonnihil à Chrifto audierunt patratum miraculum. tragedias excitárunt , & Servatorem accu- virtutis foveat , quapropter Nazianzenus Orat. 27. ex eo juítam etle invidiam dixit , fant de violatofefto : Dicebant ergo ex Pba- 99^". 9. ""s 4 m" hh quia in artificem,fuümque parentem fzviats rifeis quidam; nen efl bic bomo à Deo, qui Sabbatbum non cuffodit, Non mtiraculi nimirum, viperinum vitium propriam di- lacerat genicricem, & mortem infert, à qua commendárunt magnitudinem, íed Sabba. Vitam mutuat, thi accufarunt transgreffionem: adeo czcu- Hc veré exercita in pro- prium aurhorem favities ex eo oritur, quia tiebant ipfi , ut (ingularitatem patrati' mi« cüm pudeat invidum fui livoris; non audet, raculi, non videntes , quia caligine invo- luti invidentiz ; fcelus tantüm quod redare quod intus fentic ulcus pucridum , ac livi- dum viícera dilaniare, foras exprodere , ac guerent viderunt ; nimirum cecutiebant; ubi nonnifi virtutis emicabat fplendor: Pha. fateri fe alteri invidere ; & quia affectum Jhunc non audet invidus rezegere, eundem riízi Chriftum odio perfequebantur, non intus fovet in corde ; ubi neceífe eít fiat quolibet, fed invidentig ; hinc non mirum fi fategerunt gloriam obfcurare miraculo- compreffio fpirituum , ex qua plura cor- poriemergunt incommoda, pallor in vultu, rum, omnémque extinguere virtutis nitge rem accerfità,& accufatà Sabbarhi. violatio- lividitas in ore , maciesin corpore, pro- funditas in oculis, obliquitas m afpectu j 'e; fcite Zeno Veronenfis de livore, & invi- * &claufis, cohibitisque in animo turbulen- dia: Judeorum odium adver[us Salvatorem. ex invidia defcendit s & que erat. invidie h tiffimis affectibus invidie, GL odij. eó torque- tur inrus acriüs, quó forasalius, cui 1n- caufa ? mirabilia fignorum : cujusmodi ve, videt,bonis cumulatur uberioribus: & quia ró erant tüirabilia ? falus anima , & corpo-. hoc tormentum inde diriüs invidum tor. rum [auitas. Paftebantur efurientes , &$ quet,quod resalienz ei femper grandefcant, quia pa[cebatimpugnabatur , vita mortuis veddebatur , & is, qui vitam tribuebat, in- turgeantque fupra verum , ideo lepidé A. &ius apud ] ovinianum Pontanum coram Fe- fidias vira per invidiam fuflinebar : Dema- Lib.6.4« derico Rege Neapolitano propofuit , quid. nes fugabantur , &5 smperanti demonibus, doli ab bominibus tendebantur : leprofi mun- ferm cag. 2. nam magis oculorum | vim in perfpiciendo im difrepta- iuvaret ; alijs alia. proferentibus refpondit dabantur, claudi ambulabant , furdi audie, bant , caci videbant, & qui bujumodi gra- tiene Medit. Ser iocumjinvidiam effe, eó quiagrandiora femper, ac pleniora videri faciat. bona al- zíam largiebatur , ab bominibus fugabatur, terius, cui invidet, juxta illwud Poötge 'Torquebatlivor Pharifsorum pectora, & in invidie officina malevoli caufas . cudee Fertilior feges e[f] alienis femper in ar- bant , quibus vel ipfa criminarentur miracue ith l la, &in fcelus detorquerent prodigia. Utf » Viciniimque pecus grandiu Pravus invidiz affectus, oppanfaeft in - f2 * $ uber þd- éet, mente nebula, & in oculis caligo; quz noa Mm mm 3 Init 646 Difíertatio: XXVIl, finit-clara lace alinas virtutes confpici ; fed / " ex tempeílate Emaüus Eontenderuntg qui« - meentem falfis plerumque eludit imaginibus, busfe focium itineris. Chriítus adjunxit , - & commenta fingit, quibus alienos nitores quem Gurbané receperuat , & comiter in- - vel extinguat ,. vel obfcuret. Adeo caco vitárunt ad exiguum obfonium,cümque unà ' ! dmpeto, & praematura pronitate in vitia ten- federent , quem in itinere non noverant in l dimus; ut ratio, & intellectus ambitiofa , profufione verborum, fedentes agnoverune , perver(itate officia antevertat voluntatis, & redivivum in fractione panis: fed cur fedenti- Jj quz in nobis laude profequimur , alijs. da. ; bus tantàm innoteícit ? an quia veritas non ;fus vitios & veritas fuam patitur. fortu- per tranfitum,X perfunéctorié delibanda elt, L' .nam, G non femel ab ore inficitur. profe- ,fed per quietem, & flationem . feduló per- . fentis. Pallium, quod in fuis. extulerant pendenda, quó altiüs fuas menti radices n « Carthaginentes laudibus, in alijs incufabant figat * agnito redivivo Magiltrro ad fuos j improbitatis , ac damnabaut novitatis ; & feltinato gretfu revertuntur, condifcipulos , L idem amictus , qui ut tegens Carthaginen- quibus quz ipfis contigére in. itjnere, & in £ fes, honeftatem induebat , ac . probitatem, refectiuncula ad viresreílaurandas detritas ITTY referunt ; quibus plenam reliqui Apolftoli potis non fuit eorundem tegere invidiam j D [; "qu& in euidém amictum fuum effudit livo« fidem praflitére; Et ipff narrabant, qua ge. 16 24- .rem , qui exteris materiam . fuppeditabat $ia erant, & quomodo c probri, cüm in ijsdem multiplici laude co» Jractione panis. ognawrunt eum m..., ( honeílaretur ; quapropter Tertullianus pal- , Qnid? quód cüm mulieres Dominum 54v ! £ib. de pal. liatam Carthaginenüum redargu"ens invi« nuntiaverint redivivum, eis Apoítoli fidem diam ait: Palliwm generaliter vefrum im- .non przilitére, quin & deliramenta putá, Bo s. T. L -sHemores etiam denotatis, Idem paliium, runt fceta mendacijs, quae verba erant veri, tatis ? quid, quód idem pronuntiatum in fs quod ornatui , & decori erat Cathaginenfi« iv bus, exteris fuit probro de novitate függil- ore mulierum putetur effe delirium , cüim Jatum; quia nimirum cum fine livore pal- in Apoftolorum ore cenfeatur effe mylíte. H lium quo tegebantur Carthaginenfes a(pi, rium ? fuerunt mulieres teftatae vriumpháls cerent, nil improbi in. ipfo deprchende- íe Magiltrum de morte proftrata, & fur- M.'ä.lle [ LT ruüt; fed quia invidize nebula mens infece- rexiile teftantur; & nihilominus nullam fce« L rat, & caligo ocülis erat obex ; ne honef(ta- minis adhibent Apo(loli fidem, qui tamer d tem pallij in alijs viderent , ideo. eundem illicó eredunt Condifcipulis idem — teftantie amiclum fuggillant ; damnántque in alijs, bus, putantes veriffimum condilcipalorum K üi quem in feipfis commendant ; &. quia nil nuntium , quod falfiffimum in foeminis cre« Íceleris fecum trahebat pallium illud , ta- diderant. Quanam-fuit hujus difcriminis U .3nen qui oculo afpiciebant invido de novi- caufa ? idem effatum ut prolatumà mulie. i ribus delirium créditut, & mendacium; & tate fuggillárunt, quod de nulla valuerunt fceleris enormitate damnare. ut pronuntiatum à condifícipulis veritas pue n di "EL Quod in nobis approbamus; — invidi tatur irrefragabilis, Gaulam difcriminis in alijs reprobamus ,. & technas. fingimus, audi à Petro Chryfologo : 4poffoli refur- Sérim. 72; quibus aliena redarguamus. Sepulto Chri- rexiffe Dominum mulieribus nuntiantibus , fi ( íto poít peradtum redemptionis noftre o- 4ut non credidiffe , aut. deliramentum judi- pus, mulieres fragilitate, ac conditione caffe referuntur. — Ex paucis interje&tis fub- |r forminea exutz, & maícula virtute corro- Git: Ubj duo ex Di[cipuli , qui poff refur- Pl borarg viriliter audent etiam inter milites redionem Chriflum merueruut. itineris . ba- If -Dominum quzrere , pericula adeunt. impa. bere collegam reverfi nuntiabant fe Domi- Yi vidé, nec ab erumnis , injuriisque fubeun- num vidife, Apoffoli, quod audtunt , nom dis fe fuübtrahunt, quó Magifiri refurre- delirium judicant , fed virile , dant aures , V €tionem Apoftolis nuntiarent. Non viti , ora figunt , aperiunt oculos,corda panduut, fed mulieres cucurrerunt primae ad . fepul- HMJ. 37. , & qua. dicuntur , fic commendant fenfibus ut chrum , quia cüm primo homini porrexe- post cunitationis aflus fitienter bibant , au- ib Maitj | rit fcemina in terreílri paradiío pomum gue ditum fidei de flumine , quod cellegarum lsn- flandum , ut unà cum fructu mortem de- 4ua fundebat, Lingua collegarum verax giutiret , &quum erat, ut pet mulierem ftatim judicata fuit à reliquis Apoftolis,quia noftrz vitz , ac falutis audiretur refurre, lingua fuit collegarum,hoc eft pertinentium .&io; & compenfaret mulier fidei nuntio, .ad idemcollegium , eundem coetum, & or- ä quod perfidie ademerat verbo ; effétque mi. dinem; feu ad. idem corpus , cujus erant W millravitz refurgentis , qua interpres fue- Ccoiege membra : quia veró fosmina ad C rat mortis interimentis, Sed mulieris nun- idem minimé pertinerent corpus , & ordi- k tium Apoítoli deliramentum — arbitraatur nem, ideo iple vifz funt Apoftolis deli. effe, neque fidem preftant Magdalenz , rifle , quamvis idem referren 9. ] t, accollegz: quam Magifter verbis fuis , antequam mor- alienam gloriam nonnifi in caligine invidi [ L kaq. v. tem fubiret, ratam habuit: 77f funt ante afpicimus & nebula; qui propria, & quze illos tanquam . deliramenta verba ifla, & ad nos pertinent attentiüs , clariüsqué in- ! non crediderant illis , reye&a mulierum af- (v( tuemur, quapropter reliqui Apoftoli ut ait ti: Íertione duo ex Difcipulis adhuc fluctuantes Chryfologus fitienter bibunt auditum, quod L r eelle« - Ex inv,idiæxfonte putidi fcäturïunt viriorum Iatices. 647 . colos confcenderet , ficut Deus in terras solleg avum lingua fusdebit,cüm tamen idem pronuntiatum effufom non & lingua colle. defcenderat ? Noloit Baptitta Diícipulos fuos garum, fed ex ore fceminarum in delirium edocere , quos noverat invidia in Chriftum degeneret; ait enim idem Chryfologus ssa- turgete , & livore aduri: fed maluiteos ad Bieribus uuntiantibur aut non credidiffe, aut Chri(tum delegare , at oculis mira captan- Ecce tibus difcerent & mente livorem abigere, & . deliramentum judicaffe. referuntur. idem effatum ut prolatum à collegis fidei et & corde invidiam excutere; appofite Balilius Seleucienfis: Cim videret domeflicos Difci- 0199«34« myllerium , quod pronuntiatum à mulieri- bus delirium eíI mentientis , cui a pulos ad Cbriflà documenta non. emendari, ffentif:i piaculum effe videatur. 3mó ex cupidine . glorig js obuiam sre , qua "Dominus aununtiabat , 69 nonnunquam ex "P Ita dixerim de invidentibus, qui quz in fuisapprobant , in alijs reprobant , &in Chrifii invidia ad criminationem procedere; ipía veritate probrum expifcantur menda- * legationem inflituit , ac fi diceret: ite, G cij , feite D, Ambrofius ad rem noflram 4 dilcite, Cbriflum cogno[cite ," € cognito fer^ Invidiofi cim vident aliquas , aut dignitati- vite. Omiffo famulo Do»minum cognofcire. Ht M 2 Is bus f[aculi, aus. Sapientia, aut aliquibus arti Non jam Difttpuli mei , fed condiftspuls mei bus prepollere, eos defpicere , & fubfannare eflis conslituts. Quiosinvidiam, noverat 32 eeffant, féque ipfos illss praferre , ut ipfi Baptiita;aduffifle, eos ad excutiendum livo. - xem Chriíti conítituit Diícipulos ; utin tanti h clariores apud eos, qus eorum meuda«cijs ere, dunt, videantur. Et poft nonnulla tubdit: Magiftri Schola,invidie toram ab(tergerent Derident fepe , [emper snvidi facta. melio- tubiginem , & puriore imbuerentur virtute,- yum , &5 quibus coequari non po[Junt. Studuit Joannes quoslivore infectos cognoe ;5 Detrufus deanebatur tenebricofo in verat, Chriíti adícilcere Ditcipulis, ut o- mnem à fe abigere invidiam ditcerent: fÍcie- carcere Bapriíla procaci, ac faltanti puellee premium deítinandum, & ad Chriftum ane bat enim , quód fi aliam fuiflent Scholam tequam capite minueretur legationem intti- * profeffi JESU do&strinam fuggilláffent ex cue L4 pidinegloriz , ut faniorem viderentur ipfi . Maitb,XY. tuit. fcifcitacurus, num veré Meffias effet Tu es, qui venturus es , an. aluum expecla- doéctrinam & Magiftro Baptifta hauüiffe ; ne ?'äï mus? Qauid? uód Baptiitaanceps hareac igitur invidi JESU calumniarentur doctri- de nato Redemptore? Quid?quéd in carce- nam ad ipfum eos delegavit, ut praenuffa re protruíus, & Herodis compede praepe- interrogatione: T £5, qWi UEBIM'US €5. 4B ditus noncognofcat, quem materni adhuc alium expetlamus ? Inciperent íe.difcipulos nreri claulus incarcere, & prafentem fen- profiteri Chriíti, à quo doctrinà imbui ex* optabant, ut non ampliüs Baptiftz,fed Chri. ferat, & faltu faflus fuerat fibi faventem ? An quem tenellus agnoverat, adultus igno. fti fierent Difcipuli; & quem Baptiftam ha- tat? An quem nondum natus faffus fuerat, buerunt Magittrum condifcipulum — aguo- diffitetur provectam enactus eiatem? Non Ícerent., ) . Ubi (uum invidia livorem effundit, ibi $* hxiit Baptiíta anceps, Dominum fuiffe ve- TUYPT rum Meffiam; cüm ejus doctrina, GC mira- omnia inficit , ac corrumpit. Pharifzi di- tula divinitatem , humanitatis fub cortice riffimo in Chriftum adurgebantur odio , ac latentem prodierint; fed dubios Difcipulos corrupto livore furebant , ac ínvidià rabi. ad Scholam miíit Magillri veritatis , ut per diffimàá;ut ex quavis exigua occafionisumbra ejus niterentüur criminati miracula, deni- interrogationis fpeciem ad Chrifti Scholam viderentur , & ipíi quodammodo pertinere, grare fplendorem , infamare doclrinam.ab- & invidiam omnem ibi deponerent , ac li- rodere fanctitatem ; G cüm per id temporis vorem excuterent , ubi nonnifi vera pote- ex plebe quidam fi'ium faum à cacodoemione rant dotrina in(krui ; fcité D. Chrytofto vexatum Chrifti Di(cipulis obtuliffet;à qui. äomil. 37* mus loquensde Difcipulis à Baptifta ad Chri- bus filius priftinz reftitueretur incolumitati, & daemon abigerewr ; quia Difcipuüli Doe- i» MPS a delegatis alt : N poterant &quo aní- su0 ferre crefcere yn dies TESUM videntes , monem non fugárunt , nec prerum; ab ejus liberárunt. divexatione , cceperunt acrius oanuém verü quotidie . minorts aflimarit, Baptitte Difcipuli fui amantes Magiftri tore- Pharifzi Chrifti doéctrinam criminari;& ca- quebantur; €ó quia ejus gloria Chrili do. nino denteejus virtutem abrodere: (efjon. Marr 9. élrinà, & miraculis minueretur ; nectan- dens unus de turba dixie. Magisler ^ attuli "V, 16. tum fibi laudis acquireretapud populum, fí. filium meum ad te babentem . fpiritum mu. cut Chriftus,quem propterea quafi dubitan- tum, qui ubicunque. eum apprebeuderit, alli. 'tes intetrogant : T& e5,qMi UEHIATHS €3 , AT dit illum , & fpumat, & firidet dentibus, &$ alium expettamus ? " are[cit , E& dixi Difespulis tus, ut ejicerent ipites harentesDi- illum , & non potuerunt, : Aütumat Chry- $7- .Sed cur Joannes anc fcipulosad Chriftum mi(it, quos poruiffet íÍologus his verbis; patrem filijà doeemone , vexati Chrifti fuggilláffe virtutem , ac Scri- ipfe in carcere, perinde ac in Schola edocere "veritatem, & aperire myfterium divinita- barum invidiz, & Pharifzeorum livori fuife adulatum: cüm enim fuum duxetit ad Di- tishoítre divino connubio junctz huma- cipu» mitati, ut tertenus homo coeleftisfietet, G Ícipulos fQixl-ium, & audierit Chri(u Difi os 643 Differtatio 'X"XVH;./ | los virtute potiräï Demones abigendi; mor. $. VI. bósque à corporibus infitmis excutiendi , & nil horum,qua audierat, fueric in filio ex- Adeo mdlz;gmmti: eff inidia nae pertus , coepit & ipfe cum Pbarifzis doétri- nam Chri(ti, & virtutem Difcipulorum tura , ut vel in fufcepra beneficia dene pNLUS LA criminari , ac invido oculo obíervare, quze I65 Acuat , fusimque effundat lsuorem , in alijs agerent , qui inproptio filio nil effe. quà letbalits benefalloregy mor. inü. $1. ceruntiappofite Chryfologus: — Dixi Difci- 4:*4: 34€ tnfieiat, - ,ï; pulis tuis , ut ejicerent eum , &6 nom potue« aunty bec esi dicere , effe Diabolum , qui Efta lautioribus epulis inftituerat Ka; 69, (i, F lendarum Saul, ut laxioribus poculis, Ciriflo non . cederety eff)/ demonem , qui parvi po[fit Cbrisió nominis babere. virtu. letioribus indulgerent conviva hila- £em. Difcipuli non fuo ,. fed Chriffé nomi- rijs. Noverat David à multiplici experi- ä H ue demones de obfeffrs corporibus effugabant. mento edoctus Saulis Regis inpgenium, & preconceptam invidiam » Cujus propterea Q «Quàd ergo demon difcipulis | imperantibus h non ctdebat j ifle ad. infirmitatem Cbrifli latentem dolum, & par atas in(idias declina» tominis , non difcipulerum trabebat ad eul- turus hone(tam quafivit caufam, quáà luxu pam.... illo abeflet epularum. — JEgré id tulit Saul, $2« e . Sed cur pater divexati filij petiturus à cüm foas technas noverit fruflratas; (ed Chrifto medelam injuriam — infert? — po- Saulis invidia abfentiam criminatur Davidis, &quia Jonatas. affervit, cau(am abfentiae 1 tiüs ejus debuiffet opem implorare, & vir- tutem commendare; injaria laceffere eum, Davidis fuiffe folemue facrificium : quod id temporis in Bethlehem e à quo beneficium expofcimus , perinde eít, civitate Davidis ac nolle ejus beneficia experiri ; fupremo Numini offerebat urs; hacexcufa. f cur igi» tione magis exafperatus, tur injurius eft. pater. Ghritto , ad quem mortis reum pro- accefferat ,. fili] incolumitatem petiturus ? tulit ,. & capite damnavi g wme, quia filius mortis t: e"fdduc eum 4d Íciié Chrytologus : Jmpoffibilitatem Difcipu. £f , feu ut interpre. f tatur Lyra diguus eff n(morte , led (i mortem lorum Magifiri imperiute affgnanss judai- fuit promieritus, nece eo livori , invidia fevibarum. talem fatise fle eft crimen aliquod Ecce ubi invidia pracefferit; cüm poena fceleris l faciens per clamorem, fit pediffe- fanitazem invenit tantifper dilatam; ubi qua: fi Jonatas caufam abfentiz refundit in te folemne facrificium Deo in(titue ndum, non d: non vidit. deemonem ab Apoltolis. ftatim potuit id Davidi verti cul repre(lum ; ubi non novit filium - optata P& » cum nil fan. pl ftatim reititutum incolumitati ,. exertis cla. cius, nilque juftius, quàm Dceo facrificia $ moribus, non Difcipulorum publicavit im- ofierre, eique immolari: quód fi Saul non r aliam cenfuit Deo victimam mà ecillitatem, fed Magittri deprzedicavit in. quàm Davidem &audam , ? firmitatem, cum Dilcipuli ejus nomine non , jam ipfe non Deo , (ed proprio livori victimam immolabat innge qk valuetint cacodoemonem à. filio abigere, h Quàm perverfum eít invidia moníltrum , cuam cüm foret ipfe nocentiffimus, ! Cur igitur fi cüm ad difcerpendam . Magiflri . virtutem, abfuiffe äluxuvepularum, 6!- 41 & docdlrinam occaionem enancifcatur ex quó Numini facrifi caret, non potuit culpee ulli dati Davidi , Saul e qb non praftito à Diícipulis beneficio ? Ut um mortis reum M Chrifti nomen rabido dente morderet ocu- afferit ? cur ob juftam , & legitimam ab- fentiam uno i&u nititur $ los in ejus Difcipulos direxit ; Impo[fibi- aul tot praclara f€4 litatem ) Difcipulorum gelta amputare, que Dav idem eximié €otmne Magtfiri imperiria mendabant ? tot fplendo Qu ajfiamanss judatco divori , invidie |feriba- res indigna more Ut rum talem fattisfacsens per clamorem. In te extinguere , tot virtu tes tumulare , to£ facinora fepelite? fj Da Q id incumbit invidia ftudij, ut' occafionem vid gigantem fundà proftravit; fi opprobri um abítulit ex Ifrael, e enancifcatur in defectu Difcipalorum Ma. fi daemonem cantu (5 eitri criminandi virtutem , f1 huyus. ne-. K & lyra abegit: curnune morti addicit , à quo tot. fuerat sl queat (plendorem obfcurare ; . oculuslivo- beneficijs Í ze futfufus , quem in uno defe&um videt, cumulatus ? Mortis fententiam n On protu. lit, nifi invidia, quà Saul ferre n du qe, alteri tribuit ,. cui invidet; quamvisg on potuit, nullam noverit in eo noxam , otà puellis Hebrzorum plus lau dis daretue uy f Davidi, quamvis nil derogatum fuerit Rec ff, - quam reprehendat, ! gise Saulis dignitati; cüm nemo Davidem à lr cede Golie reducem falutav Vi erit. Regem , nec dignum dixerit, quo regnaret in Iírae], NJ[ ut indemnis Sauli tu E ææææ honos fervaretur : m regius titulus .tum fed quia puellarum fiftra liv. moe paulé hilariüs , lax lo iüsque Davidi accinuére- recens de proftrato Goliatho , de füblato à [ populo lIíraelis opp robrio , de fugatis, e« eff pectísque Philiftha &n is victori , ac triumphae tOri, Yi &. Ex invidiz fonte putidi fcaturiunt vitiorum latices. 649 - *ori, dentes Saul acu'icrlivörïls,- quibus ad in- ipfe diriüs ; dum äolorem à demone iæx- ternecionem Davidem à puellis largiüs lau- €itum confert cum tormento ab invidentia datum morderet: nec ejus livorem potuit inflito ; mavultà deemone divexari, quàm David przftitis obfequiis , wel delatis victo- ab interno invidentie torqueri vulnere: ne Y Reg.e 18 tijs ampliüs delere, Dixit Saul: JDéderunt Davidem audiret acclamatum , doemonem ?U ,8» David decem millia , & mibi mille dederunt, maluit habere tortorem, & ejus. fupplicia | quid ei fuperefl nifi folim regnum ?. non re- fu(tinere: opportuné Bafilius Seleucienfis : 1 ergo oculis Saul afpiciebat David à die Saul ipfe victoriam baud fecus ac belli offen- '*O"'"j"ï'-' 3lla, & deinceps. ; fíonem dolet , & tropbaum luget , & commu« 60 42, Tametíi (uum Sauli integrum fervare. nem letitiam deplorat , & inflitutam vitlo- tur regnum ; quamvisnil fuo detraheretur Tie cAtsA celebritatem per. imvidentiam re- honori, nec quidquam demeretur de gloria? putat calamitatem. S$ic prudentiam livor quia tamen puellarum «armina pauló fue impedit, & rationis lumen ita infufcat invie runt in Davidem fufiora, & letiora; id. dia,utde mentis acie hominem deturbet, tna. quaáfi gloriam obfcuráffet Saulis, ejásque litque fupplicijs torqueri tartarei hoftis, ac honorem depreffiffet mutuatá ab Erebo face gehennalibus accerfirifurijs , : quàm "livor.em Slammas in (uo peétore accendit feralis in- excutere, invidiam abi gere. vidize , quà ad necem fuit Davidem perfe- 1mó invidentia- hominem ab homine 64 cutrus : dentes livore Saulacuit,ut lethaliüs dejicit ,quem ingregem detrudit brutorum, . morderet rabido dente Davidem ; caufam quia belluz ficut rationis expertesfunt, & non habuit irafcendi., cüm ferrum Saul non prudentiz incapaces: ita livore infecti,& in« flrinxerit in gipantem, necipfe opprobrium vidiz laborantes phrenefi , lugenda mera- ex Ifrael abitulerit; & tamen quia inertiz morphofitransmutantur in feras;& ferale in. fux laurus non fubdebatur triumphantis, ita duunt ingenium 'humani fanguinis.| fitiens, excanduit, :ut reliclum (bi à Tribubus Re- cuius documentum haud cbfcurum dedit in gnum refpueret , 'folüquc fitiret Davidis AEgypto Herodes, Ubi enim ftella przvia in, fanguinem, quo ptoptio fatisfaceret livori; fueto fitu, & nitore Magos duxit ad Natum & licét caufa defuerit mortis indicendz, in terris cceleftem Regem;vocibii«que, ac tot quia tamen non defuit in Saule livor,abfen- plaudentibus epinicijs, quot emittebat ipfa tiam pratexuit , ut (celus fingeret, & mor fplendores nacum. promulgaret Iíraelis Re- teminfligeret: eleganter S. Zeno Veronenfis gem; turbatur il/icó Herodes , & tota vi- de livore, & invidiaait: Pieras quidem, &5 Ícerura concuffione percellitur, timens ne, antfericordia. Davidis magis elarefcit , &8 cui [ydera , : propria exhibebant obfequia, Saul malitia , el crudelttas manifeflins de. fuísque radijs promulgabant in mundo cla- elaraturi nil ergo /bis inimicits diffeilius, riorem; tamet(i adhuc vagiret tenellus in fa- qua ex amotdie amari[fimo fonte defcendunt, Ícijs,ne propriam minueret gloriam, eimque quoniam quidem bis, quiex aljs occafioni, deturbaret é regno;invidià armatus,& livore bus inimici funt ,. f alter fortà) aggredia- turgidus, quafruna ex Megaris ex Erebo e- Eu* alterum ibeneficijs vsncereycontinuó fero metía geminam furoris, & livoris quatitfa. O PIT77: mz'tigatur. ANimirum aliz inimicitia, '€em;quà adnititur pueros omnes extinguerez qua vel ex irrogata injuria, vel illato con. Occidtt omnes queros , qui erant in Bethle. Maztb. $ Vicio , aut eriam infli&cto vulnere oriuntur, bbem, £5 3n omnibus finibus ejus, Sed cur V. 16.4 & incenduntur ; przítitis defervefcunt ob. livor fnum effundit in propriam perniciem fequiis, & humillimis extinguuntur officijs: venenum? cur invidia dentes,St arma n pro- | qua veró ex invidid?emergit malevolentia prium.acuit damnum ? -f1 enim Herodes o. utpote livore innutrita, non mitefcit obfe amnes interfecit pueros in fuis dirionibus na- quijs, ed recrudefcit acerbior. & inardeícit tos, utique in. proprium populum f[azvit, €tiam ex cauíisexiguis perniciofior. quem minuit cruenta clade, Sed non mi. 6;. , Quamvis David lyrze fono, & cantu à rum fi Herodes propriam intentat perni« Saule impurum abegiíler Doemonem , fuif. ciem, & qua in livoris officina arma eudit, fétque cantus prafentiffimum alexipharma- in proprium acuitdamnum : invidet Hero- , -'.Regö 16. cum curandaz infirmitati petidoaeum ; Re. des cceleítis Regis in terrisnati magnitudini, v.23. focillabatur Saul & levius fe babebat ,. ve. quam & fydera ipía mundo depredicant, eedebat enim ab vo [piritus malus ,. quia ideóque infidias & necem ei molitur,quam- tamen acriüs interno vulnerabatur David ; i- vis recénsnato: patimavult dimimutionem vidiz telo, eó quia puellz cecinerint; p«* proprij populi, quàm acclamati Regis tole- eujft Saul mille, & . David decem millia ; rare fplendorem. — Huc. accerfendus Chry- acuecunt he voces Saulis. lanceam , quam fologus, invehens in invidiam eleganter ait: livor in Davidem evibravit : Jenebat Saul Sic agit Mimifer mali, winiher doli, Sermn 1595 - Janceam, G mifit eam putans ,. quód. confi, z artfex , iuvenutor fceleris , "impietatis gere po[fet David cum pariete, Quamvis autbor, pittatis prado, inimicus . innocen- effet cantus Davidis medela 5aulis, cüm fine t4, boslis nature , malus omnibus, fuis cantüs medicamine acriüs doemon eum di. peior , peftmus fibi, Fuit ínvidus He- vexaret ; quia tamen livore torquebatur rodes fib: peffimus , dum (Íanguinem hnhnü fudit Ferani (le Afetlibue Tom. l.. m égo Differaro XXVII, ( fudit fui populi , quo fplendores extingue- tractus fupplicij2 . Verüm 'q"'uia invidia tate ! ret nati Regis, cujus nitore timuit potuiffe quebatur , eó quia afpiceret Lazarum,qaem obfcurari. Maluit proprium perire popu- ulcerofum , & pure fcatentem: à fe dirni- lum, ne coeleftis Rex fulgeret in terris illu- ferat impaltum in (inu Abiahae praemines 690 H firior, Tale eít livorisingenium , ut pro» re, felicitate donatum , hó norum culmini, priam contemnat felicitatem , ne is; cuiin- bus infignitum , omnique perfufur foiauio; videt praemineat, quo Lazarum detutbaret à propria beatita. l Quia in mundi primordijs viderat dce- te petijt eum ad fe mitti ; quia livor plus $f. [! monéíummo colo in imum detrufus ge- folatij percepiffet de deturbato Lazaro à propria telicitate, quàm ab extracto divite h hennz,hominem , licàt ex luto plasmatum us; à gehennz fupplicijs , acuté Chryfolog ex pulvere effctum ad Dei imaginem , GC Non fe ad Lazarum . duci poftulat , fed P Serza. m;f. fimilitudinem elevatum , implacabili coepit fe Lazarum wult deduci. Invidia, quà di- ä invidie zíluexardere, G ne fuz innotefce- ves excruciabatür fic dolosá malitià ratio- rent techna ferpentinam induit faciem non T cinata fuit ; fi.ad Lazarum ducar , quam- absque rationabilis naturz injuria, — Serpens vis €loco extrahar fupplicij ; adhuc Laza« L .Meooss. erat callidior. eunélas animantibus — terra, que feerat Dominus DEUS. Qui dixtt ad rum videbo Abrahami in finu pralatums ac nitore redimitum fplendidiffimo, plená. mulierem nequaquam moriemini, Quo enim hominem faciliüs ad terram | dejice- que donatum felicitate; fin veró ipfe ve- / tet, didicit ipfe terram verrere, necerubuit nerit ,' quamvis ego flammis torquear, fup. jll plicijs urgear, poenis excrucier , adhuc id 1 in beftiarum accenferi cenium , dummodo mihi fupererit folauij; quia Lazatus fuam hominem,coi invidebat à propria deturbae mihi é (inu Abrahz ampliüs. non objiciet ret felicitate , & & fublimi | deprimeret e- D felicitatem,quá acriüs torqueor, quàm crue l minentia , ait S. Cyprianus : . Diabolsa bo- LJ . Ei5. de pa- minem ad imagimera DEI fatlum | impati- cier flammis , pergit Chryfologus Mit^ q Wentib, te Lazarum : ut video , quod agit divess enter tulit , inde & perit primus, & per non eff novelli doloris , [ed antique . lsvo- Ó didit, Scilicec ut perderet hominem , pee risc $ zelo magis ancenditur, qua'm gelaezt- ri ipfe ; imó & perire cupijt , ut poffet ?4. Maiuit Lazarum cui invidebat c finu hominem à fua deturbare felicitate. Abrahz;é fua deturbari felicitate, quàm & 5 66, Quarit Tertullianus, an Lucifer priüs gehennalibus ipfe erui fupplicijs , & éloco Àl Eib. de pa-. füerit invidus, vel alio malitiz genere in- abícedere tormentorum. dieut.cAplyefeClus 9 & ceniet, fuiffe impatientiam unà V Niutur. invidia totis viribus flantem 68. f cum invidia in eodem pectore foram, & fubruere , & faragit dignitate infignitum ; [ infelicitatem cum invidia etiam fimul enu- ac felicitate donatum contemptim procul- tritam, inquiens ; Decepit ewm , quia tn- care , quia fentit íe ab alieno infufcari iderat : inviderat autem , quia doluerat; íplendore , ab aliena fauciari felicitate , ac ä doluerat quia patienter urique mon tulerat, perítringi à laxata alterius latitia : dum W "Quid primim. fuerit ille Augelus. perditio- putidum inde concipic livorem, ardentiífi- ( ni malus, 4n impatiens , contemno qua- mum parturit odium , quo in alienam de« € yere, palam cüm f impatientiam. cum ma- bacchatur felicitatem. Chriftus, ejísque ditia. aut malitiam ab impatientia aufpt- Diícipuli magni à cunclis populis fiebant atam : deinde inter fe confpiraffe & indi- adeó ut ubique locorum faufta , ac repecitae giduas in uno patris fimu adolevife. — Cau« refonarent acclamationes, Pharifzi veró fam livoris. refandit (Tertullianus in. eo , l Chriíto invidentes eà, acrilis intus . cruciae quia patienter non tulera t hominem prz bantur, quó uberiores exteriüs ejus laudes re. E ^ mgativa imaginis przeminemem j cüm ta- fonabant, fategerunt propterea pallio, reli« 4men patie nter tulerit tellurem abjecté ver- gionis contectam invidiam in campum pro- Ut,iit rere, ací erpentem non fine probro agere; ducere,& Baptitte aliquot ^Difcipufos Chri« t ac bruti condicionem. non fime dedecore fti itidem Di(cipulis invidentes fibi aífo* affumere ; non fuit veritus proprium fubi- ciare, & in aufteritatis officina arma pro- re dedecus , dummodo à fuo decorehomi- cudere , quibus przmuniti accefferunt ad . nem de jiceret; in id fuum invidia ingenium Chri(lum, & fine fupercilio ejus redarguunt acuit , quo inveniat unde, cuiinvidet ali- Diícipulos, quód ventri indulgeant, quód quid obtingat noxij. cum Publicanis, & peccatoribus menfas mi* E i $ " Nuon fine acumine perpendit Chryfo. Íceant , acijsdem propinent; carnem jeju. 2* nijs non emacient; & per abítinentiam cor- lOgus 5 cur Evangelicus dives aterne ino- & flammis excru- porisnon fatagant virrutum exercitiis fpiri- iz ingehenna addictus, ciatus, preetextu pietatis petierit Lazarum tum innutrire : Pbarifeí dicebant Difcipu. Mattb, ». 'U,1J. & . Mitte La» lis ejus : quare cum Publicanis , & pecea- dois.16,.27* & (inp Abrahz ad fe delegari tunc garum ut intingat extremum digiti [ui in toribus manducat. Magifler. vefter ? 4qu4m , ut YE frigeret. hnguam meam; quia accefferunt. ad eum. Difcipuli Joannis di- centes : quare n5 &5 Pharifas jejunamus crucior im bac flamma : (ed. cur. potiüs non petijt fe aà Lazarum duci, cüm inde frequenter ,. Difcipuli autem tus non jeju« sant, Quos vitz initirutum, & morum gliquid ipfe Íolatij percepillet & loco ex- divet^ 6j Exinvidiz fonte puridi fcaturiunt vitiorum latices, dliver(itas difcordeseffecerat , invidia copü-i $. VII. lavit, ut eó potior videretur eorum caufa, quó multiplici erat fulta (uffragio, 1n'vidi 4 Regulis ferpentibus baud 69, Jn officina aufleritatis invid ia mafo- Abludunt , fti venenolrvoris alios qués- zum omnium artifex arma procuderat; qui- que, vel virtutum gloriá preeminentes, bus zqué Pharifzos , ac Baptifte Diícipue qel dignitatum fplendore clarie- los invidos armaret in Chritti Difcipulos; ves polluunt , ut éxtin- ventris objicientes indulgentiam , non men- guant, tis interpretantescharitatem , :quaminvidia ?9 4 Ominatus Deus genti ï;peccatr'ki pro- negligit , utviiium querat: .non igitur je- ?ffü,N?. junij promotores ; fed vitij accufatores ad «neritas poenas . ait per Jeremiam 8. Ecce ego mittam vobis ferpentes ve- Chrittum accedunt , cujus Difcipulos incu- fant lzí(z aufteritatis: fuco religionis tUf« qulos , quibas mon eff 4ncantatto, & wsorde. bunt vos. pitudinem obtegentes livoris , & larva.au- Regulus interprete Cornelio à fteritatis : malitiam palliantes invidize; huc Lapide latine idem eft , ac gracé Bafilifcus, /*idems vocandus 'Chrylologus /ezsm. 41. anquiens z qui ferpens eft femipedalis, alba veluti co« tona caput deferens lineatum, quafi mithrue E cim Difcipulis foannis,que focietas Pba- vifes? mf quia junxerat $nvidia, quos dif- Ja redimitum : »nec. . hominibus tantüm eít 'regulus ferpens noxius , fed & cateris ani« junxerat Difciplina : bic jam fua. perdidit jura zelusz junxit difjungerecon[fuetus : ]u* mantibus «exitialis ; imó.G ipíiterrz;quam dei pofiponi Moyfen -Domino non ferebantz fuo polluit veneno ; inficit fpumá,G exuric 'herbulas, planrásque;ubi fuum conítituit ho« JDifcipuli Joannis Chbriflum molebant Toauns wullateuus anteferra, — fie àn Chriflum freme- dpitium:iuo enim halitu 'herbas enecat,;plana tas devenultat, flores corrumpit , & ipfum bant utrique livore communi : lcilicetdum quisque partes fatagit fui propugnare Ma- «etiam inficit aérem ; quem ( alites circums volantes ebibants peítilenti inficiuntur fpi- giitri, & imprudenti ardet (tudio , :czco dehacchatur an: Chriftum odio , quem cüm ritu; imo-eít.adeo noxiüs , :ut folo afflatu £zrerisarbitentur celfiorem 5 invidia mo- 'etiam homines interimat, folo Ípiritu ad- xibus difcordantes , & vitz inítituto diffo- ftantia queque inficiat , & folo fibilo reli- zantes unà neclit, ot auCtis viribus validius 'quos omnes ffuget ferpentes , quapropter re» :gulus, feu Rex ferpentum appellatur: cüm ániurgat, & fuum in Chriftum effundat li- worem , cujus faltem infuícet nitorem : movetur media corporis parte ferpit, & al- n 'tera media erectusincedit : & fiquidmor(u ficüc charitas feecunda eít. virtutum geni- trix, ita malitia putidus vitiorum fons; & ffuo venecavit,nulla e(t fera., qua illud .des perinde ac virtutum eít glocia cormes, ita pafcatur., & corvi ápfi :cadavera averfantur viuorumeeítconfuüo 4ocat quapropter anorfu interempta reguli. 71e Chri(lus utpote fummarum :cultor virtu- Exitiales reguli invidi funt, Adu'i 'dens tuin fancteagebat, finceréloquebarur, puré ttes fuosacuunt, utalios mordeant, livoris Copitabat, omnes beneficijs cumulabat; do- 'veneno inficiant, G nemini parcant , non Principibus diademate redimitis , non Dy. €cbat ut ;Magilfter, arguebat ut Judex , fa- nabat ut Medicus, opitulabatur miferis ut maftis pürpuràá fplendentibus, non Coníuli- bus dignitate infignitis , non viris do&lis Dominus; fecus Phari[zi, quia :germen viperinum; Teceptaculum invidiz ; ftabu- varia eruditione ornatis, 'non Philofophis multiplici ditatis (cientia,non divitibusauro lum livoris, adulabantur linguá ; infidias Te&ebant, dolos cudebant, venena funde- affluentibus, fed in omnes faum effundit li- bant, quibus vel Chrifti gloriam. :corrum- vorem: appofité '"Caffianus, quafi invidia ,,, T morbus fit curatu impolfibilis ait zequipa- cay, 17. perent, vel infafcarent, quem propterea ut Ler, £ify ait Chryfologus ; perfequebantur anfidjs ; rans invidos regulis, quibus nulla eft incane tatio. Seiendum fané efl , 3nvidie morbum zentabant dolis , interregatione pul/abant , impetebant contumelis , & teta cupidi finu- diffcilis ad medelam , quám cetera vitia latione wallabant , objyictebant curandos Sab- pervenire. Nam eu, quem femel weneni barbo , urt fi non curáffet ,. fieret de impo[fi ftuí pesle corruperit, penó dixerim cavere., bilitare contepiprus , de lege manaretcalum- vemedio, lpfa namque eft lues, de qua fi- nia, fi curáfft. — 'O quam perniciofus eft guraliter dicitur per Prophetam : Ecce ego invidie livor! qui gloriz infidiatur excultae anittam "vobis ferpentes veyulos , quibus non eji 3ncantatio , €9 mordebunz wos , accinit virtutis.ac fanCtitatiscujus nitoremex- tinguere adniutur, X virtutem Caffi;no Cyprianus, ubi vocat invidiam a. z;j.Jezelo; obliterare, lamitatem omni deílitutam remedio , ait & /rvere, ftth h ipfe: Calamitas fine vemedio est odiffe feli- qh cem :.reguluseitigitur invidus, qui inalios dentes acuit , ut moríu immedicabili mor« deat, & invidi funt reguli, quibus non eft in- cantatio j lues eft invidia adeo exitialis, ut difficulter alexipharmacum fuftincat. Nn nna Hinc Vsrani de Afetlibus Tom. H. 652 Diiïcrtaïiio- XXVIL - $4. Hinc percuffurus Deus fceleftos vulne- inalios feviunt, ut fibi videantur ebJan* fé. re infanabili, minatus eíl, ferpentes mittere diri cum vitia vitiofos obleclent : invidia regulos, quibus non eít incantatio, ut ve- verp non folüm in alios , fed acriüs in 1e nenato dente reos fcelerum mordeant; & ipfam dentes acuit , & cor exedit inviden- S:rm.an. ideo reguli ferpentis moríus medicinam non tis : eleganter Chryíologus : .Jnvidia fuo- fu(tinet, quia venenum fundit, quod flatim rum carmfex femper extirit ,— extendat [en* gl é vulnere infli&to ferpit, & fingula corpo- füus, torquet./ auimios, diferuciat mentes » LEUD ris penetrat vifcera, qua inficit; & inhoc corda corrumpit. Recte nequit invidus ] Alltgörq eneno Galfridus Abbas afferit , peítem fi- ambulare, nec in ullam fe vircutem eriges dhilman. gurari invidentiz, qug ficut facilé gliícit, re, idque edocuit Deemon bominis invi- - ita difficulter medelam |fuflinet, fitque in dens felicitati; quia invidus ferpentem tan- vidia Circe illa non' à Poztis fidta , fed à tüm affumpfit, Ípeciem induit , eó quia vitio genita; que homines in bruta cogit fit. pedibus deflitutus, Super peüw 2777 transmigrare, & invidos in fcrpentes re. £radieris, gulos. Regulus folo vifu enecat , folo fi- 74: Invidus enim , dum fuo livore alium f wasibe (UmS — eqe bilo attaminat ; folo dente valnerat, folo aggreditur, fe ipfum deprimit ; humi re« moríu enecat: & invidus vifu alienum fplen- pens, & in ferpentem obbrutefcens,fe ipfum dorem carpit, voce alienam dignitatem perdit; quia fe P homine dejicit ; ficut dce- -* ag m Pt contaminat, dentibus alienumrhonorem di- mon invidus;qui fe in ferpentem transmigra- : acerat. - Mutuatur igitur invidas à regulo vit,íéque proprio perdidit livore ; hucaccer- oculos necem fpirantes, linguam venenum fendusS, Cyprianus ubiait : Diabolus bomi. L^ de pa- deípumantem , dentes vulnera infligentes. uem 4d. imaginem Dei fatlum impatienter ""« RcGe igitur mortifero Bafilifci veneno mor. tulit , inde, & perjt primus, &f perdudit , ni- bus invidize comparatur; quiaprimus ille mirum invidia fua priüs in invidum arma omnium venenorum artifex , & princeps retorfit , quem petimeret 3. ideo enim An- hoc invidiz veneno perijt, & alios peremit, gelus perijt, quia invidit ; ideo cacodoemon Invidus alienam fafcinat felicitatem, mor- in ferpentem abivit, quia hominibus . invi- det honorem, venenat dignitatem , den- dit : fcité Tertullianus: Decepit eum ( feu Lib. de a« tient, eAp. , EE —KX wwS T. tibus enim lacerat , linguá venenum fpuit; primum hominem ) 4uza smviderat 5 invi- & per prolataverba jacula intorquet in alio. T derat autem, quia doluerat. .. Quàm vetu» rum perniciem , unde ait Deus: zzordebunt itum, & antiquam eft invidize venenum ? ( vof, ó quàm venefica eft invidia Circe , cüm & in coelis Angelos infecerit, & in ter- quse fuo livore homines in venenatos cogit reílri paradifo primos homines deceperit ; li transmigrare bafilifcos ^ Invidus enim fer- ac interemertit, f 7$5 pens eít truculentiffunus humana facie per. Serpentibus aícifcuntur invidi , qui Íonatus; ut humanitatis larva fuz » fuum in alios livorem evomunt , quos per- crudelitatis infaniam, Obtegac dant, & eorum furor , illi pariatur ferpen- f L] Idque cauíz, cur cacodaemon primis P/alm, £7. tum hinc David : Furor illis fecundim [imi- in paradifo terreftri hominibus felicitatem litudinem ferpentis , ficut. afpidis furde, && . V Y« invidens,ferpentem induit, hominis larvà oóturantis aures [uat , qua nom exaudiet Cenef cap.3. perfonawom 1. Dixit ferpens ad. mulierem.s Vorem tncantantium , C wenefci incantane ;?0 4'. neguaquam orte moriemit. Ailoqueba« Hs [apienter, Ceníet Euthimius , Saulem tüur, ut locius fociam j ut homo mulie- - ob invidiam , quam in pectore fovebat in rem ; fed fi extima fpecie hominem induit Davidem, eó quia plus laudis puellz ei de- facie larvarushumana , cur non etiam toto derint in brutum tranfiiffe; cüm à Doemoe f; corpore fe hominem finxit ? cur ferpentis ne liberatus de ipfa falute invidiam inge- pouüus, quàm hominis membra affumpfit , minabat, & ipfam Deomonis malitiam in. li, n : U fpeciem induit ? quia nimirum cüm invi- videntiz livoribus fupergreffus in medicum li deret tunc felicitati hominis perfonam age- Maith excutientem egritudinem haftam intorque« LE J bat invidi in belluam ac ferpentem degene- bat; adeo ut non potuerit officijs deliniri, rati . Lj ob invidiam , [quà hoftis tartareus obíequijs emolliri, beneficijs cicurari; cüm torquebatur à nobilitate rationis dejeclus vel ipfa medela in egritudinis tranfiret au- fnit, & in. repentem humi ferpentem , gmentum ; & invidiz fieret fomentum , quem invidia & coelo excluferat. in terre(tri quod zgritudini depellendze peraptum erat 17 paradifo transmutavit, ut fcité notat D. Ba. wfäï. 3. medicamentum. Appofité Galfridus i» 4/e» Ü filius Seleucienfis inquiens de cacodoemone gor. lsque adeo incurabilis esi ifta pernicies, Ti Íuadeate primz fceminz efum pomi vetiti : ub b]andimentis exa[peretur , infflerur. obfe- totus invidia ferpenrem efferatus | induit : quis, irritetur y2uneribus : quiautidem Sa- quein Nam:inis gratia ,. & favor felicitate lo;mon ait ; Nibil fuflinebit zelus ; quantó e- Wogi] 44 cumulaverat cceiefti, livor in^ gehennam um amplius aut bumilitatis fubjetiione, aut d detrufit fuppliciorüm; G'invidia euiam in E» UVirtute potentia, aut mnuntficentie laude pro fe bru:a transmigrare co&git, Reliqua vitia, feceris 5 tanto ille majoribus flimulis inci- vl quamvis truculentiffima vuinera infligunt, tAtur, qui nonnifi ruinamy Aut mortem. ejus t fcd propriam non exuun-t nafuram » Gita eui invidet eoneupi[ciis l Adeo - .' u ' — EKx Invidiz fonte putidi fcaturiunt vitioram latices. 653 Adeó exitiale eft invidiz venenum , ut teant imp7acatum ,ca);fartiäw t49en gene» 76. [] medicinam non fuftineat, alexipharmacum ris [ui non 1nfidiantur , unde Judeis Cbri» fius oy occlufir P L cum eum-in Beizebub esj* refpuat ; quia vel ipfis remedijs acriüs exa- cere demonia calumniarentur. Invidi ue- mdh. fperatur , blandimentis ferocit , obfequijs irriratur , & beneficiis infolefcit : hincSa- rü neque nature communianem reverimi fünt, lomon ait. Vita carnium, [anitas cordd,pu- neque fibi pepercerunt., 78. 'Zäz'nvefb.u.' eredo offum invidia, Inauit , quàm noxia s Reliqua vitia contubernalem non res ",390, & peitifera fitinvidia,non folüm alteti , cui nuunt habere virtutem aliquam , & cauíam etiam prarendere propriz pravitatis , fed invidet , fed etiam fibi ipfi , torquet enim invidum, & quidem acriüs, ac perniciofiüs, foli invidi afylum fiunt Doemonum , & vi- quàm hoítis lethali odio correptus: inimi- tiorum omnium perniciofiffima fcaturigo. cum enim licét infeftum poteít quisque ha- Accefferat ad Chriftum ex invidorum grege bere ablentem , eiümque fugere , fed invi- quispiam tanti Magiftri inhians difcipulatui. Mattb. LA dus fecum íemper tortorem vehit, quem im Magiffer fequarte, quocunque jeris ?. qua- "U $« ]h finu fovet , & inpectore nutrit ; eft enim fi ambitione tumidus , déque proprijs virie invidus ipfe (ibi hoftiliter inimicus, & nun- bus fe jactans diceret, te fequar , & quz* quam abeft, nunquam inimicitiz inducias. cunque feceris , imitabor; acfiopera Chri- - femper ad nocendum paratus , unde fli virtutem non excederent humanam , & ponit j S. Cyprianus de zelo, & livore ait ; . .Qui- fupta viresnon effent naturz , & poflet pro. eunque- es invidus , videris , quàm fis eis, pterea Scriba miracula perpetrare , & ea ef- IT ficere , quz Chriftus pratlitit ; fed quid quos odisis infidiofiu .. perniciofis , infeflus : K mulluus magis, quámtue falutzs inimicus es, tum Chriítus repofaerit ? audi ; Pulpes fo- veas babent , & volucres cli nidos * filius Quisquis slle est , quem lyvore per[equeris | fubterfugere , & ustarete poterit* tu tenon autem bominis non babetubi caput veclinet, potes fugere * ubicunque fuerit adver[ariuas quafidicat, Egoin vobis non'invenio , ubi puus , tecum efl , bostis femper in pectorezs caput reclinem , nullum reperio in vobislo» tuo efl , pernicies intus snclu[a efl , inelucta. cum , ubi conquiefcere valeam, quia corda T bile catenarum uexu ligatus , &f vinclus es , veftra funt nidi doemonum, inquibus fuos lyvore dominante captiuus es. pariunt , & fovent feetus : Vulpes veflris in li, Hb — Nullus e(t invido hoítis pernïcïoïïor " pe&oribus adeó abítrufas fibi foveas conítru. 77 quia ipfe fibi propriam molitur perniciem , xére, ut malitia tuté ibi degat , & fecure la« cum livorem admitrit; hottem nutrit , cüm teat : invidus erat Scriba, fatagebat fe Di- invidiam alit; & in fe ipfum ízvit , cüàm fipulis Chrifti afcifcere , ut eorum fieret o« perum imitator , ideóque nil in fe habuic, furere invidia incipit, hacenim non lolüm exumam invidi faciem devenuílat ;; verüm quod Deum alliceret, eíque fedem aliquam T & medullas corrumpit offium : putredo of appararet, quia ubi invidia fuum fpargit li- vorem ; ibi malitia totam tuam eifundit ne- fium invidia , quàd fi in medulla ftabulacur offium , quiscam non vocet hoftem femper quitiam; nec quidquam relinquit vacuum t l, 37 h intimum , càm femper ad(it, ac praftó fit Ícité Chryfologus expendeas prafara Chrifti adnocendum illi , cui invidet. Imó invi- verba ait : 4ves bic quoque appellat demo- Serm, Y9, dos dixeris feris perores , & doemonibus pa» nes in a&ra volitantes , qui & ipfi in pello ribus Scribarum malitie fua nidos feceranfü res feceris, ni fortaffis deteriores; Doemon enim olro percitas invidizein alterum ho* ubi tota nequitie fue germina procrearent, ftiliter infurrexit , & veluti fuperior inferio- Invidiaitaà quovis abhorret virtutis confor. rem aggreflus, aut inferior fuperiorem tio , ur omnia invidi vifcera . Íuo repleat diffidia (imul fovent , & inter fe fe altercan. livore , & totum cor aífylum conftruat doe; LuCO J !e tur, tunc enim Chriftus dixit: SíSarbanas monum , ubi plures nidificent , faetiisque v i1$. ( fuos procreent nequiffimos, quia ut ait Chry- Müil'/?. À 2 in fe ip[um divifus eft : quotaodo flabit reg- uum Dei? Quosmalitia fuperbize (imul jun- fologus , widos fecerant , ubi tota uequitia "U. 16s xerat , invidie livor feparavit; G quos a. fWa germina procrearent, micitia confaderavit , livor hoftes effecit , Invidus folium eft iniquitatis , doemo» 73* & obarmavit 5 quia ubi invidia ftabulatur , niorum afylum , nequitie promptuarium , ibi diffidia , rixz , inimicitiz , Gtcedesfo- malitiz fedes , dolofiratis gymna(ium , & yentur ; necpoteft charitas flare, ubi invi- vitiorum omnium fpinofus campus ; ubiío- dia fuum effundit livorem , quo homines la malitia floret , & ratiolanguet; ideóque, cüm nullam admittat virtutem contuberna- non folüm feris deteriores , fed & doemo- lem , omni caret venia : cztera vitia ficue nibus pares , vel etiam. inferiores efficit , dum.eos inficit , ut pulchré edifferit D. aliquam folent caufam pretendere 5 ita à - confortio non abhorrent alicujus virtutis | e Homil. 4e, Chryfoftomus , inquiens : . Invidi þfi"ff ad popul. demonibus autem pares , & for- fornicator licét concupifcentiam prerendat , funt feris - tó deteriores, Nam fere e[ca. indigentes , fur paupertatem, homíicida furorem ; non qel à nobis irritata aduerfus nos. arman- tamen ab omni abhorrent virtute , qui — qur ; imvidi werü etiam benefiecijs alletti , hisce coinquinantur vitijs, fed invidus nul- Dae- Jam poteft caufam prztendere, nií1 quia al- benemeritos maleficijs [unt. perfecuti. ter, cui invidet in pinguiori fit fortuna quones quoque licàt contra ts bcllum. exer- Nnna; cons 654 Diffetato XXVL- conítitutus , clariori fplendeat dignitate , tatem , universámqüe provinciami, & reg. in gradu emineat altiore ; sitque propterea num transfigat, nectres duntaxat unico vul« aliena felicitas invidiz fomentum , & invido netat i&tu , fed & trecentos,imó plerumque exitiale tormentum, li tot millia, quot capit integrum Impertjum ; $0. Plurimüm infert invidus damni , non quia eodem livore, acjaculo invidus plures tantóm fibi inteftino livore , quo propria configit,quos proprium ingenium fublimiüs corrodit vifcera , fed etiam alteri , cui ins evehit; quos in. maritima claífe imperium videt, linguá prefertim, dente, & oculo, etiam à NNeptuno timendos conítituit; & in LÀ quo veluti bafilifceus folo intuitu alienam terrà conflidtus campeílris commendat * nititur gloriam , vel perimere , vel obfcu- nullus eft five in imperio potens , five in rare, Nocet lingua , ad cujus damna de- caítris fortis, five in pelago ftrenuus, five ploranda fontem exoptabat lachrymarum Je- in Ícholis eruditus , in aula eminens , in jus. 16 ? ,O Serttin 9. v. remias , quia invidi, Extenderunt linguas quem invidia fuum non ejaculetur livoris fuas , quafi arcum. Experimur iridem in 5« &clum, $ aére curvatam , varióque depictam colore; 1 j. VIIL & quafi ridentem , ac intuentibus arriden- tem brevi interjecla mora nimbos fequi Nulla eff virtus,neccita integriä Jachrymarum : fed invidus linguz , orísque Pdsy nec zorum innocentia , quapotis arcueciam nullá interpofità morá, non tela fit invidiatela retundere ,. ejus livorem tantüm , fed & fulmina ejaculatur, procel- 6 jas excitat , grandines demittit , fulgura, && declinare ,. quü. prids iurerficis quám vulnera £nffi- tonicrua cudic ; minásque fpargit ; & vclo- |gat. " ciüs, quam abarcu emiffa fagitta vulnus in- fligit ; ac interimit : tametfi velox fit fagitta Mo neque innocentie vitz patcit , nec morum integritati ; adeó ut nemofit ; 8j. nw ab arcu emiffa , adhuc velocior eít livor & liugua invidi evibratus : | hic enim fugien- qui ab invidz linguz fe tueatur veneno. Qui s Chrifto Domino ; Detque filio inno- tem fequitur , & fimul affequitur , feritque; ) fi fe abdat in reconditiffimos terrz fpecus, centior ? quis purior ? quis fanctior ?. & - illuc penetrat ,. fi maria trajiciat ,ilivor fe« tamen tela , & jacula fuit & ipfe expertus linguarum invidentium ; imó & ab ijsdem quitur ; &i fcribaslibros , carpit ; fi doceas, Lj deoio, in cathedram conífcendit, ut te ignorantize vulneratus , crucique affixus : fi Evangeli- éiruids, ftas (imul conferamus, deprehendimus no- g redarguat ; & ubicunque emineas;te invidus V Íuo inficit livore. ftrze falutis Aflertorem in cruce fuiffe exaita- tüm , eique affixum horatertia, Era; agzess X $1« Scio quempiam fuam in jaculando com- Marci €, 15, mendáffe dexteritarem , eó quia unico dun- boratertia , & crucifixerunt eum, alij veró Q nonnifi horà fextà adftruunt fuiffe cruci affi« I taxat jaculo duas infixerit aves, duósque le- xum ; fed fi horá fextá duntaxat fuit cruci pores 5 fed adhuccelebrior efl ja&tus ille ex d arcu , qui fimul pifcem fortuità ex fluvio appenfus , quomodo horá tertiá crucifixus 2 refilientem , ac liberiorem ad auram faiti- huic quaftioni occurrit D. Petrus Damia- - fu tantem , ac prope circumvolantem hirundi- nus, qui & discrepantias componit Evangee [ liftarum , inquiens : QQuoniam bor terriá L nem transfixit , G6 codem impetu ad ripas &iiam leporem , in quem ictus dirigebator , iumultuati f[unt , tf clamárunt invidi 3udai, erucifige, cructfiae eum , mimirum borá ter« i percuffit , utjcecinit ille, ttá Dominum erucifixerunt invida udcorum Trans amnem vifus lepus eff ; conten- lingu& , quem borá fextá corporaliter elavi Jl ditur arcus. cenfixére gentiltum, Nimirum livor lin- Il Ocyus celeri snif[a [agitta manu. gua priüs Dominum crucifixit , quàm facri- Mib s, « lega barbaries eum clavis Cruci affigeret : Fort? falit pifcis , progne pratervolat; baerent. priüs invidia gladio lingug eum transfixit ; Tres wno in telo pifeis , birundo , quàm clavi & lancea ejus corpus perforave- lepus. rint? priüs occidit invidia, quàm ferrum , ut innuit Auguftinus, inquiens : E ve; À Vetüm id prater fper obtigit, imó & Judei occidifla. Unde occidiflis ? gladio Intrac, (5« J $1. per Pfoi, * fortaffis prter vulgarem fidem ; fiquidem lingue : acuiflis enim linguas vefiras. Et fee—— — o £49 €53 UX* w3 c3 videtur difficile creditu , quód eodem jaculo quando percu[ffha , nifi quando clamaflis , [ o ] pifcis ad elementum pertinensaquz ; hirun. erucifige , erucifige ? O quanta visine(tlin- »» do a&ris circumvolans campes , & lepus tere guz invide ad nocendum , cüm nec 'ipfi par- ) rg incolensreceffus contigi uno, eodémque cat innocentize, odio enim obarmata , non H otuetint ictu : fed quod vix videtur fide folàüm in homines , fed inipfum Dei filium k dignum , ac poffe credi de fagitta ab arcu debacchatur , quem contumelijs onerat , h vibrata, id quotidie efficit , fidémque aítruit injutijs afficit, vulneribus fauciat , ac ple- E * na fuppliciorum congerie opprimit, jaculum emiffumab arcu. invide linguae d invidus tam dexteré fuum evibrat livo» Necfuis minorem infert dentibus dam- 84. rem , ut unico fermone imo , & verbo h num invidia , hosenim acuit , ut diriüs mor. tu integram familiam ,imà totam comrmunie dcat, ac favius djlgccrct * vulgata eft pa« n -- rom lai P Ex ïnvïdiaä fonte putidí ícaturiunt vitiorum latïCcs. 655 fcmia: aljs dentes , 4lijs lingua, dentibus noBibus pefiea efurüjt , && accedens tenra or fuis armantur piíces , fed ut plurimum lin- dixitei : fi filiua Deies , dic , ut lapides «5f panes fiant ; quia doemon voce de ceeio de- guà deítituuntur ; linguam prafeferunt vo» * lucres , fed dentibus carent LÀ homo veró lapía audivit Chriftum palam filium DET invidus utrísque favior, & linguam exerit, proclamari, anceps heíit, & credere non potuit,eum hominem fimul ,& Deum effe; quá fauciet, & dentes acuit, quibus mor« : deat: armamentarium dixeris in ore cone deinde adeó e(t doemon. jejunij refuga . ut ftrui invidentis , & officinam apetiri Vul- quem vidit totis quadraginta diebus jeiu» nantem , aggredi non fuerit aufus ; eó quia cani ; in qua atma queque ad nocendum cu* duntur , quibus eminüs , & cominüs , pun- eum nondum obfervaverat efurientem ; (ed Pfalm. $48 €tim, & cam (auciet , ac vulnera infligat : cum quadragintadiali jeiunio efurire obfcr 4f, f. Fj hominis váffet ; tunchominem efle conjecit efurien* quapropter ajebat David. dentes eorum arma , &5 fagttta ; lingua eo; tem , quem Deum agnofcere nóluit jejunaüs tem, & non efurientem : adeó perípicax eft pyum gladtm' ACUEUS. Ecce quot armis mu- titur invidus , quot ex ejus ore prodeunt doemon in obfervandis humanz neceffiratis inflrumenta nocendi ; exitialis eít gladius rimulis, ut efuriem fpedter , & deficientis na- turz indigentiam , quà filium Det non cog- invidi lingua, exutraque parte acutus ; Sit. que deteriüs in linguam incidere invidi ob. nofcat, nec fateatur in homineefuriente: ni» jurgatoris , quàm inconvicia maligni detra- mirum malevolainvidentia,defeCtum obfer- Or1S. vat , & exaggerat elurientis humanitatis; -Oculis etiam perniciem infert il'ius , cum virtutem aolit afpicece jeiunantis divi- $4 nitatis ; acuté exclamat D, Chry/oftomus, qui invidet , in eo enim virturum nitores Hornil, s, ,ip O cecitas Diaboli manifesta? quomodo [ufpi Mat. nonu videt; fed fi qua ünt defe&tuum caligi- . L nes, in has fuas dirigitacies , ut reticendo eatus efl eum uon e[je filium Dei . quem pof r virtutes; vitia exaggeret 3 morbo laborant quadraginta dies efurientem [enfit , && per malevolze invidiz oculi , cecutiunt ad vir« quadraginta dyes. efurientem non int ellexit ? tutum claríitatem , & adcaliginem defectu: zam [icut. efurire bominis efl , £t per qua- um perípicaces funt , & lincei; fcité Plu- draginta dies non efurme , / bominis non.s tarchus ait : Invidia quidem indeterminata £ft. Lib. de odio , 8 L eff , perinde atque egritudo oculorum , qua )jubd (i non efurire per quadraginta* €» invidia, ad omnem [plendorem turbatur, . An non diale jejunium hominis noneít, procul du- veipertiliones , & noctuas effe invidos di- bioeftDeitatis,quam tamen invidus cacodce- xeris, quos fplendor excacat , & fola ino* monis oculüs non vult videre ; ne Deum lst & 1 eífe fateatur , quem efuries hominem effe ^. culat caligo? &i quid illuftre in emulo fplen- deat , íi quid virtutis emineat , id invidus confitebatur : nimirum invidiz oculus cx- non videt ; fin veró aliquid obtenebrefcat in cutit , ne fublimia videat ; & perípicax eít, aclinceus, ut defectus videat , & exagge- defectu , caligei: inerrore, in/id linceos fuos dirigit oculos ; vidétque invidus etiam ret ; sitque propterea invidus perípicacifim& in caligine, & obfcuritate ; quia per male- czcus ; etenim qui poít quadraginta jejunij vole invidiz diopiràm videt , non oculo dies Chriítam eíurientem [enfit ; & per mentis , fed affe&tuum cecitate ; videt , quod quadraginta jejunantem efutire non intelles xit; efurientem poíl jejunium videt, quem fubeit, non quod fupereminet. Infima& caliginoía exaggerat , & mulriplicat ; quia in quadraginta dierum jejunio non vidit non elurientem. invidis, & lippientibus multiplex eft lucer- Videt invidia , quodà naturz provenit imbecillitate ; G cecutit , ne vi« na; & czcus ille evangelicus , dum lucem [ leli 3. coepitoculishaurire, Dixit , video bomines deàt , quod fupra naturam virtutem fapit veluti arbores ambulantes , qua verba ex- Deitatis ; velnon debuiffet eum videre poft jejunium efurientem , vel in jejunio non e- pendens & hryíologus. ferm. 175.acut& ait z Video bomines quaft arbores , quia imperfe- furientem videre, Verüm cacodeemon in- &s oculie grandefcunt. forme , proximus vidiz naturam graphicé voluit exhibere , eft eniminvidialincea, ut alienos videat defee cacitaci plura videt in paucis & quidem im- perfectiüs , ac deteriüs; & cacutienti fimi* &us; e(tveró vefpertilio , & noctua ad alie- pl f : nz virtutis fplendorem, quem , nevideat, I lis eftinvidus, cui alieni defectus grandefcunt, uos uberiüs exaggeret. cacutit ; tametfi natura & gratia omnes in hrifto Doniïno ob 9)* « Invidebat Doemon C Chrifti humanitate dotes cumulaverint , non tamen has videt invidia , fed ad earun- pattata miracula , ob communem populo. rum plaufum ; cámque obferváffet eum in dem caligatíplendorem ; cüm primüm verà Jordane baptizari à Joanne ; & ccelos. dis- in efurie poft quadragintadiale jejunium na« turz manife(tavit imbecillitatem , tunc lin« rumpi, accoeleítis curiz. procetes tantifpe- &aculiadeffe admiratores , & differté ab ijs ; ceos in deficientem naturam injecit intuitus z dem filium Dei àPatre Deo genitum procla- nimirum invido invifa funt & exoía, quae magis eminent ; qua verà defcctus pra- mari; ductus pofítea fuit a Spirituin defer- ^ tum , uttentáretur à Diabolo ; Ef ezm je- dunt , h« accuraté videt.. jenélfee quadraginta dicbua , & quadraginta je 6$6 Differtatio XXVII. ' ]acüera*t/per annos triginta & octo lan- fuícat , invido legis apparet transgreffio, & * ^ N 87- e- guidus ille ex morbi diuturnitate clarior , fabbathi violatio ; qua exccilentioris virtutis —— quàm de generis conditione , & nomine no* eít exercitatio : & transgreffionem tan:üm 'tus : perannos inquam octo, & triginta folu- €commemorant fabbathi , quia excellentia 'tis paralyfi membrisin grabato jacebat ; quia miraculi , & virtus divinitatís exoía ijsdem nemo efllet, qui à paralyfi eum liberaret ; per- ' etat, qui Chrifto invidebant : ideo linceos fe fij.1, 1 "-a EE u —— — J tranfiit illac JESUS; qui mifertus paralytici "produnt in fabbathi disquifitione , qui no- eum fanitati reíticuit. Dicit ei JESUS. furge goan,3.0.8, Ctuas fe fatebantur in miraculi afpicienda ex- — "x tolle grabatum tuum , G ambula , & illicó ex- cellentia, Luíca eít invidia , que nonnift €uffa paralyfi fuum futtuluit grabatum, ac dimidiato videt afpectu , caca ad bonum, Cémemis pri&inæ*xrcihfutüs» (anitati ambulavir : con- . perfpicaxad malum, non d'xerunt .. ait Hu* tigit id die fabbatho , propterea dixerunt .go Carenfis , qui eff , qui te [zuum fecic? "- —^* ei Judzi , cüm primüm viderunt ambulan- fed boc bonum tacuerunt , quod eos torque- ameees b tem , Sabbarhum eft , non licet tibi tollere bat , & eam, quam asiumabant transgrejfao [ um grabatum tuum,refpondit eis, gur me fanum mem , in medium ducunt. — . Quàm lividi n fecit . sllemibi dixit , tolle gtabatum tuum , invidentize oculi ? qui nonnifi ad defectus l 65 ambula. Interrogaverunt ergo eum.s : detegendos , imó & fingendos perfpicaces q qua. eft ille bomo , qui dixit vibi tolle graba- funt, & advirtutum nitoresproríus czecue ;ium tuum, & ambula. Non íciícitor , an 'tiunt : hoc inerat Pherifzorum oculis viti« L para y:icus ncxam violati fabbathi in bene. um non alio abítergendum collirio ,, quàm ficum fuum refüderit medicum, quem pro- CM 'extremo fupplicio : adeó fuas alté invidia in 2 pria accufavetat excufatione , & fufceptum ijsdem radicesegerat, utnonnifi cüm ijsdem ]nvidus oculus alio« b beneficium ingrata compenfaverat acculatio, erradicari potuerit. i ne ; led perpendo verba Paralytici reípons rum femper famam infuífcat : opportuné dentis, fcitcitantibus Judais , quis effet homo " Ennodius in libello, invidos alloquens ,ait : AÀ banc vos dementiam malorum atiuum.s ille; qui præceperit ei grabatum tollere , & ambulare. quime fanum fecit , ille mibi dixit, per gradu fuos incrementa traxére , ut boc Folle grabatum tuum , & ambula. eredatiüs e[fe laceffere , quád convincere nec Duo fatetur , fibifuiffeà Chrifto benefi- apud vos babeant À weritate differentiam 0- 8. ff cia praettita , quatenus priftinz reítitutus fuit dia , qua plerumque contra meritum smpeti- E fanitari ; & ab eodem juflus grabatum tolle- B. Sudjs, non rai P re & ambulates fed Judzi invido oculo Je- 100i objequentta 'gam..- ;aminmnt. u 99$ f fum afpicientes , vefpertiliones foére , nein Satagiti nvidus alienum extingüere , vel fingularitate miraculi virtutem afpicerent Di, obfcurare íplendorem , ut ex alterius cali« f vinitatis ; & ne defpetatz egricudinis ex ino. gine clarefca: ipfe illuftrior ; & alienam ni- pina fanitate coele(tis Medici excellentiam in» titur eminentiam deprimere , quóoab exigui* ferrent , nil de fanitate impertita paralytico; tate alteríius (ublimitatem foéneret ; & ex di« c/lþd $, ï " [ nil de virtute patrandi miracula dicunt ; fed minutione alterius crefcat ipíe, ac incremientà violati duntaxat fabbathi meminerunt: lin- fubeat magnitudinis , floreat ex alieno fqua« ceos dirigunt oculos in fabbathi violationem, lore , letetur ex alieno luctu , & augmentum fubeat ex aliorum decrementis. Tamertfi fit ä qui ne excellentiam videant miraculi , itudió c£$.utiunt taleeitinvidiz in'genium;reticere, quis dignitate infignitus , conditione, & gra» quz in aliis eminent virtutis excellentià; & du caeteris eminentior ;5 fi tamen invidiá in- ea ampliare , qua defectum , qu& errorem tuspulfetur, nullum patiturexteriüs fplende- aliquem produnt, fciré Hugo Carenfis ex- fcere , tametíi exiguo clarefcat nitore , sítque d Etiam fol fuos cateris pendensJudzorá interrogationem,guis e/f rl]e fe longé inferior, : bomo , qui dixit tibi , tolle grabatum tuum, & planetis ac ftellis impertitur nitores , cüm fit k ^ ambula * ait: Nondixerunt , quu efl , aui te ipfe mundi totius lampas , femper ardens , 0i fanum fecit , fed boc bouum tacuerunt 5 quad nunquam deficiens ; femper lucida , nun- u eos torqucbat.; & eatn , quam aiimabaut quam nitoribus de(tituta;sirque fons luminis, R transgre[fonem 1n medium ducunt, OQui: à quoreliqua in celisaftra fuos hauriunt nito» H res 5 & nihilominus licét ab ipfo totius claris e& , tnquiunt , qui dixit tibi : tolle graba. tum tuum, €8 ambula. tatis cenfus dimanet , & nullum fitin coelis 3 $9. Tametfi inigne miraculum coram ipfis altrum , quod de fplendore certet cum fole, Í patraverit Chriftus , & hominemex diutur- à quo fenus prodit totius lacis ;adhuctamen Te nitate egritudinis inutilem ad perfetam o- videtur fol licetfolus, & reliquis fyderibus T mnipotenri verbo revocaverit fanitatem , & longé eminentior, & clàrior invidere reli« de Jaxata diu membraíolutione paralyfiscorro- quis ftellis fuos fplendores, quibus irifidias [ boraverit , viribüsque munierit ; Judai ni« nectit, & bellum indicit; ut cüm primüm fol h hilominus fupprefsá miraculi excellentià , G oritur, fuósque emittit fplendores,veluti tot i divinitatis virtuteinvido oculo folam violati evibret tela, quotab ipfo prodeunt radij, re- v fabbaihi noxam vident, quam proferunt, ex- liquorum phalanges aítrorum profternat,dif- H) aggerant ; f1tamen noxaeft , quz exercitium fipet , fuget; aitenim Philo : /ole exorro tot elt charitaris, & beneficium proximo imper: q flelle,que apparebant,non obfcurantur folim W Qr utum;: fed quia tnvifliæ perípicilialivor ob- [(d evane[cunt etiam pro fple::;dore dtfïgä « Lj Ex Invidiz fonte putidi fcaturiunt vitiorum latices. 3;7 Y Xmó etiam ipfa luna folis zemula, & »-Fs nimgfïbus » a€ obtenebrefcere : unde imn lïmo&is lampas, quó foli fit proximior , eó fit mirum , f1 coram uberiori luce, & majori obícurior , & luce pauperior ; non enim Íplendorum incremento propria fubeant lu« j cpadtur fol ulium ex aftris fplendoribus cla-. cis decrementa , & obtenebrentur , quia fol rum fibiaflociari Job. Ecce /una. etíar non quafi invidus , vei anvidi faltem fymbolum, fplendet , & fiellg non funt munda in confbetiu non fplendet , nifi cum alieno derrimento, ejiá : Ícilicet folis, Edam luna fuo à íole fiquidem invidus propriam magnitudinem ípoliatur aureo jubare;fi eidem affociari velit, ex aliena metitur diminutione. nudatur enim luce, & quz diffita àfonte hoc s Quia veró nulla Deum invidia pulfat , 24« Juminis fuos haurit nitores; eidem confociata nec ullustangit livor , magnus eft absque al- ealigities contrahit, St umbgas :fed fi fol (uos terius diminutione, ideóque fol in confpe- zeliquisaftris impertitur fuigores,cur lunam &u ejus non obtenebrelcit, necfuz lucisul» luce deftituit, quam munifica liberalitate im- lum fentit decrementum; hzc enimpraro- pertitue? mimirum quia non patitur ulium gativa licét à Plinio adulatore , quia lauda- coram fe aliud íplendere aftrum , quó de a* tore fuerit Trajano tributa , quem dixit , liena caligine effulgeat ipfe illuftrior ; fimul- jfine ullius diminutione emajorem ,hominibus que fymbolum ponat fuperioris invidentis noneítpropria, £Ftenim cüm primüm Nae ánferioribus felicitatem , quà (plendent. Ea buchodonofor devicto,ac prottrato Arpha- €ít indoles fuperioris invidi , & praeclarioris; xado , potentia , viribus., & dignitate cre- utfualuce minüs claros obtenebret, vit Zunc exaltatum eff Regnum Nabucbo - 3uditb.eap, 32. Hinc jure meritó Plinius Panegirifta fuo donofor , & cor ejus elevatum efl ; & mifit 3. 7- : :blanditur Trajano , €ó quia citra decremen- Ad omnes , qui babitabant 4n. Ciligia , && , *a caterorum creverit ipfe , & potentiz JDamafco , & Libano. iNimirum mifit viribus, && dignitatis nitoribus , ait Pli- nuntios adalios Reges,, ut deponerent rega- ais £0 fuo Paneg. allequens Trajanum. T& lia infignia , G ipi fubjicerentur, dnvide« &amen major omnibus quidem eras , fed fine bat Nabuchodonofor diademata , & fceptra sullius dsninutione ymajor: & ha« fuit maxi- .alijs Regibus , quamvis potentia, viribus 4 ma Trajani gloría ,. quà vel ipía fuperavit :ac ditionibus effencinferiores, quo fcilicet ex aftra, nimirum ita fplenduiffe in folio , ut €orum diminutione , & decrementis fieret nemo ex ad(tantibus proprium fenferit im- minucim nitorem , nec proprie fortunz ipfe grandior , ac fplenderet illu(trior ; quia invidia etiam de alterius diminutione cteícea i fuerit decrementum expertus ; & hzc eltilla te latagit., & exalterius exiguitate magaitu. laus Deo propria ; 'càm ipíe (o.us magnus dinem coníuevit affe&tare. O quàm fubdola. fit, absqueullius diminutione : eetenim ( eeft invidi calliditas , nititut alios devenuftare, expendamus juxta nobiliorum Interpretum quà illuftrior appareat; ftudet alios deprimea Cap.25.9.5* fententiam verbaJobi, Ecce Luna ettamnon e, quà crefcat major; alienas intentat ruinass ;Iþlendet , €6 flelle non funt munda in conjpe- 'quibus firmiüs fulciatur , & ex alieno lapfa éiu qjus , per conípectum ejus non intellí- ftet tutior. |Cumulatinvidus ex alienis.de- gunt Interpretes confpedum folis, fed Dei. meritisappatatum meritorum , acíi alienze Sed f ita eft , curluna , & ftelle dicuntur ob- caligines nitores ei fuppeditent , quibus tenebreícere , fuisq; deftituiniroribus à Deo, «larefcat illuflrior , & ex alieno vitio pro« & lol non dicitur obícurari in ejus conípeéctu? priam hauriat virtutem,ut & m Anquianon audeat Deuscum fole decertare agnui Eud inem N «ex aliorum exiguitate, de lumine , cüm fit fol fons ,à quo reliqua Quid probrofiusinvido ? qui alieni lue altra fuos hauriunt nitores, «quibus noécte minis extin&tione: 35* proprium adnititur fplen« Íplendent , coelümque ornant tot monilibus dorem accendere? "Taboris fummum vertie ornatum ,quot fteliiscorufcum ? (ed cüm fol 'cem infcenderat Chriflus,& teftes fecum du- fuam à Deo lucem deriver , eít & ipfe veluti cit tres Difcipulos;in quorumprafentiafum. fcintillulaà Dei fulgoredilapfa, quz propte -. anos explicat gloriae fuzefulgores, Refplen- Mattb, 37, rea Íqualereu& ipía, perinde ac luna& dutt facies ejus ficut fol., a fed illiceoppanditur lz reliqua in conípectuDei, nubes lucida , que vel fuosà divino folenito- 33* Cur igitur filuna in confpectuejus non res haufit,vel é corpore Chtifti fplendoribus. fplendet, necítelle munda funt, folem Job circumfufo , vel à lucida Chrifti facie folari reticuit, & 1llius non memmit ?. Scité D, luceclariore, & à quanonnifilucis potuit in« "Thomas in commentario &wjur loc. expen- crementum hauriri : bene eft, quód nubes lu. densverba Jobi difficuitatem tolvit;inquiens: cidacircum Chriíti corpus folis inftar fplen- * Confiderandum , quod de fole mentionem mon deret : fed fi (plendet nubes divinisirradiata facit , quianon apparet fenfibiliter , quod ad fulgoribus , cur umbras projicit , & caligines pra/entiam majori iuminis . 'umen ejus obte» effundit? ait Evangelifta .O €ccenubes luc. Ia Mattb. f75 | ptebretur. Sedluna & flella etiam adprafens übumbravir eos , 1 fol no&turnas fuo acc effu tiam corporalis felis obteneórantur , ac fj di- difpellit umbras , caligines excutit, & teneb. «at Angelicus Doctor , lunam , & flellas, rasomnes fugat, quomodo hzc nubes lucida ac reliqua in ccelis exiliora aílra deficere ex- umbris extinguendismnata,ca ligines fpargit,& oriente fole , eó quia ad uberioris luminis umbras diffeminat ? etenim umbras projicere acceffum apparent deficere , fuísque deftitui Oopaco corpori datur probro , non veró laudi Veraui de Affeihibus Iom. I£, o 09 nubi " *j 6;8 Differtatio X.XV-!I; nobilücide, Nimirum quia foli Deo pro- ges paícenti ignis celirüs immiffus apparuit prium eít absque alterius diminutione gran. in rubo , in quolicét eximié Íplenderet , non delcere , & fine alterius obicuritate [plende- tamen rubum abfumebat: ita non defüerune ,c '-1090 fcere: nubeslucida five é Chrifti corpore pro- in ecclefia viri länäï;tqte iluftres, qui ita fule fecla , live aliunde ex terra halitibus compae :]. ferunt, ut neminem obícuraverint , nemini & € Chri(ti faciefuos hauriret fplendores, fuerint detrimento , fed itti omnem à fe liv&e Qq'ia tamen creatura erat fplendore coruíca; rem excufferant , nulla tangebantur intusine l qu6 clarior [plenderet alios obumbravit;quia vidia. Qui vero culturam negl;gunt virtue ubi invidia Principes, & fuperiores tangit, tum, G intus invidiam fovent,in corde mi« J [ neíciunt hi clare(cere, nifi inferiores obíicd feram fortiuntur conditionem , quia nonnifi rentur , quó eorum decrementis crelcant ip(i de alterius exiguitate incrementa fumunt , iliuttriores, Sedinvidia quia toburex aliena f eó:que non propria celfitudo , fedaliena exi- ambit imbecillitate, fibi ipfi perniciem moli- guitas magnos facit : hinceft , quód humana f tur; non enim in alterius diminutione bene Ícientia de aliorum fapit infipientia , & lux fundatut magnitudinis moles, neque aliena D] noftra ex alienis fplendet tenebris; ac ilie fit tenuitas alium poteft fublimare , ait Nazian- ftaturá procerus, quem pufilli muniunt , fti» b!lt;. g. zcnus de pace* Extrema quippe msferie eff pántqué: idque caula , cur invidia aliorum nou proprijs viribus, fed alvorum ymbe: lu ate exambiat decrementa, cupiat diminutiones , 2i, EÉc revera nounifi infirmus effe poiett, E & oblcuritates, & eclipfesanhelet ; quó nie qui fulcrü, quo flerab alterius mutuatur im. mirum invidus de aliena caligine iplendeat li í becillitate, & eó ett infirmior, quó majori illuftrior, de alterius diminutione fiav major, fuicitur aliena infirmitate : non ppteü non & alienis decrementis ere cat uberiüs,- t imbecillis etffe , cui aliena infirmitas vires .Joannes tametfi eximius tum eremi ,tum ) 28. fuppeditàt, G robur communicat, virtutum effet cultor , Chrifti praecurtor , a 96. Exigua eft, imó & malignaea lux , qug inter natos mulierum illo non effer. major , ut [plendeat , ac nitereappareat , opuselt , re- adhuc tamen minor dicitur ,. collarus cum qi liqua lumina excingoantur , necullum patitur Chrifto,qui procul dubie major erat Joanne; [ alterius luminis incremen:um : quapropter [uos Baptifta alloquens ac inftruens Difcipu i Creaturz , quiaminime (ibi tufficientes, exi- 3047 3. 9 los , ait . loquens de Chrifto: — //um oportet 39e gunt deficientes alienos nitores : Chriftus evefcerej me autem minui, de(udant Interpre- | veró , qui» ut verus Deus fbi erat fuffi.iens, HO tes, quo feníu veré dixerit joannes Íe impoe deficiens non qozrit in alio lumen , ut ipfe fterum minorem futurum, cüm certum fit , Serm ?. de J:'bl. äs. ub Q fplendeat, pulchré D. Zeno Veronenfis ait: nunquam meritorum incremento caruiffe,(ed [ Natry Ml- LT Cbriflus fua luce /plmdem,corpu; fine umbra virtutum augmento uberiüs lemper claruiffe, t £e/!4bat ,ita proprijs pranitebat fulgoribus, fiigitur maior fempervirtutum culturá , & ut absque alterius diminurione (plenderet , meritorum acervarione fiebar ; quomodo mi. f quia feilicet nulla eum invidia pulfabat ; nec nor dici potuit ? Appo(it&**refpon,det Cyril. li L!bo i. l., ullus tangebat livor ;ideó jue folus Chriftus lus,. /lum oportet erefcere , me autem minui ? u fine alterius diminutione magnus erat , & ci ereftet entm quo tdià , orlémque /þ/mdai [uns Jjoan. €Afpo 63. tra ullius detrimentum major ; & absque ul. allufir abit ; ego Verü minuar ,nec datam mibi e lius infu(catione lucidus : quia ejus nobilitas men(uram excedam . fed in eudem terminis Íh non nitebatur dedecore , nec ejus gloria alie. permanens , tantó minus videbor , quantó ad nï na falciebatur infamia, quia fza lute fplen- majora ille pracurrez, dens , corpus fine um&m &eflabat, , Chrittus gitur propagatione doctrinze, &t 995 ü miraculorum oítentatione grandior-in dies LU MgoxX. apparebat fama incremento , & glorie aug. « fnento apud homine: , qui divinam ejus aus n Non pulfat imoidia , quos fumma dientes doclrinam , & iniracula videntes ubes It virtutes organt, quarum culturam , riori íemper laude eum corn2ndabant : ex hoc u qui neglipunt , & mvidiam intus fovent , de autem incremento decrevit Joannes,non quia à ltadio de(itterecvirtutum , & à meritiscefe q aliena tantüm caligine t/dre/cun(,' G nonni[fi m aliena decrementu p72- faret; fed quia in ordine ad uberrimam Chrie n pria quarunt ancrementa., fti gloriam, & laudem videbatur apud ho, li 97* mines Joannes decrefcere , qui propterea di» " Uï fummarum cuhdræ virtutum ad. Xit. — lum opotet crefcere,me autem mmui 2 h dicti nullam (entiuntinvidiam , nec W D! cre(cebat Chrittus,& ejus incrementis decres u . ullo inficiuntur livore, hi Dei emu- Ícebat Joannes, qui Chrifti fublimitate exie Jantur fplendorem ; clareicunt enim absque Ü guuserat, Grinejus augmentis videbatur ipfe alorum diminutione , & fatagunt propria apud homines minui ; hoc eít, non crevit f fplcnde('cere virtute, non vitio aliena obícu, li Chriftus apud homines, nifi Joannes minue- rTitatis ; neque defuerunt in ecclefia , qui ita e retur , qua(i incrementa fumeret Chrifti fine umbra efflul:ére , & absque aliorum de- Majeftasà Joannis exilitate, & quod Joanni N trimento creverunt 1pfi in claritate excultze Le detrahitur , Chri(li incrcmentaret gloriam., 9 fcovb Virruüutis, Hinc Tertullianus ait; — &celefía LT Aflneti homines propriam magnitudinem ex Gnoft capi. €Xurttur de frgura rubi , quiaiicut Moyli gre- d aliena meuriexiguitate ; Chrilü incrementa V1X à — Éx invidizfonté putidifeatoriunt viorumlatces. ép vix noviffent , nifi Joannes menfuram eis erexitftatuam , in qua ejus dignitas & emi- neret [ublimior , & íplenderet illuftrior ; íed exhibuiffet propria tenuitatis. Non modicz datut laudi , fi quispiam nefcivit ftare , fine aliorum lapíuy íurgere -109. itaemineat ; utaliorum non intendat di* non valuit,nifi ex aliorum ruinis; fplendere minutionem ; itafplendeat , utnullam pro- non didicit;nifi alios obicuraret Judith: Pra- Judibt c&pe jiciat umbram, qua alij infufcentur, ac obícu» ceperat illà Nabuchodono[or Rex , ut omnes 3- e5» rentür. Scio infanas piramidum , & obeli- Deos terra exterminaret , videlicet ut ipfe fa- fcorum in JEgypto przfertim fubítructiones lus diceretur Deut,. Eminuit Nabuchodono- inrer orbis miracula fuiffe recenfitas , non for, fed alienis diminttionibus ; furrexit, fed folüm ob molis magnitudinem , fcd etiam ex aliorum ruinis; [plenduit,fed aliorum ob Ícuritate. ANa É ciuirates eorum deflruxit, ?üdiïlzf i. propter artis excellentiam& opificij fingula» *.18$, ritàtem : nonenim tantum nominis,& gloriae Ej lucos eorum excidit. Adeó rarum ettíplen» * ]i- dere intetris (ine obfcuritatealiorum,& emi- fuiffentaffecute ob folam molis magnituc nem, nifi eidem acceffiffet artis excellentia; « nere fine aliorutn detrimentis ; ut id non hu- in ijsdem refplenduiffet ingenij perfpicacitas, manz conditioni , fed divinz detur potentiz, P & argumentum habeatur divinitatis, & opificij (ingularitas, INon enim folum.; 19j» dificium , quamvis in (ublime protenfum, & Premebatur ZEgyptiace fervitutis jugo ad nubes usque faftigiatum tantüm metuiffet enshebrzaduro adacta laterum miniflerio? ab hominibus plaufum ; nifi opus magisa fub- & laboris impauens libercati inhiabat, & pet fufasfortaffis preces Deum in fua vota flexit: limitate artis, quàm ab ipía materiz mole fuiffet de excellenti fingularitate commenda- Moyíes tunc 'ibi, Deóque vacaturus , vita Íe fe paltoritize addixit in regione , ubi ne- tum : materia ia immenfum coacervara , & in [ublime protenía glori& nó füiffet inextin- mini effet notus , cámque cuftodem pecoris [ ageret ad radices Orebi montis, qui pars eft guibilem enacta , uifi fubftructio fuiffet in- geniosé, ac (ingulariter architectata , & ali jugi Sinai, vidit eminus rübum flagrantem icaci* quidem , nontamen conflagrantem , qui li* quid contineret, in quo Gt ingenij perfp tas, & artis excellentia reíplenduiffet, iINon cét igne ureretur,non tamen combureretur , j , 9 folàm in J£gypto, verüm etiam Rome hujus* nec ullum ex flamma in ipfo crepitante , & fi- modi (ubítructiones 'mgeniosä fabrefacle mulcorufcante detrimentumfubiret, — exzt Exodi g, vv D 1e furrexerunt. «d montem Dei Oreb , apparuitque illi Domi- YO. / Plinius pluribus commendat Obeliscum, us in flfamma ignis de medio rubi , & videbat, qui fuerat olim Romze in campo Martio ex- quód rubus arderet,& non combureretur.Dixit . 40. tru&tus, aitipfe ; Digna cognitu res, & in» ergo Moyfes , ibo ,. &9 videbo wifionem banc geniofacundo. .Manlius JMatematicus apics mnagnamyquare non comburatur rubus, Quid2 quód Deus fe Ipectabilem exhibiturus Moy^ accuratam pilam addiditcujus verrice umbra collsgeretur in fe metipfam. Eminebat Obe. ( deferti (enticetum felegerit pro throno? an liícus in füblime miro protenfus artificio va- quia ceeleftis philofophia feceffum exigit ; & D. 1 rijs infculptuseleganriffimis figuris, Hicta- quantó quis remotior eftà mundi turbis,tan- j0np. h, tó propinquior fit Deo, ac divinorum capá- DT snen ex praalta fublimitate confpicuus non erat :fed quia ejusapex e füit ingenio con- cior ? quid? quód voluerit Deus naturam in- ftructus, ut collecta in femetipfum umbra duere flammz, & in rubofplendere? anquia nullam vicini fitus parrem obumbraret, to- ignis in tübo fymbolum exhibeat Principis,in quo conjangi debent fapientiaad regendum , támque umbram ebiberet , ne quidquam ex circumítantibus obícutaret, Erhoc videtut ut alios perinde acflamma illuminec, & fpi. D orbis miraculum, dignümque ftupore , alté n feveritatis , ac juítiti ad delinquentes eminere citra ullius dusinutionem , acdecre- €oércendos, reósque puniendos? mentumin elaritate ; ita in fubiime [plende- Tametíi alianon defuiffet auguftior fpe. 104 ze , ut nullus inferiorum projecta obícure» ties , in qua Deus Moy(i appareret , & ex. tur umbrá ; ita czteris altiüs lucere, ut nullus, qua Moyfes etiam clariüs divinam conjice- qui fubett, ob(curetur 5 ita Obelifcus pro* tet Majeftatem ;adhucvoluit Deus thronum priam ebibebat umbram ; ut càm ipfe emi- fuz Majeítatis pre cateris deligere rubum ; neret , ac fplenderet , id absque difpendio a- dumis horridum , finiülque flammis coru. lienz lucisobtingeret: & hocopusdefingu. Íicum 5 ut rubus eó clariüs , ac evidentiàs fuppeditatet Moy(i argumentum divinitatis, latitate commendatum inter orbis rec/enfe'- tut miracula. qué ipfe flammis coronatus fplenderet illu 162. invidia tametíi fplendeat in. eminenti flrior ;non enim'elementaris lux effe potett, throno, non tamen absque alienez lucis di- qua citra alterius noxam Íplendeat, quia ter- renus fplendor , diminutione crefcit aliena ; fpendio nitet; neícit invidia eminere nifi alie« nis dectementis crefcat fublimior ; neque lu- & flamma non nutritur , nifi alienam depa: Ícatur fubítantiam ; necvivit, nec palcitut, cere didicit , nifi inferiores obumbret : pro* inde miraculorum cathalogo ad(criptus fue- nifi aliena morte ; & quia vidit Moyfes rat Romanus Obelifcus, quiain campo Mar« flammam intubo fplendentem , & nihil de tiofurgetet (ine alienadiminutione, & fplen- fpineto abfumentem conjectavit effe id a. Nabu- deret abque aliorum obícuritate. liquid fupra humanam conditionem , ae ehodonoíor non obelifcum , fed. giganteam naturz vires , quod nec livor inficeret ,. nee Ooao; ig- : f':rdni de Afeäibfus TJom. li. 6Co - Differtatio XXVIL. invidiä tangeret , - cum hzc non !pïendeac ex fiftalis emiffa balfama , & ex caknte cinez interri$, nifialios obícurer 5 non crefcat , nec emineat nif1 aliena diminutione, & de- re evaporantes luffirus grauffimos effuude- bant odores. Ad aurium oblectationem cremento j cüm igitur ignis rubum ofcula- fymphoniaci fuére pueri accerfiti , qui (taris retürlabijs, & nonmorderet dentibus; co. jun, 1 ronaret fplendore, non lzderet flammis ; legibus mellitiffimos temperabant cantus, illuftraret fulgore , non abfumeret voracita- Sug ctiam tatui fuerunt voluptates, qua ta- men fupra. czteros íenfus guftui ébíandie: te5 indeconjecit rerrenum non effe , fed di- vinum Íplendorem iilum , ut acuté notavit bantur ; quippe ad unum parandum convivi - äi. x; Phiio de vita Moy(is , inquiens. Rubus fru* um bellum coelo, terris , maríque usquead internecionem indictum fuerat , ut ex omni- tex debilis Q/ZA, G fenticofus , nec abfumitur veractnaturaiguu s imóconfervatur eitam, bus elementorum fpolis una confurgeret menía, & elementa tributaria fierent volue quaits antea fuit permanens : adeü ut nibil pratis ; móxque ad nomerum licét non fine amittens nttefcat etiam ?. re&té igitur intu- lit Moytes, ignemillum caele(tem ,non ter- palzftra , & canquam in triumpho fercula de- ferebantur ; dapésque in menfam, perinde reftrem fuiffe, & lucem illam divinam , qua ac in orcheftram prodeuntes, abibant , uti rubi depaítione non viveret, fpineii dimi- nutione non emineret, nec plantze deíiru- venerant, poftquam oculis diu infervierant , quafi fabula non tantüm palato daretur , fed €hone , acruina fplenderet ; quia folus & oculis : ne 3 Deus utpote fibi fufficientiffimus alienanon ptaus illicium, quidquam deeffet. ad vplu- ' indiget ope , nec alienis deleclatur ruinis , Io7., quo fuam ma X nife(tet homïi»m"bus Majetta- Cum generofo jam maderent [ d ïi N cem. mero, luxüque epularum (a:is (lomacho in- |/ 10 f Quod fi invidia propria mutuatur in- duififfent : puella Herodias venut!é compta , .ctementa ab aliorum diminutione, & pro- toföquc muliebri ornata mundo in med:um prium nitorem à caligine , & obícuritate, prodijt ludos datura faltarionum , (imu! ue quà nititur alios denigrare : propriis etiam caputJoannis Baptiftze petitura iliüdque pree ä; Ítudet probris minuere alienam virtutem. tiumfaltationum fa&tura; nimirum caput pe« Antipas Philippi fratris uxorem incefto tha- tjit, quia mente vacua, capire veré indigebat z lamo polluerat , & quia Joannes Baptiíta in cum torum ingenium in pedes fluxiiíet , vae 4 eremo fostorem fceleris pati non potuit , in cuum fenferat caput , cui implendáz vacuia tati capat fuffeciflet Joannis , nilj cum antea aulan: venit Herodis inceftuofum Principem I increpaturus ,. quia non licerer ei habere ue fuiflet vox clamantis non (olum in deíerto 5 fedetiam in urbe,huic voci filentium indixif- xorem fratris fui , fed Joannis Baptiftze mo- is nitio exulceratum aninium acriüs exafpera- fet, ne ampliüs in aula icelus redargueret vit. refricante vulrere foemina inceítuofa , [cd haecvox quamvis in ilentio pofita epice« dium Herodiadi , epinicion Chriflo , Euchae .z Herodi fuafit , ut Joannem Baptiitam in V vincula conjiceret , eó quia aufusfuerit nefa- rifticum fibi, & pareneticum cecinit aulz, riam confuetudinem liberiüs arguere ,. nec fi tamen aula fuit , & non potiüs caula ceffavit invido livore, & odio innocentem tune 1lla Herodis , cum tales enutriret fe« d períequi ; donec ejus caput abfciffum Hero. ras, & in qua monftra ftabularentur vitios rum,., b diadi filize in. proemium cederet faltationis, Nec mirum fi Chritti prodromus eï Refert D. Hieronymus Herodiadem iníul. hac in aula, vel veriüs; caula inierimitur táfle recifo Joannis capiti ,. & acu difcrimi- lupa non potuit nifi agnum perdere;. & qui [ nali lanctiffimam illam pertoráffe linguam , materno in utero falijt , cecidic puella fal- peninde ac Fulvia quondam Antonij trium- tu ; an non initijs fuis affines dixeri: eíle fis f f viri uxor in diflertifümam Ciceronis lin- nes? vitam € chorais aufpicatus, inchoreis perdidit : luperum'erat coena , fuerat ag- guam ízvijt: ceererum ipfa faltatricula pro- meti:as dedit illicó poenas; cüm adftrictas ge- nus interimendus , quo iníatiata epulis £e- Ü ritas vefceretur. W lu aquas pertranfiens rupta fub impijs pedi- Cum dies opportunus. ac- Marei 6; eidiffet , — Herodes natala fui cmnam fecit 21 bus glacie;caput dedit abfcindendum gelidis cruítis ;; & portentofum in modum íubfi- Principibus ,. 6 Tribunis ,. 6 prima Ga» liens ,. choreas, quibus vivaaflueverat , hilee , ut tot haberet enormiffimi flagitij tefles., quot proceres in convivio discume mortua continuavit é glacie pendula, 3e6, Funus autem Bapiiftz contigit occafio- berent. fh ne convivij, quod Herodes apparaverat na- Sed inquirendum fupereft, . quid con- 108, & talis fui. celebraturus hilarem feftivitatem, viva cenfuerint de patrato. auda&ter fceles Erat cenatio ad oculi lafcivientis delicias te , de capite Baptiftz. dato in pretium compolita; quidquid auri; argenti, & u- faltatrici ,. de amputatione facrz cervi-is; niouum , gemmarümque usquam fuit par- de morte Prophete , que preemi:m fui: He« I19, tim in vafis, partim in fimulacris , imó & rodiadis , cui cüm optio data fuerit eligendi : patretum ornamentis., mira (plendebat ir. quid vellet etiam dimidium regui ; huic non ut lucrare« radiàtione 5 cui & refpondebat pavimenti caput pratulit Joannis , ni'or , ne quidquamperfufis hac delectatio- tur,.ac poflideret ;. fed perderet enormi af ne oculis deefiet ; v,imö & ne vacarent mates qculos &l amputaüone , .quää fpectatorum iü* Ex in*vidïæfonte pur'xdi fcaturiunt vitïorüm latices., 661 ïnceüe;vit. . Acuté, & 'flmkul eleganker D. ut fedentis Maie(ïatem Thronus promul- Pettus Chryfologus de ferali hoc fpectacu- garet , & fulgor tcinrillans acies . perítrin- lo, in quo oculi clauduntur Prophetze geret ; ac moraretur oculorum: fed líaias. Ld * non tam mortis neceffitate , quàm horrore prophetico vídit obtutu. quod humano oc. Swm; —174. luxürig, ait: Herodes cenam fectt Princtps. cultabarur afpectui ; — P2 Dowsmtim fuper 1/2ia c, 6, Óus , Tribunis , & Primis Galilea , ut tot ba- folium excel(um ,. & elevatum, 6 6&2, qua v. ts f*b ipfo erant , veplebaut templum Et hoc beret facinoris fui avbitros , quot babuit pra- fides difcsplina. Dicebantur viri pranobiles erat argeumentum diviitatis,alios non dnipo.. regnique PrafeCti, Prafides difcipline , led liáffe, ut ipfe ditefceret ; non obfcuráffe, ut €ur Herodes càm nobiliores, acillaítriores fulgeret; non diminuiffe, ut emineret ; fed fui regni truculentz , ac immaniffimz ca- ita Íplendvifle , ut aditantia replerete &ez dis teítes effe voluerit, & fpeclatores; non qua f[ub spfo erant , replebant templum,quia tamen eos tefles appellat , fed facinoris fui in humanis non. finit invidia quempiam e- arbicros ? fi diícumbebant , & ipfi convi- minere fine aliorum — depreffione ; neque furgere fine alieno lapfu ; neque fplendere, vio , erántque atrociffimz cadis fpectatores funeíti , ac proinde teftes oculati , cur arbi« quin alij cbícurentur : ibi veró characlet dignofcitur adefle — divinitatis , ubi nitor, tri facinoris nuncupantur ? Ii dicuntur Ju- dices arbitri, qui de re fibi commifla non quo qu:s fplendet alios non . obfcurat, fed ' fecundüm juris apices , neque fpectato le- illuftrat, & divitiz, quibus ditefcit , — alios non evacuat, fed replet; 66 ea que fub ipfo E gum rigore, fed prout ex quadam aquie tate, & pro fuo arbitrio expeníis circum. erant replebant templum. Verum quvat in- 10f flantjs confultiüs vifum — fuerit , fenten- quirere, quidSeraphini tunc egerint, fife. tiam ferunt ; adeé ut Judicis arbitri. fene nis in(iructi alis./ duabus velabant faciem tentia teftium ' depofitioni non femper . re- ejus, lcilicer. Dei, & duabu velabant pedes ejus, & duabus volabant. Quid ? quód ipondeat, & plerumque à juris . exorbitet rigore, lgitur qui fpe&tatores adfunt fu- non omnes alas explicent , que facilius in, neiti, qui teftes . funt oculati. atrociffimi volent , & feliciüs in fublimeavolent? íed Íceleris, non teítes vocat Chryfologus, fed ex fenis alis duz tantüm librentur in aére, Íceleris arbitros, qui non urgentur oculo- & quatuor complicate claudantur , faciem obnubilantes, & pedes ?. cenfet meilifluus rum teilimonio , nechorroris fuffragio, nec humanitatis lege , nec compaffionis ju- Bernardus , Seraphinos binis alis faciem ce» serm,s de re, nec dudlu rationis ,. - fed atbitrij pri- láffe , & alis binis pedes occultáffe , eo quia verbis Jfts vilegio. alis volitarent proprijs: & dum expanfis 169, "- No luit Hefodes tefles effe , fed arbi- alis fplendere cupiunt ,, Deum obnubilant ; quó fymboium promant humanz invidiz, tros enormioris flagitij, tametfi teftes effent oculati , quia invidia affueta aliena virtuti; qua erigi in fublime nefcia, nifi alios de- vel minuendz , vel obfcuranda;,non folüm primat ; non íplendet , ni(i alios obfcuret; Baptítam diminuit. capitis amputatione , appofitie D. Bernardus de verbis l(aize ait z verüm etiam quó proprium (celus ; qua- Quibus putamus alis boc caput Serapbin ve- lant ? duabus ni fallor . alis. fua / videlicet dam excufaret, ac tegetet diminutione ar. bitros conftituit; qui parrati. fceleris teftes zpforum glorie , €8 felicitatis. Nimirum erant oculati. Exigua fané fuit Herodis alas expandentes propriz gloriz nitorecone gloria in natalis . fui celebrata | feftivitate , fpicuas , ac proprim felicitatis: fplendore cüm non tam propria luee , quàm aliena coruícas , alterius obícurant claritatem , Quód ( Traianus & felicitatem occultant ,' quafi nefciat in» Íplenduerit obícuritate, fine uliius diminutione tefte . Plinio in eius vidus fplendete, nifi alienam lucem immie nuat. Panegirico major omnibus fuit: Herodes, que grandior videretur diminutum capite Homo invidus homini lupus effe dacx- Ilf. voluit Joannem Baptiftam, tur, & quia invidia fua ubique retia exten- dit, ideo multiformes . ubique infidias ap- M 6; 2l 51 Xo parat; & quidem majori in aulis apparatu; ubi vitia graflantur felicits, & mores dee Noa frnit in'vidia quempiam erni.. pravantur iniquiüs ? ibi videmus — caftita- auere fene aliorum depreffoue ,- nec fur7 tem ab impudentia triumphatam ; fidem à gere absque alterius. lapfu , nec [plendere , perfidia exclufam ; mnilericordiam à fzevi- tie devicdtlam ; fimplicitatem à dolo circum» ] quim alij obfcurentur: fitque argumen, tuta Divinitatis eminere . [ine al« ventam 3 jura naturz ab ambitione turbatag terius diminutione. à verfutia veritatem expundilam ; & ab in- vidia famam alteriüs dilaceratam. ,. hona- £IO. rem conítupratum , fplendorem obícura- & T On eft magnitudo , quz aliena niti- tur diminutione. Plures alij majo- tum: & diceres aulice . huic Oeconomiz 1 res effe fatagunt, cüm tamen pau- congruere, quod de pavone eleganter pro- Deus Ifaiz objicitur ex- tulic Tertullianus inquiens. Pavo pluma.s» Lib, de Pal- ciffimi fint magni. )! veflis, & quidem de cataclitis ?. i mo ommng (^b* 3« «elío, & conípicuo infidens Thro.,np » adeo 408« , Oo 99 3 662 ! DifTextäiQ XXVIL Per fluxa fnarini tra&ás icinera arri- 114, cónchilio depreftor ,. .qua colla floreut., & omnui patagio inaMratior , qua . terga ful. dente malacia proficifcebatur Jonas Pro- gent , & omui [yrmate folutior, quá cauda pheta,fed ingruens feva tempeftas eum & navie ]h.t Mp jacet , multicolor , &$ difcolor , &$ werfico- ioligoeo ad navigium aliud tranftulit vi- - h tó dor, qua uunquam ipfa femper alia, & fi tale: Dominus mifit ventum magnum in., JoW4 1.v femper ipfa quanda alia , totieus denique.o mart , G fatla eff tempeflas magna in a« amutanda, quotiens tmovenda, -À plumis ri. SevijtinJonam excitata procella, qu& flu&ibus obarmata navem quaffavit, & Pro. .pavonis aulica non abludit policia ; nil ibi flabile, quia aura adfpirante ambitione phetam pro(travit, quatenus violento com- üüm: mox livente plexu eum abforbuit; fed inoffenfus vorae mox turget, & cclla erigit ; invidia deprimitur , & colores mutat, & ginem ingreditur marinz belluz , in cujus alios induit affectus , qui non femper arri- alvo portum enactus, malacia gaudet, qui dent, licét exteriüs in extima videantu£ procellà in-navi exagitabatur; portuc ena* florere . diu in aula ' ratiffie cute ridere : élus in naufragio incolumis litori. reftitui- mum e(t ex effato fenis cujusdam aulici , tur: Ef dixit Dominus pifci , &f euomuit ]0- Jona 2.'9.1& g &AMm in Aridam. qui referente Seneca cüm (cifcitaretur , Sed fi Dei Propheta po- Lib.2. dei'^ , ,6rodo rarifimpam rem in aula. confecu- tis fuic marinz belluz feritatem coércere, €8p.3) - us effet fenectutem , fervur refpondiffe , id cur ventos non compefcuit , & infanos temm« ei contigiffe intet flu&tantes jugiter fortu- peítatis non repreffic fluctus? fi non minor nz vices, quibus fus, déque agebatur, mox eít virtus, qua leges infringit fepulchri » ! in fublime evectus, nunc in imjum iterum quàm quz violentos infultus cohibet proe depreffus. celle , cur ventis non imperavit, ut quie- Ti2 Ícerent , receptuíque canerent ; & infole- Imó nulla fanguinis neceffitudo . ani- mos ne&tit, licét corpora confoederet; nul- (centibus marinis fluétibus froenum non in- lum amicitie vincolum plures ligat ; quia jecit , quó coércerentur ? nimirum navis elluntur parentes à filijs, excluduntur à fluétibus agitata typus erat aulz, cuijus nau, parentibus - filij, deprimuntur ab amicis; t2 aulicorum imagines exhibebant ; venti; qui vinculo feederis credebantur ijs illigati; & fluctus multiplices fignabant affedtu $ 5 & nullus ibi fplendec, quin nitatur. invi- quibus varijs exagitatur aula procellis; & dia ejus obícurare nitores ; & nullus eft, qui in navi tutus [onas non erat , in ventre €ui fortuna arrideat , quem invidia fuo li» ceti fecurus marinos tractus trajecit; feu vore non inficiat ; adeó ut rariffimum fit, qui inter feras fequrus procedit , inter au* Iicos tutus non incedit: fcite Zeno Vero« & mirum, in aula perfequentium invidiam nenfis: Qwantum darur intelligi uavis ty- 3".'"44:'11!;!," non füftinere; quod de Importunij Patri- tij Majoribus miraculo adfcripfit Caffiodo- pus e& Synagoga ejus. proretam [acerdetale LiP.$. Afid, ras in £orpus accepumus 3. mutas, fcribas, & Pha- quiens : - Jpfi decus Senatus. prefhité- f9, $. ye modernis. faculis. amoribus oruabantur , rifsos ?. venti fevientes drverfi funt. Regete antiquis bonitate praditi conflantiá gla- Aule percitus procellà inter procerum fu- riofi , in amicitiam proni , in odia fumenda rores, palatinorum infanias, invidentium. diffciles. — 1taquod maximum (elieitatis ge» lividos flu&ctus naufragium incurrit ,. qui anus 6f , eim multe probarenrur . effe potea- in ipfo naufragio fecuritatem invenit j ait síe, invidiam illos perfequentium coutigit enim Zeno deJona. — Felix magis fepulchro, l v2on babere, quam navi, quitutus fuit inter ferinos ceti LPEL Rarum fané in aula verfari , & invi- dentes,in navi ira:s procella fluétus non de. clinat; fed naufra j : diznon corrumpi veneno ; «eblandientem gus Huaibus cedit, quibus æ* experiri fortunam , & amarorem non fen» G opprimitur. tire alieni livoris ; fplendere dignitatis ai« Sed quid?quó d procella inviditProphe» . 11f. : n d! C;WI tore, & nulli effe eclypfi obnoxium : flu- t2 , in quem voluit acriter defevire? Noa credas, donum invidiffe Prophetize ipfi Pro- 2 Guat anlz pelagus , ubi & flatus ambitio- nis, &invidie procella tranquillitatem tur, phetz, fed przeminentiam , quà. Ninivitis bant, & procellas excitant , parandis naue debuit praeffe : nullus in aula invidet donis Íragijs flu&tu. quovis decumano aptiores ; cocleftibus precellenti, bene tamen huma- quod cüm exploratum effet Sidonio, cui- nis fplendoribus enitenti ; id intereft difcri. -dam fibi amicitiá deviné£to confuluit , ut minis inter virtutes, & dignitates; quia di« fe ab aulze fluctuante fubduceret procella gnitas frequenter plurium patitur ambien- ä gir.!'?M-i- Ícribens: Igitwr fi quid noflratium. | preci- uum invidiam ; cüm virtus nonnifi pauco* i bus acquie[cis , ac te tutum eupis 5 ia pa« rum emulantium fuítineat querelam. — Se- curus degit , qui miris fe virtutibus expol« l ariam receptui canere feflina , & Affdusta- y sem tuam — periculofe familiariti celer exi- livit, fed pavidus hzret , quem dignitas e zee , quorum cenfuetudinem — fpeBlatiffrmus expetitis honoribus folcit. Rarus eft, qui b quisque flammarum naiure bene comparat, mgré ferat virtutum culturá ab alio vinci t qua [ficut paulum 4 fe remota | illuminant ; Íed rarior, qui non invideat alteri uberio" r st [atis admota fibi comburunt. 'Tutiores ribus cumulato honoribus. David non pur* in fylvis belluarum inter greges degimus ; purá indutus, non coroná viclrici redimi- um;)' Ó aL quàm aulicis adíciti, - s tus, fed cantu in doemonem pravaluit , a& l cerfis Ex invidiz fdnte putidi fcaturfunt viriorum latices, — 663 'Cïer-ültus enim fuit, ut afflicto Sauli effet fo-c": proftrato gigante viciffe? noverat Jonatas, Liöb " Reg' latio, tetrámque ab eo fpiritum excüteret; dosmonem vincere opus effe virtutis, ideó- Cap, 41Ó6. — Recedebat ab eo fpiritus malus : íed cüm que virtute munitus David armis non in, À lb Goliatlium David proftráffet , G Jonatas diguit, quia noverat invidiam non infidiari -Gï&fg!d? victorem purpurá exornáffet , arcu , ac la« virtutibus; fed infidias praetendere digni-. dio obarmáffet , voluit ut norinifi atmatus tatibus: huc accerfendus BafiliusSeleuciene gladio, & areu aulam " ingrederetur , qui fis qui loquens de Davide cantu Saulem de- folá fundá munitus ad (ingulare certamen mulcente , & doemonem abigente ait: Ly, lbidem, defcenderat pugnaturus cam Goliatho: Ex. ve melos veluti telum jaciebatur in./ demo- goliavit fe Tonatas tunicá, quá erat indu» uem , triumphus Davidis in dcemone à li. tus , €9 dedit exm David , & reliqua vefir- vore erat invidiz exemptus ; Í[ed purpurz menta fua usque ad gladium , & arcum fplendor periculo fuiffet expofitus : purpu. futm , (ed cur Jonatas Davidei in doemo- rá igitut'indutus , ac dignitate fuffültus ar« AA IN nem prevalentem armis non fnunivit ; G mis indiguit David, qui gladio & lagittis mox regia tunicá indutum gladio atmavit; deítitutus , & fola virtute praemünitus tu- & arcu ? àn non gloriofior erat triumphus tiüs criumphavit , Q de fugato doemone de excgiïg ,'-' fugatóque dæfþf)ne, quàm de palmas Hc.ollegit. gg:wwæææwwwwwwwwüawæææäiäææ *€ db dqeppepeqobrppqdepqebdepdedepdodesqo DISSERTATIO XXVIII. Affe&tus mifericordiz, fcu compasfionis, dum alien$ opitulatur miferiz prafertim per elargitionem eleemofynz, Dei miferentis divi. t wo 'tifa,s' auget, ,5* I. vum dolares lem't,lacr)rm'/u exiccat , moe- Ls omgapïam'r ajea?m miféro rores excutit., 3. 5 A ^ Fíectus mï(ericurdia; eft, dam fuam. . 0pitu!þari alieng miferiz ob ) d * i qui' voluncatem incitat vanam gloriolam virtus non eít, fed vitium ] Z l wO 7 N 4'9 ad opiculandum alienz xenodoxiz. A ) ) miíeriz, eámque depel. Poteít itidem quis alienz opitulari mie Zs — ) v lendam * * (ufl'*':ä quapropter ferie ob finem etiam inhoneíitum, & tunc Hff " B. de civit, d / FO0 | Auguftinus ait : Quid ad illam pertinet fpeciem vitij , cujusaffectu B 20 UL E ETE eff mifericordia nifi. a- depulfio alienze miferiae imperatur, ut fi liene miferia quadam., quis eleemofynam elargiatur ut inducat in nofiro corde compli[o , quá utique fi pof- puellam ad libidinem ; pertrahat ad hzre- fomus fabuenre , comipellimar. Hac autem fin , tunc enim contrahit turpitudinem illius milericordia, quá inclinamur ad alienam peccati , & ad vitium pertinet, quod eie miferiam benevolé fublevandam vere , & dem refpondet. Poteít etiam quis alienze proprié eft virtutis, fi in fnum dirigatur fi- opitulari miferie ob finem honeítum , & nem honeítum; quia poteft voluntas vario tunc opusimperatum ad eam pertinet vir- intuitu, &fine incitart ad opitulandum a- tutis fpeciem, quz illius hone(tatem tefpía liene miferiz , eámque depellendam, ut ob cit; quo pacto plerumqué eft actus religio- vanam gloriam , perinde ac Phari(ei , qui nis, latisfactionis, charitatis, quatenusex eleemofynam daturi in plateis canebant tu- earundem virtutum affectu procedit, bà, fpecie quidem inopum congregando- Quamobrem nulli poteft dubio effe , $* rum; fed revera ut urbi toti fuum oflen- quin mifericordia , fi finem intendat hone- tarent opus, & inde laudem, ac gloriam Íítum , & prafertim opitulari proximi indie aucuparentur popularem , ac in tnajori ha pentiz , ejüisque depellere miferiam, eó quia Füftho . berentur exiftimatione, de quibus ait Chri- Chritiana charitas id perfuadeat, & lex na- flus: 44men dico vobis veceperunt merce- turz precipiat,veram induat rationem vir« tutis; — ^Difiertado- XXVIII, 664 / tutis; de quo cum Chriüianïs dubitare fas vationem ; & ratum fit, hanc Eompäüïöheui; non (it; E:thnicis tamen — quibusdam fecus & teneritudinem abjicientes non . fieri im- vifum fuit. Vulgare fiquidem ,eft illud. mites,acfzevos: hinc Auguftinus ait?. Mife- 9:4ccvit. Plautiin Trinummo, ubi ait; De mendico ricordiam Stoicorum efh [olemue eulpare. Sed ^ «?» analé meretur , qui ei dat , quod edat, aut quanto boneflius . ille Stoicus: mifericordiá "te quod bibat ; nam & illud, quod. dat, perdit, periurbaretur bominis liberaudi , quàm ti- & illi producit vitam ad miferiam, quod ta» more naufragij , G paucis interjectis fubdits &ib. 6 inflit men effatum Lactantius vocat deteílandum, Quid eff autem mifericordia nifi aliene mi - «Aap.11e prolatum à viro comico, períonam agente feria quedam in noflro corde compaffo, quá Ízvientis tyranni, Foit Plautus comicus; utique,fi pojimus — fubuenire , compellimurs qui vatias agebat perlonas , proinde multa fervit autem motus ifle ratiovi, quando ita le&u , ac relatuindigna ei exciderunt. Ma- prabetur. mifericordia, ut jusiitia conferves nichei itidem pro eodem habuerunt ftipem tur , five cum indigenti trióuitur , frve cum mendico porrigere , ac homicidium perpe- ignofcitur puntentt., Pr&terea quia tene£ Xpif ad[o- trare,ut refert 5. Athanafius. Putabant ero- ilte , mollísque compaffionis aff-étus pluri- litar vitam gatam inopià laborantibus mifericordiam müm folet afflictum relevare, ac. folari; qui Jg enits,. in fubfidium cedere, ac adjumentum mi- enim malo premuntur , plurimi faciunt con- feriz, quam ipfi execrabantur, cenfentesà dolentiam, & ex aliena compaffione, plu, malo prodijffe principio. Plato itidem feve- rimum hauriunt ipfi folatij. Si igitur Plau. Eb de lg.. ré prohibuit, nequiseffet inurbe mendicus, tum excipias hominem ícenicum varias a« Verüm legem hancfancivit, non quia cre- gentem períonas, ac nullius probitatis, & L.m w.92 Q U 17 . — COU NU detet, piaculum effe alieng miferiae opitu. Manichzeos; quos D. Bafillius Marcorem vo« lari, fed ut fcelera ab urbe arceret, ac per i cat Ecclefiz ; difficulter pote(t quispiam a. l exclufionem mendicorum anlam pracideret lius adferri, cui inhoneftum vifum fuerit li delictis , ut ipfe explicat /ib. $.. Ze Republ, alienz opitulari miferiz , lugentis lachrye ubi afferit ab ignavi mendicitate viam Íceie- mas ficcare , moerentis triftitiam. excutere, n ribus aperiri: hauc Platonis legem fuiffe in indigenti opem przítare, naufrago manum ufu apud A*henienfes, & Maffilienfes refert dare, exuli hofpitium exhibere. « 9,9. fatre Villaricus ex Xenophente in Laconum Re.- —.. .. Qaéd dlij mendicos exclufos voluerint Oeconomi4 6, - ä publica ubi etiam fateturLycurgum exclufiffe à Republica, non ifli malé fenferunt de mi- 'JP 5 ke à Republica mendicos;ac vetuiffe ijsdem fti- fericordia , fed bene de reipubiice emolu- f ü pem íuppeditari , ut defidiam excuterent, fnento ; etenim ad induftriam promoven- acotio marcefcere deítíterent, & fierent dam civium , & ad excutiendum torporem, L Keipublicz utiles , vel in artibus exercendis, abigendámque defidiam aliquorum,qui cum vel proprio labore, ac fudore eidem inler- potlent, vel laltem putarentur poffe necef. virent, faria fibi proprio comparare labore; malleat — An veró Stoici malé & ipfi fenferint de inertes quaeítu vivere , & otio marcef:ere. - 4 mifericordia , quà quis alieiiz. milerig opi- Hinc D. Chryfoftomüs expendéns verba illa s»p.ip - tulatut , Cicero pro Murana eos ob aboli, Apoítoli, eD/ecramus autem vos, ut opere- spift-adzbe[- tam mifericordiá dillerte (üb(anat, addi:que mini,ait, Ethnicos confueviffe (candalizari, Verüm malé audijffe apud viros probos. ac offendi , (i Chriftianos corpore fanos, ab alijs excufantur, & à nota purgantur im- membris integros, viribus munitos, & qui mifericordiz. eó quia mifericordia etiam ipíi fibi ipfis poffent fufficeread vitz comparan, claruerint, ut opitulante alienz — miíeriz, da fublidia mendicatà viderent eaquarere; fed ut non. habente adnexam doloris paf. imó & refusá in omnes Chriftianos pauco- — - 2 79 rum labe, afferit, ab Ethnicis fuifle Chri- fionem , quam negabant poffe. in fapientem cadere , ex eó quia inficias iverint ; poffe ftianos à quzítu Chbriffemporos vocatos ;- id- -- m in virum (apientem paffiones cadere ; , non ue caufze, car D. Chryfoftomus explicans Tw. s. h enim exiccare lachrymas lugentis, excutere verba illa Apo(toli /algzare Prifcillam men- u mororem afflidi , depellere miferiam - in« dicitatem ex defidia feclam, & ex otio. firate ortam fevere corripiat; & tales funt opis, dare manum naufrago, exhibere ho- fpitium exuli, porrigere ftipem inopi, pro- etiam noftris temporibusille mendicorum bro dari poteít mi(erenti; neque Stoici hoc colluvies, qua varijs conficlis pratrexcibus cenfuére à viro fapiente alienum , fed tan- totam videntur Europam pervagari, & quos f tüm voluerunt hec fieri mente tranquilla, Germani JEgyptios, Ga!li Bohemos, Itali, f vultüquefereno , ut nulla (apiens pulí(are- ingaros vocant. Hinc pij Imperatores tur triítirià, fedletus alienz. miferiz opi- pralertim Gratianus ,. Valentinianus, Theo- l $, tülaretur, ac indigentize fuccurreret ; adeó dofius, inertem quzítuofitarem non quidem ut nec obnixa baculo fene&tus , nec pannofi ex Evangelico fpiritu, quzinertize noneffet ) inopis arida facies animum turbaret. fapi- redarguenda , fed ex ignavia ottam repre. /,cusZis C L entis, hendunt, arcéntqueà Republica, « Quame 4emezái. L 1 .* Czterum Vives Stoicos redarguit, eà obrem mifericordia prout eft affc&tus ani« ca»ti^us a* f Lib. deanima quia tener ille, ac mollis fenfus , quem er- mi incitans voluntatem ad opitulandum a« ? f eap demifé- radicatum ab animo volucre fapientis plu- lienz miferiz, ac eam depellendam . ob fi- ht vicerdia, æmüm promoveat aliene calamitatis (uble- nem honeitum, vera cít vir;us, Án — — P Affectus Mïfcricordiæþäf eleemofynas divitias auget. - 665' Anvetó (it mifericordia virtusà reli. fe fpectata honeftam excitat in alio. com« " quis diítin&ta, & prafertim à charitate,non miíerationem, Rurfus quia charitas re- I (h videtur carere difficultate. Siquidem in ope» fpicit alium , ut bonum , & fua intendit re mifericordize non conípicitur ulla ratio cum eodem bona communicare : |id au« honeíti propria, quz ad aliam non pertineat tem non preftat mifericordia, que homi. virtutem : etenim vel opitulatur quis alie- nem refpicit miferum, & veluti benevolen. nz miferiz, utíe ab importunitate petentis tia indignum, quod ingerit fpecialem diffi- liberet, ficutamicus ille in parabola Chrifti, cultatem, in qua fuperanda relucet hone« qui nocte furgens panes amico petenti com- flàs non proptia charitatis , fed mifericor- diz, :nodavit , non quia amicus erat , & ejus in- Praterea ex eo cenfent , mifericor« diam à charitate diflingui , quia hzc. alie; digentiz fuccurretet , fedutimprobam ejus amportunitatem à fe excuteret, & runc mi. nam-fublevat miferiam ex . complacentia fericordia virtutum non accenfetur cathalo- illa . ex proximi indigentis fublevatione ; go, Íed ab eo potiüs expungitut , eó quia complacentia ipfius operantis , etenim per znagis redoleat amorem proprium, quàm mifericordiam ideo opitulamur alienze mi, honeítatem virtutis; non enim intenditur feriz , quia judicamus, id nobis honeftum, expulíio alienz mifetize, fed depulfio in- & ob eandem honeftatem , quam nobis vo. &ommodi proprij, quz per fe indifferens Jumus,; alienam abigimus miferiam : fecus e(t, omníquelaudecaret virtutis; & ple- per charitatem opitulamur proximo indie zunmque vitiumcontrahit , ut inPetro The- genti, eó quia non nobis , fed illi bonum fit 1tà. füblevari, lonatio, qui utlegitur in vita Joannis elee- mofynarij, ob importunam pauperis quiri. . Putàárim tamen mifericotdiam virtus foi tationem excandeícens arreptum panem ve- tem eífe charitatis fumptz non in tota fua luti lapidem in pauperem | ftipem petentem latitudine, fed fecundüm fui partem , feu iracundé contorfit, ] vt loquuntur Theologi inadzquate , quia 2. objeétum fotmale mifericordie , feu — fübe Quéd fialiene quispiam opituletur fmiferig, eó fine ut mifero illi melius fit : levatio alienz indigenti: eít ipfum chae * * velle enim ífublevare hoc pacto alienam abigere indigentiam , fitatis objectum actuseft charitatis, feu dile&lionis in pro- alterius indigentiam , perinde eít ac veile l Xximum: proprium enim eft charitatis per amovere ab co malum aliquod: hacautem fe, ac immediaié inclinare diligentem in bo. volitio eft alicujus alieni boni volitio, quia zium alterius, non fui commodi causá, fed bonum proximo indigenti optandum eít , * Ed & malo carere, alterius levaminis gratiá , ut. illi bene fit Praterea quia nomine x confequenti veré inclinat in depullionem mifericordie nonnunquam defignatur affe- mali, quia ejusdem Ííunt rationis velle al- éus triflitie ex aliena. miferia, feu qua- teri bonum, ac de ejus malo dolere; íi e- dam compafíio de miferia , quá proximus mim quispiam procuret mifero bonum ali- nofler premitur, & interdum defignatur m ht quod ut ei bene fit; ob eundem finem ejus voluntas fublevandi miferiam illam: & ex malum averíatur, quod depellit. Affe. hifce duobus actibus certó certius eft , po- Ti[tndïbq[. €tus fiquidem fuge in affe&tibus fundantut firemum ad mifericordiam intimiüs perti. nere: & ratio id evincit, quam producit proíecutionis, Gad eandem pertinent vit- tzutem. Vel opitulatur quispiam alterius D. Auguítinus , qui diruens fundamentum milerie non eo affe&u, ut illi bene fit , Steicorum afferentium non effe . fapientis Íed ne ilii t mali ; quia nimirum |in- dolere , ac intus pulfari ex alienz miferiae congruum , ac inordinatum illi videtut , ut perpenfione ait. Quis ignoret ex eo. ap« Lib. de Mez s qui miferijs premitut , cüm fit. ejusdem pellatam vffe mifericordtam , quod miferum 9. Eclef, humanz naturze individuum, non bene fe cor faciat condolemtis alieno malo 9. t (« *7e . habeat, ficut reliqui homines,& in exerci- quis non concedat ab omni miferia liberum r0m- 5 vio mifericordiz id tantüm fpe&tetur,ut no- effe debere fapientem cum fubvenit iuopis. tabili moleítia careat, non veró ut ei bene cim efurienti cibum — prefiar ; pottmaue ,. fit; tunc videtur mifericordia virtus à cha: fitients , eum veflit nudum , cim peregrie ritate, & reliquis diflindla, ob propriam, num tello vecipit , cüm oppreffum | liberat, & particularem rationem honeíti, quzà cim deuique. bumanitatem fuam usque. ad fola videtur mifericordia intendi: & in hoc fepulturam:. porrigit mortuorum? — etiam. 8 fenfu non pauci fensére mifericordiam er. id faciat mente tranquilla , nullis. aculeis ga alterum differre fpecie à virtute benevo- doloris tnflintius, fed adduttus 4b officto bo- lentie, G charitatis nacuralis, 5nitans , "heferitors tamen - vocandus eg, 9. Idque ex multiplici fundamento , & Hinc enim nibil obes? nomen , cüm abfit prefertim, quia ratio , quá charitas confti. miferia. Stoici verü , enm mifericordiava tuitur, eft ipfaamicitia, quà feclusà fubve- quafi vitium devitant , quia offcio fatis !,JWI& uG " nire naturz rationali egenti adhuc eft per * moveri nequeunt , fic uec perturbationa "]1!7-7-4" fe honeítum , ae rationi confentaneum * commoventur , congelafeunt. potiis YIg0r€ m ;zm" hii iiquidren.ï przecifa omni amoris confideratio- inbumanitatis , quam vationía trangauillis jj ne, miferia, quz hominem premit; per tate fecernantur. — Iraque mulió prudentiis, Pppp Dens Veram de A,//?ä(btls Tem. Hs 666 Diílertatio X X Vill, gb Deus etiam mi/eric?r: dicitur, — Vult Aü- eft difcriminis inter iram Deo tributam, & guítinus in Deo, & Beatis ob illam volune mifericordiam , quia cüm ira proprié fignie tatem alienz miferiz fublevandz effe pro- ficet animi motum bilem concitantem , & prié mifericordiam , quia hzc — five fpecte» mifericordia fimplicem compaffionis affe« ä tur, ut ex affeQdu benevolenti2 miferiam &um ; tametíi à miferia cordis fuam hau- tollit ; five ut ex odio , & difplicentia in- riat nomenclationem ; ideo ira nonnifi mes ordinationis ín natura rationali , eít per. taphoricé DEO tribuitur, miíericordiaaue fectiffime in Deo , qui càm fit totius . bo. tem proprié , & feclusá quavis metaphorá; ni, ac perfeClionis ac felicitatis in nos de- qua propterea luculentiffimé commenda. L Ex0d,34., rivatz fons, & author; eít etiam omnis tur in fcripturis . Dominator Dominus iiferiae depulfor, omnísque noftrae indi- DEUS mifericors , €$. clemens, patiens & gentiz exterminator; inqua tollenda, qua- multe miferationis: & verax, Píalm. 85f. ,,f'd RW»,:- tenus movetur affectu benevolentig , ut Et tu Domine DElUS wiferator , &6 miferi- «reaturz bene fit , . efl actus charitatis LÀ * cors patiens ,. 6 multa mifericordia Pfalm. & quia Deus in tollendo malo iütendit ut j2 Mifericordia Domini plena est. terra P]dm. 24; : creature bene fit , ideo mifericordia in - €& univer[a vie Domini mi[ericordia, & ve- DEO ett ipfa charitas inadequaté fumpta; rit4s: per has emim vias mifericordiz , Tif a.a. quatenus tollit malum alterius ex affe. & veritatis veluti perambulat DEUS hac eu, omnia inferiora, quz noflris fubjiciuntur fit, quo vult illi bonum, &' ut bene illi oculis, & omnia circumluftrat creata , ab hoc DEI motu , & progreffu ad. nos $. II. pes mifericordiz eít, qui primus attolli- Aflclio animi, €9 miferia. cordis tur, ut ab illo tanquam dextro omnis in- fhoamm. 4 — mAEm a Éb um i zon [unt de ratione mifericordia , qua choetur motio,, cüm Philofophus 4e i"- ce[fa animalis edoceat,fontem,& principium Cap, 4» M propterea Deo ineff,tametfinullá anga- tur iriflitia , nullà prematur motionis effe à dextra parte , contendát- que propterea dextrum ibi in coclo effe;ubi compa[fioue, » flelle oriuntur , eó quia initium motionis £l, Ametfi nulla Deus angatur.. triflitia ; à dextra fit; ex quo luculenter liquet, di« nulla prematur compaffione , nulla vinz motionis principium effe ipfam miíe- í1 fit in ipfo animi afflidio; & mife. ricordiam , ex qua veluti à dextera parte ricordia quandam videatur cordis mife- bencfica oriuntur infignium gratiarum fy« dera. riam infinuare ex fympathia alienz miferize I5 «onceptam ; adhuc in Deo eíI vera, ac pro- Prxferc David mifericordiam veritati; pria mifericordia ; quia hac afflictio animi, Univer[e vie Domini mifericordia , &$ ve- "Ü ^ a O A UM m — —— . ^ & miferia cordis non eít de ratione milfe- ril4;, quia prima motio fit à mifericor« ricordie, que fimplicem dicit voluntatis dia, à qua benefidiorum influxus in nos —— — - affe&um ad opitulandum alienz miferiz . L derivantuür. Érgo in divina policia pris fed eft tantüm quid confequens , vel conco» mam fedem mifericordia occupat ; quam mitans affe&tum mifericordia in nobis, qui juftitia, & reliquz virtutes reverentur, Eít- cüm fimus triílitie capaces, ea compaffio, que in DEO juxta noftrum captum duplex ac triftitia pullulat ex anteriore aCtu: ficut mifericordia, generalis una, altera fpeciae enim gaudium , & delectatio, quz affectus lis, illaprior, hec poflterior, non ratio- ne affectüs interni , fed effectüs externi , eftanimi; ex anteriore pullulat actu. profe. . cutivo ; perinde ac germen e íua radice . & operis creati ,. quia in DEO utraque [lemper extitit. Generalis igitur eft, quà ita triflitia ex voluntate progerminat fub. levandi alienam — miferiam , ideóque fpe. ab initio tota rationalis creatura, angelica, €tatà miferiá proximi ei compatimur , & & humana ad flatum fuit fupernaturalem ;; condolemus , quia propenfi fumus ad ei o- deítinata,& evecla. Cüm enim natura ra« pitulandum , ideóque five . impotentes fi- tionalis fibi relita , proprijsque duntaxat mus, vel impediti ; five potentes, & ex- viribus fulta , pluribus fit defe&tibus ob- pediti, femper dolemus de aliena miferia; noxia , imperfeclionibus fubjeCta , ac mi« & ab hoc dolore , utpote nobis notiore vir- ferijs preffa, non folüm Dei bonitas flatuit, tus mifericqrdiæ fuam traxit nomenclatu« eam ex nihilo condere , donisque omnibus ] rtam. naturz perfe&tioni debitis exornare; verüm 82, Quamobrem licét in Deo nulla fit af- etiam ad ordinem evehere fupernaturalem; fuorümque bonorum &ternorum commu. flictio, eít tamen proprié mifericordis vir- tus, cüm hzc omnem excludat imperfedtio- nionem , cujus beneficio omnes in eadem 3 Lj L.À defectus delerentur: adhucenim fuiffet plu- lf nem, & fummam includat. perfectionem ficut Deo tribuiturira , nonut hzc turbi. ribus obnoxia defectibus;ac plurimo ab intui tione divinz effentie intervallo disjun- dum animi includit motum , qui humo- £um concitatione rationem obnubilat, fed Oa , nifi divina mifericordia eam fuprali* ut fimplicem denotat voluntatis affe&tum mites, virésque natura fublimáffet, Hac- que eft müericordia illa, deq va cecini& ad u;tioncm accenfum, — Verüm id inter» Regivs ä * Affe&tus Mifericordiz per eleemofynas divitias auget. — 667 Pfal. 114. Regius Vates: $gavis Dominus univer[is , . mifit in terram, ut Deus viat.or»fleret? ac eo & miferationes ejus [Uuper omnia opera ejuss pr&eunte noitra dirigeremus itinera; & ita quód fi fuper omnia opera , utique etiam humanitati affuevit aflumptz, ejüisque acti. fuper Angelos éffuía , & tunc conugit , cümi bus frequentandis etiam in utero Virginis matris,ut habitn inventus fuerit ac depres eosdem ad ílatum evexit i'up,emacuraæcm, 1mó noníolüm Dei mifericordia effufa. eft heníus uthomos & vel inipío Deo coniue- tudo altera fierec natuta. Humani:ate in» fupercreaturam omnem Angelicam, & hu- dutus patrem milfericordiarum imitatus fuit manam, verüm & fupraomnem corpoream quia cüm hzcfit propter hominem;eó ipfo filius , cui vifcera alia non íunt, quàm mite- ss CA2Af. tg quàd hicad ftatum elevatur. fupernatura- ricordiz , quapropter Salomon ejus ocu. W.ISQ los illis zquiparat columbarum, |Ocali £uí lem, trahit fecum ad quandam fubiimita- temcreaturam totam corpoream , Ut 1i» columbarumi &eít perípicua mifericordiae commiendatio. f?d Rom,8. nuit Apoltolusinquiensz amtatt ereatura Eft enim proprium miíerta. tionis animos in. alium transformare , ac febjecta eff non * voleus , fed propter eum, Mæd 240 perfonam induere alienam. Idque cauíz, qui fubjecit eam in Jpe « quia & ipfa creatu. ra liberabitur à. [ervitute corrupitouts in li- cur cüm anitmi benefici affeu in. aliorum Cuiconíonat bertatem gloria filsorum Dei. commovemur mileris, illas ipfas mifer:as ïPiF-Z.C.z, Novos celos , Ef nüe videamur animo concipere, ac ijsdem affligi D. Petrus inquiens : VAm terram fecundum: promi(ja ipfius expe- zrumnis; quàdecauía Ícripfit Apo(iolus; Uni- 4. Corintb, Bamus ,in quibus juflitia babitat. Quis infirmatur, & ego noninfirmor? Hunc commilerationis affectum. oculi exprimunt 6 114 7,29« veríam enim creaturam imnovandam; & pro columbarum , quarum eft proprium, ut re« fuo captu ad (tatum incorruptibilem;ac glo« riofüm (ubvehendam effe fatentur unanimes rum ípecies viva juadam , G agente ratione SS. Patres- ; concipiant, ponáncquein coníipectu: ex quo ha 14. Prima terum preduólio quatenus res oritur, quód le 1e frequenter oículentnr co« cun&z ex nihilo in fuas (pecies, & naturas lumbz, quia cüm viciffim fe in oculis, perin- cum pcrfe&ionibus naturalibus fuerunt con- de ac in pellucidis fpeculis conípiciant,fingus lari quodam afficiuntur amore ; fiquidem in ditz non tantüm à divina profluit miferi- cordia, cujus ope rmiferia omnuis depellitur; earum oculisadeó conípicua fit reprz(entae verüm à divina proüciiciwr bonitáte, qua tio, ut fe ipfam videre putet columba, Hos igitur columbarum oeculos Chrifto miferenti £ons eít iaexhauftus totius bonitaiiscreatae. *"Tametíi creatura antequain ex nihilo tradu- attribuitSalomon , cüm dixit; Ocu/s ;zuico» CA?f34 , lje ceretur nuljs proprié premeretur miterijs 5 lumbarumz:quia noftras infirmitates per com . !f God nondum eit , nulli eit ob- milerauonem, itaanimofuoimpreífit , uc fxquidem $ noxium malo, cüm ma lum fit privatio boni; omnes in fe continere videretur, & in eculis quod. fupponi t fubjettum exiftens, & cui . ferre, quapropter dixit per Zachariam Pro- um inefle poffit L] . nihiio- bonuni contrart phetam, quz tetzgerst. vos, tanget pupillam oculi mei, quia noscüm nofiris mileris luis minus (i miferia laxiüs famatur etiam pfo rivativo, & negativo , à quo natura. ab- geritin oculis, imó nonin oculis utcunque, horret, nonexiftere miferia e(t non modicaj Íed in pupilla,quz delicatior, ac pretiofioreft eflenim fumma | imperfectio , ac fummus totius capitis pars, & flos velutiamoris. defedus, à quo natura rerum vehements- Nulli igitur dubium, quin proprié fit 16, fiméabhorrec: non enim natura, quid- Deotribuenda mifericordia, qua à chari- tate minimé diflinguitur, fi fümatur cha- quam m ' agis exhorreícit , ac refugit, quàm fui inter irum ; hinc inexhauttus divine mi« ritas inadzquat&, Fundamenta enim, qui- fericordiz fons in ttes veluti rivos partitur, bus contrarium cenfentes nituntur. haud quo res omnées prae- difficulter eliduntur. quorum primus eít , Non me latet, ple- iertim rauione prad itz ex nihilo, in quo rosque in ea verlari opinione ut cenfeant ra- delituerant fepult« in fuas fuerunt. naturas - tionem charitatis effe etiam rationem ami. ditz ,»ac diftincdtg , cüm enim fumma &on ternum in ciie: verüm non diffitecr &qué-mifericor- fuiffet imperfe&tio, & miferia z diam , ac charitatem ad rationem Ípe&lare abyílo nih ili delituiffe, Deus milericordià amicitia, — Ecenim charitas nonaliteratten. decrevit , hanc tollere dit rationem amicitiz,nifi quatenus vult bo- quadam commotus num alterius, ut eft bonum illius pracise à imperfectionem, & creaturas ex tenebris (ui nihili in lucem vitz educere, ac in fuaspro- noftro; mifericordia itidem bonum appctit pri as diftinguere fpecies,& fuis facultatibus, alienum , ut bonum eft illius, cui miferetur, viribüsque inftruere. nil inde fperando proprij commodi,nullim- potentijs; Ij Secundus, quototam retum naturam que optando proprium emolumentum , cüm ad flatum decrevit (upernaturalem evehere, totum mifericordiz munus fit malum depel- 'Tertius quo naturam humanam ex ftatu pros lere alienum, & alterius fublevare indigen- lapfam fupernaturali, ream fa&tam mortis tiam ; quod non abftrahit à ratione amicitize, zierne , omniümque miferiarum decrevit Quinimó licet charitas refpiciat alternm ut us fupernaturalibus bonum, & quatenus communicat cum eo bo« repatare, ac uberiorib P raidijs eam fulcire : & ad hoc infigne o- na, quod non videtur przílari à mifericor« us mifericordize explendum filium fuum diaj adhuc fateor , charitatem refpicere als Verani de Affelibus Tem. H. GEPPRAC terum, )j Difïertaüo XXVIII. 663 mifericordie recbrdatur in ira; imó vult i terum, quï antecedenter ad volitionem in- di&tam à charitate miferiá aliqnà premitur;- irà mifericordias continere fuas, hoc eftplu. ac füblevationis indiguse(ít, & poftea ex- res mifericordias in una tantüm ira5quia prae« cuffàindigentià, & depulsà miferià non am. valet femper mifericordia etiam cüm irafci» tur Deus: Nunquid oblivifcetur mifereri Deus pliüs fit mifer faturus ; in hac enim volitio- ne propria mifericordie nulla fpecialis cer- aut continebit tn ira [ua milericordias fuas? nitur difficultas, nec honeflas, nifiea quz in- ait a«t continebit, quz vox emphatica efl; ac adaquaté relucet in charitate fpectatà prout fi impotens effet Deus etiam càm irafeitur ' ad perfonas reflringitur indigentes , quarum cohibere, aut continere mifericordiam , quin indigentiam depellere adnititur. profiliat , & fraenum veluti injiciat juftitia : 17. Rurfus quamvis charitas fublevet alie- ac fiexneceffitite propendeatin miferatio- pam miferiam ex amore proximi ine nes, à quibus coactus rigorem coercet ju. digentis füblevatione, & mifericordia ex fririz, nein ultionem erumpat. complacentia ipfius operantis; adhuc conílat, charitatem , quamvis avulfam à ftudio pro- gl II I. prij commodi ipfius operantis; &alterius IJta Mifericordia in. Deo trium- duntaxat bone addiétam, profequi neceffarió bonum operantis,quatenus protundit opera. phat,ut vel ipfa ]ujiz'tz'a'ei famuletur $ tionem honeítam, cujus exercitium non poe . fitque Dez iva complementum miifericordies telt non cedere in operantis decus,& bonum; qua eà clarefctt illuffrior, quà ira & dummodo aliud fibi commodum non ( flammefcit uberior. quatat, à gradu non Cejicitur purze benevo- TaDeus irafcitur, & iu(titiam exercet, ut £0, lentiz erga alium: nampropriz honeltatis mifericordiam in ipfo juftitize rigore ne* affecutio impedit totam honefte a&ionis tenderriam in alterüm; tametfi ob intrinfe- queat non continere. 2f cortinebit in iA P,Aifh.oG, Wllo. cum ordinem, quem aclio dicitad operan- fua mifericordias fuas ?. "Tametfi - irafcatur Deus flagitiofo, ac reo,ac rigorem exerceat tem, ut ad fuum principium ; à quo prodit, juftitize, non tamen fuam ita coércet miferie LA nequeat nonredundare in bonum ejus, tan. cotdiam , ut eam contineat, neforaserume quam gernien, & fructus bona arboris alic- ^pat , & dulcedinis lacte flammas extinguat no tamen ufui procreatus. "a Imo ita triumphat in Deo mifericordia,ut juftitiz.Hinc D. Hieronymus expendens vere ba Davidisait: z4uzcomplebit m furore mi- vel ipfe rigor juftitiee eidem famuletur; fit- Matih, 38 | i fericordias fuas, quia Dei mifer icordiaita exe que ejus veluti complementum, — Si videas : airorisfui,feu hominem injurijs laceffitum,hunc habes na- überát, utetiamin magno die in tremendo judicio feveriffimas inter iras turaliter ad ultionem pronum, & omnes ad- vocantem vires , tüm animi, türm corporis ad fit triumphatura deipfo rigorejuflitiz , qui fzvitiem, quin & ipfam clementiam ; ac mi. complementum fiet mifericordia: tunc enim ait Hieronymus Complebit iufurore miferi- fericordiam folicitarefatagit , ut fuo ferant furori auxilia ad cedes fpargendas, flrages cordias fuas: ipfa enim fupremi judicij fe« diffeminandas. Refert Caffiodorus fcelus à veritas , ipfe rigor juflitiz complementum fiet mifericordiz, & decus clementiz. quopiam patratum fuiffe, & cüm author fa. cinoris lateret , 'Theodoricus Rex ingentem "Tametfi diesilla finalis judicij irafcen, I. auri copiam rei fceleftiffimi fpopondit pro. tis divini Judicis: implacabiles explicet ri- gores, &ad fonitum tub& ab Archangelo Lib.2 var, ditori, dixit enim Theodoricus apud Caffio- dorum: Deleflat nos munificos ejfe in amore inflatze refumptis corporibus fint mortui fur- EP']i'äöo rééturi,ac acceffuri ad Chrifti tribunal, cujus vinditie. Juta fuit hzcfeveritas, quoe fibi finitram (tipabunt reprobi, & dexteram pre- vel ipfam munificentiam voluit ad ultionem aícifcere aüxiliatricem, Piusfuit Theodori- deftinati,quos Judex hilari vultu,ferena fton- te; placido oculo,verbisque mellitis ad ater- cus ut fzviret ; liberalis, ut puniret; munifi- j E RI SATETUMMECE ts UP QU a p ol hamevocabit felicitatem , Tenz dicet Rex Mb a cus, ut caftigaret; nimirum ex clementia ul- tionem conflavit. bir, qui À dextris ejus erunt, — Venite bene "U. 34. didli Patris mei , poffidete paratum vobis 19. Verüm ficut homo compellit munificen- Regnum à consiitutione muudi. .. Ad hasvo- tiam famulari rigorí juftitiae ; ita Deus adi- ces invidia reprobos totis vifceribus commo- git rigores juftitize thefauris fervire miferi- vebit, ac diriffimo torquebit cruciatu , erít. j cordie, ac munifice famulari liberalitati. ls 3 Arcum faum curvat in nube , qui tamen ita queinvidia tortor ipfo gehennali incendio UT L] tertétfülmineo telo, " ut pompà etiam arri- dirior, Poflea Dicet bis , qui à fimiflris e- Mattb.is, runtz Difcedite à me maleditli in sgnem ater . deat di(colore; ita minatur fagittas,ut fimul folatium adferast, animümque in fpem erigat num , quiparatus eft tabolo (2 ezfngelis veniz: fiquidem fignum belli prefagium fit ejus. " Efurivi , €f non dedislis mibi man- ducáre. Et prolatá hac. fententia ope Or- pacis, & irze fymbolum mifericordia contti. tuitur documientum : bincDavid àit : N«z- cinoram fpirituum detrudentur illicó im- Pfalm, 76. *y, 10, quul oblivi[cetur mifereri Deus,aut continebit pij n sternum inferorum erga(tulum in- ä cendijs torquendi gchennalibus , omnibüs. in ira fua mi[ericordias [uas ?. ite meminit ancipati, Deus luz cüm Íevere iralcitur , fed pluries que tormentorum machinis m Nun- K n Affectus Mifericordiæ pcf eleemofynas divitias auget, 669 Nunquid hos inter juftiti rigores fuze vide. pud'bmm dij?ü tam bonum y quàm juitu tur Deus mifericordiz oblitus? nunquid i« de fuo optimum ( Íeu mifericordem ,. & - munificum ) : Ze &osiro juflum. JAUTC gor juftitiz froenum injiit mifericordia , ne fotas profiliat ? ultimum , qtod Deus boc ipfo optimum quod jufium, Tum igie tur Deus fe juftum , ac feverum oftendit , verbum mundo proferet , opus erit feve- rioris juítitize , & rigores eructabit ultionis? quando optimum munificum , ac miferi- Anin verbo hochorrore pleno , acerbitati» cordem fe prodit 5 hoc eft , vocando juw bus referto ; Jee maledicii in ignem ater- flitiam auxiliatricem in ultionem violatae uum,deliciabitur mifericors Deus ?fed fi ne- mifericordiz, Adeó fuz adharefcit. Des us mifericordie , ut vel in ipfa ira ,. & quitia érat reproborum punienda , curpo- tiüs reprobos, priüs non detrudit in gehen^ indignatione velit. mifericordiam relucere , nalem catcerem , & pofítea praelectos non & hác ire impetus coércere, & indignatioe nis rigorem icompefcere ; quó ex ira G mi- pertrahit ad coeleftem patriam aeterná cumu- landos felicitate , ac diving munificentiz fericordia alexipharmacum confletur animi ditandos thefauris , perfundendos delicijs ? curandis zegritudinibus peraptum , quapro- cur non priüs fententiam aternze damnatio" pter Regius Vates ajebat, — Jra zm éndigna- Vfalm. vs, T. 6, nis protulit in reprobos, utillicó promeri- tioue ejus , 4 vita tn voluntate ejus. — Ecce tas darent fuorum poenas flagitiorum ; & quàm magna , quàm ingens eft multitudo poílea przdeftinatos fecum . ducit ad zter* divinz dulcedinis; quà ira ita temperatur , nam gloriam ? nimirum ut feveritas jufti« ut non ílragem pariat cruentam , non ful- tiz complementum fieret mifericordiz, poe» mina jaciat lethifera , non ceedes edat fune« nas diítulit inlocum ultimum , ut miferi- reas, fed irze tantüm imaginem imprimat , 10, ut mifeticordia emicet ex ira, & ira inine cordiam , ea qua poffet, majori extenfione dilàtaret : acerba feveritas laudesincremen- dignatione Dei mortem non intendat in uL Pjal!bgg, WIIOI tat divinz mifericordie , & eó largiorem tione , fed vitam in volontate protendat z Oftentat munificentiam , quó pena infli Jra in indignatione ejut , G vita in volun- genda differtur in tempus fubfequens. zate eju, ?2, Quod fiin divinavoluntate ira eft víta ; 245 Praterea juvat caufam perpendere divi- nifuroris ; in qua exaggeratior elucet Dei jam irafine vita effe nequit : exardefcere ne- maíericordia , ait enim divinus Judex, quit irà , quin vivificum emittat calorem , Ite maleditié in zguem «eternum. Efurwi , quia fevire nequit ira fine voluntate Dei, Matib, 25. non dediftis mibi manducares fitivi , & non in qua eft vita, Dei nianus voluntas Dei - Ecce iraícentis Judi« dedifiis mibi bibere. eft, qua fi irá moveatur, nonnifi vitz be- cis futor defectum redarguit humanz mi- neficium impertit ;; quemadmodum fi ho- fericordie , & zelus iphius mifericordize minis irafcentis dextera floribus effet refer- ta, G alapam is infligeret , cui irafcitur, rigorem punit , quem reprobi in paupetes exercuére ; Efurivi , & non dedifts mibi non poflet maxillam percutere , quin genas floribus oppleret, ac fulciret. Tame:íi ira sanducare, motus amore mifericordiz in pauperes irafcitur Deus reprobis , quos & Dei fit in indignatiotie ejus, vita tamen eít 3 L] adeó ut fine vita nes acriter punit; quia opus neglexére in pau- in ejus voluntate queat iràfevire, cum absque voluntate no D peres exercere mifericordie , feverior igi- N " tur hec ültio , & rigida hzc juftitia in die vulneret. Idque cum no viffet David ,. dixit. 26. finalis judicii opus eft divinz mitericordi« ; quá pauperibus miferetur; unde elt juftitia Conver[us fum in erumna mea , dum confi. P/dlo zli "P. complementum mifericerdie ; G , ut ait girur fina , ne&it Regius Vates vitam di- 3e vinz voluntatis cum . Ípina indignationis , D. Hieronymus;, zternus Judex , comple- éit in'furore mifericordias fuas , quia cat* quia nequit ira divina absque vitze beneficio pens immifericordes , & reprobos, qui ievire , quapropter etiam Joannes in Apo- neglexerunt efurientibus panem exhibere , calipfi gladium vidit ex ore Dei prodeun. Math, 05 & potum fitientibus dare, caufam agit mi. tem , unde vitz fpiritüs fuit Adz inditus ; fericordie in ipío rigore juftitie , ut fe- quia gladius irz fine vitali fpiritu , absque 'Ura*' veritas ultionis , complementum fit. mife- beneficio vitz non infligit vulnera ; & ea- tationis, tenus Dei ira exardet , ut clarior in ea fplen- 23à Hinc David ait ? Deu ultibnum Do- deat mifericordia :. & licét ira minas fpar. Licet Pfalm. 92 minu , Deus ultionum liberà egit, gat» & fagittas jaciat , id veluti perfun- *w, F. videatur Deus nounifi rigores fpirare , & &orie agit , & inítar fulguris, quod cum yatboo acerbitates fpargere ; adhuc ibi effufior la- oritur , motitur; vixíplendet, & extin« * * ubi enim David ait ; tet mifericordia guitur , quod cum animadvertiffet , David liberé egit , Hugo legit , liberaliter egit , ait : Pox tonttvus ts $n vota, Tamet(i Pfalm.76, , 19, quamvis Deus in. die illa finalis judicij fit ira Dei minas ípargat , & tela jaciat ,. eft tamen VoX tonitrui in rota, quia nimirum Deus ultionum , liberaliter tamens ac mi- fericorditer agit, eó quia ob defectum mi- hzc velociüs tranfit , & citiüs currir, & Hac accer- fericordiz reprobis iraicitur, ocyus ad ptiftinam redit tranquillitatem , Lib.de re[ure 7€&. cavn, fendus eft Tgrtulhanus , ubiait. Qui a- & quietem: Dei ira rotis utitur, noncute rus €ap. 34 Pppp35 4 670 . Diflertatio XXVIlL tüs triumphäntïs'; fed fugientis , quapro- tuiffet femita in via, & non in femita via fterni pter. dejaculis divinz indignationis, acirz divine irz, Sed prodigia funt 6 (, .Pjaln':. 76. ait David. -Etenim fagitta tue. tranfeunt , hzc.diving milericordie ,. & proprium hoc eft j ut velociüs tranfeant tela ire , milerentis , ac benefici Dei à minóribus Ml & indignationis, rotas agit ; acfi fagittarum 6xordi;;i ; quó à majoribus caveamus. Si ferrearüm tarditatem vereretur , compen* per femitam Dei ira inceffiffet , vix potuif- fat mifericordia rotarum pernici volubilita - Íet quispiam eam declinare ; quia ob an« teífz , ac indignationis moras , quia Dei guítias vix apparuiffet, fed anguítijs femi- mifericordia lacte clementie flammas extin- t dilatatisin viz amplitudinem non laten« guit irze. . ter , fed palam ita properat ira , ut & prze 26. videri poffit, G precaveri : idque caufe M. Expeti mentol id edo&tus dixit David, Vox tonitrui tui in rota , quia irg fagittas cur jumenta priüs interemerit , quàm prie veluti in rota vidit illice pertranfire, quari* mogenitorum fanguine terram foedaret ; ut do abülerfurus Deus geminam adulterij ; [Egyptijs tempüs concederet refipifcendi ; & homicidij labem , quam David contraxe- non enim prudenter fperare poterant Dei / rat, tres duntaxat. dies ftragi , & cladi in- iram haminibus parcituram , cüm absque ixit, & eorum ne quidem ípatio comple- ullo discrimine jumenta omnia inee,rüceren. to; fiquidem quafi adhibitis rotis totam in- tur in campis, "d tra biduum expiationem abfolvit. . Ad mi- Íericordiam enim pronior , 2gré movetur irà, &indignatione, & (i moveatur , qua- gX fi violentiam paffus mifericordiam accerfit , ut illuftrior emicet in ipía accenfzire flam- Magifler Chriflus. nos edocet. smi- r WE CO A. WR C , ma, Adhuc efce eorum erant in ore ipfo- Pfalm x77*, féricordia exercitia , ut mifericordiam 9. $9. yum , & ira Dei afcendit [uper eos? Quid? confequamur : . & mavulr [ub[ellia flivpars quód cüm Dei fedes in coclo locata fit , ejus viduis proteti ; quam altaria fumare ira perhibeatur afcendere fuper eos, & non — defcendere ad reos puniendos , & delin- boflis interfe&lis. quendos delendos ? & ira Dei afzendi fuper Xemplo fuo lnos-edocet Deus exercitia 28. €os , nimirum indicaturus Deus propriam milericordie , fi velimus , & nos di« ad (upplicia infligenda repugnantiam;often. vinamexperiri mifericordiam, — Vult dit, nonni(i coadtum poenas itrogare, pro- Deus nos mifericordes , ut miíericordiam pterea maluit dicere iram fuam afcendiffe & nos confequamur , quapropter ait. per e,","o!.ä fuper impios; quàm defcendiffe : etenim , Prophetam (uum Ifaiam. Difcite benefa- Cap. 1. qui aícendit, vel per gradus, vel ad mon- 184 cere , quarite judieium , [ubvenite oppre[fo , tis cacumen , vel per collis faítigium plu. jdicate pupillo , defendite viduam ; &f ve- zimum laborat, tardé incedit , fudore ma- nte , E6 arguite me ,dictt Dominus z f fue- det , quia corporis mole reluctante pro- rint peccata vefira , ut coccinum quafi uix greditur. — Deus igitur noftro fe accommo- dealbabuntur. Non pracipit. Judais hic - . éanscaptui, quà mores componat noftros ; templi reflaurationem, victimarum immo-» nósque edoceat etiam cüm irafcitur, mi- lationem , idolorum dejectionem , quia Íericordiam in nos exercere , non folüm hac non omittuntur à, refipifcentibus ; fed €oácé irafcitur impijs , quos punit , fed tranfituris ad meliorem frugem imperat fub.. euam cunctabundus . & r2 Dei afcendit felliorum equitatem , levamen oppreffo- feper eos , idett, aícendit non fine labore, du — u lo i rum , pupilliorum tutelam , & viduarum * "& mora, cümnosplus difficultatis, ac tar- patrocinium ] que omnia mifericordize Id b—3j . ditatis experiamur afcendentes , quàm de. funt exercitia in beneficium proximi, & u* ícendentes ; & inde intelligimus non fetti. tilitatem Reipublice vergentia; potiüsido- e» 0 nare Deum ad poenas , neciram fuam é fum- lorum obliviícitur abigendorum , quàm mo cclo ruifle preecipitem fuüper peccato- pupillorum non. recordetur' fuccurrendo- Yes , fed aícendiffe remorante u;tionem mi- rum, maluitque fubfellia füpari viduis pro- fericordia. T teclis , quàm fumare altaria hoftijs interfe- 499 ame um P 27. Quoeties irafc itur Deus püniturus d&- €is; nobis fuadet mifericordiz exercitia , - - La linquentes non femitam in via , fedviam in ut valeamus , & nos mifericordiam confe. E] I* femita irs fuz conftruit , quódifcamüs mi- 10. v. 12. qui, ait D. Chrylologus. — Mi/fereatur , qui fericordiam uberiüs femper la&e fuz dul. mifericordiam [perat * pietatem , qui que« [7 cedinis delinire , quàm iram amarore íui vity faciat : qui preflari fibi vult , praster, PJal; 77. vv. tigoris ferire , ac punire. Viam fecit fe- Vult Et D, Paulus ad Roman. 12. v, 15. 49 mita ire [ue , €9 non pepercit animabus eo- nos , ffere cum flentibus ,' quod miferatio. t rum. G jumenta eorum in morte conclufit , niseítgenus, pignüsque animi ad miferen. £ percu[fit omne primogenitum in terra 4E- dum proni; quin effatum Apoftoli clamor li gypti. : Quid (bi vult ; viam facere femitz, eft ipfius naturz nos adhortantis ad lachry- P fi anguftior femita eft , quàm via ? cur non mas miferationis : ita enim in matris utero pe potiüs fit femitain via ? utíque parari po- compofitus eft infa,ns, ut curvus genua ge, d ni$ ; Affectus Mifcricorcfiæ pereleemofynás divitias auget, 671 nis ; chlisque adherefcant complicata , de voluptate captanda, divitias þrofund'änt E adeb ut à genis genua fuam trabant nomen- exigente enim humano faílu ,. fi domum clationem , ut obfervat Rupertus, & quia noftram ingrediatur amicus hofpes , bene- Lib. G. i» &AU. confenfu omnium nationum genua hominis » volé eum excipimus , lautiori convivio ree mifericordias indicant , Gtinipfo vita exor* ficimus , quia de honore agitur, & pon dio oculi, & gene ijsdem cohzrent, eftpro- eít fumptui parcendum, Stimulatur quis cul dubio naturae muruum praconium, quo zílu concupifcentiz , quó fuz poffit libidi* nos edocer, lachrymas miferationis calami- ni fatisfacere , ac feníui indulgere, prodi« tati deberi ; & zrnmnarum pondere pref. gus eft ; imó & pecunias abligurit cum fis, meretricibus: finveró ad eum accedat men- 29. Id ut nos efficacius exemplo , quàm dicus eleemofynam petiturns , ut propriae verbis edoceret Chriftus , volnicin hoc hu- fubveniat miferiz , jam qui cum hofpite snanitatis , & miferationis officio preire ; amico , cum meretrice lenocinante dives «um enim vidiffet Martham , & Mariam erat ,. & pecunias profuderat; smox ino. acerrimo confeétas dolore , lachrymisque piàlaborat, pecunijs caret , ne pauperi Iti» . perfutas, flevit &]ipfeinhumanitatis exem- pem petenti opituletur, —Non fic agit De» us , qui fuas omnibus impertitur divitias, plum, & miíerationis documentum, Id« que etiam przftitére Prophetz, viríque fan- & folem fuum oriri facit Íuper bonos , & &i , ac cultura virtutum addicti, quifontes malos, miíericordie uberrimos in omnium gen- Hominis imtifericordis vitium eft ino« j tium beneficia aperu£re: cüm enim Dei af- piàlaborare, quoties de eleemofyna eto- flatu. calamitates previderent infanientium ganda agitur ; & divitijs affluere , quoties populorum , qui veri Numiais fpreto cui- libido ftimulat ad profundendas pecunias , tu fe in Ícelera omnia ingurgitarent 5 & ut fenfui indulgeatur , & depravata fatis* haberent prz oculis Numinis iracundiam , fiat concupifcentize, Impleturus Chriftus £uipl Éulmen, exitium , & horribilem peenarum Ácriptnras jumento infedit , & Jerofotymam appatatum in facinerofos invehendum , moe- ingreffus fuit. —Ecce ; qui divinitate dives rebant ipfi: fic Jeremias perpetuis vifus fuit erat; jumento caruit ,fiquidem pafcha ce- lachrymis maduiffe , & in genis innocenti- lebraturus , mifit duos ex Difcipulis fuis , di- ? bus rivi effluxire lachrvmarum , quoties in. cens, rezncafiellum , in quod introeuntes, «lades fu2 gentis , mentis oculos dirigeret, anuenietis. pullum afine alligatum folvite , ait Jeremias, Qw« Zabir capis meo aquam, dllum , & adducite. . Et fi quis uos interra* $. ef?- ,Q 9. l* &5 oculia me foniem lachrymarum , &5 plo 414 Aaverit , quare folvtis ?. fic dicetie ei:. sabo die ,. ac notte anterfettos filia populi Dominus operam ejus defiderat, Abeunt 4?- Itlwf 155 enei; cupiebat Propheta totum verti caput Ditcipuh , qui miffi fuerunt ,. & invene- in aquas , novámque venam exoriri peren- zunt 4 ficut dixit illis ; flantem pullum. nium fluviorum ad mi—[c:andæ Íuz genris pia- ASolventibus autem . slla prllum ,.— dixerune gqnentim. Domini cjus adillos , quid folvitis pullum.. ? 3* Sed non folüm lazehrymas commifeta. iirum fane, quod càm Chriftus verus De- tio fundit ad aliorum plceralenienda ; fed us; verüsque homo dives in omnes fit , in- & opes profundit , ut alienas excutiat mi- digeat vili jumento in terris , & pauperem lerias, E(t mifericordia , quà per eroga- agat , qui omnibus divitijs affluit , & cüm tas opes , alienz quis opitulatur indigentiz, jumentum illud pet fnos Difcipulos humas virtus Principe homine digna , ac infignis nifhimé peteret , ac diceret, fe afini illius nobilitatis characler 5 eíl enim laudabilis operá indigere , ftatim reclamaverint jus liberalitas, & commendabilis munificentia , menti Domini, Notandumeft, jumentum quá clareícit vir Princeps illuftrior, — Qoid illud plures habuifle Dominos ; Dixeruns enim illuflius, quid laudabilius , quam JDomini £jus ad 4llos : adeóne pauperes e- rant Domini illius pulli, &t nemo eorum pofle calamitatem levaremiferorum, — .Ob- fervat Apoítolus , Deum fpeciali przroga. valuerit totam illius enancifci poffeffionem 2 tiva voluiffe hanc munificam liberalitatem adeà erant inopes , ut pullus afini ad plu- oftendere hominibus , qui vitijs indulgen- zes pettinnerit? putárimad noftram id con« tes hujus negligunt exercitia virtütis , ait tigiffe inflructionem ; quod enim Chriftüs 41 Riman, Apoftolus , loquens de jmunifica Dei largi* pauper petjít plures ftatim habuit Dominos , 10.7,12. tate inhomines: drvesin omues , qui inyo- à quibus faciliiis negaretur , quod enim fa. eaut illum. iNon quód aon fit. etiam di- €ilé abuno rantüàm impetratur, difficulter à ves in eos, qui illum non invocant ; cüm pluribusobtinetur. Quoties mendicus fli- Deus fit omnibus beneficus , & fnos imper- pem petità divite, pronummo rogat , plu- tiatur favores omnibus, hoc tamen discri- res flatim confurgunt Domini in folidum mine , quia Deum invocantibus divitias do- illius pecuniz , non enim ab eo duntaxat , norum fupernaturalium impertitur z fed D. À quo petitur , poffidetur, fed pluresalios Paulus voluit homines immifericordes car- etiam fortitur Dominos; nempe avatitiam, Tales funt homines 5 ut fi agatur qua non facilé manum aperit ad eleemofy. pere. dc hongre fervando , de dignitate tutanda , nam erogandam 5 ambitionem , quee hono. fi$ — Differtario XXVIII, 672 quiy paupertate laborantes fola frigida Hffmr : ris, dïgnïtatfsque fumo czcutiens pannofum aon libenter videt mendicum , cui opitule- extinguunt, & panem quzrunt , quófamem tur; libidinem, quz mavult pecunias cum depellant, & quibüs proptereatenentur o* Ícortis , & metetricibus abligurire . ecce pitulari , qui divitijs congeftis abundant. Falluntur divites, fi arbitrentur, cau- $4 quomodo petiti nummuli in eleemofynam , plures confurgant Domini ; & tamen non tum fibi abundé, fi manus à facinore abfti- nuetint, & à fcelere fint immunes; & nihil . poffidet quispiam tutibs , quàm quàd pau- peribus elargitur ; eft enim artificium pof* penfi habentes , an opibus fuis ad luxum ; an ad mifericordiam utantür: hi tametfi lo. fidendi ipfa largitio. - Id enimtuté poffidemus , quod pau* cupletes, pauperes funt , G divitie , quas 32 peribus erogamus ; demus igitur egenis , poffident , nonnifi paupertate funt referte , quia nec poffidentibus , nec alijs profunt : J quod poffidemus , ut non habentes id pof- ladJha-— EM L .-—5R . 8 W .0 120 0 AO fideamus , quod habemus ; nullibi divitiz & hos divites D, Gregorius Papa part. 1. nofira tutiüs cuftodiuntur ; quàm in ma- paftor. admon, 22. cidem fubjicit male- nibus pauperum , à quibus propterea nos didlo , quó infru&tuofa ficus olim à Chri» Chriftus hortatur, neeas repetamus. |Qui fto' percuffa fuit , ait ipfe : Frewinea fines Bu 6 v£3: aufert , que tua funt , me vepetas. Sed fruciu terram occupat ,. quando locum-s » - cur jubemur non repetere noftra , & que& quem exercere alius per folem boui operis va- fuerunt nobis fublata? An quia noftra non luit , flultus per. defidia. umbram premit. nitit d fünt, quz à nobis poffidentur : . cum eo- Non fonerant fuo pofleffori divitie , nec dril, zundem dilpoticum ' dominium foli Deo ullum producunt vitz fru&um, nifi manus conveniat , & nobis divitie tantüm com- pauperum eas in proptio finu ferahy T w Hf mendentur, non dentur ? fed fi u(us eft foveant. nofter , curnon repetendus. Huc acceríen- Tutos fe credunt diyites, fi ab homis 3 dus D. Chryfoftomus , qui expendens verba cidijs , adulterijs , & furtis abítineant, die 2^ t ilaait, 44 Deo percipimu: omnia, quod au centes, conceffis utimur, aliena non qu&rie du i, h tem dicimus meum , tuum, nuda tantim mus , & fi digna mifericordiz recributione fnt verba , fi namque domum tuam afferia , non agimus , nulla tamen perverfa perpe- emisii verbum carens fubflantia rei, anima tramus ; Gtita loquuntur , qui aures petie &ua non po[fidetur à te , & quo patlo tu« re: tionibus , ac precibus lugentium , ac ino- pl putabuntur opes ? Vult autem Deus tua fore, pum claudunt, Setamen ipfos decipiunta - qua tibi pro fratribus tuis credita funt , fient etenim neque purpuratus ille Evangelicus 5 Í autemtua , fi pro 4ljs difpenfaveris. qui divitijs afflucbat ,-& byffo induebatur » LEL Vera ars coacervandi, & poffidendi & epulabatur quotidie fplendidé , aliena V divitias eft earundem in pauperes erogatio. rapuit ; fed tantüm infrucluosé proprijs Si hac alienatione pecunias deperdas , eas perhibetur nfus fuiffe divitijs , & pannofum; 3 acquiris 5 fi eas dones , accipis ; f1 eas a- ac ulcerofum Lazarum defpexiffe , & tamen lieni juris facias , illas poffides ; fi igitur divitem ultrix gehenna fufcepit , non quia & divitias poffideas , & eas non eroges pau- quid aliud gefferit illicitum , fed quia im- peribus, pauper es, nec divitijs affluis ;. fin moderato ufu totum fe luxui, ac delicijs vetó exdem à te concredantur paupcribus tradidit : qui veró püre fcatebat Lazatus , V [ cuftodiende eas habes , quia non poffides: ulceribus toto corpore fractus in finu Ab- f £utiüs non cuftodiuntur divitie , quàm in rahe recipitur ; zterna fupplicia dives in- pauperum manibus ; ubi non fterilefcunt , currit ,. dum mifero , cüm poffit , non fed aucto fenore germinant ; fructümque fuccurrit 5 perinde ac mifericordía coelum |' N producunt centuplum : pauperes funt , & aperit , ita immifericordia claudit t appo* exucce ; ac probro flerilitatis laborantes , fité D. Auguflinus. AInte. fores gebenue V Homil, 3. m qua à te poffidentur divitie ; flunt vero flat. mifericordia ) Ó neminem permittit Cap.57w,7, f locupletes , & excufsà fterilitate foecundz, in caAYCcEVCHI sHILELE, Verüm fi mifericor- : fi;pauperibus concredantur excolende , . dia impedit , ne foi cultores gehennz pa- ü gavzt, 35« Ícité Auguftinus de verbis Domini L Isl tiantur detrimentom ; immilericordia flat £ni 4 Autem | 4b iquitate. appellantur divitia. , ante cceli fores , prohibétque, ne ullus uiavera nonu funt : paupertate enim ple- illic admittatur , qui fuit immifericors. n« funt : nimirum divitiz , quia pauperta» Jerofolymis porta fuit adeó exigua, & 6, , £e duntaxat refertz , poffefforem fuum de- anguíla , ait Gloffa , ut ab exiguitate fo- ?j paupe rant, & difpenfatorem divitijs cumu- ramen acüs diceretur ?. hanc pertranfire non- u lant ; & is eft ditior , qui plures pauperi- poterat camelus nifi depofita farcina , & bus divitias elargitur ; pauperes eas non fubmiffo poplite, Quid ni ? gibber ca* erdunt fuo largitori , fed fervant , cuftodi- melus homo eft oppulentus , variísque for- ä üntque fideliter, quapropter Syracides allo: tunarum onufíltus farcinis : & quia coeli q quens locupletem ait: Mitte pauem . tum» janua anguíta eft , G depreffa ; fallitur , ; fuper tranfeuntes aquas , quia post tempora fihanc ingredi putet , non depofita far. Á gulta invenies eum j tranfeuntes aqua cina in levamen alieng miferig , in folae V funt, quiarumnis, ac mifcrijs premuntur , x| tium pauperpm : quotquot divitijs gffluun:, as h | 'Afïe&us Mi(e*rxicordiæwpcr eleemofynas divitiasauget. 673 non finamus ad fores domus iteraris clamo« &é pinguiori gau-dent fortuná, onufli funt cameli , difcant farcinas.deponere , & ge- ribus ftipem expo(cere, fed benigné ad ho* nua fubmittere ; fi angu(tam cceli januam fpitium eos invitemus,imitatores factiAbra« hami, qui veluti in excubijs , & & fublimi ( ingredi cupiunt : non defunt parati bajuli , fpecula eminüs adventantes fuit confpica- qui gravitantes. farcinas humeris (uis im- tus, ut nltró hofpitibus occurceret , lous- ponant deferendas , & quidem non per* 3 - que pedibus feffos epulis recrearet. dendas , íed fervandas funt autem hi Przterea nobis precipit, utfinudum 38, bijuli, pauperes , qui übíque parati inveni« videamus.,, eum operiamus , ejtsque nndi» untar ad farcinas divitum fufcipiendas: di- tatem noítris obtegamus indumentis , ne vitias, quibus quisqueaffluit, ne perdat, carnem noftram videamus defpexiffe : adeó pauperibus «oncredat ; adid enim non ar&um elt humanitatis vinculum ,uthomi. tam utilitas propria invitat ; quàm neceffi- nes inter fe naturg fimilitudine colligatos; tas alienaadigit : eleemoíynas erogare non ten;iüm poffunt locupletes , fed & debent, humanitatis neceffitudine in unam cogat cat» quia ut ait D. Jacobus Apo!tolus 2. ju- nem; sí'que propterea eadem caro divitis , ac pauperis, Cum wvideris nudum operi - elicium fme mifericordia erit 4llj ,. qui non Adeó :Ejäïe $3. fecerit omifericordiam. Huc acceriendus um ,. carnem tuam me defpexerá. arétum eft humanitatis vinculum , «t qui D. Bafilius in iocupletes non tam peroran- per denegatum pauperibus fubfidium illud Ovatioad tém , quàm detonantem , aitiple. — ANo» dvvit,- es mi[ertus , «on an'uenies mifericordiam. , disruperit ,. parricida ; ut ait Lactantius 5 extifiimandus fit. Nam fi ab uno homine ; »on aperuifió domum pauperi.repudiabera À quem Deus plasmavir, omnes , unam , ean» végno , non dediflá panem , non.acciptes ui- TAU «Lernam. démque trah:mus originem , procul dubio hi fumus omnes confanguinei , sitque proptes 37 Idéó Deus divitias 1mpertitur locuple. rea piaculum homisem odiffe , cíjue indi- ti , ut peripfum paupet non indigeat , & (!/ per pauperis miniterium non noceant di* genti (lipem denegáffe, pulchré D. Ambro- Ziä IJB Ia. fius hoc idemexaggerans, ait allognensdie tuthrocap-se vitiz locupleti , & ne earum pondere pre: matür , ac deorfum in gehennam truda* :divicijs afflaentes, dQuousque extendiris ivities anfanas cupiditates 2 mumquid. foli t£ur. Mutuaefít pauperis , & divitis «om. Ababitabitis fuper terram ?. cur ejicztis cono peníatio , dives eleemofynarum largitione sniferias excutit pauperum $ & pauperes à fortem nature ?. & cium dn commumi divitis &us omnibus , atque pauperibus terra f'une fupplicijs gehennze immunes coníticuunt di- data [it , eur voba jus proprium foli divi- vites , quos à peccatis avertunt , dum fti- pemaccipiunt, quá & proprijs miferijs con- &es erogati $ mefcit natura divites , qu& qauperes omnes generavuit 2 nudos effudit n fulunt, & divitum occurrunt periculis, ducem , egentes cibo ,- amitiu ,. poculo , Mira fané providentia eft, & bonitas Crea- £oris, ut uno facto duobus vellet tubve- nudos vecipit terrA , quos genuit ,. nefcit fínes poffefionum fepulebris $ncludere, . Quis miri, idquecauíz , cur &terna fapientia s difcernat [pecies mortuorum ?. redaperi ter- quos natura pares condidic ; 1mpares efle voluerit bonorum poffeffione , divitijs, ram , €5 fi potes divitem deprebende : eru. derato tumulum ,. &5 fi cognofcis egentem, fortunis , ac conditione nafcendi , ut fcili: cet neceffitate quadam devinctos divitem Argue, Qued fi nullum eít in cinere difctia men , nulla in conditione nafcendi differen- beneficentia ornaret , & pauperem . patien- tia muniret , & refedtio pauperis diviri fie- tia, nulla in fceditate fepulchri, in carnis rzet anla falutis ; & munifica largitio, di: corruptione , in vermium ebullitione diftin: €io; cur dives fupercilium attollit fupere 'vitis folatium effet pauperi, 'quapropter per lfaiam. Ut pauperibus biens , ut pauperum deprimat indigentem ? Homi[s 59' Cap.57:.7. ftOnet Deus opitulemur : £range efurientt panem tuum, fi natura nos pares fecit , cur inopes defpi« A - «imus ?' cur non noflra eisdem communia £$ egenos , vagüsque 1nduc in domum t am , cum videra nudum opert €eum £5 facimus ?. cur non proni fumus ad proximi Yunc erum- f arnem tuam ne dejpexera. opitulandum miferiz ? cur tam morofi, ac difficiles fumus in beneficijs ferendis, ut u- et qua[fi mane lumen tuum , — && fanitas berem colligamus meritorum fegetem ? cur zua ( feu ut alij legont falus tua ) eirias a- aípetis verbis pauperes excipimus flipem à h vietur ,. & anteibit faciem tuam. jufitia.s Indi- nobis pofcentes , fi noftra & ipfi funt cáro? zua , 66 gloria Demini colliget te. €at, quantá fint. pauperesihumanitate tra- Fabius Verugiofus beneficium ab homine duro aíperé datum , panem vocate confueve« fndi , «üm nos moneat , ut panem no. tat lapidofum , quem efurienti acci- ftrum frangamus elurienti , hoc e(tpanem ; quo vefcimur , & non deteriorem filigine» ' pete necefsé fit 'acerkbum efle. um , aut furfuraceum ; quem avaritia co» quit, & cum defpe&u mendico proiicit : vult ut menía noftra communis fit pauperi* — bus, Ruríus nobis injungit ; ut egenos , ] .«k & vagos in domum noftram inducamus; & Veraui de AAfetiibus Lom, Id Qq4 qg $.V. 674 Difieraió XXVIII, ftribuendam pauperibus; quia chm forta ffis. $. V, bona non fuppeterent ad tam liberalem ; & - copiofam reftitutionem in quadruplum ;are '.ngölkk-miferimrdia plus dat , & tificium enactus cumulandarum divitiarum , 4» diteícit uberior ; €a tantum lucratur , has quà uberiori augeret incremento paupe- que donat ; && illa perdit , que fibi fervat. ribus priüs diftribuit , ut pecunie in finu pauperum , perinde ac in exculto feraci Fecundus ager efl finuapauperum ,. que ve* eipit , fover , & aucto fanore vefiitutt dan- agro fata femina progerminarent ; & in u- ;: berrimam multiplicatam exctefcerent. mefe ít, Cui propterea bonorum tempora- lium ufus commodatur , fíem , quá poffet quadruplum reddere ij S5 h N Mþ 15 !noxn dattr. quos defraudaverat : quàm ingeniosà , & pié cogitavit Zachzus priüs de eleemofyna 32 Uæ hic congeruntur diviti;e , nofire " difpenfanda effusé paupetibus , à quibus non funt , nifi alterius juris eas facia- certiffimé fperaverat fanéto foenore cumue landas effe divitias , ut valeret non fimplum, mus, nifi pauperes eas poffideant j ä tunc ditiores fumus, cüm plura pauperibus íed quadruplum reftituere ? utinam ab hoc erogamus : eftenimhac elargitio veraauri* fceneratore difcerent divitijs affluentes ; a€ 1 fodina , quà ditefcimus , eft vera Chryfo» ijsdem inhiantes artificium eas multiplican- . LJ peia, quà nofttzaugentur divitize , quarum di , ac cenfum ampliandi elargitio elee« multiplicandarum artificium eft eleemofy- mofynze eít dives aurifodina , qua veros Zacheus Publicanus erat; nz elargitio. fuppeditat thefauros;: (quapropter NNazianz, r* prom. & ab illicito foenore dives, ab avaro com. opportuné. Opus eleemofjne vocat pietatis Bafilio, mercio opulentus , à negotijs inftituendis promptuarium , G commune latugletunu in pinguiori conftitutus fortuna. Hic à &YAYTIHUL.» . Chrifto ad meliorem vocatus vitz frugem Non eleemofyna , | quas pauperibu.s dat 4ts illico cogitavit de opibus reflituendis , fe opes ; perdit ; fedferit; ut aucto fcenore eas noverat camelum onuftum , & non poffean- demetat 5 non alienat , fed fervat; non mie guítam codli portam , & foramen acüs in- nuit, fed auget; fiquidem eleerolyna &ra- gredi , nifi depofità farciná , nifi accitis baju- rium eft locupletiffimum , thefaurus opulen- tiffimus. lis, feu pauperibus, quibus fuas concrede- Hinc Syracides ait : Da partes Ecclef. V. retopes, Stans autem Zachaus dixit ad Do- feptem , necnon& offo: quia ignoras , qui *uo ' 9*0 suinum $ ecce dimidium bonorum meorum futurum fit malum fuper terram : quali di- Domine do pauperibus , & fi quid aliquem., "cat , non fit manus tua avara in eleemofy- | Y 14 Sed fi ex defraudavi , redde quadruplum, nz clargitione , fit laxa , aperta , & liberalis; fonore illicito, ex avato commercio factus ut partes feptem, imó & partesocto totius fuerat Zachaus dives, curnon priüs cogi- fubftantig tuz elargiaris:. G caufam addens tat de rebus alienis reftituendis, cur non dicit, fubdit : Quis ignoras , quid futurum fit reftituo creditoribus , & pofteaaddit, & do malum fuper terram, | Nidetur ex haccaufa pauperibus , cüm obligatio ex juftitia magis potiüs contrarium inferri , quia fi ignorat; ;; 1 urgeat , quàm liberalitas ex mifericordia ; quis quid futurum fit malum ; ergé potiüs Reque ex pecunijs alienis poffit quis eleemo* congeítas divitias fervare debet, ne urgente 4j it, fynam clargiri pauperibus ? Id juftitiaexig neceffitate quidquam defit ; i enim partesfe- tem ; & octo difltibuat pauperibus ex uni- ut priüs quis creditoribus fatisfaciat fuis, & 3 poítea pauperibus e leemofynas eroget ; fa- vetía fua fubítantia; exiguum eít , quod illt tiüs enim eft integre reftituere, & poftea fi fupereft , & minime fufficiens , fi quid ei con« quid fuperfit pauperibuselargiri. — Curigi- tingat adverfi : abílrufa itáque, & arcana videtur in cortice Syracidis fententia; GLta» tur opus confilij , opus antevertit pracepti ? [6 J cur Zachzus priüs deliberat de media fu men fi intus aperto nucleo medullam perpen- rum bonorum parte pauperibus danda , & damus , re&é fequitur debere partes feptem, oftea de re aliena reftituenda ?. Ecce dirzi- &t o&o dare ex eo, quiaignoret, quid futu - dium bonorum meorum do pauperibus , & fi rum (it malum fuper terram: qui enim daz g quid aliquem defraudavi , reddo quadrup- pauperibus , id non perdit , fed auéto fce- 3 . dum : ut Ícilicet liberalior fieret reftitutio, nore recipit qué igitur liberaliàs dat quadruplum exhiber,quó & lafíis fatisfaciat , quis pauperibus ,. eb recipit abundantiüs, & contractam à fe noxam expiet. ut urgente neceffitate , imminente calami- Quid ? quód dimidium bonorum det .tate fibi confulat. Appofité Lyranus ex- 49 auperibus reddirurus poítea quadruplum pendens verba prafata Syracidis ait: Quizs :j dgnores, quid fsturum fit malum , id e, lu, l t, ijs , quos illicito foenore , avaróque commer- cio defraudaverat ? fi congefta ex ufura di- $n vita prafenti , ab illo liberari poteris per i? vitiz dimidiam bonorum excedebant par- opera pietatis impen[a indigentibus ; quia tem , quomodo poft mediam partem paupe- fieut pradittum efl, pietas, uon (olàm babet ribus di(tributam , ex alia media, quz fu- promi[fonem vita futura , fed etiam pra- ereít reddere quadruplum potuit ? provi- fentis : re&bà igitur nos monet Syracides , mnia, ut partes feptem , ima & oito, fcu o dä sleemofynam Zachaeus præmif;;gt di- ve . E ! Affe&us Mifericordiz perclccmofynas äivitias auget. 676 vel fer?: omnia diftribuamus pauperibus , ut ut recipere plura femper poffimus , quàm imminente neceffitate indigentijs nofítris in fubfidium pauperum elarpimur , — ffacsre «onfulamus. vobis faeeulos , qui non vetera[cunt ,. icité bfibus vit Chryfologus. . Hoc znonito , ait , te Chrifins Howil. ag 42* Non minuunt eleemofynz , q milericors pauperibus opitulatur , divitias , - ditare voluit,non nudare;manere tibi tua vo* quas poffidet ; fed aucto foenore incremen- . duit, non perire $ perpetuari jnon vacuari fate tant , prafertim fi hilari animo , prompta . «ulos smperavit; ju[fit t trasferrenà perdere, voluntate impertiantur , ut prafliterunt ge- Eleemolyne remunerandz «upidiffi- Ed minae vidux , quarum prima fuit Sarepta- mus Deus non folàm in coclefti patria, ve. g, Reg.eap. '7: na, que modicum faring fibi , ac filio ne- rüm & in exilio hujus vitz , eam uberiori- bus adauget incrementis , dat íemper inan- ceffarim in alimentum Elie expoíuit ; qua largitione , fi Chrylottomo credimus , ho. teceffum, & plusreddit, quàm expenfum fpitaliffimum fuperavit Abrahamum , quia fuerat, ut contigit viduz Sareptanz , & fi nonad gregem , ut ille ;ad modicum tamen dietim contingit , ac plura paffim hifloriz farinz cucurrit, & unicum , quem habuit, exhibent documenta. — Ànno à reparata fa* lute humani genéris quingenteimo fexa. faring pugillum volunzate expedita , mente hiiari in alimentum exhibuit 5 dedicque E. gefimo quarto ; cum Coíroes Rex Pería« liz ; & fibi neceffarium fubtraxit alimen« rum Sebaíten ; ac Mellirenem occupáffet tum , quó vires reficeret Prophetz, — INon & *Chxri&ianqs ibidem degentes varijs afflige- ret zrumnis 4 torqueret moleflijs, eorum p tamen pugillum dedit farinulz , nec modi. i, cum obíonij , cüm ob modum largiendi;ho- plurimi ,. quó fe à fzvitie Principis fubtra« fpitaliffimum , utcenfer Chryfoftomus, fu- herent, Amafeam petjetunt , non tam in peraverit Abrahamum, qui licéc effz&u plus urbis prefidium , quàm ut beati Eutychij h dederit ; affectu tamen plus in modico fuit precibus , & ope juvarentur * in quam ur« bem (d cauífz piebs propemodum innumera vidua Sareptana elargita Elie. — Altera fuit, quz duo zta minuta rem domefíticam, to. -«onfluxit, hinc annonz charitas, & fames. incivibus ; & càm horrea , tum granaria , tümquecenfum , acvictum obtulit gazophi- laceo, de qua Chriftus Zrxse , plus omnibus tum farinaria vacua eflent , & piflrina o« snifit , nimirum tanto áffectu duo illa mi- tiarentür , Beatus Eutychius Epifcopus Con« n notazra dedit, ut reliquorum oblata,licét ftantinopolitanus , qui aderat inter Mona- . e Imoó chos, fidens Deo, & adeandem fiduciá Chri- effe&tu longe majora fuperaverit P[a: 126, £anium . dedit, ait Auguiinus in Pfal. guan* ftianos hortatus in preces feeffudic , cámque sum Zachaus. - Minores enim, facultates per aliquid temporis oráffet ad Mona:hos converfus , bono;ait, eítote animo , licét ferebas ,. fed parem woluntatem babebat ; snifit duo minuta. de tanta voluntates de.s femodiolus duntaxat (uperfit farinz , egen- * tes ex &o palcite; fpero, hanc farinz arcam quanta Zacbaus dumidum. patrimonij fui. $s attendas ,— quid dederimt , — divera in- non defecturam, Monachi in fpem erecti - eleemofynas continuárunt quotidianas ; && venies , fi attendas , unde dedersnt 5 pares * inuenses. neminem ex petentibus ftipem miferunt fine 4j 1mó hocgemino minuto zre , tantum íportula 5 wvulaplicavit fiquidem beneficus dedit pretij , ut regnum fibi coé&merit coe Deus modicum illud, quod (uperfuit fari« lorum : & vidua Sareprana horrea , & hi. nz, utfufficeret , & Monachis, & paupee tibus, drias repleverit : nimirum cüm modicum duntaxat Íupereffet in domo farinule , . & Hoc idem incrementum divitiarum 4f: olei , ut domü: confuleret neceffitati , to- fuerunt experti quotquot in fubfidium paue tum in éleemofynam dedit Blie , " nec ar- perum fuas profuderunt pecunias. | Illuítre dedit hujus incremenri documentum D. ca fatinz defecit vacua , fed repleta fuit; & olei lecychus non imminutus , fed au- Birgitta Sueca , quam ut refert Surius, &us : quia artem didicerat ha« vidua bene- Pater Regi divendere cog itaverat ; non alia Tom, 1. p ficio eleemofynz divitias augendi, quod in de caula, nifi quia prodiga effet , & perniciem eyw visa. arca fupererat farine , totum dedit ,j ne adferret toti familie , cüm quidquid rerum , arca deficeret vacua , fed abundaret op- vel pretij poffet domi conquirere, totum in pleta. Hic eft Dei mos tacitis incremen- pauperes effunderet , & cum Rex eamífcis tis rem domeílicam augere ,' & qua in Ícitaretur, cur etiam gladium parentis abítus fubfidium pauperum elargimut au&o foc- lerit, ejüsque pretiüm in vilem , ac mendie nore reíliruere , quapropter Chri(tus ait cam turbam projecerit ?. repofuit Birgitta Lut, 124 7. Facite vobi faceulos , qui non vetera[cunt , eum fuiffe Chrifto elargitam , & (ubjanxitz 33: feu qui pertundi nequeunt ; nec exhauri- Et certé fi te Dominum Regem, & meum fi. Divitijs inhiantes , quia pleni diffi« parentem Deusà me peteret , modó poffem , dentià , res,Ííuas putant imminui , fi urrumque cum omnibus facultatibus non invita dárem : ad quz verba fubrifit Rex ; pauperibus dentur , fed falluntur , quia quo plura dant , qui divitijs affluunt. , & patrem Birgittz alloqueas dixit : Major maiora femper recipiunr ; proprerea Chri- , e(t hzc filia tua , quàm quz vel abs . te flus vult , ut facculos habeamus paratos ; vendi , velà me emi poffit : licét nil ha- beret, Verani de Affetiibus dom. M. Qq4 q4 a " 676 ^Difetato XXVIIL. b.eret*(, : quod 'paüperii:u*s non erdgaret ; Regnum coelorum expläcatiüs inevan- 45 ! plus tamen pofledit ,, quàm Rex poffet e- mere : divitie enim , qua pauperibus di- gelio pasperibus tribuitur , eb quia veluti- fi janitores coeli aperiunt ijs , à quibus per ) ftribuuntur facultates , non minuunt, fed ditributas eleemofynas aliquid- accepe- . t augent, multiplicat enim munificus Deus, runt folatij, Si queras , cur pauperes f quod fuis datur pau ribus , ut contigic $. Francifcee Roman: $. mortem non formident , quz horrori eít . pl nnoà partu virgí- divitibus, refpondet Chriftus, Quoniam | Mattb, $« nco millefimo , quadringentefimo. vigeli- f zpforum ff regaum celorum , non paupe- 3 mo , cum diuturna Catites Romam pre- rum dicitur effe terra, fedquid longé maj- meret . & fames populum extenuaret , ph us , feu ipfum regnum coeelotum , quapro- ac interimeret, In id ipfa tunc incubuit p pter de D, Marüno Turonenfi. Epifcopo If íftudij , ut nullus pauperum 6 fuis &di- occinit ecclefia: 7Martinu bic pauper , ce- bus dimitteretut folatio deftitutus ; non L: lum dives ingreditur. . Non enim pauperes . dolàüm in pauperes munifica fuit ,. fed & in altera tantüm vita, fed etiam in pre- gew comis , ac perhumana , ut quos pecunià lu fenti. funt divitibus beatiores , & non fibi ft non poffet confolari , " vel pane reficere , Íaltem mellitis demulceret vetbis , adeó tantüm ; fed alijs funt utiles, quibus viam fi fiernunt ad celettem patriam, ut pecunijs deflituta , adhuc effet paupe- - E ad tibu$ liberalis , quibus bona femper dabat verba : dare autem vultu hilari , & verbis $. VI. 7 mellitis , eft bis dare 5 & cüm ei deeffet , (]ü ^* quid daret mendicare non erubüit ipfa , Ti Cum- Pauperum eff celorum regnum , me deeffet , " quod mendicis daret. fü que Francifca. Socer pracepiffet domi .in quod ijs impertiuntur , 4 quibus per. a exercitia mifericordie aliquod veciptunt [e« sellarijs dolium affervari vini generof(ioris , p Francifra pauperum miferta totum illud vaminis i. faciíntque vegni pretum , etiam minuta 4YA.». : | bt aW exhaufit dolium , vinum paupetibus lar. , giendo. Dilapfo aliquo tempore Socer H uni cum Laurentio Francifee marito in Ametfi. Chriftus Regnum cbelo;'um* 7 fpoponderit mifericordibus , miti« cellam defcendit, dolium aperiturus : quod Qu càm vacuum inveniflet , — fufpicio fubjit, bus , lugentibus , mundis corde ,. Mütfþo A,r & [ non tamen fub expreffo nomine regni cce» Francifeam . vinum totum turbis diítri. ful buiffe mendicis , idque caufa fuit , cur lorum 5 etenim mitibus fub nomine zerre fer promittitur coeleftis beatitudo ;; mifericore uterque excanduerit in Francifram , quz q tametfi fatageret mellitis verbis afperita- dibus fub titulo mzfericordie ; mundis core V tem utriusque delinire , nil profecit.: mox de füb claro illicio v;fíenis DEI ,. lugen- n tibus fub nomine eonfelationis ; . pauperes cim non pollet ipfa iram fopire utritisque, adi & extinguere excandefcentiam in cellam veró exprefsé beati vocantur , G ad ipfíos dicitur regnum coelorum pertinere, — Bea« g delcendit ipfa vinariam , & lachrymis ma. Mdfth-;' "W. [4 . dens , in genu procumbens , enixim De- H pauperes ,' quoniam tpforum eff regnum. j eelorum , eminent enim praz cateris velu- W Bm rogat, ut velit ipfi in tanta domáüs K afflidione opem fuam praftare, Qaid ti Regia donati dignitate, quapropter non. t ni ?. poít fufas preces dolium explorat , ait Chritus , quoniam ipfi funt de regno lu quod plenum reperit generofilfimo vino , coclorum , f[icut reliqui virtutum ornatu ac fi nulla inde fuiffet detracta guttula , & infigniti , fed ipforum efl regnum. culo». "&" , quia quod Reges inter , & fubditos d Deus aucto fcenore reftituit ,^ quod fue- rat auperibus diftlributum : optima ars adeít difcrimen ; id quodammodo relucet. 'uk(') ti , CO diteícendi eít, divitias non coacervare in ci- Á pauperes inter , & divites beatos ,. cüm. lst w H tll hi ftis , fed pauperibus difttibuere: opportu- dicat Chtiftus pauperum effe regnum cce« lorum ; adeó eos extollit , ut pro Regibus fo . 15 P[al,4e, n6 D. Auguftinus ait : 5j vir effe merca* &or optimus ,. . fanevator egregius , das, velit haberi , sítque proptetea poteftas pau- perum regia etiam in hac vita : hinc D. quod non potes retinere, ut accipias , quod L P P L Bernardus expendens verba Chriili ait * f son poteris amttere prebe tetlum , &6 recipe paradifum; da modicum , ut accipias Regnum calorum pauperibus non tam pro-. vanb, s, 4) / mittitur , quàm datur , non entm . dicit eentuplum : da po[fe[fionem temporalem.s , yt con[equaris bareditatem aternam. At ipforum erit , fedeft regnum celorum. d q gende , quid faciat fanerator , minus vult Sed quomodo pauperum dicitur effe 48. dare, vult certà , & plus aceipere. — Hoc fac in hac vita regnum coelorum ; fi Deum vi- tt fe Ef ru. da modica , accipe magna i. datem- dere in hac vita nemo poteít ; fed tanthm in altera zterna donatus beatitudine, & gr goralia , accipe aterna s da uummum , ut eccipet rTegnum $. da micam » Ht ACCIDIAS regnum coclorum ,. perinde e(t , ac Deum de Qi penem totum i. da terrgm , ut izccipiw tæ-; mtueri, 'ac beatitate fulciri , quomodo pauperum eftregnum coelorum in hac vitay D lum 5 da pauperi , u des tibj, erie- fi DEUM non intgentut ? Nen por Exod!; 22. '9, do vVi- " Qu 29, R 1 : A&"e&us Mi(&ric&rdiæ pf:'r cieem-ofynaïs,diirit?as *augct.' 677 K proterva voluntatis pervicaciá , quàm tue bidére faciem meam: non enim videbit me bomo, &$ vivet. Verüm.licét non fit paupes enda veritatis causà; tandem gravi morba correptus ,. & morti proximus accerticis ruin Regnum coelerum , ut in hàc vita Deum intueantur; honoris tamen gratiá, G certi- duobusex facro oidine D, Francilci relis tee tudinis causá pauperum effe dicitur, qua giolis eis aperuit , quéd tam«ifi vixerit ionem, & Calviniana harefi infectus , velle nihilomie nus quandam acquirunt jurisdicti poteítatem caelum aperiendi , viánque ad 1p- nus etrores omnes abjurare, deteítari perfie h, r dam hare(im, & Catholicam profiteri ree i Íum alijs fternendi, qui mifericordes eleee lieionem ,. & in eadem emori : quod non mofynas ijsdem diftribuunt: quà de caufa plus adferunt utilitatis (ui s benefactoribus folàüm dixit , fed & praiítitit ex ope. mifee rentis Dei, voluitque facra, & generali ex« auperes, quàm divites : fiquidem divites ijs à quibus beneficijs cumulantur. , nouniíi hoinologefi conícientiam purgare , Eucha- rifico epulo animam reficere , & Sacra- veftes, pecunias, argentum , au rum, vel. non veró ca. mento extremz unclionis ad . luctam cum gemmas extradere poffunt , lum, cujus Regnum foli pauper es dare pof- morte , & dcmone fe przmunire. Hue jus inopinz mutauonis infene capulari, qui fuat: nec poffent alijs dare , nifi illud eo- rundetn effet; & ut nos Chriítus alliceret à teneris unguicuüs erroribus epotus, Cal« vinianz hatefis fuerat propugnator, fieret - ad eieemolynas. profundendas paüperibus, ad eorundem miferias levandas duit ,. qwo- nunc expugnator , duz affignan*ut cauíz, niam ip[orum. e[l Regnum calorum,non verà quatum prima ea eft , quia Simienzus af Íueverat lacrz lectioni piorum. librorum : qpàd iplorum erit, Quóà f1 quaras, quo- modo pauperes poífint alijs Regnum | coelo« etenim poíl ejus obitum inventus fuit in &« jus crumena libellus, cui Gitulüs erat ,' pra. rum dare? refpondet Chritus, per benefi. xis fpiritualis, ieu introduélio ad vitam de- cia, & profu(aseleemolynas , quibus nobis . pauperes devincimur , nobis ab ijsdem dari votam à S, Francifco de Sales Epifcopo Ge« fevenfi gallice (criptus, deinde latinitate Lüt. 16,0, D. Regnum colorum ; Facite qobis. amicos de mammona iiquitatis , ut cum . defeceritis, donatus. Hunc libellum Simienzus varijs fua propria manu diíhnxerat gloffulis,SC recz'pz'cnt vos in aterna taberuacula. Ita eftjad coeleftem evehunturgloriam involucro libri hzc legebantur inícripta AL verba ; W/o f quotquot mifericordes in pauperes profufis Letía., & relecla factat Deus, ut id in mi[era anima mee con(olationem, &f pros &lceraolynis eorum lachrymas exiccant , z. rumnas abigunt, moerores excutiunt,& mi« ximt met adificarionem . cedat. Secunda ferias expellunt.Non ait Chriftus,quód poft. caufa, cur Simienzus refipuerit in vita ex« tremo ea fuit , quia affuetus eleemofynis di- quam pauperes mortui fuerint , recipient vos ibi: fed ut cüm vos defeceritis ; feu ftribuendis pauperibus , virísque religio(is, paupetes ipfi viam coeli flravére, imó & mortui fueritis , recipiant vos paupetes adhuc ín hac vita degentes, in. coelette Re- januam aperverunt, HincaitDavid : f& P - cundus bomo qui miferetur , ( commodat, — . . gnum , quia rametíi exira Regnum fuum . veríentur ; alios tamen in Regnum poffunt difponet [ermones [uos in judicio , quiain &« tht zernum non commovebitur, ) intromittete, Quamvis igitur paupe- Plurimum obtinent efficaci& preces fo. res nondum cobleíti doüentur — beatitate in terris degentes , alios tamenpoffunt ad coe- pauperum ad Deum flectendum in fua vota, & id impetrandum , quod petunt, Idque lum promovere, non folim impetrando, . yerüm etiam eorundem vifcera commovene oítendit D. Petrus in. muliere Tabitha. in do, ut fiant mifericordes, & tilericordiam ]oppe ejus Difcipula, quz Dorcas dicitur diBis: p interpretata Plena erat bec. vidua bonis üb. 6(, CEP' conleqnantur , appofié Laétantius ait ; v.36, 1*.'de "Uero Hac eft illa perfetta — juffitta , que - cuitodit operibus ,— 86 eleemofynis , quas — factebat, Fatium eff autem in — diebus sllis ,. t anfire eultiu, bumanam, deua Fbilofopbs loquuntur Octet Atem, Hic divitiarum maximus , 4c mAtA moreretur a pro qua Petrum vecarudt eri[fius fruélus eft. non uti opybus Ad p:o- &6 circumleterunt omnes vidue - ffeutes, && offendentes eà tunicas , €$ veller, quas faciee - priam unius voluptatem , fed. ad multorum - falutems non ad. prejeatem, Juum frucum , bat iliis Dorcas , G Petrus lachrymas exice caturus viduarum , earümque diícuffurus ftd d julittam , qua fola non snterst, A&&*. 9« 49. Proprium igitur pauperum e(t Regnum moerores ad vitam revocavit mortuam : Pé« M:hc h "W. -tu : dare coclorum , quia per fufas ad Deum pre- irus pouens genua oravit, & converíus ad eorpus dixit; Tabitba [urge, 4dt tlla aperuit » E ces poffunt id impetrare & pluries impe- £rà d e edocent munumenta hiftoriarüum, Re- oculos fuos , & vifo Perro refedie, — Dans 481 autem illi manum erextt eam, Et cum. fert Jacobus. Gualterius in tabulis. cono- i raphicis Ànno millefimo fexcentefime duo- vocá[fet [antios , & viduas affgnavit eam» qivam,. decimo,fato conceffiffe,uámque poftremam Quéd fi preces pauperum Pe« diem claufiffe Joannem Antonium Simie« trum flexére in fua vota, cur non. Deum nzum Cabaneníem Dominum:qui cum ab a- infinite mifericordem , 4 /emper, ut ai David : re[pexit in orationem bomiliumy, & doleícentia errores combibiffet Calvini,eós- 'P;l?ilg;,xotg ue ad annum zetatis o&togelimum nonum won fprevit preces eorum. An non Deus &^ TU leemolynas refpiciens dantis, àe preces in» Mi w-.rl.äi.cüï Pr.opugnäflc;s , potiüs ex quadam w3 33 3 . Wuens 68 Di(iertàtió - XXVIII, e tuens accipientis, non erit peccatorem , qui ferventur, - Imó nec tunctuté à nobis ere- Q péccata fua eleemofynis redemit ad gratiam; vantur, quia tandem amittuntur : ficut e«. i^ quz eft vitafpiritualis, revocaturus? An nim fontes , tametfi pleno gurgite fcaturi« f non defun&tos mifericordes ob fufas à pau- entes, ac redundante alveofluentes, aquis$ In peribus precesad atetnam in coelis vitam de-- tandem exhauriuntur, & ficcantur; ita ci» T gendam erit admiffurus? Ad hunc finem o- ftz, &arce argento, auróque cumulatz tans j lim, & etiamnum mendici ad fores. confue- dem propriam deplorant vacuitatem, Opu. mw verunt templorum federe, non ut obítrepene lentiffimum fuit Crefi Lydorum Regis gazo« Pi( tes, ac importuné preces ingeminantes fa- phylacium argento, auro, gemmisque re- fà cta intemplo agentibus, ac inibi precantibus fertum,fed tandem direptum fuit ; & con« ij moleítias ingererent; fed ut — ingredientes gefla evanuerunt divitiz. ^Ditiffimum fuit " Ecclefiam ipfos exorarett, quó eorum pre- dc &tarium DarijPerfarum Regis, fedtandem ces efficaciores fierent;& ad id impetrandum Ípoliatum, ac expilatum. — Aulzisacu pic- Ti quod orantes expoícebant , eleemofynas tis, picturis naturam zmulantibus, ftacuis XHNM? p r ai[ pauperibus erogabant, antequam templum aureis , & argenteis fplendidum fuit Sarda- ipulim [ : Antitthtth ingrederentur, ut eleemofyna, & oratio pau- napali palatium, fed preciofa fupellex pabu. perum impetrarent , quod mifericordes ex- lum fuit excitati incetidij: arferunt. cum d poícebant: fiquidem fortior ; altiisque in , Rege ex Budzi calculo prater veftes ex Pfe' [7 coclum afcendit oratio illius , cüm quo o- tiofa fupelleclili centies centena millia auri i rant cleemofyne pauperibus diftributz , talenta. Locupletiffimum fuitSalomonis li i€Maitb. 15, quod etiam indicat Chriftlus. cümait : Dico &rarium,ex quotémplum Jerofolymis auro "j q.ip, Vobis, quia fi duoex vobis confenferint fuper illitum , & ad omnem conítructum muni, ( terram de omni re, quamcunque petierint.fiet ficentiam prodijt, fed & hoc tandem exhau- illis 4 Patre meo, qui in celis cff. ftum fuit, copitque & ipfe Salomon egeres j $1. fi Morem hunc mendicos conítituendi ad ac cives tributis premere, eornü fores Ecclefiz viguiffe tempore' Apoftolo- u mque etiam ( fanguinem exugere. r rum, difcimus ex claudo illo, quiàfuis ex- Nil profunt divitize hanc . exuentibus EL pofitus fuerat ad portam fpeciofam templi, mortalitatem ; hi enim prater vilem pan* Blonias. CUjus caufam indicat. D. Chry(oftomus. ad num, veflésque exiguas à putredine etiam Cä popul, Antioch: inquiens : . Propzerea &2n. & vermibus corrodendas , & abíumendas; £e Ecclefias,8 Martyrum monumenta pro fo- nihil hinc- fecum adferre finuntur 5 & licét u t yibus pauperes fedent , ut nosex ejusmodi [je- plura deferrent;adhuc nihil prodeffent, Une ti &aculo multum capiamus utilitatis ; conft. de füpereft: ünicus- modus quo nobis pro« u deranamque quàód nobis terrenas. ingredien- defle poffunt , fi nimirum per manus pau« zbus regtas nibil bujusmodi | cernere licet , perum ad coeléftes cransmittantur "Theíaus X N ftd viri bonefli, & [endidi,& drvites,& pru.. rOS, quia ut fcité ait S. Cyprianus ; parri lu Tra&t.de ojs. Rui : dentes pafftm difcurrunt : ad veras autems monium Deo creditum , mec . fifeus imvadit. s re,cveleeino« regias ad Ecclefiam dico, & oratorias ades; nec calumnia 4liqua forenfis evertit,in tuto N [p9^s f & Martyrum templa , demonibus preffi, trun- bareditas ponttur , que Deocuflode fervatur. c4ti, pauperes, [enes, caci, membra ferentes fic Id duntaxat tüté poffidemus, quod paupee obtorta, Quid boc tandem? ut tu docearis, ribus elargimur, — Sumus hic viatores exu- t «l Quid? audtre, illos foris , ut te audiat Deus les à patriá coelefti, ad quam peregrinamur, intus , fuccurrereillorum egesiati, ut tua vi- quód fi amplum viaticum iter reddit jucun- fe Vél eiffm nece[fetati [uccurrat Deus,. Hocpaéto dum, G eo latiores iter inflituimus, viáie dicitur Regnum «oclorum effe pauperum ; que ingredimur, quó plenior eftauro cru- Lf quatenus poffunt orantes illud nobis impe- mena; quóalacriores hinc difcedamus , & LT tirare , fi finamus nos ab ijsdem ad miferi« u mortalitatem . exuentes iter ad coeleftem pa« cordiam moveri, & flecti, finoftras divitias triam fufcipiamus, neceffe eft , ut per libe - de per ipfos in ceelum afportari permittamus , rales eleemofynas viaticum ad coelum tutiffi ti fi mutiifici fimus in. profundendis eleemo. mum conftituamus; quantó enim largiorem Ó Íynis , quibus alienz opitulemur miferize: fi- dederimus ftipem , tant& nos oppulentiüs P gz. '- :. quidem mifericordia Tobiz r12.Ej7,4ue pur- viaticum comitabitur , & fecuriores erimus P gat peccata, Gfacit invenire mifericordiam, coclum penetraturi, quia utapté ait D.Am« Y €$ yiram eternam. brofius : Sela mifericordia comes eff defun- T jalm. 40. Hinc Regius Vates ait: Beatm qui in- Gorum: quod confirmans Auguftinus /erzz. t $8.1, telligit fuper egenum, & pauperem , in. die 44. ad fratres in erem, ait:: Mifericordia 44 Q mala liberabit eum | Dominu. 'Tametfi Deutm deducit bominem , & ad bominem de- H Deus fit Judex aquiffimus , & nullà fe finàt ducit Deum, uunquam vidi bominem pium p pecuniácorrumpi; hác tamen placatur. Imó maála morte finire : Qui enim eleemofynas tu fi per manus paupérum ad eum «ranfmitta- accipiunt preces fundunt, ut qui pecuniar tur ex Judice fit patronus, Nobisnon pro. U dederunt auctiorem recipiant gratiam ; non funt divitie , nec nobis foenerantur, nifi enim quidquam perdimus cüm eleemofy- pauperibus concredantur; tuncmultüm tio- nám pauperibus elargimur : imó quz damus " bis adferunt ucilitatis, fi in. finupauperüm noftra facimus; fiquidem pecunia,quam da- ferantur4 ferileicunt autem, (i à nobis af» at coma imus,uon noügs eít, [ed nobisduntax et G AffeQus Mifericordiz per eleemofynas divitias aupet, 679 nant, itä; vult Deus, ut homines fint miferi« ctedita, & tunc tantüm noítram fagimqs, cüm eam pauperibus er OgamUSc L cordes, perinde ac coclites, qui donant, u Affüeverunt fateor homines disieAE $4 Reges non indigentes ijs , quzedonant, nec fluentes dicere, hzc noftra funt palatia donativis quantumvis magnificis minuitur in modum 'provinciæ conftructa; hi noítri eorum thefaurus. Quamobrem cum orame funt horti ad omnes delicias con(iti; hzecno-». tes dicimus fiat voluntas-tua [icut in calo, & ^ f ugum ftra funt pradia ad copiofiffimam £ in terra,docemur erga pauperes effe libera- meffem exculta; hzcno(tra funt caftra, GC op- les,qui nil. deperdunt ex ijs, quae donant. t6 pida ; verümludibria hz cfunt vocum,X pu- Sunt enim que causáalienz miferiz le« enta : fiquidem hzc omnia ra nominum figm vandaz pauperibus erogantur , veluti femina ijsdem eripiuntur, & ipfi nudi,& pauperes in non terrz data,fed indigentibus commodata, tumulurm dejiciuntur, ex quo conjicimus,non que in uberrimam excreícunt meritorum - dominos nos effe d ivitiarum , fed Oeconos Íegetem , quà opulentiores ditefcimus i. mos, ac difpenlator es: hinc Chtyfoftomus cotlo , eujus januam nobis pauperes aperi- Homil.2, TT vifi teflamenta legeus di- unt, quibus opitulamur. Quamvis Deus populum ait: Ideirco fapius "Aptiocbttne centia ; ille quidem babeat agrorum, vel do- fit, qui nos in colum recipit ; funt. tamen : 0mnues enim más dominium,u[um veró alius pauperes adeo illi chari, ut hanc jurisdictio- ufum babemus,dominium autem nemo , & f nem fuam velit cum ijsdem habere commu- ncm,. enim nübis per omnem vitam permaneants Satagamus igitur pijslargitionibus tationem divitia; ve- hos cceli janitores nobis devincire; ftudea- aullam facientes permu limus, nolimus infine al js e4$ cedemus, ip[a» mus pet impertita eleemofynarum beneficia Ex pauló infra fubdit: eos nobis amicos reddere, quó ab ijsdem in. um ufu [olo decerpto. . Cogitemus naturam nofiram ; dif[camus, qui cocleftem patriam introducamut, : Deus Refert Theodoretus Placillàm Theo- $7* , femussdivitia nostra non fant, fed Dei enim difpen[atores nos dguitiarum vo luit effe dofii Imperatorisuxorem pauperibus , ac in« uarum non Dominos, firmis proprijs miniftrásfe manibus, illos p5 Perperàm igitu rf ho fira jactamus prz. largitiene eleemofynarum iuviffe; hos phar« n & alia bona,quee nofica dia, pecunias,dor a1us 5 maci exhibitione priftinz fanitati reftiruiffe non funt ; ea tantüm pe- omnésque benefica manu recreáffe, cimque dicimus; & noítra cunia noftraeít, quam pià li'beralitas in fola- Anonnullis ex fuis Dometticis ab hoc pio m $ quia quod da. opere avocaretur, fronteíerena, vultüque tium dilargitur pauperu fcenere nobis refti- mus pauperibus id aucto hilari repofuitz. 4urtm difiribuere decet Ime cur Chriftus ora- tuitur. Etid cauíe fuit ; peratorem : ego autem pro- ipfo imperio, e& tionem illam nos docue rit » utin terra Dei qui id spfum dedit, opervam bauc offerre dev fiat, acincodo: Fiatvo- beo, voluntas, perinde Sed Quotquot virtutum fuére addicli cule luntas tua. ficut. in cele , &6 im terra. turz , profufi , ac liberales fuerunt in paupe- " Tf t d nuaquid homines jurea vafa portantes, in- res, D. Auguítinus referente Poffidonio ;5 n,äliläfll' morti obnoxij, pot* ejus vit c. 24. Vala argentea, G aurea fran« firmitatibus compa&i, [j^ ífunt divinam exequi vo Juntatem in. tertís, R gi juffit ob captivos redimendos, ac paupee tur in cceleíti pa- resreficiendos; quàd fi Ecclefiz pecunia de- ficu: Coclites eam exequun zíumere, ttia?. nimisvideretur hac oratio px eífet, denuntiare confueverat populo, non & Sacramentis re- habere fe, quod in pauperes erogaret ad eo- uifi plena effet emphafi, ferta. Hugo Cardinalis eXp endens praefata rum levandas miferias, exficcandas lacrymas. verba ait : 4 t voluntas tua ficut in calo, A«catius Amidaz Epiícopus apudSocratem, ut .I.iä.ä.:f,&i: s amifericordes [icut pauperes Perfas captivos numero fepties. N in terra , id eff. ut [imu mille redimeret, vafa itidem facra divendi- Celites funt mi[eri cordes, (ed quomodo pol- degentes ità iniíericor. dit, dixitque fuis clericis id egré ferentibus: funt homines interra des efíe, ut beati caeleft ibus affluentes divi« Deus nofler neque lancibus , meque poculis beati Reges dicuncur effe coe- eget ; quare convenitbac in milites afffifos - tijs ? Qued fi dere Re- lorum ,.A ac opu lentiffimum poffi difpertiri. Aureum fuit etiam effatum illud donando exhauriri non "T heophili in pauperes profufi apud Sozome. »nutn , cuius opes quia beatitudo 2 ternafit, Grejus num: Preffat egrotorum corpora , qua ve« PibS.Yip, pomnt, eó qu.omodo ho« :: opulcmia im minui non poffit; rius Dei rempla funt reflaurare , quam . la- & corruptioni obnoxij, pet- pidea adificare. "Templa viventia Spiritus.- mines motti , erunt mi (ericordes? inde, ac coelites eífe pot fancti praeferenda funt faxeis ; & quanto (ericordia coeleftem magis amplis, laxisque palatijs ; profanis uia nimnirum terrena mi munifid funt re- imitatur; & ficut coelites ^ theatris, munificis balneis, fumptuoïig fticuti. ccelo- fpharifterijs, marmoreis equq« gali munifi centià, utpote con & (unt munifici ac liberales ficut zur Reges ; tu:p ï&a*bul.is-? DO É ij qui minims in digent his re bus? quas do» E * R« us s. d ia s RC ^ MR &t* (680) Zi& G5 05055 æ»mmwwæwææ&æw&æ&awwwmmæ ET r Tu, eerr m um æemmææwm mæmmäwæ Cüææ äæw::*ä wwwwæwww :ww—æwæwwww ï?äcmCfbææææææææææææææææææmæmcæ DISSERTATIO XXDE Benefica commiferatio plus dantibus . prodeft,quàmaccipientibus ; quia Deus au. éto foenorc reftituir; qua pauperibus diftribuun. tur, $. L Junc expedztzorer prapemmuf Ad caele jz"em p;ztrmm » Cf 07267"4 Aura ( argenti , qua nos 4ggrzwant,alyzczmw in folamen miferorum, ad levan- i * das pauperum erumuas. Àe (1 Vv ,uxa (GEAD Ropenfiores in pau perum que aggravant, impediüntque, nein fublime. k x' » 1 24/] A P levandis miferijs, quàm adcoleítem enitamur patriam ; cum veró E: L " in ftabulis equorum con-. pauperibus diftribuuntur , nos furfum eves K d a t&ä ftruendis effent . divites, f5) i 0* hunt; ac in fpem erigunt regni cocleftis. NS ] 47 À fi paupertas eos preffif- Alexander Macedo in eam fertur cOgitàtiOA 2 Íet; fi aliquando fuiffent nem deveniffe, ut totum . terrarum orbem X AE . & ipfi erumnas, angu- longé, latéque difufum fui moliretur juris ftias,ac miferias paupe- facere. . Hac fpe fretus antequam militares rum experti; Non enim fatis miferetur, qui copias Macedoniá educeret, erarium evácuae vit, & quidquid fupererat cufe pecuniz nunquam mifer fuit; neque. multa tangitur compafïïone, qui nunquam preffurà, & in- Satrapis, ac Ducibus munific diftribaitlare opià angitur : fcité dixit Publius Mim.Hozo guate Fuit qui ceteris audentior Regem qui in bomine calamitofo eff mifericors, me- accufaverit prodigalitatis, imb & reprehen- minit fui : Benefica commiferatio non tam derit, eó quia nihil ex tot opibus fibi fer- accipientibus prodeft; quàm dantibus; quia varet;. tum Alexander ore ridente repofuitz ficut nos erga pauperes gerimus , itafe erga imó plura mihi rc(ervo,quam dedenm,fpem nos geritDeus; nec ulla nos folicitudo , ac Ícilicet ampliffimam ad principatum totius - timor incurrende paupertatis impediat à li- orbis, quem Ducum meorum bellica virtute beralitate in pauperes exercenda: quid? qued meeff. confequuturum mon diffido ; mei pufillo animo paupertatem timemus, quá nil confilij fuit hac munifica pecuniarum largi- tutius, tranqmllms nihil? quid veremur be: tione animos ijsdem addere, ad ftrenué. pu- ne collocare, acin tuto recondere quod ad- gnandum » àc fortiter vincendum, Quid ni 4 verfa fortuna poteft nobis eripere, vel hofti- Íua omnia, qui pauperibus dilargitur , fpem lis incurfio dmperc ? quid timemus fluxum, fibi retinet multo majora enamncifcendi , fragile, ac intutum bonum per manus pau- quàm dederit: & hac fpes longé certior eít, perum Deo concredere cuftodiendum in coe- ac opulentior illà Macedoms, quz bello, ine leftibus thefauns, ubi nec furem, nec pre- nixa, & armis, ancepseft, cum varius fem- donem timemus ; nec rubiginem ,. nec ty- per fit belli eventus, ac infelix perfape ferri rannum veremur ? fi nofiras pauperibus di- procurfus; fecus fpes, quze fupereft fua clar. vitias dx&rlbuxmus, ditefcimus apud Deum gienti pauperibus , nulli eft cafui obnoxia ; opulentiores? & qui dives eft apud Deum, quia divinis erigitur. promiffionibus , quas pauper effe nunquam poteft. Deus non finit in irritum abire: Celgmm; & p a. Prouy) pI terra tmnf übunt , » Verba autem mea non pra, v. 3. 11 ncp Quód fi ceeleíles nos. gazz dele&ant, fi cocleftis nos beatitudinis ipes' demulcet, teribunt G Marci c. 9. v. 41, Amen diíco Sf?rm 6 d cur non fatagimus illuc celeri curfu prope- vobis nón perdet mercedem fuüam , quicune !j H dm que potum . dederit uni ex minimis istis cali- mlnmzf: rare? cur ut expeditiores ad Deum curra» mus, onera non abjicimus auri, & argenn, cem aqua fr:g:dæ. Da pauperibus & babes Mattb.c,19. quibusgravamur, & premimur ? cur nos à bis tbefaurum in celis. 9 21Ie 1 compedibus, ac catenisnon liberamur? Di. Praclarum eít quod de Evagtio philo. e vitia (i coacerventur laqueos injiciunt, nós- Íopho refertur. — Cum illum Synefius Epi- Copus ! 1. Beneücä;Oiïïmïfcrätïo plus dantibus prodeft , &c. & catenas folvit, mancipia libettati reftituit, ïäopus ad Chrifti filem, & cultum pettra- I——À xiffetjac docuiffet, eum qui eleemofynarum periclitantibus opem offert, cadaveri fepul« elargitionibus opitulatur pauperibus.Deo fa- taram fodit ; compatienti huic commife, ratio Regnum aperit coclorum; & dum alie - gerari; eáque omnia, quz in hac vita egentie bus erogantur ín áltera vita prater centu- nze miíerie compatitur , proprize przludit plum,coslo remuneranda, Audivit id libenter fcelicitati , bonámque fibi fortunam auguras tur, cum alieno infortunio adnititur opemt . Evagrius, accredidit; & bona fide dedit Epi. Ícopo ter centum auri pondo in pauperum praítare, & alienas miferias fuas facere, qui« ftipem dicens. Areipe boc,& disiribue paupe- bus promptiüsopituletur, $« Qui affuefcit ita alienis compati erum- vibus; 6 da mibicautionemmanu tua, quo |Chriflus mibi ipfum reddet in. futuro faculo, nis extra fortunze aleam fe collocat; quia commiferatio dum alienam miferiam accer, Accepit Antiltes aurum, (imul & adjectam fit;unà cum aliena proptíam arcet. Hzec caue ab Evagrio conditionem,& fyngrapham pro- pria fcriptam manu dedit Philofopho; quam fa,cur tanto ftudio fuerit commiferatio à vi- ris pijsexculta, & à viris doctis laudibus ex- fervavit quamdiu vixit; mox gravi morbo decumbens, acbrevi acturus animam; filios cepta, non qua de aliena miferia tantüm do« accerfivit, quibus injunxit , ut parentalia let; fed qua benefica etiam eft; & adnititut impertitis beneficijs alienas excutere mife- illi exutá mortalitate perfolverent & chiro- graphum à Synefio Antiftite. confcriptum rias, lacryme ft folae (int citó arefcunt, prz. ejus illigarent manibus, & cum eodem fe- fertim in alienismalis; " tunc plutimum ha« bent ponderis, cum alienum moerorem ab- pelirent , ut apud fudicem poffet ex fyngra- phaagere, fuámque tueri cauíam , ac. re- ftergunt: hacqui tangitur commiferationes petere fibi promiffa. Parverunt filij,paren-- non (init pauperes angi, nec premi anguflijss Huffzus Princeps cum fuam in miferos be. tem cum fcriptacautione tumulárunt. Ter. tius à fepultura dies effluxerat , cum nocte neficam exercuiffet comiferationem; caufam ' intempeíta Evagrius Synefio Agtiftiti fe vi- multimodam reddens ait Job : Quia 4b in- Cag, 3X« fendum ítitit, eámque rogavit, ut fuum f^ntiamea crevit mecum miferatio : 68 4b aditet fepulchrum , ac fyngrapham fidei utero imatris mee egreffaefl mecumz "Vextus Hebreusapud Cajetanum legit ; Quiz 2 pue- teítem reciperet ; abundé enim . fibifatisfa- étum effe teftatus eft pro pecunia in paupe- rit/js mess grandiuit me tanquam pater&exe fum erogata/ fubüdium ; in'cujus fidem, potitio Tigurinahabet: IN2 4 pripis annis edacavit me vclut parens.. & quamprimum chyrographum effet reperturus manu pro« pria fubícriptum. Mane Epifcopus unà editus fum in lucem,eam mibi vita magtffram cum clero fepulchrum adijt , referatóque conflitui. Quafi Jobo non fuffeciffer , bee tumulo fyngrapham invenit à fe fcriptam,& neficam miferorum compaffionem appelláffe defuncti manu hoc pa&o fubfcriptam: Ego forórem uterinam , dicens ab utero smaris Evagrius Pbilofophbus: accepi. debitum in. bis mee egrve[Ja esi mecums eam vocat Patrems litteris manu meacon[criptum, fatisfatclim- imó & parentem ; utetiam Zucem, & magi- que mibi eff , & nullum babeo contra te jus, firam,quafi natura eam dictaverit, ac docue- propter aurum , quod dedi tibi, Q' per te rit; fimülque officio funéta fuerit magiílrze, Chrislo Deo , €&! Salvatori noflro. Ita eít , G obftetricis, quàó cum lacte eam fugeret ; & qu& pauperibus diítribuuntur divitie non cumeadem creíceret , ac aequé veluti coale- amittuntur, led foenori concreduntur; & ve. Íceret fpiritu, corpore, & benefica commife« luti (emina non terrz data , fed miíeris ratione, quà expromptiüs miferis beneficé commodata in uberrimam progerminant compatereturjappofite D.Gregorius loquens meílem meritorum. de hac Jobi benefica commiferatione ait * * LENETS 4 Id cum innotuiffet Raberto Regi Gallia. HancáDeo , & quod idem efl 4 natura dici Jeti, rum pauperibusita fuit opitulatus, ut regijs conce[Jam Jobo, quafiboc opus à praclava na. fuis manibus (tipem diftribueret, eorum mi. zure indole provenerit, non ab ipfius acquifita - ferias excutetet, moerores abigeret ; lacry- Qi'tute. Miferatio & fi ejus fuerit arbitrg, 1pas exficcaret, G quocunque iret. plauftra ut cum . ip[o proficeret , liquet tamen, quód ejus arbitrij non fuit , ut cum ipfo de ute- pauperibus onufta fecum — circumveheret , YO exiYet, dicerétque hoc effe illud hominum genus, Coufiat ergo ». quia fua virtu- quibus Deus fores dedit Regni coeleítis ape- t nibil- tribuit ,| qui profectó teslatur , riendas ijs, qui in ipfos mifericordiz viíce- uia bauc ex conditoris »sunere Accepit. ta priüs aperviffent; binc Salomon : Feze- Fuit Jobus eximius virtutum cultor ; óa futth t Proverbt.5. y p Domiuo , qui tmiferetur pauperis , & "U.I e probitatis tenaciffimus, fanétitatis ftudio- vicifftudinem fuam veddet ei. Deus enim fus; ideóque crevit cum ztate commifera« ^ 350 Serm.6.de Jejun- deci. àit D. Leo Papa: Fidei juffor est pauperum, tio benefica, quà alienos delinivit dolores , excuffit moerores, & mi(erias abegit : ere- mimenfs, €9 largiffmus redditor ufararum y adeout be. nefica commiferatio non tam accipientibus , vit mecum commiferatio ait Jobus: Nounullis TA quàm dantibus profit, quod fi quispiam nau. fubdit D. Gregorius, qwozd «tatem «re« feunts quoad innocentiam decrefcunt.. Ele. fpzh frago manum porrigit , exuli hofpitium ape- rit, nudos veftibus operit , egenti flipem e- &lis veró cum foris . etas corporis , intus f h largitur, zegro pharmacum apparat; | vinctis dici liceat , crefcit atd0 Wirtutis : adeà Rr rr arcle Zarani de Afeütibus Tom. L. —— n 682 Diílertatio XXIX, ar&téreliquis. eft commiferatio confibulata fcepturi; qui enim beneficia ferit , merité virtutibus , ut incrementum cum ijsdem colligit ; ac uberiorem meflem. prgüiti beneficij fubeat; fitque ad commiferationem procli- vior, qui reliquis eft virtutibus ornatior. Verüm quàd benefica commiferatione (:; $. D] Hiecque ratio cur Jobo veluti connaturalis miferis, ac periclitantibus . opem ferre fic viía fuerit commiferatio , à qua ad levan. gnome Evangelice di(ciplinz , ac falubris das miferorum erumnas intrinfecus impcl- eruditio fata beneficia auéto foenore multi« lebatur ; quia ab adolefcentia culturz affue- plicandi , idnon melatet; fed difficultatem verat virtutum, Hinc Eliphazi fordidam ingerit, quomodo benefica commiferatio (:; immifericordiam malé obje&tanti refpondit: lex fit Moy(is,& Prophetarum ? Hancdiffi. !j Cap. 20, Auris audiens leatificabat me, &8 oculus vi- VI q,12. cultatem foluturus S. Gregorius Nazianzee — dens teflimonium reddebat mibi ; eà. quàd nus pulchréait ; Cosdolenziam.uelut latálege Orat. de É liberaffea pauperem vociferantem , && . pu- fanxit ex eadem nimirum infirmitate ad pie- Pauperte pillam , cui non . effet adjutor. Beneditizo tatem, € bumanitatem . erudita s aflerit R n 4 perituri fuperveniebat . Íeu ut legant LXX. , Gregorius, beneficam commiferationem,quá Intetpretes Benediilio pereumtis [uper me perimpertitam opem alienas miferias excue Seuiat : nimirum deprecanter rogat , ut timus, & lacrymas exficcamus, legem effeà t benedictio pauperis pereuntis veniat fuper nobis fancitam;quá alij ad vices rependendas, eum; quatenus poffit ipfe mifero pereunti .ac confimilem commiferationem | exetcen- |/ lr commifereri, ac opitulari, ne pereat, quà dàm adiguntur; (icut duré immifericors ade andeob beneficam commiferationem pluri- verfusalios, immifericordiz lepemimponit; r mum hauriat meriti . Lj fiquidem juxta tex- unde fibi invidet , qui alijs non miferetur; Q« tum vulgatum Benediclio perituri fignificat h propriámque accet(it calamitatem , quialie- interitum miferi verfantis in extremó vitae, nam nonabigit; & lacrymis; quas inalio non f rerimque diícrimine ; qui propterea periif- fi abftergit; ipíe madet. Hinc Apocalypf. 3« fet nifi Jobus , benefica commiferatione Épifcopus Laodicenfis quamvis divitjs af- 4 fuiffet eidem opitulatus, appofité . Lactan- flueret, delicijs difflueret acerbé reprehendi- D zib.' 6 di'iin, tius Symmum , inquit, zeter fe bominum vin- tur; ut miferijs preffus ,. cxcitate laborans, Anffit. c.10, eulum eff bumanitas , quod qui furripit,ne- paupertate nudus, eó quia benefica commife- farius G parricida exifimandus eff:. ediflerit Vi ratione miferisnon opitularetur: Q i2 dicfts LacCtantius,beneficam commiferationem ne. quod dives [um & locupletatus mnulltus egeos t xum eífle, quohomines fimul colligantur , & nefcis quia tu es mifer.G mtfer abilis, G paue p ac mutuis vinciuntur beneficijs , quibus di- per, & cacus, G nudus; cum divitijs cumulae ! vites pauperibus , fanitate gaudentes agris, retur in arcacongeftis, nullius opefe indige« ?1 valentes imbecillibus ;; extra periculum con- rearbitrabatur , ideóque omnem à íe com« ftituti, in vitz diícrimine verfantibusopem miferationem inalios beneficam abegerat; & L ferunt; fibique nexu bencfice humanita- ideoalienas ad fe miferias trahebat 5 quia tu tis devinciunt : hunc nexum qui difrumpit nuliain alios commiferatione pulfabatur ; perituro. per beneficam | commiferationem opportuné Lactantiusáit: NwÜiws ope indi- rib.o.de di. Ü opem non fuppeditans; sefarius , G parri- gere fe putat , qui alteri fuam denegat. Epi- vin, Inflit, Vi [ €.10., &jda exiflimandus ef/jquia fe, & alium pe- ícopus Laodicee Ecclefize immifericordide B riturum fimul perdit , qui benefice com- redarguitur, ut benefice compatfionis ex« "pocal.ge N paffionis exlex periclitanti non fuccurrit , pers; dixit enim »ullius ndigere quafi quia Q & indigenti non opitulatur : quia ut fcite non indigus, non curaret miferis opitulari: L yobus Benediflio perituri luper condolen- fiquidem nullius ope indigere fe putat ,. qui t tem,& compatientem. alreri fuam negat , ideóque redarguitur ut te 7* Quz alijs beneficia impendimus, hzc imnmifericors, defPicitur ut pauper; irridee gi ' eadem nobis reítituuntur auctiora, ut bene- tur ut ccecus , quia. nefcius commiferatio. l« aMatien. — dictione repleamur: hinc Chriftus ait: O- nis non videt damna , quz fibi infert ; & (9i7, tü sunia quacumque vultis , ut. faciant nobis lic&t congeítis affluat divitijs , paupertate L Womines , € vos facite illis. Hec eít enim adluc laborat, quia meritis beneficze comes [v dex , & Prophete ?. benefica commiferatio miferationis de(titutus, Vera diviti2 ex aurifodina eruuntur t lex eft, quáalij, quibus condolemus, ac 9. P per beneficam compaífionem opitulamur virtutis , acbenefice compaffionis,quá mife. di obligantur ad confimilem exercendam com. ris opitulamur: hinc Siracides ait: F $m li miíerationem 5 faluberrima eft eruditio be, moftuum produc lacrymas,t8 quafí dira paf- t nefica commiferatio , quà aiij edocentur yus incipe plorare. Amaré fer lutium "o D eamdem compaffionem, ac eadem repen- dius: uno die , & confolare propter triflitiamz dere, qua acceperunt beneficia; qui enim fed (i- benefica in miferos compaffio origo eft p li cogitat ea alteri preítare, qua fibi ab alte- felicitatis , cut honefta compaffio limitibus l .£o fieri expeClat, in id incumbit ftudij , ut coarétatur unius diei, paucísque dumtaxat i malis bona, & bonis meliora reddat; quod clauditur horís ? an non quó diuturnior eít & Magitter Chriftus in. Schola Evangelij 1 benefica commiferatio , eà locupletior fit gr -fuos edocuit Difcipulos, quos alijs voluit compatiens? filacrymas exíiccare pauperum [4 eí «beneficos effe 9 ut & ip(i effent beneficia fu. perinde efljac germipa ixrigare virtutum » €ut Benefica commiferatio plus dantibus ptodeft, &C. 683 Ébr non producitut exficcatio lacrymarum, que aperuiffet vapientem in ipfa pnerum fors ut ubertor fiat irtigatio virtutum? ac lztior má venultum invenit, quem ex feda pelli- earumdem germinatio? D. Paulinus expens m cula Hebrzum etle deprchendit, & à parene dens verba Siracidis exclamat: oivitie 6o- tibus fluvio concreditum , neà fatellitibus nitatit Dei?' qudm piá id ipfum follcitudine crudeli ferro perimeretur. Stimulante binc nofiri cavet , uon pietaris propenfa invidus, compaffione,milerta eftRegis filia pueri va- Jed tmfirmitatis noflre confzius : Quid? quod gientis,cujus venuflate capta,cüm carerer ipfa Deusnon fit invidus pietatis noftrrz propen- prole, cogitavit probrum flerilitanis fi ij hus fze in pauperes, quibus fumus folatio, cum jus adoprione abitergere, przfertim cüm ejus ijsdem opitulamur ? fi nullà poteft Deus in- lachrymulz ejus emoilirent ad compaffionem t d vidià tangi; & nulla in homines . derivatur pectus; quapropter tolli parvulum juffit à pe, follicitas , que ab inexhaufto non dimanet hmpm. diflequis , & enutriri: Cernénsque in &a pare Exodi 94 o divinz bonitatis fonte; cur tantopere " Dei vulum vagientem miferta ejus at . de infane ", 66 commendanrur divitiz , eó quia propeníz tióus Hebraorum eft bic;/ cámque nutticem noftra pictarisnon ficinvidus? quó nimirum Thermutis quzreret. ex Numinis providene difcamus, Deum non invidere commifera» tia obtigit, ut eadem Hebrza mulier, qua tioni erga miferos, fummze dari commifera. puerum pepererat ,. felecla fuerit in ejus nu. tioni laudi: ita auguflé excellit commifera- tricem, quaà lacdte depulfum Thermuridi tio in pauperes benefica, ut fi Deus capax effet reftituit, à qua Moy(is nomen inditum fuit, invidie , ei in homine invideret mi(erente, eó quod € Nili vado eum extraxerit,& in pro- &e. Breviffimum ad. virtuteseft benefica prium fibi etiam filium adoptavit: & hic be- commiferatio compendium ; cum alimenta nefice commilerationis fru&tus fuit, ut ime largitur mifero ad vitam ; illiusfibi premia proles foemina infantem adinvenerit, À quo foffuratur adgratiam ; & dealiena miferia defectus fuppleretur fleriliratis. Mfrabilis(ait fuam cumulat felicitatem , valet compaífio, Lyranus)- Moyjfis educatio à filia Pbaraonis, quz alienos excutit maerores ad vitia expu- qui Hebraos infaates jubebat interfics, gnanda, G preduraetiam barbarorum pe- Compaffio non folum pretatem à parriz 12, €tora emollienda; adeout nullum (it homi- cida extorlit, & probrum exter(it. fterilita- num genus,(ive inter feras innuttitum;fivein tis5 verüm etiam Moyfíem educavit, omni- urbibus excultum , quod mi(eratione non que propemodum ícientiá erodivit, Hunc tangatur, quapropteraiebat Anconinus Im- ieptimum &ratis annum ingre(fum fuperin, perator apád Herodianum: Homo animal duétis Inftruétoribus, ac Maeillrisomni cu. : efb natura mifericors. Sitiebat in /Egypto ravit filia Pharaonis litreratura imbui , & li« Pharao puerorum innocuum fanguinem,noa beralibus in au!a difciplinis expoliri. Com- quóà propriam fitim , fed natorum vitam ex- paffio Tyranni barbarice ízvientis furorem tingueret; ne Judaicus populus maltiplicare- mitigavit; adeó ut exclamaverit Augu(tinus tur. Satellites JEgyptij tertio quoque menfe in catena, — Novum miraculi geuus fecir u- Hebreorum domus ingredientes intimia fericordiam filia pavricide , quafi prodigij Á TTE F quzque fcrutabantur penetralia, ut fi quem initar fit,quod efferati hominis legitima pro« ir, Iifit, viderent, vel audirent natum puerum va. les fola compaffione in puerum amni . cone £0 gientem violentá manu arriperent, ac ' ene- creditum duritiem emolliret , & feritatem p carent, idque Moyíis parentibus eam inje- excuteret : ita e(t vis compaffionis tantà eít, €erat curam, ut infantem tuncadhuc nomi- ut innata proclivitate fentiat humana natura nis expertem , ob oris venu(tatem , habi- fe in eam abripi, quia ut aiebat Antoninus tüsque corporis elegantiam fagaci obrege- Imperator, Homo animal eff naturá miferi- rent cuftodiá , ne rumor nati pueri; vel va- £0rí , adeb ut propeníio ad commiferario- gitus flentis ad aures cujuspiam pervenirent: nem fit à natura homini indita : & id fux e-- ded cüm neceffitas parentes adegiffet ad pue: tiam eum miferiz docuerunt : cüm fithomo rum prodeundum , ne totam familiam ty- plenus miferijs, dignüsque fit ipfe commife- ranuico objicerent furori ,. maluerunt : in»: ratione , pronus effe debuit ad commiferan« certz morri puerum committere, quàm fa- dum:; fi enim quid(it homo, quaras, certé tellitibus interficiendum extradere; ideóque non aliud, quàm morborum fomes, dólo;' in fiícella fcirpis contexta à matre puer ciau. rum officina, erumnarum fcopus , miferia- 9 ditur, rimis corbule bitumine, & pice . ob; rum receptaculum , mutationisimago,tems licis, Nili fluminis tenuiffimis cunc tempo- porisipelium , invidiz trutina;cujus corpus: ris concreditur undis, quaripam adlambe; imbecillum , fuapte natura inerme, nudum, bant, datis filis mandatis, ut quid fifcellze,& fragile ; alienz opis indigum, .ad omnent puero flumini | extradito obtigiffet, quafia- fortung contumeliam proje&tum , morté . liud agens diligenter exploraret. obnoxium. Bonorum enim carentia, maz i, Sed coeleílte confilium tulit, ut eodem lorum ingruentium procelle , cafus quotis illo die, quopuer expofitus erat Nili vade diani , fortunz mox ridentis, mox adver- "Thermutis Armenopthe Regis filia juxta fantis viciffitudines, corporis humores, vi- amnmnem defcenderet fpatiatum;ac meridianos: tia,qua contrahuntur;paffiones, quz accen- eftus luviilaticibus temperaturasquz cüm in duntur fatis prolixam meetorum telàm te. barenrem virgultis fifcellam incidiffet; gáme xunt; hinc natura prov 4 gda '.'a;hï-ymas dedit, Verani de Affeitibus Tom., L. 2 Rt ff A quibus Diflertatio XXIX. 684 quibus moerö'res; fi non abflergerentur, fal« meet; & predura corda emolliat , quamvis temlinirentur: dum enim natura lachrymas nullis viribus flecti poffe viderentur. Quam- profundit, evaporat affectus, & infiti do- obrem non eít neceffe multum laboremus ad commiferationem appofité excitandam. Non loris parcicula in alienum pectus derivatur, defunt, qui omnem dimoveant lapidem, om, $, II. némque impendantlaborem , quó affectum moveant commiferationis inalienam mifetis c/ffeiius compa[fanis fons eþ*, 4 am, & lachrymas cieant, qui tamen in fua fle« quo f[caturiunt rivuli lacrymarum, qui- bili monodia fe exhibent potiüs deridendes, bus contratie noxarum fordes purgantur, G Delicatiffimus eft affe&tus commiferationis, fivi fPerilefcens zellus irrigatur j cqrdi: D qui tramen nec violentià, & imperio, reprimi 135. in flores virtutum. poffit, nec importunis clamoribus, ac ejulati- Uo funt genera lachrymarum , quas bus excitari. Nonomnesfunt zequéproni ad D.Gregorius in facris litteris ait, effe ' hunc commiferationis affectum : quibus pin» Yib.3.Dia- bog n pia 4 indicatas,ut iple loquitur per zrrigu- guior fortuna arridet , & felicitas ipfa vide- um fuperius, Gf inferius , & vultex irriguo tur famulari, hi cümnihil in rebus humanis fuperiori lachrymas fluere defoecatasà ter- fuerint acerbitatis experti, difficiliores funt reítri affe&tu , proinde puras , ccelefles, li- ad hunc commiferationis affectum:;cüm enim quidas, quarum fons pellucidus & inexhau- fecundiffimos femper tenuerint curfus; ac ri- Ítus fitDei amor; five ob noxarum detet(ta. dentem fuerint fortunam jugiter experti, ni- tionem, verámque refipifcentiam 3. five ob hil ad fe lachrymas pertinere putaut: fe Chrifti defiderium , ac dilectionis ardorem, perpetue cujusdam fecuritatis fpe fulti alio- | five obcommiferationem patientis in cruce rum negligunt miferias , & nil duriüseorum Chrifti profluant ; & hz illze funt lachrymze; pulíat aures, quàm fi audiant abílergendos z dÉ — Ra VE us LE ^ lal a o dR quas D. Bafilius in fermone de Magdalene eflealienos moerores, & indigenubus opitue lachrymis, vocat eelz margaritas,S nonim« - landum, , Qui etiam ade xtremum de—vle.nöre ;älamï- aA — i. meritó pretiofi dicuntur uniones, cüm homi, 16, nem fuis noxis illachrymantem Deo uniant; tatum, difficilioresfunt ad commiíerandum; ha lachrymz funt, quas D. Bernardus vocat quia neque timendi , neque fperandi ullam do Cant, vinum 4ngelorum, quo qui madent, divino ampliüs enancifcuntur occafionem, ac ptoin- inebriantur amore : fine quo has lachrymas de miferiarum diuturnitate preffi ,. ac veluti exigere perinde foret, ac latices é pumice po. hebetati ad flebiles motusobftupefcunt, Viri ftulare, etiam faceti,veteratores,derifores, convicia« 34. Alie enim funt lachrymz prorfus natu- tores, rariüs flectuntur in commiferationemi, rales, qua ex caufis duntaxat humanis , ijs- eó quia affueverint alienas miferias convicijs que naturalibus profluunt, eft fiquidem la- potiüs pungere, quàm beneficijs expangere, chryma humor ex calefactione. humidi, ac Secus viri probi culturg virtutum; & prafer. tenelli cerebri diftillans per oculos, qua ta- tim pietatis addicli ad hunc commiferationis men calefactio fi vehementior fuerit, ita ce. affectum habentur procliviores , quafi cereae rebrum exficcat, ut ciendis lachrymis fit im- fint jisdem animz,ad quosque miterationum .pedimento, idque cauíze, cur ad iracundiam motus flexiles Qui zrumnis fuére obnoxij; proniores, difficiliores (int ad lachrymas fun- & gravia paffi,czterorum miferijs promptiüs ]1mo alios e- dendas, fletusque edendos. commovenrur ; excitatur enim prioris mae» tiam ingens animi moaror, ac flupor ita con- roris; ac infortunij imago, quaintimis im» "Üb annzas ao Awha (£DUO. zie 3 — MM o uza — . dih& dile - B ocunn fundit, vínque comprimit caloris, ut vel ra- plicita fenfibus affe&um miferationis inalio« l? rus, vel nullus fit lachrymis locus: cüm é rum cafibusex fortunz fimilitudine promp, converfo ubi cerebrum modice duntaxat ca- tiüs exfufcitat. Imbecilles itidem,& csteris lefit, facilias humidum colliquefcat in la- timidiores,ut etiam fenes; pueti;foeminze, 2e« chrymas, quz interdum etiam eliciuntur ex rumnofi, metientes alios ex proprio ftatu fa« !ä fumo, vel adverífa valetudine, imó & ex rilu €iliores funt ad alios benefica miferatione t intemperato , quo humiditas cerebri inca- fublevandos, eó quia timeant,ne quid fibi ob. leícit, & per oculos defluit in lachrymulas, tingat miferiarum, qua à varijjs etiam excutiuntur affectibus Caterum plura funt, quze ad hunc miferac U 2 prafertim ab amore zítuante, defiderio are tionis affetum concitandum plurimum ha« dente, irá inflammante, invidià corrodente, bentroboris, ut paupertas alimenti indiga, t pudore comprimente, letitia effufa , & fenectus viribus deflituta, morbi curatu dif- prae cateris affectibus ab ipfa commifera- ficiliores, fupplicia confuetis atrociora, cor« ? tione, que alienas miferias proprias fibi poris deformitas, membrorum debilitatio, efficit, nititürque benefica compaffione mi- mentis abalienatio, & pleraque alia id genus, H feris opitulari, 9 qua& in animos, G corpora cadere confueve- Sed ficut nil lachrymá tenuius, cüm ex runt; quz fuaetiam fubeunt . incrementa ab l aquea coale(cat guttula, ex humore concre. ipfa perfona,fi innocens fitjac mifera, (i no, f to; ita nil citiusexarefcit , nil faciliüs exe bilis, veloptimarumartium exculta difcis L ficcacur: verüm quandóque eft eriam ita vio- plinis, fi affabilitate fermonis , oris venu- |t lenta; ut in intimos feníus, meatésque pere- flate; morum candore , corporis fPeCie ;;' Benefica commiíeratio þlus dantibusprodeft,&c, 682 & cateris fit inflru&a ornamentis , ;qüibus (Occidiflesnondum tot miferiarum confcius, folent homines commendari, . Echi prom & te innocentiffimam animam paterni Ma- ptiüsad commiferationem movent , fiab in- mes, ac cineres comites accepiffent , nunc digniffimis hominibus ; & ijs prafertim , jaces in aliena terra poft mortem etiam exul, quos beneficijs fibi devinxerant,pratercom- & fugitivus, :tam longé à tnaforore, qua mifera, mec morientis fpiritum accepit munem expe&tationem , illata. fit injuria , tunc enim ficut indignatio excitatur in con- mec mortui cadaver lavit, inec dileclis ma- tumeliam inferentes ; ita GC miferatio in pae mibus inferiastulit; fed te peregrini tumul- tientes injursam, & tuario fepulchro, & translatitia humanita- 18. Plurimumitidem adfe (c idminiulidóci ite condiderunt, :O [pes inanes, 4 infeli- «cem educationem meam ! quid profuit mi- €ircumftantia,(i mifer eos fortiatur (aarü mi- deriarü fpe&tatores,quos nollet:veletiam fi in hiinfantie tuz , & matris, & gerrule vi- «es reddidiffe , «tibi.cibos meo .ore maníos loco,qui minimé eum deceat cruciatuum pa« tiatur acerbitatem. AEtas «etiam non . mo: inos ingeffiffe , tecum lufiffe , & tibi te« dicas vites obtinet :ad affe&tum :ciendum nellis lufibus fatigato amanter accübuifle 2 commiferationis , ut fi puer unica familize heu! quot delicias uná mihi dies inftar in- fpes veluti tenerrimus flofculus in ipío xtatis ffeíti turbinis abílulit ; itecum enim omnia limine decoctusfuerit à gelide moris prui» vitz folatia perierunt, tecum in eodem 1e- fa. '"Quod fiad majoresinceperit [pes ado- ipulchro jacent .conclufa , atque compofita, lefcere , ad majorem movet commiteratio « 'Quid enim aliud fperem , .quàm fceleratze ifmatris «cultro victimatio anterfici z mem. JSuntetiam pieraque alia adminicula ego miferationi excitandae perapta , ut f1 perpen- ««ruentis doloribus :confecta fum ; tu qua( datur finis , ob quem quis miferias patitur , fomnium evanuiíti ; & «ot fpes irrita cecie vel.modus , quo cruciatibus torquetur. 'derunt; :nuncin noflrisfuneribus tripudiant Caterüm expeditius excitatur miferatie , Animici, Deinde ;promittebas in .dies te «um :miferi noítros obverfantur .:ob oculos, li ppaternarum , (& mearum injuriarum ulto- & ea doloris figna edunt , quz in hisce an- ;rem affaturum : hiccine eft Orefles , quem guítijs elicere natura confuevit. ^Quód fi ipollicebaris! ;umbra , & is , qui tribus di« mifer non adfit , qui inflicta fibi vulnera , gitis portatur cinis. "Heu te miferum! heu velmiferias, quibus premitur , per fe iptum me infelicem! à corpus miferabile! & fra- )ftendat , per hypothipofin exhibenda funt iter 4 «quam infaufto hinc itinere ablegatus s&rumnz fingule oculis adftantium: :quó e- «es! à frater amantiffimé, t te perdidi(Li 3 nim mifer fuas etiam deflet zerumnas , qui- amantiffime ifrater ! :ut:me perdidiíti ? 3. bus premitur; & depromit dolores, quibus um elt ; fufcipe:me tecuman idemvafcu « torquetur , alienam ffaciliüs commiferatio- Jum. :Quid enimaliud fum,quàm umbra, mem excitat ; quàm qui vel fua jactat , vel & cinis ? ;noli fororem in morte fpernere , mifer non vult habeci 5 :uc ille , qui cum 'quàm tam pié in vita colui(li, "Tecum.mi- €ederetur virgis in medio Meffana foro ; Ihi unafors , unus animus, :unà omnia fem. €üm nullus gemitus, nulla vox bujus mi- iper extiterunt , -& nuncunàamborumcine; feri inter dolorem , & crepitum plagarum 'res mifceantur , :nec ulla nos temporum in« auditetür, ni haec:eivis Romanus fum , juria divellat. 'Ha&tenusElectra apud Cauf- jactabat patriam , Jlicét patrata delidta.eum finü Oreftis illachrymans prematurz:neci,fi. fuftibus fubjecerint, muülque ;affe£tum .ciens commiferationis : fficaciffima movendz commi(eratios fiquidem miferabile eftintueri regiamillam 19 misratio habetur per reprzfentationetn ima- virginem , wvafculüm , :quo fratris cinereg ginisrerum abfentium ; fitamen opportune, exiftimabat contineri;frequenter exofculan- & prudenter, & non frigide , ac effe&taté tem , ifuisquelachrymis ;petfundene:em;, quie ádfiat. "Teftes funt Drufi imago, '& Cafa. ibus & ipfa madebat. tislacera toga ; qua& plurimas excitavit Ro. 1d compaffionis proprium, quz cum 20, 3na tragoedias. AApud Sophoclem £lectra tenens 5 ut arbitrabatur in vafculo fratris in cordé nafcatur;foras illicó fe prodit spt£e- lucet.in oculis , & alienis illachrymatur mi- Oreítis cineres flebiliter lamentatur ; & I! ferijs, quasdetergat, & tot paticur fuppli. affectum excitat commiferationis, prafer- iià , quot proximus , cujus mifererur', tim quia vafculum intuens in iachrymas li» 'damnaexperitur. Regulusilleevangelicüs, queftit , exclamat ipfa apud Sophoclem. «ümcexegiffet à fuis famulis rationes ;À fervo O monumentum hominis omnium longé decem milliam talentorum debitore roga- mihi chariffimi ! O dulces fraternz animz tus patientiam per aliquid temporis exer reliquie ! qualemte mihi Oreftes accipio? «ere; benefica commotus compaffione, quia quantum ab illo mutatum , quemex pater- videret famulum zrte alieno pergravatüm , nis edibusflorentem dimiferam; nuüctein- totum ei remifit debitum. ^ Egreffus mox felix iftis porto manibuscinetem, fabulam, fervus ille alium invenit de fuis con(ervis , à nihil. Utinam potiüs in patrijs zdibus vi- quo centum denarios fibi debitos expofce. ta fuiffes defun&tus, quàm iítateinfelici pie- bat , & quia paratam illicó non exhibuit pe. jate, ms, öue his füneribus ferváffem. «uniam, injcctis ad — collum manibus fuffoca« r Rr rj bat; 626 ^ Diflettauo XXIX. - —— dindt feelerti óxdsctops vidusiet . M ines bat , emh äïcenä : Redde, quod debes , &5 vitabilem additionem pracedenti - accumus procidens conferuus ejus , vogabat , eum di- cens , patientiam babe inme, tomniared- lat debito ,, non quód Deus à remiflo , GE dam tibi , fed patientiz nefcius in tencbri* condonato femel peccato etiam quoad rea- coíum eum detrufit carcerem ,. donec debi- tum poenz fupplicia iterum exigat ; fed quia L ÉM u tum redderet, ídque cum delatum fuillet , immifericordia adeó grave eft delictum ; L ac renuntiatum Domino , accerfitum ad fe utacerbiffimos fecum cruciatus trahat ; prze« famulum , cui debitum remiferat decem fertim fi qui commiferationem eft expertus; millium talentorum ,gravi(fimé coarguit , omnem feníum à fe excutit condolentiz de aliena calamitate. — Vera enim compaffio eít 1h eb quia miferationem non exercuiffet in confervum , à quo centum denarios tam alieni doloris lenimentum , & grande in af- Matib.v7, rigidé exigerer. Serve nequam , omue de- flidtis folatium ; amico enim in a&rumnis 9. compati , ac collachrymari exiguum non eít bitum dimifi ribi , quoniam rogasli me : non ne ergo oporiuit, G re mifereri. confervi doloris folatium , & afflictionis levamen* : tui , ficut G ego tui mifertus fum? & iratu tum : fiquidem à natura id nobis inditum ; ut velimus amari , & quia compaffio amo* f Dominus ejus tradidit eum tortoribus quoad usque redderet univerfum debitum , — fic &5 ris eft teftimonium , ac pietatis indicium, f pater meus cleffis facret vobis, lenit procul dubio doloris afperitatem , & p 2Ie veluti folaris radius moeroris discutit cali- Rex coeleftis noftra dimittit debita pec. catorum , quz debuiffemus , finon in zre, gines ; ac animi ferenat perturbationem pra. M faltem in pelle luerere , & tamen cüm ipfe fertim fi injufté afflidtus, ac invidentiz ja» uü Clatus malignitate, non folàümà compafho- Íolvere pro nobis voluerit ,. & pretio fui T fanguinis divinze fatisfacere juítitie , GC no- ne folamen mutuetur injuriz , verüm G in» hi ftra extinguere debita propemodum innu- innocentiz argumentum. Q mera, adhuc tamen immifericordes fumus; Hinc Socrates ad turpem. damnatus 234 p nec tninimam volumus injuriam nobis illa- necem ob foditfima crimina ,. que ab invi ( tam condonare , necullum debitum; ideó- dentia putabantur. conficta in tetro deten» ^que graviffimé punimur, quia commifera- tus carcere,plurimum haufit folatij à.non« d tionis obliti , & incarcerem detrudimur ge- .nullis ex fuis clientibus , & amicis , quíi commiletatione commoti , acerbz ejus POR hennalem : quó inde difcamus , quàm fit Afl £2 (4), p Deo exofushomo compaffionis expers: ap- illachrymabantur forti, eorum enim lach- TA 4 p Bomnil,3.4À . Sofité D. Chryfoftemus. Peccata nofiva rymis acerbitas liniebatur doloris, & affli- Qrinth, 1 popsi. u- &io detumefcebat patientis, Ob eandem $8106b fic graviora faciemus omni nos excu[atione privanutes ; acerbà enim aliena exquirens in caufam Jonatas cüm primüm vidit Davidem D d ffuis exceffibus nullam veniam nancifcitur. ex invidorum malignitate expulfum ,& pa* Non enimtantüm quale fuit peccatum , tale tria, & extorrem pervagantem , imó G ine [] ü illic futurum apparebit , [ed quandam., juria 'ad mortem damnatum,commiferatio- ne tactus laxé flevit , & amico folatium L magndm p E& iseuitabilem — additionem.s Sz- attulit. Fleviffe enim Jonatam , quo folae p À judicio in con[eruum facto accipiet. d eut enim bumanu , 69 mitis ,. 68 clemens tium adferret Davidi exulanti , teltatur A« L majorem pevcatorum gravitatem | fuccidet ; bulenfis , inquiens: F/ebat amici rece[fumn : Qu«ft. 3 sl-tla ita acerbus ,crudelis , 68 implacabilis , mag - Jonatas debuit / babere - locum conjolantis.* T Lib, 1e Iïg-.d num propris pondue peccatts apponet, As Íuppetias à commiferatione expoftulavit To» natas , cüm nonignoráffet ,amicorum com* lienam , qui fuit miferationem expertus , ni(i eandem ipfe exerceat in miferos; propria miferationem magnum aflli&tis adferre folae M, m incrementatÍcelera; &graviffime punitur , tium; quapropter ajebat Apoftolus, benee fica commiferatione alienas miferias fuas qui alienz'nonopitulatur indigentie , nec bi aliorum condolet calamitatibus, faciens. — Quis infirmatur , & ego uoninfir- 0- gd CO' $À. Servus , cui Dominus totum dimife- mor? qu& verba expendens Hugo de S. Vi- * vinib. capo, Qu tat debitum duré immifericors ,. dum fuum &ore ait * Ex in[ito fibi pietats. affeciu I1, v, 29. P debitum f(ibi reddi , tam diftricte exigit.íce- animtus alienís. arumnis | condolet , €m.» p lus auget fuum , ac fupplicijs propterea fcilicet ,. vel juffitiam premi ,| wel innocene meretur atrocioribus torqueri, utliquet ex tiam affigi videmus. Quid ni cüm videres Ó evangelica parabola : cüm enim fervus ex Apoftolus Chriftianorum premi innocenti- CU Domini benefica commiferatione , inopi- am, & juflos aflligi; compaffionis affectu al natam totitus debiti remií(honem etiam non in eos movebatur ; quo alienam infirmita- ltà peritam fufceperit , quía poftea immileri- tem proprio doloreexcuteret , guisinfrma* ny tur ,. 6 ego non infirmor ?. affe&tus enim cors ipfe conlervo füit, necullo condolen- V tiz fenfu permotus totum voluit debitum compaffionis alexipharmacum erat praefens i 6] exigere, nec ullam exercere patientiam j tiffimum alienz zgritudini curande ; qua* propter Jonatas cum Davidis deploraret af* $ quaíi inde creverit furti fcelus , debitum V jam folutum iterum contrahit : quia ean« flitionem, non folüm excitata commifera": ü -dem commiferationem , quam in ipfum tione ejus tuebatur innocentiam, Vé* &t Dominus exercuerat , noluit in confervum rüm & dolorem leniebat N pauengs. ipíe exercere , quia cpmpamone vacuus (ui lpf &ILC Bcnefica cömmiferatio plus dantibus Pxodcü à &c.' N 607 voluntatié crucifigentem : vel ut placet A- S. iII. Homil, 7e nonymo, Zec erux virtus efl compa[fionis , Cüþo L qua erucis prafefert figuram. Huic affixus Suemadmodum commiferatio , ff "Apostoluserat , cüm diceret:. Ouis infirmaes à vera eua[catur charitate , virtutis tur, & ego non in[irmor ? quis fcandalizae inducit boneflamenta 5 ita "vitij contrahit tur , O ego nonuror? acerbae(tcruxcome deliramenta ,. [i ab boneflatis exorbi. paíffio5, quz tot clavis compatientem , & -&et decora.s. commiferantem transfigit , & fauciat , quot miferijs proximus angitur;alienas miferias, 244 Ommendabilis eftiproximorum com* fuas compaffio facit , & alienodolore tor- miferatio , fi à charitate exoriatut, quetur : |compatiens Apoftolus ideó Chrie alioquin f1à virtute exorbitet ,vitium fto confixus fuerat cruci, quia patienti Do- & ipía contrahit; ficut enim honeftum eít mino ipfe compatiebatur , imó dum come miíeris opitulari ; & alienze fuccurrere ca: miferans alienz infirmitatis infirmatur,pto - lamitati ,. proximique lachrymas ficcare ; priz confulit fanitati , ac faluti, morores abigere, anxietates levare , mife- Sicut cruce mortem Chriítus devicit , 2 6e rias excutere ; itanon caret vitiojfi proprijs & hoftes profligavit tartareos , itacompaf- piaculis alieno medeatur quis dolori: àvir- fio, quz figura eítcruris , cui affixus erat tutis enim recto tramite deviare; ut alienz Paulus, falutem promovet compatientis ; quisopituletur miferie , fuccurrat indigen- & de proftratis vitijs triumphos «udit. tiez, fubveniat neceffitati , non commife- Quotquot hac pulfantur «ommiferatione zatio hac eít, fed fucata compaffio, cui fi «um D, Paulo cruces, fupplicia, flammas ; larvam detrahas , vitium effe deprehendes, letantes adeunt ; teftes funt laureatze Marty- qu& enim extimo cortice commiferationis Jl rum caterve , quibus fubftrati carbones , prafeferebat fpeciem , inargumentum tran- vernantes videbantur tofe 3 ignes accenfi fit imprudentiz, Plerumque virtutis fuco aure blandé fpirantes : barbaries eorum la* vitium tegitur , ne ejus turpitudo exter- teracedebat , & profundos in is fulcose« 1eat ; & proprio fcelere plerumque alienze xarabat , fed in exculta proprij corporis Ts afleg Til luccurritur miferiz, — Zriplex enim esi com- tellure germinaferebant inconcuffz fortitue anan. in cap, paffionis :10dus. ( aitHugo de S, Victore, ) 4dinis , que fanguineo rigata imbre in triüphaa a epiff. v.ad Ef quippe compa[fro alia ex vvitio , alia ex afl'" b " les excreicebant lauros , palmásque victri- LÀ watura, alia ex virtute, compajfo ex vitio €es LÀ cum przcipites e przcelfis rupibus eff , quando affeciu sllicito ex veprebenfibili deorfum agerentur , veluti in coelum aícen- delore quis tangitur , ubi illicito prius amore dentesin ipfo defcenfu lztitià afficiebanturg genebatur. . 'Compa[fio ex virtute eft , quan* ac fi purpuratam vitam in morte fanguine dlo propter Deum alieuis doloribus compati- afperíam invenirent 5 fi in mare demerge- suur, Miíerorum indigentijsopitulari pros rentur , veluti in facra pompa, quafi cho- pter Deum ,. & alienis compati doloribus 'reas ducerentinterno gaudio affecli exilien- chriftianz charitaris eft argtimentum ?. vi» tes , G exultantes lztabantur , & ita crue tio autem coinquinari ad alienas levandas z- «iatus arripiebant, perinde ac fi vernos flo- !2/;033';3 zumnas idelirantis imentis eft indicium : ita res amplecterentur', -quibus coronas fibi 9. h M' «ontexerent, «ondolendum eümiferii, utàvirtutisfemi- ta nullatenus declinemus. TNonenim commiferatio patitur in cor- 27. & * Sunt, qui juramento falía teftantur ; dis coarclari anguítijs , fed per oculos, & nendacia mendacijs ne&Ctunt , ut alienos a- vultum jetiam fejprodit, & in alienas mife. bigant moerores , G miferias excutiant , fed. rias diffunditur: oculus enim miferentis fo« hi fe ipfos coinquinant , «um alios nituntur latium eít dolentis, Nabuchodonofor tru- air | purgare , &infe diré [zviunt, càm in alios €i ingenio turbulentus ad cruentas clades , jb eh adnituntur commiferationem exercere , favásque flrages Holophernem militiz Af- [l 7039. roprio dolore alienis mederi miferijs, Tyrie Strategum obarmavit , eique injun- N on eft id compaffione promereri;fed com- xit , utegrederetur adverfus omne Regnurn miferatione delinquere: fordefcunt ipfi ma- Occidentis , & eos precipué , qui Nabu- culis piaculorum infecti , ne contriftentur chodonoforem contemptui habuere. — Noz alij afflictione preífi, Vera commiferatio Juditb. 9, parcet. oculus zuts ulli egno ,| omnémque.s T. 6, ita alienis fuccurrit neceffitatibus , & mife- urbem munitam fubjugabis mibi. Sedíifa- rijs opitulatur , ut à fludio nunquam vacet viens Princeps omnem inhibet cordis com- virtutis , & itaalienas infirmitates contra» miíerationem , quomodo eam etiam potee hit, ut fan&litatem non lzdat , quapropter rit oculorum cohibere compaffionem ? cüm Galat 2,v, D. Paulus ait : Chriffo confixus fum cruci. 19. viía aliorum calamitas compaffionem cieat , Vivo autem jam non ego , vivit ero im ve foveátque in pectore: Biblia Gothica ha« Chriflus. Quódíiquaras, quenam fit hzc bent: JNen parcet oculus ?neus , nimirum CfUX , cui Apoftolus (e affixum fatetur. ego abfens non parcam , quamvistu fpecta- iNon credas,hanc crucem aliam fuiffe , quàm tze oculis calamitati prze compaífione peper« ipfam charitatem placidé peracerbam , & &eris. Pulchré Raymundus Abbas Celenfis De vceul, feptem M]po 65 120 - 688 "Differtatio " XXIX, . Íeptem recenfens oculorum proprietates paffiones traheret.; ut alios ab egtitudine , ait : Oculus $n eminentiori leco corporis lo- & paffione liberaret. 9. Quéd fi amor ragnes effe dicitur amo- catur , pro toto corpore fpeculator ; ea qua foimt ab eo diflantia non fibi adbarentia,co n.- ris compaffio alienz paffionis eít magnes; templatur ; feucfcente. corpore deficit , & ut & condolentia alieni doloris ; ttahit enim debilitatur P] L cateris membris dolentibus compaffio ad fe alienas miferias, quasfuas zauquam compatiens illacbrymatur ,^ pilos facit, ne alij miferi (int, gaudétque premi ; imó dixerim', & ditefcere alienis miferijs: babet in palpebris , quorum quantitas non. compaffio fiquidem cujusvis proximi indo« angett , & magna 1n eo reputatur mactila, "qua in cateris membris modita. cenferetur. lentiam mercator , & alienis miferijs divis tias congerit , quibus regnum ipíum ccele. In eminentiori corporis parte locatus fplen- det oculus , veluti praeclarior ejus pertio ; fte fibi coémit , eft fiquidem compaffio a- & cum membrum aliquod lzfum patitur ; lienz miferiz bibula, fpecies quedam mar- tytij, quo miferentes alienz infirmitatis, oculus condolet , & veluti compatiens; alie. no dolori illachrymatur ; & Ócut nobiliot & condolentes aliorum miferijs coronam ib Scité D. Bernardus ait : 77z- eít in corpore pars oculuscateris membris, fibi cudunt, ; In, ftut, plex eft. geuus martyrg , unum in fanguinis ad commiferetionem pronior ; ita inter ho- Tnines ij cateris virrutum culturá funt emi« effufFone , alterum in carnis maceratione , nentiores, qui proniores funt ad opitulan- tertium in. proximi compa[frone. O quim ingeniofa eít compaffio , qua in charitatis dum alienis miferijs ; hi illuftriores , qui in exficcandis alienis lachrymis , in excu- officina martyrij cudit diademata ; quod tiendis afflidóorum meroribus , ac fubve- enim in patiente eft miferia ; tribulario, dolor, id.in compatiente martyrium efle niendis pauperum indigentijs funt propen- * fiores. dixeris * fibi purpura texit compaffio ; 28. - E(t commiferatio veluti fpongia, qu& cüm pauperis nuditatem ooperit ; gem» alienas ebibit lachrymas , quas in lugenti- mulas própriz addit coronz, cüm ab ocu- bus abílergit 5 alienas ad fe trahit infirmie lis lugentium lachrymas fuffuratur ; & pro» tates, utalij ferventar incolumes; unde A- prias incrementat divitias , cüm egenis; proprias,quas poffider, diftribuit, 2. ad Corin, poflolus (cribit. — Quis imfirmatur , & ego CüP. l. gon. infirinor ? quis. fcandalizatur , & ego Verüm ad limam Stoicorum expolien- 30. aon uror ?. quali diceret Apoftolus , quis daeít compaffio , quó germanz commife* miferijs, & anguftijs premitur, & ego non rationis decorem induat , & notam exuat angor ? quis dolet , & ego non affligor ? ingenerofz compaffionis , quia ut ait Sene* VIqe, JRPRS UR Eu r a PT €a. Efl vitium pufillà animi ad []eciem alie- De clement. quis meerore configitur , G ego dolore non Lib.a. capió; norum malorum (uccidentis 5 itdque pe[fmo transfigor ? quis ícandalum patitur , & ego non incendor ; quis zgritudine abfumitur; etique familiarilf!hma efl 5 anus , & mulier- & cgo non deftruor ?. quia nimirum alie- eula funt ,. qua lacbrymis nocentiflmarum.s nam infirmitatem fibi arrogat , iluö mife- moventur , qua, fi liceret , Garcerem effrine ris uberiüs opituletur ; ignefcit , - firdue gerent, Siquidem hac inconfulta commife: )h ratio non virtutis cít filia ,. fed fortunz pe* flammeus , fi quis fcandalum patitur, ut L diffequa ? plerumque alienis compatimur quantocyüsillud tollat ; infirmatur , (i quis malé fe habeat , quo alienam &gritudinem miferijs , non utjniferis opitulemur ; & difpellat ; appofité D. Chryfoftomus expen- tunc alieng aerumne in moftrum vergunt : ficfatur: Quis infir- detrimentum, Talis fuit commiferatio Se- Ho pilao. dens verba Apoftoli matur. nimirum,. Hoec erat , quod tribue deciz flentis proptios filios à fatellitibus co* ram fe trucidatos, Intérempto Joakimo à $ePF-— 53 — -- 1 labat ipfum , &f angebat , & fauciabat ejus ! à à gmenten: , quodin fingul 144 nfirmus bac pate- Chaldais, ejísquefilio Jechonia ; Sedecías le 2 ] vetur, quicunque ils effeut, — Non enim de ejus frater à Nabuchodonofore regnum pa« trium accepit ; adactus tamen priüs in clien- enajoribus quidem dicebat , minores Autem de[hiciebat ; fed etiam abjetium inter HE- telare facramentum , tributümque quot annis folvendum , vocato etiam in teítem - ce[farios ponebat. - Idem dicebat , quis in f. Hox« eít, Numine , fe Babyloniorum flipendiarium firmatur ?. quisquis ille fueri effecit, quisquis fuer it five pauper , & pannofus; Isannum agebat ztatis vigefimum five dives , & nobilis ; five ab omnibus primum , cüm coepit fceptrum Regni tra- -a* - BÉ — lu- E N RE EE - Glare , fed fimul etiam luxuriare potentiá , D contemptus; five dignitate infignitus ; A- oftolus enim , cujuscunque infirmitate & res facras, Deique ceultum contemnere- N non erubefcens Jeremiz Propheta faluberri- per condolentiam infirmabatur , cujuscun- o « [] quis infirmatur , meé monentis faciem ; & plurcs alios Dei que miferijs angebatur ) ajebat , &6 ego mon infirmor , in fe enim ,a* nuntios extrema minitantes flocci fecit. In- lienz infirmitatis damna trahebat , & alie- tegro feptennio Nabuchodoncforis cliens;ac li no veluti lachrymarum udore madebat , vectigalís fuit, cüm premunita jam urbe ü quó exucos redderet ,. & ficcos lugeniium jugum Babylonium excutere coepir , ac ad lie. bertatem afpirare , G ex clandeftinis fimul- oculos : & erat Apoftoli compaffio veluti k tatibus tandem in apertam íe rebellionem - magnes , cüm alienas ad Íe infirmitates , à€ €On« fü Bencfica Cömmiïcrgzia" plus dantiïbüs prodeft,&c, $89 ïZonjecit ; federe fe obílrinxit Egyptijs terraneo. loco abícondére Jeremiz poriffi» contra Babylonios jam communes hoítes , 49, mumhortatu, — In expilatione ,acvaflatione aliósque finitimos acceríivit populos, quos urbis menfem infumpfíerunt Chaldei integ- contra Babyloniosobarrnavit , ac militiz fa- rüm, cüm diripientium manus Ccopiz ,- ac cramento fibiaddixit. Sed cüm primüm de- multitudini non fufficerent pradarum. fectio Sedeciz. Nabuchodonofori innotuit , Sedecias interim cum filiis adductus fuit E inftructis;eà , quá potuit majori celeritate ad Nabuchodonoforem tunc Rabbáthe: urbis. copijs, in J&daam armatás duxit phalanges , peramong , G quatuor dierum itinere Jcro- & Jeroíolymam acerrima . obfidione valla- folyma diflantis , degentem : fletit vintug vit, clausítque , ne quidquam intus obfo- Sedecias coram irato viclore, qui exardens Accendit. obfefforum nij ingrederetur. libidine vindicandi violatam 3 Sedecia fidem animos falutis defperatio, implacabilis Re. non contentus ufitata feritate , tetra €opit ; gis (evitia, & /Egyptiaci fübfidij fpes, quee vana non fuit , nec exaruit, & horrenda animo vclvere, Mox Íremens, ac minaci , & crazi vultuvinctum ,Q v:&um Pharao enim ZEgyptiorum Rex fuocum contuens dixit , $1. hücne reciderunt promiffa exercitu in auxilium veniens Sedeciz , ade. ln /!5 ' tua o feedifrage, & perduellis? hacne juris- git; Nabuchodonoforem obfidionem urbis jurandifides tua fuit ? hzc pa&ctoram tuo- laxare , fed fraétus Pharao , cesüsque in rum cuítodia ? hzc clientis in dominum campeítri confliétu à Babylonijs , ac Chal fuum obíequiía : iráne poteflatem regiam , dzis arctiore hiJerofo!ymam clauferunt ob. quamà me accepifti in fufcepti à te beneficij fidione , & quamvis Jeremias etiam lachry: auctorem armáíti , Deo perjure , & homini. mis madidus à Deo monitus urbis deditio- bus perfide ? eris brevi daturus tuae perfidige nem fuaderet , ea conditione ne quidquam promeritas poenas , Deus , quem perjurio detrimenti inferretur rebus facris , & civi- lefifti; tradidit te meo furori Ut injuriam bus ; adhue Sedecias monitionem reípuit fibi illatam , ac fidem mihi violatam vin- Prophetze , quem & conjecit in vincula. dicarem , quia veró quó poena eft produ- Ciimnque feré biennio fleriffet obfidio , & &ior , eócruciatue efl dirior , volo fentias te duriffima jam fames urbem premeret , po- mori , & per moras funera difpenfare, pulum urgeret , & ex fame pettis graffare- Tunc juffit milites , Sedeciz priüs filios 34* [^ tur, & é pefte cadaverüm copia paffim pla. interficere, ne ex impuro fanguine guttula teas occuparet , G ex cadaverum multitu* fupereflet, quz poflet repuliulate: obfe- dine fepulturz haberetur neglectus ; omnia quentes mandato regio fatellites catenatos in luctu ; & (qualore jacebant , & famelicze filios in confpectum adducunt vincti patris Dedantn. belluz , rabidíque canes equé funeratos, ac fub ej us oculis lachrymabili forte enecandosg Ia. upés Íemivivos dilacerabant , nec quidquam aliud ac in tenelia adhuc aiate veluti flores mané& in obíeffa civitateaderat , nifi pavor , & pal. vernantes radicitüs extirpandos; videns in» lor; nec nifi lamenta, clamores , & que- felix pater innocentes filios cruenta clade in» tela audiebantur, terfici in hascommif erationis voces erupiffe 35 Sedecias ad extrema adactus miferiarum creditur, Valete mea vifcera , abite mea utbem deferuit, quam ultra tenere non po- folatia,occumbite mez delicissmetque liberi tuit , & beneficio noGtis per regios hortos quondam florentes , nunc calamitofi ; qUOfls moenibus urbis attiguos dilabitur cum ali- | dam Regis filij, nunc exulis, & capti parentis quot armatis militibus , fed ciüm fugientes natiinfelices, — Vos miferos cffecit fortuna : fenfiffent vigiles excubize Chaldeos monué. vos in hanc detrufit fors miferiam, ut fa ngüle re, qui infecuti fuerunt Sedeciam : ibat Rex, nem effundatis, fed non ideo ignobiles vog fugiens unà cum agmine miferabili totius re* efficiet, Digni procul dubio fuerunt com« giz familie, paucísque militibus cinctus per I? miíeratione Sedeciz filij, cüm ob folam Par. avias folitudines , fed infilientes Chaldzi cz ris pervicaciam aca&ti fuére prematuram, ac fis militibus; Sedeciam cam íuis capiunt , & crudelem (ubire necem ; & pater commiíee » ]ero['ol'ymïn; cuälpoü decimum nonüm op« ratione motusin filios ,non tamen ulli ijsdem [ pugnauonis meníem lacuo(iffimus illuxit folatio fuit , neque hzc £ompaffio lachry- dies, quofe obfidiencibus deditione tradidit ; mas exficcavit fuz familize necullam pratti- | qui victorià infolefceates nulla fervata lege, tit afflictis opem : & quia caufam compaffio« l faclà in urbem irruptione, domus , officinas nis Ícelus fecerat Sedeciee, parum induit vir- expilárunt ; miícentes facra profanis ; ceffe- tutis honeftamenti, v Laudabil 35« runt enim omnia victoris furori , rapinis , ior foit commiferatio 7Egypti S contumelijs, ac libidini , ubique cedes, & neci illschrymantis Jacobi Patriarchz. Fles prada ; ubique luctus, & fufio lachrymarum, virque eum JEgyptus feptuaginta diebus. o« Gezef. 3Q g & languinis: expopulo enim nongenta mil- tis fuit fletus /Ezypti lachrymas exficcare lia fuerunt trucidata,& captivorum innume- Jacobzez gentis, cui plurimum intulit fola. ra propemodum multitudo duéta fuit in tij plan&tus totius JEgypti ; lenimentam enim ? Chaldzam,& inter hos etiam Jofedecustunc fuit doloris, qui minus torfit jawbiiuper. Pontifex ; Arcam veró, & tabernaculum,ut ftites filios , qui expleto planctus tempore & altare incenfi cum igne perpetuo, cum fe- atris cadaver in palzftinam detulerunt adj cum aíportare non pocuiífet, Chaldai in fgb- avitum fepulchrume Veneréntque ad areq,m Ctntf. ve, L TS Verani de Aj&&iöm Joit, 44 95 5$ stiad ^s 690 - Differtatio XXIX. At4d , qua fita eff trans Jordanem , ubi ce- perat eorum , qui mortuos ftrxosï ludtu debrantes exequiasplantiu magno , atque ve- profequebantur immodico , & triítiuiá limi- tes excedente temperantiz. Nolumus *vos 1. ad The[- bementiimpleverunt dies, Nontamen tam ut non., f&l (* ^ diuturnz lachryma laudi dantur , cüm po- ignorare fraires de dormientibus , 'vo 11') Ame tiüs decus abítergant compaffionis. coutriflemini /ficut €& cateri, quifhem non ba-. bittofus , ac tumidus potiüs fuit ZEgyptio- 6éent. — Vocat Apoítolus defunctos, ac more rum planctus , hujus immodice compaífio- talitate exutos dormientes , €ó quia à re- nis faftus ad lachrymas fundendas per feptem rum fluxarum fejuncti tumultu quielcant dies fuperítites filios adegit , G veluti con- in pace. Apoftolus autem non omnem in- hibet Theffalonicenfibus triftitiam , íed tinuato lu&lu caftigavit : ut Ícité notat Ru- pertus expendens fletum /Egyptiorum , in- eam ; qua à regulis deficit temperantiz ; TT o "upeto COR 1 aPEESME, EW d oA 09 I 0U RUE UEL ETRMEAI RC- ee- - Rde n ne Chrifti fideles Ethnicis fimiles effe vi- quiens : Porró quód flevir eum 4Egyptus fe- derentur : Obfervat D. Auguítinus , D. serm. 32 4e yuliafs ptuaginta diebia , non imitandum exemplum 35 916j eileis , qui fe peregrinos , &5 bofpites [uper Paulum non prohibere omnem riftitiam 'veré. 49f« i in morte amicorum , quia cüm hac naturae zervaimn e[fe profitenzur , qui bic manentem.s 202 babent civitatem , fed futuram inqui- lis &it , cohiberi totaliter nequit , fed eam runt.. Namquüd filjj quóque Ifrael Moyfem , .duntaxat , quam Ethnici , qui fpem non & Aaron treceni diebus fleviffe dicuntur in habent , fovent : aitAuguflinus : Contri- fétipturis ,. boc ex AEgyptiaca confuetudine Slamur nos in noflrrorum mortibus , neceffi- tate amittendi! j fed cum [pe vecipiendi * populo nondum erudiro fupererat 5 deinceps quippe melioribus paulatim a[fuefastus ab illa inde triflamur ,. binc con[olamur jj snde-» LU. um ERATE. HIPDEPNET infirmitas afficit , binc. fides refiit 5 inde» fuperflitione defcrvit ,. [criprura dicente ec* dolet humana conditso , binc [anat divi- elef. 22. v. 11. madicum plora fuper morruum feiens , quöd requievitt. na promifio.: quia Theffalonicentes eà in Non igitur commendabilis eft tam diu- fuos mortuos angebantur triftitíá , ut la» 26, turnus luétus , quo mortuis parentamus ; xiori compaffionis pompá funeftiüs plo- rantes paganam viderentur emulari isfie Bf ada. JEgyptiaca igitur fuper mortuis compaffio tiibi, [ lugobris totos feptuaginta dies períeverans delitatem , ideó Apoítolus eos repreben- dit, có quia ex nimia compaffione , & fuperftitionis potius redarguitur, quam come miferationis laude excipiatur : & licét He- uiflitia viderentur fidem excuffifle. , & | brzorum populus trecenis diebus Moyfis, & infidelitati E:hnicorum — quafi adhafif £ Aaronis exequias celebraverit , id rudirati fe. 38» hujus populi datum fuit. — Jofeph enim in Lachty&»æ, quas tri(titia elicit ob demot« — m " eme — U u tuum nobis vel fanguine , vel amicitià de» JEgypto nonnifi feptem dies parentem fibi m chariffimum luxit : diuturna enim lachry- vinctum, teíles funt. propenfi in eunde moris , ideóque eas proríus cohibere ] FW m compaffionem non irrigant ; fed mer- i di non datur, cüm & Chriftus ipfe poft gunt , & [pem funcítant fuperftitum, — Area iriduum funeris Lazari , cüm vidiffet Ma» veró, in quafuit Jacobo Patriarchae parenta» riam plorantem , & ]udzos etiam , qui tum hebraice, 444 dicitur , defumpta noe menclaturaà veprium , ac Ípinarum multitu. cufn ea venerant, illachrymantes defuncto ; dine. infremuerit & ipfe ípirita , ac fe ipfum ;: Refert Procopius apud Cornelium , hunc locum non multum à Jerichunto diíta. turbaverit , adeó ut triílitia Jachrymas ex o* culis elicuerit. ze, & nuncaliud fortiri nomen , ac dici Beza- Et lacbrymatus,est J ESUS, 35* dixerunt ergo Tudai , ecce quomodo amabat q0 $la, eu domum circuli , quia cüm ibi Jacobi fuperftites eum luxiffent, defunctum in mo- eum. quafi compaffio;G ex compaffione tri* ftitia fuerit nubes illa , qua imbres fudit dum coronz circumíleterunt cadaver , ut notat D, Hieronymus ; mos enim (tandi cir- lachrymarum: quapropter non compaffios quà triltamur de nece, velcalamitate ami- 3 cum cadaver ufitatus fuit apud Ethnicos , ut liquet ex Homero , & Virgilio , & tunc de- ciredarguitur. , fed ejus dunïxac excef* fun&to pacem , & quietem apprecabantur , & fus damnatur ; ploravit & Chriftus ,. fed in modum cotona circumítabant cadaver , ejus commilerationem intra limites claufit quafi futuram defunéto preíagirent coro- moderationis , ne cüm pietati indulgeret per immoderantiam à mediocritate exor« nam, Vel quia defunctorum exequijs affi- flentes de mortis memoria faufte fibi diadee bitatet ; apté Theophylactus expendens inata augurarentur, verba]oannis, — Ez lacbrymatus eff 3ESUS, 1 ait; Hae autem omnia Dominus naturam.s $. 1V. patí permittit , ut confirmet 5 quüd & verà fit bomo , & ut doceat nos, U terpminos , & Lut&ius ex compa[frone prqf?äw ff limites excedat temperantia , siique ime modum triflitis ponere $ ejisque. contrario. Nam absque compa[fone ,' & lacbrymis modicus ,nifi co&rceatur [ub larva come miferationis vitium fovet , quod effe , brutorum efl i multum autem lacbry- lacbrymis lactaz, marés plorare ,. & contriflari mnlierum, Ett commiferatio affedtus , quem hu« 3» Iluctusex compaffione profectusimmo. dicusfuerit, quiain vitium degenerat; mana natura obíletricante dilectione ingene- " df t OP — r UPE UT EPPT — DO WCkue COP »j7 S ideo Apoítolus compaífionem teng» Iat , & fovet : & hunc penitus eradicare g asdi ó Bencefica r,conimiferado plusdantibus prpde& Go .69f Chriftus ; j quis vult venire. pof! me» , Luti 9« LO affetum , perinde foret , ac naturam ip- 35- fam culpare ; non igitur redarguenda eít abneget femertpfum , & tollat crucem [uam , Al Tke[. — commiferatio , fed ejus immoderatio abi- & fequatur me. Neque credas , aliam effe [ hanccrucem , quam hortamur tollere , ac y "-; genda : fovenda eft commiferatio , fed in- tra moderatam quandam temperiem , cer- deferre ex Chriíti imitatione , quàm ip- tósque limites ; qui enim nulla tangitur com fam compaffionem , ut ícité expendit ver. . miferatione , non humanam prodir , fed fe- ba Lucz S. Gregorius inquiens L Compaf* rinam naturam : compaffio veró immodi- fionem animi plerumque latenter obfider pie- ca , & diuturna muliebtem fapit imbecilli- £s falfa ; ut bant moununquam uigue.g. tatem, quà finit ,. fe in nimium abripi lu- ad conde[cendendum vitijs pertrabat, cum»s &um , cui propterea eft froenum injicien- ad culpas. quisque non debeat compa[fionem dum : dedecet enim virum diuturna querula exercere ,. fed zelum. Gompaffo quidem "p $, d compaffio , hinc Syracides probà monet : El bomiui, €$ retlitudo vitüs debetur ,. quod Ecclefiaft. in uno , eodémque . bowine , &5 diligamus i, d 38, *. 16j in mortuum produc lacbrymas , & quafi dira palfus , incipe plorare , & paucis interje&tis 6onum , quod facium efl ; && perfequamur fubdit : 4marà fer luum illius qna. die , mala, qua fecit , me dum eulpas inaudité & confolare propter triflstiam , & fac u- remittimus , non jam per charitatem come um (tcundàm. meritum. ejus. uno. dies , pati , féd per negligeutiam conce[flffe. vis gel duobus, deammur. Hac Syracidis verba intelli- git Lyranus de compaffionis luétu ; & Sy- Compaffio igitur eft crux illa , quam 415 racides hortatur , ne ejusmodi luctus ex cum Simone Cyrenaeo portamus , & Chris ftum fequimur : Simon ctucem bajulavit , €ommiferatione profectus ultra biduum protrahatur ; adeà ut non tam plandum fed inea mortuus non fuit; & per compaf- profequi , quàm inchoare lüctum permit- fionem onus , quo proximus premitur, ad - tat , quó difcamus luctui freena injicere , nos trahimus , & alienas eerumnas noftras ejüsque immoderantiam coércere,eleganter facimus , & crucem poft Chriftum bajula- D. Paulinus ait : Scriptura divina ,. que mus cum Simone Cyrenzo, Bona igitur [ zþii.ddpüa producere nos. lachrymas quafi. evaporando crux eft compaffio , fi hec , ut ait D, Gre- macbium, | dolori permittit , termino quoque defig- gorius , vitia non foveat , imó & corundcm nato prefcribit tempora , eim dicit , 4- pervicaciam poenis retundat , & feveriori 6 snaritudinem lutlás uno ferendam die. renixu prorfus. abigat. Alienze miferiae divitie bonitatis DEI ! quàm pta ,. id sp- opitulari , qui fatagit per commiferationems fum folicitudine noftri cavet , non pieta- in id neceísé e(t , incumbat ftudij , ut j / 1nk0'n t impenià invidus 5 fed. infirmitatia noffre finat fe ullo;inficiari vitio, 425 con[cius , $ omui immodics temperator Jonathas ea animi firmitate, G in- lachrymas im mortuo produci jubet , ama- «oncu(fa cordis conítantia fuos dilexit , ut non pateretur eos ulla folicitudine angi; vitudinem veró [ugendi uno tantàüm. die» elaudit,: Subtiliter philofophatur Pauli- proepulíatis periculis eorum confuluit íe« curitati, nus, dum aíferic , Deum commiferatio- Eà tamen enituit prudentiá , ut nislachrymas temperare , eásque modico priüs propriam domum voluerit in liberta- unius díeculz fpatio claudere ; & id non tam afferere , quàm pro aliorum dimicare utilitate- In urbe Gabaa prefidium Phi- agere, nonquiafit péeratie impenfa invidur, ff infirmitatie noflra con[cius. liftheus pofuerat , ut tributa ex finiti» p MU « O. Ea etenim eft temperatee commifera- mis Ifraélitarum urbibus, ac pagis extor- h tionis nobilitas , ea mediocris compaffio- queret , & Ifíraélitas fervitutis premeret nis preftantia , ut zequum cenfuerit , nos infamià, Hanc igitur premunitam Phi- monere , Deum illius invidia non tangi , lifthinorum . ftationem aggreflus" Jonathas nec impen(íz noftre pietatis invidum efle ; in primis voluit demoliri , hoflésque à Íed quia infirmitatis noflre conícius nos fuis finibus propulíare , ne ei objiceretur , edocet moderationem ,. & modum impo- quódin perniciem líraélitarum pateretur Y« Regs 6db nendum triítitie ex commiferatione pro- in propria civitate adverfarios. Percu[ft fecte . L 13, amaré fer luctum illius. uno dies, Jonatbas Siationem. Philsslinorum ».— qua & confolare propter. tristitiam. Prafcri- erat in Gabaa , & contta Saul INaas pug» ti bit enim terminum , quo luétus fit clau- naverat ; & Jabeíenos ab obfidione de* dendus, & modum, quo veluti froeno fit fenderat , cüm in propria civitate hoftile ls cohibendus , hac enim cornmiferatio ita pateretur prefidium , & non fine dedeco- b concinné temperata e(t ; cui Deus invide. te fuitineret adver(arium : ^ Jonathas veró ret, fi capax effet invidià tangi , & ideo toto nixu fategit à Gabaa civitate fua pra- son pietatis impen[a invidus;fed infirmitatie fidiarios Philifthinorum copias depellere , : ratus prudenter debere priüs fibi providereg L nofira con(cius terminos nos edocet , qui« bus & triftitiam claudamus , & moderan- & hoítes fua occupantes priüs expugnare , / tiam eidem injiciamus, Si enim compaf- quàm fuos propugnare : non enim pati po» fio concinnà temperata fuerit , crux eft tuit, ut populus fibi concreditus tributarig Chrifti fuam bajulantis pediffequa , monet jugo premeretur ab extero pra(idiario mi, u p . l Verani de Affelibus Tom. H -'Ssssfz li;e ; 692 Differtato XXIX, lite , quem propterea expulfum voltit priüs àcivitate Gabaa , quz & ipfa hoftili prafi. commiferationis , cüm primüm panem fibi fieri pracepit : verumzamen mihi primim.s dio ingemifcebat fubjugata , ac tributis ob- fac de. ipfa. farinula. fubcinericium panem.s noxia: prima enim compaffio eft, qua in parvulum, & affer. licét eadem farina mul- fe ipfum exercetur , & in fuos; non enim [ tiplicata alexipharmacum effet curandze vie datur laudi fe ipfum negligere , & vitio duzg , & Eliz agritudini prafentiffimum , coinquinari dedecoris ; ut alienz fuccurra- voluit tamen Elias priüs fibi provideri , ne tur indigentiz , ut igitur Jonathas hoc abo* ordinem everteret commiferationis ; ícité leret dedecus , fortis ; & audax aggreffus eít — —— — "Theodoretus hic ait : Magnos ille pollicitus Quef, 5 1. yuttb. 1 prafidiariam illam Philifthzorum ftatio. quidem eff fontes farine , &5 olei, eam am. 74l nem, quaz fibi, G fuis infefta erat, quam eem ju[fit , 65 primum G8 facere ; 65 afferre pa. ita feliciter percuffit , & fortiter profligavit, sem : eadem multiplicata farinula viduze ut plurimis czfis , aliisque fugatis offen(io- confuluit indigenti , & Eliz fubvenit fame- nem illam, & ignominiam & patria depu: z lerit civitate. Ícenti , ac remedium fuit*utriusque. Ita alienis confulamus commodis , ut £. $ - 4 Bw 4 Mox cüm fibi, & fais confuluiffet de- 4f* - " proprijs non exponamur periculis, charitas pulfo & fua civitate hoíte , mifertus alio- enim , (i re&é ordinaa (it, à fe ipfa incipit, Á rum ab armis non abftinuit , fed alias ag- precfertim in ijs, qua ad fpiritum attinent: greffus Philifthinorum ftationes , aliorum : dementiz fiquidem daretur ei, qui in ftu- Tto—— — etiam miferias excuffit ,. cüm Philifthinos [.-- - dio virtutis pati vellet detrimentum,, ut alie- in alijs urbibus ftationarios percuffit. — No- na promoveret commoda., Elifeus fupra luit jonathas fuis, & alienis compaffus mi- defun&li corpus incubuit quidem, fed illicó feriis ordinem invertere commilferationis ; ad deambulandum f(urrexit. Deambula- fibi enim, & fuis voluit priüs confulere, & 4« Reg. enp, vit in domo femel buc , 4tque illuc, . Quód 30 'vo 3;. P .—J35— poítea alienis fuccurrere miferijs ; funt enim, fi quzras , cur Propheta illicó deambulave. qui propria negle&a falute alienz ftudent , Pl rit , G opus inchoatum non fucrit profecu- & alios ab hofte defendere, quem à fe pro- tus , refpondet Abulenfis. Ex extinécli ca« pulfare non fatagunt ,. fcité Seneca de vita .(;'Lüä/f;- j daveris mortuali frigore vitalem Propheta €». 27. beata ait : Vebu altena ferutari mala, && fuitle calorem quodammodo tepefa&lum , li fententias ferre decoquam , quare bdc Pbilo- idcóque furrexit illicó ; ut beneficio motus fophus laxins babitat ? quare bic lautits ca- ) proprium foveret nativum calorem ; nedum f "at , papulas obferuatis alienas ,. ipfi obfiti defun&li corpus adnititur calefacere propri. [ luribus ulceribus. Hoc tale eft ,. quale fi us vitalis calor, aliquid in Elifeo pateretur quis pulcberrimorum cerporum nevos ,. vel detrimenti : commileratio , ut proba fit , ita verrucas derideat ,. quem feda fcabies de- alienis confulit commodis , ut propria,non ä pafcitur. fubeat pericula , ait Abulenfis ;. De[cendit de Plures vitia carpunt aliena, qui tamen H fi 44« leciulo, & ambulavit per domum fcils cet per & propria vel non videntes , vel negligentes eenaculum femel buc , 68 illuc , id ef , alz., non excutiunt , & qua in alijs reprehendunt, quando declinabat ad unam partiem , && ajj- ( infenonemendant, felices effent , fi fui mi- quando redibat a4 aliameundo , & redeundo l ferentes, dum aliena carpunt vitia, propria ficut illi, qui deambulant per domum ad fa- . detergerent: fed alienz egritudinis medici eiendum exercitium. Siquidem motus ca. li aliorum irafcuntur erratis , cüm laborent ip- lorem excitat, quem fovet , & ne Elifeus ul- fi multiplici egritudine. Commiferatio , Í um pateretur detrimentum ex frigefcente [4 merectum evertat ordinem , fibi priüs mede: cadavere, cui adnitebatur vitalem impertiri tur, quàm alienz confulat egritudini , quód Q calorem , fürrexit illico , & deambulavit in : fi itaafflictis quis fubveniat , ut feipfum non negligat, fed vitia , qua in fe deprehendit , domo, | i fimul corrigat, tunc ijsdem fubfidijs , qui- (0 bus affl.ctis fubvenit, fibi confulit. Elias $, V, D dum afflicta, ac inopi vidue exiguam multi. E K plicavit farinulam propriz fimul, & alienze Commæ;;)tio ;ammz;ävrälianem confuluit indigentiz , cüm ex eadem farinu- Ó euvvet in commiferantem s f bic commoa- la fibi confici placentam imperavit : Nolr 4a miferis folicitaturus fe ipfum Vitijs cofn» u B. Reg. cap. timere, fedvade, & fae , ficut dixisii, ve- ]7,'0.! " quinzzt. Vera commi/eratio ita alienis 0Pi" g rumtamen mibi primim fac de sp[a farinu- Iulamr mu[erijs , ü la fübcinericium pauem parvulum , & affer ut proprias noxas priug exeutiat , G aliene virtutis , ac meri« ad me , nimirum de eadem farinula , qua in- 4 fiat particeps, p digenti viduz abundé fubvenit , propriz e- Vij tiam fami confuluit; eodem fubíidio , quo Lures funt , qui ut temporalia miferis 46, pl egeftatem depulit afflicte viduz , propriz commoda folicitent , non verentut fe u etiam fatisfecit indigentiz : non enim potuit lt Elias fibi non elucrarialimentum,dum viduz - ipfos vitijs coiaquinare , .& hi gta» viori fui difpendio aliorum íludent fub. te indigenti fubfidium exhibuit farinulz incre- fidio , qua commiferatio commiferatio- Qu $nento ; neque tamen Elias ordinem invertit ? quia lio nem movet in& commiferantem vitijs U: À Benefica commiferatio plus.dantibus prodeft, &c. | 693 fed nafcuntur ex virtute exculta, juflirize vitijs coninquinatum, ut alteri profit, cui commoda folicitantur, Vera commilera- exercitio, morum integritate, àc vitz niro». tio ita alienis didicit compati miferijs , ut re; qui ergofieri poteíl, utqui panis exhi- bitione alienamfamem fedat , velaqua por. proprias noxasexcutiat, &itaalieni doloris eít delinimentum, ut proprijs etiam medea- re&tione fitim extinguit mercedem juttiacci- tur ulceribus; ita eftbeneficain mileros, ut piat? cüm hicnon íolüm mifericordiam ex- ercuerit, verüm etiam ad propugaandam, eotundem virtutes contrahat, & pramt:ate- neat; (uos. enim Diicipulos edocens Mag;- tuendámque Chriftianam Religionem caput æM/ZOSZA Mattb. 10, fter Chriítus lucra commiterationis benefi. fubjeceric fecuri, machinas everterit, ac plu. ra terra, marique fupplicia toleraverit? ". 41, €2, quà alienas excutimus mierias,ait: Qu rectyst. Propbetam in nomine Propbeta mer- Plara non diffi:eor benefica in miferos 47* cedem Propbete acciptet s & qui recipit j compaflio praclara egit, fed plurima adhuc féum in nowine jufli mercedem jufls aceipiet: & quidem illuftriora in juftis amor, quo Ubi notac D. Gregorius,non dici, mercedem Deum fuére profecuti, Annon fuit amor 4f de Prophera,& mercedem de juíto; (ed mer in viris juttis, & de religione benemericis , qui plura Martyrum milliaedocuit morz im. cedem Prophetz, & mercedem juítiaccipiet, fiquidem aliud eit mercedem de Propheta ac- patieutes evolare in diftrictos gladios, ac. €ipere; &aliud mercedem Propheri pro- ceníos ignes, candentes laminas , forcipes, mereri clavos, ferras, uncos, fecures,perindeac in Sed quomodo improbus merce- dem erit Prophetz accepturus , eóquia be- flores, roías, lilia, tulipas, violas? Ad quid neficam exercuit nifericordiam? cum Pro. non ítimulavit juftes amor; «üm ad forna- ces ardentes , cr»ticulas candenies, accenfas pherarum alij (ecti fuerint , alij lapidibus , Mrn, obruti, alij telis coüfoffi, alij fufte percuffi, lampades, lentos ignes;picatas veftes eos im- ;0'04 yl G iij circuierint in melotis, ia pellibus ca. pulit properare, perinde ac ad melleas deli, cias, floreásque voiuptates: quomodo ergo, prinis, anguttiati, afilicti,in folitudinibus et. tantes , in (peiuncis, G cavernisterrae deli- qui recipit juftiim in nomine jufti, feu bene« teícentes, quibus dignus non erat muadus? ficam commiíerationem in virum juftum ex. t st beneficus, & mi(ericors fortaffis nonnifi pa. ercet, mercedem jufíli accipiet ? nem porrigit cibarium famelico, cum Pro- Non ine Latet plerumque homi- 42- pheta vitam ipfam profundat; & quomodo nes divitijs afflaentes dignis, ac merentibus fi panis nequit. vitze pariari, mifericors dice- pretipere przmia furripere prezeminentiam; tur Prophetz accipere mercedem , feu a eó quia apud Principum adminiilros exhibis ta pecunia id obtinet virium , ut virtutes quale premium,cüm inzquale (it mericum? quoimmodo mercedem juí(ti accipiet, (1ex u cudat, quibus meritis vacuus ornetur,obid Ítis noníolü:n plures ut miferis effent folatio quia plurimum profuderit auri, & argentis nonraró qui plus elargitur, plusetiam im- fuas pauperibus diftribueran: divitias, fed etiam pro Chrifto fanguinem ipfum. pro- petrat ; & promunerismodo menfuta accet« z fuderunt inter fnpplicia atrociora, cüm irent firor merirorum : cümenim verales exhibe- catenis vincli, à virgisad baccilios, à baccil. antur dignitates, qui plus exhibet pretij,plu- lis ad rotas, à rousadbe(tias, & hincad pe- ribus & inügnitur dignitatibus: íed inDei &ines ferreos, móxque ad plumbeas glandes, officina, nec ex argento , nec ex auro cudun- tur virtutes , ut necex adamante rutilant imó & íaxispercuffi , & lampadibus adulti, fcorpionibus corro; fartagine frixi , nova- digritates pretio comparatz; quia Dei equi- - cuià fecti? Quale non dedernntjufti (pecta- tas nec muneribus fubornatur, nec ejus jutli- cula in nece inter cruciatus pro Chritto fub- tia delis corrompitur, nec dignitas fi* abs. eunda? viviscffadiebatu: cerramox dimidiá que merito folo pretio venalis, Quód fi Íui parte morituris, manus ardebat, pellis ita eit, cur cibarius panis exhibitus fameli« corrugabatur, adeps liquefcebat, venae cone €o diuturnz virtutis premium exaequar, & trahebantur, fanguis fluebat & toto corpore; qui juftum recipit ia nomine juíli mercedem adeó ut contremiícecent adltantes , & hare. jufti accipit ? quia nimirum ex'nde . divina rent coníternati fupplicia cüm Ípeztarent ju- commendatur juftitia , qui enim Prophetam ftorum. quivarijs fupplicijs. & initrumentis fufcipit, &alit, virtutem Propherz ad fe unà cum íanguine vitam effudére; ut Paulus quodammodo transfert, & merita Prophetz gladio, Jacobus fuite, Simon ferra, Mat. exugit, non quód Prophetam denudert,iillato thias fecuri, Thomas hfta, Andreas cruce, ei damao; fed quia multiplicato commodo & alij millenis, ac diverfisalijs inftrumentis; Prophetz , &jufti; donatur. przmijs jufti, ac Prophetz , quatenus fplendet utriusque pluresenim fueruntin aculeo. fufpenfi , alij virgis czfi, vel aquis fuffocati, vel liquato virtutibus, ut pulchré edifferit D.Gregorius plumbo epoti, vel candente ferro aduftiadeo inquiens: l; qui Propbetam largitate fua Homil.1o,in ut Diabolus omnem artem ; 'Tyrannus om. fuftentat , quamuis zpfe dono. careat. Pro- Evangel, 460 nem authoritatem , populus omnem. furo- phetis apua omnipotentem tamen Dominum Prophbetia premia babebit. — Ifle enim for- rem exercerent , quó juftosatrocioribus tot. taffis qwfluseft, & quantüsn boc nibil po[tdet, querent fupplicijs: non enim Martyres una nocle,ut vulgó dicitur,nalcebantur,tanquam tantó loqueudi pro. justitia fiduciam | majo- vem babet. — Hune dumille (uffentat , qui im ex putredine fungi, aut ex fimo vermiculi ; 0€ Säss; * 694. Diflertaüo XXIX,- L boc mundo nh'äïn'd poffdet, &fortaffe adbue vitis odore gtatius, quin de ejus flore fuc- pro juslitia loqui liberó nou prafumit , jusii- cus expreffüs voluptati fimul,& faluti iníer- £ia illius libertatem fibi participem facit, ut vit; & ulmusfuo amplexu itavitem fulcit, H re.*)f. eum eo pariter pramia vectptat juflitie. Be- ut foveat; gaudet enim vitis hujus arbo- q/i"- neficé mifericors particeps fir alienz juftitiz, ris ramis illieari, quos circumdat lacertis, ut przemia recipiat alienz virtutis ; alimen- veítit pampinis , & fertis coronat uvarum, tis mifero & famelico fuppeditatis non fo- Vites igitur ulmis fuffulte ,. illisque f1. làm propriam fovet virtutem , fed exhibite maritate lztioribus luxuriant pampinis, G mi(ericordiz pretio alienum (ibi coémit me- uberioribus ditefcunt fructibus ; & ulmus, ritum;quo pari praemio donetur fcité:D.Gre- quia fuis ramis veluti brachijs plantam ele- gorius /ibertatem fibi participem facit , ut vat, fulcitque cxteris imbecilliorem, quam« cum eo pariter pramia juflitie recipiat, vis proprio deftituatur ipfa fru&tu , foeribus 49. Tametfi Propheta divino íi refertus tamen ditefcit alienis , ac vitis fibi lucratur Spiritu, divinóque loquatur afflatu, quia honores, pulchré D. Gregorius ait: Er fi Hoinil.20.ip tamen materiei immeríus craffitie, & corpo- frucium proprium ulmus non babet , portare Evangtl, rea gravatus mole, corporeo indiget alimen- tamen vitem cum frutiu folet $ G paucisin. to, adeó ut nifi corpus reficiatur vox Prophe- terjectis fubdit. — 44 boc ulzsus. ponitur , ut tica lubtrahatur? qui vitze opitulatur Pro- quisque eum intuetur , qui babere virtutum phetz propheticam veluti vocem fovet , & fructum [psritualium non. valet, fed ramen Propheta ornatur przmio; quatenus bene- £05, qui [piritualibus donis pleni funt , fufen. uml fice commilerationis induflrià alieno pro- tat 5 ipfe quoque [antlorum vita quanta va- Müll;?;, phetavit fpiritu, & alienz virtutis particeps let largitate inferviat-,-€8 colefiium: dono- effectus elt. Ea enim eít benefice mifeti- rum borros, quos gignendo non valet, fusli. cordiz virtus, ut veluti fpongiabibula me- nendo ferat, Vitem alienz indigam opis, ritum ebibat , cujus miferetur , idqueedif- quia beneficá veluti commiferatione ulmus ferens Deus, fe editioribus in montium ju- fuicipit, tametfi proprijs deftituatur ulmus * gis flumina evocaturum, & in finu (terile- fructibusalienis tamen ditefcit uberior,pams [centis telluris, fe topiarium. exculpturum pinis redimita luxuriantibus , & racemis die fpondet per fuum Prophetam líaiam in- tefcens ad vindemiam defpumantibus; be- 3Cap-41. V. quiens: Zperiam im [upinis collibus flumina nefica enim in indigos alienz opis commi- ..ä* 29, & in medio camporum fontes: ponam, defer- feratio , alienapotitur virtute, ditefcit fru- h tum in [lagna aquarum , U terram imviam &u, & pramia exugit: nimirum quos na- n rivos aquarum , nec benefica Dei largif tura avaritia ulmo fructusdenegaverat , hos tas hoc duntaxat aquarum irriguo contenta benefica commiferatio uberiàs impertivit, Inwr, $ eít; fubditenim : Dabo in folitudinem ce- Et inde edocemur,alienz indigentiz commi« .W: lä' b" drum , &5 fpinam, & myrtbum, & lignum.» ferentes de aliena fplendeícere virtute, & elive: pouam in deferto abjetemy,G ulmum, pramia fugere, cujus indigeriz opitulatur, & buxum [imul , ied que folitudoeitifta? in & quos gignendo , ut loquitur D.Gregorius: qua cedrus efflorefcit, & lignum germinat non valet botros caleflium : donarqm ; fsl olivz, & abies virefcentibus luxuriatur fo- nendo ferat. liorum comis, & ulmus gigantelcit ? fi tot . Neque mifericordia finit fuos perire $2« plantarum genera ibi luxuriant, quomodo cultores, ait enim . D. Auguítinus: 4sure folitado deferta erit que probro notatur fores gebenue lat mifericordia ; & neminem "fterilitatis? nimirum folitudo ett ad fpeciem permittit ia carcerem mitti , quia ficut mi, horrida, ac omni voluptate vacua ; fed re« fericordia, qua alienz opitulamur indigen. vera perenni manans voluptatum fcaturi- tiz, coelum aperit; ita immifericordia clau- ine. dit:; imó etiam ipla immifericordia ftat ante 39 Non credas, ulmum quamvis infrucli- fores cceli, nec ullum , qui faerit immife« feram fruftratellurem occupare. -Quam- ricors finit eó admitti. Ne igitur divitijs vis ulmus fuperbé grandeícat nullo fuffufa affluentes fe przbeant inoperibus mifericor. erato odore, nec ullis ditefcens fru&tibus , diz lentos, non tantüm invitat urilitas, fed vitem tamen fuftentat indigam alienz opis, & compellit. neceffitas, alioquin ut ait D. vitem fulcit uvarum exundantem racemis , Jacobus: w«dieium fiae mifericordia erit CGPQ PT idcóque licét proprijs fit ulmus viduata po- illi, qui nou fecerit mifericordiam, & D.Ba. mis , quia tamen alienz imbecillitati benefi- filius detonans in locupletes', quos nulla co complexu fert opem, alienis etiam di- tangit commiferatio, ait * orat/ad Divites, tefcit fructibus, & premia fugit virtutisà Non es mifertus , mon. invenies mifericor. vite, quam fulcit; eft iquidem vitis imbe- diam , non aperuiiii dumum; vépitdiaberis cillis, & caduca, & nififulciatur in. fublime 4 Reguo; mon dedili panem non Accipies non erigitur, fedin terram ferpit, quapro- Vitam aternam; & plaribus interjeBtis * Se, pter ut fe erigat claviculis fuis, quafi mani- hináfli amaritudinem ,^ amarorom qmetes, bus quidquid eft nacta complectitur, & fi fugifli mifericordiam , mifericordia fugiet à ulmo adhzrefcit, nullo excrefcit fine, donec te — deteffatus es. pauperem — deteflabitur Smu, IN fublimiora procerz arboris attigerit fafti- € vicl:;yim—. (6, qui propter. bomines. fatius giwa : fi floret verno tempore nl florentis $ Divitijs Bencfica commiferatio plus dantibus prodeft, &c. 697 EL Divitijs affluentes, & quos '-n,u'lla in paupgrï , cui quà plus dat, plus dives pom-"x | pauperes commiferatio tangit, unde timeant det, quia quod dat in dantisntilitatem nbe- proprium exitium eis oftendit Evangelicus tiorecum fcenore refilit. Ej D* conf, purpuratus Epulo, hinc D. Auguf(tinus ait e Quinimo licét modicum adet,diadhuc jf *yirÉ. JMemente quid purpuravo diviti contígerit , multum recipit; dat enim coenum, & coelum qui nonideo damnatus efl, quüd aliena tule. fufcipit, dat nummum, ut Regnum accipiat, f vit , fed quód egenti pauperi fua mon difri- ut innuit D, Chryfologus inquiens: 2Manus 57 9^ buerit , t$in inferno pofitus ad petenda mi- pauperis AAbraba . fimus esl : ubi quidquid nima peruenit , quibic parva negavit, Non peuper accepit , mox reponit $. Tbe[aurus profant divitize, fed obfunt, & divitiarum emli efl manus pauperis , quod fufcipit , me aqua nifi moveantur, & in manus deriven- in trYA pereat , veponit incelum, Thefau- tur pauperum , vitium contrahunt, ac pu- rizate inquit uobis tbefauros n cmlo. Manus treícunt ; noxig aquz funt, 6 flagnantes pauperis eff. gezopbylacium | Cbrifliz quia 1. at« aflerventur , & fuos plerunque mergunt 24 quidquid pauper accipit , Chriftus acceptat, pofleffores , dum in alios fluere non (inun- Da ergo homo pauperi terram , ut acctptas tur: id aquis proprium eft, fluere, opémque 4qlum , da nummum , ut accipyas Reguum, ferre areícentibus plantis, quas irrigant, ac Da micam,ut accipias totum. . Da peuperi reficiunt; divitiz aquas zemulantur, fluere Ht des tibi aquia quidquid pauperi dederis; debent in manus pauperum; ne ftagnantes tu babebis , quod pauperi non dederis babes vitium contrahanr,fed alijs prodeffe valeant, &it. alter. $6. Hopil.,5,5 Icité D. Chryfoftomus rem hanc edifferit * Foecundus eft ager. pauperum finus, Mül[/&) inquiens * Quenadmodum fons i. aqua- qua accipit cum foenore reddit; & benefica ram fiumina in fe ipfo quafi flagnum quod- commileratio , quá pauperibus opitnlamur, dam reiinet , facile putrefcit 5 eodem certéà toícida eít ceeli pluvia,quá bona, qua feri« sau0do divites , cim 1n fe ipfis opes fuas de- mus in agro pauperis multiplicantur, & coe- zincant , marcefcunt. — Id circo trizo prouer. leftia etiamadaugentur munera. — Hinc fkul- bio fertur : Nulla divitiarum putredo apud uitiz redarguitur , qui in Evangelio divitijs £alem bominem esl; nec dtcitur magna co- diffluens, eas non finebat in manus paupe- pie.ingens Tbefaurus , putredo enim — pro. Li&-llz.,'.v.r'. rum diffluere: Habes multa bona, qua ta- [e49 in ore poffidentium, fed opus ipfarum.s. men cum fordidé avarus pauperibus dene- xam recondita veffes corrumpuntur. garet, fibi fructum fubtraxit : fuiífet enim $4. Illis divitiz proient . qui eas benefica lucrofum fenus exigua ferere in exculto a- manu pauperibuscommunicant; divitijsca- gro finüs pauperum , quó inde uberiorem ret, & inopiálaborat, qui opes non finir in Proverb, 5, colligere: meflem. — Eutdenter apparuit, ait indigentes diffluere , quapropter Salomon Chrylologus : 2ui lezzbaz , 4Mia 4 defíru- Se?/2, 104 w: 16, o ait; derivenrur fontes tui foras $a. plateis £lione incipit femper inimicus. h git, Agit, 4quas ruas divide , babeto eas [olua , nec fint ut quae babes, deffruas; ubi enim tartareusg Alieni participes tui. — Patadoxon videtur hottis in(tigavit laxioribus horteis omnia a- nobis Salomon proponere ; nullo enim ve- varé includere, fluduit omnia labefaclare; ritatis vinculo videntur extima facie poíle & ipía fordefcens avaritia erat tinea divitiae fimul ejus verba connecti : quomodo enim rum, vermis corrofor fubílantiz ; quz col. L folus poffidere aquas poteft ; qui easdem ju- legerat, reponebat in horreis, üt aflervaret , betur in alios derivare ?. quomodo aqua- Íed fervabat, ut perderet, & dum latens rum fluenta folus is dicitur poffidere, qui inimicus eum avara inefcabat cupiditate , quas poffidet opes in alios effundit 2 fed ipfo defiderio cumulandi de(truebat; cumu- reclé cohzrent verba Salomonis ; & probé lata; qua indigentibus diftributa uberrima refpondent ulrima-primis: loquitur enim fuiffent , & honefíta opumincrementa; ea» Salomon de aquis divitiarum, qua finuntur dem denega:a pauperibus, ruina extitére di- in finum pauperis diffluerc ad alienam ficci, vitiarum , & exitio diviti, tatem reficiendam , íeu alienz indigentie Chriílus refecturus in. deferto fanieli-' )7 Íubveniendum ; quia opes, quas pauperibus cas turbas, qua fuerant eum fecutz, eíque quis elargitur fibi aucto foenore accrefcit, obfecutz , obfonium à Diícipulis petijt, & ac retinet in fe, quod dat aliis; . poffidet e- quos Apoftoli ad reficiendas proprias vires VL nim quod alijs impertiturj & fub proprio fecum tulerant panes, accepit ; Ef puer Joan. &, duntaxat dominio conílituit , quod muni- unus bic , qui babet quinque paues. bordea- — "3 ficá largitate vult eífe alieni juris: jubemur €c05 , &$ duos pzfces..— Hos panes penu Apo- aquas divitiagum diffundere in pauperes, ftolorum fuifle edifferit D, Chryfoftomus in quó tutiüs eas poffideamus , quia dum fic catena inquiens? Dzfcamus autem bíic quí effunduntur, fecuriüs retinentur; & ex eo voluptati atteudimus , que comedebant quód foras prodeant , & in manustraníeant wirabiles viri ifli, 6 magni. . Sed i Chrifto pauperum uberiore cum fcenore confervan- difficilius non fuiffet omnia obfoniorum ge- tur; tunc veré noítre íunt divitiz, cüm nera illicó creare, . & lautiüs di(cumbentes ampliüs noftrz non funt, fed pauperum: turbas recreare, quàm panes hordeaceos ijs. — pulchre S. Petros Chryfologus ait: Da pau« dem diílribuere , &incrementare; cur non - peri, ut des tibi, — Dat fibi dives, qua dat potiüs manna 6 ecclo pluvio, utquondam in - deferto — 696 L.*ifïertatïox XXIä(. | deferto Hebrzos, &unc in eremo turbas pe- fitientibus pauperibus: vitium contrahont diffequas reficit? cur mavult panes muiti^ aque fluxi auri, & argenti , ni moveantur» plicare hordeaceos? ex quinque. enim pani- finantürque diffluere, ni fpargantur in pau- bus exlaturatà multitudine, adhuctot fuper- peres, in quorum manus cüm primum dee fuerunt reliquiz , utduodecim cophini im. veniunt maculas abítergunt divitis dantis, pleti fuerint, & ab Apoftolis affervati, Sed Moriseft , ut manu: frequenter aquá lavene eur fierat panis multiplicatus turbis di- tur; fed anima manus aptiüsnon aoiter- ftribuendus , Apoflolis traditur aflervandus? guntur, neque citiüs diluuntür, quam aquis quó nimirum conftaret , Apoítolos fibi ac- eleemolfynz ; abítergunt fordesaque divi- quiivifle, ac multiplicáffe divitias,quas mox uarüm , (i hz in pauperes deriventur, Sor- erant diftributuri. quia dandq famelicis fibi des confervant, (1 ipfae (erventur; appofiré Homil,4, de confulebant, fibique dabant aucto fcenore, D. Chryfoftomus : Lavacra cum 2qua fiat, ponuent, quz famelicis difttibuebant : 444ifcimus ait ut manulaves s fic &f eleemofyna lavaerum Theophylaétus in catenà ex ziraculo perpe- efl, ut anima manus diluas, £raro non fieri pufillanimes in. coar& ationi« $2* Non folüm quz pauperibus erogantur Óus paupertatis , nifi panes famelicis, & in- j 370 divitiz fordes abítergunt , verbm & opes digentibus di(tribuiffent duodecim cophinos incrementant ; e(t enim benefica commife- non impleviffent , fed quinque duntaxat pof- ratio , quà divesopitulatur pauperi compen. fedifent panes ; quia veró. affenz fuerant diofum facultatum augmentüm ; non enim indigentiz opitulati fuam incrementátuat h&c benefica commiferatio egentis tantum annonam, & quinque panes in agro famceli- miferiam levat , fed bonorum etiam fibi corum fati, au&to feenore germinárunt, & adauget copiam. Ubi fponía in canticis uberiori ceeperontApoftoli penu ditefcere,ut conliciamus quantis incrementis redeat ad fons fignatus dicitur , hoc eft clau(us, fuos alijs minime latices. impertiens , uberrimi dilargientem indigenti przftitum, ac mife- rivuli de Libano non dicuntur ad ipfam con. ricordier dilargitum: quód enim fuperfue. fluere; fed tantüm de ipfa: Fons fignatus Cant. 47 rir canta reliquiarum copia, non tamevi- Íed ubi fuas alijs communicat aquas,plantás. W:lz. dens fuit dominice potentiz teftimonium, que irrigat hortorum , alienis luccurrit. in« LIV z 2, quàm efficax argumentum ad . reddendum digentijs, tunc é fummo Libani vertice tor- eleemofynz debitum: ett (iquidem eleemo» rentes pleno alveo defluentes (ibithefaurizat: Íyna ingeniofum , & mirabile artificium in- Fons bortorum , puteus - aquavum — viuen crementandi divicias. um , qua fluunt imperu de Libano z tunc ad ipfam puriffimi confluunt undarum tmpe- 5- VI. tus, dum areícentibu: hortorum plantisfuos. " asb du zms AÉl dilargitur latices; & tunc ut innuit D. Gre« Sinus pauperii ager eff Adeo ferax, gorius, Spow[a fons bortorum, CY puteus. u ff aqu dz'/lrzþmïze el—eemcyjnæ irrige- aquarum viventium deferibitur : non. eit éi, Qur , in uberrimam bac ilicó exerefcat vae- puteus dum aquas fervat , led fons fignatus; ritorum [ogerem , & qua fuerant terra. ditecit veró in puteum dum fuas alijs aquas conereditay autlo fenorevecipian. impertit , quo inde diicamus. honeítum ar» tur in calo, tificium opum adaugendarum beneficam $8. effe in pauperes commiferationem ; quibus Erivanda in paupetes eft aqua divitia- quó piura damus, eó majora recipimus, D rum, irriganda eft aliena ariditas; ut Jum, $, Ficus, quz famefcenti Domino nullum 60, *ilo, nobis uberiora utilitatis adferat. in- * * exhibuit tolamen , illicó à radicibus aruit — N J [ EM " M peommt cremenra; pecunia, que pauperibus difítri- e7frefatla esl continuó fictilneas non tamen Mattb 22.' buta eí(l, fit pretium , quo Regnum . ipfum exaruit arbor, eà quia vectigal Domino nou wlx90 nobis cee'orum co&mimus : quando eam folveret; fed quia indigenci alimeüntum ne, pauperibus . elargimur, tametfi vilis fit, & gavit: quam ariditatem providé declinavit terra, vel in auro rubra. vel in qrgento alba, hydria, quz in domo viduz Elize indigen- pretium tamen enancifcitur in finu paupe- ti fubvenit, 3. Reg.cap.17. V. 14. Hydria . rum; X eó fit pretiofior per benefica m com-. farina non defícier : quin aucto faenore re.- muiferationem diltributa , quó erat vilior pet pletur uberius ; huc accerfendus Drogo de Íordeícentem avaritiam affervata. FAilis ef Sacramento Dominicz paffionis. Ubi expen- Yb Ffol. 27. pecuniasait D, Ambrofius: fed fit pretiofz s dens hanc refectionem famefcenti E/iz ex. per fidem, vilis efl, cim conditur, pretiofa hibitam ait: Qui modicum in fe babet in- eum difpergicur. Vult Mediolaneníis An. telligit , quibus armis debet cullpdire , ne & " I- Et()ejï à tiltes, fieri pecuniam pretiofam per fidem, boc ipfum amittat. Ur - p9 CRMO £UHSO emaea am u 2$ £ n .W Ergo Dominecoruus. &5 . T fi pauperibus ditlribuatur , quia beneficé vidua pafcunt te in Sarepta Sydoniorum,cui — miíericorsin pauperes, dum pecunias 1jS* fícuis malediéla. avuit in terra Judaorum s. K dem diftribuit fuz fidei charadterem prodit, Indiga in Sarepta vidua, quà modicum fa« nifi enim crederer Deum . redditurum: cum ring incrementaret , & toti confuleret ah« fonnore, quod ille pauperibus elargitur,non unde familiz, pugilium quod fuperfuit £a« ll« r ita pronus effet in opes diílrribuendas. In(a. rinz Prophetz pafcendo adhibuit, & auctis « H ni [unt divites, fl aquas divitiarum dcnegexg incrementis vacuam implevit hydriam: ferás ciffi« 4 h ? Benefica commiferatio plus dantibus prod&ü GC 697 'eiffimus enim eft indigentium ager, quae fu« alieng fuccurreret ipfe indigen'iz ; neque credas flerilitate laboráffe , quas ipfe atbo- fcipit, illicóin meffem incrementat ad cen- tuplum moultiplicatam , fatua veró fuit ficus res irrigavit, quas enim benefica miferatio in terra Judzorum, qua ex denegato fame- plantas irrigat, flerilitas non inficit , quippe ut notat Gillibertus : In borto quippe Sapien- fcenti Domino obfonio exitium ad fe traxit; cüm exaruit. £s nibil flerile, nibil nou germinans. Sermf 37;,- Hone(tum artificium opum augenda- Lucrolus eft labor ille; quo frugiferze 62« arbores irrigantur , & alienz indigentiz um eft eas pauperibus erogare , funt enim veluti femina, que in occata foventur tel- impertitis fub(dijs occurritur. Eieemo- Tunc lure, mox incrementum fubitura. Ífyna enim qua pauperibus impenditur Deo iil LA 4; confecratur, qui aucto foenore reddit , qua Íponía excrefcere in puteum coepit copiofis jtit, undarum é Libano proventibus ditata, quan- ànobis munera accipit: munera enim qui do fuos incepit arefcentibus in horto plan- accipit, fe debitorem dilargienti conítituit, tis, ac fitientibus germinibus diftribuere tenetüirque vel gratiam faltem reddere , vel A divitiarum latices, ut notavit Gillibertus munera refpuere fibi oblata; indecorum fi- Serps. 37. inquiens: Pide, quo in loco ejus aque fluunt, quidem éft ,. ipem eludére largientis, qua- uli,uifi in bartis ? atelcentia germina refi- propter aiebat Ca(hodorus: Quid enim ac- Libit, -v;n:,* cAp, 7« cere, fitientia olera reílaurare, micantem quiri putatur, ubi bona con[cteutia perdi- fu. Tuncbona conífcientia deperditur, vel rofarum pompam alere, fragrantem lilio- rum candorem fovere, G toti vegetantium fama denigratur, íi acceptentur muncta foboli latices ad fitim extinguendam fuppe- non benefaciendi intentione, fed acquirendi tantüm cupiditate. ditare , erat propriasaquas adaugere , & glo- tiam elucrari uberiorem. Felix erat fpon- Ad officia hamaniora, & clementiz $2, (a, & dives non copiofa ubertare , fed hone, pronitarem Deus Eliam, ut fle&teret, mini. Íterium ei fubtraxit corvi annonam defe. fta difpenfatione. bigail & ipfa, munera MP Davidi exhibitura obnixé rogat , ut etiam rentis diurnam, & famelicumad viduam de. v.lt' pueris famelicis, quz fecum tulerat obífo: legavit Sareptanam,à qua cum obfonium ex- 1,Reg, e,25, poíceret, clementiam fpondet; HyZria fa- 8* Reg' 6176 nia impertirentur 1. Da pueris , qui fequun. V. 14, tur ie Dominum meum. Non folüm pru- rine non deficiet, nec lecythus olei minuetur dens fdmina munerumi oblatione iram ex. mquew ad diem, in qua Dominus daturtus est pluviam [uper factem terra:. hanc machi- tinguit Davidis, fed proprio etiam confulit honori, dum munera illa non recondi mo- nam excogitáfle Deum ad emolliendam pro- net, nec avare retineri; fed famelicis imper- phete duritiem, eümque ad clementiam tiri ; noverat enim tünc diftributa munera in fle&tendum, afferic Bafilius Seleucien(is;nimi, utilitatem refilire diftribuentis, cümalienz rum ad eam pertraxit Eliam | indigentiam , indigentig levandz de(tinantur. ut alienz opisindigus, nequiret ncn accipere ó1, Cuüm laboráffent nocle tota Apoü.:ali aliena, quibus proprie fuccurreret neceffi. & nihil cepiffent in mari ; & pofiera die taci, pulchre ait Bafilius:. Tertiam macbin av Propbeta admovet, quà dejetius Elias, vel in, juffi rete é dextra navigij jacete ; eam tran. xerint pifcium copiam , utrete plenum fue: vitus ad bumanitatem flect atur : accipere a. fit, non tamen fciffum 5 tunc eorum Ma- liena quibuspropriz confulatur indigenrix perinde eft, ac ad humanitatis officia fe tle« giíter Chriftus juffit ex captis pifcibus fibi goan. 1. aliquos adferri : — 4fferre de pifcibus , quos &ere; alioquin nifi impertita fibi beneficia, «41lo, ft prendidiflis nunc , nonexpecvit Chriitus pi- humanitatis compen(affet officio; injuriam Íces, ut captos minueret ; fed augeret; non fibi irrogáflet, & juftamviduz querelam ut donum circumcideret; fed incrementaret; contra fe concicáflet, ib 22 Habet benefica commiferatio fuum nimirum ut Difcipuli lucrarentur benefici- 64« 1):190 um, eis pracepit. pifcium diftributionem: unde folvat ararium 5 ut quidquid charitas nonenim cumulata eis arrififfet fortuna, nifi fubminiitrat egentibus , largiüs compenífe: tur, Neque putes, aliud efle hocxrarium, indigentibus fuifIet exhibita : tunc enim pin guefcit felicior fortuna, dum uberiüs alitut quàm inexhauftum Dei; eít fiquidem Deus paupertas, fi famelicum nutrias tua pingue- qui pauperibus erogata compenfíat;quidquid enim indigentibus in fubfidiü datur miferize Ícit annona,tua implentur horrea: congeítae divitiz ni) deferviant virtuti commiferatio: levandz, id Deo praflatur, à quo & uberri- nis,non poffidenti, fed vanitati famulantur, mé coimpenfatur. Abigail, ut vulneri,quod Nabalis acerba, ac inurbana. avaritia Davidi quapropter Syracides de fc ipfoaiebat, — Ex- Etclef.2. £ruxi mibi pi[cinas aquarum , ut irrigarem inflixerat in dimiffis inurbané, ac (ine petito 7U, 65 fyivam lignorum germinautium , & hocfue- fub(idio ejusnuncijs,fua lettitate, ac benefica munificentia mederetur, xeniolum afferens rat artificium ingeniofum opum multipli- candarum: extruxerat fibi pifcinasaquarum; venienti Davidi cruentas cxdes , ac . ferales non ut aquasemortuas fervaret & pifces in neces fpiranti. obviat, cui à fe delata offert obíonia , priüsà Nabaleejus marito homine ijsdem in proprium duntaxat, commodum confervaret, fed ut fitientem fylvam ligno- bardo, vecorde, honeíti experte , & avaritiá rum germinantium irrigaret, potümque ex- fordido Davidis denegata nuntijs, ut David ejüsque milites famem propulfarent, vires hiberet arefcentibus prae fiti arboribus , ac Verani de Afettibus Tom. l. 'ttt ; 4 CHCCQ e 699 Difiertatio xyIx, teficetent ; ac ptopriz confulerent indigen. tus; exegit cotvus prz ceteris volucribus q.Rrg« 6257 tix: alloquens Abigail Davidem ait : fufcipe alimenta veluti fibi debita; cüm enim cor» benediclionem banc, quam attulit ancilla. vus pra czteris volucribus famefcenti Pro- tuaA tibi Domino meo. Si Abigail xenium phete alimenta . fuppeditaverii ; corvorum attulit non in refe&tionem | folius Davidis, pulli merito repenías exigunt vices ab ipfo fed in reliquos etiam rnilites diftribuendum, Deo, qui ad folvendum fe obítrinxit,. qua cur uni dumtaxat Davidi teflatur obfonij ejus (ervis, ac miniítrís impertiuntur: pul« xenium oblatum ? | 4rzuli tibi domino meo chré Euthimius explicans, cur David corvos (íeu utexplicat Hugo ) 7ibi quem dominum rum duntaxat [pecialiter meminetir, àit z reputo ; quali diceret : omnibus quod me. Dicunt aliqui quód cümille , qui. [fumma bo- cum deculi xenium offero fuccurrenda in. nttatis efl fons , juflam Elie Propbeta in ju- digentiz causá; fed beneficentiz gratiá foli deos indignationem mollire cuperet, f amen Davidi totumadícribo: itaque folus David snduxit , ut fatietatis fruclus cafligaret, & tenebatur exoluere , cuiífoli totum obío- Cüm illum preparavit nutriri à coruo, nium adícribebatur, 65. igitur Elias fame tortus à corvis miniftrane . Hinc David de munifica Dei liberali- tibus enutritus fuerit, & neceffaria vitze a& " gfalm 146. tate agens aiebat: Qwi dat jumentis efcas "090 ceperitfubíidia , ideo corvus prze eateris ipforum , & pulla. corvorum invocantibus volucribus repenfas víces exegit, quia Pro- €u»t. Sed cur David pra reliquis volu- phetz prz reliquis alitibus impertierat ali- cribus corvos dixerit invocare Deum ,cüm menta, Quodenim Dei famulo;ac pauperi corvi tantüm crocitent ,. & nullum edant indigenti datur, hoc idem Deo indulgenti hirmonicum cantum , quUo aures demul. comrmodatur, propterea merito pulli cor- ceant , & adítantibus folatium adferant ? vorumà Deo eícas exigunt , quas corvi cur noa potiüs dicuntur lufciniz coclette in. Prophetz famelico fuppeditáruni: & haec vocare Numen , cum diebus, & noctibus eft ars illaquafluaria , qua& alis impertta continuis ine ullo intermiffu cantum produs impertientibus incrementat ; & dum paupe- cant, fiantque totz vocales, ut fe totas in ribus opitulatur, diteicit,qui paupeti tubye-, laudes Conditoris effundant ?. fi lufciniam nit, locupleuor. audias occinentem ,. ejuscantus ad perfectze $. VII. suficz leges tibi,videtur productus, nunc enim continuo fpirítu in longum trahitur, Que pid commiferatione bauperi- nunc inflexo variatur elegantior , nunc con- bus dazus,Deo commodamus,a quo mul- cifo diftinguitur argutior , mnunc iniorto tiplicatis incrementis nobis reflisuute copulatur* fuavior, nunc revocato produ- [1:1 n 7 citur prolixior , & nunc ex inopinato in- fufcatur elegantior ; Quid lufcinis cantu [ Avidaiebat: Beatus qui intelligit fu- € .;-90 nunc pleno , nunc gravi, nunc acuto, nunc per egenum , G pauperem , 1ed quae- pjajy,, crebro aures poteít blandiüs demulcete; cur nam efle poteít hzc . inrelligentia ; fVvl L] 1 irar non poti üs lufciniz accerfuntur Nu- quz beatitatem ingerit , & felicem confli- , & non corvi crocitantes ? tuiteum, quiinreliigit. fuper egenum , meua nvocantes Vel (i lufcinia non placet , cur (alterm corvo pauperem? fi paupertas pannofa eít, & femi, nuda non exigit vim iutelleclüs, fed folüm non prafertur alauda, cui proprium eft, re, intuituin oculorüm; ea enim dicuntut intel. pertà in campis eícà furfum avolare, & in fublimi elata laudes hatmonico cantu occi« ligi, qua abfltrufa (unt, & captu difficillia, & minime externis fenfibus obnoxia, qua nere & gratias rependere Deo eícam fuppe- ditanzi volatilibus coeli ? &i alauda beneficium enim oculis funt fubjecta,hac videri,non in- Numinis fentiens in reperto obfonio , bene- telligi dicuntur; qua veró à fenfibus funt Íejuncta , & deprehendunturà nobis, vel in fi:o fuo largitori gratias rependit in fublimi ereda, & eo altiüsevolans, quó proximius tertze vifceribus abdita , vel in rerum pro: prietatibus occulta , vel in naturz fcrinio ad Deum in coelis accedat, laudatura eurn à uo refecta in terris fuerat, — Cur igitur Da. claufa, quaque nulli patent. fenfui, hac vid pullos corvorum .accerfit ad invocan: intelle&u percipiuntur ; fed qua nobis pau, peres, & egeni oftendunt , hzc ipfispatent dum Deum, & ad efcam ab iplo recipiendam, ! V, n oculis: fienim fingula in pauperibus luftre. & non potiüs lufcinias , & alaudas? anquia invocare perinde (it ac fame premi, ac fiti mus, fingula fenfibus potius patent , quàm intelle&tu. indigeant ; ftips à prarereunti- urgeri? led reliqua etiam voiucres , & íame torquentur , & fiti divexantur ? Cur igitur bus petitur , cibus eft pauperibus aridus pa. de folis corvis fpecialem David facit men- nis, vel pecuniola volam eludens ; potus la. tionem. Cur non lufiniatum , & aliarum tex ex obvio fluvio hauítus; veftis detrita avium ad harmonicos edendos cantus e. lacerna defricando corperi , quàm fovendo ruditaram non potiüs meminerit ? quia ni- aptior ; pedum vacillantium fulcrum | ip(a mirum illa invocatio ; qu3 puili corvorum nuditas; calcei ipfz plantz duratz, & callo. eícas petunc, non tam videtur eflefupplex fz, niíi fortaffis eas timidé mifericors ]u- tum emolliat, vel geluédiffectisvenis pur. etirio, quam debita exigentia; cüa enim fuiffe; Eliasà corvis muniltrantibus enutri- domus plerumque tellug purà vefliat .; ipía N B&ncüca cdwmmiferatio plus dantibus prodeft , ö&:. 699 ]z',z'sx illi manducare : þad efurivi ego, €f de. ipfa fub dio frigido,Stratum projecti funt afferes; (ive.igitur firpaüper nuditate algidus, diflis manducare mibi , fibi datum clamat s vel fametabidus, aut fiti aridus, aut lafci- quod pauper acceperit , fe manducare dicit; tudine tremens , aut detrita penula luridus, quod comederit pauper : quod. bibit. pauper, opus non habet intelledtás , fed foli. fuff [ibà teflatur infufum. O quid agit. .amor pauperis! gloriatur in celo Deus unde pauper ciunt oculi,ut qualis fit illicà deprehendatur; cur igitur, fi.ea intelliguntur, quzà fenfi- erubefcit in terra.: £5 boc veputat in bonüe bus íejuncta in rerum abduntur,vel natufis; rem fibi, quod pauperi computatur injurias dixiffe fuffecerat , dediflis mibi potum , fed vel propietatibus , Regius Pfaltesait: Bea- tuc qui intelligu — fuper egenum , & paupe- pramittit efurivi , fitiui : quia parvus fuif- rem ? quz enim fubjiciuntur oculis; expo: fét amor pauperis , .quod pauperem — fufce- nunturin publico , & omnibusillicó patent, pilfer , if & paffiones. pauperis [ufcepzfjet s nontam intelligi, quàm videri, ac afpici &f certà werus amor monunifi paffionzbus pro- dicuntur. Ut intellectu, quz abftruía funt, atur, , & à fenübus fejuncta, percipiantur , pluri- "Chriftus quodammo do fe in paupe.k $8. rem transfudit, ait Chryfologus, fed.quo. mum requiritur laboris; fecus quze .oculis patent, non indigent, nifi ut obvia nobis modo poteft immeníus transfundi in paupe- fiaat — Quàd (i intelligere perinde eft , ac rem miferijs arctatum ? quomodo quiomni- .bus divitijs affluit poteft in egeno inopia la* videre quz nobis obviantr,jam nullus eít in- telligentiz labor , proinde nullus intel igen- borare? quomodo qui animalia quzeque ve-. tix fruclus, qui nonnifi przvio maturefcit flit, algere poteftipfe in paupere nudo? qua labore excultus; cur igitur beatum dicit eft hac transfuíio , qualis hec arcana meta- David eum, qui intelligit fuper egenum, morphofíis? non dixit Chriftus. quàd ipfe adfit pauperi, fed quód ipfefit pauper, nec & pauperem ?. quia nimirum non, pauper eft tunc, qui intelligitur , cüm quis pauperi ait, quód pauper «efurierit, fed .quod- ipfe opitulatur; fed Chrittus ipfe, quife in- elurivit, quónimirum intelligamus;non fo» telligi in paupere oftendit: id intelligimus, làmpauperem fufcepiffe;ted & paffiones pau. quod fenlu non percipimus, & quando be- peris induiffe; ut glorietur in.coclo Deus,un« nefica :commiferatione pauperi fubveni- de pauper in terris.erubuiffe cenfetur; hac eft. snus, qui videtur, & oculis percipitur pau- álla intelligentia, quaebeatitudinem invehit, E «üm.enim Deus nen folàm pauperem in fe er efl ; qui veró inrelligitur, & non vide- tur Deus efl in ipfo paupere deliteífceas, transfuderit, féque totum in pauperem fude- unde quz pauperibus damus , Deo ipíicom- rit; verümetiam ita pauperem fufceperit, 'ut modamus. 1 paffiones pauperis etiam induerit, ideo qua& 67. Sed quomodo quem coelum tegit , eft pauperi damus , IDeo commodamus: cüm «enim bona noíftraomniafint Dei,quorum u- (6, sudusin paupere ? quomodo quem coeli mon capiunt , pannofo ardatur in paupere? fum nobis indulít in terris, a pauperibus P/nlm,-m W, at hoc intelligere beatitudo eft, ac proinde cum damus,in ipfos ufum noftrum transfun- beatus;qui intelligit (uper egenum, X pau- dimus, íed nonjus,quia hoc folius eft Dei di- perem : intelligeze enim quomodo in efuri- Ípoticum habentis dominium in res .omnes; nec ullum poffumus :novum jus inipfum ente efuriat Deus, qui rerumomnium fatu- ritas e(15 intelligere, quomodo fitiat in pau« transfundere; hinc gloriatur Deus in coelo pere, qui omnibus porum exhibet ; fit nu. de fibi commodatis in datis pauperi, de qui- dus, qui omnes abundé veflit 5 inops, qui di- bus putatur isinterris.erubefcere, aitenim vitijs omnibus affluit 5 egenus, qui nullius Chrylologus .gloriatur in cvlo Deus , unde opis externz eftindigus; pannofus, & la- gqauper erubefeit interra , S&noníolüm glo- cerus , qui perfeliffima gaudet integritate; fiaur iple , verüm ut & mnos cüm ipío mendicus qui ditat mundom, id inquam in- $ loriemur praflat, fi pauperibus fuerimps telligere beatitudo eft efficienter, quatenus pitnláti. z quz pauperibus damns Deo commodamus, Idque caufz;cur Tobias fenior juniori 69, qui vices nobis rependens beatitudinem im. injunxetit bona fua pauperibus communica. pertitur : eleganter D. Petrus Chryfologus re,eorümque miferias levare Tobiz 4. Ex.p,;, 4 i Serm, 1/4; expendens verbaDavidisait; Qwomode nou jfubftantia tua fac eleemofynam, & noli auer., beatum , inteliigere , quàd ei fit ampla pau- tere faciemtuam Ab ullo paupere, Seuuvha- peso u angutlum efl calum ? qui ditat bent Biblia Regia: Defaeultatibus tusface. suundum , quàd egeat n egente ? quód fru- Jeemofynam, & ne invideat tuus oculus in. fa- fium panis , aqua calicem daror omuium.s «iendo eleemo[ynam, Etenimneceflaria ero- quarat ? quüd fe Deus amorepauperis fic de- gans pauperi vita fubfidia, ejusdem mifere- tur egeftatis,vicémque gerit calamitofi,quem. ponat » st non ad[it pauperi , fed. ipfe fit pau- er? Hoc cui videre dederit Deusstpfe videt, pia nititur ope fublevare, ejüsque moerores excutere, ac miferias abigere; milericordia fed quomodo aut in fe transfuderst pauperem, E aut fe in pauperem fuderit 5 dicat ipfe jam enim miferiam (pe&ar fublevandam, qua fi yobis: efurivi inquit. 65 dediflis mibi man non adfit, & ipfa abeft miíericordia: nifiadíic ducare , non dixit. efurivit pauper , Q dedi« miferia accipientis, vacare dicitur mifericore Veraui de -Affeitibus Tom. 1l, Tt tt a dia 700 Diffetaiio XXIX, dia donantis; quiahzc tota impenditur per & immifericordem divitem egit in gehen- * exhibica fubfíidia in alienis miferijs levandis, nam pracipitem L spauperem deportáruat & miferis fublevandis ; fed quid? quóod Angeli in Abrahe finüm, & divitem byífo, T'obiz feniori exciderit ( cüm juniori elee- & purpurá indutum degluuvit infernus, mofynas laxé pauperibus erogandas prace- & quem menía fatoravit delicijs diffluen- perit ) Ecneinvideat tuus oculus zo faciendo tem , fepultura condemnavit fupplicijs ad- dicendum ; decepit fepultura oculos ; & eleemofynam , cuinam invidere poteít cüm quis eleemolynas dilargitur indigentibus ? exequiarum pompa divitijs afflóentem men- an (ibi dandi, . vel potiüs pauperi accipienti? tita, defunctum divitem paupetis confli. tuit forti invidentem , eleganter S.Petrus Quis fibi invideat? quis fibi nollet. bene efle , cüàm id unum fatagant omnes homi- Chryfologus ait : 7Mors pauperis totam vi- Serm, 15f. de divvite, ( nes , ut bené, ac beaté ijsdem fit ; fi non tam divitis vicut , & elatio fola pauperis Lazaro, invidet fibi danti, nec minüs paupeti acci- totam diuitis poripam . tran[cendit , && glo. pienti , cüm nemo aiteri. miferias invideat, YiAU. Funus diviis antecedit Iuguäri: quibus premitur ; nec famem, quá tor- turba fervorum ,. fed fererrum | pauperis l quetur , nec fium , quá aftuat. Cui igi- pracedit Angelorum pfallentium. multitudo, Quis igitur pauperis non íÍuícipiat 7^ ;b tur invideat oculus dantisin eroganda elee- moíyna ?. invidere calamitofo calamitatem paffiones, & impertitis eum cumulans be- iNon tamen iníolens e(t invidentiz genus. neficijs , perfonam non libentiüs induat hanc invidentiam credamus inconfulté fe- ejusdem, cunclas pauperibus , quaspoffidet niori lobize excidiffe-: verfatiffimus enim profundendo divitias, ut patticeps ipfe fiat Íenex in gymnafio mifericordie hanc edo» divinz hzreditatis , ac coeleíti cum Lazaro Decimum élurus filium, profundam di&lavit le&io- paupere donetur . beatitate ? nem, cui dies, noCtésque ftuderet, ait ; JVe quintum annum maritalis thori confortem invideat tuus oculus in. faciendo. eleemofy jam toleraverat Sara probro notata flerilita- $4 invidia non alienà. excitatur. miferiá, ts , & fenectutis gravata atate5 fed Deus Í-d alterius foveturfelicitate: fenior igitur licét annis provecle , mairis impertiturus Tobias injungit Juniori laxaserogare pau. honores, ei foeunditatem contulit, ge- peribus eleemofynas, & de (uis facultati- nuitque filium atatisanno nonagefimo, cum bus alienam fublevare egeítatem 5 ita ta- Abrahamus centefimum ageret. iNomen men ut ejus oculus non invideret , quia adeo puero ab inopina Ixtitia inditum fuit Ifaacus Mox Íublimis eft paupertas, & talem fecum ad- ri(um fignificans., lolerter. pracae vens Sara, ne promiffiones à Deo Abrsha« fert felicitatem , animique tranquillitatem, G quietem , ut citius poffet invidiam mo- mo factz jure primogeniu in lima&lem de- vere, cum de ipfa euam glorictur Deus.in rivarentur ; occafionem enacla puerilis lu- coelo , ait enim Chryíologus? gloriatur. ín füs, lfmaelem cum Agare maire domo exe "PL iU. 140 celo Deus,unde pauper erubefctt 1m zerra o v pellit: pramonuerat enim Angelus Abra- hac eít illa paupertas , quae invidiam mo» hamum,. ne egre ferret é€ domio límaclem excludi, ac finere cum matre abire. ex- vere potuiflet, nifi premonitus Tobias ju- nior fuiffet, torrem ; & Sarze eius uxori obi"equeretur : "O. Non igitur contemnendi funt paupe- ejüsque voces audiret, & exequeretur : No» Genef. 21. res , quibus potiüs debemus invidere ,. & uiós videatur afperum fuper puero , & fuper 'V» 12« aucila tua: omnia que . dixerit tibi Sara.», paupertatis gloriam expetere, cum Deus ipíe in fe transfundat pauperem ,. aut fe in audi Vocem cjus: quia in. l/aac vocabitur pauperem fundat, & glorietur in. coelo, tibi femeny [ed & filium ancilla , faciam in unde pauper erubefcit in terraz. & hac cit gentem magnam, quia fementuum eff: fur- vera , & benefica commiferatio, non folüm rexit staque. Abrabam maue , 65 tollens pa- pauperem fufcepiffe , fed & pauperis patfio. nem, G urrem aqua impofust [capula ejus ia nes induiffe ; an non invidiofz funt homi- diditque puerum,& dimifit eam, nibus pauperis paffiones ,' quas Deus ipfe Quid? quod Abrahamus divitijs. af- 7* induit, ac proprias facit ?. Invidiam mo. fluens paupertatem affectet , cüm proptiam vent pauperis paffiones cüm Deus eas non uxorem , filiimque legitimum parco via- Íolüm in fe fuícipit in terris, verüm etiam tico , avaróque obíonio é propria . dimife. de ijsdem fibi gloriatur in codlis ; ubi cum rit domo? 11 divitijs atluebac , fi jumenta paffionibus etiam pauperem ad fe trahit ; ei non deerant , cür locupletiori obfonio, commodioríque commeatu: eos non . dita. cüm divitem terrz hiatus deglutiat, & te- nebricofus gehenne carcer in Íe fecipiat vit ? Huc acceríendus Rupertus Abbas, qui M"fb. 250 quando exuic. mortalitatem , qui in Evan- prafatum Genelis. textum expendens ait : Sic avarus futt. dives ille/ Regum . vilor , gelio divitijs affluens mendico Lazaro panis reliquias , micas obfonij denegaverat: AMor. trecentorum octodecim vernaculorum domi- iuus esí dives ,'€8 fepultus of im inferno, nus , ut pra&ter pauem , &5 utrem ague Fafum efl , ut moreretur mendicus, & por- nil filie donaret ,. quem triflis ejiciebat , zaretur ab Angelis in finum. Abraba ,. quia nec faltem 1l unum. afellum commoda- quas pauperis paffiones luíceperat Deus ; ret ,. fed £a fcapule matris Ifmaehs im- unà cüm paupere in iinum Abrahz cranítulit pontrei, Redarguend? videretür íevera nsc efica commiferauo plus dantibusProdeft,&c, ^70ot1 i-r rem horremus pannofum , & æïrumnofum',' A & V opriam uxorem Agaräm , & fufce- :x ea filium Ismalem parcitas , nifi inipfo Deus ipfe latet , qui; perfonam af* d. oaham divitijs &qué; ac amore Numinis fumens pauperis easdem fufcipit pauperis paffiones , Deóque negamus, quod.paupe- opulentus Dei inftin&tu pranoviffet futurum Isma£lem in gentem magnam , & opulen- ri denegamus. Scité exclamat. Damaíce- DEI Lil. 3, gn. tam; ac propterea m undi penuria premue nus, quanta paupera dignitas eff.. YAb, (2 375 Quo velut larva effcitur. Delitefcit. enim fub njiflet , ac dimififfet immuneratum. £elicits fuum Ismaelem Numinis oppigne- paupertate Deus. 4t pauper quidem effqui raret providentiæ , bonis omnibus exh&re- fupplicem manum protendit , Deus autem.s davit terrz ,. non tamen fordidé avarus , eit , qui 4cqipit, Vocat pauperem Dei lat- V, n fed effus? munificus; uttota ejus pofleffio , vam , quia fubperfona pauperis latet Deus , lt divtte d Ls AfO, totásque cenfas Deus effet quicüm paupe & qua pauperi indigen:i damus, Deo fuam am gratiam indulgenti commodamus, risin fe füfcipiat paffiones , pauperem eti Íuz vult participem effe hareditatis ,. ele- Solet quandoque larvatus Princeps fui 74« hotroremincutere , cui , filarvam detraxe- Lb 1e ganter S. Profper. « Quem poffidendi dele- 2« at ambitio , Deum , qui po[fHdet omnuia , ris , gratiam fpirat , & clementiam imper- /h e6c ; 16, qua creavit , expedita meute po[fdeat 4 & titur ; & principem , ac patrem fe prodit, quem larvatum perhorreícimus. Latva eft in eo babebit , quecunque habere. [ancià de- fed quaniam nemo po[fidet Deum , paupertas, fub qua Deus delitefcit ; detra: fderat , nifi qui poffidet ur àDeo , fit spfe primitis hamus hanc larvam profufis in fubfidium pauperum divitijs ; finamus ex noftra fub- Dei po[fejfor , & efficietur ei Deus poffeffor , Et quid, poteff eb effe felicius , ftantia , noftrísque bonis pauperes ditefcee & portto. eui effcitur fuus. con ditor. cenfus , & baredi- re , ut detracla ijsdem larva Deum experia- mur in nobis beneficum pgt'*rem, dicamiüss 25 cjus dignatur e[fe ipja dyvinitas , ut nibil zerrenum cum Deo po[fideat ?. quia omuium que aufpicaturi dominicam orationem, 4* conditor , cus nibil eorum , qus facit , va- t£er nofler , qui es in cela , & Deum invo« non dignatur cum bis , que cemus patrem ,. quem fub larva pauperis let aquari , condidit poffideri. Abrahamus licét divitij Dominum non cognovimus ; eleganter S, Petrus Chryfologus. affluerec , & amore paterno Ismaclem pro- Servus Dominum.» Serg, 70. Íequereiur, eum tamen immuneratum di- Patrem vocare audet ,. Judicem fuum Reus müt, utnihil terreni poffidens efficiaturei nuncupat geuitorem , conditio terrena fua Deus & poffeffor , & portio, & ejus condi- fe voce adoptat in filium : qui terrena per- tor ceníus , & hareditas ; putans promil- didit , aflimat fe droinitati beredem *. ni- fiones à Deo Isma£li factas i'elic;üs implete mirum , qui benefica commiferatione z. rumnofis opitulatur pauperibus, & divi- das, / i* Quis igitur pannofo non invideat ege- tias fuas egenis impertitür, terrena quidem no , cui Deus & cenfus eft, & hzreditas? amittit , fed ceeleftia acquirit ; temporalia àíe abigit , fed lucratur. 2rerna ; mündi quis non invideat erumnofo pauperi, cujus paffiones Deus fibi aflumit , quó pauperem fluxa contemuit , fed celiopes nulli obpo- Xias viciffitudini enanciicitur , G nt ait fuz glorie , fnzque hareditatis participem conítituat ?. Quis benefica commiferatione Chryfologus ; effimat.fe diviuitatis bere« €ni-s, sewj.le non ftudeat pauperi opitulari calamitofo ; Divinitatis igi U 129 4 ub erogatistubfíidijs , impertitis eleemofys tur heres efficitur pau- 71* nis Deum ipfum fibi dex Hinciat , ejásque per; Gqui terrena perdidit , eftimat fe di» £ loriam fibi coémat? cüm Deus non folüm vinitatis hzredem ; idque caufze Abrahamo fuit , cut Ismaelem dimiferit cam matre dia patfiones ; verüm , & ipfam affümat perfo- mam pauperis , efuriátque , fitiat ; indi- vitijs deftitutum , & fole panis fubfidio , & gï&ï » ac nudus fit in paupere? quz pauperi utre aque pramunitum : dixit Sara Abra- mur fubíidia , hec Deo elargimur; hamo adverfus Agarem concitatior. Ejce impetti Genef. 16a & quód pauperibus ftipem rog antibus ne« ancillam banc , & filium ejus. Quid ad hac T amus , hoc Deo in paupere fubfidium po- Abrahamus? licét mitiffimus, adhuc tamen Neque aliam in uni- ut refertíacra hiftroria, dure accepit bac dbe. Ícenti. denegamus, verfali judicio cau (am aternz damnationis rabam pro filio fuo 3. tecogitabat (fiquidem repro bis eternus Judex exponet , nifi quia promiffiones de Ismaéle factas, G ejus hu fcenti fubfidium manitati, ac naturz videbatur repugnare, fuic eidem in paupere po denegatum. Amen dico vob ,. quamdiu filium ex fe genitum cum matre exturbare domo , càüm non deeffent modi infolentiam, Matfh. 255 »on feciflis uni de minoribus bis , nec nibi E[urivi enim , &5 nou dediffa mibi & ferociam coércendi adolefcentis : non ta- feczftü. zanducare. Suiui, &5 non dedifla mibi men Abraham uxorem Saram objurgavir , e5 nec nimie eam feveritatis redarguit , . fed $? tum. — Hojles eram , & mon collegiffis m nudas , &f uon operuiflis mme s infirmus , & tacuit , altiüs fecum rem perpendens,.| Me- jn carcere , 6f mon vifitáffis me. . Non ait ; ruitque eá patientid uberiüs, ut edoceretur à Deo de uxeris voluntate executioni man- elurivit pauper , & non dediftis ei mandu- danda : cui proptereg Íe libens , ac voleng 4 cáre, Íed efurivi ego » 'quia quem paupe- attenma Tt;t; — C 702 Differtao XXIX. -; attemperavit, nimirum idägcbat Deus, ut enirm poteft ditior effe , quàm cui efficitur tl exclufis é domo Abrahami Agare , & Ismaé. f Deus cenfus , & ipfa divinitas dignatur cffe [ le, in pace & concordia domeítica , ac fub hareditas ? fcité Caffiodorus aiebat : In., 4.veris optima parentum difciplina Ifaacus educare- lucrum: cedunt , que benemeritis concedun- MP. z.-f. uü |! tur, cui potuiffet Ismaélis confuetudo fa- e. tur ; 6 de ipfo munere magis acquiritur. , miliaris. macolam affricare . & Abraham cum optimis digna praflantur, Hoc eft , [4 Agarem , & Ismaelem dimifit pingui defti- qua benefica commiferatione pauperi ag« tutos penu, divitijs vacuos ; & fola paupete rumnofo honefte przftantur , laudabili tate divites, quo ijsdem cenfus fieret Deus , lucro adaugentur, b andt-! & locupletior hareditas ipfa divinitas; quis Wetotettututetototottutoteretutototetotottotu ORAU R RR ARA OROR A Vs ( —TAM pA j — E - DISSERTATIO XXX.. — x d Quz levandis pauperum miferijs pecu- h, at niz impenduntur , non depcrduntur ; ícd £&oa $5 ad uberiora ncgotiantur incrementa f W divitxa:umf $. I. h E miferatio prudens eff propria faluts Hs ( Pa in ærumnafa.r C0 * t p n:gati At 0. X ts OX Ecunias pauperum levan. nifi Abiathar ad Davidem cüm Ephod accef- u // , dis miferijs impendere , fiffet * ;David per Ephod , que praícivit, non ü . bt E L E ? noneít eas perdere , fed agnoviffet, & ni(i prenoviflet ; captus lu. &l d. Y a( 7 6 AU negotiari ad uberiora in- xillet ,. vel inceremptus diíperjiffet: quia fa. ( (l D crementa, Abjatharan. tü : r 9) ;j cerdos fecum attulit Ephod . periculum a* €0 q*ï i ': Ya* S xius adDavidem acceffe- vertit à Davide, quod imminebat , & hu- A 3 b rat , eó quia à Saule ad manitatis hofpitium ultro compenfavit im« Ut U m —— t internecionem quafíitus minentis periculievafio. Ait Lyranus, Fg. effet: David eum benigné excepit, & quam- giens ad David ,. fecum. afportaverat Ee li d vis & ipfe anguflijs tunc premeretur, quó phed, qua efi ueftia fummt [acerdoru , in.. tamen indigenri fuccurreret munifica libera- qua erat rauonale judisj , dn quo apparebat (0 litate, eum pavit , & benefica commifera- réfponfio Domtas : quia David fugientem f W. Reg. cap tione fovit, Mane mecum , me timeds , fi facerdotem non folàm benigno excepit ho- Ípitio , fed etiam liberali refecit obfonio , 22.. 'U. 23' guis quæ/ieiit animam »eam ,. quaret & u animam tuam , mecimque feruaberu.. Hxec pavítque generoía munificentia , ejüsque benefica Davrdis commiferatio, & liberali indigenua füit uberum opiculatus 5 coniul* & tum Oracalum hofpitij compenfaturum hu- 6 tas in Abiatharem, uberrimus fuit fons , é é quorivuli fcaturierunt bonorumomnium, manitatem , lucem impertivit, quà David, D que in Davidem derivárunt, que nec fcri. quz imminerent pericula pracaveret , & & piura reticuit : fiquidem Abiathar facerdo- dolofas eluderet Saulis infidias : dedit Da- e tüm fuiuscum Ephod venerat ad Davidem: vid facerdoti fugienti hofpitium , & obío- te nium, quo vires reficeret, & Oraculum re- Epbo feeum babens defcenderat , . ex quo N conjicere potuit David, quanameffentSau- compeníationis ftudiofum , quo mortem lis (tudia, & qua Celaianorum infidiofiffi- declinaret , & vitam incolumem fervaret, Davidem edocuit, s ma obíequia. Negotiatio fuit ea commi- | N l, MP m feratio ,. quà David fugienti facerdoti ne- Plerumque ob paupere rrïxlbei'lïgn& ex. z. :Zu 1[. 3 Qiln ceptum , folatiümque zrumnofo exhibitum ceflaría (uppeditavit vite lubfidia, quando- t quidem David infidiarum praícius à Saule vir mifericors tantüm à patre luminum in« maturá fe fugá praripuit , - dolósque elufit ternz lucis accipit , quó non folàüm doemo- / hoftiles, & infidias evafit fibi paratas: 4i- num , verüm etiam & hominum eludat in- [!] fidias, Beneficia , que pauperibus imper- ait ad dbiarbar [acerdotem: Applisa Ephod, t'UDtur, t d Pecuniz , quz pauperibus erogantur , divitias augent. 703 tiuntur , funt femina, quz in finu paupe- tate ex*ier;os fufcepithofpitio? cur ram mu- » rum , veluti in occate tellurisfata , & fo- nifica liberalitate amplexus eft extorres , & 4 "ris WP. i, tagremio,germinant ad uberiora incremen- benefica commiíeratione aluit peregrinos ? ta; merira etim colligit , qui benficia ferit. quia ex Davidis bellica fortitudine , & exe Ubi Sareptana vidua Eliam excepit, modi- xulta virture conjecerat eum Regem futu- cum , quod in arca fuperfuit faring incre- rum; & fore inde íperaverat , ut cb exi- gua illa fuis parentibus , & propinguis mentum fubjit, & mortem depulit & filio, quem fuo gelu veluti florem in tenella zetate praítita obíonia; fibi reddenda effet divitia- . . Libithina decoxerat ibi primüm impe- rum copia, ut notavit Abulenfis , inquiens: Queft, s. Rex Moab libenter Davidua confanguimzos rio fuo mors difpoliatur , ubi Dei famulo Eliz indigenti vite fubfidium prafiatur, fufcepit bofpitio , quia putavit David futu- Etiam in Canticis fponfa dilecti fui venuftif- L] rum efe Regem , tel magnum virum . us fimam pingens pulchritudinem ajebat . ei po[Jet vependere vices pro bis. Noverat Coma ejus ficut elate palmarum, ntgra qua- Moabita , eum colligere merita , qui- be- neficia ferit; & quó fibi gratiam mereretur fí corvu : oculi ejus. ficut. columba fuper vi- vulas aquarum , qua latie funt lota , & ve- Davidis , ejus confanguineos uberioribus fident juxta fluenta. pleniffma. — Quia cor- eft beneficijs profecutus . & illis fumpti* vus Eliam pavit efurientem , eidem adne- bus;futuri Regis voluit fibi favcrem compa- élitur paícenti viétrix palma , qua ad pro- rare ; & veluti grana aliquot ferere , quz lixiorem excreícit vitz ufuram , & dum cur- in uberrrimam milericorditer excreícerent vefcentibus , accrifpantibus ramorum comis fegetem ? colonifunt, quiaulas Principum diffonditur pracelía, columba patrocinatur excolunt , & velut iemina pecunias profune ad infidiantis accipitris impetus przecaven* dunt , fed quía uberiora inde fperant incre- dos: Palmarum Rami praduüz'pre.nait'Caf- menta; aurum offerunt ; quia fortunam- fiodorus expendens prafata verba Canti, prafumunt meliorem, cor. € excelfiores,interdum aureofi. coloris Didicit Moab commiferationis exerci- $« erifpantes , & femper ad excelja tendentes , tio, & hofpitalitanis fludio negotiationem exercere, & fibi Regiscomparare gratiam , & nunquam virorens fuum amtutentes, Palmis elatis adfociatur corvus, quia & pinguiorem fibi providere fortunam ; & Eliam pavit , quafi ob beneficam in paupe. dum confuluit perhumano hofpitio indigen- rem Prophetam commiferationem exerci- tiz nobilium , quales fuerunt Davidis pa- tam,à palma etatem mutuaturus longzvam; rentes ; crevit ipfemeritis, — David paren- tes fuos utpote fenio preegravatos,nec fecum ^ & ut corvus , qui praítito obfonio vitam Elie fervavit , prolixiorem fibi à palma ze- poterat ducere, nec abíens ijsdem confule- tatein compararet ; produclior fiquidem te : quapropter Moab «os benigné excepit caterís eft ad plura fzcula palmz , « corvi hofpitio , & liberaliter enutrivit: reliauit &tas ; palma igitur pafcenti corvo adjungie €os ante faciem Regis Moab , manferintque apud eum , quos ut nobiles licétextorres in tur; firquevita fubüidium Eliz przíftitum, corvi prx(idium ad productiorem ztarem ; Íuam Rex Moab fufcepittutelam. — Prudens ut benefica commiferatio in vita compeníe: Rex maluit opes fuas in nobilibus indigenti- busimpendere , quàm in alendis feris , ac tur produGtiore in corvo ; & zterna in cce- Pru- lis, in homine miferente in rerris, pataüus pecunias profundere : non enim dens negetiatio eít foecundz telluri grana eum latebat beneficia indigentibus praftita concredere , ex quibus valeat colonus fpi- in uberrimam excreícere fegetem merito« «s legere: eft finus pauperis ferax ager , qui rum: voluit Davidem fibi devincire , ejüs« fi vomere excolatur beneficie miferationis , que gtatiam promereri munifica illa libe- & profufis eleemofynis velutifeminibus di* falitate ,*-,qu'ä ejus parentes ; & Proxi-mos teícat ; uberrimam aucto fcenore multipli- fufcepit hofpitio. cant in meffern, qua fibi fuerant femina con* Hoc idem pre ftitit Rahab,, qua Jo- é. credita. fn£ Exploratores , fame preffos , fiti tortos , periculis cinctos recepit , & ipfa officiofa do Is avare imprudentie redarguendus effet colonus , qui grana in horreis tetinetet , hofpitio, & abícondit in intimioribus do- ex quibus uberritmam poffet fegetum deme: máüs fus receffibus , ne ulli innotefcerent, tere meffem, — Vir prudens non folüm at- ob vite difcrimen ; quod imminebat., Jo- tendit , quod expendat , fed quantum ex- fué (ucceffor Moyfis in magiflratu in ipfo fui pendendo valeat lucri acquirere honefti. muneris adjitu ; omnes probi Imperatoris Moabita Davidis parentes , & confangui* partes obiturus , non prilis expeditionem 1. Reg. cap, neos enutrivit, Er profetiu efl David inde Dei juffu fiatutam in Chananzam fufcipiene dam cogitavit ; quàm per Exploratores e- 32. T. ,, in Mafspha , queeft Moab, & dixit ad Re- gem Moab , maneat , oro, pater meus , & miffos hoftium vites exploraret , & przfer- ? znater mea vobucum ,. donec fciam ,. quid tim moenia , civésque armatos urbis Hieri. chonting , qua inter primas erat obfidio- faciat mibi Deus ,. && veliquit eos aute fa- ciem Rega Moab : manferntque apud eum ne cingenda , armatóque vallanda milite, Tametfi exploratores fcirent ; quanto fua euntla diebus ,. quibus David fuit $n prafi- atameü dio, Cur Moabita tam propenfa humani. eapitg objicerent difcrimini , fiduci freti 704 s Datonedos dEXX - freti d ivini praefidij itet fufcepére, & fu- ro per modum prateriti propter certitudinem n perato Jordane fub. folis occaíum ad urbis fua fidei ,. quia tenebat ita certum ,. ac ff Hierichonus appellunt portas, quas emen- jam effet. facium , hinc etiam Apoflcius tito habitü, acnomine ingrediuntur, séque Rhaaba fidem-commendans ait ad Hebrzos: Mo- Epift. 11, in zdes moenibus vicinas conjiciunt. Fide Rabab meretrix non perge cüm incre. raba:urin domo illa Rahab foemina ob infa- áulis y excipiens Exploratores cum pace, jj miam pro(titutí cerporis famofa , cüm fa- . Si quaras , quaenam fuerit illa fides : 9. ^ cer textus eam meretricem aflerat ; transa- non cenfeas aliam fuiffe , nifi quia credidit , DT populum Isra enr icumin poffe(honem indu- cta ibi nocle poftridie urbem Hierichunti- nam diffimulanter circumeunt , muros lu- cendum Chananitidis ; ideóque peregrinos firant ; quibus cingebatur feduló exploran- illos exploratores excepit hoípitio , non ut proditores, fed ut Dei nuntios , quos in- tes omnia , G ubi prafertim elffec urbs ex* L] pugnatu expeditior; qui, & quales eflent genti hofpitalitatis cumulavit beneficio , intus milites , accivesarmis tractandis ido- quod tamen non perdidit ; quiaincremen- tavit , qua in beneficium ipfa impendit Ex- nei itidem obfervárunt , ad fuum íub vepe. L ram fe hofpitium recipientes, pleratorum 2 etenim , qua hefpitalitatis d* Verüm non potuerunt munus hocceita exercuit officia , multiplicato foenore rece- diffimulanter. obire ,. quin fufpicio aliqua pit : abítería fiquidem turpitudinis , & ido« animos pulfaret civium ,. qui re ad Regem lolatrize labe ob exericitam hofpitalitatem , delata perlidores , & emiffarios fategerunt ob ftudium mifericordie impen(z in Jofué explotatores meruit. ipfa Salomonis cone exploratotes comprehendere , ac in vincula * conjicere. Cümque id prafenfiffet callida nubium . & ut ex ejus flirpe nalceretur mulier peregrinos abfcondit in folario, feu Meffas , ut notat D, Chry(oftomus , in« parte domicilij fuperiore , quos & lini fti- quiens. — Erar Rabab in fornice, ac lupanati yy,iri] i de pulis, quas ad folem expanías ficcabat pro- velut iu valutabro confufa margarita. Au* peniteut, ;; vidé coopetuit : fed mox fuperveniunt Re- rum in lutum abjetlum j flos [hinis confo[- fus 5 per fidem verü vivam margarita à gis Emiffari , & li&ores jadvenas perquiren. tes, quos ut mulier pio obtegeret men: volutaóro , aurum à luto ,. flos / à fpini g:. dacio refpondit , : viros quosdam ignotos merjt- pauló ante apud fe ccenatos difceffiffe, qui Quód fi calicem frigidz fitienti ex« 10, : . fi proditionis alicuius habeantur [ufpecti porreclus Deus remunerator in fontem cce- poffe , facile eos de. via ab infequentibus re. lefüs ambrofiz commutat , quantó magis trahi , dummodo quzvis disrumpatur mo- officiofz charitatis obfequia , & propriz Circumventi ra, & celeritas adhibeatur, falutis discrimen , ut periculum caveat a« Bomil,s, i; lienz , compen(abit ?. fcité fecum ratioci- exploratores fceminz verbis, omifsà domüs ) per[crumcione , ne cunctando tempus da« nabatur mulier: nonvereor , quin fingula j ' rent fugientibus , cucurrerunt illicó felti- quz poffideo ,' fint à me citiffime receflura , ! nanter per viam , qu£ ad Jordaaem fluvi- ac in alterius perventura poteílatem : quid um ducebat , rati fluminis obítaculo fugam ni opportuna (e fe mihi occafio exhiber , ut [ Mox mu. infidiatoribus interciufum iri. in alendis Joíué exploratoribus non, fo- ? Jier adit hofpites. , quibus indicat , in ]üm indigentibus, & fame preíffis, verüm 1 quanto verlentur mortis discrimine , quos & in vite discrimine veríantibus aliquid ex W' H tamen ipfa(vel.capit'is Íui periculifervatos cu» meis expendam facultatibus , ut faltem fi beneticia feram,(im merita aliquot colleétus pit, l 8. Caur tanta in Rahaba mifericordia , qua ra ; quód fi futurum mihi obílriaxero Re- .non folüm Exploratores recepit hofpitio , gem collatis bencficijs in fuos famulos , non verüm etiam cum Íui capitis periculo abícon. dubito , quin aucto fonore fim expenfum p Ü di. . Refpondent facri Interpretes Rahabam receptura, D pravidiffe , Jofué ad totius illius Regionis dominium perventurum , proinde fategiffe T E ámpensá ejus Exploratoribus mifericordià f. 1. Prze- futuram fibi coémete incolumitatem. videbat fcemina , quamvis ex fui corporis liena , qui confulit calamitati , I! pc lx viveret quzeílu , omnia fua brevi peritura , propriam À [e longius abigit quia pro. prie excutituda miferia nullum. amuletum.s P/ z 11:1,' dh ideóque ut catera redimeret , aliquid ex fuis facultatibus voluit impendere in beneficium aptius commiferatione ,. 68 bencficeu. lT ]it exploratorum Jofué tunc indigentium , & Ha4;, quá arumnofis Opi- tulamur, lu in vitz difcrimine verfantium ; quó non fo. làm reliquam. fuam fervaret fupellectilem ; ^ "Y Ullum contra infortunia tutius amus 114 du w Ti verüm etiam impenfíum beneficium ingenti lecum beneficeatiá: alienz , qui fub- ANovt, at fcenore reciperet auctum: ait ipfa. venit calamitàu , propriam avettit 5: quia beneficijfruclus, aut colligitur ftatim; rug 15 Reg 6.26. quod Dominiu tradiderit vobia terram : ii- tib ]ud verbum zradiderit , per modum pra- vel uberius tranfit in foenus ,. fi ab accipien« tot teriti more hebrzorum cequivalet prafenti , te fpectetur : eftenim beneficiu enevola, ucnorat Lyra , inquiens; Loquitur de futtt: . honeíta actio tribuens gaudium ; reci» la giefnsq.ue'r — W l Pecuniz quæ þaupexibuä erogantur,,! divitiasaugent, 7og piénsque tribuendo , quéd benefaciendo re- pus divinitatis illitum balíamo corrumpere, & devenu(tare non audet, cür mors non ex- Cipit , jam ab accipiente non pendet , & eo pavet íuo gelu florem campi pulcherrimum ipfo , quo vir mifericors alijs benefacit , fibi 4 EF?,G, lt confulit, Hujus veritatis teftis fuit Rahab, excoquere ? aut fj mors audet in ipfum fzvi» quz exploratores & feneítra dimifit per fu- te , cur mottis timent appendices ipfum tan- nem, & funiculus ille , quo eos liberavit, gere, ac Iedere ? f mors vitam profligavit s fibi libertatis teffera fuit. Demitténsque , cur corrüptio corpus non proftravit ? cur igie ] : yofä cab, - tür , cum fuerit corpus morti obnoxium ,à eos ut pergerent , appeudit. funiculum coccie neumin fenefira, cum Rahabà Regiiäiemif' -corruptione fepulchrali fit immune ? quía faris, & iictoribus liberáffet exploratores, quo rempore jacuit Chrifti corpus in fepula chro ejus anima viros pientiffimos ab inferni eos enixim rogavit , quatenus. memores vellent effe , quanto (uo discrimine eorum vinculis, contagióque corruptionis liberae faiuti confuluiffet, Gcurbe per vim occupa- vit , quapropter Jztb. 27. v.. $5. dicitur. desuta, delkecA ch Mp ROR gt Multa corpora [antlorum furrexeruut. cum tà fibi , fuzque familiz parcerent ;. quod — igitur corrüuptionis ignominiam tunc Chri- exploratores ultró promisére , ac (aramcato firmáruns, eique in tefleram íponfionis fu- ftus ab aliorum abegerit corporibus , has pu- tredinis fordes à proprio etiam excuffit core niculum dedére- coccineum fuípendendum 3n urbis expugnatione ad feneítram , per pore : (cité Eufebius Emiffenusait. Meccor» Homil, de quam demiífi fuge fe dederunt , ne quid. pus tenere potuit fepultura squa per illud tri«. latrone ben- dunun nequaquam cargem mortaís corruprio- * quam damni ei inferretur , aghito illo tu« telarifymbolo, ^ Alienz igitur libertatisine ne violaldt : quiaininferno fub eadem mora - ftrumentum ftüz fuit incolumitatis pignus , omne reguum mortie anima defiruebar. Quia in triduano illo fpatio Chrifti anima mor- & codem funiculo, quo exploratores ab in- Horil. g, d fidijs liberaverat, & domo (uaomnia exclu. temexpugnabat, & fanctorum corporaà cor- jeuitath, Yerat discrimina : ait Lyra : petzverat Ra ruptionis feetoribus abfolvebat , debuit ean- dem corruptionem à fe abigere ,^ quam ab bab ab exploratoribus , ut darent ei certum ] fgnum . falvationis [ue , & fuorum , & ipfi alijs avertebat, N - dederunt pro figno , quód funiculus , per quem Cur immune fuerit Chri(ti corpus à 3« dimiff fuerant , ligaretur in fenefira. — Ecce fepulchrali corruptione multiplex potuit Iüy falvarionis fuz fignum aliud'non fuit,quàm caufa affignari , ut virginitatis privilegium , fanctitatis antidotum , divinitatis unclio » L auxilium exploratoribus mifeticorditer prz* ftiturn ; eodem. funiculo , quo discrimini maluit tamen Eufebius producere alienam coníuluit alieno , perícula antevertit propria liberationem à corruptione : quia in infer- ; no fub eadem mora reguum mortis anima.s quil. $. D,. Auguítinus in Jofué ; .per. funzculum.s coccineum Chrifli anguinem intelligit , — im defiruebat, - Siquidem triduana illa mora Per uo una [alus &il omnuium bomimum. corruptioni veétigalis futura videbatur ; fed quia tunc , càüm alienz mederetur corrue . domum Rabab ecclefiam ortodoxam ,. Cujus i Ro oflium , qui egreffus fuerit fenguis ipfius ptioni,corpus vermes pati nequibat, Chri- erit. (uper caput -eju.f , Wipote «rernum pe- ftus igitur in ipfa collatione beneficij , dum Filurt, corpora fanctorum à foetoribus abfolvit cor- 12 Rupertus in Jofu&. — Per funiculum ex« rupticnis , fru&tum percipit collati benefie cij , & alienz corruptionis remedio fui 2I. plicat Crucis fignaculum jugiter in fronte corporisobviat violationi , quia ut fcité Eue . pingendum, & in fene(tra tanquam ante ocu- los habendum in memoriá Chrifti patientis , febius. — Im inferno fub eadem mora vegnum & vires ejus ab exemplo hauriendas. Sed moriis aníma debellabat. ,. fepultura uee quaquam carnts mortalis. corruptione core pulchriüs funiculus coccineus pro teffera (u- mitur auxilij fufcipiendi ob beneficium ex* p violabat. Beneficium , quod benefica commifera- piöfator ibusimpenfum ? nonenim , quod in 14 & in periculis conftitutos impendi- tioalijsimpertitur, auctum in commiferan- egenos , tur miferatio nis officium, & charitatis exhi- tem refunditur : idq; ritus apud Arabes elee- betur beneficium, finit datum corrumpi, ac molynam extorquendi videtut exprimere : perdi, David edifferens Chrifti corpus à ta- retfert Áugerius Busquer. Moris effe a- EPiff. ts ; be corruptionis fore immunececinit. — Noz pud Arabes, ut eleemofynampetituri munu- fculum aliquod offerant ,vel florem , vel po- 'P/il. 15 V. dabis f[antlum tuum videre corruptionem , fed " 20, fi tocum Chrifti corpus cruci defixum fuflol. mum ,vel quid aliud , ut aliquid plus inde ac«. litur , à Libani cedrus immortalis iu patibu» cipiant ab ijs, quibus munufculum offerunt, Quafi piicatoriam exetcentes , ekam proji- lum dira necis convertitur ; fi botrus Cypri dulciffimus in poculum aceto ; ac felle per- ciunt, pifcem capturi : vel colonos zemulantes mixcum amareícit; fi manus olim tornatiles exigua jaciunt femina manu,multiplicatam Il fegetem demeffuri , ait ille. drabes n0n.3 aureznur crucis affix, plenz funt , non fe- rügine is, fed ferreis hyacintis;ft tempora fen- p^lf»n , nec ab| omnibus mendicant , fed ve- fperi. pratereuntibus febaceam candelam.s , tibus, (i pe&us vulneribus , fi pedes clavis ; fi malum citrinum , vel panicum obtrudunt , ur totum corpus vibicibus faucium fanguine PA made: , cur immune effe diciturà corruptios numum , qui dupló ,. eriplóque . pluris fir , recipiant i ut gendere "—— RIEEM * ie ? vel fi corruptio tepulchralis Chrifti cor- potiüs , quam rurpiter Vu uü rogare d Vergni de Aj&äiäm lom. IL i 706 Differtaio XXX. erigatis ad illam fupernorum civium manfo* rogare videantur, — Beneficium , qui imper. titur , non perdit ; quod dat , led ferit;. tru- nem , tn qua cfl pax aterua , quies ampermu- ) &um fufcepturus uberiorem. Quod (1 ab £&abilis. &gro, & malé valente manus medico exten- 'Térque, quatérque felix eft , qui in pro- 17* ditur , ut venam exploret , & «gritudine la* fufis eleemo:ynarum elargitionibus hanc fibi borantem priftinz reflituat fanitati ; etiam ftcuit (calam, quia viam fibi flernit ad coeleí(te dives pauperi manumi porrigit , non tam ,ut regnum,G& quidem meliori nixu,quàm Jacob pecuniam largiatur, quàm ut vel abipfo men- Patriarcha. Siigitur pauperes noftrz erunt dico, quafi medico fanitatem recipiat, ani. fubftanuz coníortes ; erimus & nos Regni j maque lalutem, pauperum, feu caeleítis, participes , id nos e- t f. Beneficium, quod commiferatio pauperi docuit Deus , cum luperam nobis fuam gra- i: impertitur , impertrienti augetur ad [alutem : tiam communicavit, quó inde difceremus. GC &L is detreétat fanari,qui renuit manum men- nos lubítantiam noftram cum pauperibu: ha: dico porrigere: hucflectitur, quod dicitur. berecommunem: fi enim voluit Deus facra: Awuc. 6. "W. Extendit 69 reflituta esi mantis ejus , feu (ana menta divitibus zque, & pauperibus commue AQ. facta eit, Quis non videat in hac manüs ex- niaefle, e&quum eft , ut terrena bona fint iti* tenfione expreffum fymbolum beneficz com- dem divitibus, & pauperibus ; nobilibus, & "miferarionis , quà impertitis eleemolynis ignobilibus ; illuttribus, & obícuriscommu- paeperibus opitulamur : id tamen interett nia, ut reclé urfic D. Maximus , inquie ns , Hemil i ,ae Q(cgü DPTTL À diicriminis , quód in eleemoíyna' largitione Sunus imitatores Domint nofiri , fi enim TM non manus fanatur; fed mens, que morbo pauperes im. calefl. gratia voluit. nobis e[fe- !; laborabatavaritige , convalefcic, & (alvatur. con[artes , cur nobis non fint in [ubttantta.o 'dn cap. 6, Appofité $. Ambrolius , in hac manusexten- terrena conjortes ? nec exiranti (unt. alim0- Oriit 13, Lttc, fione exporrectum aegrotanti pharmacum nijs, quifratres [unt [acramentis ! vidit, & eleemofynam ab impertiente velua Beneficia, qua alijsimperrimur, nobis 18* medicinam d medico impertitam mendico, ipfis incrementamus , eít enim beneficentia , ait iple: Extende manumtuam. | ( Communis quze colonum imitatur , qui grana ferit ube- i//a , generalís,ue mediina eft , extende fa. riorem demeffurus fegetem : tutus efl por- pius eam ad illum pauperem , qui te obfe- tus , qui à fluclibus eos tuetur , qui in eju$ exat . ac fi per ipfum adeprurus fis [anuatem, fe (inum recipiunt ; imó & ad portum ducit Med:olanenfi Aniuitizi tuccinic $.. Petrus ceeleite cultores fuos, quos non finit in flue 20, Serm, 32. Chrylologus, ubi cum dixiflet. Manun-s €libus periclitari divitiarum , idque cauíae / dives in opere pietatis extendat ,velaxet eam fuit Davidi , cur Saulis iram , & imminens ericulum declinaturus , poítquam demiflus in mifericordia ,| in. eleemofynus porrigat. , er feveltram fuerat, Achimelechum adje* potlea [ubiicit. — fanari nefeit .. qui nefeit pauperi fanevari $ rcfpicit mediinam , qui rit , & diffimulatá inopini advenitüs causá pa* t X Y eleemo[ynam non prabet. * nes petierit , quibus viresreficeret , & glae Non toiümwtemporariam , verü m e- dium , quo ab injuflo fe defenderet ag ! 16. tiam z:ernam rependit eleemo.yna falutem: greflore ; exhibuit utruioque Anrittes , & pl eft enim paupertas , cui per impertitas elee- panes ad vires reficiendas , & gladium ad - viram. tuendam , Ííed non alium ,. quàm mo 'yaas fuccurrimus Ícala ,. per quam us aierüam in coelis falutem fcandimus.. Acuté quo ipfe Goliathi caput amputaverar. Dt: ]. Reg. cag. Hebrzorum Doctores expendentes (calam , xit [acerdos , ecce bic aladius Goliatbi Pbi 109090 f q»am Jacob Patriarcha. nocte intempella ; hflbe: , quem percu[fifl in valle 1herebin- & (omno fopitus vidit ; ab imo terrz pro. t, 6fb involurus pallo poff Ephod , fi ti tendi ad coelurh usque : obtervant Expofi- iflum vis tellere , tolle, neque exim bie H cmej; 2$8. efl alius absque eoc & ait David . fi non.a tores hebraicé nomen Sullam , quod lainé H Ícalam adfignificat, eundem numerum pro. efl buic alter (imslis , — da wubs eum.. ]a- ií ducere , ac Ngbani , quod latiné pauper di* quirunt laeri [nterpretes ; num glad:um i €itur, Inde conjicitur nexus paupertatis , iam Deo dicatum in anathema profirau Go- & ícale , & faciliüs ad coelum eum alcen. lhachi, & delarz victorix licuerit Davidi dere , velut per gradus , qui expeditus à re- accipere , ac in ufus convertere profanos; : rumterrenarum pondereeí!; G&is eó fitle- fed i id datur neceffitati , ut. fi hzcc urgeat , qtth4], e fas fit panes comedere propofitionis , & vior, & expeditior, quó plura pecuniarum D onera pauperibus erogat. Quis eatinficias, Ípicas die fabbatho evellere ; cur jure de- [ cum paupertate coharere fcalam , quz fentionis non fuerit etiam Davidi licitum. p pauperem , & divitem pauperi opitulantem gladio obarmari Numini confecrato ?. di« p ad caelum evehit? dumenim dives eleemo- icutithanc que(tionem D. Ambrofius, qui Lib de effe, Ü fynam ad pauperum miferias levandas pro - docet, urgente gravi neceffirate , qualis (;5, ,,, . fuit illa Davidis licitum effe , vafa etiam Qq fundit , in fublime erigitur 3 & veluti per d enefi- altari infervientia, & Deo facra confringe- Ícalz gradus ad coelum conícendit. ü centiá, & eleemo:ynädwims afflaentes fca- re, ac vendere, ut eorum pretio fame fi lam ad coeium usque fibi. ftruere affirmat fracli reficiantur , & non pereant pauperes ; unde non dubitárim licuifle etiam-Davidi U Jo cape 8lt. Derrus Bleffenfis , inquens. Eleem o(yni; 99, , propria manus vobis [calam ,& a[cen[oriumza ad propriam tuendam vitam , ad !e des Himil q, €i fendendum - & hl Q e ! Pecuniz,que Paupcribus erogant'lur, divitasaugént, 707 fendendum ab injufto aggteffore gladio uti extendes manum » tpfum cmli verticenta Numini jam dudum dedicato. zetigeris ,. qui enim illie fedit .. eleemofy- Sedcur David gladium , quo caput am« 19 nam fufcipit , & bomil. g. de penit. vocat T putaverat Goliathi eeteris praetuleric ,. & eleemolynam virtutum reginam , quz ce» nullum adaequé utilem ad propriam tutan- lerrimé in calorum axes adducir ,. & p dam vitamcenfuerit? dixeritque propterea, ftea fubdit : Da pauem , € accipe para- i fí non eff. buic alter fimila , da mibi eum s difem. cüm enim appenfus hafiffet jam diu pa- .In diarijs coeleftibus benefice. commi* & Yo zieti, potuiffet rubiginem otiofus contraxif- lerationis in pauperes , & profufze largita- fe : imó & ejus acies jugulo gigantis ampu- tis, habetur ratio ,, & in coelorum tribunali tato retufa minüs apta proprie defenfioni primus , ac przcipuus locus negotijs datur videri potuerat, curigitur, cüm alij non pauperum , quibus per etogatas elemofynas defuerint gladij, & arte praítantiores, & fuimus opitulati , pulchré S, Petrus Chry- materia aptiores,illüm voluerit czteris prae- fologus ferm. 14. Quàód. 4bel. paffus fit , ferre , quógigantem proftraverit , ejisque quód fervavit mundu m Noà, quód Abra- caput abíciderit? quia nimirum eo gladio bam fidem fufzepit , quàód Moyfes legem tu- ingens Iíraélitice genti praítiterat. benefi- lit , quüd Petrus crucem . vefupinue — afzene cium , càm eamà graviffimo metu, ab im- dit , Deus tacet , $ bocelamat folum , quàd TE sninenti periculo liberaverit: eodem igitur comedit pauper. — In celo prima eft efuriene u(gü' nai gladio , quo periculum avertit alienum , fe- i5 annona , prima Siipendia pauperis trae Joftil, curiüs cenfuit , potuiffe fuum depellere , & élantur in calo , erogartio pauperis prima di« beneficio alijs praeftito fibi tutiüs confulere; vinis feribitur in. diuruis. Primus igitue pulchré Bafilius Seleucienfis. « Inermis pug« in cclefti tribunali locus. datur. beneficio Oratio 1 EA^ mator fublato Goliatb gladio Dominum di- pauperibus impertito ; & hi alijs prae t vidit , armis inufus debitos verfis : & pau- feruntut incelis , qui primum in rerris lo* cis interje&tis fubdit ; fpirirus boffium unà cum dedére beneficentie , ac commiferatio- eum cadente Geliatb ceciderunt ,. fletítque ni: net credas perire in terris, quod benefi- tropbeum , $ $n fugam atiua bofiis , terga cacommiferatio dat pauperibus: hocidem selia prabuit , fuga tefles uulnerum loca-» manus pauperum fufcipiunt , non nt terris veporiaus , G 4 fervitij metu — liberatus infepeliant , fed ceelis inferant :tantam enim Ifrael. habet cognationem cum ccelo benefica com- 20, G ladium , qui ab Ifra£le timorem om- miferatio, quá pauperum profufiseleemofy- nis levamus mifíerias , ut folimifericordes ibi nem excuíferat ,. inflrumentum aflumpfit Davidpropris fecuritatis , Íciens imperti- recipi videantur: Coclites enim , qui zeterna ta alijs beneficia in uberius redundare imper- funt gleriá infigniti ob mifericordiz opera , tientis beneficium , & quia Goliathi gladio qua velin re, vel in affe&u exercuére ,cce- imminentia abegerat à timido Ifra£le discri- leftem pracipué fuére beatitatem confecuti, mina; veritus non fuit proprium declinare ut mirum non fit , fiin facrislitteris fub uno, periculum eodem obarmarus. Probro non eodémque nomine lateant fancli , & miferi- laborat beneficentia fterilitatis , fructus cordes, Exwltabunt fantli in gloria , ubi profert fuos , & eà uberiores , quà largior Pagninus in lexic, legit , Exulzabunr mifc- P/2lto. 145. in alios derivatur. Fluere aquarum inítar ritordes im glori, acfiquiincoelo regnant, I-R,! (IIF. divitias Deus volnit, nein earum amore fiíte- dum vifcera induerunt in terris mifericordia, TE O remus , & tuncfecuré poffidentur , fi paupe- fanClitatem veítierint in coelis : ? & apud ribus diftribuantur. —Quód fi fuis exagita- Deum fancli , qui in coelo regnant , & miíe- tur fluctibus divitiarum mare, quarendus ricordes , qui in terravivunt , vix discrimie in hisce undis portus eít : eft autem portus nentur : idque caufz , cur qualitates cocleftis ifte ipfa beneficentia ; quae à naufragio nos beatitudinis etiam in terris corpora contra- & ad sternam nos pertrahit fubttahit. , Xerint eorum , qui beneficam in pauperes tranquillitatem ; idéóque in divitiarum pe- exercuére commilerationem : fcimus enim lago beneficentize portum quarere fatagat aliquorum manus incorruptas poft mortem qui mergi flu&tibus divitiarum pertimefcit : in lepulchro remanfiffe ob folam in paupee gerim 4-!) eleganter S, Petrus. Chryfologus, Qui rem beneficentiam ; & munus quod exere intrat carní pelague ,. feindit. vitiorum.s cuére commiferationis : Scimus Uegis Ho- fíucius ,. anter. fcopules. eriminum . tranfit , moaldi manus poft mortem in fepulchro à Ld Ld praterit litora pa[fronum | nifi citó portum putredine fervatas fuiffe immunesob folam pierat intraverit. exercere VIYIUICS nol.s mifericordiam in pauperes erogatam , ut potefl , lucrum non potefl baberevirtutum: refertur $n /þemla* exempl. tit, mifericordia quiigitur divitijs affluunt , ne cum earun- »n. $. le '/H&Gu M/'". dem flu&tibus flu&tuent , portum adnitan- Beneficium , quod alteri impendimus , tur beneficentiz appellere; eít enim bene- in emolumentum femper redundar benefa- ficentia ; qu& in pauperes exercetur pore cientis. — Ceefaris Exaclores Chrifti Difcipu- tus , in quo non merguntur , quotquot in . los adjerunt quos, & eorum Magiftrum, ia ia u ejus fe finum recipiunt ? quia ut ait D. Czfari non pependiffe tributum minaci vul: Homil, €7, tb. I7. Chryfoftomus. Si ad paupertm manus tU ; criminantur. | d popule Vuuu2z Quare Magifter veiier E e 24 970n Verani de Affectibus To. LII.* Q») [3 7/O 3 DiHCItäflO ! XXX. [ non [olvit didracbha?. erat didrachmi tri- nem , cum nulli Deus fubjicfatüf: fed quia butum , quod olim Cafíari tefte D, Hie- Cafarem noverat tributi. univeríalis indi- gum juffit,Petrum dare pro íe , & Domino , ronymo foivebatur ; & quia hzc exactorum eriminatio Chriítum non latuit, licét immu- quo inde diíceremus ; quód ubi de indigentia nisà quovis effet tributo, maluit tamen tri* proximi fubvenienda agitur, tranfit in tribu- buto íubjacere , quàm effe exactoribus fcan* tum ex debito folvendum , quod eít munus dalo,& à pifce vectigal mutuatur Ca(ari dan. ex liberalitate donandum. — Eft proximi in« u digentia , quz non (olàüm ad commifera» dum, juísítque, Petrum marinos adire flu- &us , hamümdque dimittere, & eum pifcem tionis fludia erudit , & exercitia pietaris; verüm etiam lat lege obligat ; ad opitulane adducere , quem primum extraxiffer, allo- MattbaT, quens Chriltus Petrum ait: P'ade adtaare, dum miieris , ac indigentibus, D a w E u X X , 26. & mitte bamum , &6 eum pifcem , qui primus a[cenderit , tolle , & apertoore ejus invenies, ff aterem , daeis pro me , G te. NNon pauperi, $ UL - 16, fed diviti pifci marinos inter fluctus infidiz 'tenduntur ; licét piicis reliquis opulentior Propria cujusozs. indigentia lex fuerit, deglutito flatere ditioz , adhuc pri» €ff ab ipfa natura nobis indita,intimans Tüþ, 014,0'70 mus omnium hami inhiavit vermiculo , & a- exercitia pietatis , fludia mifericordia , ut vidiüs in medio mari aurum fervavit , quod de noffra condolent$a eruditi , alienam E in undis ardentiüs fitiverat; & hamo captus [ difcamus excutere. i fanguinem priüs , quàm aurum expuit ; il« / lüm effudit, & ho: fervavit: adeó auri fa- Um ad redundantiam chriftianzg pie* 24. cra fames etiam piíces urget , uthi fanguini tatis plura edocuiffet Chriftus de be- & vitze illud preterant, nefica in pauperes,& indigos benevo- 23. Sed cur. (iàfolo Chriftodidrachmum lentia , & aliquot de fundendis precibus mi- :: exigitur , aliud etiam pro Petro folvitar ? Ícuiffet precepta, eó tandem redjit , unde exjerat , & ait. Omnia quacunque vultis, quod fr pro Chrifto Magiltro , & Petro di- Matthb,7,v. Ícipulololvendum erat , curnon duplex di* ut faciant vobis bomines , & vos facite sls 12 Hac enim eft lex , &6 Propbeta. Pcrpende, drachmum offertur, fed' unus duntaxat fla- [ ter exhiberur in vectigal : erat flater duo- quaío diligenter ; quid tecam velles fieri» rum didrachmmorum pondus, & moris crat, fi nadus frigore algeres , (i famelicus viri* ! ut unüsquisque pro fe didrachma unum red- bus deficeres , fi fitibundus aftu torqueree ( deret: malu:t unicum pro ucriusque tributo ris, fi egrotus jaceres inlecto , fi delapíus are ftaterem , & non duplex, ac divifuri in foveam , non poffes inde furgere: cer- didrachmum, quo smo ,eodémque pretio ait té, Íi opis alienz indigus effes , a'iquem cuperes, qui tuz fuübveniret indigenuiz; fi D.Hieronymus , Dominus & fervus libera- jl verur, qua(i dicat , Petrus famulus pro Chri- fame perires, velles panem tibifuppeditari5 fi fi &ftuares , aliquem defiderares , qui Prnh al fto Domino folvit , fed codem pretio tributi E^ [ exa&toribus etiam pro íe fatistecit, à Petro hauftum faltem frigide porrigeret; fi lace« licét nondum exigeretur cributum, voluit ta» ris , ac detritis veftibus tua alijs pateret nu* meneodem pretio Dominum,& fe,à minis li- ditas, & dedecore tu erubeíceres, vel aiia berare Exictorum , acimportunis querelis calamitate premereris , amictum velles ; quó propriam tegeres erubelcentiam , & tuum ä quibus divexebatur : flaterem obrulit, neà fe l gributumexigererur , & eodem pretio Do- abítergeres dedecus : quód fi hac tibi velles fieri ab alijs , fà praerecenfitis effes miferijs Í minus & (ervus à querelis exactorum libera- ferur. dem (tater dnplex concinebat didra- preffus; hec eadem necefsé eft, pra(tes.G& tu alijs: hzc enim beneficentiz cofficia ecíam 4 chmá . proinde licét unus tantüm effet (later, extra limites extrema indigentiz exhibenda duplex tamen didrachmü . quod pifcis ferva- funt, vit pro Petrounum , pro Domino alterum, Tua neceffitas hanc tibi legem injune git, ut qua tunctibi vellesfieri abalijs; ea quó urerqüeà querelis liberaretur, & ab utro. que tributum folveretur. Sed idemindivi- dem & tu alijs facias. Appofité Nazianzes nusin orat. de pauperum amore expendens. um pretium non eflet pro utroque folutio , u o arhce ml MM MR nifi nobis innoteícerec;beneficium alteri prz- praefata verba. Omnia duecunque vultis , Mattb'2, Erclemþ' n 4 Vi, ftitum, etiam benefacienti prodefle : dedit ut faciant "vobis bomines , & vosfacite sllis. L Hac efl enim lex && Propbete , ait ipfe: Com, Petrus pro Domino tributum ex pifce exen- terato erutum , & pro fe etiam fatisfecit dolentiam velut lata lege [anxit ex eadem., vimirum infirmitate ad pietatem , & buma- uno , eodémque pretio ; (cilicet eodem non divifo, nec diverfo pretio Dominus , & nitatem erudita.s, Bes5o pb — SDU T ^-—X — — EW fervus liberantur ab exaéctorum querelis , Noltra propria indigentia, & mifería 2f. nobis lex e(t mifericordiz , & nonfolüm nos quia beneficium , quod przítitit. Petrus iolvendo pro Domino, profuit etiam fibi, erudit ad (ludia pietatis , verüm etiam obiie vt inde difcamus , quàm benefica fit , que gatad exercitia mifericordiz , ut de nofl« in pauperes exercetur commiferatio ; quae ra condolentia eruditi alienam excutiamus, in beneficium dantis etiam refunditur. Ad & ex miferijs , quibus premimur, diíca- nullam tenebatur Chrittus tributi folutio- mus alienas abigere ; .jubetlex ila ,. ita hos 4 — . 3Dbeg w 0. — -- — DES Pecuniz qui þäüþeribus erogantur, divitias a'ugänt; 705 ftos malis ali&niä affci , utalios erga mos cgedicori, quàm donare. alteritantü ^ re« titori, affici;concupifcimus; quód fi de inhumanie Creditores. noflri funt pauperes tate erga nos meritó conquereremur , de hifce potiüs reddere, quàm alijs addere te- noílra itidem inhumanitate conqueritur nemur ; jus ineft pauperibus eaà nobisexi- gendi , quz ijsdem neceffaria funt * & inis proximus, cuinon opitulamur indigo, non fubvenimus tnifero , non fuccurrimus cala« quum eítaliena jura defraudare, impium mitofo : mifericordize exlex eít, qui alienas e(t creditorem re fua deftituere,& eam alijs non fatagit miferias levare, moerores excu« nondonare; quapropter fcité monuit Eccle- tere, lachrymas abítergere, qui enim in alie. fialticus: £nc/ima pauperi. fine triflitia au na calamitate non condolet, condolenue vem tuamy G redde debttum tuum, Idque $ legem erga fe abrogat; quia ut Ícité Nazi- iterum inculcat Siracides inquiens: Ersn- caþ . 110 anzenus: coudolentiam velut lata lege [anxit davtt illis unicuique de proximo fuo, — Ne 71!2,- ex eadem nimirum infirmitate Ad pieratem, quis forté diceret, egorem mearn gero,meis & bumanitatem erudita. " ego loculis attendo, quid alius agat,non cu- 26, ro, Hanc legem cüm noviffet 'Tobias fee Non fufficitfibi attendere , quia Deus nior nil impenfiüs juniori commendavit, mandavit , ut quisque fibi , & proximo fuo quàm exercitia mifericordig in pauperes: attendat; & injuriam alteri irrogat, qui fo- T061 014-,0'7. làm fe ipfum curat, &alteri indigenti;cum Cave ne aliquando pr'atermittaæ pracepta Domini Des nojirs, Ex [ubslantia tua fac poteít,non prodeft. eleemofynam, — Quomodo potueris. esfo ras. Fatuz virgines non . fuerunt à äuþtiis af« fericors , fi multum tibi fuerit , abundanter exclufz eó quiaaliena non rapuerint , fed Ms gribue s fi exiguum tibi fuerst , eriam exign- quia propria non dederunt , & non curá- um libeuter impertiri fiude , vametli mife. runt propriaslampades oleo adornare mife- ricordia cum Tobia nata tuerit, & cum eo Ser« ricordiz, quam exercerent in alios. adoleverit; nihilominus poftquam declina. vus deíes, qui fufceptum à Domino talen- turus Regis iram fuit bonis fpoliatus, pecu- tum humo defodit, graviter punitus eít, ltht nià deftitutus , facultaobus privatus, quia lh non quia aras fpoliáffet , templa expiláffet , miíericordiam , quam in aliosexercuerat, & ex rapto vixiflet, alienum fanguinemm fu- fibi cunc cupiebat, invenit, ab Achiacharo diffet; fed quia concreditam fibi pecuniam protectus , & enutritus; tunc. mifericor- non auxiflet , & debitum fuo proximo non diam in egenos exercendam inter Dei pra- reddidiffet. Sunt qui fibi duntaxat atten« «epta recenfuit: qua(i praeceptorum appen-. dentes fe ipfos tantüm curantes dicunt cum dicem, ac fi qua ex mifericordia erogantut Evangelico divite: 4mimamea babes multa mox ex juítiia. deberentur ,. & milericor. bona pofita in annos plurimos , requiefte s, dia vocabulum gratiz à fe excuteret, iilud «omede, bibe epulare , contra quos zelo juftiiz , & obligationis fuíceptura ; & ad fuccenfus exclamat Bafilius. bomsilia in illud proverb,z:, 1 fortaffis allufit Salomon cumait; Facere mifericordiam , & judicium. magis. placet deffruam borrea iquiens: O abfurditatem! ET ff [uilem baberes animam , quid alsud dicere Domino, quam vitlima : ubi tamen ante potuifes? deffrue omnem domum. avaritia Clementis correctionem pro ssifericordia le. cuflodem , [ubverte fornices , demolire mu- gebatur 7u$/iria, & confentiunt aliz hujus vos,oflende foli frumentum cariofum , educ loci (criptiones; hebraicéenim, G chaldaice ex carcere viniiam opulentiamyduc intrium- legitur facere. juflitiam , & judicium. — Et phum tenebrofa mammone tabernacula. Ha- Íeptuaginta Interpretes ab abftracto ad con- bes borrea, fi voles, domum pauperum , ve- €retum tranfeuntes legunt facere , & vera, E 8 Qua igitur mifericordiz nomine figui- conde dbi ipfitbe[auros in calum. . Quideff, N quod impedst largitionem ?. non adesl indi- ficatur, ju(titia e(t; G ipfa eleemolyna, quae dicitur ex mifericordia profeda, ex juítitia gus? non funt plena borrea ?. nom. parate merces ? mon pracepium. clarum ?. efuriens eft debita; adeb ut eleemefyna non tam fit con[umitur, nudus viget,unam no[li vocem.ae donum ex miíericordia, quàm debitum ex Non babeo, neque dabo. Sum enim pauper. juftitia, quod Ecclefiaíticus cunctis feclufis Reverapauper es, &$ omnisboni inops; pau- Ecclef,cap.4 ambagibus claré edifferit inquiens : Declina 4,8, per bumanitate , pauper fide in Deum, pau- Matth t pauperi [ime triflitia aurem tuam , 6 redde per «terna fpe. — Cui inquis. snjuriam facios * debitum tuum : vocat eleemofynam , qua fí mea retineo, atque conferuo ?. qualia dic ex commiferatione in pauperem proficifci- tur, debitum, non donum , quia qui dat mibi tua?. unde accepta in vitam intulifli ? fí 4 cafu [pontaueo dicis ,. impius es..— Cur indigenti non fua dat , fed accepta reddit. ergo tu dives es, 1lle veró egenus? profetio Rogatus Phocion Athenien(is, ut aliquid ompnino quó & eu bonitatis , ac fiaelis difpen- conferret ad folemne facrifizium, quod jam lj fationis mercedem accipias dans eleemofynas, alij non gravaté praeftiuiffent repofuit: Me & ille ob magna patientie certamina , pr&« verb puderet donare vobis ,. & huic non ia referat. Vide igitur quidfacias ,. qui zeddere, cui jure debeo ; - &tunc cüm hzc non folum detines , que tua funty fedetiam verba ore.proferrer, Íuum digito oftende- que funt proximi, Efurientis esi panis , bat creditorem ; cenfuit enim gratibs Nu- . quem t derines : nudi eft pallium , quod tu * gini fore;fi folveret ; quod. ipíe deberet guo Uuus j 85 710 | Diiïertatio* XXX Í án velliario confergas . difcalceati: eff aal. pauperes pafcantur , nudi "veü:ïäntur, mife'ri; li ceut , qui apud te computrefcit s. indigen- fuccurrantur, fed ut luxus triumphet in epue tn &i5 eiE argentum ,. quod apud te. defoffum., lis, ornatus fulgeat in veftibus , gemmz l, eft. Vidésne divitias e[fe animarum redem- niteant in fupellectili ; & quod pauperibus priones, & qui feruat. eas, perderes qui veró fubtrahitur, in famulis, equis, imó X canie j [ perdit propter Deum, confervare, bus impenditur: tametfíi aureum fit hoc cins 9. m Quis igitur ram inju(tus , G iniquus eft, gulum non tamen pe&us ambit, quia proe e" quàm immifericors , qui alienz indigentize priam exambit vanitatem: & nil inde acce- éí opïtu'lari detrectat ; qui proximi miferias dit pauperibus emolumenti , de quo gra- ! levare negligit ; qui . multorum alimenta viffimé conqueítus D. Chryfoftomus aiebat u proptriasfacit delicias , & qua paícendis é fugge(to ad populum; JDzéimus , rodat Homil.37, ( pauperibus deílinantur ad folam propriam Hinea, Ó non comedat pauper 4 | ab[(umas "m abundantiam detinentur: neque minus eft qermis , C& nudus noninduaturs omniateme crimen habenti tollere, quàm indigenti non pore confummantur ,. & Gbriffus non pafca- N dare ; famelico panem non fuppeditare ; fi- £ur 5 licét efuriat., Hoc efl valde malumy [ tienti hauftum non porrigere; nudo. ami- quid fi prafata non verbis dieuutur , (Tert'- f . €&tum non extradere: (iquidem efurientium óus tamen effictuntar. H eft panis; quem immifericors apud fe deti. Hanc à nobis contractam obligatio- 31 fti pet , nudorum eft indumentum , quod re. nem alienz miferie levandz nos edocturus clufum in arca fervat: miferorum redem- P Magifler Chriftus, pactà mercede . afcendit lt ptioeft, & abfíolutio pecunia, quam vel in in naviculam veluti in cathedram defpuman. al terram defodit, vel in ciftis recondit; alie. tes fluctus trajecturus, & in fuam appultu- nà igitur rapit, qui indigenti, cüm : poffit, rus civitatem : J/cendens 7 ESUS in. navi- Mattb, ; p non opitulatur. — Liberalitatem, quam ex- culam transfretavit ,. 6 geuit smncivitatem — V.t, N ercuit cacodeemon ,' ut hominem perderet, fvam, quó nimirum divina nos edoceret , -non exercet homo , ut Deumlucretur; ob- mylteria, noftreque intentius ftuderet eru- p tulit unicum Diabolus pomum homini & diuoni, & in rebus vifibilibus invifibilia ^. totum paradifum eidem rapuit ; Deus . pa- Matc 9. 4 exerceret negotia, — Licét. Erythrai fluétus. LA radifum nobisoffert, & pomum à nobis pe» viclento diíciderit divortio, fugáritque & Á i^l tit; imoetiam quid pomo vilius,nempe ya- proprijs fedibus, ut profunda maris nudae nis buccellam, areum numulum, frigidae ret , & lífraelitico populo inter ftupentes, ac Q ft hauftulum, & tamen adhuc deliberamus,; pendulas utrinque undas ficca aperiret iti«. num Chriítofidere , & obolum cur para. nera, Licét marinos fluctus folidaverit, & diío velimus permuiare, an non luculenta fluctuum capita induruerit, ne calcata Petri Lr eít, acinfana hacfatuitas? quz eítifta ani- pedibus indignata recederent, fed ftantia in, marum infania ait D. Augultinus de verbis ter liquidum folidum przberent humanis 4 Sermn. ls- Domini. JAcquirere aurum , aut retinere , greffibus obfequium,Licet cüm ventisimpes E raverit, & mari, flatim tam marini fluctus, Wt & perdere celum ! — [ed quia nemo cogitat Deum; 1deo manet in morte judicium. quàm ventorum impetus fuo pracipienti [ 30. Ea perfepe laboramus fatuitate , ut Domino przílierint obíequia; nunc tamen d pomum rapturi,pictam cucurbitam enacturi, maris fibi denegat famulitium. Ait Chryfolo. M Serm, 5Q. umbratilem voluptatulam acquifituri, mun. gus: Er quid efl, quàd fibi maris fic denegar ij . di gaudium guflaturi, non curemus € para- feruitutem, ut óreviffrmi lacus tranfitum [ub diío excludi. Joannes beneficam Chrifti mercede nautica tranifretaret 2.— Afcendiat [ "Mpocal. c,1. liberalitatem delineans ait:. 7244 feptem can- inquit in naviculam , G transfretavit. Mae [ $y1je delabra aurea , & inmedio feptetn candela- gna (ane Chriíti dignatio, cum non nifi pa- 1 i^ brorum aureorum fimilem filwo bomini.r, vefli- &lo pretio voluerit navim confcendere, & f "aum podere, & pracintcium | Ad mammnillas marinos fluctus trajicere ! Mira dignatio , f «0n4 AHrTeA, Exotica videtur hzc veftiendi quod omnium largitor divitiarum, rerziítri« Rovaratio, quà cingulum non lumbos ftrin. que omnium conditarum difpoticus Domi- P .nus breviffimum lacum voluerit fub nautica | git;fed fupremum pectus ambit; fed fi. cau- h fam disquiramus;reclé zona aurea pracingi- transfretare mercede ? Quid nobis imper- fi tur ad mammillas: cor enim Chrifti cum. L tit hec transfretatio eruditionis. Pergit . & totum amore flagret recté auro cingitur $ Chryíolegus, & ad mores noftros informari- * aureum fiquidem cingulum veram in paupe. dos refpondet dubioà fe propofito, inquiens: fe res mifericordiam exercendam adumbrat : Et quid mirum fratres : Chriflus venit. fu. M ficut amor commiferationis eft pater ; ita & Jfespere znfirmitates noffras, — [uas nobis con- üt eleemoíynz origo in flipe indigenti ero- ferre virtutes ,. bumana quarere , praflare.s li ganda cingulum fubinde aureum eít;, (ed divina, acctpere injurias, reddere dignita- « non pectori appofitum, quiaex corde non tes, ferre tedia, referre [auttates, Mox ut profilit; liberalitas fe prodit, fed non ori- caufam adferens , cur fub nautica transfree üt tur abamore, nec Chriíliana miferatione, taverit mercede fubdit. — Quia Medicut, qus 7 Plerumque divitijs affluences fumptibusnon - non fert infirmitates,curare nefeit , tf qui ü« parcunt ab ipfis expenfíz fiunt maximz; pe- non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo L/ eunig profunduntur acervatim , fed non ut non poteft eonferre [auitatem Chrisfius ergo J f m A * Pecuniz quz pauperibus erogazntilr diviuasaugent, — 71l Fv jn fuis manfilfet virtutibus , commune cum bat » & cor vidue confolatus fum. — Tuflitie bominibus nil baberet , & nifi imple[fet car- indutus fum, — Oculus fui caco, pes claudo, p4wer eram pauperum, Licét inconcuflà wis ordiem , carnis in ilo. effec "atiofa fa- Üe animi firmitate omnes fultinuerit cacodoes fcepti 32. Mirum fané quód compaffio in medico monis impetus , qui impetrata à Deo facul- tate in eum faviendi, maximà, quà potuit fatagente infirmum curare tam exacle re. quiratur; ut nifi cum infirmo infirmetut, vi adnixus fuit, eum expugnare: horrendo eum fanitati priftinz non reftituat ; fi ita ulcere totum ejuscorpus afflixit, & cum illo morborum omnium cohortem induxit, e(t, perperam medica artis (tudiofi Gymna- fia Hyppocratis , & Galeni Scholas frequen- ut nulla effet membrorum pars à calce ad tant, inutiliter impallefcunt libris volvendis verticem incolumis: ebullierunt per fingu. cum tota ratio curandi. ab ipfa dependeat lacorporis exulcerata. membra vermes in 3nedici compaffione: ait enim Chryfologus purullenta tabe natantes, fuítque fpectrum Medicus , qui non . fert infirmitates , eurare potiüs quàm homo , cujus feetor naribus pefcite tametfiartem medicam calleat; licét intolerabilis mephitim exhalabat; hinc o* peritiffimus fit in atte , & plurimi abhomi: mnium domeíticorum veluti à putrefcente nibus fiat; nihilominus ait Chryfologus: 495 cadavere fuga, prafertim cüm integro fe- j son fuerit cum infirmo infirmatus , non petefi ptennio ealues Jobum torfiffet. Et non fo- conferre [anitatem : Àta eLars medica pau. lüm Acheronticus hoítis Jobum inva(it. in perum ægritudinibus curandis , ac mifetijs proprio corpores verüm & infamilia, bo» levandisin Schola duntaxat . compaffionis nisque proprijsad omnes noeendi vias feme addifcitur, in qua alia. non. praefcribuntur pet intentus, Sabzos Huflzze regioni con- terminos armavit, excitavit,ut in Jobi di- m h pharmaca, quàm quz levandis pauperum V, miferijs funt apta; cujusmodi funt eleemo- tionem irruptione factà mille quingenta ma« Íynz, & (ubfidia charitatis. Idque fortas- - joris pecoris, feu boum , & alinorum ca- fis caufze, cur Chriftus zgré tulerit, quem- pita abigerent, cuftodibus gladio perems piam é curbis, &lij expofcentem fanitatem ptis; uno duntaxat excepto, qui nuntium Marc, 9. Mox alter fu. appellàffa eum Magillrum : Magiffer attuli calamitatis Jobo perferret. v,16, filtum meum ad te, cut potiüseum non vo- perveniens dixit,voracem ignem feptem mil- cavit filium Dei , vel coeleftem medicum , lia ovium unà cum opilionibus fzvo incen- cüm ab ipfo fore fperaret, ut ejus filiuspri. dio deleviffe, ne una quidem fuperftite vi» ftine reítitueretur fanitati ? * Quid eff ait &ima, quà Deum placaret, Huic teriius Chryfologus Serm, «1. quód iffe uon ad adjungitur famulus,qui lachrymis madens re. Deum venerat , fed ad Magiflrum pervene- cenfuit, Chaldaos affuetos rapto vivere pare rat ? curam non à virtute exigens , fed ab titos intres turmas,tria millia in przda ab- arte, acfi conqueítusfuiffet Chriftus, quód ftraxiffe camelorü caíis famulis prater unü, qui triitiffima flragis teítis eflet. Adfuit ad fe veniffet ; ut ad peritum in arte curandi, ut in artificem fanitatis inducendz;non veró & quartus, qui nuntiavit, feptem filios , & utadeum, qui benefica compatfione affe- tres filias eadem convivantes in domo, ve- é&us alienas fibi affumeret infirmitates ; & hementi turbine concuffa,& quaffatà domo cum itfirmis infirmaretur, quóà fanitatem à fuadamento,collapfis fuiffe priüs fepultos Probabile eft,has ith ijsdem impertiretur,quia ut ait Chryfologus: ruinis, quàm mortuos. calamitates Jobo retuliffs doemonem , qui Medicus qui non fert infirmitates,curare ne- féits & qui non fuerit cum infirmo infirmatus, Íciffis vetibus, vultu, manibüsque cruentis non pote& conferre [anitatem, - filens, & mox zgro anhelitu fingultiens to- Imó adeo íalubris eít , qui ex compaf* tus in lamenta compofitus animum Jobi ex«- 3» fione eruitur aphorismus, ut utrique pro« celfum dejicere adnitebatur; qui tamen nul. fit,& opem ferat compaffio, Medico danti,, la potuit clade perturbari, adeo ut nec pre- & mifero recipienti; utriquefanitatem im- dones, nec fortunam , nec doemones . ipfos pertit; Medico , quia cüm infirmetur cum malorum omnium authoresaccufaverit; fed fatis habuerit veftium dilaceratione intimum in(irmo,plurimum adfert auxilij ad zeternam fibi comparandam falutem ; & mifero, quia fuum teftari dolorem,; & caput pro more lu- ejus abigit zrumnas , excutit miferias, & gentium obradere, imó coram luctuofis nun. tijs intenta renentibus ora proftratus in ge- zgritudines expellit: quinimó plus commi- feratio benefico commiferanti prodeft ; nua Deo flagellanti fe demiffiffimé fubjecit quàm alteri, cui commiferatur: idque didi- inquiens; NNudum me nafcentem & ad lucis cit; Job in mifericordiz, & patientiz Schola; hujus ufüram venientem terra mater protue licét enim miferatio cüm eo nata fuetit,cum lit: & nudum me illuc revertentem eadem eo adoleverit, & creverit , adhuc tamen me iterum fuum recipiet in gremium , fpo- liatus fortunis omnibus, Manium conce- utriusque virtutis exercitio adeó profecit , ut diceret Job: 4uris audientium beatifica- dam in umbras. Nihii fortuna, nihil cafus bat me, 66 oculus videns testimanium red- contra me egit: Deus quod dedit, abítulit; . qua commodató accepi, libens reflituo L debat mibi , eó quód liberaffóont pauperem.s vociferantem , && pupillum; cus non erat ad- fcut Domino placuit. ita fatium efP.fit fem- per ejus uomen beuedicium. juior. — Beuedittio perituri fu;ïer "e venie- Sed U -- F 712 Differtatio XXX, .. Sed quia Jobus mifericott femper fuerat tuvftone illa tante . tribslationis tafus. foo j LLO in pauperes , & miferatio cüm eo nata,cum nujt: Dominus dedit , Dominus abfiulit , fit. nomen. Domini beacdiflum, ied haectuba ipio itidem adoleverat, ac femper creveratj non permifit miferatio Jobum diu miferijs non fibi tantüm infonuit, íed aures etiam premi , prillinz enim imó & pinguiori fore pulfavit aliorum , quos excitavit ad commie tunz , ut & meliori valetudini rellicutus, a« ferationis exereitia , ad que etiam naturze v H micos recepit, àquibus intef congratulatioe juri bus adílringuntur ; ut & lege divina ob. Cll;": s. nes reductus eílin Regiam , certauim omni- / ftringuntur ad opem ferendam indigentibus, gl bus inopiam ejus munerum largitione levan- tibus, &tanto incremento, ut temporalia bona fuerint duplicatofenore reítituta, ex- $. 1V, «epto filiorum, & filiarum cenfu , quos eo- Benefica commiferatio, qud erume dem, quo antea habuerat numero, | fufcepit ex uxore; ea felicitate, utfanitate, & pul- eofis opitulamur noffrum eft - debitum-s Deo folvendum : & is. are alteno gra- chritudine, ac indole pofleriores prioribus Vatur,qui folutis pecunzjs alienae praítarent ad coeli etiam hareditatem geni- guiferias non levat,nec a. ti; íed pinguiori fortuna reltituto Jobo dsgit. nullum deinceps fit verbum de illius in pau- 4»b. 42, *.115 peres beneficentia : Er addidit. Dominus o« | Lamat lex divina : Red)e ;leütüw mnía quacunque fuerant Job duplicsa. Do? f. 4 m s eleemo[ynam pauperi non de« Ecclefiaft, minus autem benedixit novi[frmis Tob magis, quám principio ejus, Recetfic calamicas, : fraudes, Frange efurienti. panem.s cap.ae tuum. — Vocat Syracides beneficam commi- Íed cum ea abíceffic colerantie materia.opu« lentior accetfit fortuna, — & cum ea uberior Íerationem , quá proximo indigenti opitue etiam benefaciendi facultas , & tamen nulla lamur debitum noftrum, eó quia divinalex ä] ad alienas miferias levandas nos obliget H deinzeps benefaciendi fic mentio, Num Jobus & legi divinz confonat naturalis , cüm nil pinguiori fortunà cumulatus pott calamico. principijs naturz magis accommodatum, & fam inopiam factus eíl avarior? Imo à ca- conveniens fit, quàm alienis miferijs auxi- Jamitatibus, & miferijs, quas fuit perpeffus erudicé edoctus in Schola mifericordie di liari, quapropter Chriflus aitz O»nia que- M aoip €7. eunque uulis, ut faciant vobis . bomines, "7Voize. dicit adeó copiofiüs benefacere, & alienas m ferias levate, lachrymasabítergere,zerum, G vos facue illis: Hec eff emim lex, && Pro. phete. |. Si eftlexutique pr&ceprum, & qu'- nas excutere , ut id referre fupervacaneum dem-non leve, fed capitale cüm — violatores I;B de pd- puraretur ; fcité Tertullianus ait : Paesen. tia in detrimentis exercitatio efl largiendi , hujus legis à divino Judice in zternos able- Sitpb, CAp.7A gantur ignes, — Ii igitur funt meritó repre- & communimndi. Didicerat. Jobus in hendendi, qui ut fe |e ex omni fubducant Schola patientie , & miferiarum , perfe-- moleítia, fucatis amandationibus pauperes Giora commilerationis pracepta , adeó ut ftipem. depoícentes circummittunt dicentes; fi in profpera quondam opulenua mileri- cors in egenos fuerit; ejus tamen milerie ito ad hunc alium, qui te juvabit; & iíte ito adalium,qui;eít me ditior, in quem mo. cordia quafi adhuc inerudita extiait, & ex-. las , cci i. C UMER . ub a xoce. db d Ea WE QUESIUMMM ul rem dimittendi pauperes invehit D. Augue Jex; cüm experimento nondum didiciffer, flinus, cujus zvo folemnis erat formula ile 1h quantum iactura bonorum aflligat, egeitas la abigendi à fe pauperes expofcentes elee- gravet, infirmitas premat, dolor excruci- et, contumelia urat, & detrimenta bono- motynam: Vade in ante, €8 dabit ribi Deus, in quem morem-acriter infurgens ipfe ait : rum torqueant; poílquam id experien'iá didicerat ad beneficentiam uberiorem eru- O infelicitas generia bumani. Quáàm multi Serm, s27, ditus profufior fuit in alienis miferijs .le. inveniuntur , qui. ebriofos, €$ luxuriofos 4* sempor. i4 ampliàs, quám oportet ,. cogamt bibere, 65 vandis, quia ut ait Tertullianus P atient in detrimentis exercitatio e$i. largiendi, & ante ofhium. pauperibue petentibus , vel u« num calicem difimulant dareg mec. atten« communicandt. Quinimo ex propria fui dunt , quiasllud, quod luxuriofis videntur dolentia legem fibi condolentiz in alios fan- [ xit, non ampliüs largitate exlege & rudi , ingerere , Chriflus in pauperibus deberet ac« espere , qui dixit..—. Quod feciflis uni ex mi- fed experimentoerudita: quienim infe pati Fl non didicit, nec miferijs premi, difficulter nimu meis , mibifecffis , fed quitales [unts 'ïv',g ' aliorum miferetur: exacerbata enim in pro- .quando alios innimio potu fepeliunt.paupers elcemofjynam petenti dicunt ,. vade , vade.a '; priis derrimentis tolerantia exercitatio elt corámiferationis: mifericordiaenim inalios nte 6 dabit ribs Deus, &5 utique dum.s amóulaverit bomo ei daturus eff, uid benefica luculentiüs in Schola eruditur pro- riz mileria : ellenim haec legislatrix, que eit ergo, quod dicis ? Vade in ante , &6 da. bit tibi DEUS, vade ad. illum bominem.», €ondolenriam velut lata lege fancit, ut qui qui babet DELM, quia daturus eff DEUS ? milerijs premitur ex eadem infirmitate ad exercitia uberiora humanitaus, ac pietatis ac fi ore fuo ipfe confiteretur , apud fe Deum - non ejje , i Ip P[^], 97. erudiatur. Tuba erat Job. ait Auguítinus: quo sn[piraute pajäf ffagare [ peribsne : quande répente pereujus pantus datmnis , . Hinc | Pecuniæ,quæ paupetibus erogantur divitias augent. 715 le 56. Hinc quotquot Chriftianz virtutis fué, in paupäres exercens liberalitatem , totam, re ftudio addicli beneficam in pauperes ex« qua in horreisei fapertuit, annonam diftri, ercüére commiferationem , ne divinum buit pauperibus,plebémque famelicam pavit; ä transgrederentur praeceptum 5 quin potiüs quavis hebdomada die veneris tredecim pau« exercitio hujus virtutis Chrifto dantes,quod peres rheníz adhibuit, & fingulis indufium, pauperibus erogabant,plus effent accepturi. tunicam, & calceos dedit , cüm ipíe eandem n In facris epitalamijs fponfa fponfum lauda- diem inediam pane, & aqua toleráffet,G cia , licio membra tegeret, cüm indufio paupetes Q.i4. tura ait ; JManus illius tornatiles , plene byacintbis , hoc eft ornatz gemmis, & an- veltiret. $9, nulis; ideo plenz hyacinthis, & gemmis ld pra-ftitit alius Comes Elcearius, qui beneficé mifericos in egenos, ac leprofos ornatz, quia profufz in pauperes; priüs enim manus pleng,evacuantur, quàm quid hÓ$ adeffe voluit fuz menfz , & fibi. inti- mos, ac familiares. aliud accipiant, qui enim — dexteram nu- Diebus fingulis ad duodecim leproforum pedes procumbens, E mis aureis impleverat , non ante fores re. cipit, quàm numos aureos deponat , vel eos aquá abílergebat, G ofculabatur;poftea Chrifti manus in menía collocabat , & ijsdem , veluti fuis permiferit manu excidere. Dominis officiose miniflrabat. Non tamen pleniffinz funt, & cümànobis in Íuis pau- peribus ílipem accipit, quas inmanu gem- (e vinci paífus eft Deusà comitis . benefica mas tenet à fe excutit , G nobis imperti- miferatione in pauperes;geminum enim ei l tur: [funtenim manus coeleítis fponti ple. premium rependit, granarium enim va« Secundum Kelejafi ne gemmis, oppletz hyacinthis: & exi: cuum bis occulta vi opplevit.: F "PA. R gens À nobis exercitium benefice commife- fuit, quia cüm iret venatum, juffifétque o« mnem comitatum cum infítrumentis venatos d fationis in pauperes, occafionem fibi quz- tit, quá plenas fuas manus in nos prius e- riis przecedere, ipfe cum Chyrurgo ad les vacuet ; qui pauperibus damus, hac Chri- prolorum domicilium non valdé difitum di- , flus accipit, & accipiendo , quas habet vertit, ubi chm in primo veftibulo vidiffet l gemmas fuas evacuando manus, nobis dilar. fex miferrimorum hominum feré fpirantia veluti cadaverapriftinze reftituit fanitati,cüm gítur: idque cüm innotuiffet viris pientiffi- mis, ac virtutum culturae addictis, in id vel enim preces ad Deum pro ijsdem fudiffet,coe» '» le/l f. ): maximé incubuére (tudij; ur quidquid pof. perunt illico convalefcere, & abfterfa omni lN Íent, Chrifto darent, pro ijsdem millecu- lue, excufía omni egritudine, deleta macie; plo plura recepturi, hoc eít pro plumbo au- eorum corpora viribus munita, vividóque co* rum, provitro gemmamy;pro (ilice unionem, lore fuffufa mirificé refloruerunt. 39. pro íru(tulo panis adamanté, pro quisquilijs Hanceandem in pauperes beneficant. Tnargaritas , & procrepundijs latifundia pof. commiíerationem exercuit Camillus Gone feffuri., Ob id decertárunt.quomodo aiter zaga PÉlnceps Novellarz anno. 1588. cüm elterum largiendo vinceret; fnásque recuias; enim id temporis in plebem fzviret fames; velut viles herbulas propenfa mileratione quotidie ducentos é turba pauperum paícen. dos fuícepit ordinealternato , & prandenti. pauperibus diftribuerunt, fimüique . Deo :; dederunt, & cujus mauibus decidentes hya- bus miniftravit Camillus, & cüm centum ple« cinthos collegerunt. no reficeret prandio,alij centeni binos finguli "'Tametfi varia fuerint fanctorum ftu. accipiebant panes, accubituri & ipfi poftridie 37« dia, quorum alij magis folitudini, & filen. ad meníam cum interim Chriítiana erudiren. tio3 & alij corporis cafligationi , acjeju- tur catechefi, Quinimó adeó crevit Camilli in egenos benefica commiferatio, ut quoti» nijs; alij fundendis precibus, & pijs libris legendis; alij laboribus manuarijs ; & alij die per non modicum temporis quadringen« G 14f cceleftibus impenfiüs vacaverint contempla tis pauperibus prandium parari volueritau- dg "mf"- tionibus; omnes tamen in id propenfiffimée licis ad menfam miniltrantibus , cum ipfe fua direxerunt vota, ur beneficam in pau- convivator in eadem cum pauperibus menfa & in peres exercerent commiferationem : federet , quos humanitate exhilaravit, libe- hoc omnes convenerunt , & eorum ftudia ralitate refecit , confolatione permulfit : fuére uniformia; quia omnes difperferunt, & zgrotis, quos infirmitas in proprijs deti« nebar domunculis fercula, pecunias, G vee & dederunt pauperibus : de quovis enim Ffalm.1ir, fan&lo ait David : Di/perfit , dedit pauperi- ftes (ubmifit, De iplo memoratu dignum 77,9,. bus,juflitia ejus manet in. [aculum [aculi ; e(t, quód càm rei divinz vacaret, & men- dicum vidiffet detrita vefte femiínudum , pe- & ut ex propemodüm inuumeris paucos re. cenfeam id pra(titit anno. :123. Carolus dibus excalceatum, indufio deftitutum, & ComesFlandrie ; qui ut refert Chriftianus frigore tigentem, juffit domum adduci, & indufio ac nova vefte coopertum voluit a* Maffeus cum lurida, ac infolenter frigidior, ac diuturnior hyems praceffiffet, utvix ad pud fe in prandio affidere, poit 4 E aureis donatum dimifit. ea pecunii; auram maialem arbores nonnihil coepiffent revirefcere, & tellus virefcere , id caufz Idem egit Ferdinandus Hetruriz Ma- 49, fuit,ut omnis fatio agrorum perierit; hinc gnus Dux, qui cüm anno 1610. epidemie annonz caritas toto biennio Regionem il. ca lues Florentiz graffaretur toto contagij lam afflixit, tunc enim Carolus beneficam tempore triginta quatuor millia pauperum f Verani de Affecibus Tom, H, Jxæ' Xx homis 714 Diffetatio XXX, hominum incluforum aluit ; & (ingulis die- celebrare, eqiio ad annulum decurrere , bus octo carnis uncias , & duas panis libras; Troianos lufus agitare, ac primum prz- item oleum, falem, ligna , legumina & mium cateris praripere : vana hzc omnia alia id genus ad commodam vitz fuftenta- funt, quz oblivione illicó fepeliuntur. tionem fuppeditavit, adeo utab initio peíti- Que famam Principi «onciliant , gloriam litatisad menfem Martium feptingenta mil. comparant, verum íolatium inferunt, non lia expenderit coronatorum in fubfidium funt laboriofz venationes , nec ludicra at« pauperum; quinimó ipfemet absque ullo au- morum exercitia , fed eleemofynz , quas licoapparatu, fine procerum comitatu, fine benefica commiferatío pauperibus elargi- Epheborum, famulorümque turbis cum uno tur; fiquidem ut cecinit Regius Pfíaltes ; P fal. 111.v. duntaxat, velaltero ex fuis . familiaribus ad jucundus bomo , qui miferetur ,. &5 commo. 3. fequent., domum paupetum acce(fit, quos perhumagi- dat difponet [ermones fuos in judicio, quia ter fuit allocutus, & peramanter confolatus, in &ternum non commovebitur. In memó- & hujus ducis in egenos beneficam commi- "ia eterna erit juflus Ab auditione mala non timebit, ferationem Deum approbáfe ex eo conjicie Quarit Auguítinus, quenam fit tur, quia premium non diítulit dare. Idibus hacauditio mala, & refpondet, nil aliud enim Februarij in palatio , dum quid aliud efle; quàm fententiam aterni Judicis in re* quaretetur reperta fuit ciítaferrea ligno vili probos latam : Jre ig ignem eternum: hzec operta, fed argento oppleta, inventz enim non mala tantüm, fed & peffima eít audi- 4h funt in eadem occlufz teffelle argentez,cum tio; quia &terna, & hac auditio aures eo, effigie Cofmae primi Hetruriz Ducis, 4Te rum pulfabit, & animos terrebit , qui im» Hoc idem praf(titi: Maximusille Ame. mifericordes fuerunt in pauperes, quibus deus Sabaudie Dux, qui Regias etiam ve- petentibus ftipem, vite denegárunt fubíidia, Ífles in pauperes divifit , poít totius auri, Neque credas, levem effe noxam pauperi- argentique largitionem : fed fi regiis detli- bus nonopitulari , quia ut ait. Lactantius : tutus vellibus , (olem fuit zemulatus fine LiL. 6. inffit. Qui fuccurrere perituro poteftü , fi non . fuc- nubium integumento nitidiorem; nec mi. currerit ,. occidit, CHP' [I: Si homicidium, grave rum fi Chrilti A:hbleta nobilis Regias exuit eít flagitium morte ple&tendum , non im- 9- . . Cb €ee- ee9 "b - LÉ vcítes; cum trino luctaturus ho(le ve(tium par eit fcelus, neceffaria vitze fubfidia pau- ponderaabjecit , ne fuccumberet ; imó & peribus denegare; quinimó D. Zeno Vero. pauperibus erogavit, quó expeditiüs ad vi- nenfis Ántifles , calamum acuens in inimie étoriam curreret ; quód fi Saul Regio de- fericordes egregi& eos pungit , quó immie La OM D nudatus palludumento coepit Prophetam a- fericordiam à Íe expungant , ait ipfe Serm, gere; fi Achabus laceráà indutus lacerná di. de juftit. Non eff Tyranno diffimilis,qui fo« vino fuit fpiritu animatus ; Amedeus fine lus babet , quod potefl prodeffe commodis te Or- regijs fuis veftibus nobiliore fuit vi plurimorum. — Quid, quíd paupere quotidie natus: neque veíles poterant ei R egig de- Lj moriente , opprejfrone , fame,frioore, njuria, effe ; quem charitas veítiebat, & benefica amticum tibi excola aurum, custodis argem. , in pauperes commiferatio tegebat ; acfove- tum,ve[iem pretzofamy orna menta que fuper, bat, quia pauperes protegebat uberioribus idolum z ba, ac fuperfiua pro faerofantia b abes, ficut affluebat divitijs. Scifcitatus à Magni Prin, t€ per momenta componis, dives in cipis Legatis , undénam fuos venaticos deti- Math 4 publico , ditior. in fecreto, JNen intelligis, FENMQUMOTUP M — I TR LR a a C P EREl neret canes , iple é latereedium — ingentem quia bomii imopia morienti t antis opibus,qui pauperum mulutudinem indigitans refpon- eum poffit fubvenire , non fub Ventt, ipfe eum dit, hi mei venatici funt canes, quos alo videtur occidere? O quantar um neces augma- quotidie, & quibus fore fpero, ut fím non rum in phalerís pendent ormate matrona ! fyivaram feras, fed coclum ipíum venatu- ornamentum, eujus unum fi folyas in pretium, rus: fciebat pienuiffimus Princeps hujus tel- & difribuas nect[fitatibus fingulorum, ex eo- luris delicias veluti flores, vel inopinz, ac rum refhiratione cognofces quantorum malo« pramature mortisgelu ac pruina decoqui, rum ille conflat o g " s o - MM EE " aL "HALUS, vel brevi emarcefcere ; proinde coeleítibus . Nileft,in UD duntaxat inhiabat amoenitatibus aternüm quo magis poffint viti ptíne — 47. Cipes, & quo tquot hic divitijs affluunt, dutaturis. Quéd ( Varro rei latinz inda- gloriarij; quàm in pauperum refeclione, G gatorteflatur , hoc verbum venari dici in captivorum redemptione, Benefica com. 4 venis agri , quafi per agrorum venas pe- miferatio in pauperes eft , quze divites ad coee netrent venatici canes, ut feras capiant: À- letem gloriam manuducit, qu & Principibus medeus idem verbum fumpfit pro coele(tis ad aternam beatitatem, ac Reg numcolorum r Regni indagatione. viam flernit, & per quam invitantur 3 Chri- 41. Hsec beneficz commiferationis exerci- fto : Fenite beneditli Patris mei ; po[fidere Matthaus, li, tia in pauperes digniora funt, cateris, quae mecum Regnum caelorum promiffem vobis à à vitis Principibus laxandi animi causá in(ti- con[litutione mundi. Efurirvi , & dediflis tuuntur in haltiludijs, ludicris pugnischo- mibi manducare 5 fitivi & dedifla mibi reis, comedijs: utiliüs eít Principi nudum bibere , nudus eram , & vefiflis mes. veitire, famelicum alere, miferos protege- Quid Regibus , & Principibus gloriofius, Ic; quam equum gyris eXercere , equaria ia EU ii a EL N EEMEEK. - R m o .. Ms r EE — E EM r quid commendatius , quàm gloriari in be» neficae Pecuniz,qu£ payuperilbus erogantur divitiasaugent. — 71$ - E peficz cqmmiferationis' exercitio , quo fe tur,nobis emoriuntur, nec nobis ampliüs. paíci, ac veftiri, Chritus pracipit; & fa. prodeffe poffunt ; proinde utilius fempet: mem fuam fruftulo fracti panis exfaturari eft pauperibus commodare , quàm detoffz. expofcit? inanis non eít illa gloriatio, qua terrz caveis fepelire,& dare; utilius foero- ri credere , quam terrz concredere, DC'; per exercitia mifericordie in pauperes fum« mi Regis redimitur amicitia. Quis non e. je&ti à (ana mente eft fepultum ,. ac claufum tubefceret , fi inter mendicos eum videret tenere, quod multiplici poteí(t incremento efurire, fitire, & nudumeffe, qui ubique proficere ;& probrum non abftergere fterili-: dze.. terrarum animantia quzque pafcit , eísque tatis à divitijs , qua — pauperibus «olen extraditze fru&us poffunt uberrimos, & Pl tti., abundé ad fitim extinguendam hauftum fup- !G fiquen, quidem vitze zternze nobis parere,imó & nos peditat, ac indumenta fubminiflrat, qui- bus veftiuntur: lachrymas;quas in pauperi- alere coelefti beatitate ; noítros igitur the» LéT fauros in defoffis non fepeliamus terrz vie«- bus per vitz fubíidia ijsdem impertita exe ficcamus, Chriíto abílergimus; famem , fceribus , fed in — cocleílibus congeramus . Ícriniis. quam in paupere per diftributa obíonia ex- 46, iNon finamus divitias nofílras ':»'ä tinea cutimus à Chriftoabigimus; & hauttu, quo fitientis eftus. extinguimus, Chriftum refi- corrompi, feuà vanitate mundi furtipi , illius enim thefauros tinea corrumpit, quos cimus. 44« Non finamus ergo eum;qui totufn or- vanitas ablumit; neque fola vanitas tinea bem paícit, ac veftit ad noftram confufio- eít, quz divitijs infidiatur, quas perdat , pem inter mendicos efurire , & (itire ; non Íed eít etiam vermis invidie && avariti$ , etrandum eít nobis oculo ; ut cum nobis qui cordis intima penetrat, viícera poffi» pauperes obviant , dubitemus , circa quem der, & quz in abditis congefta funt , con ffi»um opus impendamus miferandze füumic: hz funt tinee , qua noflros cor- poti erogationis: intelligam us ipfumeffe Chri- rumpunt theíaurcs:? fin veró quzras, qui Li.&. infit, fint fures, qui eos furripiunt , hos «redas Ul ftum , quem afpicimus czcum , offendimus claudicantem , videmus nudum, audimus cacodoemones effe, qui ut bonis noftris in- famelicum, & fitientem, pauperem, egen- fidientur operibus, per objectam nobis fa- tem, & feminudum: in paupere tuguriolo culi pompam eblandiuntur, & ut nosà con- voluit Chriítus invemiri, cüm quareretar à fortio Regni cocleftis excludant,aurum ma- nibus ingerunt, argentum oculis exhibent, Magis; fub hoc enim habito apertis theía ris oblata-(bi muncra fufcepit; in hocha- gemmas colio inferunt, feu fomenta fup.- bitu poni voluit inprafepio, jacere ii caula peditant, quibus fuperbiam nutriant; & de- terreítri, cum ih auia regnaret cel«tti fri- (ideria catnis ftimulo cupiditatis accendantz gore cüm pauperibus voluit algere, cum ijs« quibus malis obnoxij non fiunt, qui the(au- dem fitire in ara crucis; & convicijs, cae tos fuos pramittunt ad ceejum per manus lumnijs, flagellis obnoxium effe, ne dubi. pauperum, quibus benefica commiferatione tareinus Chrifto nos erogare, qu& paupe- opitulantur. & quas ijsdem pecunias ribus elargimur j damus nobis affervatiin coelo : . & hoc eft $. V. Mattb. 6. veras in ccelis divitias congerere: Thefau- rizate vobis tbelauros in calo , ubi neque-» -Quos "vera miferatio tangit, pra- ptnea corrumpit , neque fures effodiunt, fwfa in pauperes beneficentia com- Sunt enirn 'Thefauri,qui menfis;ac icrinijs mendat dllusiriores, fi&ántque Deo deputantur cceleitibus ; funt thefauri , quos gratsores, nulla ho&ium incurfio diripit; nulla mili- tum iníoleatia furatur ; nulia adverfantis Iri fanäitatis f*udio clariores non du. 4;.7; bitantes Deo dari , qua pauperibus fortunz invidia corrumpit, ac nulla rerum viciffitudines contaminant, erogantur, fe ipfos in fubfidium pau. 4 Si divitijsaffluis, & tineam timescor- perum dedére, ut totos íe Deo darent: id rodentem, vel furem metuis furripientem, præüizit Paulinus Noiz Antiítes, qui licet L vel fortunam expaveícis evertentem ; quas profapiá nobilis , fanguine illuftris,vir con- fularis, facundià in(ügnis, divirijs affluens, poffides divitias, ne perdas, dapauperibus, LÀ LJ Philofophià , ac Theologià profunde imbu- per quorum manus in ccelo reconduntur funt tguarum divitiarum fidi, & tuti cuíto- tus, oratione tara folaüca, quàm ligata pol. Q« lens, omníique eruditione ornatus, hifce o- des pauperes , quibus f1 opes tuas concr dideris tibi. zternüm erunt profuture, & mnibus unam prztulic beneficam in paupe- . e ut ita nobis proánt, nos monet Chriftus res commiferationem , quibus cum . totas lbidem, fuas jam erogáffet divitias, fe ipfum etiam at Nolite.vobis tbefaurizare tbe[auros in terrA; nos monet, ne thefauros noltros terra com- dedit, cüm non fupereffet quid ampliüs ex facultatibus fuis daret, Depofitis fzcu. mendemus, fed ut pauperibus concreda- li pompis, ac faftu Chrifti amore pauper & mus, quia plerumque, quz in terris con- getuntur,periclitantur, & opesque velin multis affluente divitijs, & ex viro confulari coenobita afceterium ingreffus, Monachum excavatis Foífis, ve! in claufis arcis fepeliun— Verani de Afeciibus Tom. 1. Xx xX & egit, ? 716 Differtatio X)&X. - ! egit. Mox écueulload mitram vocatus men- fed hac eít pracipue expectanda mifericor- EAUIERIENENUN UP TE "m fa frugaliffima contentus , quidquid de an. dia j efurientem pafcere , nudum vellire 5 nuis redditibus habuit, laudabili in egenos captivum redimere, ad tempus non habenti erogavit liberalitate: & quia non fuperfuit, neceffaria commodare: non paicunt efurien. quod diítribueret tunc, cüm vidua. quedam tem blanda colloquia, neque aiienam nudi« filium ab hoíle captum pretio redimi eni- tatem veítiunt exhibita confilia : neque pro» xim pottulavit; commiferatione commotus deít calamitofo fuas zrumnas receníere, fi Paulinus cüm ei non effet , quod in redem- fub(idium ei non porrigatur ; quo ab ijse puionem filij matri. porrigeret, fe ipfum ei dem fubrrahatur:nil prodeft ve tbis aures de- tradidit vendendum, ut ex pretio accipe- mulfiffe pauperis, nifi vel frutto panis, vel zet unde filium à famulitio liberaret barba- cuío zre ejus manum impleveris; non ju- rorum, X unà cum muliere profectus inAfri. vat fomentis mollibus palpáte mendicum; fi cam, quó Vandali Companiam valtantes fi- eundem non reficias fame moriturum: non lium vidusabduxerant. Illuc appulía vidua eít opus mifericordiz , . fi velis hominem Gun:harij Regisad generum veniens lachry. vivere, & nolis eidem in neceffitate fubve- mis madens filium (ibi reddi enixim. expo- nire: imó ctudelis eit. potiüs ea mileratio, ftulavit: fed vir barbarus erecto fupercilio qua fcit miteris condolere, & neícit peritu, jh detrectavit fine litro filium reítituere, juffit- ris fubfidium prabere, que matrem abire, qua tunc iterum: en;in- Quos vera mileratio tangit,profufa: in quit, hunchominem mecum duxi ,. quem lo. 49. pauperes beneficentia commendat, talis fuit: co licri fufficieatis tibi fifto eum fufcipe, & Eberhardus avito Majorum languine . illu» filiun. matri dolenti rellitue, Guntharij ftris, de quo refert Radderus in Bavaria fane Gener oculos in Paulinum dirigens, . & viri &a volum. 1. pag. 13 3. quodcum fein fa- vultu;, gravitate, & venuflate delectatus, cro D, Benedicli afceterio Deo devoviffet 5 quam calleret arrem petijt, cui Paulinus re- & Abbas Biburgi creatus, adeó . munificus po(uit horti colendi , cámque id ei gratis- in peregrinos, G pauperes extitit , ut mul- ä fimum obtigiffet filium viduz in libertatem n. W afleruit, & Paulinumin ejus . litrum laetus lum facilé fine beneficio dimiferit ; Cümque Epif. £, Biburgenfe Monaílerium miles ex itinere fulcepit: & commiferatio,quam in paupe- feffuscum (uo hero ad vires reficiendas adis res Paulinus exercuit , nomen ei peperit ze- iflet , precarium popofct vinum ; fed quame ! terna gloriá illuftre , ac coeleftem ei beati- vistei vinarize Prafeetus herum o fficiose exe tatem comparavit , quia quod pauperibus cepiflet in coenobium , famulum tamen exe erogavit, hoc, feu fe ipfum Chritto: dona- tta ccehobium forfan ex oblivio ne permifit T vit, qui inter eos recenfuit, quibus ait : diu expe&lare, 'Jdattb.zä- qui tandem morze impatiens, Venite beneditli Patris mei poffdete mecum quaü fibi viderecur.. inhumaniter exclufus Regnum promifjum vobis à conftututione mun- | Racusbonam proficifcitur, ad vires reficien- 3 di , efurivi & dedisiis mibi manducare : fi das übi. necetfaria comparaturus. Cl,lm- tivi 656 dedifiis mibs bibere ?. n T d(u eram, & que id Éberhardo innotuiflet , juffit Mona- vefizüi me. chum penüs procuratorem licet fen | 48. lo jam f Qais Paulino ex benefica: commifera- confed'um, imó & viribus deílitu tum ob tione :n pauperes illu(trior? hic in Gallia J fanguinis emiffionem e fedha vena, pedibus adfelicitatem Ita'ie, & gloriam Campaniz Ratisbonam militem infe natus, luüfulas naclus & coactus unà cum o- vinum deferre. qui, efjue petitum Miles ad Monachi aeceílum pibus operam fuam Nolanis impendere, ita t & fua cauía plürimum defatipati fortem fai« falutem. curavit animorum, ut illam non leratus obítupuit, & fingulari hac benignita. Q negligeret corporum ; aliorum nunquam Q te contentus oblatum fibi vinum accepit, & obli:us, licé: fui perízpe immemor, nilque cum alio obtonio (ibi comparato labentes - & - fibi ufutpare appetens, nifi omnium cala- vires refecit, & fitimextinxit. mitates, quas ut à miferis abigeret , ad (e l Mox idem Eberhardus ex Abbate Bj. jo. trahebat; & tamen. nunquam íe miferum burgenfi Archiepifcopus Salisburgen(is mo« do!uit,nifi cüm focios fe habere zerumnarum res fuos oinnes ad normam v irtutis pre- vidit, quosutàmiferijs erueret, &etiam Íertím commiferationis l[ in pauperes , & propriam libertatem vendidit, ut filium (anctitatis.| compo(uit , miferos non fo- di viduz redimeret: fed favente Numine ex làm confilio , & verbis, fed etiam — pro- Africa inItaliam redux,ex Italia in coelum fulis pecunijs juvit : pauperum ulceroío. L rum tu evehitur , eos fufcepturus inexhauftos glo. guria adire , miferos. invifere, af.- e rie theíauros, quos pauperibus erogaveratj hu L] * flictos coníolari , &. indigentibus fub. Mdt,ä. ,Q quia ait Chriítus Beati mifericordes , fidia ad vitam neceffaria DI fuit : nec moleítum prabere volupe ei quoniam ipfi vifericordiam. confequentur. ipfi Obtigit paupe« M 1 M Piures funt mifericordie gradus, ut lapfo rum fordes, leproforum faniem, ulcerato. .5 Ui manum porrigere, erranti viam falutis o- rum vomicas, & tabo fluentes artus cone [7] Ítendere, morenribus tritlitiam. excutere, treclare. Quinimó cum in quodam tugu. b plorantibus lachrymas exficcare, erumno- riolo hominem deprehendi( et leprofum , h fis folatium adterre, infirmis pharmacum & inea. miferia. decumbent em , eum in- Ia exhibere ,. in carcerem detrufos vilitare $ terrogavit ; qu:düb: vellet, . Cui mifer ille 1 leprä * Pecuhiæ, quæ pauperibüs erogantur ,!dWïtias ausent 717 leprà infe&tus , & multiplici ulcere fra&us, Oculusyeffe dicitur3 nonctedas, aliam effe, Euchariftiam excupio , quam Eberhardus quàm avaritiam , quae avaros inficit , & à virtute humanitatis , ac mifericordiz in illicé attulit ,. ac in leprofiosimmifit , quam tamen :ger quafi naufeans cum vomitu reje- pauperes facit deficere: hinc D. Ch: yfofto- cit : ad id Eberhardus manum illicó fup- mus ad verba alludens Salomonis,hominem pofuit vomitum leprofi excepit , & in ho- avaritiá fordefcentem , & immilericordia norem facramenti feedam ipfe deglutijt ex- ab humanitate deficientem cum belluis com. puirionem ; cumque die poftero miferum ponit, inquiens : Hominum oculi uon tan- Homil. g. revilurusad idem redjiffec cuguriolum, ho* quam propria vident aliena ,. fed etram.s : ad Cerintb, min m ampliüs non invenit , && vicinos fci- propria tanquam aliena ; & non deiderant , fcitatus, quid de homine illo leprá infecto ^ qu& data funt aljjss [éd in alios quoque [ua eífec, nullus fuit , qui fciverit , hominem effundunt : zf?z autem non ferunt , nifi ves leprofum in eafuiffs commoratum domun- 0imuium accoperint. Nou enim bumanum , cula : ex quo conjicere licuit , Chriftum fed belluinum babenz ufsm , & homil. 64, ipfum leprofi formam induiffe ad Eberhardi in Joan, ait ? Gravi morbus eff avariria, explorandam fidem , & conítantriam. aculos excacat , & aures obftruit , 6f qua- $1. Ita eft , nafcitur homo, conceptus ex vis bellua f[auiores rcddi;. fnifericordia ad opera exercenda mifericot- 9 die , quà qui deftituuntur, petversé dege- nerant feris pociüs affociandi , quàm homi- $. VE nibus, Munificentiam exercere in divites mifericordiam non redolet , . fed liberalita- Homo , ideoex bumo, 65' H0n ex tem fapit, vel prodigalitatem , fundit enim, alijs elementts dicitur efffius , &9 ex & inutiliter fpargit, qui in vas plenum re- bumanitate compatius ,. quà inde difcat. , fundit : illud bené reconditur , quod vafis aHu bumanitatis benefica, €$ miferi- La * fcité ZLib. kx DA vacuis infunditur , & congregatur cordie EXEYCETE ifis Ciffiodorus, Sí nullum poniüs indigere miferos, Epiff. 18, contingeret ,. locum proinde largitas aon.s : Urhahitatis ; & mifericordiz oblivie $3* baberet , data efl Provincis in Regis noffri laude penuria , fleriles facts funt Agri » Wt íci , perindee(t , ac ab humanitate. Niít inoa ubertas Domini po[ft agnofcs. degenerare , & belluinos induere pum indigentia abuadaret ; divitum mife. mores, quiaut pulchré loquitur Petrus Da- mianus. ricordia vacaret ; nifi mileria pauperum ur- Mifericordia eft fpeciofum bumae Sermen, b—f "& ndtura ornamenaum ; cuju expers malà geret , charitas in divitibus frigeret ; & fru- ftra humanitatis iguiculus hominibus ingee degenerat , G bominem eff difftetur. neratus foret, nifi flammam foras emitte- Quamobrem finobilis erga. pauperes be- rfet, quáin pauperum beneficentia fplende- neficentia humanitatem probat ,' & ho. Íceret : neque adeflet virtus beneficentia , minem afferit; fordícens avaritid, & im- fi proximi indigentia deeffet, mifericordia gregibus afcifcit ferarum : quia $2« Homo 1ideo ex humanitate eft compa- nefciens miferezi , quafi humanitate deltie tutus hominem dedifcit , & mores ebibit €tus, ut pronus ex natuta fit ad. aclus hu* manitatis , & commi&erationis in indigen. belluinos, Ideo voluit Conditor Deus ho« tes : & nifi avaritia , & vitium coérceat , minem humanitate effse compactum , ut quod natura , & virtus laxat , in officia ne« non ab alio, fedà fe ipío humanitatem ad- cefse eft , íe profundat humanitatis: nil difceret ,. & commilferationem , quam in enim tam cognatum homini , quàm ipfahu- paupetes exerceret : fiquidem Mifericordia Genef. 2 -v. manitas, & mifíericotdia , quà fibi & alijs eff [peciofum bumana natura ornamentum , 7.« benefacit ; ideó homo à Deo conditus hu- eujus expers malé- degenerat , 68 bominem.. manitate donatus fuit , ut humanitatem difftetur. quia proprig oblitus humanitatis f exerceret , & fruilra humanitate gloriatur , inimores degenerat ferinos: idque fortaffis qui egenis non prodeft ; caufa enim viven- caufe , cur etiam ex limo terre voluerit di inhomine effe debet illecebra miferendi, Deus hominem effingere. Formavit $gt« & is implet caufam nafcendi , qui occafio- tur Dominia Deus bominem de limo terra , nes enancifcitur miferendi * * qui officia non & infpiravit ia f'aciem ejus [iraculum vita , exercet mifericordie , propriz oblivifcitur 6 fatlus efl bomo in animam viventem. humanitatis , & propriz invidet felicitati, Sed füboritur illicó difficultas , cur fa- De homine immifericorditer avaro , ait f cer hiftoricus folius limi terre meminerit , £yeverb.sg, Salomon. — Qui feffinat ditari , & alijsin- cüm compactus homo fuerit nonex folo limo ^m -m videt , ignorat , quód egeflas fuperveniet terrz, fed ex quatuor elementis, exquibus ei, ubi textus Chaldaus pro 4/7s iznvidet , miíta omnia corpora conflant , cur igitur exponit, Vir eft oculi nequam , & textus delimo , feu humoforma:us dicitur homo, hebraeus. Vire8 mali oculs. Quéàd fi quz- qui ex quatuor adzqué conílar elementis ? Ias, quenam fit hec oculotum malitia , ac Quid in hominis hac formatione ex limo mentis dcfe&io : fiquidem mens anime terrz latet Mylterij ? quid obtegitur facra. X XX 4 menti ? -9 Dïficrtatiokf XXX, menti? anquia *humanïtäs ab homine fuam exhiberet brutis animalibus —; necfru&ibus, necpane , nec carnibus vefceretur homo trahit nomenclationem , non fecus ac ho- moabhumo? Verümfolius terrz voluit fa* ad vires reficiendas , & vitam confervane cer hiítoricus meminiffe, ut ex terra matre, dam: & quia zqué fami , ac fiti funt vo- & Magifítra addifceret homo munificam lucres , & animantia queque obnoxia , beneficentiam in alios: ex quatuor fiquidem frigidos ijsdem fuppeditat fontium latices ; elementis nullum efít , quod tam profufam quibus fitis extinguitur , & vires recre- in alios exerceat beneficentiam, ficut terra, antur, Zerra igitur, ait S- Ambrofius , qua in media mundi fede locata;ponderibüs- nibil cuiquam eripit ,. fed omnia elargitur que fuis in fe undique librata , & conglo- omnibus ,inde appellatur bumanittas, C5 bata, licét in aliquibus fuis tra&tibus fit la« Hinc terra quidquid ab homine geci« 16. tafegetibus , in alijs dumetis , & rupibus . pit in feminibus ; aucto foenore reflituit, ut hifpida , vel falebris ; & arenis arida L] in hominum inferviatindigentijs: etenimgre- aliis fylvis obducta, fontibus uliginofa, in mioemollito, ac fubaéto femen excipit fibi alijs florum , herbarum , frugum , arbo« concreditum , quod benigno complectitut rumiinfinita prope multitudine, atqueinfa- in finu , & tepefactum vapore fovet, fuó- tiabili varietate conveílita ; ubique tamen que comprimit coniplexu,donec ex eo herbe- getil. 3. locorum tam volucribus cceli , quàm feris Ícentem eliciat viriditatem , qua fibris nixa fylvarum , omnibus quadrupedibus, ac ho- ftirpium fenfim fine fenfu crefcit , adoleícit minibus omnibus neceffaria fuppeditat vitz é culmoetecta geniculato, & vaginis fpica fubfidia: ideo fontium perennitates ; liquo* pubeícens in ordine conítructa ,vallo pre- res amnium pellucidos exhibet , ut fitien- munirur ariffarum contra minorum avium morfüs ; & fummo,cum fcnore multupli- tibus animantibus hauftum fuppeditet , quó fitim extinguant : ideo flaveícente fe- catum reílituit; quod concreditum fibi,ac des ete falcem tellus expofcit , " quó uberiori pofitum fuerat : & quia omnia largitur om* meife (ibi confulant homines , fua opple- nibus , inde appellatur bumus, 4 qua oritur ant horrea , & ad vitze neceffaria fibi pro bumanitas , nec quidquam excogitari poe videant: ideo in collibus frugiferis diteícit teít hominibus neceffarium, & utile,quod- arboribus , & vitibuscoronatur, qua pam- € terra eis non fuppeditetur : quidquid ee n pinis vellitz , & racemis ditefcentes fpu- nim habet terra fruduum in arboribus, fe- mant ad vindemiam , ut ad delicias usque Prrri, , getum in campis , lanuginis inovibus, auri u potum exhibeat fitientibus : ideo in pratis, & argenti in proprijs vifceribus ; hec om* nia liberalitate benefica hominibus fubmi- & montibus ridet- viretis,ut be(tiarum tum cicurum , tum fylveftrium ; &ferarum in- niftrat , ut eorum abundé confulat indigen* numerabilia genera fuo inter fe paftu fegre- tiJS, Idque cau(z , cur homo dicatur à Deo . 1 ? . conditus de limo terrae. Formavit igitur ata , fua focietate convenientia pafcat Genef. 3.v pulchré D. Ambrofius : Confideraó homo, Dominus: Deus bominem delimo terre, licet 7* unde nomen fumpferia a, bumo ,. que nibil ex alijs etiam coaleícat elementis, quó ab humo marre , & Magiítra, diícat homo cuíquam eripit , fed omnia largiuur ommbus, inde appellatur bumanitas. humanitatem ; & beneticam munificentiam li&, l, 4d j- Eatenus igitur homo ex humo duntaxat, in luccurrendis aliorum indigentijs , &for* . & non ex reliquis dicitur conditus elemen. deícentem à fe avaritiam excutiat , quia ut | dul tis, & (uam homo ab humo nomenclatio- eleganter ait Valerianus Cemelien(is , & Ni- pemtrahit , ut addiícat homoab humo , & cienfis Epifcopus, Quidquid avaritia.s Homtil. $, terra munificam in egentes beneficentiam , fervaverit ,. aut eslas nimia decipit , aut ac liberalitatem : etenim terra ideo fylva- vetuflas ingrata confumit ,. aut tinea dam- rum receffibus opacatur , herbarum viridi- no[a corrumpit. Hoc folim fibi bomo repo. tate vellitur , fP ontium perennitate hume- mt , quidquid causaá miferationu expendit, Nam ita dicit Dominu Mattb, 6. tbefauri- &atur, florum infinitis coloribus pingitue , fluminum frigidos latices terrenis circum- zate vobis tbe[auros in calo , ubi nec tincA vehit erroribus ; & montium altitudine; con[umit , nec fures effodiunt , & furantur. Premittamus illuc opes nofirae , ubi nullue - vallium profunditate, camporum laritudi- fie , nemorum opacitate variatur , ut alijs fur irruat. , nullus infidiator incendat. profit , & alienas indigentias commodiüs Quüquis enim facultates fues im. opere Dei fuppleat: brutis enim ad vires reficiendas, fideliter erogaverit ,. id parte cali recondi- & famemabigendam paícua fuppeditat her- tai , Érepofitas fub juflo fidejuffore cuftodit. barum , & volucribus cceli vermiculos , ;Nullibi divitijs affluens tutiüs fuas fervat quos fuo fovet in finu, vel fructus ex plan- opes , quàm in manibus pauperum , qui« tis , & arboribus prodeuntes : hominibus bus qui facultates fuas erogat , «eas in fructus fubminiflrat é frugiferis pendulos intuto reponit , quia manus pauperum in ubi arboribus, & flave(centem fegetem , & cceleftibus . eas thefauris recondunt , fures non effodiunt, necfurantur, quadrupedia omnia , quórum carnibus nu- triturhomo; nifíi enim cellus fuccos fuppee Sed quia terra , ex qua dicitur homo $7- ditaret arboribus , & fegetibus; nifi paicua : conditus non ex alieno , íed ex proprio ; quod Pecuniz, quz pauperibus erogantur, divitias augent. 719 quod poffidet , alienis fuccurrit .inbdi;geyntï.is; bus,;qüibus , cum damus , noftra facimus ita homo fuam ex proprijs debet in alios be- data , quia noflra fun: meriia , inde robis neficentiam exercere , qui enim aliena fur. enata, ait Salvianust Nof/«um effe dicit , ut ripit , qus det pauperibus , ion pietati demus , & ne fortaffis , /1 quoa pie darur,- non effet donanüus , inde ftudet , nec eleemolynam elargitur , fed graua chcnul.;s-* tur beneficee largitaus, - iniquitatem foeneratur, quaproprer Deus i modum nos edocens ftipem pauperibus e- Idque przftiterunt, quotquot veré mi» $2» rogandi , & ex quibus debeamus ijsdem o* fericordes fuerunt , ut Arelatenfis Antifles Cafarius , qui etiamnum fepteanis puer pitulari , ait per fuum Prophetam Iiaiam. ff Cdpu ,' 8- Frange e[urienti pauem ruum ; notanter di non íolàm palliolum , & thoraculam , ac xitzzum , & non alieuum , quia indigenti reliqua dedit feminudo pauperi vettimenta 2 fed etiam quidquid auri habuit , & argenti, propria funt diftribuenda , non aliena trt- buenda , de quibus non valemus diípone- ld praititit /Egydius Abbas , qui propriam re ; eleemofyna enim ex furto erogata fub exuir tunicat , quà pauperem obtegeret .ægmtamcm. Id praftirit Oswinus Rex s larva pietatis fcelus fovet , & impietati fa- vet , quia nt appofité D. Chryíoftomus. qut Aidano Lyndisfarnenfi nobiliffimum fu- Homnil, 36. Nibil illa eleemofyna pejus , qua «nm ex um dedit equum unà cum phaleris ; totóque ornatu, atetiam ipiemet Aidanus eandem rapina na[catur , eleemo[yna non eff : fed quadam [avitia ,. & crudelitas , & in Deum beneficam exercuit munificentiam in paupe- contumelia, Is in virtutem fzvit mileri. remindigentem. Nam«üm pauló poft Ai« danus eedem «equo veheretur , «ei paupet cordiz , qui larvata pietate ex alienis furto fublatis indigentiz adnititur pauperum fuc. obviavit ,'ftipem rogaturus ,rünc Aidanus in €utrere , is pietatem perimit, quam fpecie pedes defiliens ,equum., ut erat phaleratus, mendico dedit abducendum : quód cum irii- pietatis fovet , quia in aureo beneficentia poculo fcelus propinat , & fuco mifericor. quiüs tuliffe: Osw:nus accertum ad mens diz crudelitatem fovet , quin & Deum ip. fam Aidanum 5 quid mente volvis , iniquit 5 Íum contumeiiá afficic ; cui fcenica , &lar- quod viliffizào pannofo ; ac feminndo men« yata pietate ittidet, dico equum dedifti regium cum fingvlis fuis $8. HincSalomon humanam pietatem nos ornamentis ; & phaleris? An xnon alij tibi Proverb, 3, edoczens ait. Honora Dominum de tua-» fupererant modi hunchominem mendicum Wg?o fubflantia , íeu ut Tigurina vertio habet : juvandi? «ui Aidanus répofuit , nunquid Glorifica Deum de opibus tus, — Hunc enim tibi miOswine charioreftfiliusequi , quàm textum comrnuaiter Íncerpretes antelligant filius Dei ? ad hec Oswinus indicto fibi fi- de ítipe indigentbus erogata , quam in lentio didicit veram in pauperes beneficen- Deihonoremcedere , nulliett dabium: ait tiam nullo coarctati modo , nulla limitará Gj i igitur Salamon, iDe tua fubflantia bono- älege. Idem praeftitit Richardus Ciceftrene ^ a Dominum , hoc eft de propriis tuis opi- fis in Anglia Epifcopus , qui cüm ob laxas elargitiones eeleemofynarum pecunijs effet bus 1ndigentijs fuccurre pauperum , & non de alienis : appofité Salvianus Epitcopus exhauftus, equam, quo vehebatur vendi juf- Maffilienfis ait: ZHonora Dominum detua Kzibü I. Ad fit , :ne illi deeffet , quod ex proprio pof- - » Ecclef. fulflautia , eim utique , totum fuum fit , fet pauperibus diütribuere. Id przftitit D, quod ab o accipimus , mofirum effe dictt , Carolus Borromzus Mediolanenfis Anti- ut demus z. ideo [cilicet noffrum appellaus ftes , qui Uritano principatu divendito pre« HMIIZ l, tium univerfum ad quadraginta aureorum proprietate poffeffonis ,. t major [it merces oper antá 5 4uia plus frucluum nece e eff dar- millia, & quz fibifuerantlegatain miferos, diftribuit. Id przttitit D. "Thomas Cau- gitor babeat 5 ubi de fuo videtur e[fe largie 110. Tempeflivam nobis proponit in itu* tuarienfis Archiepifcopus, qui propria bo» dio pietatis cautelam : non enim bonorum ma ca liberalitate erogavit pauperibus , ut largitio titulo eleemofynz miferis «ndigen- ipfe aunquam defuerit petentibus 5 fed pes tibuserogata rantüm effe debet aliena à fur- tentes potius defuerint ipfi, t0, &propria duntaxatlargitoris; fed me« 1d przftitére pluresalij j qui non fo. 60, riti etiam debet ad fe przrogauvam trahere, lüm proprias facultates pauperibus eroga- & incrementüm mercedis : quod enim à runt, fcdetiam veftibus, quasfuo Corpori Deo ad largiendum ver&accipimus , noftrum detraxerant , frigentes egenorum artus co» eífe dicitur , ut ex noflzo dare poffimus alijs ; opermerunt. sweréellmifericors, quiad & inde uberiora meritorum fegetem colliga- pauperum levandas miferias , non alienas, mus. Vult igiturSalomon, ut quz ftips fed proprias erogat fubilantias ; & quó hanc beneficam exerceremus commiferatio- erogatur pauperibus, íolius fit largitoris. Hiac tamet( quidquid homo poffidet , fit nem precati jubemur in dominica oratione Dei, cui diíporicum eit dominium in res ex Chrifti prafcripto. Panem nofrums Mattb. 6, E omnes : hzc tamen propria Deo poffeffio feperfubflantialem da nobis : & quia ater« . 1L, fubticetur, & bona, quz poffidemus , no- nus pater libenter orationem exaudit, quam j ftra effe dicustur , ut nimiroum ex noftro , fuus filius homínibus dictavit ; ideó non fo: nonex alieno mileris opitulemur indigentie lüm oramus , ut detur hodie nobis panis , quó 720 Difletato XXX..— quà habeamus , unde manducemus, vires ràm i5 demum ; qui ut Deo dt;ghum es? fa* reficiamus , & vitam Íuflentemus ; verüm erificium ( Íeu eleemoyínam ) acquifivit , etiam , ut manducemus panem , hunc de & promifit, Zachzus licét in: p-rimq relïpi- manu Dei accipimus , à quo illum expoltci- Ícentie fuz tyrocinio , veteranus tamen in mus : fiquidem à DeoPatre; quieft in coe: exercitio beneficentiz , fciebat , quéd zoz.. lis , panem petimus , quo nutriamur : fed quitquis vult , benignó facit : (ed qui quam fi panisà Deo Patre nobis datur , cur noft- Ipepondit beneficam in pauperes commife- rum eum dicimus , & non potiüs fuum ? rationem eleemofynarum laxis largitionibus non enim ulla poteft avaritia Deum tange- exercet ; & qua fua funt bona , pauperum re , üt panis noílri retentor fit , & ad effe juris miíericorditer fancit e * rei veró illum repetendum adigamur ab eo petere, & rnalé acquifitz reftitutioni parem non facit ïä dicere: Panem noffrum da nobi bodie» : benignitas in miferos ; quia malé parta rea fi igitur quiquid poffidemus , Deo eít pro- ftituuntur ex juflitia , non erogantur ex prium ; & panis ,quem à Deo petimus, fu- mifericordia ; & adulterina funtdona, quz us eít, non noíler, cur no(ítrum dicimus, il larvata in pauperes pietate diftribuuntur ; cüm fuus fit panis , quoreficimur, & à quo quibus exigente juftitia debentur, nobis donatur ? appofité D. Chryfottomus *expcndens verba orationis Dominicaz ait t lo Matib,6, $. ViI. Dicit autem noflrum , quia omnta , qu& L nobis Deus dat , per nos aljs dat , ut de eo , quod accipimus ,. partem impotentibus fa- Ornia poffidet ,. qui fua omnia ciamus , qui ergo de laboribus [uis indigen- dat pauperibus , quia Deum lucratur , £ibus mon preflat , monu tantüm panem., i quo tbe[auri omnes continem, i füum mauducat ,. [ed etiam alienum : ideó [4 LP igitur panem dari petimus ncflrum ,. quia non tantüm ad noftras , verüm & ad paupe- Ó2. -S eft veré in pauperes mifericors , qui rum reficiendas vires , panem petimus: ideó- non aliena illis tribuit;fed ptopria ,quae noítrum , ut de proprio poffimus pauperi- poffidet ipfe bona, diftribuit , fítque bus opitulari;quia benefice commiferationis cum pauperibus pauper, quo locupletior gratia devenuílaretur , fi pane alieno , & habeatur , ut de (e ipfo fcripfit Apoftolus, 2. 44 Co- non no(lro pauperes reficeremus , cüm. ficut egentes , multos autem locupletantes - rinib. cap, eífet panis , quo vefcimur , pauperibus par- tanquam nibi babentes , & omnia poffden- tiendus, ut inde difceremus de noftro, & 6. "V. 10 (65 : omnia poffidet , qui fua omnia dat .. ncn de alieno alienis fuccurrere indigentijs : pauperibus, Deum enim lucratur , in quo voluit Chriftus , ut ab &terno ejus patre divitiz omnes continentur , & à quo bona ! panem peteremus nofílrum, Zeimus autem omnia in nos profluunt 5 qui plura , quae nofirum , ait Chryfoftomus , quia omnia , habet, pauperibus elargitur , fit locuple- 4, qua nobis Deus dat , per nos alijs dat , ut de tior , quia nil habens terrenz fubflantiz ; eo . quod accipimus partem impotentibus & regnum enancifcitur coclefte ; diveseft, qui f^ciamus. / ut habens ; non habeat , qua habet paupes [4c Hinc ; cüm ultró fe on invitatus Chri- tribus erogat : & ut nihil fibi habeat , om- ftus invitaverit in domum Zachai, hic eum nia [ua alijs donat 5 & opes fuas non fibi , gaudens excepit , & hofpitij mercedem elee- fed non habentibus habet: omnia poffidet , Stans I.ne,1 9.'8, , mofynis laxé erogandis redemir. quia de fuo dat ; nihil tamen habet , quin autem Zacbeus dixit ad Dominum ,. ecce» pauperibus donet, Locuples eft, quia de dimidium bonorum meorum do pauperibus , proprio habet ad largiendum ; non habet, & fi quid aliquem defraudavi , reddo qua- quod de fuo non largiatur , nec habet , quod druplum : cüm artem lucrandi polleret Za- de alieno elargiatur ; appofité D. Paulinus chaus, re&té dum laxiores pauperibus elee- Ícribens ad Severum Sulpitium , qui. pro* mofynas fpondet, bonorum illicó pollice- prium opulentiffimum cenfum pauperibus tur reftitutionem , ne fcilicet alienorum erogaverat; ait : Eslecuples , ut babens, furacitas promiffam erga egenos videretut non babeas 5 quia nontibi , fed non babene commiferationem foedare , & pietatem con- tibus babes, domus tue bofpes es , ut fis bo- ftuprare, - Ad id fortaffis allufit D, 1fido- fpitum domus * patrie tue peregrinus es , €9 tus Pelufiota , fcribens ad Herminum Coe exul iffius mundi , ut [is incola paradifi, Lib YebÍ. qitem, — Petifls per litteras, ut tibi decla- Ea habemus , qua pauperibus damuss 5;. 239? varem quam ob cauj[am, cum quidam ea.s & ea perdimus, quaut poffideamus, pau. zente veniffet ,. ut de pauperibus ben? me. petibus denegamus; idobtigiffe Coenobitis reretur , grave discrimen [ubijt , nec eum.s mona(terij Scopuli , refert Joannes Mofchus animi inflitutum ex adver[is cafibus eripuit. iA '"Prato [pirit.cap. $ 5. ait , moris fuiffe in Ad quz relpondet I(idorus, quoniam Deus Aíceterio illo , ut fub finem vetni Jejunij. vitluma iniqua ratione partas minimé dele-. prima die Paraíceves ingenti propemodum. Gatur , nec adulterina dona admittit. Ie- pauperum multitudini ex locis pluribus tum finitimis , tum diffitis cenfluentinm , laxio» que enim quirquixrwltaöemgmï- facit ; veg res - Pecuniz, quz pauperibus czogahtur,'dilvitias augent, - 72 1 * ges quot annis erogarentur. eleemofynz 2 bona ;' fed dona fimus duplicia recepm,- adeo ut eorum finguli tam mellis , quàm tri- ti : nobis enim preflamus , quotiescun- tici dimidium acciperent fextarium ; cüm, a [.J lucrum no.« que miferis fubvenimus que annonz charites ob aéris intemperiem; ftrum eít noítrarum erogatio facultatum , lolíque vitium fteriitatis. annuos minuiffet quas fi in finu pauperum , veluti in feraci proventus ; Cenobiceein Afceterio feniotes, & occata tullere femina ferimus, multipli- Abbatem monuerunt , ne coníuetas eo anno catas recipimus : fonori enim traditur , pauperibus dilargiretur frumenti portiones , quicquid efurientibus fuppeditatur ; hisce cum triticum parce pro victu frugali mona- omnibus fidejuffor eft Chriftus ; qui dixit ; Íterio proveniffer, ac mendicis juxta morem ego vobis centuplum reddam , imó & vita accedentibus patientiam fuaderet. Quibus ? . sterna nobis promittitur quapropter (i Abbas vir pienciffimus , G in pauperes pro- fordida vetat avaritia opes proprias paue Ll e nior , reípondit , nequazfo , abigamas e nofl- peribus erogare pia tanti lucri ambitio ro «cnobio benedictionem Vatris noftri ad beneficam nos flimulet in pauperes "Theodofij: praceptum fenis eft ; nobis non commiferationem : fi enim refpicimus ad licet illud transgredi ; curam filiorum non noflra, quae miíeris damus , & fimul ad 'abjiciet pius Pater, qu& pauperibus damus, coeleftis pietatis indulgentiam multo plus nobis non fubtrahuntur , fed uberiüs cumue . recipimus ,. quàm erogamus 3 . fiquidem lantur; Chrifto commodatur , quod paupe-* pro paftu pauperis regnum coelorum nobis ribus datur ; reítituit Chriftus aucto foenore, Ífpondetur ; pro erogatione fracti panis , quod pauperibus donatur : fed Monachi pro. & hofpitij receptaculo , vel nudati corpoe prio infitentes confilio ; dixerunt ; non fup- ris veftimento , opem fuam nobis invocan- petit nobis, quod demusalijs: omni tritico tibus per Prophetas Dominus pollicetur , Monafterium fpoliare, & horreaevacuare, damus in terris petitura , G recipimusin f nemo fuaíerit: ad heec moerore dejectus Ab- coelis perennatura, Quis ergoó non certa. bas: lte, inquit, quod vultis , facite , tim opes íuas laxiori per indigos paupercu- mihi culpz non dabitur , (1 quid nobisad- los largitate non fatagat difpenfare,cum pro ' vetfi conugerit , ftipemneg»re indigentibus fluxis permanfura , pro labentibus flatura ; nuaquam confü!tumerzit; tdque Deo difpli- & pro temporalibus eterna intelligat re- 5 cet, — Quid ni poft dies aliquot Praefectus cepturum ?. quid prodeít, congeflas in ter- Aitih, C annonz horrea invifit , mirum dictu! fru: ris opes recondere ; Íi nullum nobis fru- K 3nentum totum , trizicum omne in germen , &um producunt in calis ; f1i nulli nobis herbámque reperit cffufum , nulli ampliüs L funt emolumento ? tunc nobis profunt , ac apium uíni ? - imó & abjiciendum fuit, ne uberrimam fructuum fuppeditant meffem , horrea vitium contraherent ex vitiaco- tl:'i- / fi in agro pauperum fatz miferorum :finu tico. foventaur , quibus cum benefacimus expenfae 64. Id Abbatianfam obtalit opportune Co. pecuniz auctum fcenus reportamus, mobitas redarguendi immifericordie , in- quiens : jure meritó hanc totius tritici ja« Lucrum noftrum eít noflrarum eroga- DÀ éj. &o facultatum : foemnori enim traditur * éturam fecimus, quia monita Patris noltri Quingentis mo- quidquid efurientibus datur : hinc Apoftolus - ."'Theodofij negleximus, Paulus commendans incrementum hoc ex & Qorintb. . dijs turbis pauperum fatisfacere potuiffe- eleemoiynis in fubfidium pauperum ero- mp a [ æolg. mus , nunc Íordidé avari , fatué providi ferà quinque modiorum millia perdidimus. gatis, ait : Hoc autem dico ; qui parcé fe- minat , parcé, & neter s. G aui feminat de . Quid ftatres lucrati fumus ex confueta pau- benediciionibus , de beneditlionsbus €& mme- peribus denegata ftipe ? plurimum nobis tet. Ec poílea agit. de hilari donatione, intulit damni neglecta in pauperes mileri- & comparat eleemofypam femini , quod cordia; &t dum fpem no(ítram non in Deo, fed in horreo pofuimus , horreum , & fatum in terra exculta inde fovetur , ger- minat , adoleícit , & aucto foenore ,. ac meritum in Deum perdidimus. Diíca-- mus hinc fratres ,à Deo rerum omnium multiplicato cenfu excrefcit ? ad quod allu- moderatore univería providentiffime difpo. dens; D. Ambrofius ait : Beneficium lar: gienti prabenti magu permanet , quagi» sïem;. $, .mi 5 & confuetas largitiones numquam pau- L ) & ea nobis aucto foe- fuícipienti : nam mifericordia quidem ad * peribus denegare indulgentiam pervenit L f'4tiA AUtCHLs nore re(litoi , que pauperibus erogamus ; & ea à nobis fubtrahi, quaijsdem denega- multiplicate mercedis permanez tribuenti., -T mus. Quid. profuit triticum in horreis E/urienti dedifii panem , . ille quidem paftus efl , fed ad te vedit , quod dediflà cum., congeffiffe, quod unà cum pravijs omni« . * froctibus , 6 ufuri quod fi. difficile.s bus perdidimus curis, ac laboribus, cum putas , confidera frumentum ,. quod femi-. potuiffemus pauperibus opitulari , — & e- natur n terra ,. fi non ad feminantis pe- rogate annona Ícenus reportare ? diíca- mus eX evacuato penu opes impofterum tiàs , quam ad fufeipientis (ucra cedit, Ecce quomodo eleemo!yna femen occatae noíiras larga per miferos erogatione di- telluri concreditum in bencficium erogan- Ípenfare , ne quz poffidemus , perdamus l tisf , I'Z"rdm'ï de Affeidibus 1om. K Xy yy L 72 Diferatio XXX, tis imitatur , redit enim ad fuum largito- multiplicatio furtivo notatur incremento ? rem multiplicata ; adeó ut , quod datur ; fi Chrifti manus nonnifi beneficia fpargunt non deperdatur , fed in beneficium dantis ad fupplendam alienam indigentiam , & augeatur , quod etiam eleganter innuit nemini funt damno , fed omnibus lus p eþz'plmn,*Ethebius Emiffenus ; inquiens , alloquitur cro, curhac benefica panum elargitio fure Zïiomil.q.. tiva dicitur ? & panis augmentum , fur* divites erogantes pauperibus eleemofynam: Alt cum per vos ad illos pervenerit : & ex tivum vocatur incrementum? Quid cum a* dlla ad vos multipliciter , vevertatur , hoc varo furto , quod alteri obeft , benefica enim bonum dando nonm confumitur ,. fed Chrifti elargitio ,' quae omnibus prode B2 dilatatur , 6 magis dum transfertar , nimirum impenfz commiferationis , GC 4cquiritur : fiquidem [alubri , jucundáque erogatz eleemofynz eft privilegium , ut commercio , && accipientis lucrum , & tra- res indigenti jam donata , aucto feenore e- dentis augmentum efr. largienti augeawur , & multiplicatio do« nationem antevertac , . priisque in manu 66, Cüm ptimüm largitio ex pia commi. feratione profecta ad pauperem pervenit: erogantis multiplicetur , quàm ad manus * * cui divitis beneficentiá opitulatur , gratia perveniat accipientis nam qui benefica augmentate mercedis eidem multiplica- commiferatione pauperibus opitulatur , & IX NT tur. Sequebantur curbz plurima popu- per erogatas eleemotynas eorum excutit m/ej lorum Salvatorem per defertum , hoc eít miferias , quae miferis elargitur priüs in e* oves fuum paftorem , zgri fuum Medi- molumentum dantis muluplicantur: hine cum , &famuli fuum Dominum ; cüm- quia quinque panes in manu dantis ad quine que millia hominum fuére faginam dilatati que triduano jejunio viribus deficerent, & fame corroderentur , nec Apoítoli , qui & in obíonium excrevére , quo abundé fuum fuerant Magifltrum fecuti , ni(i quin- plura hominum millia potuerint fe reficere, que panes hordeaceos , & duos pifces fe hoc incrementum furtivum dicitur ,eó quia L clanculó auctum cum detuliffent P ex Magiflri mandato bentibus. vfoenu's diüanerit*dxscum-. libenter exiguum obfonium famelicis cef. ferunt turbis; fed quid inter tantos nu: Ea eít vis benefice commiferationis , €8. mero quaíi quinque millia ? Nihilominus ut priüs commiferantem ditet incremen» ccepit T E- /to furtivo , feu occulto ; quàm pauperis )5 - goan. 6, , cüm viri illi discubuiffent. LÀ Àle SUS panes , 64 cim gratias egtfet, . difiri- fuccurtat indigentize . noón tamen cen- Ífeas hoc incrementum furtivum opus efle buit. discumbentibus 5 fimiliter , & ex pt- fécbus » quantum volebant , ut autem im- hominis largientis , quia opus eft omnie pleti f«nt ,. dixit. Difeipulis fiis , coliigite , potentize , & folius Dei miferentis , qui vult furtivo veluti incremento reftitue- que juperaverunt fragmenta , ne pereant , collegerunt ergo ,. && impleverunt duodecim re habentibus , qua ab ijsdem fuppeditane tür non habentibus. cophinos fragmentorum , ex quinque pani- Quàm eximia , & bus bordeaceis, Ecce in quam uberem pa- excellens e(t eleemofyn:z praerogativa! quae nes multiplicant meflem in deferto , licét dum panem frangit , auget ; & dum ero« gat, multiplicat ; videtur enim Dei emue probro laborente fterilitatis ; quinque dun- taxat panes fracli non folüm discumben lari Omnipotentiam , cum panum multi- tibus augentur ; fed & dantibus Apoftolis plicatio ,. qua diving tantüm datur ome« incrementantur : perinde fuit panes in fru- nipotentiz , benefice commiferationi , & fira frangere , & diflribuere famelicis dis- eleemofynz accommodatur : & ho« pa- cumbentibus , ac femira jacere, ac in ube- €&o dicitur haec multiplicatio panis fur- riorem augere annonam , & integritati tivum incrementum , quia veluti fura* confulere obfonij : illa erogatio fuit mul- tur prerogatvam foli tributam ommni« 4Acceptt ergo potentie panes multiplicandi, Quàm Serm.10. 44 tiplicatio , arguté D. Leo. quadr4tt[.. *ESUS panes. — Illa intervenit manus , que apté igitur Chryfologus hoc panum aug- sap. 5. inentum à Chriíto famelicis turbis eroga* CJP , tl 1 panem frangendo. auget , & erogando mul- tiplicat ; ferax eft Chrifti manus ,' quod tum furtivum vocavit incrementum ; quia tangit ; hoc auget ; & quod erogat, mul- elargitio pauperum indigentijs fuccurrens Omnipotentiz veluti furripiens praro- tiplicat : dum panes minuuntur in fruftu- la, in uberiorem grandefcunt anncnam , gativam multiplicat , quod erogat , o» quafi fruftula & Chrifti manu in discumben- püsque diving omnigotcmiæ fibi arro tes dilapfa femina fuerint non confumen: at, La 69. da, fed multiplicanda e pulchré Chryfo- Hinc Chriftus redarguït fervum il- ]um nequam , qui concreditum fibi ab He- Matthb. $a logus ait. Qui panes quinque fragmento Serim. 1 69. profiuo ,. && furtivo incremento ad quinque ro talentum in defoffa fepelivit tellure, & abfcoüditum diu fervavit otiofum. Ser« millia bomiuum tetendit , & dilatavi fa- ve male , & piger fciebas ,. quia meto ubi ginam.s. 67. Sed cur furtivo tribuitur incremento non [emino , & congrego , ubi non [parfi * partitio panis & Chrifti manibus famelicis oportuit ergo te committere pecuntams di(tribuendi discumbentibus ? cur panis meam Numularjs , ut weniens. ego ve« cept[cm 725 Pecuniz,quz pauperibus erogantur divitias augent. fericordia tua , hanc autem c&leüem mi« eepiffem. utique , quod meum eft cum ufu- 4. Si queras , quisnam fit fervus iíte fericordiam non alio faciunt fibi pretio ve» ——RQ— M L M NT deíes , & improbus, qui pecunijs dives nalem homines , quàm per exercitia benee ficae commiferationis in pauperes. heri fui , eas abícondit , quas potuillet negotiari ,. & fcenus inde recipere in pro» Impediturus Pharao incrementa filio« prium , & Domini emolumentum ; G qui rum Israel in /Egypto eos opprimere animo moliebatur , ad quod Magiítros operum fint hujusmodi Numularij , qui fufcepram pecuniam cum ufura reftituunt. INon cre- inftituit, qui eis przeffent, & verberibus, das, alium effe fervum hunc malum , quàm erumnísque affligerent ,. prefertim labore ipfum divitem , cui Deus omnium Domi- diuturno. — Prepofust itaque ei Magiffros Exodi 1. nus fttas concredidit divitias , non ut easre* operum , ut. affigerent eos oneribus ,. edifi- *9,1EI. conderet in fcrinijs , clauderétque in ciftis cauerintque urbes tabernaculorum Pharaos ni Pbhuhom , & Rbamefjes. Qua veró vel fepeliret in tetra, fed ut.eas pauperibus erogaret ; qui funt Numularij, traditas fibi textus vulgatus vocat tabernacula , Vatabe lus ex textu hebrzeo vertit apothecas, hor& pecunias cum ufura , auctóque foenore te- ftituentes dantibus:ícité Salvianus Epifcopus rea , repolitoria , feu publicagranaria, im :S Lib. 3, 42 Mahlienfis expendens prafara Matth. verba quibus fervanda reponebantur frumentum , oleum , vinum , in quibus JEgyptiorum &cclef. ait : Cám enim numularij Salvatorá paupe- erant divitie ; quapropter textus. Chal. . YO5 , G'egeni reclà intelligautur , quta pecu- ii , qua talibus dijpen[atur, augetur: cum daus habet , Urbes rbefaurorum , fedaptiüs ad rem noítram Hugo Victorinus ;5 an- ufuris absque dubio Deo redditur , quidquid notat. in Exod, has urbes regijs deftinatas egentibus erogatur. Sunt igitur Evange- lii numulari; fibi tradita reítituenies cum thefauris affervandis arbes pauperum intere pretatur , nec immeritó, quia Regum vee uíura , auctóque fcnore, pauperes : hi e- nim concreditas fibi pecunias non diffipant ; ri , & locupletiores thefauri pauperes funt , neque in defoffa fepelliunt tellure, íed in quibus fi fuas concredant opes cuftodiens. das , non folüm in tutocollocant, fed cum coeleftes recondunt thefauros , . non ut o* O foenore recipiunt , qua tradiderant. (l tiosé torpefcant , fed ut in emolumentum excreícant largientium; quantüm locupletiores effent Principes , quàm ditiores effent Reges , fi eorum gOo. Qui divitijs affluentes beneficacommi- feratione pauperibus non opitulantur, fibi thefaurus pauperum foret zrarium: | fi quz alendis canibus , equis , ac feris exo- divitías invident, quas dum poffident , per- ticis impendunt , pauperibus enutriendis dunt, que in lucrum excreícerent , fi ma- nus pauperum eas negotiarentur, vel mi- erogarent ; veris divitijs affluentes é ter. reno ad coeleíte regnum avolarent, cum ferorum (inus eas foveret : dicitur pauperis finus divitis opes fovere , ac diviti favere ; mortalitatem exuerent : íed quia pauperie feu cenfum augere; cüm propriam obtegit bus neglexére opitulart , G& ipfi pauperes plerumque, G nudi meritorum ex hac emi» nuditatem ; cum fe veíl:ens frigus à fe ex- curit , & neceffaria fibi confulit obfonia ; grant vita. Utinam urbes thefaurorum ; vires reficit , & corrodentem famem à fe quos poffident , urbes effent pauperum ; pluribus ditefcereat opibus , ac longé ube- abigit:. quod paupeti datur, nonamittitür, Ceníus enim. Íed commodatur , ac incrementatur ; qui rioribus affluerent divitijs. enim dat pauperi , fibi cum ftenore donat ; divitum pauperum fünt fubfidia: non con« geíti thefauri, nec cumulata divitize Princie proprio emolumento confulit , qui alienz pem ditant , fed pauperes , quos alunt , confulit inäig&ntiæ ; datfluxa, ut accipiat zterna; dat quisquilias , ut fufcipiat gem- quos alloquens D. Zeno Veronenfis Anti- s,,, ,. a, (lesait: Digni effis univerfi aurum , argen- avarisia, mas; dat vitrum , ut recipiat adamantem; dat terram , ut habeat coelum, quod ut aobis tiímque non babere , quàm effe : nam vos efla aurum vivuum Dei « Cbrifli vos avgene Deus det ,ait per Ofeam. AMifericordiam.s volo, exigit à nobis beneficam commife- tum , vos Spiritus [antli divitia : vos fi fc'fp. 6. 'v,6! ratdionem in pauperes, ut nobis rependat terrena metalla contempferitis , — longé bie vita vefire thbefaurus , vobis aurea ,. & a« fuam gloriam : nec noítra Deus à nobis exi- tberea illa civitas confirucla efl , quàm ap- git , fed fua; cum quz poffidemus , fua fint , nen noftrá ; & nobis tantüm (int com- pofité urbes thefaurorum , . urbes dicuntur pauperum ; hi enimaureifunt ; quia auro, modata , non data: fi zquitas exigit , dari & argento deflituti: funt aurum. vivum expoícenti fuum ; quis deneget Deo, quod ipíe à nobis expofcit? quideít, quod à no- Dei , quo divites fibi opitulantes di« 65 , tent , ac ad aternum promo: MW'?'; h bis petit. folam mifericordiam in paupe- zecs ? * Mifericordiam volo , expofcit hu. veant in coelis [4 manam mifericordiam à nobis, ut divinam regnum. e * eít enim in coelis mife- nobis elargiatur zicordia , ad quam per tetrenam in paupee — detso * * res commiferationem pervenitur ajebat ov Domine in celo mt., David Píal. 34. v.6. Yy yy 2 B n Verani dz Ageäiöw Tom. l. $. 714 Diflenratio XXX, petito cantüs modulamine, Agri lilia , $. VIII. quamvis non laborent , neque nent, Salo- La *--— $—— ( €» monis tamen exuperaüt ornatum * cüm & Veram augendarum . opum rvatio- converío bombyces induftrij ornamentorum gzem nos Chriftus edocuit , aliam non opifices textringe incumbentes , dum alijs eje , quàm nofiram pauperibus impertivi fericum nent ,fibi infelices fepulchrum cone firuant, .Amonam s5 que non acce[fione erefcit , — — d — 9095 vf þdk imminutione: AH- Chriftus igitur non quomodocunque 7- geur. turbas pafcere voluit, non ítantes , nec de- ambulantes ; fed discumbentes j faítidit Ametfi in manibus pauperum opes enim hominumfolicitudinem huc , illücque A& —divitum incrementum fubeant , adeó discurrentium , qui fi pari labore coclum Iut. ;þily 73 T 9) I tamen tenaces funt homines, & pro- qua&rerent, ocyus regnarent in ccelis, quàm prio ari adhzrentes , ut neglecto proprio Íaturarentur interris, — Opitulaturus igitur emolumento malint, quas congefsére pecu- discumbentium indigentijs Chriftus. KRe- nias fibi retinere , quàm levandis proximi in« fpexit ia celum , & benedixit illa , & fregin, Lste. 9.9.15. « digentijs impendere, Idque fortáffis caufz & disiribuit. Difcipulis [uis ,- ut ponerent fuit , curin deferto Diicipuli Magiftrum ante turbas. Inaudita fané cultura ! ad JESUM rogárint , ut turbas dimitteret ; uberiorem inde mefífem colligendam , non victum fibi in finitimis oppidis comparatu- manus terra infixa, fed oculus in ccelume« ras : dio enim tantüm piíces , & quinque rectus, fruges in deferto diffeminat , an- hordeacei panes Apoftolis fupererant ad nonam in folitudine ípargit , G ne in fu* vires reficiendas. Eremi fiquidem afperi- dore vultus fui vefcetentur pane fuo dise . tas, & deferti fterilitas delicias non patieba- cumbentes P] non labor , fed fiducia ube- ;ur obfonij ,. & luxum omnem refpuebat e- rem meffem inter vepreta montium demee pularum , cüm Apoftoli duobus tantüm pi. tit. Qui manus terrz infigunt , & femi- Ícibus, & modico pane ad vires reficiendas nà fpargunt , proprio fudore irrigatum ? e y fccum per loca illa deferta tuliffent ; quod íuum comedunt panem qui veró cof« tamen putárim non ex paupertate penuriam dis oculum in coclum dirigunt , non pane illam obtigiffe , fed parfimoniz fuiffe argu- aluntur doloris, fed fru&tu reficiuntur cae- mentum ;. quia licét tam exiguus ciborum leftis olitoris ; quia frumentum electo « apparatus Apoftolis fuppereret , nontamen rum non é terra finu , fed ex coli agro ijsdem pecuniz deerant ad. neceffaria obfo. expectandum eft. Sed quid ? quód procul nia etiam pro aurbis discumbentibus coé- à mari in fylvis , & montibus ad delicatio* ;;u:. ».". menda, alloquens Magifter Chriftus fuos ris ferculi delicias , ad gulz illecebras , fe» 13. Diícipulos ait : . V2s dare illa manducaress. rarum fylveftrium carnes defint , quibus b 4tt illi dixertint , non funt nobis plus quam» montes , & lylvz abundareconfueverunt , & quinque panes , & duo pifcess nifi forté nos ad temperantia apparatum gemini tantüm eamus , € ematnus in omnem banc turbam fuppetunt pifces ?. Án, neferculorum de- Non dixerunt emendicatum ibi- licijs gula indulgeamus illecebris , fed per efcat. mus , fed.ut emamus , quia non diffidebat parfimoniam frugalitatis virtuti ftudeamus ab Apoftolica paupertate etiam numerofa temperantiz ? Chriftus autem turbas re- pecunia , dummodo fercula non fuiffent in fe&turus discumbentes , &on folüm refpe- deíerto numeroía , necad delicias præpar;:.- xitincoelum , fed etiam benedixit , ac fre- ta, git, quiatunc augemus patrimonium , cum 74 Quamvis amplum patrimonium reli- panem noftrum frangimus , & noftram pau- Ld iofos non dedeceat ,. eos tamen tenuis de^ peribus impertimur fubflantiam . noílra €et annona ; pingui proventu , non lautiore annona non acceffione creícit , fed immi- ompa debet menfarum apparatus tumere j nutione augetur. -ecclefie cultus-in facra (upellectili debet ir- Hanc unam augeundarum opum ratios 75 - radiare , non ferculorum deliciz debent in nem fuis reliquit Chriftus fidelibus : frane coena redundare ;; & non pocula , fed alta- gere , quod poffident , & indigentibus tur- - rium ornamenta fplendefcere, — Chriftus ta- biserogare 5 tunc enim füo crefcunt frag &H69.9. l'.q.. men juffit turbas discumbere, — Facite illos menta difpendio ; fua augentur diminutio- discumbere | per./ convivia quinquagenos. ne opes j fuo crefcit annona decremento. Sumpturi enim viri Chrifti epulum discum- Vigilavatitiadivitijs non excubet , à cufto- bunt : quia tranquillam ducentes vitam nul- dia pecuniarum excludatur , üt liberali diffu- la folicitudine anxij fant , qui in Deo requie- fione uberiàs multiplicentur , quz poffide- . fcunt , & divino pafcuntur,epulo. Elias [ mus: Er benedixitilla , 69 fregit , & di. Luï; i&idt ". enim tunc ab Angelo fubcinericio pane fuit firibuit Difcipulis fuis , ut ponerent. ante.» ié, turbas. enutritus, quandonon folicitus de obíonio Chriíti benedictio crucem prafig- tranquillé füb junipero discubuit. Volu- nat , quia noítra voluptates nonnifi mortifi- cres coeli , quamvis terram non excolant , catione augentur ; & no(ílrum obíonium in folitudine arumna íolà conditur patientiá, paícuntur tamen , dum arua exhilarant re» 7" Uup- Pecuniz ,qüæ pauperibus erogantur, divitias augent, — 72$ dita,fuos communes omnibus voluit h&mi- Suppeditahda mox difcumbentibüs turbis obíonia, fuis magi(ter Chriítus diítribuit Di- nibus fructus effe conditor Deus 5 qui ficut avibuscoeli vitze fuftentande alimenta non fcipulis, qui lizét fractum panem difcum- denegat, ita neque vult hominibus deeffe: .bentibus partiantur ; Chriftus tamen | efcas multiplicat , ut quisque fuo fungatur offi- &Lideo terram conflituit feracem , ac anno- ? cio ; diícántque Pralati animarum ; alijs nz multiplicande aptam , arboribus aien- dis, fructibüsque gignendis accommoda« curam demandare plebis pafcendze, quó fo- n licitiüs animas ipíi pafcant ; fuos habeant tam, ut ex communi naturz penu fumat Pralati thefaurarios, per quorum manus quisque, quód fibi fufficit. Dives autem Evangelicus, cui terrg . feracitas uberio* pauperes paícantur, habeant per quos ne- ceffaria ad victum indigentibus fuppeditent; rem fuppeditaverat meffem , non de paue Euc.ibid, Et mauducaverunt omnes , & [aturati funt. perum fuccurrendis indigentijs , fed de hor- 9.17. Omnes comederunt , & ommnes fuére ex- reis dilatandis cogitavit , anguílior animo pleti, qua gemina conditio delicijs deeft fa&tus, quia divitijs amplior; fed divinis in« hujus mundi ; càm pauci fint , qui ijsdem gratus beneficijs, ea domo extraxit,cüm im- Lw', -'v-lg. munificus pauperibus annonam fuburaxit; & diffluant ; quapropter non omnes mandu- cant, nonomnes dignitatibus infigniuntur, quas avaré fibi retinuit opes , luridé per- nec omnes faturantur : opes enim funt pau. didit ; quas aucto focfüore fuiffet lucratus; fi non de horreis dilatandis, fed de paupee corum, Regnum unius, & faturitas nul- lius; qui enim voluptatibus hujus fzculi fe ribus alendis cogitáffet. Hinc Auguftinus Mattb., lg: fe ingurgitant , non famem explent, nec fi- expendens verba Chrifli : Sí vis perfetlus effe vade , vende , qus babes ,& 4a paupert- tim extinguunt ; fed fupplicio Tantali eà acriüs torquentur, quó ore tenus in latici. bus , E babebis tbefaurum in calo 2 aitlib. — bus mereuntur deliciarum : fuit Tantalus; $. contra Fauftüm «ap. 9. ANéc tamen illi cujus & fitis intet. undas excrevit, nec fa- foli, qui ut fimt. perfecli uendunt , && dimit- zunt omnta fua ,. pertinent ad Regnum « ratu. mes decrevit in. copioío fructuum appa- L] lorumi fed buic emilitie Ghriflwane . propter ;6. Qui in deferto difcubuerunt, non fo- quoddami commercium. cbaritatis [ubjungi- . ]üm manducárunt omnes, fed & faturi vi- tur etiam quedam [lipendiaria multitudo , res plené refecerunt , cum tamen vix unus eut dicetur in fine, Efurivi & dediflis nabi in mundo fedens faturetur , qui fimul fit amanducare. Vult Auguítinus non folüm dignitate infignitus , & tranquillitaté per. eum habere thefaurum in coelo, qui omnia fruatur; nemo quifaturetur, licét uberio- pro Chriíto dimittit $ verüm etiam qui fru- ribus affluat divictijs. Évangelico cuidam €us fuos non fibi tantüm congregat, fed diviti uberiores ftuétus ager attulerat , & & pauperibus erogat, qui ab. Auguftino meflis copiofior horrei fuperaverat capaci- per ftipendiariam multitudisem indicantut; LuciwW7.tatem: Er cogitabat intra fe dicens quid fa- quatenus egenis pietatis vectigal femper de, £iam, quia non babeo , quo congregem fru. betur ; divitum ftipendiarij funt paupetes; &us meos : €$ dixit. boc. faciam defiruam quibus propterea in(erviunt , viam ijsdem borrea mea , & majora faciam ; mon cogi- incolum Ííternentes , & earum divitias tavit uberioribus affluens divitijs fuperfluum fibi erogatas in colefti thefauro recon. pauperibus erogare , fed de horreis ampii- dentes. »9. andis excogitavit; quia minimé fatur; quó Sunt enim eleemolynz pauperibus ero* annona creverat uberior, eó fame difcru- gate, que divitum fordes abítergunt , no- ciabatur acriore ; & quafi annona , cuihor- xas delent, de quibus ait Chriftus : Beat? Mattb, ge *U-7e : "xea non fufficiebant ; eidem non fufficeret, mundo corde , quoniam spfi Deum videbuut. totus fuit in ijsdem ampliandis, non in pau- Non me latet , minimeé inter fe convenite peribus füccurrendis? neque communis ho- Interpretes, quinam fint hi mundo corde ; minum meminit natur , cui omnia commue- Ício plares per cor mundum intelligere men. tem cáítam , defoecatam ab omni libidine ; niajimó neque impertiti fibi à Deo beneficij. à 75. Divitibus non dantur opes,fed commodan. & nulla prava concupifcentia foedatam ; a- tur; tuz non funt; quas Deus in commu. lies cor circumcifumà quovis pravo affectu, nes deftinavit ufus, nontecondendz in hor- Deut, 30, & improbo defiderio :: Cireumeider Domi- reis, fed diítribuendz funt divitize indigen- nus Deus tuus cor. tuum ,. 65 cor feminis V. 6, r] tibus : pulchrä Zeno Veronenfis de d:;plici iui, ut«diligas Dominum. Deum tuum in.» zentationis [pecie ait : Non esi utique. fine zoto corde tuo, G in tota anima tua, Quod cau[a, quod tibi à bono , & juslo Deo offi- fi expendas Ícopum circumcifionis, depre- r eim tribuitur largiengi , ls neceffitas tri. hendes ; minus effe , quoód circumciditur * Difhen[atorem te igirur buitur indigendi. cüm refcéla pars totum imminuat ; & quà ;l L'(" iþidu'v' confervorum tuorum ex dominicis faculta- plus admovetur cultrum circumcifionis ? e ) j6 tibus te effe cognofce, Nec aílimes , quód eó pet plures amputatas portiones accerfi« omnta ventri , & delicis tuis terra. pro- tis decrementis magis decrefcat , ac minua- dacat. tur totum, Quomodo igitur potis erit 4? Non pro (olis fuit terra divitibus cone quis in toto corde fuo Deum diligere , (i LI Yyyy 3 priüs 726 | Diiïeitaziö. XXX. ss Liut.cAp.1t pribs cor circümciditur ? fi per cultrum propter Chriftus nos monet, uf squzä no gl El * .vt410 " circumcifionis minuitur , ejüsque integri- fuperfluunt , pauperibus erogemus , u* noxis mundemur ; Verumtamen quod fu- tati derogatur, quomodo in toto corde po- terit quis DEUM diligere ? perefh date . eleemofynam : 65 ecce. omnia * 72: Non eít cor, quod circumci ditur, fed anunda funt vobis. ' . Quaritur quid fit hoc faperfluum à 81. luxuriantes cordis propagines ; fed laícivi- entium pampinorum affedus, qui ampu- nobis pauperibus erogandum , & commu- tantur, defideria plura poffidendi , & nie niter conveniunt effeid omne, quonon in« hil pauperibus erogandi, funt hzc extra- digemus , quiaid nobis fupereít, ac fupet- nea involucra, qua cor prepediunt , eíque fluit. Si igitur quod fupereít nobis , da- libertatem adimunt : tunc cor vera gau- mus pauperibus, emundamur , & à noxis purgamur; jam facilé poteft homo licét det libertate, quando ab ^hifce fordeícen- tis avaritiz eft affectibus liberum: funt hujus, fqualidé fordidus fe emaculare, fi qua fibi modi propagines , & paffiones fuperfluz, fuperfluunt , finat in pauperes refluere. O quàm potis eft benefica in pauperes com- qu£ ad cor non pertinent; Q fi cor tuum eít , tua non funt hac involucraaffe&ctuum, miferatio! quz per erogatas eleemofynas, quamyis tua; fed fsculi, fed opum: am- quibus levat miferias, firim extinguit, ia- mem expellit, & nuditatem cooperit,noxas putandum eft igitur in corde, quód ei fu- perfluit, ut quidquid cordis manet , tuum etiam omnes delet , & totam abílergit ru« fit, quo Dominum diligas, — Exue igitur biginem ; adeó ut totum . expurget homi- nem; date eleemofynam,G ecce omnia mnuda fuperflua, da pauperibus, qua tibi non inferviunt, qua in horreis , in cellis vina- funt vobis ; nempe interna, G externa, Pulchré Philo Lib.de vi- ris, in aratio redündant. mens, & cor, anima, & corpus, per benefi- ait : Cereumeidimini cordis duritiem, boc cam commiferationem , ita emundantur, diim.offer. efl. excide fuperflua mentis germina pro. ut veluti in terfo fpeculo ipfa appareat beatitudo. gnata ex ipmoderatis affecdibus ; & coaltta, Parum foret, fi folam con- Ícientiam contraclis peccatorum fordibus L] in[itague m animum à malo agricola; sa- fipientia quám primüm excidenda [ummo emacularet,ni(íi cor etiam emundaret à vitijss fiudio eff, qua altiüs in anima, & corpore fuas egére . Quid? quód non cor utcunque,fed cor radices , hinc exclamat Petrus Damianus . $0. - Lib. opufcas. tuum fe circumcifurum polliceatur Deus? O virtus eleemofjua ,. qua welut ffuentum» 9. CGP*S' quia nimirum ferpunt in cor hominis plura fontis irrigui , & peccatorum inquinamen- prava de(ideria , germinant depravati affe- za detergis ,. && efluantium vitiorum flam- &us, fubrepunt ambitionis appetitus, ex. mas extmnguis ! — O felix eleemo[yna * que crefcunt gramina avaritie , nequz à divite de gebenna baratro tenebrarum filios extra- poffidentur indigentibus erogentur: hac bis , &5 adoptatos luci perpetue Rognis «d omnia (uperílua vult Deus, uté noftro cir. leslibus introducis ! tu de./ jacentibus — fub cumcidamu$s corde, quó fimus mundi cor- eriminum (qualore con[picuos, tu de dam. de; qui enim cor ab omni pravo mundi- nabilibus (anélos, tu de gentilibus Cbriäïian runt affectu, hi mundo dicuntur effe corde. 105 facit, 81. Alij,eos effc;ac dici mundo corde afferunt, Adeó mira, & potens eft beneficz qui cor, à quovis creaturarum anmore pur- commiferationis in pauperes virtus , qu& giárunt, quo mundum effent Íanclitatis , non folüm noxas criminum delet, nonío« Sed difficile eff, ac perfectionis fpeculum. lüm peccatorum rubiginem abítergit ,. & lutofi hominis cot ita abítergere, defeeca- vitiorum altiüs defixas radices evellit 5 ve- re, ac polire, " ut terfum veluti fpeculum rüm etiam excuífis tenebris ignorantiz nonnifi DEI referat amorem. Sed hujus mentem hominis illuftrat , ac ccelefti per- a circumci(lonis cultrum , fi benefica acuat in fundit lumine, quo coelefti donantur bea- Mætth.*SQ pauperes commiferatio , omnia radicitüs titate : - Beati mundo corde , quoniam sp[i DEUM videbunt. : fi qui mundo funt cor- "007, pracidit pravorum affectuum vitiata . ger- mina, & accerfita. munditie cor expolit; de DEUM in cceleíli patria vident , ac per- fruuntur , feu beatitate ditantur , hanc id innuit Petrus Damianus iniquiens; |Quis Opufcul.9. cordis munditiem inducit benefica in pau- saPo 2- P?'O'U. potest. dicere znundum esl cor meum . purus fum à peccato ? .quis ením. gloriabigur. ca- peres commiferatio ; quaz veluti cceleítis 30,7»9, flum fe babere cor? fed eleemofynis [olerter pluvia in intimiores cordis receífus. delapfa l in[isie , & mundum te ex divina pietate con- &fluantium vitiorum flammas. extinguit , fide. linde Saluator , quodfuperest inquit, peccatorum omnium rubiginem abfílergit, date eleemo[jmam ,. 9 ecce omnia munda.s & inquinamenta fingula delet ; quin & fent vobis. Sicut enim ardor ignium me- affzclus cordis in obíequia fle&it re£lz ra tallà cujusque vubiginem , — fic eleemo[yna tionis , ac portionis in homine fu Ni- àreclo deflectant tramite. perigris,ne confuevit animae purgare fqualorem. mirum benefica commiferatio cognatum Eft hujusmodi benefica in. pauperes; — 85. humano cordi fqualorem abílergit, & o- commiferatio Bellatrix illa de genere. A* mnem noxe rubiginem excoquit. Qua- mazónum , qua cclum aggreditur , & ex. pugnat ) ! Pecuniz;qux päup'kribus ercgantnrdivitiasaugent, 727 - !C.MPJ t . 4[1 *. | Regnnm celorum.s vulneta. corporis membra fauciat ; fed per Mnxtii. 1l þugnät* ait Chriftus vim patitur , violenti rapumt. illud. 4.'Sed profufas eleemofynas manus pauperum 4 perit, & mentem recreat; hac eít illa vioe quanam eít haec vioientia tam valida , & effcax , qua pouis fir ceelorum arcem mu- lentias quz Regnum coclorum fapit, ap. pofité D. Ambrofius : m facimus Do- 1 nitiffimam aggredi , expugnare, Gcapere? olim aufu temerario montes míno non compellendo , [ed flendo ,. nom fcio gigantes montibus . addidiffz , ut .. coelo viderentur provocando injurijs .. fed lacbrymis exoram- do: Obeata violenita , qua non indignae bellum indicere , fed eorum audacia cot- ruentium faxorum , montiümque ruinis Íe« tione percutitur ». fed máfericordia condona" pulta priüs fuit, quàm coclum valetet per tur : - Deata inquam violentia, que. vins facientà bonitatem elicit , & utiliratem tri- tingere : que igitur erit hiaec.violentia,quae J óuit. inferenti ? & nonnullis interjectis munitiffimam codi agropolin expugnat ? e * non credas, illam effe, violentiam , quam .!fubdit e"dggredimur. Regnum eulorum» «uon fe rro , nen fufle , non [axo. fed man- militiz addicti facramento adhibent in ex- jfuetudine , & .bonis operibus, Sunt avtem pugoandis arcium propüg^eaculis ; nullis: hac violentia utitur tormentis bellicis zre h« bona opera.à quibus coelorum Regnum vim patitür, feu ut vertit Va'ablus Inva- fuüis, ac pulvere pyrio foetis , ferreóque dirur, prafertim eleemcíyna , quá per be- globo inftructis , quordm difplofionibus evertüuntur moenia arcium ; nullo utitur neficam commiferationem pauperibus opi» tulamur , quiaut explicat Petrus Damiae pyloclaltto ad fores perfringendas ; nul. $ lis igniarijs ollis mifflibus ; nu!ia arma- nus " Eleemofy na Deum facit. bominibus Obrfenl. g. c&p. 8. tur hac violentia catapuita, nullóque fclo- debitorem , ut Regnum [ibi celorum , non., po majore, nec minore, nullo gladio, nec jam quafi quod alienum vfe , quarant , feá fariffa, nec ferreo íe munit tegumento ; veluti.quod [us Juris efl , audacter inva- íed potiüs auro fe fpoliat, & argento, quo d«nt. Eitigitur hzc violentía, quà Re- nuditatem tegat indigenrium ; non é tor- gnum coclorum rapitur ipía benefica in pau. mentis bellicis ferreos excutitglobos, íed peres commiferatio : . fiquidem per elargie tionem eleemofynz Regnum coelefte ex oculis commiíeratione emollitis lachry« mas fundit, non igniarias bolides in perai- fxbx comp arat , faci;qu; ful - €iem jacit alienam, íed pecunias profundit juris. j.opn(cu. nm?ksb án iþuþfxgigæ miíerorum ; non pet :i-nflx-&q LP Y-3 d s 'r N Q T 'MM& $- N IN a i v M CX W - $ DN EX SND N 22 £m f : - v SNS Qi* Ed TUpe t r $o o ^" MA -. s t f ( Wi .y, at E a d ä ( ", X f »» PA n lo Matthi P RI EE Sy fUl7l 9g FE APE ez 2 f2 Y5 z W prprsr7 bfoop A » b ic Ut o 0 DIS- &ä (728) 20 ggæwmæææææ&mææmæææ&äæmmæwä& UTO coreremeneee CH u at sst meaecuut Ht ss r ia soom r s TE COCGDUCO COCDCOCOCGDCOCOCOGOCOCOCO GD CÉ COCDCDCO GE Oäo***********O&Q*************DZ?O&W&OD&Q*O&W& C5 doco dooouo Oo doco do Go Ms s qup f m XX GEX C CY CO Go CO CO GO CO G2 9 G OY — — — — ÀÀ— U s m a æ:ææmææææwmæïä ææææ&ïäæææææmcæ DISSERTATIO XXXI Benefica in pauperes commiferatio pro- ^ vida eft ncgouatnx pauperibus Opuulatur & divitias incrementat; dat fruftum fraéti panis, & accipit. ntcgtum Regnum ; dat cosnum, & recipit - coslum, E $. I. r ER n R u R T I PNLOE UC . PRLERHET T ANEUREES Deo f'ienerat, qui fua pauperibus erogat s dat terra fragmenta, qua in celi commutat ornamenta s. dat pecuniolus , ä— eeleftes P'J det dhe-- jauro:. 9,) IWW i, Uàm fagax , & provida animo tribuamus accipientes magis , quam le e ) elt negouiatrix benefi- dantes beneficium, i ( €o— 2» [ ï*.a .Qx' ca in pauperes commi- Dupliciter eftbenefica haec in pauperes À N fx Nx ;// AQ äï?(ov feratio , quibus dum commiferatio , cüm non tam qui accnpnt, ) J E opitulatur , dat fru- quàm qui dat beneficium accipiar, & qui- i, 'f, A(N « ftum fra&ti panis, & ac- dem uberiüs refundatur in dante, quàm ac- i &M m UIJIWIA O.A" . Clplt integrum Re- cxpxente. Et hoc perinde eít, ac Deo foe. gnum;dat pecumolas,ut nerari , ex:gua dare pauper:bus, quó magna coeleftes poffideat thefauros , dat terrz quis. accpiantur à Deo, aitSalomon : Fanera. Proverb.19 9. 17. quilias, ut cocli potiatur glorià ; quod per- tur Domino ,. qui miferetur. pauperis s. & inde efít ac vitrum commutare in adaman- viciftudiem fuam reddet ei. Qui enim tem , lutum in aurum, umbras in fplendo- miteris opitulatur Domino foeneratur , feu res, G terrz fragmenta in cocli ornamenta; mutuum datDeo ampliori cum fcenore , & 1.[4'. [29 ! 8. ait enim Ifaias : Cum effuderis efurienti ani- incremento recepturus , quod pauperibus q.io mam tuam, & animam affictam repleveris, erogat: damusftu(tum panis pauperi, GC aue orietur. in tenebris lux tua. Nobis fuadet, rum Deo foneramus, quod enim datur paus animam effundere, feu vifcera mifericordiae peri, Deo mutuatur auclo feenore reítitu- profundere, & cor liquare per compaffio- endum: fed cur non potiüsdixit , quod da- tur pauperi Deo commodatur, fed ait Deo v nem , ut ceeleftis lux, ac fplendor beatita- tis in tenebris oriatur noítrze mortalitatis; fomneratur? an quia ex commodato, nullum fi effuderimus efurienti animam noflram , percipitur incrementum ufurz, quod fufci- pitur ex foenerato? noverat avaritiam no- hoc eft fi per intimos affectus compaffionis condolentes, ac miferentes miferiz . inopis ftram lucris inhiare, ideóque quo' nos pro. :: copiosé &largiter opitulamur, quod per- niores efficeret ad eleemofynas pauperibus erogandas recté dixit, 4ui miferetur paupe- inde eft ac animam afflictam . replere, inde lux emergit noftrz felicitatis, Vult Ifaias ris Domino feneratur , hoc e(t lucrum . ex ut efurienti effundamus animam noftram , dato recipit uberius ; quia fi dixiffet, quod [ & animam afflictam fame, nuditate, ac moe pauperí datur , Deo commodatur;homines avaritiáà fordefcentes , rote repleamus cibo; vefte, & coníolatione, & lucris inhiantes tuncenim oritur intenebris lux noftra: non non allexiffet ad beneficam in pauperes com- Jiety AT dixit explicatiüs ut vifcera effundamus mi- miferationem 5 quia deperditum | reputáf- fericordize , & liquatum cor prze compafs Íent, quod pauperibus donáffent : féd quia j fione diffundamus in fubfidium efurientium, avari lucri appetentes perdere nolunt, neg fed ut animam noftram effundamus: C4m fuas minuere divitias, fed augere, & pro- H J effuderis efurienti animam tuam, quia ut . pterea fuas libentiüs dant foenori divitias ; H explicat ibi D. Hieronymus Vult Iíaias . quas incrementent , quàm commodato; à lt demus animam nofliram ,. ut pauperem.» ideo fcité dixit Salomon: Feneratur Domt- in quibustunque po[Jumusy, adjuvemus : && 520 , qui miferetur pauperis quia defiderium d zon quafi ex iriflitta ,. & neceffitates fed éx fænons [uícipiendi illicium eft miferendi , pul- Commifcratio dat inopicoenum, & recipitcoclum, — 729 pulehré D.Baülius , quarens chr. non di- zze incopílantie , nifi fim vobis velniem lat« 15 Pf4/,38. xerit, qui miferetur pauperi, dat Dco, re« gitürus, niíi fim vos in gratiam mear re» Ípondet, ad rem noftram : . Novi? feriptu- cepturus, nifi fim vobis largiüs benefzClus r4 avaritiam nofiram , intellexit / appeti rus. Sedcur air Deus:. venite, €&9 argtute eum noffrum in[atiabilem ,. qui fibi majo- z2e , quis hominum tam audax , támque vem 4d babendum . proponit redundantiam.s, cecus , & impius, qui Deum arguat ?. non ac plus femper. quarere , 0b edmque. «au- vir impius Deum poteft arguere injuftitize , fam non dixit omnino,qui miferetur paupert fi eum puniat, fi in gehenne detrudat dat Deo : ut ne fimplieem. largusonem , carcerem , ac ignibus extradat inferni zter. retributionen [ortss exiflimes : fed dixit fa- nüm excruciandum ; fed vir mifericors au« neratur Deo, ut auarus, & lucrs cupidus aue dere: Deum arguere, (i promiflum fibi cce- áito ufurarum nomine fe tp[um mifericordia lefte Regnum non daret, & quia capax Deus dederet. non eít, ut abulloargua:ut, ita neque ca. 3. Deum igitur fibi debitorem conflituit -0 paxeit, utquod promi(it viro mifericordi, qui beneficus in pauperes laxis largitionie non elargiatur, eleganter D, Gtegorius ex. bus eorum levat miferias, eorum fuccorrit plicans illud Jobi : Noz ef 2ui utrumque.» Lib. 9. ma- vAl, €Ap. 20 indigentijs ; demus igitur. noltra pauperi- valeat arguere, &$ ponere manum fuam in. bus; ut fua nobis Deus eroget ; & quia no- ambobus , perfiringens verba lfaie appo- ítra fluxa funt, lutea , ac rerum . obnoxia fit? ad rem aoítram ait:. Durum fonat ,. ut vicifitudinibus; & qux Dei, zterna funt quaratury qui Deum arguat z. fed durum.s cæ!e::üa*a nulli obnoxia defectui, coeium re- non erit fi vecurrat 4d. memoriam ,. quod . cipimus, fi coenum donamus; aternis di- ipfé per aium. Prophbetam dicit ? Difities tamut; fifluxa, & temporaria erogamus, benefacere . fubueuse . oppreffo ,. judicare.s Feliciter opulentus eit, qui (uas in. paupe. pupillodefeudue viduam , &6 ventte , && ar, res diffundit divitias, quia Deum tibi eo guite ue dicit Dominus. Ei na'mque,qaem majorem [uum conilituit debitorem , quo ATQUITAUE , YALIOBIS autboritate contradui- iple in pauperes fe. inagis muuificum pr&- 2 . Venite arguite , ac fi patenter dicatz ftitit erogarorem. Demus igitur pguperi-» reiia agite, & antmadverfiouts »es . anoti- bus, quó Deus dives, & beneficus fiat no- bus non jam per deprecattonis geumitum, [cd h bis debitor ;; qvantum poííumus , done- per fiduciam autboritais obuiate. Nimi- L Imus, ut quantum capimus, fecipiamus L rum qui affueícit milerias pauperum leva- Ordt.ldc. quia ut ait. Nazianzenus de pauperum amo. te, morentium triílicias excutere , lugen« re. Suam vieciffudinem reddet. ei, nun- tium lachrymas abílergere , oppreílo fub- quam Dei liberalitatem, muntficentiam vin- venire, pupillo fuccurrete, & pauperi o. yyitth.L9s €055 quamusa omnsum iuarum facultatum pitulari, pié audax poflzt Deum | arguere , jaciurarm feceris. Nam boc quogue spfum fieum fibi non experiretur beneficum * . 'P.X?l iNon Acctpere ei$ ,. Deo aliquid denare. tantam authoritatem benefica commifera- finit e Deus munificenuffimus vinci iibe- tio foemerat commiferanti , ut eàá fretus ralitate ab homine ; — Deo dat, qui paupe- Deum pofletarguere, & rationis authori- ribus erogat , dicente Chrifto, quod uni tate contraite, niíi ejus effet beneficenciam ex minimis meis feciftis, mihi feciftis,proe expertutus: fed quia quz Deus promifit, pterea f1 Deo datur ; quod pauperi eroga- erogat, incapax eft, ut argui poffit, tur, & non(init fe DEUS munificentiá Quod íi Deus beneficam — exercenti- D vinci ab homine , nequit, hic non. aucto bus in pauperes commiferationem Regnum fonore recipere, quod paupjeribus eroga- vit. Ípondet coclorum , hoc tantüm valet, quan. Et hac eft laudabilis illa avaritia , tum quis haber; & tanti aellimatur, quan- quà veris divitijs inhiantes. D EO tcae: Valuit Zacheo tum pauperibus erogatur. rantur accepturi coelettia, & atierna pro dimidio ptoprizíubitantie ; valuit viduz fluxis , & coenofis , qua pauperibus ero- duobus minutis; valuit & altericaliceaquz gärunt. - 4 frigide; mnemoeft, qui fi velit rion poffit Idque caufz, cnr Deus per Prophetam fibi Regnumcoclorum coémere, dummodo lfaiam emolliturus ad pietatem, & commi- ea det pauperibus ,. quz fibi fuoerfluunt, Ícrationem — duritiem Judaorum , eósque qua& enim dat pauperibus , Deus accipit in avertendos ab umpietate, |eis fuafit exer- pretium fui Regni: quidquid enim pauperi, citia pietatis in pauperes, opera miíeticot- bus damus,Cheifto erogamus ex ejuschyro. Jfaie Y.v . 17. dize praeftanda oppreffis ; Difcite benefa-. grapho: 4men dico vobis , quamdiu fecs. Mub $ cere : quarite judicsum , fübvenite oppre[fo, Jfis uni ex bis fratribus meis minimis , mibi 10.49, judicate pupillo , defendite viduam , &5 ar- fecifiis. Phiüippus l1. Hifpaniarum. Rex guite me dicit Dominus , hoc eft , (6. hu- profe&turus in Americam ad ífua ibi regua jusmodi opera miíericordiz lerió praflite- invifenda, fnósque recentes fubditos pro- giris, fi alienas miíerias fatageritis levare, pria exhilarandos — praefentiá , Philippum afflidorum moerores excutere , lugentium III. filium, regnique hzredem ad Hifpa- lachrymas exíiccare , oppreffos juvare, vi- niarum regimen reliquit, edmque Magaa- Quas defendete . popillos protegere arguite tibus enixin commendavit verbis iius , Feraui dc Ajodibus Tou. LI, ZZAL quid., 730 Differtàio XXXl, quidquid obfequij, & Hdelvitatis huic meo gua cartule obligatioue ?on/lringitw;' Deus tot, & tantis volumiaibus! cavet , & debuor filio pra(titeritis, mihi cenfebo praftitum: quid' ni Magnates omnes certaim — fua Phi- non tenetur? Sed dicis eflo, quod debeat ; lippo III. obíequia praftitére, & quisque quo exigente refhtuet ?. feipfo , quianon.s Pari oteft ille mentiri. Idem spfe eff, & executor, fategit fuam fibi gratiam demereri, pacto Chriftus pauperes inítituit , qui fuas E& debitor, Non erit n reddendo durus,qui M"t&oh 6' Si quaras ubi 910 quoad fidelium eleemofynas fufcipiendas profulus eff in.^ largiendo, vices gererent, ut quidquid pauperibus ero- datum tuum cum auclario eris recepturus, garetur, hoc idem Deo ipíi daretur, non Id tibi obtinget in coclefti patria , in quam transmittitur quidquid pauperibus erogas; tamen fimpliciter; fed ita, ut datum, effent e Proverba19, jiterum dantes cum fenore recepturi : Fz- & ubi non dolebis , te ufuram perdidiffe * v.17. neratur Domino, qu : i miferetur , 8 vi(iiïtu. funt pauperes, quibus benefica commilera» dinem reddet ei. ^ tione opitulamur, qui Deum conf(lituunt fi- Qui in pauperes eít beneficus ,. dat dejutforem ; eítenim Deus, qui dat fidem Chrifto mutuum — ampliffimo cum foenore per Evangelium fuüum, nec potelt nos fallere, reftítueadum danti; & D. Bafilius fuadens nec fibi deetfe, Lj ad exercitium beneficentize explicat quid fit Imó non tantüm ef(t fidejuffor, verüm $. .læ Pfal.Ql, etiam datum à nobis pauperibus accipit hoc mutuum,inquiens: (Quale boc mutuum eft ? Intellige dicli efficacem vim , & legis- in mutuum, quo nofter veluu debitor fub. latoris bumanitatem admiraberis. Quan- ftituatur; quidquid enim pauperi erogatur, hoc Chrifto datur, neque is Deum amat,qui do pauperi das ia Domini gratiam , && do- 1.5049. tAp., aum, 6 lucrum efl.. Donum quidem quod pauperes non diligit:: Qui babuerit fubflan- $ ^U« l,- la- d paupere non fperes te recepturum : tiam bujus mundi ,. 6 viderit fratrem fuum crum veró quia Dominus promifit. eumula- nece[fe babere, &5 clau]ärit vifcera [ua ab ea, £lfimam remunerationem pro extguis. beue- quomodo cbaritas Dei manet in c0? Sedquo- Nec medo fi Joannes in pramiffis. loquitur de fícis , qua m pauperes conferuntur. enim [rigide caliculus. Dei nomine porreclu amore in hominem , poítlea concludit de amore in Deum ? Àn non fi adDialecticae. j'emie carebit. Explicat Bafilius ; quo- modo donum fit, & mutuum, quod pau- regulas argumentemur , vitiofa eft illatio; per:bus erogamus , & ait, donum etfe , eó quá diverfum inferimus ab antecedente ? l0, quia à pauperibus non ampliüs fperamus quomodo igitur Joannes à carentia arnoris Íore, ut datum recipiamus; & mutuum in homines carentiam infert amoris in Deum ? elfe, eà quia Deus hoc idem nobis aucto fed recta elt Joannis illatio, quia fcenore reitituit: & hocauctarium pramij, dare pauperibus perinde eit ac. DEO dare; quod DEUS homini in pauperem benefico & eleemoiyna ; qua recta intentione fpare ao reddit , vera eít ufura, verümque foenus gitur in pauperes,DEO datur , eó quiapro- pter Deum erogatur , & ftipem pauperi da« l cum principalem. fummam tam nimio in- tervallo fuperet , quantum diltat à coelo - tam Deus (ibi collatam computat, Srm o d terra * * & hac czcitas eít avaritià forde- Saulus fpirans minarum ,. & cadis in 9* . "itrlis Diy, fcentium , qui neglecto uberiori fcnore Chrifti Difcipulos fufceptis à Principe Sa* cerdotum litteris iter in(tituerat Damafcum malunt hominibus , quàm Deo fcnerari, Imó ob turpiffhmum quæ(ïum funt etiam ad Synagogas , ut fi quos invenilfet fideles íed cüm qui ea lege dant fub anni initium alteri no- vinctos perduceret in Jerufalem : appropinquaret Damafco lux de fummo naginta, ut elapfo eodem anno íint ab eodem centum recepturi; funt & qui qua- cclo dilapfa eum circumfulfit ,. & tanto . tuordecim etiam exigant pro quovis cente. impetu in eum irruit , ut equo excuffus & :i dilapfus vocem aüdierit dicentem fibi ; nario fenerate pecunig ,. & hac foenera- tio fceda eít , ac turpis. O quantó uti- Saule, Saule quid me perfequeris: fed ( non. 48 cap.s. Deum, fed homines quarebat Saulus, quos "U.4o liüs foeneraremur , fi pecunias nottras fu- perfluas pauperibus erogaremus / tametfi perderet , quormodo dicitur Saulus Deum nullam à paupere ufuram fperemus , Deus perfequi, qui nonni(i homines , & quidem pannofos perfequebatur ? Quis hominum tamen eít , qui datum à nobis pauperi in mutuum accipit auctario cccleftis praemij re- in tertis poteft Deo incaelis nocere? cur er. ftituendum, £o Saul dicitur perfequi Deum in ccelis, cum . ye Olim ufura inter homines unciaria e- nonnifi primos naícentis Eccle(im fideles I; rat, & pro annuis centum mutuó datis u« quareretin terris ? quia nimirum pauperes num duntaxat redibat , fed Chriftus hanc perfequebatur in terris , qui membra funt olim legem antiquavit, & pro uno à nobis Chrifti ; quiigitur pauperes lzdit, membra : pauperibus erogato dat ipfe nobis fupra Chrifti, confequenter & ipfum Chriftum lz- centum, & mille; Pulchré Chry(ologus : dit: & viciffim qui beneficus eít in pauperes; 80'!"0 250 Ufura mundi efl centum accipere, unum . pro taliseft etiam in Deum. Martinus cum adhuc It octodecim effec annorum dimidiatam fui cen[u reddere í. Deus unum accipit , & cen- tum reddtt Er tamen bomines cum Deo fagi partem , quam pauperi die donave- nolunt babere contraclum. Sunt forían de rat ; noéle Chriítus fe confpicuum ei- dem dedit eadem conteétus, ac ei fuit adgra- eauiQue folicsti 9. quare?. bomo bomini exi- tula- SEER — Gu a PU ,commifcratio dät Ainc,,)pi :cænum,gc recipitcoe'um, — 731 tulatus , quod in paupereipfum veftierit,ine márum pretia ad ejus ornatum -adhi'buer»ft $ quiens Martinus adhuc carechumenus hac & fan&la fanctorum puro puto auro torum me veíle contexit, quia quidquid pauperie veflierit; adhuc tamen hanc auream zedem bus erogamus, hoc idem Deodamus: imó gemino duntaxat, & quidem vili «lauferit ,20 Reg- :1 5. & in ccelo reponimus zternitate tota fruen- ofliolo: Zngre[fu oraculi fecit ofltola de di- *y. 3l, dum, & eít quod nobis injunxit Chriítus, Mattb,e, 6. gnis olrvarum : cum nullaeflet inJudza o- *.20. efaurizare in coelo : Zbefaurizate vobis livà arbor frequentior ,. nec ulla erat arbor tbe[auros in calo: quas in terris opes con- vilior, ac plebeior. Quód fi non exotico gerimus non diu eas poffidemus, cüm brevi voluit ligno gemina illa conítruere oíftiola , & licét in ab ijsdem morte excurbemur : cur non íaltem ex cedro Libani, vel ex the« congerendis divitijs rem potiüs hzredum, rebyntho portas effecit ?. cur delatus hic ho- quàm noílram agamus ; nec illi erunt diu nor folifuit olive ? «ur fi nullus eft Prin- à nobis, & ipfis conge(ta poffeffuri; nemo ceps,qui palatij fui nobiliorem portam noa enim fibi, quod diu fervet, colligit. lllis ex aliquo curet prz(tantiori ligno multipli« tantüm erimus divitijs zeternüm ffruitori , €i celato emblemate conítrui ; nunc Salo- Ó quas per manus pauperum in ccelettes the« mon czteris arboribus unam in Judza vul« fauros repofuerimus : funt enim pauperes, garem olivam voluit przferri ? non credas qui unà cum noftris opibus, quibus fuimus id obtigiffe, €ó quia grandioribus vellet Sa- eorum indigentijs opitulati, nos manudue lomon fumptibusparcere ; ed quia oliva, ut €unt in coelum, oblervat Bafilius de rerum abdicatione, ubi- dutt, t que gentium mifericordiz fymbolum eftno, - 5. II. tiffimum; « lenitatem, ait ipfe, fuavita- W lj zem, C pinguedinem : Ícité igitur Salomon uod cum pauperibus commifera- conltruiex lignisolivarum curavit, & qui- 2io negotium inflituit, plenum eft utili- dem in(tin&tu Spiritus fan&ti gemina illa o« &A5 — Accipiunt pauperes fluxa $ um- fticla, per que ad fan&ta fan&torum patebat bratilia; 66 dant awerna z. [ulcipá- ingreffus; quà fcilicet noserudiret, eos in unt canofa, € dant «a- fanctafanctorum coacleílis beatitatis , & - leffl'd..a. ternz felicitatis, poífe pervenire, qui pet o(tiolum cleagineum ingreffum quarit; feu 10, Tilitatis plenum eft, quod cum pau qui beneficam in pauperes exercet Commi- .. peribus negotium inítituitur j acci- ferationem , ac eorundem opitulatur indi- piunt ipfi noftram pecuniam, & re- gentijs. endunt nobis zternam juítitiam, & glo- Hinc eleemofynz plus profunt danti, 12, P/amili. riam, aiebatDavid ; IDifperfit, dedit paupe- quàm accipienti, quod cüm Abrahamo in- vibus; jnflitia ejus manet an [aculum [aculs, notuiffet excepturus peregrinum, cum. alijs qua verba expendens D. Auguítinus ami- L] duobus dixit . Domine fi invent gratiam Serm, YO. de cum íuum erudicurus,ait : Confilium do lu- Genej. c. I:,/ h verbisDom, eyo[um , difce emercari , laudas maercato- án oculis tuis ,. me tranfeas. feruum euums fed afferam pauxillum aque , & laventur T. 3.. rem , qui vendit plumbum , & acquirit au- pedes wefiri , & vequiefcite [ub arbore s. po- ryumi (£non laudas mercatorem , qui ero ndmque buccellam panis , &f confortetur gt pecuniam , & acquirit jufistsam, Eroget cor vefirum. iNon neícius Abrahamus elee, fecimniam , qui baber juflitiam. . Si dicas,te non haberejuítitiam, ac timere ne pecu- motynas plus prodeffe danti, quàm accipi- enti, fapienter pravenit ; obviavit ipfe pe« niam perdas (1 pauperibus eroges. [mó fi regrino tranfeunti ; quem adoravit , eni« te noveris juítitiá deftitutum,hanc tibi com. ximque togavit , ut (ibi pateretur benefie- paras, fipecuniam pauperibus eroges , & ri, pedes aquá lavari , G abítergi, vires ob- 45 ub quó plus pecuniz dederis , eó uberiora ju- 'vviþ flitize fufcipies incrementa; — nec timeas tui fonio refici,acrecreari , & defaugatis mem- bris quietem indulgeri ; quia inde plus e- diminutionem zrarij, fi quotidie dones pau. rat Abrahamus emolumenti fufcepturus , peribus: augetur enimi mifericordia, auge- tur,& juítitia , (1 voluntas crefcat. mileris quàm effet ipfe pauperibus daturus, cüm veritas ipfa Dicat : Beatius effe dare , Adlor.c.20s fuccurrendi: illud cantàm minuitur, quod "V, 349 fluxum eít, & nos morientes delerit,quam- quáam accipere 5 quia eleemofyna , quas pauperibus erogamus, funt bina iila oftiola vis de(iderio nos illud non deíeramus ; illud ex ligno compa&ta olive , per que ingref- veró uberiora femper fufcipit incrementa fus ad fancta [anctorum «coeleftis beatitudi- ;: per pias elargi'tiones, quibus pauperum f nis nobis patet. fublevamur miferias, quod in aternum eri« mus poffetfuri, & ad quod beneficain paupe- Fertur. de Lufitana quadam foetnina , 13« res commifleratio nos evehit. quz Eborz ad vitz extremum deducta , L B E. quinque fopra quadraginta annos in coeno Admiratione dignum videtur, quàd Salomon in templum à fe conditum innume- omnium ílagitiorum — turpiffime demerfa ros propemodum infumpferit thefauros, & maníerat ; & profligadffima turpitudine pa&am etiam cacodeemoni addiderat fer- ligna pretiofiora pro illius ftructura felege- vitütem * * tit, metallorum itidem argenti;auti X ge mf quod cauíze fuit , cur infelicem dZut:£oa mulic.- Verani de Affeclibus Tom. H. * Differtato XXXL A m mulierem dutiffimo orcïnus*'incläla exetces per modum impetrationis, & difpofitios tó rei jugo, videretürque interdum eam op« nis confcientiam emacular, & à fcelerum fed cum poft dies aliquot con» noxis liberat , ait enim D.Gregorius: Eíee. primere : valuiffer, & mendico morienti adílitiffet, mofyua pretium nos à culpis hberat,eum pere E eique fuiffet opitulata, eleemofynas fup- peirata plangimus, & abdicamus. Si mifericordes in pauperes fimus.fuam if. peditátfet, &t fuam extremo eo tempore praititiffet opem : defunéto mendico vifa eft Deus nobis mifericordiam elargitur, X gt4. fibi paucis poít diebus imaginem confpicere tiam , quà refipifcimus, G quas fceler foeditates contraximus ,' lacrymarum lavas ejusdem , & verba hac audire, Eleemo- j Ífynas tuas in, DEI confpectum detuli , & cro abíter imus ; ad quod nos hortatur Sy-- tacides : j quia mifericordiam mecum exercuifti, Dei itte panem tuum fuper tranfeuns Ecclef, e,ti mifericordiam exoravi , ut ob eleemofy- te$ Aquas, & post tempora 1ulta inuenies V.. nas mihi in vitz meze extremo erogatas, GC illum, Aque tranfeuntes funt pauperes s. tuam mihi impenfam opem , fuam tibi im- qui non folüm lavacrum nobis impetrant lacrymarum 5 verbm quz ipfis preflamus pertiretur gratiam , cujus beneficio € coeno valeres vitiorum tandem emergere , ex cor« fubfidia,tranfeuntes deferunt ad coele(tis pa* de re(ipifcere, & adfrugem tranfire fanio- triz portum , nobis cum foinore reftituen» * rem: & ex miferentis DET permiffu ad da , pofítquam mortalitatem. exuerimus l4 te veni, te hortaturus , ut de anteacta vi- quapropter ait Ifaias ; — Zvawge efurienti lfsia $s. v. tz noxis poenitentiam non differas agere ; janem tuum , & cgenos , vagdsque. induc fed eas facra exhomologefi ftatim eluas , in domum tuam , cum videris nudum operk. " lachrymis tuam purgesconfcientiam, elee- eum, C carnem tuam ue defpexeris, Be- Diti, ag molynas in paupereseroges,ut DEI. merea: nefica humanitate fünt pauperes traétandis fr ag ris mifericordiam : & cüm easdem voces €um Profeta nos moneat , ut panem — 40e » 22 auribus illapfas iterató audiviflet ; illicó firum clürientibus frangamus 2 ne fcilicet furrexit & le&o, & flexis genibus ante cru. fecundarium aliquem , filicineum, autfur- cifixi imaginem in lachrymas collicuit , fe- furaceum cum impetu ír& , vel impatientia. rió propofuit vitz emendationem ; & fua mendico à.nobis flipem 'expofcenti - proji« ciamus 5 pauperibus elargiri 5 ut ^ mifericordiam fed ut panem sofirum, quo nos quam ipfa effet in pauperes largitura, Deus vefcimur, ac pafcimur efurienti franga- in ipfam exerceret ; & fuis patceret fcele- mus; feu noíira obfonia partiamur, & ribus, in quibus turpiffimée vitam egerat. paupéribus impertiamur; & communione Ecce quàm benefica eft largienti eleemofy. meníz noflram cum pauperibus camdem na, qu& etiam omni fcelere inquinatos c- effe nature conditionem profiteamur; quos. maculat, quó per oíticla ex ligno. olive enim communis menfa paícit ; charitas at- compadla in fancla fan&torum ing ; &iori vinculo fimulligat: undeaddit lfaias; tedian-*tur cocleftis beatitudinis, & £genos , vagdxque induc in domum tuam i4, Proprium eft eleemofynz , contraétas hoc eft non finas pauperem diu fores tu& - *äbüergä'k noxas , & peccata delete, hinc domüs pulíare; nec ei flipem petenti '[obiascap.4. v. t. — Eleemofyna ab omui noli januam claudere, nec cum jurgio fru» ftulum panis € feneftra in plateam proji- peccato , & à morte liberat , & non. pati- zur ire in tenchbras, — idqua caufe fuit, cur cere3 fed. portas ei aperi, benigné ad imitare Abraha- Daniel falutem cupiens NNabuchodonoforis, tuum hofpitium invita ; falubre eidem confilium dedcrit , ut pau- mum , qui velut agens excubias cx editio» peribus opitulatetur, eorum miferias profu- ri fpecula eminus adventautes afpiciebat ; 1^ Q ultró hofpitibus gaudens obviabar, quos fis eleemofynis levaret, eorum anguftias pijs largitionibus laxarer3 eorum indigentias e- in propria reciperet perhuinaniter domo , rogatis pecunijs abigeret, quoó pimirum,quz lotisque pedibus, feffos ex itinere . epulis - recreatet, fubjungit lfaias : Cum» videris perpetraverat Ícelera beneficà in pauperes Danic. €4, commiferatione deleret: |Peeecaza rua elee- nudum , operi eum;idque efficacius períua- .a - mjo[ynis redime, & iniquitates. tuas miferi- furus addit : €&£ carnem tuam me defpexev ris; quafi qui carnem nudam pauperis ve- cordjjs pauperum ; ea ett benefice. commi- » ferationis vis, qu& fcelerum noxas abfler« ftibus obtegere negligit, propriam defpi- git, reatum poenge ob patrata flagitia dclet ; ciat ; habeátque contemptui ; ita eft. na- confcientiam emaculat, cor purificat, G fpi- turze neceffitudo omnes homines five Croe. ritum innovat Luc. c. 1 t, v 4f. Date elee. fo ditiores, five Codro pauperiores , five sso[ynam, €$ ecce omnia tmunda. funt vobis. clamydatos in principibus , five pannofos. Zp.Pfal15;. Id eleemofyna. praeftat ait D, Hieronymus in mendicis,uno , eodémque humanitatis quod baptismus : eítenim lavacrum animz, vinculo nectit , quó finguli ip quid unum fons pellucidus ; in quo aeflus prava concu- coalefcaut humani generis ;; fuámque pro- qued fi luítrali pterea carnem defpicit , qui nudum paupe. pifcentie extinguuntur ; Íounte baptismi femel dumtaxát abluimur; rem veftire negligit: / appofite Laclantius ; £/).6ic, Ee. Summum bominum inter fe vinculum efl ba. hoc benefice in pauperes beneficentiz s, & millies poffumus uno die manitas, q for te centie: uod qui disruperit nefarius 8 pa- abl h3. & emundari, quatenus eleemofyna ricida exillimandu eft. | - Quód ./ Commäfefatio daeïnoïpi coenum; & recipit celum, M quot morientium pauperum apud fe fubí(t- 16. Quód fi abuno homine, quemex hd- 1o Deus finxit , omnes eandem trahimus dia abfcondunt ; ideo Deus fuit divitibus originem , unaque eft omnium origo , unus opes clargitus , ut per iplos pauperes ale- ac idem fons , à quo tot Ícaturiunt gentium rentur, & cum ipíi abundarent ,. alij non. rivuli ; quis eat. ínficias, aliquid commune egerent : ficque mutuis auxilijs per benefi- E)' centiam divitum pauperes ab egeítatis fube cum pauperibus Íortiri divitijs affluentes ? inde maximum fceius putandum eft, alienz traherentur anguítijs ; & per pauperum indigentie non fuccurrere ; pauperum mi- preces, flipémquereceptam divites à mul- s ferias non levare , lugentium lachrymas non titüdine liberatentur noxarum. 'abftergere , efurientium vires non reficere. Mira fané Numinis providentia , qug 19« ['An - Graviffimtis zqué , ac craffiffimus divitum uba, eadémque largitione plurium voluit error eít , quiabundé fibi cautum arbitran- indigentijs fuccurrere? idque fortaffis cau« tur, fi manus àrapina , à cxde , facinore, fefuit, cur aternafapientia, Detque proe videntia ,' qua in fui difpofitione non fal- homicidío abítinuerint ; nil penfi habentes, an divitias, quibus affluunt , impendanr in litur , quos pares natura condidit , condi- pompis fzculi , in luxu epalarum , 'in or- tione diípares effe voluit ; ut alij divitijs af* natu veítium fupervacaneo , in equis nu» flderent; quibus alij indigeret ; qué nimi» triendis, canum gregibus alendis, flabulis rüm fuperflua divitum , pauperum fupple» 4 jf rent vacuitatem 5 & refeclio pauperum di« $]. conflruendis ; an ver& in pauperum nudi- tate veftienda , in miferorum zrufnnis abi- vitibus occafio fieret falütis, quam propte- gendis, in efurientium indigentijs fuccur- rea fibi invidet, qui pauperi ftipem petendi rendis ? Hos divites D. Gregorius eidem nonopitulatur , nec vit elargitur fubfi« ;Pdfï't, I, Pa,. fubjicit maledicto , quo olim in evangelio dias flbíque gehennales accendit ignes ? qui enim pauperibus eleemofynas non ero» ftor Admon, infru&uo(a ficulnea fuit à Chriftlo percuffa , * qua cum tertz füccis abundé aleretur ipfa, gant in gehennam deturbantur zternis tot» nullos protul:t fructus , quibus efurientes quendi fupplicijs :: etenim fupremus Judex pauperes recrearet , G alios ipía pafceret : in extremo. Judicio fententiam damnationis ait D. Gregorius. Terram ficuluea occupat, prolaturus in iimnpios, & reprobos dicet. quando locum , queus exercere alius per fo- Discedite 4 me maleditli in jonem eternum, Marib, 25. - dem.boni operis valuit , flultus. per. defi- qui paratus esi diabolo , &5 Angelis fuis, U. «te Hi autem dicere non- L die umbram premit, Si quzras , ob quee patrata fcelera fint 19. nunquam folen&y conceffis utimur , aliena.s reprobi tam extimeícendam , ac horribilem non quarimus » & fi digna mifericordia re- audituri fenteütiam ; tamqne acerbos cru- £ributione non agimus , nulla tamen , pere ciatus nunquam finiendos fubituri ; non verfa perpetramus, Quod idcircó fenti - ambigis ob folas lethales noxas ,. quas ab- unt , quia videlicet aurem cordis à verbis ftergere lavacro poenitentiz , & lachrymis celefiibus claudunt. | . Neque enim Dives in vera refipifcenti neclexerunt , antequam Evangelo , qui induebatur purpura , & mortalitatem exuerent ; fed licét mortife- 5yffo , & epulabatur quotidià [Mendidé, alie. ta Ícelera mortem hanc gehennalem nun- NY hv E na rUpuife , fed infruciuosó proprüs ufus quam emorituram accetferint ; non tamen at fviffe perbibetur $. eimque poff. banc vitam pracipuam hujus damnationis caufam cre- ulirix gebenna fufcepit , non quia aliud illi. das e(le adulteria , quibus impij alienum citum ge[fit , fed quia immoderato u[utozum thorum violárunt.; non fcdas libidines, " f liettis tradidit. ^ quibus lilium alienz virginitatis conftuptá «" Non fuit dives, qui in Evangelio in- runt ; non homicida , quibus innocen:um 17 duebatur purpurá & byffo , & quotidie e» fanguinem fuderunt ; non cruentas cedes , quibus integras domus funeflárunt ; non pulabatur fplendidé, in gehennam detrufus zeternis excruciandus ignibus , eó quia in- temulentiam , quà in fympofijs immodico nocentium fanguinem fuderit; fed quia fi- vini hau(tu ufum ,. luménque extinxerunt tienti hauftum vini non effuderit; non quia rationis; non luxum in epulis ,. quo pal- aliena rapuerit , fed quia propria mendico mari ftomacho vediigalia effecére plerísque non exhibuerit ; non quia inftigante luxu» in provincijs elementa; nonufuras, quibus rià alienum torum viclaverit , ied quia ex alieno zere pinguiorem fibi co&merunt for- proprio epularum luxu, nec fuperftites mi- tunam 5 non delicias , quibas difluxerunt, cas efurienti dederit. Non fufficit diviti- fenfoum indulgentes illecebris; fed quia, oh bus aliena non rapuiffe ; fed propria diftrie grande immuiíericordiz fcelus ! quia efuri- entes non paverunt, neque fitientibus hau- buiffe in pauperum fubfidia , in miferorum folamen , lioc illis proderit ? non qui alie. ftum , quó fitim extinguerent ,. non por- na non rapiunt é gehennz fubducuntur cru- rexerunt : hzc erit praecipua caufa zter. ciatu ; fed qui fua panperibus dilargiuntut, nà reptoborum damnationis , quam ij ab órco eximuntur : qui veró pauperi- fupremus Judex exprefsé fignificat ad terro- 1 ( i bus neceffaria negant fubfidia ; & negli- rem , nonopitulantium pauperibus. Efü» gunt efurientes pafcere ,' nece graffantur vivi enim 5 &non dedifli mibi manducare s fftivi , &f non de diffi mibi bibere , qua(y Mattb. s. n proximos ; tot enif'n quotidié perimunt , Zz 243 dice. ^ Difetaüio XXXl * 734 diceret , tion ideo impij in gehen.nalles ab- re, debacchari procelle ,. quaffari tellus ; legabuntur ignes , quia adulteri , ac homi. & Jordanis ipfe in flu&tus , ac fremitus at- cide fuerint , quía etiam David hac patra.- furgere; micare fulgura coe'o, horrendís- verat fcelera ; non quia aliena invito Do. que immugire aér totustonitrüis; & vallis mino (urripuerint , quiaetiam latro in cruce tota Paleftinza nocturnis repenté inhorre- pendens, meruit audire, hodie mecum eris fcere umbris , nigrefcere tenebris; mox & in paradifo ; non quia pecunijs inhiárunt , nubiüm disrupto gremio exilire fulgetra , quia Mattha us ;in telonio divitias congef- erumpere fulmina, -ruere flamma , uda fit; nonquia mundi delicijs affluxerunt , & fulphure , nitro , pice , bulliente fale, & carnis, fenfinimque illecebris indulferunt ; flagranti bitumine mixte brevi tempore quia id etiam Magdalena pra(titit , que utbium tecla, turres, palatia, viarum ftra- tamen lachrymis pedes lavit Salvatoris , & tà, imó & prata , campos , colles, ne. capillis capitis fui abfterfit, (imülque foedi- mora , viridaria ,. & quidquid fuperfuit de. tates omnes fuas , quas peccando contraxe- liciarum in inanes , funeílásque diffolve» rint favillas, rat, plorando deteríit ; Ííed quia efurien- tem , & fitientem Chriftum in paupere Non me latet , ob enormia fc Elera fuiffe 2I, pannofo reficere fraéto pame ; & hauítu Pentapolitas urbes incendio deletas : fed fi congruo detreclárunt ; fi crimina eleemo- altiüs inveftigem?ob quam fpecialiorem cau- fynis redemiffent ; ipfa benefica in pauperes fam; reor, quia in egenos afperi nimium , commileratio à gehennalibus eos retraxiffet ac przduri fuerint ; omnémque à fecommi- flammis. Eít immifericordia, qua gehen. ferationem excufferint ; nolueríntque pau« h nz igüesnon folüm accendit; verüm etiam perum fuccurrere indigentijs , quapropter ijsdem fomentum fuppeditat , ei fupplici- dicitur, Peccatum enim eorum aggrava- um accer»fiit. tum eff nimi : Ó petas , quz nam (uerit Gmef. 118. ?O 290 hujusmodi circumítantia tam | aggravans. Reípondet Lyranus extextu Hebrzorum , & S. III. Antiquorum traditionibus , hanc gravita. tem ex immifericordia ortam fuiffe Penta- Subfidia pauperibus denegata non politarum , qui puellam morti addixerunt , fl flammas & cmlo lacejfito evocant ; eó quia pia commota commiferatione pau« verim etiam ex imo terre gebennalia peri ítipem polcenti eleemo:ynam fuerit e- In, Gemj advocant fupplicia , quibus rogata: ait Lyranus. lfla aggravatzo futt, cAp, V, eternüm torgueantur. quia quandam puellam occiderunt , quia s dederat Alimentur pauperi, ldque innuit 20, "* Allis erat in Paleftina juxta fluenta Propheta Ezechiel c. 16, v. 45. Hac fuit Jordanis omnium fedes amoenita- iniquitas Sodoma fororis tua 3. faturitas pa« tum , omniümque patria deliciarum: n . €6 abundantta , & orium ipfius , €6 ff* in ea quinque extru&la fuerant civitates , liopum ejut ; $ manum egeno ,. & pauperi quibus nomen commune Pentapolis , fcilie non porrigebant : Íubfidia pauperibus dene- cet 5odoma , Gomorrha , Sebois Adama, L] gata flammas é «oelo laceffito accerfiverunt , Segor L cives prefertim Gomorrhzi , & fupplicia evocárunt', & Pentapolitas ex- Sodomai hominum reliquorum flagitiofiffi- tremo deleverunt excidio. O ignis infer. Homïlïss. | mi habebantur, quia mundi delicijs difluen- 4 bt nalis , exclamat D. Hieronymus , /|uxuria , tes ex prafenti felicitatetumerent , & alie- & immifericordia , cuju materia , gula »; nigenas contemnerent , carnis illecebris in- cujus flamma , — fuperbias. cujus feintilla.s dulgerent ; 'rerum copià ditefcerent ; & prava colloquia $. cujyue fumus. infamia 5 5 inde juges comeffationes , G otium for- cuju cinis gmmunditia $. cujus. finie. geben- dium cunctarum putidiffimus fons ; & ex na! otio omnium profluebant libidinum por- Sed cur fupremus Judex in extremo 22. tenta ; adeo utnec Loti concivis , virique univeríali judicio folius meminit immiferi- virtute cultiffimi quotidianis monitionibus, cordie, acdenegatz (tipis, G enormiffima & exemplis non finerentíe ad vitze purioris reticet fcelera, quibusimpij vel cruenta cze« ftudia adduci ; cámque enormia eorundem de cuncta in mundo funellárunt ; vel rapi. Íceleracoelum ipfum lacefferent , Deus Vin- nis violentis aliena bona expilárunt; vel e. dex funeftam Pentapolius exhibuit tragce- xitialibus incendijs urbes integras. deleve- diam fpectandam , non finelachrymis, non runt; vel injuftis bellis longé ,. latéque dif- lm' U. fine fanguine , ac czde funefta : fupremum fufas provincias , ac regna devaflárunt ; vel inchoaturus actum fub matutinum crepu- fodiffimis adulterijs alienum torum violá- fculum tetros quosdam excitavit vapores ; runt ; vcl infanis libidinibus puellarum pu- qui fuliginea caligine aéris. illicó aptea ar- dicitiam corruperunt, ut fuis fatisfacerent ridentem infufcárunt ferenitatem ; & cum depravatis concupifcentijs , mundi volupta* Pen:apolitze adhuc in le&is fterterent ,. vel tibus indulgerent , ac fzculi difluerent de- orio,. vel eidem cognatz Veneri indulge: licijs? folius meminitimmifericordiz ; quia rent , cceperunt vent flare, turbines fure beneficio eleemofynz potuiffent religua íce- lera L "A. — . Commiferatio dat ïn()pï-'coenum,ütffrecipit celum. ^ 734 bura, & potum ; oleum vero in ünBïonem; lera obliterare, cxteras criminum maculas L L: ut f.ïbf/d- delere; & omnes abítergere noxas ; appo- vel etiam in cibi condlmcntumï ret f;zciem in oleo, fité ait D. Auguftinus expendens przfata vet- 'Tunc vultus hominis hi&ibr eít , ac 24* ba, Tacuit omnia maia facia miquorum.s, letior, cum obíonia experitur probé condi« €. folam flerilitatem eleemo[yune 1merepan- ta, ac palato arridenua. Idque cautae fuit dam e[fe judicavit , nounifi Ad n0$ commo- Quare boc ?. quia 0 "mnia crimt teíte Caffiano , cur prifci in gypto Monae wendw. na eleemo[ynis vedimuntur. Ideà illam. chi , quó fuos hofpites pauio lautius fuície iflam culpavit , ] perent, olera fubinde , & lugumina oleo laudavit fecunditatem , damnavir. ariditatem Sed audifla omnia condire confueverint , ut eorum facies exhie lararent: de haz hofpitisfacie exhilararata o- malefatfla elemofynis redimi : nolite ]ic íü- E leo icité ait D. Hieronymus ; expendens tellere ,. ut intelligunt. quidam perversó, Exbitaretur oleo mtfericor - Pfalm. 10$. verba Davidis, Eleemofyaa enim poffunt tibi prodeffe a des qmmiz s lenda peccata praterita ,. fi mores mutaue- die juflorum facies coram. Deo. 4l, r&. Denefica-in pauperes commilzratio , quz orbis judicem (ereno ,. a« bilari vultu ti IO» Cupiunt InLweri , nunc vulium oleo eru- qua eleemofynarum etogatione vciu Ícido imbre , quas contraximus noX as de- gent, 4c nitident , guttus. olearius 4[fidua let, gehenne uitrices flammas extinguit liquore n pauperes fiillet dantis , 65 accis pientis facies exbilaretur , olei fcilicet un» — quas immifericordia accendit , & fovet. Ardet hoc ighe tortus , qui inEvangee élone, íeu e largittione eleemoiynarum ; 23, & exercitio benefice in pauperes commiíe« lio divitis affluens byffo , & purputa indue* rationis ; e(t elargitio itipis effufio olei exe batur notus Epulo , qui luxu fartus epula- hilarantis faciem pauperis recipientis , & !m&f, ! rum , deliciisque fatur ; benefica fueratc in "W p Lazarum uicétofum commileratione jeju- bona incréfgentantis divitias elargientis. Ideo divitis in evangelio Epulonis non fuit nus; in hunc pannofum inopem adeó durus, facies exhilarata , quia oleo caruit mifericora &t auíterus fuit purpuratusdives , ut nec mi* cas panis permiferit ulcerofo e(urienti exhi diz , noluítque mendicam , & ulcerofum Lazirum inunger affüafus hic efuriens beri ; cui faitem aliquid ex obfoni; , & fer portz divitis , fle b bilr voce aliquid expofce- culorum reliquijs debuiffet iapertiri ; mox A Libithina iueluctabili fua falce utrumque de bat obfonij , quó proprie coniuleret necef- AU meut, florem (cilicet diicolorem in. tatuco fitati , ac deficientes pre fame corporis Je» iuni vires reficeret; fed lachryma , & pree D divite 5 & exareicens ia Lazaro gramen hu- m: (erpeus ; fed hic purpurà indutus nobi* ces paupetis duritiem non valuerunt emol- liorein (nu . excipitur Abrahz ; & ille exu- lire divitis , nec ejus rebellem contuma- ciam fle&tere ad pietatem ; ideóqae fiti mox to byffo , & purpura flammis circumcingi ardentiffima , & inexplcbili jugiter excru* tur gchennalibus zxternum excruciandus, Si quaras , cur Dives purpuram fuperbi- ciatus ; nec unicam valuit aquz guttulam à patre Abrahamo impetrare , quà ardenciffi- .eniern cum igne comevutaverit torquente 5 ma atentislinguz valeret incendia temperas & 6 fuis fympof(iis exclufus gehennali fuerit in carcere detruíus ?. refpondet appolité ad re; & meriió, cum & ipíe , vel unicam pa- nis miculam , é Íua deciduam menía poícen, Homil.6$, rem noítram D Chryfoftomus. . No» 4uis ti Lazaro noluerit extradere , quà famem d . popule dives fuerat s. fed quia mifericordiam non exbibuit : non fuit in ergaüulum detrufus viícera cortodentem mitigaret, 2j« inferorum , quia opibus afflueret ,. quia Hinc Tobias , quó filium fuum edo- ceret artem przecavendi infortunia , enixim mundi delicijs diflueret ; purppram, &by. fum indseret ; quia reges plurimi purpu* ei injunxit , ne unquam manum claudetet , rati, & chiamydati ; divites quamplures li- ne faciem averterec ab ullo paupere flipem expofcente. Noli avertere factem tuam.» Tobia CAb. ii càt peccatores à coele(ti non fuerunt beati- V. 7. tate exclufi ;; Dives fuit , imó & peccator, Ab ullo paupere : quee veroó (it hac vulcus 2 Is enim vul- Sionis rex David , & tamen aternam fuit aver(íio varie folet explicari. tum fuum dicitur à paupere avertere , qui felicitatem confequutus ; divitijs afflaxit licét inopis neceffitatem exploratam habeat ; Zachaus , noxísque fuit & ipfe inquinatus, -& tamen zeterna , & ipfe fuit beaurate do, ne [uam tamen ci pecuniam eroget , panpe» rem à fe adalium amandat ;inquiens : ito ad matus, quia dimidiam fuarum opum par- Ecce dimidium bo- hunc alium , qui divitijs affluit , ille pro- PATTA l,o .tem dedit pauperibus. norum meorum Domine do pauperibus , & cul dubio te juvabit , tuísque fuccurret ne- ceffitatibus ; íed is alrer equé pecuniarufn $ aliquem defraudavi , reddo quadruplum : tenax ; necobulum pofcenc (tipem erogat, & David Plal, «11.. dfperfit ,. dedit paupe- ribus. & Píal, 103 pr alijs liquoribus com. & eó liberalior verbis, quó operibus par: mendans oleum ait : . «t exbilaret facienza cíior , dulcia plura dat pannofo verba , ut [3 . celeriüs eum à fe amoveat , & adalium di- n oleo : & panis cor bominu confirmet cum det Deus jumentis foenum ; abundé rigat ditiorem ,qui eodem artificio ad quar- hominibus panem , vinum , & oleum fup- tum , & hic ad alium ablegat ; adigatürque propterca mendicus femper vacuus circue pgditats .nimirum pamem , &vinum in ci- mire; E 716 Diffeitatio XXXL. mire ; & jejunio (tomacho diem transigere: - didifti ; claufisoculis da pauperi fuam tibil hi omnes , quifolis verbis munifici (unt, & exponenti indigentiam , rumpe exofas mo« re immiferigordes dicuntur. faciem füuam à t ras, exporrige cunctatricem manum, ne fcru- 'paupere aveftere ; cum totam folertiam ad- teris pauperum promerita ; quod pro fugge- hibeant, ut quantocyus inopem à fe amo- fto, proconcione totis lateribus inculcavit liantur, Nemo fiquidem ex ip(is eft, qui fepe D. Joannes Chryfottomus : . fufficiat Pfal. 91 .vü cum Davide dicat : 7:5 derelicius eft pau- tibi, fi des pauperibus : quia ut mounet D, À4e pe* ; hoc e(t , tibi commendatur , derelin- De eimit. €. " Auguftinus, Dews non videtur, fed quo 4. quitur pauper alendus , non alijs, nimo detur , attendit : qui Chriflum diligit 46. Neque te purgas, fi dicas , ab alijs 3». Chrifliano, bóc animo ei porrigit eleemo- ditioribus pauperem non juvari , proinde Jynam , quo accedit ad Chbriflum. Occur» opus eidém impendere benefice commifera- rit tibi bomo peccator, duo nomina dixi. Hae h tionis'tüum non eífe , cum tot non affluas Duo no* 4 duo nomina non funt fuperfiua, divitijs,ficutalius: nam cum poffis pauperi mina aliud quod bomo ,. aliud quod pecca- Y * àte (tipem expofcenti opitulari , & id non tor , quód bomoop Dei efl , quód peceator pr&ítes, &que faciem tuam ab illo avertis , opus bominis , d eri Dei , hqld d*"fffff A* t £ ficut alius ,qui te eftlocupletior : quia ea- ri bomina, - dem avaritia omnium claudit crumernas Hi quoque faciem fuam dicun «or À 2 7» páuperi, ideo mifericordia nulli eorumdem pau avertere , qui credicoresv,fJ'f"uiïs*' de- colum aperiet ; reclamat enim in hos Jo- . bitoribus licét fpoliatis, quamvis ad. neceffie annes. Qui babuerit. fubflantiam bujus tatem; & indigentiam redactis, qua fibi de« : [ " lfþ- 9« ^V. A7e mundi , 6 viderit fratrem [uum nece]fes bentur , feveré exigunt ; & morz impae babere , & clauferit vifcera fua ab eo, quo- "tientes , nifi ftato tempore folvant , 'eas snodo charites Det manet ia 202 commife- cogunt, fi non folvantinare, luere in pel- ratio benefica non linguam foecundam, fed Jle: ad herum fuum accedit ruíticellus,enixim manum actuofam expoícit ; non os ad verba rogat, G lachrymis madens fuam exponit fundenda , fed crumenam ad pecunias paue . debiti folvendi impoffibilitatem $. eó quia peribus effundendas ggérit ; non mollia vet» - fréquens grando agros vaítaverit ; fegetes ba , non fallentes fponficnes ,. fed plures prottiverit , vithium palmites jugulaverit ; erogat nummos ; & re, non fola fpe pau* vineam diffipaverit ; vel quia arva culturae peribus opitulatur ; qui fola fpe alitur , is non relponderint ; ficcitas aéris germina re fallitur: Hinc Joannesíuos erudiens Di- interemerit, vel hoítilis incurfus , milé:que fcipulos ad exercitia.virtutum ait, ^ Fzzeli przdator tegetes mefluerit, priusquam ma- C p. 2.,7.18. tureícerent ; vel quia irruens fulmen ex mes non diligamus verbo , neque (ingua.» , ff opere ,. & veritate. procellofa excuffum nube horreum come 26. - Sunt etiam , qui faciem fuam dicun- bufferit , totámque perdiderit annonam : turà paupere avertere , quatenus durius. fed herus creditor hisce auditis infortunijs, culis verbis eum à fe abigunt, & (tipem ab adhuc rufticum fibi debicorem urger, &ni Íolvat, minatur carceres , compedes , fla- ijsdem pofcentes afperé tractant , quà agri- tudine animi in pauperes- male valentes vi- gra : & hec tam rigida exactio eft faciem dentur prz cateris aliquot divites laborare,. Íuam avertere à paupere , quam averfiouem prafettim, fiin florente fint adhuc. &tate vehementer averíatus Deus in lege veteri - conílituti ; hi quafi dedignati , quàd aufi precepit fuis populis , neà paupere pig- Dewrer. e^ fuerint pauperes pannofi , laceri , feminu- nusexigerent , nec debitum ; fi folutio 24* *« 19« di , luridi , famelici ad fe accedere , incle- effet tunc hon modicum ijsdem incommodi * mentes , & acerbé, ac feveré à fe abjiciunt, allatuta , ezm repetes à preximo tuo rem., Qued (i quis alius meliore pallio; elegan- aliquam , quam det tibi , nen. ingredierie ti vefte , vultu hilari fe fe inferat , melleis domum eju , ut pignus auferas , fed flabis foe huncverbis excipiunt, qui felleis à fe pau- Ya , 65 ile tibs proferet ,. quod babuerit, perem rejiciunt ; nimirum mel , & acetum Sin autem pauper eff , non pernoclabit apud fundunt, illud divitibus , hoc pauperibus j te piynus. . Íeu ut explicant Interpretes , qui à quibus propterea faciem fuam avertunt ; à pauperibus exigit , quod non habet , vios quos ad mitiores erudiens mores Syracides lentiam Deo infert , quia plerumque ve» ait, duimam efurientem ne defpexeris * ftis ftragula , lectuli operimentüm , unica; Yeclef cap. 0. T. 21. non exa[peres pauperem in inopia [ua ? cor quz illi fupereft olla , violenter adimitur , ápopis ne affixeris jmon. protrabas datumcs quó ad folvendum adigatur., & hzc ut ait Salomon. anguftanti j feu noli effe cunctabundus Sunt vi[cera impiorum crude, Proverb, a, lja, & quidem ferrea, imo & lapidea ; quories pauper ftipem à te pofcit, ut fuee 12, 'v, ÀO. valeat neceffitati confulere , ífed hilari vul- que ad commiferationem beneficam in tu , manuque celeri erdga » quod tibi fu* paupe res ; nec lachrymis emolliri fe ünunt? perfluit , noli quarere , an indigus fit , qui nec precibus flecti, 29. fuam tibi miferiam aperit ; largire numos Verüm hisce nec Deus ipfe parcet ; tuos pauperi , ut pauperi , quia fi talis- luculentum fpecimen dedit in Belifario Jue non fuerit, Chriíto dediíti , ,& nihil pere füniani Cafaris fupremo duce ; qui tà* Inetii - Commiferatio dat inopi coenum , & recipit ceelum. — 737 metíi bellica zqué& fortuna , aibrindi- quo fuerunt -plute-s depauperati , & fuis me plures proílráffet Reges, — domuiffet reculis pauperes fpoliatiz par pari reddidit ; ait enim Chriítus, A.5b 6. populos , viciffet exercitus , collegiífet Qu uA mm/t(m menfi fue- 36e ritis , vemetietur vobás, triumphos , palmarum ferto redimitus , tandem erutis oculis , devolutus ad. fac- Qued fi mifericordes in pauperes & 29, benefici à Deo bonis omnibus replentur; im- cum ; ex divite pauper , ex purpurato pannofüs , ex laureato contemptus , ada- mifericordes erumnis premuntur, infortunijs Dt (ihit, étus fuit publicé mendicate. Ajunt Con- ad extremas trahuntur mifetias, Etiam prifci 27. homines fua eis exhibebant obíequia , & ftantinopoli etiamnum eam exílare colum. nam , ad quam íedere confueverat , & in cathalogo Numinum recenfitos habue* funt , à quibus Respublica beneficium ex* fupplici voce rogare pertranfeuntes , ut fli, pem darent , quá collabentes prze fame cor- cepiffet ; adeó ut frugum, vini , oleiau- d u. S * * date.» poris vires reftauraret , inq thores , & plerosque alios , qui ad huma- 'uerat . hic ne vita commoditatem , ad pupillorum obolum pauperi Belifario. & populorum terror , Martis [j )imen , tutelam , ad miferorum folatium aliquid exércituum ductor , ac Strategus ,. qui attuliffent, veluti Deos venerarentur ; imó pluries hoftili (anguine effufo proprias fibi & belluas ipfas ; quia fibi beneficas, pro Dijs colebant , ut 7Egyptij ciconiam , eó D palmas rigaverat ad triumphos : fed ex a- pice felicitatis in extremum protrufus fuit quia infeftam ferpentium peítem arcere, ac : miferiarum , fa&tusifortunz ludibrium ; delere penitus crederetur : Romani plu- qui Regum- forrunas. fuperbo antea pede rimi anferes fecerunt , & ut fibi beneficos * calcaverat $? & Ípe&lavit orbis univerfus fpeciali cultu fuére profecuti ; eó quia exci« Belifarium jacentem in platea veftibus de- tatis clangore cuftodibus capitolinam arcem tritis, ac laceratis , vultu emaciato , cor- à Gallorum impetu , & eruptione fervave- rint. Quin etiam inanima , ac inertia quze pore lurido , viribus deftitutum : cujus gladio , & virtute fleterat Imperij felici- dam corporaab antiquis olim propter bene- tas, SpeGlavit orbis Belifarium nudum , ficium confecrata fuére, ut Luna , Sol , aqua, & inopem , quem p aulo ante militum in- terra,eó quia ad hominum vitam conducere 3 fiaita propemodum ultitudo cingebat , vifa fuerint, & eorundem ufu homines juva- & undique affuía lateribus ftipabat : ípe- rentur, EHincícité per ventum, gladitimque - élavit indigum , & milerum, ftipem ; ac veluti pet Deos jurare confuevifle homines obolum expofcentem , quem auri , & ar- priíca referunt monumenta , ea duntaxat de genti congeíli thefauri , & ampla gemma- cau(a ,quia ille fpirandi , hic expirandi ; feu rum fupellex felicem conftituerant : fun- vitz , necisque authores exiftimarentur : & debat ipfe lachrymas arumnis preffus ; Horatius vitze fuz prefidium , ac tutelam cüm antea victori ferro alienum fuderit in manifeíto periculo à Mufis accepiffe tefta - tur , & easdem fibi Deas fuiffe fatetur, cum fanguinem , & hoítes oppreflerit ; hicci- ne ille eít Bellifarius imperij gloria, Impe- cecinit ,. N22 fine Df: animo [u infans, ratorum deliciz , barbarorum terror; po« pulorum quondam amor , patriz clypeus , 50 IV. Martis nervus , qui nunc haret mendicus, Íqualore obfitus ,. corpore luridus , fame Duttt. ib exhauílus , fii eítuans, dedecore , & Benfjïm n paupärfr commg.feid* concemptu , preflus? O fortuna temeti- 4jo proximius ad Deum accedit. , à qua 2*. 4), IQa tatem ! quatam tragice ludit in capita Prin- imi[ericordia recedit $ & fupplicia , «ipum , quos erigit , G erectos deprimit, penásque promeritas quos fovet , & in eosdem ízvit ! ó fluxas fubit. rerum humanarum yicifüwdines ; o fortu- n inconflanuam ; . que eblanditur ,. & Ulla eftvirtus, quá homines propiüs 31« interimit j artidet , & lachrymas elicit ; - videantur ad Numeh accedere,quàm favet , & excidia molitur. Sed f1 quaras beneficentia, quaz (alutem homini- quidnam cauíz fuerit, cur Belifarius & fu- bus impertitur ; quapropterlaudatur Stra- t-(O,. bonis effatum, quiait: Mortales tunc maxi- premo felicitatis fafligio ; in imum fue* rit eerumnarum detrufus ? non credas , a- mé Deos imitari , cüm benefici funt ; & aurea eít illa Nazianzeni fententia , quà lium habuiffs fuarum authorem milteria- rum , quàm propriam in pauperes immi- Principem fuum alloquens ait. Nil tam.s fericordiam ; iplures enim , cum vinceret divinum babet bomo , quam beneficentiam , Belifarius in bello hoftes , vel profterne- ac benà de bominibus merendi fludium : licet n IZ.VIIOI get , velfugaret , G exterasProvincias fuo tibi nullo labore divinttatem affequi * ncli oblatam divinitatis occafionem adipifcende fubiiceret Imperio , plures inquam fpoliavit pauperes, quorum domus expilavit , quo- Amittere, Hinc illa etiam circumfertur pa- remia, qua homo homini Deus effe dicitur; rum bona diífipavit , quorum horreacom- 22 buffit ,quorum fortunas omnes abegit; fed quatenus homo eít homini beneficus , dives vindex Deus Belifarium proftravit , à pauperi opitulatur j' felix arumnas miferi Aaaaa excu - Verani de Affeclióus Z?m. li, . 738 Dïfïertatia XXX. r excutit ; valens , & fanus digrotanti pfodeü; corpori dl tantam Praful ecclefiz adfert incolumis periclitanti occurtit, utilitacem* 'Non folüm ecclefiz pator , 225 Imo Plutarchus in commentario , quem ut doclor viam prefignat , quà fit eundum, adverfus indoctum Principem edidit. Ne- illunrinando intelle&tum ; vérüm etiam in Juni. 64 gathoc uno nomine Deos eífefelices, qued. viam deducit trahendo voluntatem per le- UET immortales fint , fed quàd virtutum princi» ges fancitas , per exempla moventia » per po» feu charitate , G beneficijs alios juvent ; verba excitantia , per proemia exhibita ; & ab Ethniis proverbiali (chemate. dice- per fupplicia indicta ,^ quapropter air. Je- batüur : Homo bomiui Deu $, hoc eít, illi remias ad paílorem [sraél, Ecce €on- Cap, t, ié. in numerum referebantur Numinum , qui flitus te bodie fuper gentes , & fuper reg- alienz felicitatis foliciti , aliorum fem- nA , ut evellas , & defiruas, diferdas , && per (tuduére commoditati. Hujus veró diffpes . adifices , & planutes. Prodeft Àn* beneficentiz cultura, vel maxime Pzzfules ; tiítes [uo populo exercitio beneficentim , (i non folü e & facerdotes decet , qui & voce , & zre r erogatas eleemofynas , qui- mileros juvant ;; quapropter injunxit Deus bus mifer pauperum levat , & eorum L olim populo ,ut veftes, quibus fummus fa- indigentijs'opitulatur ; verüm etiam fi do- élrina omnes inültuat , erudiat in'ftudijs cerdos fan&tuarium eflet íngreffurus multi- colores , ac phrygiano cpere variegata ef- virtutum , & viarn edoceat falutis , ad Ena fent , & rationem addit D. Hieronymus, quod fpeclat illud Canticorum 2. inquiens: Uf now folim pro liberi , 5 paren- letiulum Salomonts [exay int4 fortes. ame tibus 5 Jed procuntla creatura , & voce , && biunt ex fortiffmis lsvag! , omnes tenens babitu precaretur , ex quo liquet , Pontifi- tes gladios , & ad bella do&iffwtii uniur- . €is dignitatem taliter effe inllitutam , ut eujuque enfis fuper famur [uum propter r non folüm amicis , ac domefticis , ied plané sores notiurnos. Ledtulus Salomonis CChtfe omnibus etiam extetis, G inimicis cenfea- fti defignatecclefiam , & illi fexaginta for- tur profutura. tes gladio armati ecclefize Doclores verbo fummus fa- 35* Huc etiam pertinet, quód. Dei inftructos , ac. munitos adumbrant : cerdos nomina filiorum Ifraél in humeris , ut enim lectulum Salomonis miiites cuebane &in pectore geílaret (cripta , & ículpta tur praíidiarij, n&vis ulla hoftilis in eum Exodi 23, Et utrumque &qua de caufa : irrumperet ; ita ecclefie Prafules eccle« in huimneris enim portabat nomina filio- fiam muniunt , tuentur , ac propugpant rum líraél , quo inde intelligerent facer- contra lupos rapaces ovibus devorandis in- dotes , quomodo in deferendis fratrum hiantes , ne ulla harefis in ea grafietur ; oneribus exercitium beneficentig , & offi- ut interpretatur D: Auguftinus contra Ju- liaaum. . Hac autem Praífulum beneficen- CAPI !0- cium charitatis debeant exercere ; & quan: ta eis ex debito regiminis incumbat . foli« tia exprimitur in Canticis , ubi Chriftus h n €4b, 7, citudo , ut etiam proprijs humeris deper- fuam alloquens Ecclefiam ait: Cellsem tuum Cant, ditas oves reportare debeant ad ovile: fi fieut turris eburnea : equiparat collum quz enim oves à recto tramite deflexerint , turri non lutee, non lateriuz , fed ebut* /nex 3 . * & per devia erraverint , eas tenentur fa- quia ut fcité expendit Ifidorus «cerdotes quarere ,. & inventas nulli par- In collo do&fores defgnati funt , & Prafu- centes labori proprijs hameris ad faniorem les , qui turri eburnta propter firmitatem , reducere frugem. & pulcbritudinem comparantur ,. qui civi- 34* Quin non in humetis tantüm verüm & tati Dei , & robur praflant , &5 decué in pe&ore nomina filiorum Isral gerebat 'Tametíi in una, & eadem fede non con. fummus facerdos , quó cateri ordine fa: niant robur & decus , & difficulter confoe7 cerdotali initiati difcerent, pedtus eorum , derentur ; inecclefiz tamen Przefulibus fimul qui in regimine funt ecclefiaftico à. quo- confibulantur , & amico nexu junguntur : piam alio non debere occupati ; quàm à clucet decus in beneficentia, viget roburín puro animarum zelo , cíl enim officium zelo , G utróque juvatur populus. Imó beneficain indigerites beneficentia, 3f probi paftoris in falutem fubditorum toto pe&ctore incumbere , ut (i quos laborum non folüm alienas levat miferias, fedetiam pondere preffos deprehenderit , benefi- proprias largientis delet noxas. — Eleezzofy- 7;5 i& 4, T. centia humeris fuis imponat deportandos na 4b omni peccato , €$ morte liberat ; quia Ir, ad folatium ovilis ; quia sz fal terre , cui nimirum difponit ad poenitentiam ,. quae 1» Mattb,s, facerdos, pariatur , ait Hieronymus , o. graviffima queque peccatadelet , eft enim mnem cibum condit ,' mec eff aliquid per benefica commiferatio, qua faniorem impe. fe tam fuave , quod absque co gufium de- trat mentem , & maturiüs ad refipifcentiam . mulceats ita mundi totius ,. $ propris cc- impellit : & ad id allufit D, Leo, ubiait? Se 4 9- (j;ï clefie condimentum &pifcopus. eff. Quin Eleemofyna peccata. delent ,| mortem peri. $. de colleü. idem Hieronymus expendens Chrifli ver- munt, C penam perpetui igni extinguunt, ba, Martth. 6. Lucerna corporà tui ef? Eít eleemofyna veluti panacea curandis oculus tuta , afferit ; Epitcopum , oculum moribus omnibus perapta ; hinc Daniel velu- » efle. cotius ecclefiae , quia quantam oculus ti Medicus peritiffimus Nabuchodonoforís 4 CH | Commiferatio dat inopicoenum, & recipitcoe'um, — 739 - €uraturus infirmitates , quas per patrata ritià fordefcente , cüm enim promotus ad Epiftopatum , fuiffet Goslariam pro- fcelera contraxerat fpem fanitatis obtinendz offerens , optimum ei injunxit alexiphar- fe&tus, poft refe&tionem , in cubiculum Daniel. c, 4., macum. . Peccata ttta eleemo[ynis redime, ( ubithefauros fuos nullo confcio confodee "V. 24 rat ) quafi vellet fomno isdulgere , & € iniguitates tuas mifericordijs pauperum. paululum quiefcere , fe fe inclufit, Cüm- Si malé vales, & cupis priftine re&itqi fanitati, da pauperibus. que jam dies extremé declinaret ,|. & fol Ferunt ad Hilarionem mulierem ac- Íuum vergeret in occafum , cüm extra cona CNP.]. 36. þeüffc perannos decem czcitate laborantem; fuetudinem folus quieviffet , fufpicio fa- quz cum coram viro pientiffimo querere- mulosfubjit , qui ne aliquid adveríi Pra- fuli obtigiffet ; timentes , oftium- . pulsá- tur, quédcum ogmnem fuam in medicos fub- Ítantiam impendiffet , nil inde valuerit fo- runt cubiculi , fed nec pulfantibus , nec latij hautire , nec fuam excutere cacitatem : clamantibus ullum dabatur reíponfum. Ht veró adhibitá violentià fores effregerunt ; cui Hilarion repofuit ; fi que in. Medicis perdidifti , ' pauperibus diflribuiffes , cz- Mirum dictu ! Reginherum fradlis cervie citatem à te. JESUS CGhriftus excuffiffet : cibus , tetróque colore exanimem invee nerunt fuis thefauris infeliciter. incuban- tunc ccepit mulier illa clamare , & miferi- cordiam deprecari & vir Dei , utlegitur tem. Quia inforduit avaritiá , quia be- in ejus vita, commileratione permotus in neficam in pauperes non exercuit miféri- oculos expuit cecutientís fceminz , & te- cordiam, fuis incubans thefauris miferé pe* Bebras excuffit cacitatis, De quodam di- tij , G quibus cüm potuiffet non folüm vitijs affluente , fimülque malé valente nat- temporalem ,fed aternam fibi falutem come zat Baronius ad annum Chriíli £53.. num, parare , mortem fibi accerfivit inopinam , 352. triginta libras argenti in fubfidium & Deus in ejus ultionem doimones accivit carnifices, - s pauperum erogáffe , eó quia mori time- fet , Íed prater fpem reftitutus priftina Narrat idem Batonius ad annum Chri- 38« valetudini , fraude Diaboli eó inductus fti 6of. num. 8, Sabinianum Papam be« fuit ; ut facli ipfum poeniteret , quod cüm neficz in pauperes commiferationi ; ac li fideli cuidam (uo amico aperiret ; Iseum beralitati Gregorij pradecefforis fui. dero- monuit , netam perverfz affentiretur co- g8fle , quem cum Gregorius per vifum ter increpáffet , eó quia tam avarus eflet in gita:ioni » quia id perinde foret , ac De- um irritare ; à quo ob hanc beneficam pauperes Chrifli vices in terris gerentes , largitionem ,^ quá fuit pauperibus opitu- & ecclefiae thefauros in coelum deferentes ; non tamen refipuit , fed eadem maluit a- C'/Zþ. Zl- latis , priftinam fuit ei fanitatem. imper- titus ;alioquin fore,ut fubita morte nondum varitià. inlordefcere. Cümque pauperes turmatim ob annonzcaritem ad eum acceffif- TU mutato facto pereat. Et quia preces a« Cnnt, mici flectere ejus pervicaciam non value- Íent , eique Gregorij Pradecefforis fui runt , necejus duritiem emollire, & fur- objicerent munificam liberalitetem , qua * . dis cecinerit, auribus ; fubjunxic agees neminem paffus fuerat fame perite, nec fi- dum ad templum vade , & non te , fed ti torqueri, Repefuit Sdbinianus,non de- me in pauperes elargitum hanc pecuniam bere exemplum Gregorij eos adducere , eà dicito : ipfe (tatim triginta libras argenti, quia Gregorius bona Ecclefie diffipaverit ; quas in pauperes diítrribuili , ut priftinz auram populi aucupaturus; fed effluxis quin* " reítituereris fanitati ,. reddam., Quid ni que men(ibus é fuo Pontificatu cum nol« let Sabinianus refipifcere , ac detreclaret con(entiens infelix ille templum adijc , li- . brísque argenti fufceptis ? .ut aliter prz- Íaniorem mentem induere , eum Gregcrius L * ceperat , locutus fuit fed inde egre- horribiliter increpans in capite percuffit , quo ille dolore acriter divexatus , non mul- diens vix pedem extra Eccleíiam pofuit , ': & illicó inopinà ,morte in humum. cecidit tó poít animam efllavit, ejüsque cadaver ; extinctus, Stupentibus clericis de ret no* non ut imoris eít, per mediam urbem dcela- if vitate , alifsque , qui aderant , juílerunt tum fuit cum ! funebri pompa ad Baíilicam alterum pecuniam íuam recipere ; fed is D. Petti , fed per portam latinam . extra , Tiþ!ll *' L maluit eas pauperibus diftribuere , utege: urbem raptatum usque ad pontem Milvium, Ib norum ijsdem fuccurreret miferijs, In- & inde poítea delatum ad eccleftam D. Pe« * * felix ille priftinze fuit fanitati reftitutus ob tri adeó exafperatüs fuit contra ipfum Romanus populus, eó quia ecclefiz tritis ä beneficam in pauperes commiferarionem , quam in elargitione illarum triginta ar- cum non di(tribuiffet in egenos , & hor- gentilibrarum , ac diílrributione in pau- rea non evacuáffet in folatium pauperum , . ] E peres exercuit fed cum pofteafacti eum uti confucverat Gregorius Przdeceffor ejus, ! um (* poenituiffet , & erogatas pauperibus pecu» fed ad cumulandas divitias venum in foro ] T " i nias iterum récepiffet , mifere perjit, expofuiffet , ut eum funebri pompa pri- Aliud exhibet Baronius hujus rei do- Vaverit . L 37* quód fi beneficum fe in egenos -eumentum ad annum Chrifti 106€, num. exhibuiffet , tam infelicia non fuiffet f£ata 153. de Reginhero Miínenfi Epifcopo ava- fortitus , tametfi aliàs religioni fuerit valdé addi- Aa ava a Z | Verani de Affeétibus Yom. 1. 740 Difíexaio XXXI, addidus , cultámque divinum in eccle- à quibus tamen , ut fe fe proriperet , na* fia S. Petri auxerit ; quó inde difcamus ftu- vim confcendit , aquastrajecit , fed id s. b dia reliquarum virtutum absque benefica perinde fuit , ac baccillis auras diverbeta« in pauperes commiferatione veluti emore re : conícendentem nàvim infeclati fori« $z tua jacere. Hinc fcripfit Apoftolus. ces , fugientem affecuti. miferé corrofe- runt, ac devorárunt , ne quidquam fuper- &. Corinth. ligouia bominum loquar ,cbaritatem. u- €6P.13,7,T. 055 non babeams, fatius fum velut «s fo- effet ex intimis vifceribus : nimirum divi« nans , aut cymbalum tiuniens, Et fi ba- nz juflitiz executores excitavit Deus fori- DO MÉ - COW ces , qui promeritis poenis injurias illa« buero prophbetiam , &5 moverim mpyfleria . ommuia , €6 omnem fcientiam L] & fi ba- tas viduis ; Or dicatent. phanis, & Eaupþribus yi-n- buero ommem fidem , ita ut montes trans vram ,. ebaritatem autem non babuero , vibil fum. Quia ; Interprete Hugone à $, V.. o codRi A A -- s viro pio effe receffi; quia charitatem in pro- ximum non exercui , quia beneficá mifera- duünm eArefcunt , fuóque prioantur de- tione pauperes non fui profecutus , eorum core reliquarum virzutum licét exculti lcddritoæ. indigentijs non fui opitulatus , eorum lae chrymas non exficcavi ; eorum miferias non ffores ,. nifi benefico mifericordie imbre. , j Yigentur. levavi, In id Gregorius Pontifex fanctiffimus 39 Arum prodeft virtus , nec multum incubuit ftudij , ut àád Epifcopales cathe- fapit, ni benefica condiatur in pau- dras nemo promoveretur , quin dotibus peres commiferatione, Quz virtus fingulis ad tale minifterium rité obeun- virginitate nobilior ? & tamen etiam ipfum dum foret infignitus. Tametfi quispiam —— Q R WE WE Q N virginitatis lilium , fi profufis non irrige- fcientià polleret , . nobilitate clarefceret , tur eleemofynis in pauperes erogatis lan« & fludijs virtutum etiam emineret , fi ta* guelcit., ac defloreícit, Decem tuére vit« men ín pauperes parcus fuiffet , fi pro- nus non deprehenderetur ad opera mife- gines , quarum meminit Evangelium,om- nibus , idem erat officium , & par obligas ricordie , & pauperibus fuccurrendum à P 4duà w2 Q — -T tio 5 nimirum fponío à nuptijs reduci ac- dignitate arcebatur Epifcopatüs, Hincan. cenfis obviare cum lampadibus : fed ex eis no 6o4, cum fuiffet quispiam de littera- quinque defides , & otio torpefcentes neg- rum fiudijs, fide catholica , ac alijs virtu- tibus longé meretiffimus ; non tamen vo» lexerunt oleo fuas exornare lampades , que propterea exclufz à (ponfo fuerunt ; ideo Juit Gregorius hunc ad Anconenfem ícdem enim non fuerunt|ad nuptias admiffe , tunc vacantem promoveri ; ídque quia ava- quia non fumpferuuz oleum fecum. uid ritià fordefceret , — & in pauperem minüs Mattb 25. hoc? tantíne fuit momenti oleo caruifle 2 T. 3. fT — m--— T2 CO s5 eílet beneficus? ergo licét lilium excoluerint caítitatis, flo- 4 Non íolüm à dignitatibus arcentur 4 rem cuftodierint virginitatis , aliísque vir- immifericordes jfed etiam acriter puniuntur, tutibus praditz fuerint , quia tamen oleo - fi jam füerint. in diguitate conftituti, Mie- deftituuntur in lampadibus ,.à nuptijs ex- cislaus Princeps Polonie legibus fuerat cluduntur ccleftis (ponfi ? Quid eft hoc chriftianis imbutus , & quia fanam femper fidem retinuit , fore fperabat , ut prome- oleum , cujus defeclu nec lilium caftitatis in horto admittitur coeleftis voluptatis, — m E .. m rita fuorum fcelerum effet flagella decli« Non credas, ait D. Chryfoftomus aliud natutrus ; fed experimentum eum edo- 42, hw * cuit , quantum fic Deus in eos terribilis , przfignáffe hoc oleum , quàm beneficam in g mil.t6« in 7113 | 4 qui pauperum non miferentur , . quin po- pauperes commiíerationem , cujus ope Ejif.a4 Ti arumne miferorum liniuntur , & acerbio- /79r. tiüs illos fpoliant , Orphanos opprimunt ; viduas mcerentes divexant, xenodochia de- rTà pauperum vulnera curantur. Idcóque | flruunt , '& que in pauperum funt in. non de ílupro , aut inceftu ;; non de fa- ! flituta folatium , & miferorum folamen crilegio , aut invidia ; non de ebrietate, evertere nituntur. Refert Rainaldus ad aut infidelitate ; non de harefi , aut alio ( Tc??lg 33 Jr annum Chrifti 1257. num. 61. Mläecis- vitio , ac fcelere redarguuntur virgines , laum lautiffimum fuis Optimatibus, ac & fatuitatis accufantur , fed quia oleo neg- Ducibus epulum ftruxiffe ex pauperum ta- lexerunt fuas lampades exornare: ait D. cüm enim plures Chryfoftomus : Olei tantàm defetlus ve men fpolijs paratum , pagos fus , déque evertiflet , pauperum prehbenditur ,. quia. [cilicet mifericordiam.s - mapalia expiláffet , & plures bonis (uis pri- u0n exercuerunt , nec eleemofynas. fece» váflet , aerarium cumulavit , divitias con- raut , 4d enim fignificat oleum.s. geffit , quibus luxum accivit in epulis, Vix Quia virgines illze defides fomno nimi- conviva menía accumbunt , jforicum in* 3* ä um indulsére oppefulatas coeli janüas inve« lO . gens multitudo irrepit , & quavis aulae pat- nerunt , ad quas, cum appuliflent, voce altioe MP'IS'T*So te, quos cüm convivantes arcere non và. re vocárunt Íponfum ,fucclamárunt , enixim lerent Miecislaum adoriuntur ; corrodunt , rogárunt, mifericordiam implorárunt, quam d tam* E ! Coramifcratio dat inopi conüm, &crecipit coclum, — 74f ad &amen min'ïm'& 'impe't rárunt,cümà fponfo au- peregrinatione hujus vitz movet fidem. hinc ait Chry- «redendum, excitat fpem ad fperandum, & dierint fibi dici nefcio vos : Ífoítomus : ide ; ut eleemo[yna fo la negle- reliquas virtutes ad propria exercitia obeun- a, virésque exerendas. &la gebenu& ignib us tradat 2 4d quid enim 4€. non facis? Je- Si vita hominis te fte Jobo m'ïliäa eft, €s utilis , qui eleemofynam junas quotidie $. at virginibus non profuit & pugna cum hoftibus fortiffimis, & vir, tutes funt arma, quibus munimur , nósque bujusmodi fludium. Oras? at fine eleemo- oratio : absque illa in. defendimus ab infultibus "hoftium 5 neceffe fjna infrutiuo[a erit utilia funt omnia, Jejunárunt,orárunt yVite propterea eít, ut nosarmemus contra infule cafkitati ftuduerunt, tus concupifcentiz , «arnisque luxuriantis a ginit atem excoluerunt, que bona opera exercue- Caftitate3 contra faflum, & arrogantiam; & plura alia plera humilitate; contra temulentiam infolefcene zunt virginesillae : fed quia fuerunt.oleo de- tem, ufümqueabripientem rationis, tem, ftitutz, quia opera mifeticordiz in pau- éres non exercuerunt exclufzeà nuptijs fue. perantiás fitquefides galea, fpes torax, fi- 'ducia fcutum , lancea juftitia , -& .divinum runt àcceleiti fponfo , quia fine eleemolyna feré inuulis eftabftinentia, quia ut fcribit verbum gladius uttinque acutus , duípiria 144 Tiz. 4 Apoftolus: Píetas ad omnia utilis est, Qua- fint fagitta , ;preces fint tormenta ;bellica; ibenefica tamen in pauperes commiferatio, lis veró fit hac pietas edifferit Gloffa , in- quiens : 44d pietatem te ipfum exerce, id est elt, quz palmas colligit, wictorias deme. ad cultum ommipotentis Dei , &5 ad opera mi. tit, trophaum eerigit, triumphum agit , eft n eenim viruis:adeó excellens , :ut quidquid no« fericordia ; licét jejunium fe folo pellendis «orporis morbis aptum fit; fpiritualibus ta» bilitatis alijs ineft , in gradu perfectiore in fe comprehendat, & dehac virtute ioquens men noxis abolendis impar «eft, «quinimó Davidait; 2Difperfit dedit pauperibussju[flitia Pf/almiki t "U.9, fapiufculé jejunio emaciatus , vultüque im- — palleícens auram aucupatur popularem, ffit« ejus manet án feculum faculi, 4T» Sed quanam eft hac jullitia, que im- que vanz gloriz tributarius: quapropter je- junium nifi mifericordià 4n pauperes tulcia- mota dicitur, jugiter permanfura, fi difper- fit, (i dedit pauperibus? $i vir juftus avae tur in(lar venti avolát, iníftar fumi evane- fcit, & plerumque nonnifi corporis fecum ritiá non inforduit, fed liberalitate fplen- duic, & laxiffimis in pauperes manibus fe advehit incommoda;mifericordia vero 1n. e- ápfum totum pené profudit, cur non potiüs genos alexipharmacum eft xgritudinibus o- mnibus animicurandis prafentiffimum,;qua- eejus dicitut :mifericordia in aeternum man, fura coeleftis glorize premio donanda ? Ve- tenus impetrat nobisà Deo gratiam, quà offimus refipifcere,ac ignes declinare ge- rüm qui in pauperes liberalis, & mifericors j ennales , in quo fenfu dicitur Ecclef. E/ee- elt, juftitiam exercet, quia debitum,quo te- metur pauperibus opitulari, folvit : eleemo. fith 55 sno[yna ve[istit peccatis, LD 44. Tametfi relique virtutes plurimum dyna enim , quà miferias paaperum leva- mus, :non tam donum eít, quàm debitum; habeant honeftamenti , :benefica tamen in fin veró quod alteri quispiam debet exoluat, egenos commi(eratio czteris videtur excel- lere, Licét oratio dicatur coelum penetra- às Juítitiam exercet ; idco re&té difpergenti, & danti pauperibus juftitia manere dicitur re, & Dei Thronum pervadere , ii tamen confociata fuerit beneficz in pauperes com- àn Ízculum fzculi, quia licét eleemofynas miferationi codlos reperit fibi claufos, nec paupetibus porrigere actus fit mifericordiz; adhuc eft euam juftitiz exercitium, adeo ut Prov.2t, ejus voxexauditur. Idque apertiffimé nos 2 » Salomon edocuit ;. Qui ebdurat aurem [ua atramque virtutem exerceat juftitie , GC Dvn 'v-!si mifericordiz , qui profu(is eleemofynis nc- fottt técttt d clamorem pauperis , & ipfe clamabit, [:1 non exaudietur. . QuapropternosD Chry- ceffaria ad vitz fuftentationem pauperibus LP,/! JJ D Pulchré Prz(ul Mediolaneafis, cu. J . Homnil. 69* (oomus monet homil. ad popul. «wm de- erogat, jus nomen ambrofiam fapit, ait ? 7Mifericore Óo a Epiff m feceris orans ; &6 nou Atceperis, cogita quo- Cow'mfg £.9. ties pauperum Audisli peteutem, nonexau- dlia bac juflitia appellataefl, quia fciens. qui. Jargitur, Deum communiter omnibus darezs, disti. Plerique audiuntur , qui paffim con. dividit cum eis , qui copiam zerra mon. ba, 4j* queruntur, eó quia, cüm preces jugiter fun- beut,ne benefeis Dei privati videantur, Ju. flus ergo efl, qui fibi foli nou detinez,qua fcit dant, nontamen ad fua vota Deum flectunt, neque exaudiuntur; qui tamen, fi perpene omnibus data. Eft eleemofynz elargitio quxdam folu. 498. derent, fe etiam Ízpiüs ab egenis ftipem ro- furdis auribus petentium voces trans- tio, & reialienz reflitutio , qua ftricla ni- gatQSp mififfe, non haberent , nifi de fe ipüs con« titur juítitia, etenim cüm erogatis eleemo- fynis indigentiz pauperis fuccurrimus, non queri ficutnos in pauperes; ita, & Deus Ad ftudia virtutum nos noflra damus, fed qua funt pauperis eroga- in nos fe gerit. lh 1.Corintb, inhortans Apoftolus ait ; J4se autem ma- mus; non enim Deus, divites voluit divi, tijs affluere, ut fuis tantüm ftuderent com- 64.13- 9.5* gent fides , []es, cbaritas ; major autem est cbaritas, — Dicitur hec virtutum maxima, modis, fibique indulgerent; fed ut difpen- fatores effent divitiarum, & inopum mife- uia in pattia nec fides, nec Ípes remanebit, rías levarent, indigentias fupplerent, famem, ed fola charitas triumphabit ; & in via, in ls , Aaaaa 3 Differtatio XXXl. 742 & fitimpropulfarent, Nonenim Deushunc minus eff erimiuis ln)äenti tollere, quàm enim HU condidit mundum pro folis divitibus, cum po[fs ».. & abundes. indigentibus denegarezs, terram, & reliqua elementa communia o- Efurientium panis efl, quem tu detines : nu- f^ mnibus effecerit3 quapropter ficut divina dorum sndumentum. est , quod tu recludas largitas omnibus dedit; ita qui pinguiori miferorum redemptio efh, & abfolutio pecunia, gaudet fortunà, ut Dei miniíter debet illis quam tu in terram defodis. Sed quia ava- opitulari, qui paupertate premuntur,nudie rus plutis autum facit ; quàm proprium fol-- tate frigent, fame anguntur, fiti exardent, vere debitum , ftatim erecto fupercilio re- ne àdivinorum videantur pauperes benefi- fpondet; bonaquidem funt hac verba, fed ciorum exclufi communione, Effe hanc mihi meliüsaurum conducit; miferorumre- eleemofynarum erogationem pauperibus de- demptio honeíta eít, fed pecunia in mea ci- Ecclefiaft. bitam absque ullis ambagibus edifferit. Sy. fta reclufa charior, Cui objectioni, ftatim 63204-. 'U. 80 racides inquiens ; Inclinapauperi [ine trifls- refpondet Ambrofius inquiens: QQui verà 4ia aurem tuam, €6 vedde debitum. tuum.s. obedire non vult , & negligit , manifefla ef Stipis erogationem debitum vocat, eó quia Agnis &terni comtituatio, Qualis tibi bor- divitijs affluentes ad illam tenentur , quam ror, qualisque fudor, quales. tenebra fuper- fi negligant, ijsdem culpg datur ad prome- venutent audienti. condemnantis JTudicis fen. ritas luendas poenas. tentiam efurivi, 6 non dediflis mibu maudu.. 492» - Injutius eítalteri, qui fibi tantüm in- cAYE, Neque enim in bis verbis, qui alia-» dulget, proprijs duntaxat inhiat commodis; invafít , arguitur ; fed qui non communiter & pauperum negligit indigentijs fuccurrere. ufus eff ijs, qua habuit condemnatur, Dives ille Evangelicus, qui purpurá, & byffo Proniores fumus ad ea recipienda,quae $'. indutus epulabatur fplendídé, non fuit in mundus, & cacodoemon nobis . offerunt in gehennales detrufus ignes eternüm excru- animz perniciem ; quàm ad dandum inemo- ciandus, quia luxuriosévixerit, fuis indul« lümentum noftrum , quod Deus nobis injun- ferit concupifcentijs, mundi delicijsaffluxe, Mirumíoneé! unicum obtulit homini- gi.t, rit, (ed quia fruflulum panis, meníz reli. bus pomum Diabolus , & totum ei rapuit quias, Lazaro denegavit famelico, Fatuz paradifum ; Deus pargdifum offert , & pos Virgines à Beatorum nuptijs exclufe íunt , mum petit, imó & quid etiam vilius pomo; non quia aliena rapuerint , fed quiaífua non panis fruftulum , numulum zreum , frigidae dederint, nec oleum mifericordiz fuis cu- hauftum, & tamen adhuc haremus ancipi- rárunt in lampadibus habere, Servus fe- tes, num Chriílo fidere velimus, & obolum gnis, & piger , qui talentum ab Hero fuo ac. paradifo permutare? An non luculentahac ceptum humo defodit, graviter fuit mul- infania eft, pauxillum terre nolle Chriífto Clatus, non quia rapto vixiffet, vel tem- dare ; utcoclum ab ipfo accipiamus? hinc pla defpoliáffet, vel domus civium expilaflet; exclamat Auguítinus, — Qua eff //Ja anima« Serm,Ys. de. | fÍed quia concreditam fibi pecuniam nullo rum in[ania, acquirere aurum , & perdere s "verb. Dvmt fcenore auxit, & debitum nonreddidit, nec calum ? & quia nemo cogitat Deum ,. ideo [ pauperibus fuit opitulatus : adeo ett naturali thanet in morte judicium. Dementia fané lumini infita hzec preceptio de fuccurrenda eít coelups perdere , ut pugillum terrae quis pauperis indigentia, ut vel in ipfotheatro lucretur; aterna non curare, & perituris in» Scenicusille Mimus nomine Publius publi. hzrere ; perdere Regnum cocleíte;ut parum ce dixerit : qui fuccurrere perituro potell, Xerra poflic quis lucrari. cüm non fuccurrerit , occidit; plerumque Quiin pauperes munificuseft, fibimet $? divitijs affluentes laxà manu pecunias pro- thefaurizat, ferítque in agro feraciffimo , fundunt; non tamen in miferorum folatium, quz ijsdem erogat, recepiurus locupletiffi- Íed in veftes elegantiores , in menfam lau- mo cum fonore. Idque edocuit Tobias tiorem, in fupelle&tilem fplendidiorem, in Íenior juniorem , quem cüm hortaretur ad famulorum catetvas, incanum greges ; & eleemofynas erogandas ait : Pramium tibi Tob. 4., "V. xlqa. quod pauperibus fubtrahitur, equis , brutis- thefaurizas in die necefftatis , feu. ut He- que animalibus fuppeditatur, & ut é fugge- braa phrafisait:. Depofitum bonum, quia Homil. 37. fto graviffimé conqueftus Chryfoftomus lo, quidquid pauperibus erogatur id in Chrifti ^d popul, quens nomine divitum , quifibi cantüm in- gazophilaceo collocatur; Gtapud Deum de- dulgent, & pauperes negligunt,ait : Dics. ponitur, ubi totum fideliffime cuftoditur, M. mus rodat tinea , &6 non. comedat pauperi cüm inzítimabili lucro, nec obulo inde de. Abfumat wermis, E nudus uon induatur; om- ceffuro. — 7765 tbefaurizas,ait Tobias, quia nia tempore con[umantur , & Cl?ri/t'z(; non dans eleemofynam veré (ibi thefaurizat, qui $0. pafcatur , licet efuriat. veró divitias congerit,the(aurum magisalijs, Non tantüm eítutile elargienti,hone- quàm fibi colligit; promus condus eft qui flum danti, & magni meriti paupetibus opi- penu congregat, cui przeít; fed quod ille vi« tulanti, fed etiam neceffarium, umó,& pra. gil affervat, id alter univerfum abtipiet: fe- Seramm, 8X« ceptum, quapropter D.Ambrofiusait: 9 45 cus, qui pauperibus opitulatur fibi thefaus fem, 3. tam injuflus, tam AUIÀHs, tam avarusquam rizat, quia fibi dat, quod pauperi donat; ui multorum alimenta [uummuon ufum , fed recipit auétum, quod dat diminutum. Non quod lg. abundantiam, G delicias f acit. A*egrle enim tamen c?ebet j:g imminutum efífe, vandis Commiferatio dat inopi ceenum,& recipit coelum, — 743 vandis aliorum miferijs non fufficiat,quia ut manafar gratiam , honores,& opesobtinuit; ut etiam ad fenectutem profectam , letam; Enc.6 ,58, ait Chriftus : (Quá men[urá menjf' fueritis ; remetietur vobis. vegetam, ac diuturnam vitam prorraxerit , $3. Plerique ut videantur mifericordes cüm annos vixerit duos fupracentenos. De hac Tobiz eleemofyna loquens. Auguftinus modicum quid dant ; fed manu adeo avara; ait: Fidete. cbariffimi quantum . fit eleemo- nt parum adferat datum folatij accipienti : prandium non cenferetur,in quo unum dun- fona meritum. "dngelum meruit babere.s Opemrium, Videtis, quantum proficit mor- taxat ovum apponeretur-famelico, & ftoma. cho per triduum vacuo , quod dum lixare- ruos fepelire , u oblatio ejue per. Angelum tur, dimidium efflueret ; velavenacei panis Rapbaelem 'ad calefiem afcenderet . Majesias tem , videtis quia eleemofjna à morie. libe- fruftulum, vitrumque exiguum zytho. ace- fcente plenum : ficut ceenam non diceres, rat , && ipfapurgat peccata s. facit purgatio- nem oculorum , liberat & tenebria peccato- quam unico tantüm, velaltero bolo totam »um ; Tobis via fua deducitur , Sara.tot vi- deglotires ; neque elogium . meretur elee- moíyne, qua tam parca, tam fordidaeft, ut ris contriflata per Angelum »natrimonio c0» prlatur. mniferize inopis levande , famique fedanda 5j impar fit : qui plus ftipis fpargit,plus metit, Dicitur eleemofyna à peccato liberare, quó ampliorem colligat meífem. Euit nefcio quatenus difponit ad pcenitentiam, qua gra- viffima quzque peccata eluit ; quà de caufa quis eruditus, qui alchimiz artificijs affe» ruit in proprio fuohypocau(to poffe intra dicitur eleemoíyna alexipharmacum curan- dis animi morbis omnibus praeíenti(fimum; o&tiduum duodecim libras Mercurij in de- cem puri puti auri permutare, Idque ope fitque propterea fibi inimicus , qui hac pa. f lapidis philofophici, quem putaverat, enae nacea, quos contraxit animi morbos non fa- tagit excutete, & qua cum pauperibus de- étum fuiffe j fed nugarorià hac fuerunt,cüm enim Mercurium crucibulo inicluáffer;ac igni bita contrahir, non folvit , malens avari- admoviflet, feté totus avolavit, non patiens tiá (ordelcere, quàm per exetcitia pietatis ignis torturam. — Verus philofophicus lapis, íplendefcere ;; & per debita juttitiz foluta Debitum quo inferiora metalla in nobiliora aucto fce- Regnum fibi coclette coémere. folvit, qui eleemoíynam — erogat , hinc lex nore convertuntur; eít ipfa mifericordia, Ecclef, 648 qua in pauperes exercetur: virtutem hujus divina clamat ; Aedde debitum tuum : elee- e»* Frange.» lapidis experta fuit S. Caffilda Virgo Regia; mofjynam pauperis non defraudes. efarientt panem. tuum. Lex nature hoc quae cum ex Regis patris menía cibos clam Íurriperet, quos captivis Chriftianis defer- idem incultar, nil enim ejus principijs ma- ret; deprehen(a à Patre minas fpargente c- ^ gis confentaneum , quàm alienis miferijs " N jus iram declinatura ,' dixit fe roas ferre . auxiliari. 9 exhibere juffa, & ipfa& parens cibos vidit Quód fi etogare ftipem pauperi perin. 56, & - $p g ia rofas converfos. Sed non Íolüm fercula verh, Dtn- de eít, ac debitum folvere , quis vereatur in vernantes rofas mifericordia in pauperes milericotdiam afferere juftitiam? Idquenos [/^ vertit " Verüm etiam panis fruftum in ob- edocuit Chriftus inquiens ; Z4rrendite ne ju. Matth, 6 Íonium lauti(himum ; veftem abfoletam in *Uol. JHitiam veflram faciatis coram bominibus , purpuram regalem ; pecuniam — viliffimam quod Theophylactus expendens ait;. dezen- in aurum puriffimum ; & terram in coelum, dite ne eleemofynam vesiram faciatis covam ubi qui dat parvulam ftipsm auti recipit bominibus : quaíi juftitia, & . eleemofyna, theíaurum, feu miíericordia in pauperes pura fint fyno- f^ - nima; fitque propterea erogatio eleemoty- nz exertitium juftitiae, & folutio debiti; te- $. VI, neantürque divites etiam ex juílitia opus Eleemafymz alexz'þlmrmzzcum eff, exerceremifericordiz ; ac pauperibus opi- curandis morbis omnibus corporis , tulari, quod inculcans D. Ambrofius ait : T05 h 9. & animi prefenti[Fmuns. Panacea, Quo usque extenditis divites in[anas W. rib; do Na. piditates 9. nunquid [ols babitatis [uper ter: butbe cap,te que omnes excurit 4gritKe Ines. vram? cur ejicitis confortem natura , & cum in communi divitibus omnibus , atquepaupe. U Jàm benefica, & utilis fit eleemofyna ribus terra. fundata fit, . cur vobis jus pro- ex pia commiferatione profe&ta ex- prium foli divites arrogatia ? nefcit natura $4. Q divites , que pauperes omnes generauit e , percus fuit Tobias , qui ob erogatas nudos ad hujus lucis ufuram natura effudit auperibus eleemofynas oculorum ufum per Angeli cataplasma felleum meruit recipere; homines egentes cibo, amiclu, & potu, & ut quos paresedidit, impares non recipe- qui quamvis ingentem. fummam pecunia» rum huic beneficio rependere potuiffet, mi- tet; nullo difcrimine in fepulchris divites fe. crevit à pauperibus, Quis in pleno ofiua- nimé beneficium zquáffet. Qui pecuniam omnem, ieu talentadecem à Raguele fide rio, in vallo . coemeterio fpecies difcernat optima recepit. Qui ita filium honeftiffi- mortuorum? redaperiterram , humum al- tiüs fede, &i potes purpuratumà pannoío, mo collocavit matrimonio , & à Rege Sal- divitqm TP —— 744 IDiiTcrtatïo XXXl divitem à paupete; nobilem à rufticello fe- cantur germina ; que in H*u&uä non pro* cérne; eruderatotumulum , & fi cognotcis tuberant; quando incendium domum abe fumit , & tota domeftica fupellex in cineres egenum argue ; i deprehendis divitijsafflu. entem indica ; fi reperis dignitatibusiníigni. proterit 5 quando irrountbella , & exerci- tum innue: in Throno clim fedentem, diade- tus, qui, quz impenfo fuére coacervata la- ATT mate tedimitum , nobilitate illuftrem , do- bore, momento temporis diripiunt; quan« ngF. [-Uo * &riná infignem , victorijs in. bello. delatis do ob patratum fcelus fiíco addicuntur fin» clarum fecerne fi potesà pauperibus,;egenis; gula , qui dives poffederat , & qus paupe- indo&tis, rufticis, alijsque, quos nulla di- rum. neceffitatibus impié fueránt denegata. gnitas, nec nobilitas infignivit. — Quéd fi Quéd fi. decimz ex debito exiguntur, & qui 'mullum in cinere difcrimen eft, nulla in foe- eas detreclat folvere, res dicitur alienas in- vadere, ditate nafcendi differentia, cur divites fu- Hoc idem dixerim contingere di. viti detre&tanti ftipem erogare pauperi, efus .percilium attollunt, & pauperes habent contemptui ? cur fanguine illuftres, igno- rienti, vel feminudo:quia detrimenta pau- Ti 12, biles defpiciunt? cut in dignitate conflituti perum fcelera computantur divitum , qui fuperbiunt , & inferiores flocci faciunt? fi tantorum fiunt rei homicidiorum ante' di- natura pares omnes voluit in utraque con. vini Judicis tribunal , quot funt pauperes, ditione nafcendi , & moriendi , cur hanc quibus fubfidia denegárunt, & miferijs ob. Lib.r, effic, cüm vivimus zqualitatem nolumus tolerare? ruti perierunt, Ergo commpiunes , ait. Am- Mut:lä.C.zsg cüm Chriftusdicat ; emmwes autem vos fra- cap,11. fs 9» brofius , judica partus annone , qu& 0mmi- tres efís. bus ad ufum generat. terrarum fruilus : ut $7 Si fratres fumus: ergo nulla fanguinis quod babes , largiaris pauperi, & confortene, nobilitas, nulla dignitatis præeminentia à &6 conformem tuum adiuves. . Tunummum nullus fallentis mundi fucus debet fratemis largirissille vitam accipit . tu pecuniam das, tatem hancdelere: ergo debet hacfraterni- ille fubflantiam fuam aflimat ; tuus denas - tás mutuam fovere charitatenr, quàá alter ab vius cenfus illius es , debitum e5t. — Md hac altero juvetur ; cüm | id nobis etiam prz- plus ille tibi confert ,. cüm [fit debitor [alu- Malach.c.3: cipiat Deus t — Inferte omuem.: decimam n ls. Si nudum veflis, in te ipfum. exerces 'y. o borreum , & fit cibus in domo mea , & pro- jufitiam, &i peregrinum fub teclum indu- bate me fuper bec dicit Dominus . fi. mon.s cas tuum , fi fufcipiae egentem , ille zibi ac. apervero vobis cataratlas celi ,. & effudero quiret [antlorum amicitias, & tabernacula.a aterna. ». vobis benediclionem usque ad abundar/niam. Decimz , quas jubet Deus in horreum in- Pluresetiatn Regeä » qui id noverunt, j9». . ferri cribura funt pauperum , - ut exponunt non folüm profufi in pauperes fuerunt, fed facri Interpretes przefertim S. Auguftinus : fuis etiam ipfi manibusinfervierunt, ut Ro- z nda fetente Bodino £/..6.4e R;.—.' ergo funt hac tributa pauperibus folve bertus Rex Franciz , qui re &libamina facerdotibus exhibenda. Nil ftipem manu fua confueverat pauperibus e- pubcap.z. offidet homo, quinà Deo acceperit: quid. rogare , eorümque deofculari manus , & quot feptimanis die Jovis trecentis juícu. uid enim boni , quidquid divitiarum habet, id eidem Deus indulüt: &cüm fuz fint di- lum, piícem, panem, & nummum argen- vitiz, foi terrz fru&us, & quidquid boni teum porrigere, & quocunque iret , plena pauperum plauftrra fecum circumveheret ; in nos detivatur ; primitias , & decimas à ri« quovis poffidente exigit pro fe,feu paupe adeo ut interrogatus interdum , quorfum iret cum tanta pauperum multitudine, re- bus, qui velutiadminiftri Dei. petunt , & en exigunt jura, quz Deo debentur: G tam fponderit coelum fe ire expugnatum : & hoc effe hominum genus, quibus Deus fores funt plerumque divites adeo protervi, & avaritià fordidi, ut has decimas , hazc tri- tradidit Regni coelorum aperiendas miferi- buta detrectent Deo folvere, à quo bona cordibus. Quód fi fuit Robertus in pau- Quód fi Deus. rerum peres munificus ; Deus uberiüs ei compen« omnia fuíceperunt. omnium , quas divites poffident,novem pro Íavit, que pauperibus erogavit, non folüm in coelefti patria, fed & cüm viveret in ter- fe pertiones exigeret , unicá duntaxat ho. mini relictá ; an poffet de Deo conqueri ; ris ad pinguiores proventus promotus; quia Proverb.19. qui nonnifi fuum exigeret? imó & munis ut ait Salomon : eseratur Domino , qui ficentiam etiam exerceret , unam relinquen. suiferetur pauperis , 65 vicifftudinem [uam.» "'7, 17, Serm. 6 de. do homini portionem , quam poffet etiam reddet ei. . Hinc D.Leoait: Deus fidejulfor jeinio de- eff pauperum , & largiffmus redditor ufura ut fuam exigere. cimi menfis, | $9. Interdum puniturus Deus divites im- YU. Idque caufz, cur D, Chryfoftomus 8",'". 23 i mifericordes nonni(i ex decem unam ijsdem ercgationem eleemofynz vocet artem om« nium quzítuofiffimam , ait iple: E// elee. indulget partem bonorum, & f(ubinde nul- Plus lam; idque contingit,quando in mari fub- mo[yua ars omnium. quefiuofifma. enim adfert utilitátis, & emolumenti eam orta procella navem abíorbet oneratiam, mercibus pradivitem , quando in excultis exercenti, quàm quavis alia, €o, campis grando toram fegetem conterit; ter. Sunt & alij, qui divitijs tam avidé in- ra aquis inundatur, vel pluvijs non irriga- hiant , ut avaritià fordefcentes, nec prima hujus quaíluofiffimz artis didicerint rudi. tur3 vel urentium ventorum atdore exíic« æ?nta, Commiferatio dat inopi coenum, & recipit colui. 74e fienta, & hi, quö plur&s c/ongfefuntdivitfïaä, ktias'; quia ijsdem inhiantes vili famulitio, & parciüs vivunt, miferiores fiunt, & quas cultique plebeio eis inferviunt ; quantos ipíi impenfo labore cohgeffére pecunias fu- non fullinent labores , quot non íubeunt perftites dilapidant, ad quod alludens Seneca pericula, fundunt fudores ,' ducunt noécles infomnes, prolixa inftituunt itinera , viri- Lib. y.do be- ajebat: Veto liberalitatem nepotari, hoc eit, 85fic. 6À 5. - non approbo diurnis, nocturnísque curis , ac bus deftituuntur, defatigantur anxij , ut Íolicitudinibus premi ad. divitias congeren- divitijs infetrviant, à quibus mercenario do« * das, quibus nepotes lautiüs pinguefcant , fi nentur flipendio * & quia hunc plebeium enim tü parcé vivis , nepores lautiüs epula: cultum Regia dedignatur poteílas, ad quam Chrifti Ditcipuli deftinabantur,; jubentur fers buntur; & quas tu congeffi(ti divitias,libi- dini, ambitioni, pompc.brevi tempore ne. viles compedes abjicere, jngum excutere,feu potes difpergent? funt divitiz,fi non probé poífeifa divendere, & dare pauperibus.. Sed fi pafleffores divitiarum ne ijsdem 62. impendantur, fpongia vitiorum, quz illicó totam exugunt fubítantiam, faccum eva- famulentur, cultüque plebeio inferviant; Lsc. 12, cuant : hinc Chri(tus ait: Nolire timerepu- jubentur bona poffetfa divendere , cur eo« fillus grex , quia complacuit patri veffro da« rum pretium ijubentur pauperibus diítri- ve vobis Regnum, — Vendite qua po[fidetis, buere? fiíunt divitiz indumeqta'fervo- Sed cur jubet cimorem. Liö.x.'ajïc, date eleemofynam. rum, cur monemur per manus pauperum (b excutere, & bonadivendi, qua poffidentur in coeleites thefauros eas transmittere , ut Lut.cap. 12 ad largiendam pauperibus ftipem ; i Difci- nobis foenerentur : Pendite , que poffidetis, 9. 2g, 6 date eleemo(ynam , facite vobis facculos, puli infulas fperant principatüs induere? cur ad Regiam purpuram per timoris pallo- qui non veterafcunt ,. tbefaurum non . deft. rem fe diíponunt? fi non timuiffent mini- cientem in calis, — Quia ea eíl facri fosnoris mé eos monuiffet , ut timorem abigerent; abundantia, ea hujusfacre ufurz ubertas, Ícd quia anxio premebantur timore, rect& ut quz fluxa, ac terrena elargimur paupe- 'de eodem eluendo premonitos voluit,& (i- ribus,in 2tersa, ac codleítia nobis reftitua mul ut divitiarum farcinam deponerent; quia antur convería : funt pauperes veluti ca, mundi divitiz, nifi pauperibuserogentur nales, per quosmundifluxa, non delabun- pretium non fiunt Regni, fed fervitutis , & tur in amarorem Oceani, fed aícendunt ad aureis catenis poffidentes ligant, .quia quó melleas coeli voluptates: funt enim paupe- piuribus abundant bonis, res veluti baiuli, qui divitiaram nollrarum plurium cfïiciu.ntur Dominorum famuli, pondera ijsdem concredita, fideliter ad p éx. . Inferviunt enim divites bonis, quz pof. caelefte transvehunt aerarium , übi nos ma- fident , ut abijsdem mercedem accipiant fa- nentin centoplum incrementanda ; hinc Li.éde R mulitiam: poffidect quis vineam, campum? Chryfologus ait: Si regnaturos, fi vos jam Seri». 35 phbas eidem infervit , vitesamputat, fulcris alli- divites effe creditis in fupernis, quà migra- gat, campum excolir, arat , ferit , occat,; vuri eslis, ubiregnaturi effis: vos illa, que ^an non id genus eftfamulitij? quaris, cur vefira funt , jam precedant : opes . miferia tam folicito labore vineze, G campo divites mifericordia . elargiatur . . que bumana.s inferviant? ut mercenarium inde accipiant funt in diviua convertites & na cuiforfitam.: in vindermia, in meffe ftipendium ; hazc vin. deeffet euettio ad portanda illa , qua dimit- cula, ut Difcipuli difrumperent fervitutis, Hs Angariatus eft pauper : ferunt paupe- monentur à Magiftro Chrifto timorem ex. res onéra noffra, nec tali deprimuntur pone cutere, poffeffa divendere, & eleemofynas dere , [ed levantur, i erogare pauperibus ; nequecuranda timo- Ecce quàm qu ztuofiffima eft ags ; míi. 63« ris egritudini aliud. adhibuit pharmacum, fericordia , qua fluxa in folidiffima, hu. quàm ipfam eleemofynz elargitionem,7ez- manain divina, terrena in coele(tia permu. dite , que po[fidetis , & date eleemo[ynam , tat; & qua fub terrz vifceribus vili, & obe ac fi diceret, cüm vos deflinaverim ad Re« fcuro fitu delitefcunt metalla per baiulos ia gnum nulli obnoxium viciffitudini , fed ju. cceleftes cransmittit thefauros , & Deo fce- giter duraturum ; ideo non eítcur timeatis, nerat, quin & Deumipfum foeneratur, ut at« & ut hunc à vobis timorem abigatis, mundi gute indicat D. Profper,qui loquens de elee. * pbl divitias à vobis abjicite, quia hz fervituti moíyna , quam pauperibus erogamus ait * 417 Q*epu:ant, noa Reguo ; non libertatem aí- Hac f'enerat Deumt:. bec continet Regnum , De promiffe gm 6 à ferunt , fed famulitium afferunt ; quó ex» celorum:bac eff qua difternit agnos ab bedis: DArf« 24 68 LA dgi ^ peditiüs regnetis ,« hac deponite fervitutis bac eff, qua ad dextram collocat Tudicis : bac Serm 23. inügnia : huc accerfendus Chryfologus : 4ugelis [ociat: bec ex fervis filios Dei fier& Vendite que.— poffidetis « & date . eleemo[y- prafíat : íed quomodo dicitur mifericor- nam. Plebeium cultum vegia non admittit di; Deum fenerare , cüm potiüs dicenda poteftas ,^ augufius bouor nonnifi diademate effec Deo feenerari ? qui enim dat paupe- confertur , & purpura. Abrjcere ergo debet ribus nummos eosdem Deo fcnerat: fed babitum [ervituta , qui fe Regem. credit d- illicó Deum fibi devincit , ac promeretur, ( giniuus confecratum, Vocat plebeium cul. ideo non tam Deo videtur nummos fenera, tum fxcularem . cenfum , mundique divi., re, quàm Deum ipfum in nummis (ibi fos« Bb bb h neraris Värgni de Affetiibus Tom. IL. - 746 Diflertatio. XXXI. netati ; quafi Deus fuz multiplicet divini- dicitur fuum csteris aftris nitorem foneta. tatis ubertatem , quam fub multiplici fce, re, fed impetrativé, ac difpofitivé, ^ David £jaL4,v,4. - nore exhibeat erogandam divitibus mife- aiebat : Sezoete, Quia miricavit Dominus & 9011 ricordiam in pauperes exercentibus; eít e. (anciuta fuumn , ieuutex Hebrao textufcri- nim mifericordia ait D. Profper, que Deum bitur £eneficum fuum, ac wifericordem, (ed faeneratut;quee continet Regnum coclorum: quomodo poteít homo bencficus effe Deo, eft continensfempercontento laxius ?. ergo fi quidquid boni, quidquid divitiatum ipfi fi mifericordia Regnum codlorum ,. feu ob- incft, Dei eft, non hominis? nimitüm vo- jectivam beatitudinem , quz Deus eft claré cat Deus beneficum fuum, qui pauperibus vifus;in fe' continet : utique, quotquot beat Opitulatur quia quod datur inopi,tanquam etiam continet , adeó ut quilibet beatus per- * fibi datum recipit Deus ; qui bencficum hibeatur in gaudium Domini fui introire La fuum mirificat ob beneficentiam , quam in Malach,i5. Intra in. gatdium Domini 14i, ubi Ange- pauperes exercet : mirificarehominem per- "Wi2 licus Doétor : quare dicit , iatra ia gau inde eít, ac fupra humanum fattigium " ho- diuns , non accipe ?. (Ícilicet beatitudinem ) minem extollere, quó inde difcamus,quan» quia quod efh in aliquo continetur ab illo, & t2 fit preftantie , & efficaciz mifericordias continens majus efl , quando ergo gaudium fcu benefica in pauperes elargitio, qua ho- eff de alique quod minuse[l, quàm cor tuums minem elevat fupra hominem usque ad . ip, 4unc gaudium intrat in cor tuum z. fed Deus fam divinitatis emulationem , ut appofite 6l, major efl corde , t ideoqui gaudet de eo, in- expendit Nazianzenus inquiens : NiL// egiga 014* 17* trat in gaudium. Hoc eít Deumipfum in. zam divinum babet bomo ,. quám beneficene greditur, quieftfonstotius gaudij. tam , ac bene de bominióus merendi fu- 64, Quéd fíi mifericordia Regnum coelo- diusm. Licet tibà nullo labore divinitatem rum continet, ut ait D.Profper,quanta non 4[fequi : noli oblatam diuiniratis adipifcen- erit ejus amplitudo, & laxitas , cüm conti- d« occafionem amittere,. Ergone hac pra« nens majus fit contento? fit ergo mifericor- rogativafrauderis, noli avertere faciem tuam dia in pauperes non parca, non arida; fed ab ullo paupere , & manus tua fit zequé o- laxiffima, ut Regnum ipfum contineat cce- mnibus ftipem petentibus aperta. L 66. lorum , ut gon folüm Deo fcneret , fed Indifierens,& communis effe debet be- Deumipfum fcneretur; quod contingit ,. fi neficentia in pauperes, & folem amulari, vir mifericors (e totum paupetibus eroget, qui radiosíuos, influxüsque beneficos. om- in Deum cor fuum dirigat, nihilque fibi re. nibus zque inferioribus impertitur; & aqué linquat humani , quia tunc. fpatioftor fit , pracelías atbores, ac hifpida vepreta;ac ter« .* . & reciproca viciffitudine Deum continet r& gramina fovet : à nullo igitor paupere Tomil.ton- quó intellectus creatus uberiori lumineglo- avertenda eft f2cies, fed oculi mifericordiae TT4 [udam, | riz inflruitur, eó clariüs,ac perfectius Deum &qué omnes debent benigné afpicere, quos IÀ videt; & qui plus participat de charitate , recreent expulfis miferiarum caliginibus » $3 uberiori etiam lumine inílIruitur; & ardene fi enim unum à te abjicias, non hominem ; tiori etíam defiderio inflamatur , quó aptior Íed Deum ipfum abjíciss eft enim Deus,qui fit ad poffidendum defideratum,ut docer D. fub períona pauperis ftipem , feu potiüs; 1,part quaf? Thomas inquiens : plus participabit de lu- quod fuum eít, à te ex poícit, cüm dicat ipfe: az&1,6.— oine glorie , qui plus babet de charitates, Efurivi , & ded;fiis mibi manducare ; fti'ui Mattb , .. uia ubi esi major charitas , ibiesft. majus € dediffis ymbi bibere ; qua verba expen- 'L'. 3,- Li^.4, sd defiderium : & defiderium quodammodo fa. dens Saivianus Maffilienfis Epi Ícopus netvce Ecc!e[, eit. defiderantem aptum,& paratum ad fufce- s & eleganterait; Ego bius addo . aliquid, prionem defiderati, unde qui plus habebis de Chriffum non folàm egere €H12 C&EETTS fed plus cbaritate, perfeclias Deum videbit, &6 bea- multà egere, quam cater 05: inomnium enim- tior erit; Sicut amans fein amatum eva- pauperum numero non efl univerforum una Cuat, ut in amati proventum totus evane- paupertat, — Sunt enim quidam, quibus & fi ácat 5 ita benefica hac charitas in pauperes, veflimenta defunt ,. alimenta no " defmnt .* * quó crefcit uberior , eà magis fe evacuat ; multi funt bofpitio egentes , vellibus non.. & quó vacuitas cre[cit, eó capacitas fit gran- egent [ smulta, n Sunt denique , quibus 6* fi defunt $4, dior, neque ulla poteft capacitas major ex, en defunt omnia, Chrifius tau« ogitari, quàm omnimoda fui inanitas,qua tummodo folus eff , cui. nibil eff , quod ix Deum ipfum continet in Regno caelorum. bumano genere non defit. Etenim cüm fin- Ea igitur vis eft beneficze in pauperes gulis pauperibus eget Chriftus, & in fingu- commiferationis, ut nonfolüm Deo fcne, lis pauperibus pauperior femper eft. Chrie Iet, quze paupetibus erogat ; verüm etiam ftus, qui fitit cum fitientibus , efurit cum Deum ipfum foeneretur miferenti,feu Deum famelicis , friget cum . nudis, moeret cum claré vifum beneficio luminis gloriz in coe- afflidtis ; proinde ne Chriftum à te ab- lorüm regno.quatenusgloria in ipfa contine- jicias noli faciem. tuam ab ullo paupere a- tur difpofitives difponit enimà. miferentem vertere , non folüm in plateis, in foro, adillam, confequenter ad Deum claré vi- in trivijs ; ne redarguaris immifericordiz dendum, quod eít Deum feenerari opitulanti ab alijs, fed etiam in feceífu ; in domo , e videt pauperibfxs; non tamen eo pacto, quo 9ol in Jocis äþdigis » Ubi nullus : lär*gi- Commiferatio datinopi coenum, & recipitcoelum, 747 latgientem 3. quia tuhé fufpicionemhypocrie tánque laudationem de hoftibus proftratis, fis excutis, & virtutem beneficentize tutiüs deconfli&tu fortiter peradio , & fuperato, ',jd'il. (9'44, exerces ; Fugienda enim . efi bypocrifis , ait quia vir mifericors , in pauperes beneficus Numinis fulcitur auxilio, munitur gratiá , wSermo , V Chryfologus, qw« captiva glorie verecun- diam pauperum non relevat ,. fed fatigat ; qua pravos omnes affectus compefcit, foe- das concupifcentias extinguit , infoleícen« que de gemitu inopis pompam fue gloriatio- nis inquirity qua fuam laudem dilatat pau. tium motus compefcit, mundi infidias decli- fiat; cacodeemonis technas evadit, & in Mar« erum ex dolore , qua de miferia petentis fa- tio hujus vitz campo ia fortiter pugiat, auam [u& o(lenmtioni: expandit. uthoíles expugnet ; & cüm mortaliratem exuit immortalem induat gloriam , ater- .. Vi. nüm in coeleíti capitolio criumphaturus: hi enim ovabunt in cubilibus fuis, feuinvitze Mifcricordes cum morülz'-tatem extremis, in morte, cümhincerunt demi. exuunt,o0vAntes glariam induunt : fera- tn,Pfd!. 1493 lis tumulus eft ijsdem vittorie tbala- gtaturi. Graci enim patres apud Lorinum per cubilia mortem intelligunt fanctorum, mus ; U cüm morte cadunt, fur- fitque propterea (enfus , uc mifericordes fint gunt de vica morte glorio. in morte triumphaturi: & mors quz alijs . feres. e(t horrori,fit viro mifericordi gaudio , & .')r 4f : n 68, . Y On praefcrutari debet beneficus in pau- exultationi; eít enim feretrum viro in paue b 5 , peres benefico nuptialis thalamus , & elar- I peres, an qui ftipem petit multum indigeat, neque an multi, vel pauci gitio ftipis, ovatio triumph:; imó & veluti qu&dam divinitatis aemulatio, fuperfint largienti nummi, id enim perin- de elt, ac occafiones quarere faciem fuam à Éxodi 7. vidit Deus Moy fem greges; 63 paupere avettendi: íi Abraham talia fuiffet pafcentem in monte & beneficentiam in o- Ícrutatus minime confugientes ad fe Ange- mnes exercentem , àc proinde voluit ipfum ad ífe acceritum in Rubo flammis irradiante los hoífpitio recepiffet: fed quia omnes pere citra detrimentum foliorum, cui dixit: &cce tranleuntes fufcepit, meruit , & Angelos [ ipíos fuos habere hofpites;.fi vidua:Sarepta- conflitui te Deum Pharaonis. Scio multum deiudáffe Interpretes, non intelligentes quo- na annonz indiga , divitijs deflituta, fame oppreffa , . curiofiüs hanc fuam perpendiffet modo conítitui potuerit Deus Pharaonis , paupertarem , non merviffet Prophetam re^ cüm divinitas ita Deo fit propria, ut crea- turz minimé poffit congruere; eft enim di- cipere hofpitio , nec proprié coafuluiffet Homil.con- indigentiz, ait Chryfoftomus : Eraz & Sido- vinitas ; quz ab omni eximitur dependene tia, cum creatura nequeat non dependere à fra ludam, nia vidua , qu« Eliam bofpitio excepit pane; &6 aqua , & autborem famis non efl reverita, Deo, à quo quidquid boni poffidet, haurit $. Hilarius verfans hunc locumait:. fic Moys Si eiurientem. Eliam à fe. abjeciffet, illum tanquam famis auchorem repuliffet; fe pro» fes Pbaraoni Deus datus ef , dum timetur culdubio neceffario deiraudáffet annona dum oratur , dum punit , dum medetur;. & incremento ; ita nobiícum Deus fegerit;ticut Aliud eff , Deum dari, & aliud efl Deum effe, nos inpauperes, quóàd fi nos non averteri- In Pbaraonem enim Deus -datu eff. Cete- mus faciem noftram ab ullo paupete; fed pié rum non ei efl, t natura, G nomen, ut Deus Maltb.ü; Q "fuper egenum, & pauperem intellexerimus; fít- Non igitur eft Moyfes Deus DPharao- nis, fed inDeum datus, quatenus vices Dei Jl d nec Deus faciem fuam à nobisaverte: , & fuà lh nos perfundet gratià & gloriá. De hiíce gerit , non quia à Pharaone timetur, fed enim in pauperes beneficijs modullaté ait Re.- quia Pharao fupplex Moyfem erogat, ut ab fEgypto plagas velit avertere , & "Moyfes gius Vates: Exulrabunt [antli in gloria , la« vir mifericors illicó adnuit, & munifica lare zabuntur in cubilibus fuis , feu utalij legunt gitate /Egyptiorum milerijs fuit opitulatusz — g - gloriabuntur f[antli in gloria, vel ut alij etiam expreffiüs : Exultabunt- [antli cum magnifi- tamet(i infida Pharaonis obítinatio , cordíse que durities Moyfis beneficentiam exafperae ag at Dnmg centia, [ummáue gloria,8 decore.», * 69. Si quzras , quanam fit hec magnifica ret , & munificam in miferendo liberalita« -fumma, & eminentiffima eloria , quà fancti tem niteretur impedire, quia tamen pro, .exulüm gaudebunt; & qui fint hi fandti tam nior fuit Moyfes ad miferendum, & opitu- uberi gloriz incremento donandi, Lorinus landum miferis, ideo Pharaogi Deus datus ex textu Hebraeo legit: Exultabunt miferi- eft, ut ait Hilarius, dumoratur , dum mes cordes in gloria , quia hi pr& cateris gloriá detur: & revera ultta humana naturz fa« ftigium elevatus Moyfes divinitatem fuit ]ztabuntur, & uberiori decore gloriabun- -tur: & hucalludit apud Arabos vulgata pa- emulatus ; cum licet duré, ac diré tracta- tusà Pharaone,nunquam defliterit eum mu- rcemia, quà vir beneficus , & liberalis Deo -proximior effe dicitur; proinde vir munifi. nifica profequi beneficentia ; & Pharao nill cus, & in pauperesbeneficus fan&&. exulta- à Moyle expetierit, quin confeftim impee traverit: pronior enim (emper ad miferene bit ingloria, &in fuis cubilibus lztabitur, feu ut alijlegunt , Ovabir: denotat enim dum, maluit impertitis beneficijs ejus due ritiem emollire. quàm promeritis peenis fi« evatio lzririam poft partam victoriam » la Bb bb b 2 licium Feraui de A]eäif:u Tom, lh 7498 : Diffetatio XXXl," licium ejus cor frange»re,x femper enim ei & i(ti funt facculi, qui non deteruntur, nos adfuit tranquillé pacatus, largitor benefi-. veterafcunt; quosenim habemus ex canape cus, & folers curator : ideo Moyfes Pha- vel lana contextos facculos,vel tinea corrodit, MJ Á raonem terruit, ut ad rogandum fleCteret; vel tempus abfumit,vel ufus deterit,vel flam» ideo minis eum perterruit , utà pervicacia ma incineres vertit, vel incendium vorat,ve] defi(leret5 ideo plagis fauciavit , ut infani- ferrum lacerat;& qui in jisdem . recondeban. entem fanaret ; ideóque Mcyfes amulator tur nummi, vel diffipantur, vel amittunturs divinitatis conítitutus fuit Deus Pharaonis; fed facculi pauperum nunquam veterafcunt, quia pronior ad miferendum timorem in- & fi noftris cos erimus pecunijs repleturi au* «uffit Pharaoni , ut faltem metu malorum €to fcenore eas nobis reftituent in caclis, ubi imminentium cordis exueret duritiem , & nofler non deficiet thefaurus, O deploranda . impertitis, beneficijs ejus mederetur agri- hominumczcitas! qui non vident,in quibus tudini. debeant facculis fuos recondere. theíauros, 70 Beneficentia igitur non folüm Deo fce« ne perdant! loculos quzrunt. interris, & nerat, fed & Deum foeneratur, cüm vir be- quidem ab hominum oculis remotiores, ut neficus ipfam aemuletur divinitatem ; idque qua poffident bona, velin pecunijs, velin Lgéi 15 caufz , cur Chriftus ; nos admoneat, ut fac- gemmis, velin re frumentaria à furum pe. culos nobis faciamus, qui deteri non pof* riculo longiüs avertant , fed ubi in tuto fint ; Facite vobis facculos , qui non vere- credunt recondere, qua habent, infeliciüg rafcunt, tbe[aurum non deficientem in. calis. perdunt; qua tamen lucrarentur, fi da- Sed cur monemur facculos conítruere , ne rent, fi proprios facculos evacuarent re- boíler in coelis thefaurus deficiat ?. an defi- pleturi facculos nit thefaurus effe, nifi in Ííacculis atfetve- teraícunt, | pauperum , qui minimé ves tur? an non potefít thefaurus (ine . facculis Cum uberrimorum incubator proven £ cuftodiri ; quinimo f in facculis affervatur tuum obferváífet latiores fegetes, telluris thefaurus,amplus effe non putatur, bene ta. ubertatem , G aéris falubritatem , uberioe men qui laxioribus fervatur in ciítis,qui am- reseo anno dediffe meffes ; noctem tradu. pliori cufloditur ingratio: avara eft manus, xit infomnem , & culcitram ipfam varijs de- quz in facculis nummos recondit; . liberalis fatigavib cogitationibus, ut tam uberem veró, quz fuper menfam pecunias projicit ad fructuum proventum poffet in tuto recone ufus impendendas communes: íedrecte do- dere: Quid faciam?quianon babeo.quó cOn-. rgs g. 947* cemur facculos nobis conílruere, & fimul gregem frucius meos ?. & dixit , bocfaciam, thefaurum non deficientem in ccelis congere- defiruam borrea mea, & majorafaciam, &8 re interris; funtenim facculi, qui non vere- illuc eongregabo omnia, quenata funt mibi. rafcunt, pauperes pannofi, quibus fi noftrum O quam caca eft avariuz fortuna, qua cüm concredimus theíaurum, fi noftras elargimur abundent ubique facculi, in quibus tutiffimé pecunias , üt fuis coníulant neceffitatibus, fegetes reponantur; horrea quatit, qua de. propriásque excutiant miferias , non deficit ftruat, & laxiora conílruat / hianti pecu. nobis in ccelis, quodijsdonamus in terris; nijs facculideficiunt, horrea non (ufficiunt, expulfio alienz miferiz , induclio eft noftrz quia nunquam proprium explet defiderium, lorizg; quamvis pauper mendicus, facculus Cur anxius de horreis eft, cui ager proven. effe, non thefaurus,nobis videatur, Deo ta- tibus abandavit ? An quia cor viri avarie men facculus ifle thefaurus eft, & qui faccu- tiá fordeícentis e& anguíliatur arctiüs, quà los iftos implet, feu pauperibus opitulatur, divitiz dilatantur ampliores ? crefcunt e- Eujl, $, eorum miferiasexcutit ; theíaurum (ibi con» nim cordis defideria, fi qua fitiuntur pecus gerit non deficientem in ceelis : vacuitas e- niz, augeantur; G defideria multiplicata nim temporalium bonorum adeó capax eít, arctitudinem produnt defiderantis, cui eà vt thelauris ipfis impleatur cocleítibus. plus deeft, qué plus defiderat. r LC . Qui igitur benefica manu, fuas difper- Si dixiffet deftruam horrea mei, & 7i"k n git opes, quibus finum pauperis cumulat; & majus mihi, laxiisque horreum conftruam, fuum evacuat facculum, ut ftomachum re- ut omnes in unum congeftas habeam — mef. leat efurientis, & famelici pauperis , faccu- Íes; ne divifim loca occupent , ne diver(a, lum fibi facit , thefaurümque fibi congerit plurséque adigar cuftodes alere , ac mer- non deficientem inceelis , pulchre Beda in cenarios habere famulos, parcendum for- c.op: ;2. ILucam :- Faeite vobis facculos, eleemofynae taffis cogitarui fuiffet; fed cum fpondear, videlicet operando , quarum merces in eter- Íe majora facturum, ac plura laxiora; pro« nuum manet. Facimus igitur nobis facculos, dit ipfum non numeri tzdere, fed ar&titue cüm pecunias nofílras pauperibus eroga- ü"-l!..q dinis poenitere; quia .nil anguílius corde $o mus: tbefaurum non deficientem in coelis divitijs inhiante ; quódque abundantia de- cumulamus, cum facculos noflros evacua- pauperat , & meffis uberior premit, no- ( j mus ; & quas poffidemus in terris pecunias &urnámque illi furatur quietem: anguítas egenis erogamus; quas perdimus nifi pau* tur dives, fi opes dilatentur; & copia ino- peribus demus; lucramvr veró fi eas é faccu- pem facit,quia uberioribus ditefcit defiderifs; lis noftris in facculos pauperum refundimus; avaro G anguíto cordis angufta funt horrea, anguíla Commiferatio datinopi Coenum, & recipit colum, 749 anguftaf& nox igfa infomnis , quz non fi- bus & munifica largitate impettitur , quid- L * nit quietem protendi unde exclamat D. quid poffident boni ; fi igitur ipfeanimam Bafilius. O angüfliaex fatietate natas? elargitur, quamcreat ; cur eam non repée Aitomnl. 6. dicens enim : quid faciam , profecló indi- tt? G ait ? bac notle animam tuam repe- tet á te€ ? «ur non dator animz debeat ipfe eat', quia votorum fuorum affechibus pref- fia » . fub quodam verum farce laborabat. etiam effe petitor? quia ftultus ille pluribus Erat quidem in promptu dicere : aperiam. gravatus divitijs , quas (ibi impenío labore,; ac multiplici cutà , & folicitudine parave- borrea $ convocabo egenos : fed cogitat , aton ut disiribuat , fedut congreget s. Si di- rat , Ooculos (urfum elevare non valuit ; xiffet , difpergam , dabo pauperibus , opitu- quó Deum videret; nequecaput, & men- tem furíum erigere , quafi nimio pondere labor inopi,tunc fine deftructione horrei ar- Glioris (uos auxiffet thefauros , G uberio- preffus curvefceret pronus in humum ; re&té rem meritorum mefífem coclefti recondidif- non à Deo , qui unus eft, & quem videre non fet inhorreo ; quia veró fuperflua , quze valet,repetitur ;fedà pluribus gehennalibus proventuum ubertas abundé dederat , pau- exactoribus , qui in multitudine divitniarum latabuntur, fcilicet. à multitudine repetetur peribus diítribuere nolcit ; ideo multiplici cogitatione non folüm ar&iora horrea, led demonum ; fcit& D. Chryfoftomus, . Dicit Homil, 291 in Matb, & pectoris vilcera rumpebat , ac pracer- autem ,vepetent à te sexpofcebant entm eum dia dilacerabat , quia anxia torquebatur forfan terribiles quadam virtutes ad boc mif- Luc LU(. folicitudine , ne quidquam de proventuum fé. Deinde concludit Chriftus : $sc eff , qui tbefaurizat , & nonefl in Deum dives : hoc 12 9. . 1o fuperfluis, in pauperum redundaret foia- tium ; fedomnia proprio faginando corpo: efl , qui ita congerendis divitijs ftudet ,. s ri deftinarentur ; - propterea de ampliandis dives in. Deum non fi; , (eu divitias , quas horreis totum erat ftudium ; ne proventul poffidecin pauperes , non erogat , ejus ani* [ devorando incapax ab ingluvie fuiffet íto- mam dcemones repetent , cüm audient, di* Matth, a3i nim. dnimamea,babes mul- machus;ajebate fcedite à. me malediéli in. ignem aternum.» : t& bona ,. vPqui efce , comede , bibe, epu- L d t efuriui eutma ,. €8 non dedifïf' miþi mandu« £4€.5. lare. . Q inioletiam humanz voracitatis ^ Qui'fuasin paüperes divitias erogat Dei 7* qua aniram iplam in depravata corporis deprimit edulia ; nunquid fuam anima vi- munificam amulatur largitatem, indolém- n tam haurit à vite, vel fegete ? non fercu- que beneficam 5 efíl enim Deus dives erga lis faginaturanima , fed pietate , G virtu- Íuos pauperes , ait Apoftolus. — Dives in Ad Roman, tum cultura vegetat , ac impinguatur. "Ves« omueí , qui invocant illum ,' nunquid fo* 1D, lüm in eos,qui invocant;opulentüs t Imó cu£ rüm adeó corporis efcis homo afluefcir , & €a depravato concupiícit appetitu , quibus non omnibus dives; fedinomnes dicitur di« corpus faginatur , ut eadem anímz adaptet vitijs atfluere? quia Dei divitia&e aon metal- indigenris ; quafi obíonia corporisi, cat- lica funt terre excrementa ,non conchilioe nalis hominis mentem reficiant , GL animam rum uniones, non pellucidi adamantes, non frugum redundantie , non fegetum uber- putriant; (ed nonnifi improvide , qua& ex fuperfluis erant pauperum milerijs levandis tates;fed dona & chariftmata fidelium : au» eroganda, animz tribuuntur , quam mi- rum , argentum , fruges , gemmas mundi nimé reficiunt : fed truculenter interficiunt: divitibus , regibus , ac principibusDeus im- huc accerfendus D. Ba(ilius. dam immpro- pertit ; hzc veró dona charifmarum omni- (CRWosiil, €. bus;invocantibus eum erogat 5 füntque fuz vidus es erga bona anime , ut efcas corpo- reas Aniuma and[cribas , qua fi Deo adbefit ; divitiz, noflrz falutisemolumenta; dives bona plurima po[fidet , & bono gandio gau- igiturin ornnes dicitur , qui invocant illum; quia per charismatum dona ijsdem imper- det, — Verim quia totia carnalis es ; 4 UER« &reynon ab anima clamas. tita, omnium eum invocantium falutem opee do , QUi tantüm ftu. ratur ; fnásquein noílrz falutisemolumen- Ih ,. Corpori faginan det , officia mentis in obíequia deprimit tum divitiascentet: appofité D, Chryfofto- * mus ait, In e^. XO, ventris 3 séque torum carnalem prodit , Vides, quomodo Deus [alutís ad Rom, nofira vebementer fe cupidum ofendat :fiqui. cum nonnífi corporis inhiet commodis , & 3 vero fe gaudio avertens terrenis quisqui« dem divitias fuas. peculiares non afimat , lis, bonísque fucatis fefeingurgitet; Gteà sta ut illi jamnibil babeant cauje , qua de- fperent., Qur enim. peculiares (uas putat magis vacüus imanefcit , quó pluribus con- geítis opibus ditefcit: huicenim dixit Chri» effe divitias , fi nos falvet , ditefcere uttque ítus, Srulre bac nocle animam tuam repe- nox ceffabit. — Nam & ifle funt divitie, quüd £nc.1*. v, 20 zent & te:: qui aurem parafli , eujus erunt? donum fuum in omnes effundit. 76. perpendendum eft , quód cum fit Deus , qui Mundi divitie , quas libido decoquit , vel luxus difperdit , vel fuperbia fpargit, loquitur, cur non dicit in fingulari, repe- &et ; led in plurali repetent ? Deusunuseft vel ambitio erogat , vel concupita dignitas effundit; vel euam avaritia in defoffisterrae ex fingularitate , nullum admittens parem , omnem excludens fibi equalem , cum ipfe latibulis fepelit, cum & manibus effluunt pof- fit, à quo rcliqua omnia dependent , qui- fidentis , nonniü veftigia relinquunt. pau- L Bb bb b ; pertatis, —— 2 7$Q Difletaio XXyXI, pertatis, eft enim hazc proles terrenarum & quas poffedit pecumías ; ne pauferibus divitiarum fuper(tes. Idque dixeris intet- impertiret , tenebris damnavit , vel humi eífe difcriminis inter Dei , & hominum di* fepelivit, ne earum ufu pauperes viverentz vitias , quia homínum divitiz , cum poffi. is iram fibi thefaurizat , quam Deo fzculum dentur , divites efficiunt ; Dei veró divi- Blj judicaturo commodat ; qui propterea indie tiz cum dantur ; illze paupertatem, cum re* irg reddet unicuique , quod cum viveret, ei linquuntur, vel deperduatur , invehunt ; commodaverat in pauperibus; vel inijsdem iííls veró tunc divitem Deum nominant : denegaverat , & ad iram ei commodaverat quafi Deus non priüs dives reputetur , quàm indignationem : fibi enim INuminis iram fuas in homines divitias refuderit , — dives [ theíaurizat , qui in Deum dives non eft, qui n omnes, qui invocant illum ? ut nos do» pauperibus neceffaria non fuppeditat fubfi- ceret , beneficae in pauperes commileratio- dia ; quia tunc divitias ejus bonitatis infu« nis thefaurum , quem ijsdem impertimur ; roris chelaurum convertit , ut obfervat D, tunc excrefcere cum minuitur ; augeri cum Anfelmus, expendens przefata Apoítoli vere exhàuritur ; incrementa fubire , cum alijs ba , inqviens. De 6enig(u'tdte Deis t1»4m.» difpertitur 5 acquiri cum donatur ; & lu- veprobus tbefaurizat : &5 omnipotens Deus , Afur. K crari aucto fcenore , cum perditur , fítque quia collata remedia confhicit ad culpa aug- juris pauperum; ficef/, ( ait Chriftus) 4u£ L9s,12s mentum trabi , ipfam benignitatem , quam.a fibi tbefaurizat , & non eff in Deum dives z confulit , $n judicij diffrictionem vertit s ut ergo qui non (ibi , fed pauperibus thefau- inde plus feriat , unde modà ampliás ex« rizat, eít Dei imirator , qui eftdives in o* pectar . EUAU mnes; qui non congregat in horrea, fed 94 diftribuit, etiamin Deumdiveseít; & quo $. VIIL plura erogat pauperibus , eó fit in Deum ditior; & quà minus fibi thefaurizat, eà plures fibi congerit divitias , quibus fit in «SQuos pia in p4tperes commiferae " Deum locupletior, 4i0 Dei filios non inflituft ; beos. h Hoc attificium cumulatiüs ditefcendi /'rt immi[ericordía gebennta inancipia nos edocet benefica in pauperes commifera. consiitust, tio,quaecum fuas pecunias,non in menfis ne- gotiatorum , fed in finu pauperum reponit; - Hefaurus Dei in fola eft eitisdem be- ?8. ultra centefimas licité lucratur ufuras ; ipfa T nignitate , quam velexpenditin do- enim effuíio effundenti foeneratür; & danti na gratig ad falutem ; vel in iram longé uberiores impertitur thefauros ; ne- convertit ad damnationem ; ut immiferi- ganti veró ítipem pauperibus , reddet etiam, cordi obügit Diviti ; qui in Evangelio byf- fed thefaurum irze , acindignationis, quia Ío , & purpura indutus epulabatur fplendie E. 7 2. ut feribit Apoftolus. Redder snicutque . fe- dé; G& mendico, acfamelico Lazaro fupere 5 cundüm operaejut , fed quomodo Deusred. ftites de menfa denegavit micas ; cum Lazae det negan'ibus ftipem mendico ? fi nihil ab rus, qoz poffederat bona , benefica largi- ipío accepit ? is reddere dicitur, qui,quod tate alijs erogáffet indigentibus : fed quo« accepit , reftituit ; quomodo igitur immi: rum diffimilia fuerunt opera, difpar & exie sm» L 7-60! fericordi reddet , ac reftituet , à quo nihil tusfuit; Lazarus filius afferitur Abrahz ge áw, accepit ? quá igitur de caufa dicetur Deus terna donatus beatitate ; Dives autem ,quia in noviffimo judicio reddere , feu reftitue. immifericors fupplicijs addicitur gehennali- re unicuique , etiam ei , à quo nihil accepe- bus ; ubi immilericordia aíluetus faiegit à rat? quia nimirum omnis boni , pravíve o- finu Abrahz Lazarum amoveri , pravos peris flatus, qui in judicij flatera appenden- quos impius habitus contraxit ,. nec cam duseít, divitiarum putatur thefaurus five ipfa mortalitate exuit ; .fed ipfum in ge« bonitatis, fiveirze, Qui benefica commr hennam comitantur , quem acriüs torqueant ; feratione fuit pauperibus opitulatus , qui ajebat tortus in gehenna dives: Parer 45r4- erogatis pecunijs pauperum miferias, excuf- bam mitte Lazarum. — An non cacutit fu» fic, fitienti frigidum laticem porrexit ; va» mo, & caligine obrutus gehennalis forna, cuis ftomachis ferculorum exhibuit obfo- cis ? vocat patrem , à cujtis filiatione immie nia ; collabentes famelicorum vires fulcro fericors degeneraverat ; nimirum filius Ab munivit , fuftinuítque opportuni viatici ; rahe fuerat etiam dives , fed ut citiüs hane arefcentes prz inopia familias repetitis elee» decoqueret filiationem;purpuram accerfivit, mofynarum imbribus irrigavit ; frigefcen- G ingluviem , quá cenfum omnem virtutis tium nuda meinbra veltivit ; periclitantem deglutivit , ac diffipavit, & quem origo fi« lium effecerat. Abrahze L] . in puellis pudicitiam , ne detrimentnum pa- immifericordia teretur adjuvit profufis pecuniarum fub. mancipium inítituit gehennz. . Quéd & fidijs, huic thefauros redder fuz bonitatis: publicanum fraudulentia ,& rapin a , avaritiae thefauros veró ire ei , qui efurientem non fervum fecerant, benefica in pauperes cem» pavir, fitientem irrigua hauffás beneficen- miferatio in filium recuderat Abrahz ; & tia non recreavit , nudum non cooperuit, converío dives ex Abraha genere ortus, ez Ld ejus M Commiferario dat inopi coenum ;& recipit coclum. — zgi eiüs honorifica filiatione degenerav*it in fi« carue 2 üfericordem mefcit. divinus ignia lium gehennz ; huc accetfendusD. Chryfo- exurere 2 faciat ergo mifericordiam.s , logss, qui expendens verba illa : eo 402 ; qui vult gebenna, incendium mon . time- " Epif. 54. €6 zpfe filius fit Abraba , ait. Inbumanus 7C , 8g. dives , cum ef[fet filius Abraba s. factus eff Plus igitur benefica in pauperes com- . . isie cum e[fet rapina filiu ; miferatio ,' feu eleemofyna prodeft danti , gehenna filius daudo fua , & aliena reddendo , Abrabs ad- quàm accipienti 5 illum eripitab igne gehen- ^ aptatur in filium.s, ne; huncà corporis fübtrahit neceffitate z 72* Sicut benefica in pauperes commilera* illum ab zterno liberat eruciatu ; hunc à tio àmorte liberat, G non patitur miferi« temporaria fame , fiti ,nuditate: éftq; pro» pterea plus largienti fru&tuofa , quàm acci- €ordem in gehennam detrudi ; ita & convet* fo immifericordia ,. quos origo filios lucis pienti utilis ; quod cum innotuiffet Abra- effecerat , mancipia inftituit gehennz, — Pu- hamo , non pariebatur ullum pertranfire peregrinum , quin perhumaniter hofpitio l rificat beneficentia in pauperes , quod vi: A&Oï. Io. tium deturpaverat: fubanimalium immune reciperet : excepturus enim peregrinum cum duobus focijs , non eum expeétavit 5 dorum fpecie inlinteo & (ammo coe!o pen- dulo reprzfentatus Echnicifimus D. Petro fed illi feflinus,, ac feflivus obviavit , in- Genzef. cab. oftenditur 5 quin & monetur ut furgensa- quiens : Domine, fi tmveni gratiam tn ocu- »1*8. WQSQ nimalia indifcriminatim occidat , & man« dá tuis , ne tranfeas fervumtuumz . fed affe- ducet, Surge Petre , occide , & manduca 5 vam pauxillum aqua , &5 laventur pedes ves . a or, !a-l ^U. . quia veró promifcué cum puris immunda firi, & requiefcite fub arbore. — Pondmque aderant animantia , recufavit hzc comede- bucellam pauis , €9 confortetur cor vefirum? re ; tunc vocem audivitde codlo delapfam: hac animi fubmiffione peregrinos alloqueba* tur ; quosad fuum alliceret hofpitium 5 quia quod Deus purificavit , u commune ne di- xerü ; quia verum erat , quod de Corne- non neícius eleemofynas plus prodeffe dan- & de lio ad Petrum veniente dicebatur , ti, quàm accipienti, fedulus voluit praveni- H Orationes tut, re, Occurrere , adorare , ac enixim roga- quo przdixerat Angelus. . LÀ & eleemo[yne tue afcenderunt in memoriam re , ut fibi paterentur benefieri [cite D« Ambrofius caufam adferens , cur beneAicen- $n con[hetiu Det. Oh quàm potens , & efficax eít eleemofyna in maculis abítergen- tia plus danti profit , quàm accipienti; ait z 7 dis, in fordibus excutiendis, ac immunditi: Mifericordia quidem ad indigentem perve- wit, gratia autem suultplicare mercedis tijs purpurandis ? in bruta defciverant ho- mines animalia , quatenus vitiorum coeno permanet tribuenti. obruti fuilem vifi focrant contraxiffe natue 8 Si quaras, cur Deus tam beneficus ram ; hos tamen in pauperes beneficentía fit, ac munificusin mifericordes, ac opitu- non folümé coenofo extraxit calle , verüm lantes pauperibus ?. quia per exercitia mifee ricordie 1in alios Deoífumusfimiliores : eíft & deteríit vitiorum fordes, ac pia metamor- phoíi in columbas converrit innocentiz z enim fimilitudo, quzconciliat amorem , & idque edifferit D. Auguítinus , inquiens : amicitiam ; quos enim nobis fimiles , vel in corporis habitudine 5 vel in animi affectio- Sevm. 2.6.de Quoniam in fignificatione "Petrus per[onam geflabat ecclefia, — Ecclefia eorpus Chrifls est. nibus, velinftudijs virtatum , vel inmoe diverf, :; ribus novimus , hos impenfiüs amamus 2 Ref]iciat ergo jam mundatas gentes ,. quibus peccata donata funt. lnde miferat ad il- Deus autem in nullo hominum evidentio« lum Cornelius gentilis bomo ,. €8 qui im.s rem fuz naturz fimilitudinem invenit , quàm Hujus eleemofyne ac« in homine mifericorde ; non enim homo 3l geuttles erant. «epta mundaverunt eum ad quendam mo- Dei valet fapientiam , vel potentiam, im- menfitatem , independentiam zmülari, id dum 5 veflabat ergo uttanquam cibus mute dàs incorporaretur. Cenfet. Augultinus, enim humanz negatum imbecillitati ; cui perlavacrum beneficentig etiam ipfum Eth- tamen conceffum e(ít Dei imitari beneficen- tiam 5 hinc quó plus efthomo mifericors in nicifimi abflergi fqualorem ; ut emaculatze gentes unà cum Petro Chrifti convifcerentur pauperes, eó efítDeo charior , ac uberiorie corpori : eft eleemofyna polt baptismum ; bus cumulatur beneficijs : pulchré Nazian- & lachrymas facre. exhomologefis tertium zenusait, Fac calamirofo fis Deus, Deimi. Or2t.a6. de lavacrum , ut fi quis forté poft baptismum fericordiam imitando. Hac eff omnium , P^"berum AImores laudatarum virtutum praftrantiffema 3 . bDec humana fragilitate deliquerit , fuperfit ei , unde valeat , quas contraxit fordes depo- est felicitatis vomes 3. bec affider Deo, && nere 5 difponit enim eleemofyna ad refi- magna eib cum ipfo uecefftudine conjun- pifcendum , & Dei miferentis impetrat au- a s. Divini cer xilium , quo lap(i refurgunt , &gri fanitati ;tä aliquid in fe mifericordia — 82, reflituuatur , & vitiorum cano fordefcen- continet , cum quadam dicatur neceffitudine tes emundantur , ne gehennaiis ignis in» Deo conjunéta : quid praítantius ; quid currant difcrimina? leleganter Chryfologus, fublimius ; quàmattributo cohoneftari divi« nitatis ? hoc praítat benéfica in. pauperes &iftp 42 Lotb , quiz bo[pitio fufcepit Angelos, judi- eium praueuit ; binc gebennam Vicit in» commiferatio; qu& dum miferis opitulatur, aec 252 1 Differtatio XXXI.' ac imperticis beneficijs pauperum indigen- mouentà veprafeutat, — Appofité "matue tias lupplet, imitatione in Deum tran(it ; tino lumimi beneficam in pauperes zqui-, cujus beneficijs fumus , vivimus ,; move- arat commiferationem ; quia ficut quas K, mut , & fub(iftimus ; quód enim tetra ftet rerum formas , mirámque colorum varie« fuis librata ponderibus , & in mundi totius tatem tetra fuo nox peplo obduxerat , ac meditullio pendula , folida; globofa, G une latere inter nocturnas umbras coégetat ; dique in fe fe collecta, & conglobata, ve- lux matutina , ubi primüm erumpit, con- E [ ftita herbis , ornata floribus , locupletata feftim aperit flores exhibet difcolores ia arbuftis ; & hinc in camporum longe laté- .oculorum oblectamenta ; plantarum varte- que patentium fe extendat protenfam plani- tatem ad hofinis voluptatem 5 ac rerum tiem; illinc in montium editiffima juga ni- oimnium elegantes formas, ad illicium in» vali perpetuó albicantia hyeme affurgat ; in tuentiom : ita bencfica in pauperes cont» hisce tractibus fit lata fegetibus , altríxque miferatio omnia nobis refervat bona; non hominum ; in alijs dumetis, & rupibus hi- enim minus eft Dci fiudium , erga miferi- Ípida ; quà falebris , atqué arenisarefcat , quà cordem hominem ; quàm luminis matu- proximis fontibus uliginofa , quà fylvis tini beneficium , quo dies nobisaperitur , obdudla, quà citcumjeótis montibus clau- & exclusá nodtis caligine folares radij ad m fa, & quàvaíto, ac long?,latéque patente noftram utilitatem demittunmtur in terras & oceano obduécta ad uberiora hominum ut plante foveantur , flores rideant , va- commoda , ad focietatem cum exteris ine- rio depicti colore , fructus maturiant , fee undam; ad commercia inflituenda 5 bene- getes flavefcant , & tellus omnia nobis come ficiafunt hzc oninia , qua. munifica lar- moda fuppeditet. gitate voluit Deus hominibus impertire. Sed non folüm corpoti erogantis plu- 94o Àn non , quód fol oriatur , pluviz ftillent, rima adfert benefica in pauperes commife- nubes bajula imbres deferant rigandis , re- ratio commoda; feduberrimam etiam asi- ficiendi:que plantis accommodatos, fontes mz fuppeditat fructuum fegeiem, . Elee- fluant pellucidi , fata germinent ; fegetes mofyna peccata delet ,. & À morte liberat ; 'Vo lXo creícant , fru&tus maturiant , aves in aére, qui enim inopum miferetur per milerie pilces in aquis , fere in fylvis , & homi- cordiz largitatem ; Deus fuam ei grauam o s. nes five rufticelli in mapalijs , five utbaai Jaiii, elargitur ; quà refipifcens fufis lachrymis , in civitatibus alantur , beneficia lunt mu- quas contraxerat , noxas abücrgit i idque caufae cur Daniel Nabuchodonofori íua- ni&centiffhmi Dei :hominibus impertita ? Quód fi Deus omnes pafcit , omnibus o- ferit eleemofynis peccata redimere ; quia pitulatur ; Dei procul dubio munificen» ut monet D. Chryfoftomus. INon eff pet-. To». 3. 45 tiam emulatur homo in pauperes, in ege- CJP 3 I.A?g. catum , quod non po[ft purgare eleesmofy- nos beneficus ,. qui profufis eleemofynis , "a, quódue uon pofft. extinguere. Omne Homil.g5. Retedium.» impertitis beneficijs pauperum mierias peecatum . infra ilam flat. excutit , lachrymas exficcat , muarores efl ad omue vulaus . utile. Onmnuis inju- abigit. Sibi beneficus eo prodeít uti- flitia fomes efl avaritias fed hauc omnem lius ,. quó miferis opitulatur uberiüs: uns abluit. eleemofyná Zaccbeus. L L] Avariuá in« Lib de vita de Seneca ait Nibil magés me poffidere.s forduifli , vitijs indulfifti, fratrem necefsé beat, c. 21. eredam , quam benà donata, eft imiteris, fi pervenire cupis ad patrem 5 834 . Beaeficia, qui ferit ,uberrimam colli- fac, quod Zachaus praílitit , ut é coeno it fru&tüum meílem ; hinc Ifaias, hanc in emérgas , à quoipfe emerfit ; G mercaris ; Cap. 38.9,7. quod ipfe meruit, pauperes beneficentiam nobis commendans ait: Frange efurienti panem tuum , & ege- Ex quo benefica in panperes commi- ar. $50:, vagósque induc in domum tuam.» : feratio peccata delet , layacrum , — ac. ve- eum videris nudum , operi eum s & caruem luti alteram dixerim baptifmum etfe; quo £uam ne de[pexeris ; quafi feipfum negli: mundati rena(cimur faniori frugi. Date Lor. qaþ, i, gat , qui nudum non veflit ; pergit Ifaias: eleemu[ynam , U ecce omnia munda .funt : 'v, fl. "TTunc erumpet quafi mane lumen tuum , & vobá : idem przílat eleemofyna , ac ba« fanitas tua. citius orsetur , 8 anteibit faciem. prímus , hoc difcrimine quod iuítrali fons zuam juflitia tua , — quibus poftremis ver» te lemel duntaxat abluimur ; hocvetó fa. bis bonorum coeleftium affluentiam deri- lutari lavacro toties tingimur , quoties rivandam in miíericordes innuit Prophe- L] pauperibus opitulamur, Hinc benefie : ta P quia ut expendit D. Chryfoftomus, centia in pauperes ad Chrifli tribunal reis Hom;l s S- Non dixit; apparebit tibi lux , fed erum- patrocimatur ,. & Judicem in (uam fleclit upr, lll:": in cap. 16. vota: quia in Proverb. "þ, LP pet» quó nimirum celeritatem , fimülque Munus abfcondi» Cap, a1, v * Matt h. copiam exprime:et remumerantis : lr zs- tum extinguit iras ; non lolüm lenit, fed 13, . tellggamus ,. ait D. Chryfoftomus , Desm iram extinguit judicis , quem propterea nofiva faluti« effe cuptdiffmum , plerimque vir mifericors blandiffima vi fibi devincdtum quaneribus . velut ex largsendi fefitnationezs tenet. Quin efl etiam eleemofyna íacria án munificeutiam prorumpere , quemadmo- ficium Deo gratiffimum , ait A poítolus ad dum lumen tnatutinum . quelibet nobu bona Hebraos, — Benefieentie , & communienis CAp. 13 - ?. uolite 16, Commiferatio dat inopi coenum, & recipitcodlum, 7$3 solite abh'-vi]c'i , talibus enim bo/fy's prome- um in ganeam vertimu , eitam ea , que refugiunt quadrupedes. con[cie, Non 1in* retur Deut, 26, Quamvis oves non imponamus arisim- ficior , quaftuofa eft hujusmodi carduo- molandas ; nec beves circumducamus cul- rum mercaturaj; fed longà quaf(tuofior eft, tro deílinandos ,. flammisque tradendos ; quae cum pauperibus à nobis inflituitur 3 lucrofiffima eft metcatura , fi tamen ftipem erogaverimus inopi , fino- qua dat coe. num, && accipit cclum ; dataffem , & ftrum eidem panem fregerimus, caniftrum , vel crumenam aperuerimus , arcam refera. acquirit thefaurum ; dat vitam , & gem. mam invenit ; dat fru(tum panis, & in. verimus veftiariam , opimum jam facrificium inftituimus , eó gratiusDeo , quia non im- tegrum accipit celi regaum ; dat num- molatorum fanguinem ; fed cite pecunias mum , & paradifum fibi comparat 5 dat fundimus in manus pauperum : | fiientem peritura, & confeguitur cterna, hauftu recreare , famelicum paícere, nudum Eft benefica in pauperes commife» 8? ratio navisInílitoris , quze de longé portans veflire, pecunias partiti , ac impertiri in« digentibus , pinguius eft iäciifi;ium , quó panem fíuum portum appellit aternae malacim ;; nec ulli unquam eít obnoxia peecata expiantur, L] 87. Quód fi beneficentiam in pauperes co- naufragio . vulgo putatur philofophia pe« lumbz zquiparaveris argentez , aureis ta- cunijs cumulandis ,. panique lucrando ine« men inítruéle alis,ejus pratftantiam prodes ; pta, propterea pingitur pannofa , ac de- fua emiferat Noémus ab Arca columbam : tritis vellibus lacera , inopià laborans per- petuá ; fed quàm falsó , vel ex eo de» que fub vefperam reverfa viridem olive L ramum retulit d quid ni ad obitus noftri prehenditur , quéd una , velaltera ejus L veíperam , ubi cataclysmo obruemur dolo* pars Mathefis , — feu. Geometria - novum rum, & anguíliarum ; revertetur ad nos repererit , occupaveritque orhem , cujus beneficentia in pauperes , ramtüimque refe- divitie totam locupletárunt Eutopam ; ret oleagineum zeternz pacis ; ac latitiz, hanc imitatur ícientiam — beneficentia in m L nunquam interiture ; aurcas tunc fuas ex- pauperes : licét videatur deperdere , feu non ampliüs poffidere , quod erogat indi- pandetalas , fur(um mifericordes evectu- Homil.7. de ra: appofité D, Chryfoftomus. Pennata gentibus, ac fuis de(litui opibus; arte ta* Ponit, men fua novum invenit , fibique comparat £f! eleemofyna ,. &6 levia , aureas babens a- las , ipfos [upra modum delellaus dugelos, in coelis orbem. L] Refert Suidas , Athenienfium Archo- 99, Non folàm íurfum avolat , fed quam in tetris tipem accipit , lurfum in coeli the- nes , feu fummos gubernatores , cum ma« " NT dfauris recondit ; ja&turz detrimencum non giftratum inirent , confueviffe publicé jus EP ".AF?' rare ; íe à Republica fancitas leges reli- pautur eleemofyna ; quia diffugere neque- unt, neque deperdi, qua viduis, pupillis, giosá cuítodituros obfervantiá , neque paf- Íuros ullis ie muneribus corrumpi ; qaód pauperibus erogantur opes ;. Deo credun- tur, que miíeris donantur ; idceàque in fi quis ipforum fecus faxit , hunc mul- tuto reconduntur ; huc accerfendus Cy: C nomine ftatuam. auream corpori fuo prianus de opere, & eleemofyna , inquiens: zquilibrem. Delphis arz daturum, Lcc Patrimonium Deo «reditumnec fiscue 1nva- gem fuam nobis proficuam fancivit Lee dit , nec calumnia forenfir evertit, In.5 gifer nofler. Chriltus , & quidem laco- zuto ponitur bareditas ,. que Deo cuilode.s nice , bac (cilicet unicá voculà , Dares, cui laxiffimum adnexuit fponfionem, Et fervatur.. Ymó & incrementum fubit : e. . leemofyna enim divitias anget , quas mi- dabitur . fi pauperi dederis , dabitur tibi uberrimo cum fonore ; elegantet TR nuit; cumulat, quas erogat j acquirit , quasdonat; quia ut ait Salomon Proverb. D, Petrus Chryfologus. Quidquid pau- Et Serimon, $.« Feneratur Domino , qui. sniferetur. paupe- per acceperit ,. pater ealefiis [ufcipit, rà , € vicif(tudinem ejus reddet ei. AÍ- ubi vecondit ? in calo. 4t ne forté Lyt, (4) 16 fis unicus pauperi erogatus ufurze incremen- perdidife 1e doleas ufuram , — eentuplum v' *,l $n calefli fenore vecipies, Da inopi flipem tum centefimum parit , veluti granum , non finui excultz telluris mandatum , fed ino- à te petenti , & auream tibi in coelo fla« tuam conflilli , & quidem millies pro» pis manui datum in uberrimam multiplicat fructuum meflem. ceriorem : hzc eft illa. fcientia , qua ve» 98. Refert Plinius,geminas urbes Cordubam rüm . adinvenit. philofophicum lapidem , Zb aie.na. in Hifpania , & Carthaginem in Africa ex cujus virtute «uprez monetag paupcrie 1ur. biffos. folis fativis carduis annuatim incredibilem bus erogate in aureos mirifica metamora L] phofi mutantut thefauros 3 hac eft , que ii pecuniz fummam cumuláffe , lucróque in- g ii - genti divitijsaffluxiffe , ait Plinius:Cerrum eff edocet infortunia declinate , & aternam I$; enancifci felicitatem : hinc David, — Beztuss Carduos apud Cartbaginem magnam , Cor» . dubámque pracipud feflertia fena millia , qui intelligit fuper egenum ,. & pauperem ; i, 5 in die mala. liberabit eum Dominu. Do« ut parcius veddere: & computantur cenrum minus opem ferat dli [uper lecium doloris quinquaginta millia philippeorum z. addit plinius : Quoniam portenta quoque terrae |6jus, Cccce Idaue :dp' H' h Verani de Affeilibus om. 1£. 1 [1 744 Difiettatio XXXL 91« Idque eaufe , eur D. Laurentio ignita charitat. — Hec virtut omues fatit. uj etaticula , mollis fuerit cülcitra;' & pru- nz candentes , les effe virtutes , que zp[am quodue fidem , veluti rofe vernantes : ex qua jufiu Deus enim in hoc lecto doloris. prunas 1 wivit , fui adm:/xmne ?äz'iæ ficas. P quafi plumas verfabat , & inftrumenta do» Eít eleemofyna , quá pauperibus a- 8f loris in trophza convertit victoris, — Vul- pitulamur , tribucum , quod Regi cclo. canus Jicét olim. fulminum ;' nunc palma- rum jure à divitibus penditur . * & hoc rüm faber flammas excitavit , quibus il- tributum folvendum eft flatim ,. cüm inde lufttiores cuderet triumphos ,' & eà cla- plura in nos commoda deriventur . L] red- Tiores , quó flamma acriüs arderent : ne* dendum eft , quod debemus , aít enim que audiendz ampliüs funt fophorum bar- Apoftolus. Redd£te ergo. omuibus debi: Ad Rom. 2 bare claffes , ignem redarguentes info- ta: cub tributum tributum z. cut vetlig «l Á i 'Uu7,;l cunditatis:dedifcant nunc flerilitatis pro. vetligal : quin & Chriftus nos monec , bro ignis fplendores obícurare : quis ut cufque , quod foum eft , tribuatur , non foccundum- eum impoíterum credide- Matth. |cap. z2. v. z1. Reddite ,. qua rit, cum Laurentio laureolam , palmám- Junt Cafaris Cafari , 68 que funt. Dei que pariat ? Chri(li enim Atleta Olym- Deo * quidquid autem pauperibus eroga: pium Stadium nactusin pyra , flamma fi L] mus , hoc cributum eft , quod Deo pra. murmurat , triumpho plaüdit Lj quód fi " flamus ; àquo cüm nobis aucto fcenore ignis armatur in pugilem , & alitur pi. reítituatur , veriüs cum pauperi damus , c* , hoc agit infcia barbaries , " ut/Chrifti accipimus ; quia noftro confulimus emo- * A:letam ar&iüs Deo adglutinet : fi per- Jumento * hinc SalOmon ait $- Miffïic'ür- Prgovgräyü funditur. oleo , linitur pugil ad pal- dia, & veritas te non deferant , circum- 3. v. 3. fram ;. in conum , fi erigitur flamma , da eas gutturi tuo ,. & deferibe im tabulis fit gloriz monumentum ; (i eircumdat , cordu tut e LÀ )f 6 invenies gratidm ,. &5 dj- ample&titur 5 i cingit , «coronat ; fed cur feiplinam bonam coram Deo ,. & bomini- Agonotheta Deus ignitam craticulam , bu. Eleemosyna enim , quz paüperie lectum doloris in currum vertit trium- bus erogatur , in utráque vita iliuftres phi ,. tot ornatum rofis , uot ardenti*» commendat mifericordes 5 in hac enim bus prunis flipatum ? quia nimirum Lau. famam fibi comparat przclaram , & in 'rentus Numinis. affedtum , ac fingula- alia gloriam -enanciícitu rem providentiam erogatis in paupe. &urani 2 [ ngtæquam petie res ecclefim thelauris , fibi conciliave- £at, 92. Iliud. etiam optabilius quod pramit- $. IX. titur : In die mala liberabit eum Domi- 245 ? hoc eft , extremo illo judicij die re- Firtutem ,. & afetdum mifevi- 9tf 10, liqþuis timore perculfis , . ac pavote exa« nimatis , milericordes in pauperem fla- cordie non Deus tantüm : þd ö* "u- quairig Vería rerum matura wos edocet exemplo bunt intrepidi , manebunt. inconcuffi ; hinc ait D. Chryfoflomus. efficatius , quam voce. Et viri mtfericor- Bomil, 24 Ouante vo- (t'b preees. tauta [unt effcacie , ut De- luptatis efl in ila dwe borribili fiduciam um flechant s. fua : confeque , & audire verba illa* peuites V0l 4,.», benedilà Patris mei , efurivt enim , 6 dedifis mibi manducare. Quàm ingens igitur eft. mifericordie vis , quàm effi D faniorem reverfa Frug&m Magda- 244 lena procumbens ante Servatorem cax enefgia in perorando falutis no(lre lut, mp. negotio ? quàm diferta mifericordie 'e- ' Chrillum , unxit ejus pedes , qüOS V. 26 & proprijs exter fit capillis , nt domus to* loquentia ?. hzc enim -D EU M illicó in vota fle&tit noítrze falutis * * ta unguenti impleretur odoribus, — Sunt Mltfbo 25. appofité S. Chriíli pedes pauperes feminudi , pulve- Leo Papa expendens. verba Chrifti. Ve!l æo 3:. LJ * re fordefcentes , & cateris hominibus nite. benedicii efuriui enino , & dedi- bonis fortune inferiores [ LJ hos Chriíti Jii mibi manducare , eleganter ait : Qua- pedes perlinunt , & capillis abftergunt , ff nec. alias virtutes dextri ,^ mec alias of- qui fenfiones babeant. finiffri L e lunt, erogatis J eleemofynis pauperes- a. /ed !110 mag- Demus egenis; ut pedes Domi- 20 , Jummóque judicio tanti | eflimabi- ni tergamus , qua nobis fuperfluunt , Do- &ur , Uel largiatus benignitas $. vel tena* mini pedibus neceffaria funt : hxc paue €1L4tí6 fPpiEIAs , ur pro plenitudine o« peres à nobis exigunt , quibus & (unt de« 9uniwm virtutum , €8 pro fumma vmmi- um commifrum , &5 per unum 6onum.s bita , proinde reddenda pauperibus , qua . * Íunt pauperum ideo fuperfluum accepi. 3f introducantur tn regnum . $ per unum mus, ut non habentibus impertiremur , [] salum , ii puttantur dn ignem ater. quibus & neceffaria funt ? &^ ut 'inde gum. Nemo sgitur de ullia fibi bone vite plurimum hauriamus meriti : nulius eft , r enerit blandiatur , i z'!!f defterint. operaca qui miíericordsm im — pauperes — mon H 4 $01« Commiferatio dat inopi Coenum Grecipittcoelum, — 755 commendet ,4 dignümque afferat quovis paupere 5 ita enim fiet , ut nec á te averta- z bono , càm etiam iple Chriftus dixerit :.^ea- tur facies Domini. tibsefte dare , quam accipere, Isà Deo exauditur, qui preces paupe» 27* 9j Idque natura ipía (uofortiüs exemplo rum libenter audit ; propitiant pauperes Nu« l men viro mifericordi ;- funt enim pauperes voluit edocere, nósque dando praire : ete- nim nileítin ipfa, quod munifica non fplen- apud Deum , veluti. familiares cubicularij deat liberalitate. Cocleftes orbes lumen , apud Principes terrze , qui cos folent au« ; Jucémque hisce inferioribus fuppeditant , & dire,. & exaudire , quapropter ait. Da- pluta occulta fub(idia per miros influxusim- vid. Defiderium pauperum exaudivit Do- ippz?, 10, V, minus : hoceít , prz ceteris Deus audit , 27. pertiuntur plantis , & animantibus ; fol fuis t lg, ( radijs infetiora quzque, quibus vel maximé & exaudit pauperes : hinc moris e(t in qui» hV, faver benefico influxu fovet, nubesimbres, busdam ecclefis , ut quzdam affigantur arculae , ut ecclefias oraturi ingredientes & pluvias perfundunt , terra ficcitatem cortigunt, fertilitatem promovent , fitien- in easdem priüs eleemofyaas iniiciamus . tibus atbuftis hau(tum exhibent , prata ir- quàm preces fundamus , quia eleemolyna rigant , flores alunt, & velati lactis ftilli- precibus "noftris vim tribuit. impetrandi 'S&m. g» je* cidio germina quzque nutriunt ; ignis calo- quaptopter ait D. Leo. Effcaci]ma eft junto. decimi rem (uppeditat, & multiplexad vitam (er-^ 44 exorandum Deum poifiulatio , «ui pie- enfis. vandam commodum;ar nobis aves fubmini- tatis opera fuffragantur ; qui [uum ab ino- ftrat; aqua pifces donat terra fructus por- pe non avertit animum , «itóad fe Domins rigit ; animantia lanas fuppeditant ; quibus convertit auditum». 28. tigtn tegimut, G carnes praebent ; quibus na- 1mó non folàm vir mifericors Deum YT .trimuf, , in (ua vota per fuías preces flectit ;; verüm 96. Quinimó nonnaturatantüm , fed ipfe etiam centuplum recipit ex pauperibus e- naturze author hanc nos fuo voluit exemplo rogàto : *ít enim eleemofyna veluti fe« men , & finus pauperis , perinde ac excule beneficentiam in egenos edocere : cternus enim Pater filium fuum unigenitum nobis tus ager , cui, fi.concredatur , in uberem excrefcit meffem 4 ait Apoítolus- OQui dedit , & üilius fe ipfum in ara crucis im- ?. Carï»??). molandum, ut Íua morte nos vivificaret, GC adminislrat femen feminanti , & panem» cAap.9 . 0.10, precio proprij fanguinisnosredimeret* E ad manuducandum praflabit , & multiplica. mulemur & nos naturam , imitemur ejus óit femen vefirum : squiparat femini clee- aüthorem , & milerias pauperum eleemofy- moíynam , quam pauperibus impertimur , narum largitione redimamus : eft eleemo- quia fi femen excultz fpacfum relluri in Íyna , qua virum mifericordem Deo fimi- eam excrefcit granorum ubertatem , ut lem conítituit , fiquidem . imaginem Dei horrea repleat noftra : eleemofyna paupe- mifericordis in homine mifericorde pingit , ribus concredita in hac vità , meífem lon. serm- 10, de quia ut ait D. Leo. Ubi Deuscuram mife- g& uberiorem nobis in altera fuppedita* quadragef. vicordie,ibi U5 imaginem fua pietatás in'Uenit : bit : fed-(1 femen glebis occultatur ; gau- non enim quidquam homo habet , quo ma- det & eleemofyia latere, fugit videri, ja» gis Deo approximet, quàm benefacere : eít &antiam odit: - fi femen pateat. in füpere enim Deus pater mifericordiarum , & De- ficie , facilé ab aviculis dej 2 y luritur ; elee« us totius confolationis, mifericors, & mi- molyna , fi alijs pateat ,. facilé evanefcit , & à vana gloriola voratur infructuo(a, feratot , longanimis ,. & multàüm miferi- cors , quapropter nos Chriflus monuit , Si femen non fterilefcenti monus jugo , ut mifericordes (imus , & Deum patrem nec arefcenti arenule , fed fertili concre- 26 Lnuc. cab. 6, imitemur. Eflote mifericordes , [icut &9 — ditur agro eleemofyna folis erogatur in« "U. 26, 1: pater vejler-mifericors eff : non dixit , ut digentibus ; & miferis: mon veró mere: Si pet in(lituta jejunia vires corporis dete. /triculis , quz ad fcelera alliciunt, ramus 3 per repetitas flagellationes fangui- fem'én incrementum non.fubit, nmifi fz- nem $ venis eliciamus ?. nec ut fetreis ca. pius itrigetur : eleemofvna , quó in ube« tenulis, ar&tísque cilicijs infoleícentis con- riorem excrefcat meífem exigir , paffim cupifcentie coérceamus impetus , mec ut profu(ione alterius fuccedentis itrigari, . Si femen excultze concreditum telluri. flacce- die , noctüque preces fundamus ; fed ut mifericordes fimus ; quia mifericordia o* Ícit, putrefcit, emoritur , qu inde cum | pus Dei e(t , & vir mifericors in paupe- ufuta revivifcat : eleemofyna etiam deper- ditur , cüm in pauperes fpargitur , fed ins res opus Dei ,. ejísque auxilium habet , quo à pravis omnibus affeclibus fe exi« de cum foenore longé uberiori ad fuum re- vettitur Dominum. Si femen vilefuerit , mit: eít enim mifericordia , fine qua fri» geícit jejuninm , . fterilefcit oratio , . quia vel nobile in meífem excre(cit vilem , vel eleemoiyna eft , quzs efficaciam precibus nobiliorem : eleemofyna fi parca fuerit, i tenuis , fimorofa, nonnifi talem producit- addit, & jejunio vires tuppeditat , — qua. propter Tobias fenior juniori praxcepit , fructum, Si femen, quó in uberiorem ex- ne unquam faciem fuam à paupere averte- creícat fegetem , non uno duntaxat fpargitue Tobia 4,. "V. ret, Noli avertere farier& tuam : ab ullo loco ; eleemofyna eà augetur uberiot , 7^ Verani de Affefibus Tom. I1, CGeccta 756 Diferaio XXX(. & crefcï-t feecundior , quó plaribus etoga- peribus erogamus ; vel argentez monetula , quibus alienas miferiaslevamus ; hac emí- tur pauperibus, Si femen hyeme alta fe- pultum nive , vel frigida preffum pruina na, fiànobis ferantur.in finum pauperum, ()40^ Igtiüs intus germinat; eleemoíyna , quam. in fpicas emergunt aureas gemmis onu- n flas , quibus in Regno aternz glorie coro» vis hyeme praefentis vit videatur proe- mio deílituta , imó & varijs cin&ta mife- namur :.eleemofynz enim meffis non (olum rijs , oppreffa calamitatibus , lztiores ta- aurea eít, fed auro, gemmisque sternüm fru- &uoofa. Hinc viri ftudio pietatis addicti ia men fpondet &rernz beatitatis proventus. i femen in publicam viam, vel nuda fa- id vel maxime incubuére ftudij , ut in hac vi* xa jactum arefcit , interir, fructiique de- ta per ercgatas pauperibus eleemotynas fe* 19j flituitur ; eleemofyna perit , Ííi in viam racém patperum excolerent , ac lererent cadat vang glorig. Appofité Auguflinus, agrum , uberiorem lecturi inccelis meffem : Z'fdl' 123. Opera mifericordie femina nofira funt. pre caeteris Cornelius centurio ad chri- flianam fidem , & ad coclum per erogatas Qui parcà. feminat , parcé &5 metet. — Ergo i. multum [eminat ,. multum metet , & pauperibus eleemofynas viam fibi ftravit , Orationes , & elee- AGov. cap, qui nibil feminat , nibil metet, dixit enim 'Angelus. 99* Ne hujus veritatis ulla nos dubitatio mofyne illiue a(cenderunt i. wsemoriam in.a 10. . 4« pulfaret , füo id voluit nos Chriítus edo* confpettu Dei, e L IOI« cere exemplo feminavit ípfe pauculos Quapropter nullum imminente mortis discrimine majus folatium , quàm miferi- panes in deferto , quorum fruftula veluti Íemina danda , & multiplicanda quinque cordiam in pauperes exercuiffe, quodcüm millibus impertivit hominum , quibus ex- Regium Prophetam minime latuiffet , die faturatis fuperílites reliquig — duodecim xit. Bearus , qui mtelsgit [uper egenum-o, implevére cophinos , ut meffis eó cog. & pauperem; & caufam innuens hujus teli- citatis fubdit - Zm die mala liberabu eum noíceretur uberior , quó ex tantillo femi- ne copiofior (urrexerat. Chriítum fuére Dominus. Íeu ut f:ité explicat D, Chryto- viri pientiffimi imitati , qui pauca eleemo- logus. Non videbit duwm malum ,. qui Homil. 14 dies. bonos. babere pauperem fecit, Án.» Íyne femina in pauperes ejecerunt , & u- berrimum inde incrementum collegerunt, angufljs sllum Deus clamantem audit , qui Scimus ,1vonem illüftrem facerdotem , vi* peuperem ,| cüm clamaret , audvos 5 fme cau[a accufant peccata , quem pauper ex* rümque notz pietatis aliquibus panis tru- ftulis complurium pauperum famem ex eufat : Dominus confervabit eum , & vivi- pleviffe , & cui fedanda vix fexcenti- fuf- ffcabit eum. Con[erwabit , ne vapiatur ad $, Cornitl Arnulphum Suef. penam: vivificabit , ut à mortum refurgat , feciflen: integri panes, WP U fionenfem Pixíulem quinque folis panibus; & rectptat vitam., Dies maia eft, ac plena totidémque vini, meníuris fupra feptingen- miíerijs , quia mors noftras pulfat aedes ine tos famelicos , & firientes pauperes abun- greffura , & nos raptura; led die hac ma*- dé paviffe , & ubertim recreáfle. Richar - la mifericors in pauperes ab omni libera* 104, dum Cillcertientem Auntiltitem paue unico birur miferia , à quovis eximetur income. exiguo tria. milliaexacuráffe hominum ; & modo : aderit; enim Pater / miíericordia* id plerósquealios pzaftitiffe iegimus , quia rüm opem ei prafliturus fuam ; ipíe enim . eleemo;yna perinde ac lemen , (i pauperum doloris lectulum folatijs perfundet, immi- ' finui , velati feraciffimo agro concredatur, nentis mortis cruciatus minuet , G angu* in meífem germinat , geminárque uberri- ftias omnes abiget , quia vir mifericors in mam * pauperes nunquam perit, ait enim Augu- 3 cujus fructus zqué in prafenti , ac in altera vita percipiuntur. Deus enim , Ítinus. Nunquam vidi bominem pium-s sevg, 44 ad G'MS-'U qui dandoauget , accipiendo multiplicat , mala morte finiri ; & D. Hieronymus fate» fraz inErem incrementavit opes divitum , quas in fuis tur ingenpé,fe nunquam legiffe , vel audivitfe pauperibus acciperet ,^ ut quas auXft in virum ftadio mifericordie addidum mala fuiffe morte füblarum. hac vità , multiplicaret in alia; & divites Commenti font Po&tz , Antzum in mifericordes in pauperes non folüm «en. IOZf fingulari certamine nunquam ab Alcide vinci teimum , fed & milie(imum fuícipe: rfentincrementum, potuifie, eó quia Antaus terra filius , quo» i QO - tiescunque in cerram fuiífet dejectus , for« Quéed f diviiiis inhianti hac indita virtus effet , ut fi granum triticeum fuo tior inde refurgeret: cüm prinüm pedi- cohcrederet agro , hoc unicam extruderet bus tellurem matrem contingeret , hacfi» lio. decertanti novas fuppeditabat vires, fpicam , fed auream , & non jam ttitico lenam , fed nobilioribus refertam gem. Pauperes dixerim pedum inítar divitibus ef- Wmi], g. sris , nobilitatam adamantibus , onuítam fe: ne igitur fuccumbant divites,ab hisce pe- carbunculis , vireicentem fmaragdis , fplen- dibus per;erogatas eleemofynas vires mu- ? de Pæm dentem topaziis ; «redis;, quód non ftatim tuent: tameríi1 in die mala cum tartareo Al- agrum excoleret , granümque eiconcrederet cide congrediantur, non fuccumbent , & in triticenm ? certe bac facuitas nobisà Deo da- tempore casüs fui firmiores invenientur ; tur, lemina [unt cuprei nummuli, quos pau« quin & poft terrz complexum n fepulchro, p T L : fCorrinïifcrätio dat inopi.coen'üm,& räCïpit codlum, 7g7 glorio(iores refurgent coelefti beatitate do« Juperiores Poteflates ipfe a ffflie regalitbrona- nati, E(t enim eleemoíyna luculentum Dandum eft eleemolynz. poffe coelos ipfos predeítinacionis fignum, & Jobus, qui pre penetrare, & mifericordes ante Dei Throug reiiquis fuerat ele&tus,aiebat : Ocsinis fuicas fiilere, C2p.19. "V, Quéd fi fub mundi exordio terre- ls, €o, pes claudo, pater eram pauperum ; nie ftris paradifi januam unus ex Cherubinis mirum adeo miíeros fubfidijs fovebat , ac flammea obarmatus romphea interclufitz eisdem favebat, ut czcis effet oculus, clau- nunc coeleítis paradifi excubat ad fores mi- dis pes , miíerisfolatium , neclargitor tan« Íericordia; ut fuis cultoribus adirum adape- tüm, vel patronus fuit, fcd & pater pau- riat, Imónon folüm foribus adílat para- peram, difi, ejusjanuas mifericordibus referaturas 10j. - Jocatut p lerumque filius, vel indor. verüm & januis gehennz , ne ullus . miferi- mit, fed pater curis anxius pluribus torquee cors in carcerem illum tartareum detruda- tur moleítijs, & (uojacensin lectulo, huc, tur,ait enim Auguílinus; Zre fores geben Lib.se. bo- illácque vigil fe verfat de pane cogitans ob n& flat mifericordia ,. G nullum miferuoy, * 294 curas infomnis. Job ut . pater pauperum, demx* permittit én carcerem sllum transmiti, w lb licét hi dormirent, pervigil ipíe (ecum co- 0, 0. l. gitabat, quomodo marenübus lxtitiam, $ X. zgris fanitatem , are alieno gravatis levas OR I0« men, viduis folatium , & pupillis opem fer. Benefica im pauperes commifera. - re poffet , & hoc fuit intelligere fuper ege- 4ijo mom morosa , fed expeditá , C laxd num, & pauperem; & quia tam recte intel. lexit, veré beatus fuit, quia Numinis gratiá pAnM , vultque bilari neceffaria s. donatus; eít enim eleemofyna gratiz - irg- mi[cri: erogat [ubfidza, - petracrix, & auctrix fideliffima : — & ficut gratia nobis nuncnecéllariaeit , ut ad 1pfam T fuas mifericordia in pauperes vires. 10f. V exerat fuis eft prerogativis munien. in altera vita fequatur gloria ; ita & com- .. da, quibus fi deflituatur veluti lan- nl Yj miíeratio in pauperes, ac eleemofyna , quà guefcit, vel faltem plurimum deperdit ro- miieris opitulamur : eleemolyna. fiquidem borisac venuftatis : mi(er.cordizigitur culs gratiam impetrat, G gratia gloriam parit , tor non per alienas, fed per proprias manus cu;us eít femen ; hinc licec ftimulis infole- eleemofynas erogat , quibus pauperi opi, fcentis ;concupifcentiz urgeretur Apoilo- tulatur, quia cum manum aperit ipfe inopi, lus, & enixim Deum rogaret, ut vellet car. celum mitericordia eidem relerat 5 crumea- nis fomitem in ipío exunguere , non aliud nam ipfe evacuat , ut anima coelefti gloriá 2. Corinth« 3adivit relponíum nifi illud ; Suffcie £ibi repleatur; id praeftitit S,Stephanus Panno, CAp- X 24'U.9o gratiamea: quia eítgratia [emen gloriz, & nix Rex, qui tam profufus in pauperes fuit, voluit Deus ; ut contentus eflet Pauius hoc ut quotquct laberet pecunias , ijsdem manu femine, quo uberiorem gloriz legetem me. propria diftribueret: G cüm noctle quadam —— teret, .Y04» [acculum nummis turgidum pro regio af- Qaód fi gratiafemen eft gloriz , ut fumpfilet comitatu, & folus in pauperum uberius germinet ; ac feliciüs crefcat elee- turbam. fe immififfet ; hi pecunijs avidiüs moiynis indiget ittigari, ha liqu:xdem ve- inhiantes temerarias manus in Kegem inje. luti benefici umbres lemen gloriz fovent, ac cerunt , nec à Kegis vultu ab(tinuerunt, cu- feliciter promovent, quapropter Ifaias cüm jus & barbam evulferunt, utalter alreri pe, pracepiffec efurientj panem frangi , nudos cuniam przriperet; quz mendicorum li« operiri, & egenos, ac vagos in domum in- centia nobile dedit: regis fanctitatis. docu- duci , fponfionem illicó addidit munificen- [ 44-4'( mentum; quod enim farale fuiffet alijs, Gap.58:.5. tiffimam inquiens t- Zusc erumpet quafi ma- hoc lucrofum extitit mendicis: non enim ne lumen tuum , €6 fanitas. tuacitius orie. Rexin hanc pauperum turbam excanduit, tur , G anteibit faciem tuam juflitia tua, &5 fed & ibi ipfi adgratulatus füit , quàd ge- gloria Domini colliget te, tunc invocabis , & rens Chrifti vices pulveres excufferint alij Dominus exaudiet 5 clamabis, &8 dicet, ecce ab ejus barba , & fubridens fecum aiebat, ] ad[um. Quia eieemofyna immortalitatis , aut plus pecuniarum in mendicos fparges , beatitudinis, & aterna vitz eft. preium L . aut plus barba amittes : fed noluit Deus hac enim pecunia , hoc pretio datur. nobis nc finceram Regis munificentiam, tam coclum venum ; hac negotiatione coenum in illuftris patientiz, ac humilitatis muniram cclum permutamus ; hoc modico zre fum- documento pramijscarere, Coníueverat mum benum nobis comparamus j quia ut Stephanus frequenter interrogare de paupe- Homil.8.c» luculenter / ait. Chryíoftomus : Eleezofyna rum, ac egrotorum valetudine, quibus ut- 9: de pznit vegina virtutum efl , que bomines celerrimà eflet folatio nonfolüm obíonia, & pecunias, N án celorum axes adducet,advocati optimi lo- verüm etiam ad delicias ferta flornm immit. eo fungens. Magna res eleemo[yna, praci- tebat ad eosdem exhilarandos, & plerum- dit aérem , tranfit lunam , folis radsos cadit, que illud addebatà fe miffo : Dic zgroto, ad sip[um ventt celorum culmen, 1pfos per- cui flores eris daturus,ut quàm primüm con. tranfiens celos , && Angelorum populos decur. valefcat, & é leculo furgat: quod non ren5 , & eArchangelorum cboros ,. 69 omues raró obtigit; unà enim cum floribus flore- Ícene Cc ec 6 3 L ES 759 Diflertatio XXXl, | fcentem etiam fanitatem ijsdem mifit , adeó naceum nonnifi difficulter parere ob dof . ut plures ad Régis imperium íani, & inco- res, quos enitendo foetus experitur ; idque . Jumes furrexerint. 'Xauíae, cur partum quamdiu poteü, protrà. Non folüm expe&tandi (unt paupere's, hat, fed quó longiores moras interponii eníe 106, Ut adnos accedant ftipem pe:ituri; fed quz. tendo , dumioíus in. utero foe:us acerbius pungit, dir:üs vulnerat. rendi eciamííunt, acin Cathalogo fignandi ; Hoc idem plcris- ne memoria excidant: id praítiti S. Fulgen- que obtingit; quó enim tardiüs pariunt, ieu tius, qui lethali morbo correptus affiduó ftacaunt pauperibusopitulati, zgriüs dantó Deum precabatur, ut patientiam in illa egri- dilatio ipía arcliüs eisdem pecuniam adglu- tudine ei concederet, & po(tea indulgentis tinat, qua difficilius é manu elabitur, qua- am: hic enim pientiffimus Antiltes animam propter monet Chri(lus : Quod facis. fac Henil Y adurus omnium pupillorum, viduarum, €1tà, & Syracides ait ; 7Mane femina femen 70*"7: 14, " Mül. ac egenorum nomina, tam cxacle tenuit, ut tuum , G ve[perenon ceffet manus tua: 4UIA. g, e.-[: C I T. praceperit aliquibus plus, alijs minus eroga: nefcit, quid magis ortatur boc, an illud. Cun- *9,.6. ri eleemolynz, pro ut eorum nece(fitas exi- & élatio mifericordiam derurpat , ac devenu- gebat . id etiam praititit. D, Gregorius ftat, quee tanto eft (lerilior,quantó morofior. Magnus, qui interrogatus ,. num adeflent lunatat marinis flu&ibus piícis quidam pal«- pauperes,libelium extraxit inquiens: videa- maris, cui nomen torpedo, qui dicitur na- mus, quid meus dicat Syllabus, nomina enim ves etiam in pleno . curíu fiítere, fuümque pauperum in quodam libello fcripta fecum torporem ijsdem imprimere; quin & alijs ferebat, uteorum levaret miferias. DeRo- pifcibus, ac pifcatoribus: quo paéto alios manis refert Guido Pancirollus,confueviffe dicitur pifces capere, & pifcatores eludere. 116, Tom.1.**. olim Romanosalere fervos, quibus hic unus Mifericordiz dilationem | torpedini paria- e»er, verim ; qu£ liberalitatem — cunétabundam etat labor injunctus, ut cives Romanos co. gnoícerent, ac eorum nomina memoriá efficit, & largitionem fegnitie corrumpit. IO8. compleéterentur, quos propterea nomencla- Non folum expedita manu , fed etiam liil tores vocabant: & eorum ufus tunc maximé hilari vultu eít eleemoflyna pauperibus ero« wirdf, (, opportunus erat, cüm Dominis fuis candi. ganda: jucunda enim celeritas eft,quae plue da'is, ac Magiftratum ambientibus, civium rumum adjicit miiericordiz venuftaus , & meriu milerenti 5 eitceleritas, quam verbo nominaíuggerebant, prout quisque ijsdem obviabat, quoó nimirum civium hac arte he: mittendi five projiciendi nobisinnuic Eccle- nevoleniiam aucuparentur, &ab ijsdem ad fiaites inquiens : AMerre. panem tuum.— [uper C^P« v.Y, mranjeuttes aquas , quo. Ícilicet omnem ha- Magillratum promoverentur, maiore enim voluptate afficitur, qui proprio fe nomine fitantis animi amputemus cunclacionem, du. . bijque affectüs excludamus fufpicionem. Zi- vOcari audit, Omnes nosnon fluxum terre Magi- gratum e[l enim beneficium, ait Seneca: quo d Lib.?. de be« nef- cap, &« Ec2 flratum , non perbrevem in Republica di- diu mter manui dantis. bafit ,. quod quis nitatem, fed Regnum ambimus cociorum; «gre dimitiere . vifus efl , && fic tanquam.s candidati íumus, non famulos alamus , qui n praviperet. Si quid igitur - intervenit nomina civium altiüs memoriz imprimant, mora iatapamus omni modo pracidere, ne videamur deliberátfe, Parum diítat à ne- fed pauperibus opitulemur ; nudos coope riamus, efurientes. paícamus , firientibus gánte, qui in dando cunctatuf ; nuliamque hauftum porrigamus: hi enim funt; quí vi« promeretur gratiam , qui dubitat ; — fiqui- dem cum in beneficio jucunda fjit. tribuentis ros mifericordes promovent.ad Regnum c&lorum ; hi func , dequibus ait Chriftus; voluntas, qui nonniíi sgre, ac invitó fetri. L8..16, V.9. Escjte vobts amicos de mammona iniquita. buifle ipsà cunctatione tellatur , non dat, quia zgre vel invitus donat, Ea beneficia tis , ut cum defeceritis recipiant vos in ater- na tabernacula. Pauperes funt. hi amici, grata funt, qua parata, & expedita, qua« . * hinc quorum captanda eft benevolentia , quo- que nulla remorantur cunélatione ruüm nomina debent nobis innotefcere, ut Huflaus PrincepsJob paratiffimum femper nos ipíis promptiàs opitulemur, & ipfi no- ie exhibuit pauperibus juvandis , miferis e« bis gratio(iüs faveant, Quod ut feliciüs nim fuit prompuffimum folatium, paupe- ribus expeditum oblonium, & egenis om- contingat non morosé , fed citó & expedigá manu eítijsdem fubfidium erogandum; funt nibus paratiflimum femper prafidium. 109. enim qui cum poffint. citó dare, remoran- Non tantüm lato vultu; & expedité, tur ab avaritia, & zgré dantes mifericore verüm etiam laxa manu eít pauperibus dan. diam devenu(tant ; & frequentes funt ijsdem dum, qua enim 6 parca manu, abanguito voces, redi perendie, veni cras, modó non pectore proficifcitur eleemofynaé peliucido eít mihi commodum , dabo tibi poítea: an non diffluit charitatis fonte , fed & lacuna, non frigidum etl hoc folatium , quod tam quam íordeícens avaritia coinquinat : quae exoía exhiber cunétatio? enim pauperibus Dei intuitu erogantur,nec Scio, prifcos homines oculis fubje&tu- minuta eíle debent, nec acciía, Réfert ros hujus dilatiouis damna, Erinaceum pine Maphaus, moris tuifle apud Sinenfes popu. Hifer.indiz, Procraslinationts ib,6, xifle addito lemmate : los, ut quidam ex ipfis religiofo cultu Deum profecuturi, poílquam in pragrandi diíco damna. Referunt plures cum Plinio; Eri- porcini ^ ) 7$9 Commiferatto dat Inopi Cj:)enUm, & 1gcc:ipitx(;xoelum"0 porcini capitis imas auriculas , unguésque nuem, offulam exoculatam, bratficas malà altilium , &aliquot vini guttulas in ara po. undas, laducam parcé oleo . rigatsm, fed fuerint ; relíquas ipfi dapes cum tripudio, & effufa latitia comederent. Non ceníea« fi pauca dedit fercula, bona tamen, & plu- rima dedit verba, íéque excuíavit cum ho, 1mus minoris noxa reos dantes paucula quz- Ípite, quéd non poflet lautiora ei apponere dam pauperibus, vel potiüs nau(eantis jam fercula ob afceterij pauperiem. Tunc fe- luxüs fruftula ijsdem projicientes , cümipfi nex ille: ideo paupertate laboratis in hoc omnibus diffluant delicis, & abdomini monalterio , quia jam pridem duos ex eo unicé indulgeant, ventri infervientes. Quo- modo hi erunt Dei mifericordiam implora- fratres expuliflis, quos nifi eritis. revoca- ? turi actum de vobis erit , & nunquam afce. turi, cüm ipfi mifericordes non . fuerint . J c , Homil 3. terium e paupertate emerget. — Tunc Janis V quomedo dices, aiv Chryloftomus , Mferere «d popu(. tor; dic mi bone fenex , quinam fÍint hi Erdef c , mei Deus [ecundum magnam mi[ericordiam duo fratres , quia (cio plures fuiffe hofpis Ur £uam , G fecundum multitudinem — mifera. tes vacuosdimiffos. "Tum fenex: Íunt fra, tonum tuarum , cüm [ecundum magnam.» tres, quorum alteri nomen eít Zzze, & al- en[ericordiam ejus tu non miferearis , for teri dabirar vobis , &illico hofpes fe fe o- ta[fis etiam neque [ecundám parvam ? non culis fubduxit Janitoris , qui rem . totam arcto igitur, íed laxo corde cum Deo ett Abbati, & reliquis Monachis recenfuit, qui megouum initituendum, nec ad minutos decreverunt priitinam in egenos mifericore calculos revocanda func beneficia , fi libera. diam exercere, & inde coperunt iterum ^lem ergo nos, & laxe miiericerdem cupi. monafterij proventus augeri, 'Tam arcta mus Deum experiri. L 1o, ne&untur neceffitudine hi duo fratres dates Non ünit Deus fe ab homiae miferi- 6 dabitur vobis , ut unus ab altero no« corde vinci, reíticuit ipíe, qua& pauperibus lit feparari, & exclufo uno alter exciuda- eregantur; parcétamen re:ribuit ei , qui tur. Janitor priftinam reftituit monaíte- 108, | Zib.,, ill, . Parcé dedit, & lautius liberaliori, Refert rio opulentiam , quia perhumaniter, bonó. mirac, c,o$, «" larius de quodam Abbate , qui cüm effet que vultu fenem illum admifit oípitalitatis amans, in pauperes prae cate- ; à quo caus Íam didicit inve&ze paupertati $. ris profuíus fuit, & ne in hiíce pietatisex- Plurimi intereít fi humaniter, leto ercitijs remoram fentiret , fibi (imiles cu- Iri, vultu, ferena fronte indigentibus opitule- ratores fuo inílituit in afceterio : & quan- mut , frons enim exafperata, & verba con- AT t& plures hofpites recepit, quantóque lar. tumelioía totam corrumpunt mifericordize giores indigentibus eleemofynas erogavit , venuítatem. — Lenis, placida, & comis Ora« & :anté. etiam copiofior fuit coenobij pro- tio perízepe ipfis impertitis beneficijs eít po. ventus; adeo ut aíceterium bonis omnibus H T etiam temporalibus afflueret. E vita. de. tior ad fle&endum in noftra obfequia, quem muneribus cumulamus : ut ferotinus rosg li ul ceffic mifericors Abbas, fed alius , qui ei- emortuz diei zítus temperat ,. & areícen« dem fucce(fit, cum avaritiá. fordeíceret a* tes plantas recreat5 perinde maerores, quos mo'is prioribus curatoribus, alios fibi fi- urens fecum trahit paupertas, blanda ver- miies tenaces, & arctos afcivit , fcilicet a- ba, mitia, & (crica colloquia veluti rofcidus varus avaros : fuo confueverat predeceffori imber mitigant; fi hominem videas fronte objicere, quéd nimium fuitfet dapfilis , & rugofum , (upercilio auftrerum , vultu tetrie fupra modum effuíus ; & quod contra- cum non tibi eft folatio ,. fed potiüs moe« hendz nunc effent manus ; ne í1 agros fte- rori, à quo propterea fatagis te averteree rilitas, vel pecus morbus, vel fegetem gran. € conver(o te allicit , rapitque ad fe vir do invaderet, ineffet monaíterio, quo pof- comis , placidus;fronte ferenus, ore latuss fent Monachi commodéali: hoc pallio pro. vultu hilaris: quó eleemofyna pauperi fa- priam nitebatur Abbas avaritiam obtegere; ac parfimoniam :llaudatam velare, Sed piat non (olüm laxa manuseam eroget, fed lingua verborum faccharo, meilisque dulce- cüm hofpites . exclufiffet , confuetümque dine condiat ; canem, licét famelicum, nomn pauperibus fubfidium fubtraxiffet , coepe- alliceres , fi manu panem ei exhiberes , &c zunt fimul ceenobij ceníus decreícere; adeo altera fuftem oftenderes echinatum, mallet ut agri exculti non ampliüs felices fegetes, enim famem pati, quàm verbera , quz ti« G uberem meffem darent 5 nec pecus opta- met. Plerique eleemofynam pauperibus tos tructus ; & afceterium , quod mife. 10 erogantes ita fe gerunt, ftipem porripuntgs Ficordia in pauperes, & hofpites locuple- fed vultu adeo tetrico, & verbis ita defi- taverat, avaritia depauperavit , & | inops diam , ac otium pauperis increpantibus,, ut illicó fuit opulentia, Cümque vir quidam mitiüs cum ipío ageretur, fi mnon verbig canitie venerandus ad januam pulfiffet afce- illis pungeretur ,. fed verberibus excipere- terij, G prohoflpitio enixim janitorem ro» tur ; exofa eft hzc eleemofyna , quze dums gáffet, hic ut erat virpius, & eleemofy- pauperi opitulatur,ejus moerores incremen« nis erogandis affuetus, cum pradecefífor tat; & dum vult prodeffe, vulnerat, & " z Abas viveret; hominem clanguló, & timi- cruentat; vifcera mifericordiz induat , qui H; ff ".,,',;[r':, gé admifit , cui cenulam attulit prorfustee pauperis nuditatem veítit; benignitatem, ac | l'blä' . jf ) SÉ A )- 760 Dïffcttatïo XXXl ferenitatem accerfat , qui moerentis paupe- dio pietafïs addi&hi perpenderent , hane. pro ris tetras vult caligines excutere;ait Apolto- fuis modalis fategerunt miíericordiam imi. A4 Colof. lus: Induite vos ficur eletli Dei , [ancti, &5 tzri omnia dantes, que poffiderent, ut áe €Ap 3. V, 12. dilectz vifcera mifericordia , benignstatem , Germano Antüifiodoren(i An:iílite fertur , bumanitatem ,. modefliam , patientiam. qui in itinere rogatus à nonnullis mendicis 1192., Hifce virtutibus non claruit purpura. pro flipe, quaivit (tatim vir fan&ctus à Dia» tus ille inEvangelio , qui càm lauté epula- cono fuo quantam fupereffet viatici? qui retur Lazarum iriclementer dimifit; 1jsdem cüm refpondiffet, tres duntaxat fupereffe au- carent, qui paoperes ftipem petentes priüs reos, hos omnes juffit Germanus pauperi« convicijs mordent , quàm numulis donatos bus erogari. Sed tunc Diaconus repofuit; 'dimittant, Non debent divitibus effe con- Ro & quid nobis fuperfuerit, fi nummos paus temptui pauperes , quos natura pares 1js» peribus damus? fed fubridens praíul (ub- dem fecit ; nec diffimiles fepulchrum | reci^ junxit , non defunt Deo media, quibus no« piet. Quéd fi pauperibus zqué Regnum bis neceflaria ad victum, & iter füppeditet, '«celotum promittitur, ac divitijs affluenti- interim nos, quos habemus nummos, paus bus, cur quos &terna gloria fortaffis emi- peribus non íubtrahamus. Diaconus vero, nentiores excipiet in coelis ,. contemnuntur quafi non piené divinz fideret providentize, in terris eó quia fortuna ijsdem non arri ex tribus aureis duos duntaxat pauperibus deat, & fors fluxis eos deítituerit bonis ? diltribuittertio retento. .Quid ni? nonpoft 4m expof. eleganter Guilelmus Linconien(is: Dic mibi multum temporis concitato equettri. curfu ue[o Ó dives , quare pauper tecumnon Ac- Germano obviant nuniij duo à Leporio vie Evang.p.344 hp« a8, eipier cibum , qui tecum accepiurus eff. Re- ro locupleti miffi fan&to Prafuli docentos j aureos allaturi , & fuum Herum fancto gnum ? quarenon accipiet veterem tuni- cam, qui tecum accepturus efl immortali- Praíuli commendantes illicó retrocefferunte tatis flolam? quare pauper non meretur ac- 'Tunc Germanus Diacenum alloquens dixit, eipere panem tuum , qui tecum meruit ACCE^ fcito quàd cüm pauperes deceperis, quibus pere Baptismi Sacramentum ?. cur indignus duos duntaxat aureos erogaíli centenos no« fít accipere reliqutas ciborum $. qui tecum.s bis aureos ademiíti : fi enim mendicabulís Yl venturus eff ad convivium Angelorum ? illis omnes tres aureos, ut jufferam,dediffes, 544 V 1134 remunerator Deus trecentos nobis aureos Imó non foiüm pauperibus ft:pem ef. flagitantibus, fed etiam Ecclefiis, locísque miliffet. Difce impotlterum laxiorem in pauperes mifericordiam exercere, & divinz piis funt eleemoíynz laxiori manu erogan- dz, ut elegantiüs reftaurentur : funt enim providentiz firmiüs confidete. qui facras edes permittunt fqualore obduci, Non folüm laxa effe debet, quz paua 114- & in illisomnia peffum ire, neque parietes peribus eleemolyna erogatur; verüm & fub- . feflaurant, (i vitium contraxerint , necccl- mifla.non animo elato, led corde humili di- ftribuenda efít , ne quod charitas zedificary lapfosetigunt 5 quin potiüs domefticis pro- fanant ufibus , & hi funt de quibus conque- vana gloria defltruat , quapropter Chriftus Martb. 21, ftus Chriftus dixit ; Feczffis domum Patris modum nos edocenserogandi eleemo!ynam 9?j mei fpeluncam , (inon . latronum, faltem ait ; Cum facis eleemofynam nali. tubà ca^ Mattb.e. velpertilionum , ve! araneorum , cum alijs mere ante te, te. autem faciente eleemofy. — a, non tegantur parietes aulais, quàm telis, nam ne[ciar finiflra tua , quid facias dextra Plures quas araneorum induflria texit, iua. ut fít eleemofyna tua in. abfeonditog non cenlum , fed affectum ; non. manum, Íuat divitijs affluentes ; qui domum nobili, ac eleganti fuppelleétili ornatam , & inftrue Íed cor Deus afpicit : hinc Chritfus Jero» foiymis affidens- Gazophilaceo tacitus afpis €lam habent, quorum (Íacella in . ijsdem fqualent, fordéntque neglecta. Qued fi ciebat turbas pecuniam. Gazophilaceo im- nullüm eft tibi domi facellum, quod re. mitrentes ?. Ee multi jaC abant multa: eum Mare.c.A 2, flauratione indigeat, animata . fatage Dei vent[Jet autem una vidua pauper, mifit duo -* munutae u4'l0 templa repatare , pauperes famelicos pa- Tunc Chriítus converfus ad Di- fcere, nudos veítire: ait enim Chryfofto- Ícipulos veluti quzettionem;ac differtationem Homi] g diomil.41e qmus, Vis domum Dei edificare,da fidelibus inftituturus quaivit ab ijsdem , quisnam i,f logp, pauperibus unde vivant , && adificafli raro- plus ex turba illa dediffet , címque ipíi ex nabilem domum Dei. In. adsficijs enim bo- injecto in Gazophilaceum metallo dantig anines babitant , Deus autem in. bominibus metirentur làrgitatem ; Chriitus hanc. vi- duam reliquis pratulir; quia licét cenfu mi« antlis. . Neque avara, fed liberalis manus debet pauperibus aperiri, ait enim Chriftus: nus dederit; affe&tu tamen reliquos fupera- Zheepé. Eflote mifericordes , ficut G pater vefler mi- vit: quamvis venerint plures divites, qui fericors est. Non dixit eftote mifericordes, multum auri, &argenti in Gazophilaceum lt6, perinde ac Abrahamus , Tobias, & Jobus injecerint; quia tamen vanam fuere in illa mifericordes fuerunt, fed (icut pater veíter elargitione gloriolam aucupati , minus effe. milericors eít , eft enim pater coeleítis cu« cerunt, quod plus dederunt : ífed (i vult Chriítus ut exercitia noftra virtutum , bo« « jus mifericordiarum non eít numerus, cüm emnia nobiseiargiatur; quod cum viri ftu« uaque aéliones luceant coram hominibus, quo . A ) Commiferatio dat inopi coenum , & recipit coclum, — 7éi 4uomodo mnunc przcipit , ut eas abfconda- proprio exercenda eft in pauperes miferi4 mus , & ut neíciat finiftra, quid boni faciat cordiaj verüm etiam , ut non. eorum me- - dextera, ut fit eleemofyna noflra in abfcone rita, fed miferias (pe&temus: qui enim pau. dito; & pater, qui videt in abfcondito, red« peri dat in nomine pauperis, fuo non' de« dat nobis ? fiin abícondito . eleemofynam füituitur premio , ni(i conítiterit , quod ra« erogamus, quomodo opus noftrum luce- riffimum eft , pauperem ex quafita flipe bit coram. hominibus , ut nimirum va- peiorem fieri, Q pecunias petete, que fint , nam gloriolam fugiamus , efk enim. hac fomenta fcelerum , quia tunc non aperieri- tinea ilia,. que purpuram charitatis corro- da, Íed contrahenda potiüs eflet manvs, ut dit; & indumenium, quo nuditatem pau licentiz peccandi freenum injiceretur, Cae- peris tegimus, corrumpit : appofité Chry- terum fi.miferiam tantüm fpe&temus * pau- Honmil, 9. fologus: quomodo juffitiam vult celari, ct. peris, ad quam levandam |opem erogamus, jus opera fic cupit elucere? fratres bio pre. pro merito non deftituémur premio; non €eptio calesfis uuli ja&antiam tollereyaufer- disquirere pauperum merita debemus, fed LJ . repompam yuauitatem demere,[ubmovere in« eorum miferijs fuccurrere eleganter. D. 4nem gloría, fic juffittam vult celare. Tuffitia Chryfoftomus : VFos in adultam notlem bi. Homil.22.i5 quaper fe fibi abundat ad gloriam; fpectacu- bitis, deinde pleno ventre plumis fepulti in 1 Corinth, lum populi,vulei laudes ,. favores bominum, multam lucem flertitis , cum dulciffemus e- enundt gloriam non. vequirit , À. Deo genita; tiam [omnus amare[caty fic dies alter priori celum [petlat, in oculis agit divinis , fuper- non dtffmilss fumtit. exordium. Ubs auten nis virtutibus mixtas, femper à Deofolo,ut mendiculus frigore , ac fame penà . enetlusg glorificetur expectat. * ^ prorepferit. ia diarium ab eo . exigitis Ilj Neque ex alieno zre, fedex propriis zempus esi mifericordiaynon difcufftonss feru- pecunijs, & bonis, probáque intentione e- pulofe , nutriri , ac veftiri vult. pauper s roganda funt pauperibus eieemofynx , nec efficiamur mtfericordes , non. quomodocuue piuperum funt merita difcutienda, fed co- que, fed ut pater nofier celeflis ,. qui 65 ime runr egeítas fpectanda, Noluit Deus facri« probifimos nutrit , t veflit omnes. , Editfe, ficium fibi inftitui de przda, foenore, rapi- rit, non merita fpeclauda efle pauperum, gclefiaft. nis , ac bonis improbé partis, hinc Syracides fed eorum milerias, ait Chri(lus: Ozzz: pe. Lut. cab $, £,34 U-21, ait ?. Immolantis ex iniquo oblatio eff macu- *9.3Qy tenti te. tribue ,. hoc. elt indifcriminatim jata,& paulo infra íubdit: Hoflie impiorum pauperibus Ípectatis eorum milerijs opitu« abominabiles : non enim licet,unum fpo- lemur. liare;ut nuditas tegstur alterius; nequeífunt Refert Laértius quempiam Ariíloteli 1174 manus in alienam crumenam injiciendz , ut exprobráíle , eó quia homini nequam , & ll rfapta pecuni& pauperibus erogentur, funt viro fycophantz ftipem erogáffet : cui re. hoítiz iftz impiorum abominabiles 5 thus torfit Philofophus, non mores,fed miferias enim furto fublatum , & in acerram |inje- in homine illo fuiffe commiferatum ; quia &um fororem redolet coelitibus , non o- etiam improbis, fi miferijs angantur, fiin dorem exhalat. Improbatur Gothorum extrema íint neceffitate conítituti fuccurrene Rex Totila, qui cüàm Romam occupátfet,do- dum eft , tametíi nil petant, nec fint pre- Matthfs anos expilátfet, facras aras [poliátfet;poítea cibus importuni , quia tunc miferie ipíze L2 Deo, & Apoftolis preces tufurus, D, Petri differtz loquuntur; qui vere intelligit fuper Baíilicam ingreffus fuit, & obviantibus pau- egenum, & pauperem non Ííolüm petenti peribus eleemoiynas diflribuit, ut . propi- tribuit , fed petiturum etiam pravenit, nec .ios fibi Apoítolos Petrum, & Paulum fa- expedlat à precibus flecti petentis , fedà pro- Xeret, quorum potiüs iram , & indigna- pria commilerationis virtute pronior fit ad tionem excitavit ob patrata facrilegia inur» alienas miíerias levandas erogaris eleemo- * , bis, & Ecclefiarum direptione, id enim fynis * Ícité Auguftinus: Non eft perfe&a Lil, s boigil, 39. Mateilos perinde fuit;ac de re aliena tanquam de pro. * mifericordia, que precsbus extorquetur. Ut pria mifericordiam exercere in. pauperes * | 94 enim vulgaris fert parcemia: c4rü vendí« funt hujusmodi hoftie Deo abominabiles; turyquod precibus emitur; nec hujus rei igna- *» L Chrifius iB [o0AT. Homil.$^. quia ut notat D. Chry(oftomus rus Patriarcha. Abraham peregrinos expe- -- dixit, date eleemofynam ,' non avaritiam.s Gabat, donec hofpitium peterent; fed eos que ex alieno datur , eleemofyna non est , praveniebat , ac humaniffimé ad fe invita. L . eleemo- ä quamuls egemibw impendatur bat, aiebatenim : ZMaximam tnterpretabor Genef c Y 1 fyna eff , que omnis caret iniquitate : bac gratiam, fi Domini mei diguentur ad fer- Vs 0mnia munda facit ; aliena rapsens non eff vum [uum diuertere , & in obíequium ho- profecló mifericors ,. licót. infimita . amper- 1 ípitam iplemet armentum adibat ,* & quid ^ Hiatur, optimum, ac tenerrimum fibi videretur , 116. Non de zre alieno , fed de proprio de- deferre confueverat, & hofpitibus coque« bet quisque munificus effe, quidquid enim £ re, lacte, & butyro eos reficere , ac exhia furtivum, velmala fide partum erogatur bita promulfide eos fibi devincire; & ideo pauperibus; hoítia quidem effe videtur, fed Deus Abrahamo , ejísque femini uberri- abominabilis coram Deo ; non [olüm de mam íuam fuit benedictionem impertitus ; Dd ddd Vérani deA[eitibus Tom, 11 pras " PA ;762 Difïertatio XXXl, profertim, quia pauperuhi feihper confue- plus donantis animum, quàm donum ipfum ,yerat preces prevenire, & benevola inten- refpicit, ait enim Auguftinus : Duare elee- I» Pfal 125- j* tione ijsdem opitulari ; nifi enim intentio mo[ynam , & ecceomnia munda funt vobis, recta fuerit, totum opus corrumpitur, qui unde autem procedit eleemofyna ?. de cordes enim eleemolynam pauperi elargitur non fí enim manum porrigas, nec in corde mi- ea intentione, ut ejus miferijs fuccurrat, ferearis , mbil fecifh. Si autem . in corde fed.ut vanam aucupetur gloriolam , meri- entferearis , etiam [i non babeas quod porri- tum deperdit? hoc debet opus prattare, £5 manu, acceptat Deus eleemofynam. non utinde vanam aucupetur gloriolam, Da tgitur intentione, quá potes fed ut alienz miíeriz opem ferat , & pro- oD ximo íuo indigenti fuccurrat ; Deus enim FINIS | .llkfc'ml/zï ?iä eurrente '.-Typau irrepferunt. emendanda, Exbibentur [] Regule pro Acce'ntiþus. : Uamvis centoculum accerferes Argum Typi emaculatorem, difficulterà quovis pror« Ea (us errore immune opus przefertim fpilum quantalibet adhibitá diligentià obtine- ""tfes. Singula huc Errata referre fupervacaneum foret 5 cum | nec fenfum corrum- pant, nec le&orem morentur, cui vel mediocriter erudiro facile erit intelligere pag.39. qui5 ubi malé ponitur qui2. pag. 17. nulla ubinullo. pag. 164. clipeos ubi clipeos. p.113. expendit übi expendet. pag. 269. mulierum ubi mulierem. pag. 317. Tone ubi Jouar. pag. 449. pa- catum, ubi peccatum. — Oculos prafertim effugerunt accentus, quorum regulz generatim funt hz. — Ablativi Mafculini, & Foeminini Singulares primz declinationis, qui definunt in 8 accenctu circumflexo imminente notantur,ut s»54, Poet4, 'Genitivi Singulares no- minum quartz declinationis definentes in üs eodem accentu circumflexo à cateris diftine guuntur cafibus, ut fen/Zs. Accufativi fingulares nominum à Grzeco derivantium defi- nunt in z, ut erbicen, Adverbia ut diftinguantur à verbis, vel nominibus Éxpofcunt ac- centum gravem ultimz imminentem vocali , ut fís? amplias , & aliaid genus. Non ita fi zquivocationem excludant, ut frufira. retro, illico. Eodem accentu gravi notantur prz« pofitiones affumptz pro adverbiis , ut 444 pro partim. — Conjun&iones itidem e), 440 quüd eodem accentu gravi diftinguuntur à relativis, Ablativus Singularis generis foemi- nini primz declinationis petit accentum circumflexum; fi eidem nectatur enclitica que ut beráque , ancilláque. — Alij veró cafus, & verba cum eadem enclitica que poftulant accen«- tum acutum fupra vocalem proximiorem eidem enclitice , ut pazérque, amátque filiósque, Prapofitiones, quarum, ín a, vel e exit terminatio, ut eostra, ante , accentum reípuunt, nifi vice fungantur adverbiorum, H funt pracipug circa accentus regule, quibus tas Q96n 09n omnes Authores etiam emunécla latinitatis utuntur. [/ 28 M o 1N X UA VTA d7 Es i j WO i xï*-'.::.*slüïh ? m 9. H M 174 N kx J C n E ANENT SESS Q o st i WM ?'Ax N 'lnk& AP'" VA ERN X $ f MÉST, N N E æïi 4 d) A At a s E duj o d A d A ^ 2 O a NG RRM AC * X d SN a o -'g -6 L raw r 22 IN* A ä a — M godocpdbcbubco d db ooco-cococodbdododo doco o coct - EEX :-———. —— b h EU 7 x'ogo :,. — ab —— aM — n o nemmes. UEUAT aT äaææææ&æææææcïüææäæææwæææ?äææ IN TLESR RERUM PRAECIPUARUM, Qu in hoc fecundo volumine dc huma- nis Affectibus continentur. Pri&r Numerus Paginam indicat 5 : pofferior eff Marginalis, AA Aron frater Moy(is ex inaurium or- Adam à Deo conditus » G ornatus donis namentis vitulum conflat aureum, gratiarum , & quomodo Eva fuaíu ce- A 6 ciderit, 40. Aaron ambieas obfequia*( populi, negligit Adam quia propriz indulfit volumati,fe & demortuoMoyfi tratri parentare, 420.58 (uos Pofteros perdidit, 117. 96 Abel interpretatur luctus, & lugentes czte- Adam poft efum pomi vetiti pariatar. ho« ris priores caium ingrediuntur, $ 90* mini ab urbe Hierofolyma ad Jericho pra« 2 ficifcenti, & vulnerato. .287. 3 Bbelis facrificium quia Deo magis gratum, Ada vulnera, & agritudines poft divinum : quàm illud Cami*afrg:x"e occiditur, $6. . violatum praeceptum, 289. 14. &íeq, Ada zgritudines, quas contraxit in volune Abelis cades collata cumilla Chrifti, — $7, tate poft efum pomi vetiti. expenduntur. 290.19. & equent. Abiathar ad internecionem infecutus,ad Da- Adonias filius Davidis natu . quartus, pae videm venit, à quo fuccurritur, & cur, ternum ambiens fceptrum fibi excidium 02. i matutrat. 386. 41 Abimeiechus ex odio feptuaginta fratres Ge- Advería qua obtingunt. amicum verum à deonis filios ultimo mul&at fupplicio, fucato; & fraudulento fecernunt. 9.19 190. 2 Adverfario,qui mala exoptat , fibi bona irt« videt, Abraham diftricto gladio Lothum in Hoba 139. 62 sls à Regibus capcum eximit à fervitute. 6o Adulandi ars (uam ab orco traxit Ofigia nem. 427. iI — 'Abfïham defcendens in lEgyptum peregri- Adulatio cum amico obfequituf vultu; ani« nacutus figura fuit Chritti fuge in /Egy- mo perízpe infidiatur hoílili. 405. r, prum. | 83. 77 & feq. dhbraham quafirurus uxorem filio fuo, fa- Adulatio humanos affe&tus confundit, amo- mulum miíit in Mefopotamiam. 273. ris fymbolo abutitur , odijcffufura ve« nenum, 408, 11 "Abrïhræ fiij, cur ex lapidibus excitati ? * Adulatio Xerxem Perfarum Regem in exi« i25. 18 tium impulit. 413. 31 Deo, vero fuit gaue Abraham, quia plenus Adulatio viam fceleribus emollit, 4147 dio lztatus, $24. 2j* Propterea non líaac debuit ab ipio immolari,fed moeror Adulatio pluribus nid'cïuitPrincipibus, quos maclari. ibid. ad exiüum perduxit, 415. 48 Abrahami rifus impuné dimittitur, &cur Adulatio mendacijs affueta veritatem occulà non itarifus Sare? $404. 67 tat. 4218, 14 . du Abraham Agarem cum Iímaele; cut ptopria Adulatio nafcitur in aulis Principum, ub& excluferit domo cum pane folo , & utre adolefcit, confenefcit , fed nunquam mo« aquae?700. 71 rituf. 437 f1 Acatius Amidz Epifcopus pauperes Perías Adulatio pacato, G tranquillo pariatur mas captivos ad leptem millia redemit.679.$7 ri. 440, Ó1 Achabus homo ex affe nequam fcelera ad- Adulatio eft fupra meritum laudatio , ptos glutinans fceleribus, cur à Deonon puni- inde mendacijs veftita, 446. 84 tur? $9[6; Adulationis vitium fuam plerumque àPrin; Achilles cur invidiz obnoxius , à Kqua fuit cipibus originem trahit, 412.28 Therfites immunis. 624. f& Adulationis nec minimurm veítigium in E« Verani de Afcciibus Tom,11 — Ddddd2 vange- ! PA Index vangelio teperitur ,ut veric:;tsï (it irrefra- Amanus in aula Affueri necem moiitur Mare gabilis. 4284 13 docheo, totique Judaicz genti 637.25 Adulator fimilis eft fcorpio, ac ferpenti,qui Amanusadigitur honorem Mardochzxo prz, . Evam decepit. 476. 47 ftare, quem fibi optaverat. 638.23 Adulatores amicitianr fovent ; fed tit' pro« Amans Deum non folàüm cum fponía exul- priz faveant utilitati, 40r. 92. & feq. tat in cellarijs, in dulcedine vinij. verüm Adulatores mores Principum armulantur,ut etiam 1n amaritudine myrrhae, 1£10. ijsdem obíint, non profint. 4066, 7 4 Adulatores fallacibus blanditijs , mentitis Amans quamvis fenfü non deftituatur » im- oículis, larvatis amplexibus odium : obte- pauentia ramen caret. 11j. 90 gunt, 407. 9 Amans verus conítans eft, nec ejus amor re- Adulatores corvis noxiores funt hominibus. mifhoni ; aut mutationi eít obnoxius, 413. 3I I2I. 6. Adulatores , perinde ac. Cámeli fe fle&tunt, Amanti nilmagis volupe,quàm Izto prom, donecaccipiant, 430. 21 ptóque animo voluntatem exequi amati, Adulatores pellionibus patiantur. fubalares 107, 63 * culcitras con(ílruentibus, 430. 23 Amanti Deum i» quae adverfantur hinfortunia Adulatores imitantur aliorum mores - ; ; .435. exetcitio funt virtu;is,gggn exitio, 109. I Adulatorum oleum pefpingue, quod Da. Amanti Deum!nullum infortunium contin- vid rogavit, ut à fe averteretur. 419.41 git. IIj. 9t JEgyptij nunquam coclum fufpiciunt, quam: Amare perinde eft ; ac velle bonum alteri. f 1 diu terra viret , floribus ridet , & ,frud?tig bus arridet, 113. 84 Amare temporalia non debemus , ut recté FEgypti plagz ad frangendam Pharaonis per- Deum amemus, IOO. jj tinaciàám. 243. 64 Amare íe ipfum perinde eft; ac fe ipfum 0 diffe, JEgypti plagz recenfentur, & quomodo o- 1f 1. 31 mnes immiffz in cor Pharaonis. Amaritudines dulcedini immifcentur mun- & feq. * f7284 danaz voluptatis. I4f. IO r JEgypti plagze fymbolice, & moraliter ex- Amat infeliciter, qui aliud prater füummum peníe, $67. 86 Bonum amat: nullibi amor noíler fatia- JEthiopes plumatiles in theatris . reptzefen- tati. 393. 63- " 7. i ri poteft , nullibi extra Deum - quiefcere. Aér;cur inelementorum ubertate fterilefcats Amat fe ipfum malé, & perversé, qui fe ni- & aves aéris inquiling & fluctibus potiüs ;,mium amat, 142. í aquarum emeríerint , Ambitio, quóaltiüs evehitur, eó proximior tiori acre? 27. 30 quàm ex dycfdecg . eít ruinae, 374. 1 Affectus amoris cauíz recenfentur, & ex- Ambitio quos paícit, eà diriüs tor .plicantur,/ fo. 14 tumidiüs inflat. 374. I quetquà Affectus amoris excitatur in puerum JEfum, Ambitio faftum affe&lat, qui plus fecum tra« IÍ. 16 2 r hit caliginis, quàm prodat nitoris, 376, Agari famule fugienti ab hera Sara 'Angeius miniítrat in. deíerto, $4« 47 Ambitio é fummo Empyrei vertice Lucifee Agnus pafchalis figura - fuit ultimze coenze à rum cum focijs in imum d ; etrufit mifcria. Chrifto inflitutz, 83. 59 rum,., 378. 14 Aunbitio veluti Protheus 3 fuafem Aleatores muléta ab Apoftolispuniti, 481 i per fq;- DI4 tuna fecedit, ibid, 15 Alexander Magnus jubet militem , nomine Ambitio nil boni fecum defert , cüàm folitu» Alexandrum;deponere nomen,quia Alex- dinem quzrit. Dignitatum fplendori- * andrum non imitaretur. |434. :38.- büs inhians nonnifi cali gin;s incurrit de- Aléxander Macedo ex vulnere (bi inflicto decoris, 380. 20 mortalem fe effe cognofcit. — 459. y3 Ambitio fumos fpargit, quibus lacrymas eli- Aléxànder Macedo ex invidia erravit in foli, ' Cit-' 393. 29 tudine. 622, 42 - Ambitio,quos altiis cvehit, przcipitio con« Alexipharmaca adhibenda pr 6 remittend'o flituit proximiores, 28g. 48 'affectu amoris. I3. 3O Ambitio nominis gloriz infidiatur ,. quam Alphei, & Arectufz ori * . fibi ufurpat. 3904 $t " ferepant intervallo, ^ 621. 40 go, & finis longo di- Ambitio fubtile malnm, dulce venenum, pe« Aman in aula Affueri honoris appetens Mar- ftis occulta. ibid... $2 docheum perfequitur , quia ei genu non Ambitio fcenam in mundo exhibet, in qua flecteret; fed ejust umor deprimitur. 374. qui praeffe finguntür, fubeffe * 2. & feq. , duntur, deptehen- 391. )7 Amani affentatores fiunt inimici,Oninösqug Ambitio lumen extinguit rationis, & homi, €i abeffe nituntur, " 493. 16. & feq. pem dejicit interbrotà, 392. 62 fünää A Remm przcipuarum, Ambitio Corebum , Abironem , & Da- Amor verus propria nón quztit commodas- ibid. 1 thanem pracipites per terrze hiatum egit 392 in tattara. Amor, quem in btuta animalia fovemus, ho- 393. Ó Ambitio throno infidens veluti Magiftrain mines adigit in bruta degenerare. — 1 26, 20 i cathedra pfeudopoliticam edocet, — 325« 69 Amor Alexandri Macedonis , quo fuum Ambitio, quó altius nititut , eo ,acr!ioga profequebatur Bucephalum. ibid. . init certamina. 399 83 Amor immodicus cujusdam Pranobilis Ttala Ambitio mentiri affueta feipfam alieni ob- in sgrotantemequum. — ibid. Amor Selimi Turcarum Imperatoris ; in &« ícquij fpecie rni;icur.lobtcgere. ;402. 126. * 3 ? quum fpadicei coloris. fublime ducit ; .adpïræ- Amor exoticus Regis Sornai in Elephantem Ambitio , quos in cipitium perducit. ^.403. 101 album. -ibid. 22 Amot Ptolomzi regis in animalia exotica Ambitio in primis hominibus mundum to- tüm evertit , genüsque humanum in i* & ferpentem vifu horribilem. abid, 104 2 mum detrufit ecumnarum, | 4O4. Amor Athei tegis Scytarum in fuos equos, Ambitione inflati hydropelaborant. —.403, 126. I 16j * Ambitionem , qüi fovent , ;a'cl«dignitati- Amor verus in proximüm illatz fibi injurise bus inhiant , Tantalica fame Jaborant. - oblivilcitur , & flamma «charitatis abfu- $9 Ámit relictavefligia , ne memoriam refri- 395. Amicitia, vera & probain «ent ad vindictam. 153. 41 . eftavis. 8. 2 t*homines ,rata Amor ,quemin proximum : fovemus , eó eft Amicitia, fi vera , & proba e(t , metum, gloriofior , quó ad veniam , ac beneficia hoftibus impertienda e(t pronior. 1395 excutit omnem, JNon amat, qui timet. N 9. 1 * [ AAmor fui novercale in odium degener eà Amicitia non eftíftabi lis , nec fitma , nifi vir« . £ute fulciatur , fine qua non datur ami- furit fzviüs , .quó fuaviüs eblanditur, Y *Cif-ia. Ibid. 142.. 1. & feq. Amicitie pretium TPïuris cenfendum illo Amor fui plusadvehit amanti damni , quàm gemmarüm. 9. 13 folatij. - 443« 3. & feq, Amicitie inter cives initz plutimum Rei Amor fui torquet , cum eblanditur , vulnera 3 publiceadferuntemolumenti, 10. 1j infligit ; cum ofcula figit. 144. Amicum fucatum , & f(raudulentum à vero, AAmor re&tus it recla in afolum Deum. & probo dignofcere arduum «eít, — 9. 14f. 1I 10 .Amor , qui inamantem obliquatur, furfum Amicus deligendus , priüs probandus , & non effertur ; nec in Deum fertur, fed feorfum .amantem trudit , & ad gehen- " quoniodoíe habuerit inaliorum amicitia, ibid. - nam perducit. E | 470 19, Amnonis fluprum cum forore renovatum AAmor fui iniquus eít tortor, ab alijs. 43 Plus fibi , quàm alijsirafcitur, 1498,.20 172* Amor verus adimi non patitur , & nullice- Amor fui teclam intentionem «orrumpit ; dit, necfluminibus obruitur. 102, 4f & ptoba defidetia inficit, ibid. AL Amorceler eft, nefcittarda molimina, 104 iNoxius eít tum animz , tüm «orpori, " àbid. 232 d : A &lor re&tus femperg audet, & furfum ju- Amor blanditijs diffluens fdemineus e(t,non 109. 72 30 j giter in Deum nititur. Amor verus in Deum rofam emulatur , quz Amor fui quatuor cornibus ho blandiis floret inter vulnera fpinarum , & tit, 'lf;o 27 $ .migcm?impz? vernat füaviüs vepretis circümfepta affli- Amor fui , quó fublimiis nititur, colapfíd &ionum. A2I. $9 vuit graviore, Amor fui putida eft malorum omniumfcaf' Amoríàüi , quóuberiüs delicijs, acvoluptas 1I16. tibus fibi eblanditur ,. eó truculentiüs de- turigo, 27 Amor;quo latiüs in proximum diffunditur ; ; ; bacchatur , & fzvit , séque lethalius fe« rit. eo in amante ditefcit locupletiot, 129( ISGQ 42 Amor fui eb rigidiüs in alios(xvit, quos fe- 1, G fequent, Amor uberiüs ' fruitur bonis eórum , quos rit , &ladit, quoin feeftlenior, fibique ibid, I * fuaviüs eblanditur, 69 amat , quàm proprijs, Amor in proximum non folüm laboriofus Amor cupidineus in plura flagitia Davidem " eít , & a&tuofus , fed etiam rg&us 4 *s perduxit. ..171, 14 compofitus. 122. 7 Amor cupidineus malorum omnium faber, Amor in proximum, indita eft A'äï nätufa :hro)-f, nonnifi exitia molitur , pernicies cudit. & mini propenfio. I22. 9 i Y66.. 1 " Amor venereus exitiales ex Amor , filaborem fugiat, incommoda decli» citat flamþias 3 uibus caftitas cinefit, . 171. 1f Bet , d marura deficitamori. 125. . ZI Dd ddd ; Amor UP Índex Amor cupidineus cozrcendus in cunis , ne Amor Chrifti- ade& beneficuse eft innos, vt non folüm nofílra avertat damna , veruca l cum adoleverit , in nos fagäyiat. .176. etiam , quz fibi erant ab hominibus be« : iAmor fraternus prafertur amori uxóris, & neficia rependenda, hzc in noítram velic F filijà Parapherne. 20I, 34. utilitatem redundate, $9. 72 Amor , cur fingatut natus ex Poro , & Amor Dei id operatur, ut quos humilitas Pcniao 8 232. in imurn deprimit 5 charitas in füblime Amor Princeps eft humanorum affectuum: evehat, 66. 16 G oritur ex bono appetitui concupifcibili AmorChrifti in omnes munifica gratiarum ab intellectu prao(tenfo, V i largitate fe diffundit, ibid. 17* Amor eftvolitio boni alicai , & amare velle Amor hominis in Deum jugiter excitandus, bonum alicui. ibid. nunquam remittendus. 90. I. & (Cq. Amor diítinguitur in (implicem affe&ionem, Amor proprius Deum amat ptopter pro- amicitiam , & devotionem. 7« E prium commodum. 92* 34 Amor juxta Poétarum commenta natus ex Amore divino ,qui eftuat , omni ftudio ni» Penia, & Poro. VP j. Ejus defcri- nititur Dei exequi voluntatem, 8. . [l?. ptio. ibid. 4 Amor concupifcentig , & amicitize quid , & Amore fui , qui ducuntur, fiunt feculi mar- quomodo differant, 8. 5 tytes , Acherontis confeffores, orci Afs Amor charitatis; quo Deum diligimus, e* fecle , Mammouz Diícipuli, Veneris a« nixim optandus , & precibus poftulane lumni. 14f. 9 ó dus, $. Amore fui ca s , nil cogitat , nifi quae Amor verus foli adharefcit honeftati, ibid. cultui infe d unt corporis. 147- 17 7' þ. Amore proprio , quife quarit , fe perdit, Amor verus proprio non ftudet commodo. i48. 24 1O. ';' Amore fui, qui ducitur; fe odio profequi» Amor D. Ambrofij in Satyrum fratrem, tur, 153. 38 1?*. 29 Amorem Dei in hominem luculenter pro- Amor dupliciter unit amantem amato, | 13. dunt divinz Períonz. — 40. I, & teq. 26 Amorem Dei in hominestota tres Períonze Amor inordinatus fertur in objeCtum diffo- diving luculenter obteílate funt, 42« num £ectz rationi, & honeflati. ibid. ) ; Amorem Chrifti ia homines aquæ nulle Amor vefanus bonorum virorum confuetu- 81, 71. dolorum valuerunt extinguere, dine coércetur. TA 36 & lequent. Amor Dei in hominem opere impenfiüs , Amorem temporalium nos dedocent mundi quàm voce fe prodit , & harmonico re- vana , & fallaciabona. 100. 38 rum concentu eum allicit ad coeleítia pof- Amori inordinato acceflum concedere, per- fidenda. 37* 62 inde eft, acilli cedere. 14- 34 Amor Paftorum in natum in terris puerufn Amoris natura e(t cum bono femper copue lari. JESUM reticetur, quia oblatis muneri, g. f Amoris illex eft pul« - bus vacuus * $ recenfetur. veró amor Re* ibid. gum , quia operibus communitus. — 38. Amoris figna recenfentur, $. 8 66. J Amoris potiffima cauía eít fimilitudo , feu €onvenientia amantis cum re 'Amor Deiin homines foecundus.eft , bene- V*amatäa. l Ie ficijs cumulat , quosamat. ibid. 68 18 i Amor divinus quomodo differat à profano. : Amorisefficax caufa, eftamor , juxta vul« 39. 69 gatum effatum , fi visamari , ama. ibid, 'Amor Dei in homines m [ itus, cum unigenï- tum füum dederit filium , ut eos redi- Amoris effectus donantur explicatu , & ine dicantur remedia eundem ab honefítate de« meret, 43. 9 Amor Dei , & hominis , quomodo diffe. fle&entem co&rcendi, 13. 2j rant, ibid. 11 Amoris divini in homines illabentis effecta Amor Dei fecundus eft, ac beneficus, 44 produnt fumma bonitatis ad extra diffue I 16. fiones in mundi opificio. 1& feq. Amor affe&tu transmutat amantem in ama» Amoris Chriíti in homines figure plures in tum. 46. 21 veteri teflamento, $3. 76. & feq. Amor Chriíti in nos tantus fuit , ut nec per Amorem noílrum |duo prefertim extofe« momentum aborigine fuz conceptionis quent, quorum alterutrum,necefsé eft, e, .. fuerit otiofus ; fed femper fuerit opera* ligamus , & diligamus, 100. 37 tusin nofílram utilitatem, ibid. 22 Amoris noflri objectum folus (it Deus ; re« fAmor Dei in nos é fummo colo in imum liqua nobis vilefcant. 1900,. 32 voluitterrarum defcendere. 46. 22 Amoris divini languor vires corroborat , 'Amor Dei exundat largiüs, fi ejus clienti« - & infirmitas fanitatem adfert,, 105« 45 þus impenfiüs obfgquamurf | ji 38 &mo: N " Rerum præcïpuäruxii. ni tamen. cum duo ex condifcipulis , & Amoris lyclinus "ge motiatur oleo iàternz & pabulo extern& o- cur, &46. 5 Dacis nuttiendus , fcibilis l&« perationis reficiendus. 104. j Appetitus concupifcibilis, &t ira thaliter vulnerati poft efum vetiti pomi, feqüent. 27 Amoris divini flamma, fi in nobis ardet ; 292, Apum induftria in favisconftruendis , melle fingula noftra abfumit deliramenta, 114 88 legendo; difponendq.. actutando, 26. 26 Amoris inge nium mirum ,& exo—ticum ; fe- fci/u.m fedes , & matetia, vit, cüm mulcét j torquet » € um dele« Aqua eft propria pi ex qua Deus condidit pifces , & volueres, &at. - I 6 7. Amphibia licét pedibus, ;mn de&ituantur,pif 2j Aquarum mira fæcundi;as in codlo , .&ih fcibus accenfentur. |. 25* terris. onico Cithare fono tumen- $32. $9 Amphion harm Arabum pauperum mos petende eleemo« tes procellofi maris - fluctus compefcpit. 7 fynz fub vefperam : dgnt, ut accipiant, -"ai?g.eli tu nc à Deo creati fuerunt , cümdi- Aranei mita atS , xit in mundo condendo, fiatlux. 183. 4 & ingenium in fuis confi- ciendisretibus , nendísque filis. 2.9. Angeli q uomodo dicantur defiderare pro- fi jam ccelefti funt beatita- ? Ípicere Deum, Arbor v—iQæ ,& fcientie boni , & maliin pàá* .te donaü , & per vifionem beatificam radifo terreítri. 29. 38 - Deum intuentur. $42. 82 ho.- Arcones Athenienfium pubiice jurabant re» Angeli nonnifi lzcta, & felicia nunciant: EL minestrillia. $69. 9o. & feq. ligiofam legum obiervantiam., 90 Augelus Jacobi colluctator lachrymis adver- farium in fua vota flexit. 60i 74 Argi plures in aula centoculi , ut videant, do dicatur effe Dei quomodo P'rincipis gratiam poffint aucue Animain homine quomo 6 imago. 35* 4 pari 144* do Deo offerenda in fa- Aries Patriarche Abrahz fuit rypus fpineg .Anima noítra quon'io 84 79 crificium. [I3. 86 i coronationis Chrifti. Arfenius caftitatis cultor nobilem matronam Auimz noltrz immortalitas iter flernit ad «clum , viam aperit ad Deum, EL necalloqui , nec videre voluit. 27$. 'An;inkmlïa unà cum homine à Deo mundi O. Ari[??obolus adulator ab Alexandro Macedo- 27. 31 ne corripitur, & ejus liber in flümen pifice fexta die condita. Auimalia pleraque cur cum v eneno condita ? proiicitur, 3$14.24 Artaxerxes folitudine deledtatus in principa- aneaexegetit mundi perfcétio. — 28. 34 tu vana intumuit ambitione, 381. 24. Aaimalia pleraque licet homine rabuftiora; A(ienfus é deferto ad Deum veris cumulatur ä« nullum tamen eb przítlantius, f34..— 53 Auimalium vatig , g« mire proprietates, gaudis. . $38. 71 | Affentatio larvata e(tamicitia equo infidens 28. 14 Animantes mira in duftria (ibi confulunt ; ac Trojano hoftibus feeto, | 40$, 1. &ffe- 40 quent. propriz ftudent indemnitati. O. Afentationis vaferrima indoles eftlenocinio Animantium membra , & colla cut varia; & vetborum iníinuare fe in prepotentum alia alijs longiora, ibid. 4t ratiam. ibid. 3 * Avimus erigendus terreítres fupra evapora- Affentatio in ignavum duntaxat pectus ca* tiones, ut tranquillitate fruatur. — 11 1. dit, 8 411. 24 Aflentatio exhibet creaturis obfequia , qua Animus perinde ac pelagus (uis eü'bbnoxius foli debentur Crea:ori. 4*21. 60 rocellis. (65. 22 Affentatio eft hamus. dulci obductus efca , Autzus cur ab Alcide vinci non potuerit. 7;6- 102 quo incauti capiuntüt. — 424. I Rex milites fibi conviciantes mo- Affentatores fumum venduat auri acceptue Antigonus 416. 43 net, ut longiüs abeant , ne audiantur, ri fplendorem, Affentatores polypo haud difpares, — 417. 117. 46 Antiochus fzviens in fenem Eleazarum, pu- j3- Affentatores redivivis Ateonis paria-nwr nitus cur non fuerit. graviter. canibus. ibid. 46 Antiochus Rex cum fuo exercitu à Judzis Affentatores Janos reprzíentant non mere Pre titos à Po&íi, fed inductos ab ambitione. fufus, & fugatus. 5^f. 78- 425. 3 triftitialanguet , infirmitatem contrahit; Affentatores autes & decumbit in lecto. ibid, demulcent , ut decïpiantf Antiftenes execratur voluptates, 456. 30 416, 9 m genus, Apoltoli Chriíti refurrectionem non cte- Affentatores peüïmum inimicoru 441. 62, E«honipariantur, ibid. 63 dunt , cum eam mulicres denuntiant ; be. en* Index. AflentatoFüih lingid &im demulatur afpi dum. 416. 40 Beneficia nobis à Deo coliztauberem fuppe- ditant materiam. Deum amandí. 3i Aftrorum mira pulchritudo nobis edifferit 10 Dei Bonitatem , quam amermus, 34* Beneficentia D&o fæhbrat $ & Deum foie- ,j ratur., 748. o Atticinus amacitia affentatriceLuftrico Brut«- Beneficentia in pauperes pl orimà adfert tiano devinctus, 42$. 4 commoda corpori , & ; Avaritia inrerum copia de horreis amplian. 752. 84 ?Q'imæ b"eene'fic:i. dis cogitat ; non de eleemofynis difiri« buendis.. Beneficia divina nobis licét ï?il.-üfi'lf.'l'antibu.s 749* 73 ( Aucupium animo à cutis remittend collata,uberrimam fuppeditant materiam neum, ; E perido. excitandis , fovendísque flaminis amoris 463. $8 A ves, cur poft Protoplaftorum in Deum aptiffimam. ibid. 10, & feq. laþfum na- Benefiia propemodum innumera nobis à cantur é terra, cum antea ab aquis fue- Deo collata in lege gratig. rint emetfz ? 27 32 Íequent. | 94 1;. $. Augulítinus vafa aurea , & argentea fre. Beneficia nobis à Chtifto impertita.noürum "git, utpauperes reficeret, 679. $7 "premerentur amorem. 27, 27 Auguftus Cafar benigne Timag inem monet, Beneficia , qui fetit, uberrimam colligit ut lingua moderatiüs utatur, 227. 46 - ftuctuum meffem. 75*. 82 Aulicus charibdi pariatus. 400. 89 Deneficium fpeciale nobis à Deo collatum Axa cum nuptiali pompa duceretur ad Spon- fi domum fufpiria emittit , & lachrymas catholica. eít , quod nati fimus in gremio Ecclefiae 93. 1L. ? fundit ob anxium deideriutn regionis a. traha-tj moenioris, 442« 4I Beneficium Dei eft , quod nobis fub occafiones peccandi , nósque averten dià fummo bono. " 95. 18 B. Beneficium , quod commiferatio - pauperi impertitur , impertienti augetur ad fa. E Aali extrücla. ara'à populo Tfra£lítico 70906. 25 cur à Dco non flatim everfa. - 6 ] 2- Beneficium in terris praeftitum pauperibus,. Ceteris prefertur in coelis, 797. 21 Babyi onice mulieris calix hominibus C)T(hi; Beneficium , quod alteri impenditur in e- bitus quid fignificet. 373. 69 molumentum , femper redundat benefa- Venerem fovet. cientis. Baccho qui favet , 207. 22 48 Benignitas chrifliana eó largiüs in laudes ef. Bajazetes & fummo throno incaveam dejici- fertur, quó probrofius videtur contume« tur famulitio addictus, 15f. 4f lijs ;laceffita, I32, 38 Bila, cur afferatur abforpta , & devorata , Berzelaus octogenarius fibi exhibitas re dicatirque urbs devoratorum. dignitates.. 38 . 58 fp/pit. 88 190 Bethíamitae tunc videgint arcam , cüm fuos Balaamus iniquus adulator in Medianitarum 6 demetendis meffibusoculos amoverunt, tetra interfectus, 4U3. 30 140- 77 Balach profufis pecunijs Balaamum condu. Bibentes in nomine Angelorum -, & Sancla- cit , ut de Ifraéle obloquatur, PT rum impuné non incbriantur, 167. $L 2 " bibliotheca infignis conftruéia: Pergami ab Balthafar mundi delicijs affluens coena infi- Attalicis Regibus. 473. 8 f . dens , vino madidus mortis imminentís Bibliotheca laxandis animis per ameeniorum fententiam videt in pariete fcriptam. 495, literarum exercitia , ac hifloriarum le- i Cionem perapta, 473. 92 Balthafaris convivium , ejüsque opulentia, Bibonum perniciofa certamina. 362. 14 & vaforum facrorum profanatio. 299, Bilingues odijs excitandis , fovendísque a« ptam fuppeditant materiam, 19f 13 Balthäfäris convivium libidinum fomentum. Birgitte Sueca liberalitas in p auperes, & 336. 14 refponfio ad Regem, 67 y"o 4f Baptifte caput in aula. Herodis fit pretium Bombycis natale folum ; ejus mirum arti« chorez, 308. 18 4 & icium in nendis fericis ,' carcerem fibi Beatus in (pe, & reeít, qui fperat in kDeO'. conítruit , vel potiüs fepulchrum , in j19. 10 E quo fepelitur vermis , ut refurgat redi- Bellum eft pertinax , »qtlod contra animum vivus ales, 28. 2$ s pertinacem geritur ; fed peclare vincimus, Bona cceleftia , & terre(tria quomodo dif- 130. ferant, f19 1o fi ejus frangimus duritiem. 34 Bona creata nobis dantur P non ut terra Benefacere ijs , qui nobis aliquaratione fünt hareamus, fed ut Deo adhizer devincli, naturanos edocet. N 123. 10, 47 eamus, $5 ts Beneficentia in pauperes proprias lareientis Bona temporalia verz ingerendae laxiti delet noxas, 738* 3j inidonea. f£7. 67 Bono- AU licrumjpræcï.puaruhï. Bonofus Romanus Imperator exficcandis ca. Cauíz excitantes affeflum amoris recen; licibus vix parem habuit , séque laqueo fentur , donantürque explicatu, I9 fufpendit prze dolore, quia ab alio com- I bibone fuerit fuperatus, 352. 1. j Celrze. malunt oceano obrui , quàm bene- ficio fugz periculum evadere ,. ne vi- / C. deantur timere. 332. 13 Chamzlcon animal nomine magnum , fed ' AdaVerä, cur non permitta—htur: vorari corpore parvum., 250. 22. & Íeq. C à corvis ; aliísque vclucribus ;fed Chamzleon inerti otio torpens nonnifi &g- ! otiüs fepeliantur, ut putreícant, té fe movet. ibid, 25 fiántque vermium efca... 225. 37 Charitas, quze videntur noxia in propriam Cain cur occifo Abele metuerit , ne ab ho- convertit utilitatem, 118. 99 minibus interficeretur , fi tunc prater Charitas ubi odia abigit , & rixas compri» Adamum nullus aderat in. mundo ho- mit ; ibi Dei munificentia cumulatiós . fuisnos replet beneficijs , & uberiora fo. 0?..$70. 97 - as invidit Abeli fratri ,. quia 'Har'n;na' latiorum emergunt incrementa, 136. .. $ 1. & fequent, fuerit coelitüs delapía fupra ejus victimas; .eümque occidit, . 6r4. 16 Charitas fratris probram amoris pallio te- git ; ne alijs innoteícat, 221. 22 Calamitates beata: dicuntur ,. quia patienter —— toleratz viam fl Charitatem . in adverfarios | exercuerunt ernunt ad beatitudinem, 2$62..67. quotquot fuprema attigerunt virtutum À Calamitates , quz imminent beneficio fuge, fa(tigia, .136. 53 Charitatis flamma nullis obruitur , nec ex- & orationis, declinandz, $61. 63 L] Calamitates, & arumnz , quibus viri pij . tnguitur. adverficatum fluctibus . licet .premuntur, facra (unt enigmata. EL torrentes aarumnarum pleao gurgite des rE volvantur, 117. 89 Calamitates , übi moeroris non invehunt te- Charitatis prerogativz expenduntur. r tricitates,ibi produnt &terni gaudij quam- Charitas flamma exardens. D.Paulus ecítae dam veluti preeguítatam felicitatem. $64, " 74 " ticus elevatur usque ad tertium ccelum, .. X18«. IO0I Caligula.rideb at, eó quiärin ejus effet potee (tate homines interimere, joz. f9 Chiron Lacedemonius pacem noluit cum Calumnia fomes eít odiorum, Chorinthijs inire, quia fuerint aleatores, 12$-. $9 Cancri marini ingenium , ut oflrei carnes ne ea labe Spartanorum gloriam obícu* 2íost r raret. 481« IIj depaícatur. Carnis blandimenta , . delect atidnes Íunt Chrifti amor adeo eft in nos beneficus, ut 346« 69 qua fibi à fuís effent amatoribus benefi- perfecutiones, Carnis deleclatio fpumee zquiparata. cía rependenda , hac velit in noftra redun. e | 49»9-3' dare commoda. 60O. 66 Carb quomodo dicatur exultare in D&.o, f Chrifli vita fchola fuit amoris , quem ex« emplis fortiüs , quàm verbis nos edo« contra fpiritum rebellat. $:7. 3 H Carolus audax poítremi Burgundie Dux cuit, 42. 1.&feq. 327* Chrifti amor in nos ita morbis medetur apud Nanczium occiíus , cadit. animorum , & agritudinibus etiam cone Carolus V. Imperator Parifijs oratorem a- fulatcorporum, |.66. 16 dulatorem redarguit mendacij, 431.25 Chrifti amor , quos dolores, & egtitudi- Caítitati tuende nullum afylum fugà tu- nes ex hominum corporibus excuffit, ad tius. 328. I. &lfe . fe traxit , mortijipfe obnoxius , ut vie Caftitatis cultor colloquia ,. & cantus mu- tam nobis impertiret. |69, 26 . liebres declinat, 283. 8 ^ Chrifti beneficia proximo impertita, 72 Caftitatis culturz addiclus ab om ni abílinet alterius fexüs contaciu. 320. 23 Chriti humanitas non füftinuit in folo -pe- €tore ubera refidere , fíed ea in nos Caítitatis cultor nefcit perperam de alijs cogitare, " 333 23 " rranftulit , ut loqui pon poflet , quin Caítitatis cultor in id incumbit , quod ex fimul nos pafceret. 99, 32 officio ei compétit. 334- 25 Chrifli corpus fpeculum . animz nmno firz, Caflitatis Athleta non. manibus pugnans ; f31. 46 fcd pedibus fugiens vincit. 34-1. 610 Chritti vefligia ,. qui fequuntur , bona o» feq. mnia affequuntur , quibus vera perfufi Caítiratis pugil in. certamine pro tuenda l]ztitia , & mentem recreant ; & VCIVI') caítirare. cadit ; fi ftet ; flat , fi fugiat. trem reficiunt, $56. 84 Non à robore brachiorum, fed à pedum Chrifti defcenfus é cruce à Judais petitus,cut velocitate fperanda eít victoria, 344 fupervacaneus, — $64. 7.7 76 F erani de Afelibus Tom. I« Ee ee e Chri- * Index | Chrifli corpus ä' corruptione cur fuerit im. Chriftus fecusmate fcholam aperit , & quos- .,mune, 70$. 22. & feq. dam ex Difcipu!is Baptiftze accerfit, 65.6 Chrifi patientis cruciatus uberem fuppedi» Chriftus oneri Apoftolats non adfci(cit de- tant materiam parem affe&libus commife» licatos bajulos , fed pifcatoriam exercen« tes. rationis, & compaffionis ciendis, acla- 635. * chrymis eliciendis. $81. 9 Chriftus in nuptije Canz aquam convertit Chrifto à Judzis in horto Gethfemani vin. in vinum generoófum, 647 . &o , cur Angeli non occurrerint , cum Chriftus in montis £aftigi 6 (uos edocet Di« Difcipuli timore fcipulos , t ex fublimitate loci difcerent feruerint ? perculíi Magiftrum de- f4. 48 terrz ima habere contemptui. |.64. 9 "Chrifto morienti natura 84. 82 parentg-t univerfa, Chriftus íalutem fitiens Samatitane eam alloquitur propé puteum. — &'f. 13 Chrifto efurienti in deferto, cur Diabolus Chriftus filium Reguli ex urbe "Capharna- non :6:60 6 panem, fed l'apides-obtuler?;. 299. um priftinz reftituit fanitati. Chrittus fanat. Paralyticum, - Matcchéoyi Chrifto infervientes in pane (ibi comparan.- " fedetitem in telonio vocat ad Ap t*ola- d do non anguntur curis , nec franguntur tum. Filiam Archilynagogi fanitati pri- laboribus. 137. €6 flinz reftituit. ^ Hamorthoiffam fluxu Chriftus veri'amoris nobis documenta tradi* "laborantem fanguiniscurat, 67. 12 turus crucis cathedram afcendit , séque Chriftus in probatica pifcina paralyticum lignoaffigi paffuseft, ut pro malé carpto fanat, 67, 20, Pifcina illà prafigna- à Protoplafto pomo , verze nob :- &it factamenta : is datet fcif $ entiz frucum, 4j. 16 ibíd. K Chriftus,cur in caula Bcthleemitica n !afcï vO- - -—-Filïü':n'Ce:;tu-' Chriftus leprofos mundat, luerit;.|.47, 24. Expenduntur; circum. rionis à morbo liberat. (8: 22. . Ca- ftantiz. ibid. &feq. cis vifum , (urdis anditum , claudis gref- Chriftus cor noftrum enixim expetit » no- fum , mutis] . (rümque amorem, |48. 28 . oquelam reflituit. — ibid, Chriftus tyrocinium füi amoris in Chriítus ad pottas Nainadolefcentem mor- : homäines initiavitin cunis, "49. 31 tcuum vidua; filium rev Chriftus,cur nafci voluerit exVitgine. — 49, 29 $ ocat ad vitam, 6 9. 32. Chriílo nato ara coelinovosRomze Chriftus cce ná ulltxim'ä" abfolatá Tavat pedes Myftasannuntiavit. Vinez Engaddi flo- difcipulorum, 70. 29. Apoftolosin- ruerunt, Tres Soles in ceelo apparac- ftizuit facerdotes fecundüm ordinem Mel« runt, 490 ;2. Cafar Auguftus clauit chifedech, ibid, 30. Secedit oraturus interrís Jani templum. Simulacta Ido- in hortum Gethfemani, ibid. 31. "Tri- lerum corruerunt, - $0. 3j fiatur, & toto corpore exfüdat fangui. Chriftus fuo indormivit periculo, ut ocyus ne, 4bid, 3 2, & feq. difcrimini occurreret hominum , quo- : -rum faluti enixim ítudet, xiftus à Juda ofculo proditus, capitur à 59, 34. & rilitibus, 71. 56 : o feq, Chriftus amputatam à Petro auri Chriítus periclitanti navi Petri ! bis occutit. ' "fitait Malcho. culam 1e- 71. 40 f0..34. Chriftus ab. infana captus. cohorte funibus Chriítus quatriduanum Lazarum refulcitat , illigatur , quibus noftra folvit Iigamina revocátque ad deperdite vite ufuram. peccatorum. 73. 41. " Vin&us duci- 108 1:238 Ó tur ad Caipham , & fiftitur Pilato, ibid, Chriftus acriüs punit injurias nobis illatas, 43 Accufatus , quód commoviffet , quàm fibi irrogatas, j2. 41 Judzam mittitur ad Herodem, ibid, Chriítus redivivus fub fpecie hortulani, cur 44. Barabbzà populo pottponitu:. 743 nonpermiferit fetangià Magdalena. 46 45. Flagellis ceditur ad columnam alli- 2 gatus, ibid, & feq. L. Chriítus Jerofolimis crudeliffim? interficis Chriftus fpinis coronatus dolores fibi arro» tur , fiftitur Pilato; plura patitur. ibid. gatexhibiturus nobis florum, accclefti- um gratiarum delícias, 75. 5o. & feq. Chriítus nonnifi :bgatus filiam Archifina- Chriftus joculari par pura contegitur ad ig- - gogi priftinz reftituit vite , cum adole- nominia notam., 75. f1. & fequent, Ícentem propé Naim fponté redivivum Ottenditur populo fpinco redimitus fer- reftituerit matri fuz. 60. 64 to, pürpura veftitus, Chriftus duodefiis Jerofolymis docet in tem- & arundineo fcep- tro donatus. 77. $7 . plo medius inter Doctores, 62 z. & feq, Chriítus cruci pondera fuis defert humeris , Chriftus usque ad trigefimum annutm,cur la- tuerit lignarijs occupatus exercitijs. 62, ut nosab oneribus fubducat peccatorum, 60 78* Chriftus clavo perforatis manibus ; & pedi- Chriftuscur à Joanne Eaptizari volu'ïc. 63, bus cruci aff 4« Chriítus fecedit in defertum, ibid, $, .68 gitur &acecq poratur. 8o. Chri« AU . Rerum pracipuarum, Chriftas; cu£ tafci voluerit v'in obfcura cau. Ja media nocle : & mori in montis faíti- Difcipuli duodecim cophinos imþïevü rint: non itaexpifcibus. 30o, go, & feq. . .gio meridie , & medius inter latrones; Chriftus, cur fÍcribens in pulvere fententiam cum medius inter bruta animalia natus j humanz fragilitatis , adulteram dimiferit fuetit. 80. 69 impunitam, 247. 82* : Chriítus naícitür ex Maria Virgine in fla- t filios Ze Chriítus redargui :beedei , quia nil bulo bruta inter animalia. 81. 71 petierint fpirituale. 381. 29 Chriítus natus , & pofitus in canis;nos alli- Chriftus chlamyde coccinea indutus , & co» cit ad fui amorem. ibid. 72 ronafpinea redimitus. $311. 46 Chriftus circumcifus reftituitur Virgini ma- tri. s Chriftus purpura exutus ducitur ad crucifi- 825, 73 gendum. ibid. V Chriítus cruci affixus nos provocat ad ejus Chriítus in deferto panes mu amorem, 82. 75 lüplicat , & pifces, £37. 6; Chriítus é cruce zeternum Pattem orat pro Chriftus mortem expugnaturus tria expli« períecutoribus, & inimicis, 8,. 83 cuit vexilla albumy , rubrum , nigrum, Chriftus demortuus apertum lancea pectus $$4. 39 nobis oftendit , vilcera , & cor nobis ex« Chriítus patrem oraturus in horto Gethfe« hibiturus, 86. 84 manitriftitiá premitur. $$5, 45. Cur Chriítus obvias quasque difficultates in o» fanguine fudaverit. $56. 44. N öäe — pere noflrz redemptionis perficiendo fu- preces fuderit, ibid. 4* peravit ; ut nos obfítacula retrahentia à Chriftus in ultima ccena ancorpus fuum de- Deiobfequio, G amorcvincamus, 95. derit ad manducandum Judz proditori, 20. & fequent, Chriítus paupertati addi&tus ali Chsriä;:s'in "Thabotis vertice fuam oftendit js voluit fe fubjicere. 67. 24 gloriam — 463. 72 Chriflus, curvoluerit, circumcidi,- fiipfo Chriítus columnz alligatus , & flagellis cze- moriente debuitlex Mofayca mori, .6j. fus non deprzdicatur filiusà Patre , à quo 24. &leq. tamen in monte Thabore filius dicitur di« Chriítus nulli pepercit labori , ut homini» le&us, $ 364« 73 bus beneficia impettiret, 97. 26 Chriftus fanélificavit lachrymas , & fluenta Chriítus pendens & cruce enixim rogat z- Jordanis. $94. f5 ternum patrem pro inimicis fuis, 131. Chriftus ejicit é templo ementes , & ven- 3 dentes, 617. 27 Chri(tus, cur jufferít fu g os Difcipulos ex- Chriftus flagellis cefus,& columne alligatus, cutere etiam pulverem de pedibus exe- f91. 10. &feq. untes é domo, in qua non fuerunt rece« Chriftus fpinea corona redimitus purpura pu. 132. 58 per ludibrium indutus, & arundine pro Chriítus encomiaítes Joannis Baptiftz, cum Íceptro donatus, — $83. 16 ilte de illo vifus fit qugü dubitáffe, 152. Chriftus accafatus à Judais reus violati fab: o bathi ; eó quia paralyticum fanaverit. Chriítuslicét, quia voluit , rhortem fubje. 619, 87 rit , adhuc é fepulchro cuperet refurge- Chriítus , cur didracmum voluerit Cæfarf re, ut fibi inimicis benefaceret, I32. s folvere , cum illinon fubjiceretur. — 7og. 49 23. Chriftus, cur jufferit , Petrum piícari ad fol- Chriftus,cur pacla mercede confcenderit fa. vendum tributum. 1$2. 36 viculam , ut trajiceret undas » quas ficco Chrittus , cur jufferit, fuos Difcipulos ca* pede calcaverat, 610. 3I rentesauro, armatiferro. 161 65 - Chriftus in deferto panes multiplicat , & pi- Chrittus, cur jufferit fuos Difcipulos fac. Ícesutturbarum coníul culos habere , & peram ; fi nihil ipfis 6 at indiggntiæ.sg f* defuit omni deftitutis facculo, 162., 68 Ch ufai fpecie amicitiz Abfoloni infidiatur. Chriítus titulum Regis cruci affixum non 407. lo Í refpuit; cum ad mare Tiberiadisregnum Ciborum lautities fons eft , é quo morbi i repudiaverit fibi à turbis ultro oblatum. omnes fcaturiünt. 20:. 68. & feq, l 213. 71 Circe veneficiorum peritiffima Circeo monti Chriftus cur Judam urferit, utcitó fuam e. nomen fecit ex incolatu. $12. 94 xequeretur proditionem, 239. 22 Cleopatra unicum ferculum Marco Anto- Chriítus Lazarum refufcitaturus labores fu- nio exhibendum pluribus condivit bit , iter peragit, 246. 9 monijs. 298. $2 Apatri— Chriftus in horto Gethfemani Pattem - Coleftia corpora luculenter evincunt Dei ternum orat ; & imminente paffione fu- exiftentiam , ejüsq; fapientiam, — 20. rz dorememittit fanguinenm. 2«6, 14 Cotli cur in mundi exordio aquarum inter- Chriftus ita in deferto multiplicavit quinque ftitio fuerintà Deo fufpenfi, — 19. 8 anes , ut faturatis turbis, ex fragmentis Colielegantia , & pulchritudoDei fapiens Veraui de Afectibus Touz, 12 Eeceea tiffimi QNCONNNTURDUECTI YU NOKVR I'ndcx; tïmæi . dos cyithos virtutum flores exficeavi opificis. oftendunt exïüem*iam. lï,. 23 s 3f2. 13 Coclorum ornatus , fyderum vernantes to- Contumelia eft alterius honoris lzfio , te« Íx . folis micantesnitores, lunz no&ture trisque pingicur coloribus, 2295. ft n2 lampadis folatiaad Deum mundi opi. Coavicia non funt retorquenda in conviciae ficem amandum nos alliciunt , exhibént- totem , licét ea retorlerint plures, 226, 20, IIT. que fomenta amoris. 41 Collorum regnum,cur decem pariatur virgi- Convicium prolatum , ut obfit , plerumque nibus accipientibus lampades fuas. 4j2- prodeft, 228. 44 57 Convicium eít impudens alienz famze lace, Cogitatio quzevis olens libidinem flatim ratio , & differtà derractione, coercenda, 8o 229. $O 347. Cor íi (emel in vitijs , & pravitate indurue- Colloquia cum procaci muliere fugienda , rit, coníMia fana non audit. $67. 841 quia proxima eft lapfui caflitas , que inci- Core conjuratio contra Movíem , & Aaroe nem. pit cum tali foemina mifcere collequia. 620 36 280. ^ kfo- Cornelius Czlarez degens vir timens De. Colloquio muliebri fuccrefcunt luxuria um confertur cum paradiío terreftri, & menta. 281. 79 6 E Columba dimiíffa ab Arca No£tica , ne ca- Corpora San&orum citharas iritantur ,& daveribusinfideret, revertitur ad arcam. citharedos — fanéti emulantur. 164* 21j. 51l Commiferatio in pauperes benefica plus dan. Corpora humana labore, & frugalitate vi- tibus prodeft,quàm acsipicnti.bus. 6go0. gent : ferculorum copia opprimuntur , i & deficiunt, 2or. 65 Com 'miferatio f1 re&to procedat ordine fibi Corporis humani opificium defcribitur. 5 , priüs medetur , quàm alienz confulat a« 57 eritudini, 692. 44 Corporis compofitio ex modeftiz prafcri- Compaffio ex D. Bernardo tertiumeft mar- pro infigne decus prafefert. — 484. 127 tyrij genus, 688. 29 orporum caleftium vaflitas, & expanfio Compaflio eft crux , quàm cum Simone Cy- longé , laréque diffunditur. 2lIe 125 renzo portamus , & Chriftum fequimur. Eorum motus perniciffimus. — Ibid. 691. 4I Corporum coeleftium pulchritudo expenfa Compzffionis affe&tus pellucidus eft fons , Dei luculenter o(tendit fapientiam, — 22. & quo rivuli fcaturiunt lachrymarum. I 984. 13 Corvi in obvijs fibi cadaveribus oculos pri« Compaífhonis affedus quomodo ciendus, müm effodiunt, 187. 7f i 684 17. Compaffionis modus triplex. Corvi albi in partibus fepremtrionis fyme ibid. 24 bolum prafeferunt adulationis, 4 49, Compenfatio mutua pauperis ,. & divitis. I 673. $7 Corvorum pulli;cur prz cateris volucribus Concupifcentia carnis , quam arfor cupidi- accerfiti ad laudandum Deum. 685. neus excitat, & fovet , quavis venenofa 65. vipera eft deterior , blandé allicit , ut cru- Cotvus, quia Eliam pavit efutientemà pal- deiiter. interficiat. 181. $o mastatem mutuatur longzvam. — 7o5, Concupifcentia amore illicieate. hauftum Ípondet. neChareum , . & noenni(i [ethale Coturnices volatu defatigatz capiuntur in porrigit venenum , blandé incipit ,. & di- caftris Hebrzoram. 363j 39 re deiinit, 186. 81. & feq. Crates "T hebanus divitias , quibus afflie. Concupifcentia in homine perinde, ac in bat, in mare demerfit. 1$9. $8 mundo,mare zítnans. 428. 2 Creaturz | omnes parentárunt Concupiícentia carnis eft ipfa voluptas, cui Chriíto, morigmi $1$- 41. & feq. mundi homines enixim fatagunt adhare- Crux Chrifti plurimis vereris teflamenti t€, $ii« 14 prafignata figuris. 4f. 18 Concupiícentia oculorum eft ipfa pulchritu. Cuniculi fubterranei ad evertenda arcium do, & omne , quod ab oculis attingitur, propugnacula. 17f. $7. & feq. $21. 15 Cupediz , éftque concupiícibile. quibus palatum inhiat, mifià Confanguinitas caufa e& amoris reconcie Judice fugiantur , ac refpuantur, os, quod liattiX. 12. 20 hic aperit. gulze indulgentiz, claudit z- Conícientiaproba veri gaudij origo, f16. quitatis fenteatiz. 294. " 1 1 Currere poft cocleítem fponfam perinde eft; Confícientia noxis infe&ta tetricus e(t carcer. àc exequi in omnibus divinam vol 671. 99 tcem, 112. 74 í Ulïlt&' i Coníuerndo , qua in aliquibus regionibus D. inolevit, Íe provocandi ad plur;s ficcans [ Rcrum Præcnpuarum. D. & pmvndentla inauguratus funt Rex, & inunétus à Samuele, 198. 26 Docg Idumzus, cur primus tecenfeatur ín- David cur felicior ; quam fponfa in Deo ter famulos Saulis. 423. 67 244. 2 quzrendo. Damnati cur in iudicio univerfali ad fini- David videns Bethiabeam fe lavantem ex ftis ftram locand:, & hodis comparandi. 315. gido fonte. flammas haum impudicas, 6 277. 62 Damaati ad mortem olim | in fpectaculis cum feris decertabant. David in caflris ; aquam exambit Beth- 3!9. 60 leemitici putel. 398. 90 Damocles expertus DionyfiSiracufani foe- David quia à choro laudatus puellarum,in. licitatem,averíatus eít regis fortunam in dignationem 'incurtit Saulis, 495 193 convmo, gladio ejus capiti imminente, Davxd redarguente Nathano fuum aduite- 1jj* 'tium,(uum fatetur. peccatum, 444. 76 Daniel figura Chrifli falsó accufati coram Pilato. David nibili fecit regiam dignitatem , quae 84. 78 fuit eidem faflidio, f1j. LO1 Daniel adhuc adolefcens mnecentnam de- David à fola triftitia rogavit liberari, 573. fendit caflz Sufannz, 436, 46. & fe. 104. quent. David Magdalenam zmulatus lacrymis s for- Daniel ex invidia procerum dejicitur in la des abílerfit peccatorum., $20.43. cum leonum , à quibus illz(us evaüt. David in fpeluncaSaulem non occidit , fed . 26 tantüm fimbriam refcidit ch.amldns. 627. Dachams,& Abironis præcnpttxum in gehen- 64 name 391. 63 Davxd Deo ele&tus ad regnum Ifrael poft Dav:d impetraturus ptomptzus veniam à Goliathum proftratum. 629. " Deodefuo peccato, proteítatur fe íoli David cur gladio proftrati Goliathi hcet Nu« Deo pecciffe, & malum coram ipfo fe- mini jam dicato fe voluerit defendere ab cille , quia Deus faciliàs condonat inju- injufto aggteffore. 706. 18 rias fibi illatas, quàm hominibus irroga- David Abigailis xeniolo fatisfactus iras de4 tas, 62 » ponit contra INabalem. 697. 64 David cum iapldarecaL à Semeio à maledi. David petens promlffam fibi Micholem in &ione, quam ferebat, beaedictionem na- uxorem;cx invidia à Saule vita difcrimi- Ícituram fperawt, quam optabat. li4. ni CXpOllltUl' 628. 64 88 Davidis cicatrices que ?. & cur putruerint, David cur prototo populo holocauítomata & non potiüs ulcera, quorum funt. reli« obtulerit. 129. 29 quæ. 340. 76 David Myfítam acturus, choreas coram arca Dele&tationes fe tenentes ex parte volunta. i dUXu. ibid. tis exphcantür nomine gaudij. 4f1* 4 David inter Reges optxmusmjunas fibi illa- Delectationes à. phantafia orta funt dnutur- niores. tas cumulatis beneficijs compenfavit, ibid, $ 137. $6 » Delectationem , & gaudium excitat rei no- 1O David licét Abfolonem haberet fibi mfen. vitas. 4$2. (um , fibique in(idiantem, adhuc vult fibi Delectationes iniquorum fabulis accenfen- | tur, fervari incolumen,etiam cum penculo re- 5353« 72 ni amittendi, E£r/ $6 Deleélationis duplex genus, Aliz funt fids turales , alize rationales. David Saulis fugit iras . per invia Enggadx jo. 4 montis, & potens in ípelzeo Saulem oc- Deleétationum cauíz excitantes. 452. 8 cidere, léque ab ejus liberare per(ccu.xo- Deliciz corporis virtüti animi femper no- ne, maluit. ei parcere. 138. 59 Xice« 370 6; David poít ífomnum pomeridianum videns Dilicie corporis, & anime differunt, quia Bethfabeam,é frigido fonte impudicas ille fatiant, hz famem acnuunt. 470.8K hautit concupifcentiz flammas , & foedé Deliciz mundi umbratiles, & fugaces. $ 27. cadit ad afpectum foeminz, licét firmiter 36 fteterit coram leone in agro , urío in fyl. Defiderant omnes; fed paucorum eft fcire 'va, & Goliatho in valle. 169. 8 defiderare. 233. 10 Defideria humana varia, & extra DEUM David hoftiliter expugnata . urbe Rabbatha (everé ferocit in cives, 1690 9 nunquam explentur,nec quiefcunt. 251.z David tamdiu mititate pracelluit, quamdiu De(ideria humana excitantur praíertim ex cailitatem excoluit. 170. 1O copia, & inopia. 232. 8 Davidquia otio indulfit pomerndxano ,« Defideriahumana magneticam induunt na. oculos modeítiz froeno non coércuit, la« türam, catenam conflruunt de(ideriorum, fcivire incoepit, ac turpi fcedari adulterio, quá mifere illigantur homines in fervitue 170. I1I. & (íequent. tem. 233* Defideria diu innutrita azíltu ferventiort David quia oculos non cuftodivit , cordis munditiem deturpavit. 188,..80. ex imis vilceribus lacrymas eliciunt, 23 f* 18 David nonnifi ex. fpeciali INuminis- gratia; Ee eee 3 Des " -Index Defideria humana fi remiffa fubrïnt » facilé Dettaclores etiam cum ofcula. videntnr f coércentur. 23"7. 26 & gere, vulnera infligunt. — 224. 36 «Dehideria,qug moram patiuntur adulterina Deiractoresetiam cum laudes videntur texes funt, & fpuria. re probraconfiruunt. — 225. 3f Defideria quamvis proba fruftrantur,nifi ex- Detrahi potetl alicui mul lti!plici;er. ;go. 2Q. «uffa feguitie adnitantur operibus infü« & fzquent. dare. 244. Detrahentium vulnera declinare perdifficile, Defideria proba qui complet fimilis eft ca. cum vel ipfi difcipuli mirati fuerint quod prez, hinaulóque cervorum. .245. 7. Chriftus loqueretur cum Samaritana. Defideria proba à pluribus concipiuntur, 22$. 40 fed à paucis in concupitam lucem edun. Dei mundi opificis Sapientia eó ad fuiamo. tur. 249. 22 rem nos allicit uberiüs, quó in. minu- Defideria proba plutes concipiunt;qui tamen tioribus animalculis fplendetluculentips. minime pariunt. 236. 48 27- 35 Dsüdetia no(lra nifi in Deum dirigantur , ei amor gratuitó nos in fuos adoptat filios, licét ejus fuerimus inimici. nunquam veram afílequuntur letitiam, « : 6;. 12 $AT. 82 Dei amor íuo calore vivifico reficit, fovét- De(iderij humani vis, & natura. Nil extra que przcordia, cujus beneficio vulnera Deum ejus poteft capacitatem explere, curantur noxarum, & cicatrices delentur 231, 1. G Íequent. culparum. 10!. 40 ' ,235 Deiderij plures effe&us recenfentur, It Deum, qui amat DEO vivit,non fibi. 59. 7i De(iderijs non fraudari plerumque (uppli- Deum amare tegemur cum filio fuo non pe- percerit , ut nos redimeret à Doemonis cium eítgraviffimum, 2j7. f1. & fe. i famulitio. . quent. 9f. 18 Defideriorum humanorum examina nun- Deus eodem amore, quo Ele&os przedefti- quam exfatiantur extra Deum. 23 2;7 navit ad gloriam, mundi molitionem de« Dehderiorum femina terrz concredita no- ftinavit ad ufuram, quam à vefpere primi ftri cordis, fi nullo excolantur labore íle- diei fuit aufpicatus , ut memores magis rilefcunt, 241. I occafus vitz fimus, quàm aurorz, 16. & Deüiderium aliud femper excitat. defideri- Deus ett plenitudo omnium perfectionum, ibid, um, nunquam in defideriJs quies. 233. I2 Deus amore;quo decrevit electos condere, Deüiderium defiderantem miferé divexat, hominésque crearemundum condere ftae 233..11 tüit, 17 4 De(iderium quomodo excitandum, & in Deusin mundi molitione cur fex diebus quale objectum. 1354. I4 fuum voluerit abfolvere opificium, 17. Deüderium quomodo coércendum, ac extin- Deus ab initio ex nihilo mundum extraxit? guendum. ibid./ 15 Defiderium morz | impatiens Jahelem im- celum empyreum ex nihilo condidit. pulit, utper (eipfum Silatam occideret. 18. 4 238. 29. & 30 Deus in mundo condendo, cur à Vefpere Defiderium fi purum fit adnitirur. obicem fuum voluit ordiri opus, & non potiüs quemque difrumpere. /239. 32 19. 7 à mane. Defiderium anxium internus eft tortor, qui Deus primo diein mundi molitione creavit 247. 4O coclum, & terram inanem, & vacuam, t8. defiderantem torquet. Detractio veluti fulmen trifulcum uno iclu P Secundo die firmamentum in medio 222,28 tria infligit lethalia vulnera. aquarum., ibid, 8' Detraclio eft (emen cacodoemonis, quod Deus in rundi exordio,ex quibuä caufis lu. malignitas in perniciem hominis ferit. cem fejunxerit à tenebris. 18, 6 442. 68 Deus cur fex dies impenderit in mundo con- Detractioni affine eft convicium, feu impu. dendo, quem unico potuiffet momento dens alienze famz lacetatio. 1390 SI abfolvere. 27. 33 Detractionis veprecum ex multiplici oritur Deus mundum condidit inílar ornagiiïïmi radice, "d 220. 20 palatij. 31. 44 Detractionibus, q»i affüevit morbum con« Deus mundam condidit propter hominem, traxit fanatu perd;fficilem. 2i4. 35 & hunc propter fe, ut homo Deo unicé Detractor omni fera deterior eriam in ipfo adhzrefcat, 35. $8 * fefforis otio czdesgladio lingua molitur, Deusamorem, quo hominem adamavit,o pe- 224. 34 ; ribus comprobavit. 37. 63- Detractores nunquam putant fe hene loqui, Deus homines arnat, tametíi nulla inde utili« nii cüm malé de alijsloquuntur. 2:0. 19 tas ei obtingat,nulium cofnodum. 43.10 iBetractor fi non. volucres, quadrupedes i* Deus adeo impensé homines licét immes mitatur pralertum — camelum, 333g rent dilexit, ut fiiium fuum pro ijsdem T dederit, 44« 14 Deus X ! Reruth Prä;'c'ïpuamnf.v -- Deus homínum anians,no(tri;quàm fui ftu- dependent,à quo dioftor, promptior eft ad no:tras ulci(cen, 619. 70 ín homfnes derívantur das injurias, quàm fuas. 3$. 49 Dilectio inimicorum redundantiam. predie Deus cur plura fuetit- bencficia impertitus amoris in Deum. 13? 41 Jetofolima, quàm Berhaniz, cüm hac il- Dile&tio inimicorum virum vel maximé lum exceperit hofpitio, & illa morti fube commendat Chriftianum. &11. 7O eunds condempaverit. ^$75, ff Difcipuli Chri(ti altercantur pro temgeítiva Deus mitiüs, & tardiüs punit ícelus patratum preeminentia, 394 67 in Chriftem , quàm in. hominem Dives plus quod timeat hibet , quàm. pau- $3 E ; i*b'id. per. 162, 66 D«eus graviüs punit delicta patrata contra D;ves Evangelicus,qui quotidie epulabarue Moyíem, licet leviora; quàm coritra fe fplendidé vivens micas & menía . (uperiti« ipfum. $6. 6t tes negavit pauperi Laziro , à quomore Deus lefi fui honoris ob prolatas blasphe- tüus guttam aquz petijt, 321. «4. & inias, cur non exigiat reparationem; eüm fequent. iniurias hominibus Dives Evangelicus fuit & ipfe filius Abljahæ; $9. 64 iligtas gt—'aviü?þ Ruqiat: Deus . ob fed fuam filiationem decoxit. 7;0. 78 ummum .—znþuj;rem; quo " dilexit Divites deiicijs diffluentes , cur non Íztene tur in D:o. I14j. 83 —5 homines filium füum unigem;um' 'dedit, » : 98. 29 Divites ml habent proprij, nullum in divi- Deus impenfiüs opere ,hï quàm verboidüigi.' tias dominium, led tsntüm ufüm ad mo- tur ; non íufficit amori ore loqui, mifi dicum tempus, 679. $4 fimul ubere nutriat; -& manu operetur. D'viriz humanis defiderijs explendis inido- 99. 5t héa, 1j8-. $4 Deus uberiüs delectatur condonatis injurijs, Diviiia quas amor fui congerit quieiem quàm victimis oblatis, 129, y B5 non invehunt , fed adimuat, moleítias fe, Deus;cur folem fuum zqué oriri. faciat fu- cum trahunt, 158. $6 per bonos, & malos. .. 131. 34 Divitiz non damnantur , fed divitijs abuten. Deus adeo impensé homines fibi . inimicos tes. I60, 60 b diligit , .: largioribus eos beneficijs affi- Divitiz vires enervant , & animos licét mae ciat, 131. 16 Ts gnanimos , ac fortes timiditate corrums i Deus blando patris titulo nunquam fe ab. punt. 16i,. 6$ dicat,quamvis homo per lethaiem noxam Divitie tunc tuté poffidentur , cum paupe- - prerogativa lpoiietgt filiationis, : 137, ribus erogantur. 67?. 33 Divitiz ut. profint. pauperibus erogandz. Deuä»äbfoium mundï opifizio quomodo di- 694$. $4 - catur quielcere , cum Chriitus dicat, z. Divitie ex carduiis fativis divenditis Cordue ternum Patrem iemper operari, 252. - bz in Hiipania, & Carthagine in Africa, 31 755. 88 Deus cür zqué non benedixerit terrz fru. D,vitiarum augendarum artificium eft eas« ébus, ac pilcibus aqua, & — volucribus dem pauperibuselargiri. 657. «o aeris. $1?. »$ Deus cur. dectecum revocaverit. de Ninive Divitijs nomiue;ac re affinia funt viuia. 1 j7* $ 53 evertenda, €01. 74. & iequent. Dei Divitijs affluentes fenfuam affuefcunt volus decreta conditionata, qua. ibid. 7f Tv I Deus ex nihilo creaturam rationalem con- Divitijs non eít affzétus zffizendus, ne nos didit,elevavitque ad ftatum íupernatura. affligant, —1f9. $8 lem. 667. 14 Divitijs caflitas depauperatur ; convivijs e« Deus beneficus in mifericordes, & opitu- ETE ERE UT rE s p a lantes pauperibus, 7j t. 81 nervatur ; vini hauftu exücca:uþ. ^317, Diabolus Chrifto.adulatur, ut quem tenta- Doemon Chriíto fubdolé adulatur. 406 & tione non vicerat , proíterneret affenta- E Doemon,cur in paradiío rerre(lri/ felicitati tione. 417. iT invidens protoparentum , fpeciem affume« Dies primus, quo Deus incepit mundum plerit ferpentis, — 655. 73 condere,cuf unus dicatur, & non primus. Doimones faltitantes fuper: defluentem fim« 38r 25 ? biam comptz mulieris, 31:. 27 Dies extrema judicij univerfalis quàm hor- Dolendi ratio in Chrifto duplex, 90. 22 688, 21, & Íe. ribilis erit Reprobis. Dolor de patratis peccatis qualis effe de- quent, beat, 96. 21 Dignitas,cur manipulo pariata Jofephi. 61«. Dolor quamvis oriatur ex lefione corporis, 61 proprié tamen eft a&tus apperitá:; hahet Dignitates curarum funt foetz, 391.. $4 tamen pro objecto hanc, vel illam partem Dign:tates compedes funt,. quibus ingenua laíam corporis, f4f- 4. . deperditur l;berras, 192. 9 Dolor multipliciter dividitur, & in homine Dignitates, & honoram culmina à .DEO trillitia dicitur, j45: 5 Doloris Index Doloris vi plures cec:derunt ene&ti. 94 22 . quentem timet,& fugit,noni uam, fed fa. mmam. 181. . Draco portentofus., quem Ptolomeus Rex $I enixim adamavit ; habu:tque in delicijs, Elias improba Jezabelis omatu, & verbls I26. 23 pereellitur. 274« $2 Dux Moravie Alexander egregius potator Elias nonnifi pofi quadragintadialei w;umum poit mortem vifus eft dolia perambuláffe. mgred:tur domum viduz. 358. 21 3$2. 12 Elias in Sareptha (ubcxneucmm pariem exie Dymna à propr:o patre ad üuprum folici. git à paupercula vidua 158. 21 . tata mori maluit, quàm virginitatis pati Elias ad clementiam à Deo emollitus viduae detrimentum, 172« 43 Sareptanæ incrementat oleum, & farmam. E. Eliezer Genef, 24.. fymbolum faugauoms Chri(li ex itinere, 83. 78 Elimelech famis causá adactus in Moabitide Brietas vertngmofae& charybdns, pros E pterea fugienda, ne virtus saufraga peregrinari, urbes, & oppida dcclmav:t. pereat, 349. 1 46 $. 64 Ebrietas graviffimum delictum , .hominem homine deftituit. Elifabeth Andrez Hungarlæ Reg;s filia-in- 353* 1j ens JElum cruci affixum liquefcit in la. Ebrietas caítitati exitialis fugienda, ne flos . erymas, e mundo muliebri. 1pohat, & ci- pudicitiz exarefcat. 355: 18 licium induit, 8t, 70 Ebrietas mentis aciem obtundit , virtutes Erinaceus (ymbolum cun&auoms ? & cur, corrumpit,X cotum hominem devenuftat. .258..107 359. I9 Efau, & Jacob fratres moribus dnfpares. 241. 6 Ebrietas adeà foedé czcutit, ut nec ipía ex- trerni Judicij fignavideat. ibid. 21 Efau ardens defiderio cornedendi puluculam Ebrietas ad luxuriam viam emollit. ;610 ex lente,quam fibi Jacob apparaverat; jüra primogeuniti vendidit. z4 1. 26. &eq. lputida viriorum radix. ibid. 32 Efauab;ecto lenticulae cibo familim princi, Ebrietas vitiorum perniciffimus fons, 366. patüm, & )jura primogeniu. divendidit, [ 363. 36 Ebrietatis fructus funt. morbi , quibus cor. Etau, & Jacob ab eodem nati utero monbus, pus mi lere torquetur 358- 18 &. nature dotibus differunr. Ebríus eft mortuo fimilis. 3134 14 Eídrasquaefiturusquomodo Deus rerum hu- Ectafis quomodo dicatur effe effe&tus amo- -manarum modererur vnmfütudmes,mph- ris. 13. 27 cem audit ab Angelo fibi quælhonem pro- Effe&tus amoris donantur explicatu,& indi- poüi : 2211. 3 cantur alexipharmaca coércendi amorem Efther Regina nihili fecit regna terrae, nihili ab honettate deflectentem. 13j. 4$ Íceptra,X diademata, 154, 4j Effectus gaudij plures,& expenduntur. 4 3. Eíther tegina intercedit pro Judacio populo 16. & equent. apud Ailuerum. 374.2. & íeq, Eleclioni digne debent electores quiefcere, Efther regina flocci facit regium .diadema, ne nota inurantur ambitionis 4O0I 94 nihili zeftimat dzgmtafcs. 287.4$ Electrz lamentabilis monodia par periphra- E(ther regina Afluero regi adulatur libera. fim à Sophocle. expreffa. Inducitur E. tura hebraicum populum, 42I, 62 lectra 1llacrygnans praimaturz neci Ore« Eva in terreftri paradifo quomodo potuerit ftis fratris cujus cineres vafculo inclufas videre pomum efle bonum, íi bonitasob- tenet manu. 63f. 19 jectum noneft feníüs,fed voluntatis? ji4 Eleemofyns denegande pauperibus mos tempore D, Auguftini, qui in. eundem Evagrius Philofophus plura auri pondera , invehit 712. 1$ qu& cum viveret dedit pauperibus, mor« Eleemofyna peccata delet,St à morte liberat, tuus propria (yngrapha fatetur fuiffe à 4 742* Chrifto Salvatore fibi compenfata , ut ei Eleemolynas, quas pauperibus impertimur, promiferat Epilcopus.: 6go. 3 nobis re(tituontur auctiores, 682. 6 Eucharifticus calix cum inebriat,intellectum : ferenat, mentem acuit. Eleemo!ynz efficacia. in. noxis abüergendxs. 375. 70 751« 79 Euthichius Epifcopus Lonüantmopohtanus Eleemolyua, plus ptode(t danti ; quam accis fufis ad Deum precibus frumentum incre- pienti, €F Y5 05 80 mentat in horreis. 675. 43 Elephas ingenti fumptu, & pompa duétus Eutrapelia honeüæ excitanda lænuæ peris in triumphum. 126, 22 donea. 457- Elias Egura Chrifti orantis in horto Geth- Eutrapeliz extrema vmofa funt fcu*rxhtas. íemani, 95. 78 & rufticana durities. 4$8. 35 Elias cur dapiterum habuerit corvum €at- Excidium licét immineat, quia non placet, nium appetentem, L16. 94 difficulter creditur imminere. 135,49 Elias Propheta Jezabelem iratam, & perfe- Ezechias agrotans ad mortem lacrymis mae ets Rerum PræCïpuarum. det; preces fundit, & fanitati reftituitur, Filius hominis cur à Joanne degfcrikbatuf 382. 26 praecindus ad mamillas ZOna aurea. Ezechiel jubetut offibus aridis mortuorum 1 7 I'»Oc 30 concionari, 128, 29 Firmamentum in mundi creatione cur in me« dio aquarum fufpenfum. 19. 8. F, Fletus efk fanctitatis introdu& ot , ficut fi« ! fus difciplinz corruptor. $94.57 Fletus /Egypti in morte jacob i Patriarchz; Ab;iiæ plures Poétarum ex veris hifto- 689. 3y " F rijs facris fuam traxerunt oríginem, Fletus ex compaffione profectus, ( immo« 2760 61 Fames non e(t ambitiofa;paucis contenta íta» dicus fuerit vitium fovet, 1 quod lacrymis ladiat. 69o. 35 tim definit ftomachum . pulfare, 297 Flos ca(titatis adeo eft delicatus, ut folo le, Fanum via Salaiia Romae Dez Veneri ex» nocinantis mulieris tactu areícat, & cor- rumpatur, 304. 1 tructum addita Inícriptione. Pmeri Ferti. cordia, 166, 3 Flos caítitatis ex conta&tu diver(i fexüs fa. cilé corrumpitur, FelicitasMartyr,ne ejus filíj morerentur mor« $ojf. , tem ijsdem fuafit, & tormenta fubire pet« Flos vita interpretatur flos aérís, 487. 9 . fuafit. Fluenta mundanorum gaudiorüm I51. 33 . in mare Felicitas mundi mera eft oculorum deceptio, devolvuntur aterna ama:-itïudin ejus rifus fallax eít. 488.. 12 Felicitatem fib: cudit, qui vero ductus amo- Fluehta mundanorum 'gaudiorum omniz re pro fuis etiam orat inimicis. 141I. fecum mala trahunt, & eyg'hünt. 422. 66 Femina lafciviens Charybdi pariata, ; 18. Feta nulla nocentior zítuante concupifcen« $6 tia, lenocinante luxuria. 289. 85 Formicarum respublica , Ferz carnaleslibidinis intelliguntur ftimuli, mirümque inpea &appeti;us prave concupifcentiz. 18f. nium in obeundis officij ac fervandis, 29. 36 S, legendis graqiä, Fercula verze ingerende letitig inidonea, Fortuna plures, quos in fublime evexir ,Pfæ-' $27. 3f cipites egit in imum mife þïatum. SPL 45 Ferdinandus Imperator in comitijs Impetij Legatos Principum objurgavit , quia im« Fortuna tunc pinguefcit felicior, dum ube- modico indulgerent hauftui. 3$1. 8 riüsalitur paupertas, $ 97. 6I Ficulnea Evangelica, quia fructus alijs non S. Francifca Romana precibus ad Deum fufis dolium vacuum gener fuppeditavit,ftatim aruit, 696, 60 676. 46 ofo replet vino, Filij prodigi frater natu major acriter con- Fraterna dileclio ubi fovetur, queritur cum patreob paratum cum luxu ibi domus arx prandium filio fuo prodigo é meretrici- fit expugnatu difficillima, 201 6 Fuga de triumphato vitio fu Ícepta viam ad bus poft diffipatam paternam fubítantiam victoriam parat, in pattiam reduci, l'lie 9[ 264. 15 Filius zterni Patris, ut hominem redimeret Fuga ob timorem peccandi datur honori non dedecori. noítram aífampfit humanitatem. 42. 9 335 15 Filius eterni Patris moritur incruce, ut nos Fugaz natura, & indoles » ejüsque caufz excia tantes, & coércentes, commoriamur in baptismo : maduit ipfe 260, t. &feq, fanguine, ut nos luítrali undá abluere- Fugz affe&um excitant mala omnia ) qua muf. damnum » incommodum ) 44« 14» & moleíliag nobis poffunt afferre, 260. y, Malo, Filius hominis vifusà Joanne in. Apocalipfi rum excitantium fugam cum gladio prodeunte ex ore. 213. 74 tria genera, ibide Filius prodigus fame ftimulatus, pauperta- Fugz beneficio de proft tata libidine epi. nicion canimr,cqm te adaclus, miferijs cumulatus redux ve- caílris Veneris, pericula imminent in nit ad patrem , qui refipifcentem filium 267. 2g Fugse beneficio Jofe amplectitur., 140. 34. Sed cur. pater impudica Venere ph in aula Pharaonis de cucurrerit Obviam filio , cum iíte non« Bloriosé trium phavit; ibid. 29 nififedato paffu venerit ad Patrem? ibid. Fuga beneficio cultor caftitatis triumphae de procacibus mulie tibus, 329. 7 Kilius prodigus pü»kkdiþcitiam prodegit , quia Fugæ beneficio . cultor caftitat divitijs affluens; & tunc refipuit , quia is ab omni Íe fubtrahit labendi periculo, ibid. 8 egenus, 317- 39 Fugam coércent fperata exantlatis Filius prodigus Mercenarius cupit fieri Pa. praemia. 262. I2- labetibug tris poít diffipatam fubftantiam , tefipis Fugienda mulieris lenocinantis blay dimenta, Ícens à Patre recipitur ut filius. 60 nf laquei funt, & compedes, 33$. 29 Fulgura qäomodo in nübe fia ht ex multi«. Verani deAjF:ä:'äw Jom. 1l, plici Index. plici halituum acceffione denfa, & abea« — Gaudij $,qui mqnäi inhiat, i-n fc fevit, 497, dem erumpant, 107. 66. Et quomQe 43 do amori comparentur, ibid. Gaudijs veris,qui ta pitur ab illis fe furri þit, Fulmini, & fulguri quomodo zquiparatus qua turpia funt. f42 83 amot , 1 fuimen terret, & amor blan- Gaudio mundi diffluentes anxio dolore di- ditur, 107.64 l fcerpuntur, 49!, 25 G. Gaudio vero;qui lztari cupit, decore virtu- tum eniteat, . $19. 8 1 7^« Oz mulieres herbatum | fuccum ho- Gaudium oritur ex poffeffione boni pralu- cente ejus notitia. 450. j minibüs propinant, qui infanis fimi« les fiunt, & jugiter rident, 234.16 Gaudium mundi plenum fuüfpicionis,clancu- ló intimanoftra penetrat utfur , nonut Galeaceus Mantuanus inter primos fui avi heroes ad puelle amaf(iz vocem concitato .. jucunditatemingerat , fed infidias nectat, 489. 17 calcaribus equo fe przcipitem é ponte de- dit in Ticinum fluvium. 172. 20 Gaudium mundi nonni(i cruces parturi't,trï- xbulationes,,&lacrymas. 489, 19 Gatys Siriorum Regina pifcium appetens Gaudium mundi amatorium propinat pocu« prohibuit, nequis (ine ipía pifces come- deret. lum, ut decipiar. foi. 6 127. 2$ Gaudentes veralztitia cacodoemoni funt ter- Gaudium mundi herbam Sardonicam fuis rOrt. / exhibet amatoribus. $t4. 100 - $42. 8 Gaudia mundi cor dilatant, & animam pre- Gaudium verum extra Deum nullibi floret. Inunt. $16. 1. &feq. 453. 16 Gaudia mundi falfa, & decipiunt, quos affi- Gaudium nonnifi ex proba confcientia, & Deo bonorum omnium fonte inexhauíto ciunt, 487, 10 Ícaturit, f16. 2 Gaudia humana non funt 'folat.io, fed gra- vamini. . Gaudium verum non poteítmundus parere, 497. 41 nec alere. Gaudia mundi blandiuntur,& decipiuntjma- j23. 1O Gaudium, qui quarit extra Deum, ,nonnifi laciam fpondent, G naufragium apparant. a cerores invenit, 498. 46 $2$. 28 Gaudium verum in folo Deo reperitur , in Gaudia mundi deceptoria, efc äm exhibent, quá hamum obtegunt, quo incautos ca« quo filij Siori exultant ii rege fao, jaj» 29 1 piant. $9I. 37 Gaudium verum à folo Deo di m Gaudia mundi efca voluptatum hamum ob- BuRot. Brin " folàm Deum refluit., 526. 30 tegunt, quo gaudentes capiunt, ac interi» Gaudium verum ab omni defeecatum mole. munt. $02. 60 ftia infolo Deoreperitur,... $57 67 Gaudia mundi Íomnijs fimillima. fo7. 77« " Gaudium quod é fonte non fcatutit Dei,fla. xum eft,.& fucatum, menti reficiendae ini« Gaudia veraqui quzrunt in mundi volupta. tibus deliri funt , & voluptatum depa- doneum, pluribüsque fiipa n tqr qxoleitijs. Ícuntur excrementa. Sunt veluti fodo- $39. 75 £ mitica poma, qua Ipeciofa cutis ambitio- Gaudium verum rerum terteharum Copià non enutritür,. nec volu piatibus alitur, ne favillaceam intus . fuliginem abícon- . f40. 78 dunt, $12, 93 Gaudium verum non eft HOä.ita delicatus,—u'.; Gaudia prodeuntia ex rebus fluxis, perver- fa funt, & venena porrigunt bibentibus, inter vepreia germinare detrecler, ; 42.64 Gaudium mundi vapor eít.in nubem Ípiffa- $20, 13 E tus, caligines offundens triítit Gaudia, quaz virt utum cultuQä non efllore. äæ' $43 86 fcunt funtvana, & fucata. : Gavij fymbolum exhibent adulatio nis. per Gaudia, qu& mundus exhibet excrementa Alphonfum Regem, 429. 20 funt gaudij, $2f. 29 Gaudia vera mundi voluptates non pariunt. Gedeon jubetur,milites feligeré lin * bentes aquam.. 370..6Q guá :lam-' $1147 Gaudia mundi amaris pariata falicibus. $60. . Generi humano propagando: nil noc&htius amore cupidineo, quo virpluribus adha« $3 reí(cit foeminis. 3 183..57 Gaudi] caufe, & effe&tus donantur explica- Gethai ex odio inIfraelitasma i ü&runt dolb- tu, 4f0. 1. Gleq. ribus uri, arumnis premi, quàimarc Aam Gaudij interni verz delicig in folitudine » ! ijsdem reflituere.-.: 208.. «8. * effloreícunt. 46y. 63 Gaudij confufio veram invertit latitiam. Gloria mundi licét diaria , . ac pictum fom- nium plurimos tamen extorquetlabores. $18. 7.. if6. 48 3 Gaudii veri floresn on germinant inter mun. Gloria tota foli Deo debita, & pax homini- . di voluprcates, carnísque illecebras, $19 bus bonz voluntatis. 389. $0 Glorie humanz condici O milera cum ab Gaudij fui eft quisque faber, | j20. 11 * - alieng Rerum Præbipuarumä Hebtzorum populus à Deo lacte, & melle. alieno dependeat arbitrio, G nonnifi alie. nà le fide zilimet. If6. 47 aítus, tamdiu exaríit amore ; quamdig la&tis dulcedo labia delinivit, 99. 33 Goliathusscur clipeum fibi cudi permiferit, quo hurmerosobtegeret cumà fronte erat Hebraorum perfidia redarguitur, & veritas damnatur. 1$4- 40 certamen cum Davide ineundum. | 425« Hegefippi monodia lamentabilis. |48$. 24 Heli ex vi doloris ob captam aram rettote Gomor brevis fuit menfura tantàm capiens ob(onij,quantum natura exigeret una die. fum cecidit, & expiravit. 96. 22 300. $9 Heliodorus miffus ad expilandum templum Gruum excubiz, quasno &u viciffim aguät, - Jeroíolimitanum punitur ab Angelïs.. $3. utczterz tutiüs dormiant, 26. 27 42 Gula coércenda in ferculorum . luxu , quia Hel io;&aïüs vapulat ab Angelis non ob exe pilatam altaris fupelle&tilem,fed ob pupil- ventrem impleates,mentem probis affeéli« $5* 45 bus evacuant. lorum.direpta patrimonia. Gula plures occidit, quàm gladius: immo- Heliogabelus telis dele&tatus araneorum ij« dica efculentorum, & poculentorum in dem Rom:ze magnitudinem voluit metiri geftio agritudines accerfit, qua ad fepule 127. Aj chrum viam ílernunt, 197. 46 Hemor Princeps deperiens Dinam, Principis Gula vitiorum omnium fceidiffimus eft deponit fupercilium , majeftatem . exuit, fons. 363. 36 . mapaliaingreffurus paftoris. 192. 92 Gulz deliciz fugiende , moriturz pralu- Heraclitus Alexandrinus juffus à Dorotheo monacho haurire aquam,ferpentem hor- dunt caftitati.Sardonicis pariantur pomis. 285. I rendum videt aquis illis innatantem. 109 ima mulier non. fugit, 71» Guiz delicias,quia pt ium cum -excita-ntüt nec appetitum coércuit, cum malé carpto Herinacij marini ingen malo malorum omnium colluviem de- rocella. 2j. 24 glutivit, hominémque fuo ípoliavit or. Herodes Rex Hebraeorum cüm primüm fub- natu. 287. 7 audivit tres Magos € Per(ide in jndeam Guiz ubi Judex indulget vigor juftitie — in- appuliffe infanti JEfu obfequia pracftituri, fringitur, G potüs hauitu excinguitur. cur titüuit, 161. 64 / 29a4. 3 Herodes Aícalonita quatuordecim millia Guiz deliciz in au la Herodis caput innocen. puerorumferro fecuit, — 396. 75 tiffimum S. Joannis Baptiftae amputárunt. Herodes Agrippa Cafarez folemnes ludos 295-. 40 inftituit, indutus ipfe veíte aurea vidit ca« Gula neícieates delicias, & laboribus affueti piti füo imminere bufonem.| extenfo infi- viribus iunt robuf(ltiores, 296. 44. dentem funi prodromum fubfecutura ca- " lamitatis. 441. 70 P Gulzx exíacuranda impar quilibetcicui)ento. ruüm apparatus, a297. $O S.Hieronymus in eremo jeju nijs emaciatus Gulx indulgens Cajus Caelar ingenti fum- graves patitur tentationes. 364« 41 ptu exotica obfoniaex pluribus orbis pat- Hirundinis ingenium in nido conftruendo tibus fibi comparavit, & plurium provin. miraarte pendulo & trabe, 26. 28 ciarum tributa unà cochà abtumpfit. 108. Hiítoriaeítlux veritatis, quam oftendit fine 2 : fuco, 477.97. Hiftoriarum fru&tus. ib.8 Gulz indulgentia plurimum cum imorte ha- Hiftoriarum beneficio praterita recolimus, bet affiaitatis, & cognationis, 302. 67 & prefentia dirigimus, pericula, quz vi- Gulz ni frcenum iajiciatur; horno à ftatu de- dentur imminere cavemus, 47 5.26. Hifto- iicicur hominis, 303. 70 riarum oble&atione , cur maximi Princi« Gulz indulgentes vitijs famulantut, | 353* pes delectati, — ibid. 97 ) Holocauftomata,cur oblata Deo Ifrael , & H, non potiüis Deo Ifaaci, Abrahae, Melchifa, dech. 129. 29 mhi tani IEredis rifus fub perfona fletás, 488. Homicidium plurimum adfert da 11 occifo, quàm occidenti. 134- 46 H Hrefis plurimum femper mundo in- Homines qui violentas manus in fe injece. tulit damni, 94. 14 Haretici, cur runt, léque interemerunt. 1ff« 4$ Homines carnis addicti voluptatibus, con« difficulter convertantur, 94. 15 Halcedo juxta marinum littus. media ferme fumptis carnibus, deflituti viribus miferé deficiunt. 189. 85 hyeme nidificat przfentiens matis mala- Ciämc 26. 29 Homini gloriofum e& injurias oblivifcie 131./37.- Hamo venerez voluptatis capiuntur amori adharentes cupidineo. 188. 78. Homo ad imaginem ; & fimilitudinem Dei conditus fexta die poít alias creaturase Hamo in(idiantes pifcibus pifcatores folent filentium (ibi indicere. ibid. 79 31. 45 Homo cur po Eï( Hauftus calidus olim apud Romanos fuit in ft cxteras conditus creatgrgs; - deliciis. 351. 14 3 Homo Verani de Aþ&iöw Tone, H, ?æffff; Index Homo pre cxteris animalibus eft fagax, Jacob inferviens per viginti annos foceto La- ejtts facultates in anima;quz. 33. $o bano typus fuit laborisfabrilis,quemChries Homo perfe&tiones continet czterorum ani- ftus usque ad annum vitz tri gefimum fue malium,quibus praeft. 34. $3 bivit, 93. 07 Homo à Deo conditus in ftatp innocentizy Jacob Patriarcha frigido indormiensfub dio ut: cateris praeffet corporeis creatutis, 40. I i Íícalam videt à terraad coelum usque pro- tenfam , & Angelos per eandem afcen- Homo conditusad imaginem, & fimilitudi. dentes, & defcendentes. 109. 71 nem Dei, & in quo fita hzc imago. 90. r. Jacob deliderio videndi filium fuum ]Jofe. * & lequent, phum, licét etate gravatus centum , & Homo tenetur fe totum amore, & affe&tu'in Deum refundere ,. cüm Deus fe homini viginti annorum, profectionem fufcipit in [Egyptum. 275s 18 communicet, eique fuas impertiatur per» Jacob Patriarcha plures exantlavit labores fe&iones. 2 91. 3. Gfeq. fructum ledurus probi defiderij.. 250. 22 Homo quiarebus hifce infimis, & fluxis dc(i. Jacob Patriarcha Jofepham;quem putat à derio herec, Deo amore minüs adharet, fera difcerptum luget meerens. . $77. 119 29. 7. & fcquent, i Jacob, & Eíau adhucin matris utero . rixane Homo ex nihilo à Deo conditus, te n&tur im» tur. €4.2. I pénfjiüs Deum amare. 91. IO Jacobi filij tunicam Jofephi multo fanguine Homo nunquam utiliüsfibi confulit , quàm cüm fuis benefacit inimicis, cruentatam ad Patrem per extraneos mit« 139. 64 tunt, quó dignofcat, num tunica fit filij 'Homo duplici ducitur amore fupero, & in- fui Jofephi. j68. 88. & feq, fero, illo in füummum Bondüm, hocinhzc Jacobi lucta cum coelite. 643« 43 iuferiora fertur, 149. 26 Jahel uxor Haberi poft propinatum lactis Homo non glorietur corporis amidu; fed animi loricata fortitudine. hauftum fugientem é malé pugnata pugna 1553*:$9 Sifaram occidit. 238. 28 Homo indulgens fenfuum voluptatibus bru» tis accenfetur, Jahel quo j l ure potuerit .Syifaram ; occidere, Ij7. $2 ibid, 30 ; Homo bonis (e omnibus fpoliat, latya m ut Jahel Sifare petenti aquam, d ullce, GU re« induat- avernalis Cerberi. . 2&f.. 20 *eens lac porri Homo debet vir effe fui nominis, git; & eandem dormientem 442. 31 interficit. 331.'6 Homo quia coclo natus, non debet ia coeno 2 Jeremias fuit figura flagellationis Chrifti L É voluptates qüzrere. joo. 249 79 Homo qui defcendebat ab Jerufalem in . Je- Jeremias fuit typus veítium depofitionis, richo, € ingraffatoresincidit ; typus fuit felísque oblationis cum Chriftus figere» Adami Protoparentis, jor $7 tur cruci., ^ 1 94. 30 Homo vix natuslacrymis prafagit . futuras Jerichontini, cur equa poena mul£tentur c hujus vite calamitates, 605.. 87. Haienfibus. qm 248. 18 Hoininum inconditione, ac divitijs inequa. Jeroboamus inhiat Throno Salomonis;à quo litasharmoniam in humanum genusindu- nititur Roboamum excludere, 39f« 70 cit ; & (ublatahac ingqualitate plura in- JESUS in. cunis fpeciofiffimus íntuentium 'de otirentur incommoda, 641«-33..X - rapiens fenfus, && amores, cor expofcit ' fequent. noítrum. 47. 24 Honer pluribus obnoxius periculis, 1f4. JESUS in terris natus botro comparatur à 41. Honorabilior is eft, quem nullam ho. - fpon(a, & cur? 98. 3o noris defiderium pulíat prater divini ho- Jezabel typus concupiícentiz, & luxoric,eft noris incrementum, 15442 Eli& terrori, qui propterea fugit. 317* Honoris culmina bracteata, & dignitatum 2 " fplenderes umbratiles. 402..100 ïgn es flabulantes m itm;sv terrze vifccgribüs Hora fexta, quo Chriftus fuit cruci affixus faxeos montes disrümpunt,& rupes foras fuit meridies. $$4« 40 ejaculantur. 257. 27 Hoftis dome(ticus cagtcris pernicioüor.z.dæs. Ignis nil damni intulit rubo à Moyfe vifog neque adolefcentibus in fornace Babylo« Hugo Grätianopo:i-itahus antiftes. eximius i . nica, 11$,. 80 ; cattitatis, cültor-oculos necia. propriam Illecebrz foeminarum laquei funt, duibu matrem dirigere,nec minüs figere voluit; homines capiuntur minüs cauti. — 272. &7I. 38 6 Hugo Epiícopus C»rätianbpolitanus, cultor Imago Deiin homine,in quo fita. . 31.4, caflitatis propriam matrem videre noluit 32. 46. & lequent, . cum ipiamalloquerecur, 27j« $7 Imago,& fimilitudo per quid differant. 32. I. 8 Immifericors,cur habeatur injuftus, & ini- Abel, quia defes interpretatur, ejus frater quus, . 6to. 29 J maior natu eit. Jabal pater-canentium, lmperans pluribus neceffe eít, plures formi« det, 3490 2Q 327. 72 n Rerum præcipu arum. Smpudicitie hominum diluvium in terram Invidia doemonis Protoparentesepité paráa difo terreflri extorres, 613. 13 traxérunt, 180. 4f. G íeq.. Invidia Cainum armavit in fratrem Abe- Impudicitig mare infidum,naufragijs fcetum. 614. 16, Filiog 267,. 31 lem, quem occidit, Jacobi Patriarchz in Jofephum fratrem, lndigentia pauperis lex feft intimans exerci* tia pietatis. 708. 24 quem Amalecitis vendiderunt, 615,19 Indoles viri chriítiani eft eequé benevolum & Ífeq. Íeamicis , ac infenfis exhibere. 124. Invidia fibi culpa eft ,K& fupplicium, é18. 2 o uv Indoles mundani gaudij eft melleoin poc Invidia patvulos efficit invidentes, quos oc- $04« 64 cidit, 629. I2. Invidus proprie de- lo venenum propinare. Infantes Satutno inter ofcula à parentibus rogat authoritari , fuique ipfius eft tor- immolati. tor, 619, 13. Cur patietur ferpenti 486. 4 N ibid. anfernus fpirituum immundortu m eft tetra regulo. habitatio. 280. 72 Invidia ambitionem fibi adfcifcit contubeti' 620. 6 ; Inimico prodetfe chriftianze perfectionis at- nalem. Invidia Core, Dathanem , & Abironem vi tingit faüigium. 130. 34 620e. Inimico infenío, qui prodelt , fe ipfum be- vos egit in gehennam przcipires, 36. Core conjuratio contra Moyfem , neficijs cumulat ; & qui gladio in ho* & Aaronem. üem/irmit ,in fe vulnus retorquet, 139. ibid. 37 62 , Invidia vermis eít fructus corrodens delica- Ínimicos amore profequi ,. ac illis benefa- tiores , non fterileícentes vellicat arenu« las. 623. 46 cere perinde eft , ac divinam imitari na« turam, 123. 12 Invidía, & Fortuna ,cur fingantur manicis ligneis, &unà colligata. 623. 47 Inimicos diligere cordis affedtu , & manüs effsctu culmen attingít chriftianz perfe- Invidia nemini parcit , etiam Principes cat- Cionis, pit- 624. $O injrig , & inimicitie in a QUa [cribenda ; Invidia is catet ; — qui nulla virtute claret. 624. 52 beneficentiz , & amicitiz zere Ículpenda. 474. 95 Invidia cenfurrexit unà cum manipulo Jo- Íephi. 627.,6r Anjurias fibi illatas contemnere generofi eft animi chriftiani, 123. IZ Invidia Cainum armavit in Abelem, quem . & interfecit, 631. 77 Injurias fibi illatas tolerare mente ferena , animóque imperturbato virum prodit Invidia putidus fons , ex quo vitiorum om- . nium putidi Ícaturiunt. latices, 632. 1. fortem , & Deo addidum, fuique Do- & feq, minum. 130. 32 Invidia multiplici fcelere fratres infecit To» injuriz nobis illatz charitatis clypeo tetun- fephi, 636. 2, & feq. dendae, ut profint , non obfigt. ijo. Invidia ubi fuum venenum fundit ; ibi om- nia con(undit. Ánjurias fibi illatas oblivione del&re ,, &ad. 636. 14 verfarios beneficijs cumulare viri eft fa- Invidia Saulis in Davidem poft delatam vi- ftigia attingentis chriftiang perfeclionis. &oriam de proítrato Goliatho, 636. 14. Grfeq. 138. 58 — Invidi veluti ve fpertiliones alie—no cacutiunt Invidia Theodefij junioris in C yrum urbis 617. 27 s inflauratorem. 63*. 18 fplendore. invidi errant in folitudine in inaquofo.äzo. Invidia obliteratin Saule nomen David poft proftratum Goliathum, ^ 637, 19 lnv;idi apibus pariantut , Gcut, . 624. 59 Invidia luo livore naturam bonitatis COf. Invidi non (olàm funt odio profecuti vi. rumjpere adnititut, /679, 2$ ros illuftres , fed etiam cosdem intereme- Invidia ubique locorüm nafcitur , citó fuc- runt, á creícit , taró emoritur, jugiter nocet. 626. $77 Yavidi Jacobi filij dentes acuerunt in Jofe- 642, 38 hum fratrem, Invidia aram contaminavit, Gtmannz mes ibid. $8 Tnvidi Regulis ferpentibus pariati , & cür. ditullium in deferto corrupit. ^ 54:. 6$51. 70, Invidi dentes acuunt ; ut a- lios mordeant, ég1. 71 Invjiäïa fibi carnifex ; 1fe" ipfam interimit , licét non moriatur. ibid. 4t Invidia precoqua fappliciorum gehenna de [6) alieno bono tabelcit , fe ipfam torquet, InvidiaRomul : 610, 1 effecit, ^ 442. 41 o, & Remourbem anguüan& Invidia eft animi triftitia, quz invidentem Invidia perniciofiffimum vitium, 644- 47* 2 Promeritas poenasà fe expofcit, 645. acriter torquet, 610. j5 Invidia eft triftitia de alieno bono " quafä— jo. Quomodo dicatur cculos juvare, 610, 4 ibid* Velpertilionis naturam fibi ufur- tenus hoc obítat beno invidi, Invidia quomodo includat gaudium de malo pat ; alienz gloriz fplendores non patitur, 64(0 61. Invidia adeó malignancis eít V,altc:ius. éni, j ) Fffff3 Rnàtus. Ihdex naturg , ut in fufcepta beneficia dentes Job figura fuit Chrifli in. deferto tentatià acuat; 648. 60 Dotmone. 83. 28 Invidia hominem ab homine dejicit, quem Job manum expertus Dei, ex integro divie in gregem detrudit brutorum, 649. n2 fe conformat voluntati. 11!0. 76 6 Job divino exardens; amore propriam exvit Invidia nititür Lazarum é finu Abrahze de- voluntatem , illam induiturus Dei. 117. turbare in divite flammis torto. 640, 6 Job exulceratus » fedénsque in fimeto ab a* invidia carentes Deum zmulantur- £f8. micis redarguitur itpietatis. I41. 6j 97* Invidia non eminet fine aliotum dee Job poft toi eratas adverfitates recuperat , preffone, | 661. 110 qua perdiderat, duplicia. 141, 67 Invidiz luculenta defcriptio, ó11. g. In- Job ; cur natalem diem expun&tum defide« vidia antiquum in mundo malum. ibid. ravit à numero coeterorum. 158. jj $. Angelos detru(it & fummo coclo in Joblicét adamantinus fibi non fidit, muliee imumgehennze. ibid, Cainumtorfit, res caftitati noxias declinavit. 340. 74. & ad fratricidium ftimulavit. ibid, ro Job cur timuerit , nc filijin convivio bene- dicerent Deo. Invidie dentibus mordentur quotquot a- 340. 28. & feq. liqua praregativa cateris antecellunt. Job filij càm primüm indulferunt convivijs , 613. 12 premature rhorti fiunt obnoxij, ; Invidiz livor feetus eft viperinus, propriam 6 37f! interimit genitricem. 617,. 26 Job pactum fuis cum oculispepigit, ne foe- Ínvidiz livor difficulter declinatar , omnes minarum vultusincurrerent. j22. 18 inficit virtute , vel dignitate infignes. Job poít toleratas calamitates duplicata à 6$4. 83 Deoaccepit bona, qua perdiderat , &cu; Invidum, non folàüm mala propria,verüm,& non etiam filios, $63- 69 bona aliena adiguntefle miterum. 614 Jobi &rumnz , calamitates , & morbi re» 16 cenfentur ? . ejüsque vírtus com tur. menda! lnvidus alienam felicitatcm proprium fibi 140. 64 conftituit fupplicium, 6iO. 3. Jobi erümnz , egritudines, ac virtutes re« Invidus arborem Thimonis in fuo excolit cenfentur. 711. 33. & Íegent. & 6j x horto. 620, 34 Jobo cur ultimus tantàm nuntius mortem Invidus nec pares patitur , mec fuperiores aperuerit filiorum in lapfz domüs ruinis. » tolerat ; errat in folitudine in inaquofo, $79. 94 6217 40 Jonz appulfus in Ninive collatus cum Abra- Invidus animus magis nocet , quàm inimi- hami ingteffu in /E 62-;. f;. Invidum tot« . & feq. gyptum. 4 O,' 22 £us anrtus. quet aliena felicitas. — ibid, $4 Jonas fuít figuta fepulture Chriíti, 84., Invidus non curat propriam falutem, dume 20 modo damnum inferat , cui invidet. Jonzsdumexcidium minitatut Ninivitis;tota 645. 66 civitas incinere , & cilicio poenitentiam Invidus minus dolet de injuria fibi illata ab agit. 135. 50 Jonas Propheta adverfus Ninivitas immife. eo, cuiinvidet , quàm de ali.enafclicita- te, 629, 64 ricors, 164, 74 Ínvidus adeó eft truculentus , ut nec pro- Ieuas minüs peccavit deglutiendo mel, quàm ! prio parcat fanguini. $15. 10 eructando verba, quibus aufus fuit patri anvidus de bono alterius tabefcit , de cujus detrahete, 222, 27 calamitate lztatur. 637. 20 Jonas detrectans Deo. obtemperare praci- ánvidus nititur inzqualitatem in mundo e- pienti predicationem Ninivitis. navem vertere, 640. 22. -Ex aliena felicita- confcendit , fed ortà procellà projici« 641. .te propriam haurit miferiam, tur in fluctus,à Ceto deglutitur, & inco» 6 lumis ad litus defertur, 2i16. $1 anvidus ex aliena obfcuritate nititur fplena Jonas, cur non timuerit ceti hiantem vora« . dores haurire , quibusclatefcat, |656. . ginem., , Et Eliz Jezabel terrori fuerit, 90. G feq, 217. fI Joabi , & Judz ofcula frequentiüs in prin- Jonathas deguftans | favum mellis oculis il« pum aulis figuntur , ut vulnera infli- luminatur, 470. 80 gantur, 207. 5$ Jonathas , quia pauxillum mellis guflavit , Joabus fub fpecie amicitiz odio profequi- mori cogitur, -£03, 63 tür Amaíam, quem ofculans intetimit, Jonathas propriz priüs confuluit incolurhie 207. 4j tati, poftea aliena. 691. 62 Joachim Deum benedixit Bethuliz obfidio- Jofeph Patriarcha adverfarios eo impenfiori ne folutá. 129. 30 profequutus fuit affe&u , quó diriüs ei Joannis Baptiftz locuttz , & mel fylveftre, nocuerunt detento incateGre, — 133, 41 quibus 1n delerto veícebatur* — 403. $3 Jofegh Rerum przcipuarum, Jofeph Jacobi filius ; curà fratribusodio ha- Isralite patriz zftuantes defiderijs rïþïs ime bitus. 202. 37. Ejus polimita veftis fedent fluminis Babylonis , fléntqueamaré fufpenfis in falicibus inftramentis lctitize, acceptaà Patre infignum fpecialis amoris fomes fuitinvidie , GG odij. ibid. 39 236. 24: Jsraelitis menfura prz (cribitur diurni panis - Jofeph à fratribus in cifternam demiffus , ac divenditüs Madianitis, 202, 40, & fe- intra limites frugalitatis ; non veró co. uent, turnices caXantur., 302, Judzi exitiali odio Chriftum profequentes Jofeph Patriarcha , & Prorex in ZEgypto obviat patrifuo Jacobo, 255. 18 convicijs eum lancinárunt, 219, 18 Judis proditor Magiftrum fuum oículo pet» ]Ofeph ftudio addi&us caftitatis pallium ad. fidiffimo prodidit. 314. 44 mittere ampliüs noluit , quod lafcivien- Judas Chritto adulatur, quem ofculoamo« tes procacis mulieris manus tctigerarnt. 267. 30 ris fymbolo prodidit; ac vendidit, 408. II Jofeph Patriarcha pallium , quod lafciviens tetigerat , reliquit, ne peftis laícivie & pal- Judas an commhtnicaver lit in ultima «cena cum cateris Apoftolis, lio in corpus ferperet, 305'. II $19- $9 Jofeph Patriarcha otij fuga herze delufit il- Judas oículo Magiíftrum prodit. $60. 6t 333. 22 Judex amore aítuans cupidineo nonni(i a« licia ad turpe facinus. Jofeph Patriarcha Rubo pariatus flammis greftis & inhumanus effe poteft, | 173, circumdato citra noxam. 336. 32 2 Judex proprias ulcifcens injurias ex Tudice fic Jofeph fugà, & pallij abdicatione propriee reus. confuluit pudicitig. 337. 40. 124. 1f Jofeph pailium exuit , ne pudicitia fpolia- Juditha folitudinem quafiv it in propria do« : mo. 407o 69 retut. 359. 48 , Jofephi Patriarchz — tunica c ruentata typds ! Juditha caltitatis cultrix , cur acceífura ad Veronicz abftergentis linteo Chritti vul- Holopherngim afcoperam vini fecum de« tulerit. 3$f. 16 tum. 84. 80 yofephi fomnia fratribus manifeftata lethale Judithae pedes caput profirárunt Holopher« in ijsdem excitárunt odium. 211. 66 n1s. 272. 4 D Jofephi Patriarchae fomnia invidiam excitá- Juli; Cafaris interfe&tores , pereunt ormnesk runt in fracribus, 619, 69 infelici morte. 629- 68 N Julius Cefar maluit curari,ut urfus , quàm Jofzphi Principatus , eur potiüs in manipu- aflentationibus illiniri, lo, quàm in vellcrc ovium adumbretur ? 438. f4 629. 70 Julius Agricola periclitatur coram P'rincipe nonob crimen, fed propter recenfitas lau« Jofepho Ruben , & Judas fuerunt ex fratri- bus patrocinati. 633. 5 des, | 447«887 Julius Baffusvirum exhibet in convivio à Fla- Jofephus fpoliatur tunica polymita , ut frg- minio occifum ad excitandum affectum ternumícelus pallietur. 634. 7 jofué fexcenta peditum millia duxit , quz& miferationis. $84. 22 vitam clauferunt in deferto. 237; 4 Jris rifus plorantis olympi fymbolum mun. L. dauz voluptatis, * Is veré delectatur, qui omnem abigit extra ABia Sponfz pariata vitta coccinez, & Deum dele&tationem. :1:2. 92 ! quid per vittam cocci Ifaac captus defiderio fetini edulij cum prz * , neam inteni gáture 44*. 67 fenio oculis caligaret ; loco Efau fuam Labores , ni(i in Deum.d 4irig'an'tur , infeli- citer otiantuf, 25$. 44 ^. Jacobo impertitur bencdi&ioncm. 241 Labores neceffarij,ut quisque proprium fibi Ifaacus fuit ngraChriüi bajulantis ctucem. .comparetcomnmodum. :.264. 14 84. 80 " Labores plures in excolenda terra; ut homo Ismael cum matre À gare, cur ab Abrahamo panem edatin fudore vultás. $27. 65 dimiffus fine opulento penu. 702. 75 Lacedoemonij ; cur in bello punicea vefte, 636. 16 »induti : Ysraélis populus , quia jejunus ficco veftigio mare pertranfivit : fed ftomacho pleno Lachryme refipifcentium Deo grati mmæ, petvicax rebellavit , & tum coepit gulz eandem cum Deo occupant in. ccelo fe. dem. delicijs inhiare, feditiones excitavi;. 363. 19. 8 Lachrymz Magdalene lapidem fepulchra. ilsraälitæä Jofu£ redarguuntur , quia pro- lem demortui fratris Lazari excavä;unt. miffionis terram defiderantes otio torpe- $j* 49 Ícerent. Lachrymae Magdalenz, cur minüs potent 'es Israélitarum fuga ex /Egypto , G tranfitus fuerintin Chrifti fepulchro, quàm inillo maris tubri , in quo Pharao naufraga- H Lazati, f6. 51 * tur. |.$29. 37 Lachrymze fervent , fi ex 2ítu nafca.ntur a« Israélitasidolorum cultores occulto Samuel . moris , & ex calore prodeant vdeüderij; ex epota aqua hauftu detegit. 219. 15 Lachry. & — Índex. Lachryme Jofephi Watriarchze defiderantis videre Jacobum Patrem dulces , & fer- Lachrymse funt effic:ces legati Deo gratif. Ventes, fimi é terta ab hoizinibus i £3f. 19 $99. 69 n caelum miüï. Lachryme D. Pecri amarz; poflquam ad ig- L:chrymaz emollfint Deum , fledtántque in nem friguit, & Magillrum negavit. vota illachrymantis. 23$. 20 Lachryme mortalium: quomodo dicantur Lachryma ex interno gaudio plerumque e- delere decretum Dei immortalis, ibid. liciuntur. 236. 3j Lachryma interdum indices funt gaudentis Lachrymze abüeräendis conf'cientïæjfordi- cordis, animíque latantis ob expleta de. i*ö fideria, 237. 2 buslavacrum opportunum. 6o2. 76 Lachrymz quomodo fuerint noflram ope- Lachrymz re(pifcentis rofcidi ridentis o- ratz redemptionem. ibid. 77 lympi funt imbres. $79. 1. & feq. Lachryma decumbenti Ezechie vitam im- Lachtrymz refipifcentiu m funt latum vitz petráruut, 602, 77 aufpicium , flammas extinguunt gehen- Lachrymz vocalesfunt , & flexanimz , rem nz , vitiorum delent fordes , lugentes milericordiz fibivendicant , &veniam, Deco agglutinant , quem emolliunt , quam de patratis deliótis expofcunt pia ; flectántque in vota plorantium. 2 186, & grata violentiaà Deo extorquent, 603, 78. Lachrymz , cur à Davide dicantur Lachryme refipifcentis Deo hominem ag auribus percipi , & non potiüs oculis, glutinant plorantem, efficiántque laetan- ibid, Lachrymarum defluxus vocalis tem. $87. 29 eft , & clamor ad impetrandum efficax, Lachryma funt taluberrima alexipharmaca , ibid, 79 quibus animi morbis opportuné occurri- tur. $87. 30 Lachryma venaticos imitantur. canes , feras per campos , fylvásque infequentes. 603. Lachryma refipifcentis inextitiguibile gehen- 8rI nz incendium extinguunt. — f87. 21 Lachryma quomodo dicantur gehehnz,ïn- Lachryma refipifcentis faliv cendia extinguere. 604. 82 *« riata. $88. 33 & 'Chriüi pa- Lachryma refipifcentis adeó excellunt , ut Lachryme refipifcentium tartareas. legio- excedere videantur lilium innocentiz, nes fugant , expugnant. 588. 3j 604. 82 Lachryae refipifcentium naufragium vitio Lachryma atefcentem cordis noftri tellu- apparant. 589. 36 rem ad uberem fructuum meffem fecune Lachrymse quamvis non loquantur , ve- dant, 60$. 85 niam impetrant peccatorum. f21. 44 Lachryma refipifcentis plorantem in coelüm Lachrymze D, Petti poít frinam negatig- evehunt. ibid. 86 nem arétiüs Deo ipfum agglutinárunt. Lachryma re(ipifcentis gaudium excitant in $91. 4f colis ; quia in terris fuperftites abítere Lachrymze Deum veluti obftringunt ad im. gunt noxarum fordes. 606. 89 petranda petita. $91. 45 Lachrymz cordis munditiem adferunt , qua Lachrymz,8t Deum flectant in vota ploran- Angelis , vel inaximé placet. ibid. 9o tis, non funt fundendz pro rebus tem- poralibus, $21. 4j Lachryme , quibus fpongia poenitentig ma- det , maculas abílergunt noxarum, é07, Lachrymz refipifcentis veram ineunt animi 92 quietem. $21. 48 Lachrymz refipifcentis gehennz extinguunt Lachrymaz refipilcentium donis imbutz coe- incendium, 608. 96 leftibus lugentes Martyribus equant, $93. €2 Lachrymi, quas re(ipifcens fpargit , femie na funt zternz lztitiaz., 608 95 . Lachryma refipifcentis Deo gratz , quasfuo complectitur finu. f25. 61 Lachrymz acerbitatem liniunt doloris, fi ex commiferatione eliciantur, 686, 23 Lachryme , Magdalenam in civitate pecca- tricem , in domo Phariízi Lachryma tefles propeníi amoris, 6 9 Qyo gratiz effece. 39. Lachryma C t hrifti in morte Laza- runt piícatricem, $96. 62 g. ibid. Lachryme Magdalene Deum flexerunt in Lachrymarum duo fontes expenduntur, vota mulieris refipifcentis. $96. 62 $44. 1 Lachrymz refipifcentis veluti totidem al in coelum elevant lugentem. Lachrymiarum ingenia , quz dicantur. $88. f97. 63 Lachrymarum lavacrum e(t fecundus baptif- Lachrymz pariantur ferreis globi s é bellicis mus. $88. 34 tormentis excuffis ad regnum coelorum Lachrymarum pretio refipifcentes regnum expugnandum. $98. 66 coelorum fibi coémunt. Lachryme refipi(centis femina (unt , quz 590. 41. & leq. Lachrymarum amaritudine m amat fpiritus in fructus crefcunt vitz aterna. - ibid, Domini , ideóque deleclatur lachrymis, - 67 $93- $3 Lachrymze fuppeditant fru&us fpirituales ; Lachrymarum lavacro emundamur | temporales, $98. éü peceatorum, E lepr As $95;. 60 Lachry. Rerum przcipaarum. * *Lach-fymafum unde anime nmavigium ad Lenones Sufanng impudico zfluantes amo- portum coele(tis patriz perducunt, — 608. re cecutiunc , ne coelum videant. I74. 95 " Z ciülum ' Lachtymarum aquis animz propugna Lex Moyfis umbra fuit legis evängelicæ. 86. circumvallandum: 609. 98 97« Cur datainter caligines. ibid. Lachrymis, quibus Magdalena pedes Chri- Liber à Joanne vifus figillis claufus, cur tan ftiiablait ,^ proprias abílerfit culparum cim poít agaum occifum re(eretur. 439 maculas. 6 x 607. 93 Lachrymis Juditha. Holophernem proftra- Libri afcetici moribus corrigendis , animós. vit, 609. 97 quelaxando peridonei, ^ 474. 91 Lztantes cum mundo gaudium produnt in Libri ita volvendi , ut que legimus, ani- extima vultüs cute ; fed intus lachrymis mo hzreant, 474 95 madent, 488. 14 Libri aícetici , & exempla San&ctorum ad re« Latantes cum mundo Sardonicis herbis ex- fipifcendum, vitámque emendandam mo- faturantur. 489. 1j vent, 476. 1OIL Lotati cum Chriíto trefürgente , qui cupiunt, Libri obfceeni flammis extradendi , quia mo- . debent & ipfi ab hisce inferioribus furge- ribus corrumpendis tantüm apti, 477* re. 4$9. 4* ; 1O - Lztitia vera in haclachrymar um valle prz- Libido non folàm homines profternit , fed fentis vitz non effloreícit. 4j9. I. urbes, provincias, G regna evertit. 1 90, £8 fequent. Laetitiz affe&tus cauíz , & effeCtus donan- Libido quzedam eít vorago, non cotpora tane tüm, fed etianr animas devorans. tur explicatu. 4$0. I 19f[, Lztitia mundi perfonata eft , cui filarvam 8 48 f. detrahis , nonnifi lachrymas elicit. Libido ubíque gentium cruentas effudit clas 1. GC leq. des , ferales neces fpatfit. I91. 9t Latitia mundi larvaeft, quà internus obte- i Libidinis vórago omni ftudio vitanda, toto gitur dolor. $13. 89 nifu,plenáque fuga declinanda, ibid. 89 Lxtitia veranon fcaturit nifié fonte vitz, feu Libido hoftem non timet ni(i fugientem , Deo, extraquemfruftra quaritut, 517. & Dei przíentia , G timore munitum. 338. 41 Letitia vera prodit & proba confcientia, Libido Parthorum more fugiendq vincitur , $18. 6 ac debellatur. 338. 41 Lztitia mundi confufa verum pervertit gau. Libido paícitur convivijs , incenditut vino , dium, f18. 7 inflammatur ebrietate. 364. 40 L2titia vera floret , ubi virtutes Dei exco- Lilia fatuarum virginum etiam à flore campi, luntur. $24« af cui volupe eft paíci inter lilia , fi otiotor Lxtitia vera in folotantürn virtutum excul- peícant , excludpntur. 25$$. 43 to exercitijs radices agit, £26. 51 Lingua odiorum focunda parens taciturni« Latitia vera non eft , quam mundi fpondet tatis froeno coércenda. 214. 1. & feq. voluptas; fed umbra gaudij, $27.. 53 Linguaad convicia prona, & lubrica, nift Latitia vera non inrenibus floret, qui pleni compefícatur diffidia excitat , & odia funt illuftonibus , fed potiàs areícit. $50 parit, 214. I Lingua quovis g ladio acutior vulnera infligit lethalia. ; Latitia vera ab eo eft fonte hauriïenda ; à Ei4. 5 quo bóna omniadimanant. 5$33. $z Lingua non coércitaCaligulam Imperatorem 216. 6 Latitia vera in fola reperitur Dei pofleffio: perdidit. * ne, $355« $5 Lingua eít animi index , & quæïntuä fove- 218. Lamech Antefignanus bigamorum genuit ex tur.affedtio exteriüs fe prodit. Ada Jubalem coripheum pulfantium ci- 15 ; tharam; & ex fella Tubalcain malleato- quod i« Lingua fapit , olétque exteriüs , rem, 134* 42- Quàm diffimiles filij tus pe&stus deeoquit. 219. 18 ab eodem patre ? ibid. Lingua in labijs detra&oris ignis eft in for» Lampades quamvis virtutum cultura fplen- nace avernalis tottoris. 221. 25 Linguanaturam ignis imitatur ob celerita* . deant , extinguuntur tamen fi otio tor- peant, 2$j* 43 tem, & incon(tantiam. 211. 24 Languor, liquefactio , & fervor , quomo- Lingua infroenis non folüm detractionibus do dicantur effe effe&tus amoris. 13, 29 verüm etiam convicijs , & derifionibus Lapillus € montis delapfus fafligio fimula- odium excitat in pufillis. 226, 41 chrum Nabuchedonoforis protrivit, 1 2. Lingua prava adeó noxia excitat odia , ut fa. 3j L 228. Laudes hominum vana , R& fluxæädeünunt milim integra evería chrint. I cum verbis, 449« 94 Lingua , fi prava fit, membrum eít cerpo. ris omnium perniciofiffimum. ibidem. Legem daturus Deus olim hominibus per Angelos loquutus fuit. 86, 9 Ferani de Affeclibus Tom. i. 4863 £5 8 Lin« CPRNAPES Tndex Lingua ptocacis mulieris evertendz adole- Luxuria diluvium acterfivit , ut labes purga- Ícentum calílitati aptum in(lrumentum, rentur, quasterracontraxetat, 279, 68 309. 16 Luxuria non oculis tantüm , fed etiamcon. Lingua loquax veram nequit lztitiam inge- nerare, tadu, &alloquio contrahitur, 309. if 472. 8g7. ^Amalecitem , qui Luxuriía toti fpeciei humang noxia probro Ípolia Sauli detraxerat , perdidit , quem laborat fterilitatis, . filentium ferváffet, 3192. 59| ibid, Luxuria genus humanum extinguit, & in« Linguz volubilitatem prudentiz , & zqui- fernum accendit , mundum hominibus e« tatis freeno , qui non coércet , fupplicia vacuat , & gehennam replet. |316. 61 fibi apparat. 217. 11 Luxuria compedes injicit non fugientibus;fed Linguam negligentes compefcere lethalia in harentibus , acaudentibus. 33j. j! Íe odia excitant, 216, 7 Luoxuria fuam à luxu haurit nomenclaturam, Linguam, quiacuit in viros probos , Det- que amicos,mortem fibi maturat 216, p:iïmariö ver(atur circa voluptates, 359 8 : Luxuriæ mare fuis non deflituitur Sirenue Linguarum faclo divortio Babylonicee turris temeraria ftru&tura corruit. lis , qua centu alliciunt , ut interimant, 88. 94 282, 84 Livius Salinator,& Nero Coníules (imul re- Luxuriz pelagus fuos habet flu&tus , fua bre- nuntiati amicitize foedere junguntur , & via , luósque fcopulos, necilli defunt in- mutuis con(lis Hannibalem frangunt. fames naufragijs fcylla , nec voraces cha« 10. 1j rybdes. 316. $O Loth, quoshabuitgeneros infenfos benefi- Lycurgus aurum exclufit & republica , ut cijs camulat ,. & à flammis fübtrahit. injuftitiam depelleret , & ad ftudia virtu 13f. 47 tum impelleret, 470. 362 Lothus ab ebrietate ad geminum inceítum Lycurgus lege cavit , ne quis alteri triftia ; i impellitur. 36$. 46 infauíla , ac finiftra nunciaret, $69. Lucernz ardentes in manibus quid figaifi- 33 cent. 25$. 42 Ld M. Lucifer creaturarum elegantiffimus , cüm primüm vitio coepit adhzerere ambitionis : Agdalena in domo Pharifæi lachrye in avernalem titionem fuit conver(us, ejus pugna cum Michaéle Archangelo defcri- mis abíterfit maculas , quas in civi- bitur, tate contraxerat, 252* 57 264. 19 Magdalena Chriftum , quem noninvenit ja. Lücifer ambiens divinitatem praeceps ruit ín centem infepulcliro , invenit flantem in gehennam. 398. 81 horto. 306. 7- Luciferinvidia tortus é fümmo ccelo in imum Mag dalena in civitate peccätrix beneficio la« detruditur gehennz. 6f0. 66 chrymarum fit in domo Pharifzi diving Lucretia Romana ob mortem f(ibi illatam gtatiz pifcatrix, $56. 62. & feq. poít patratum fcelus carpitur, , )74. Magdalena , quas con:taxerat noxarum 2 xääcui;ïs , lachrymis abiterfit, 60;- Lu&us refipifcentisà vero gaudio haudablu- dit. $86. 27 Mfg[dalena refipifcens lachrymas Chrifto Ludicra , obícoenitatem redoleant, inido. obtulit , quibus confcientia labes purgas nea funt animo honefté laxando.- 477 IG re. 6of. 04 Magdilena amoris igne exz(tuans lachrye Ludovicus XII, Gallorum Rex injurias fibi mas elicit e flammis. ibid. j illatas detractoribus chriftiana generofita- Magdalenz lachrymz lapidem fepulchralem te condonavit. 229. 41 demortui fratris Lazari excavárunt , & Lugentes alijs priores coelum ingrediuntur, f90. 42 j Chriftum emolliverunt , ut eum ad vi« tàm revocaret... $$. 49 Lumbi , cur ptzcipiantur à Deo pracine Magdalene inhibetur Chriftum tangere ; gi. 4f4. 41 um 'l'homas toram manum vulneri ime Lunz pulchritudo mutationibus obnoxía , ponat pectoris , quó inde difcamus fce- acconítans fuis in inconftantijs. 22. 16 minarum tactus refpuere , ac declinaree L Luícinie cantus varius in feceffu rutali ani. 30j. 8 mum jucunde relaxat. 463. 56 Magi novam videntes flellam & deferto Lufus lapilli innatantis marinis aquis, ^ 461. $0 h'q jüs mundi afcend x erunt in Deum. | 39* "7 Lufus hone(ti , qui atte ; ac córporis modica Magnetis cum filice comparatio , & quis[a« agitatione reguntur animo laxando ido« net. pis nobilior, 12£4. 17 480. 114 Mala punica coronátur de flercore innuttita, Luxuria ceteris vitijs audentior virtutes om- nes nititur evertere, 392- 87 100. 87 Malum perfonz . miferabilis dupliciter fierí Luxuria Perfíarum eó excreverat , ut omnes poteít proprium períona miferentis. / $72 termimos egrederetur honeilatis, 191, 89 Manus Rerum przcipuaram, $ Manus lafcivientis mulieris vinculum eft lu. Miferationis affe&tu xufria, 309. 18 l $81. 8 L quqquo &xcïtandus. Manus procacis mulieris laq uci/ funt , qui- Miferarionis affectui eicitando rerum hu« - büus incauti viti irretiuntur, j10. 23 manarum viciffitudines uberem fu tant materiam. ppedi« Manuum tactus , jocíque mulierum proca- 58;. 23 cium occulto fafciqo camta;em toxicant, Miferationis affe&tus quomo ciendus. É do ab Oratqre 304. 1 $86, 26 Maria Virgo, quo d cbncepit * verbum pe- Miferie propriz excutiendz nullum amule- 256. 48 ; petit. letum aptius commiferatione , & benefi. Maria Oegniacen(is eximia ca üirtatis cultrix, centia; quà &e T fuunnoüs opitulamur, 764 Virgotympaniftria. 320. 65 Martinianus Eremita Zoém impuram mulie- Mifericordia eft animi affcclus , quo incli- rem in cellam poft longam tergiverfatio« namur ad benevolé nem admittit , fed ignis cruciatione eva., miferiz. $80. 4 oPimJgndum aliense dit periculum, — Fugit in fcopulum ma- Mifericordia , in quo fenfu dieatur virtus ri, .343. 62 . charitatis. 65$. g. & 19 Martytes Chri(ti omni a fubjerunt fupplicio« Mifericordia, non includit nec 3 ; effarió affli- rum genera alacri animo, 263. 1j . &ionem animi, 666. 11. Martyria Prophetarum ; & Apoftolorum, Mifericordia pro prié et inDeo; licit nulla 6935. fit afflictio. 666. I12. Mifericordia, Mater. filiorum : Zebedzi infipienter petjit , cur juítitiam precedat, — 666. 1j .ut duo filij federent ad dextram , & finiít- Mifericordia triumphat in Deo ; eique fa« mulatur jufítitia. 668. 18. & 20 ram Chrifti. Redarguitur cacitas gmbf. tionis, i 377. t2 Mif(ericordia, quó plas dat, eb dit Meichifadech victimarum ftudiofior , poft " betior. . 694. 89. G fequent, efcit u« tríumphum obtulit panem , & vinum, Mifericordiz effectus donantut . explicatu, 129. 29 $79- 1. &íeq. Memethi. fepulchrum ex diffe&o magnete Mifericordig ara Athenis ere& 45 CUl pfae conftruétum. 12$4. 17 fecti populi litabant, $80, 6 Mendicos , cur Plato excluferit & Republica, Mifericordiz affectus alienze opitulatur mí« )'80.* 6 feriz. Expenditur ejus natura, 66i, f Mens otio torpefcens concupifcentijs illici. & fequent., tur, quibus promptiüs adhareícit, 1f. Milericordiam nos Chriftus edocet, ut per Mf mifericordiz exercitia miferi cordiam COn» Mens hominis gymnafium eft , in quo lingua fequamur. 6720. 28 eruditur , quz exteriüs recitat , quain- Miferis opitulari femper honeftum miferente, d eüin terius edocentur. z0j. fI $80. $ Mensepulis gravataobcunditur, ejüsque lu- men obrenebreícit. Moab miferationis exercitio pinguiorem fibi 229. fj negotiatur fortuham, 703. f Mentis bone initium eft non gaudere vanis, Moxror vires conterit , íed habere coniemptui omnem latitiam. offa exficcat , humores exhaurit " €or premit , & animu m*toti. 3f4. $6 quet $jf. 43 Mercenarij famulitium dedignatus £uit fi- ceror quamvis immodicus nuncjuam vO» lius prodigus poft Patris oícul qm,& luntatis evertit libertatem, amplexum. $3$. 60 poffit, £$8. 43 quin ;o'c'rceri Meretrices cubilia funt Doemonum, — 3 L9. Moror immodicus omnia M 61- ' tem itinera. $62. 65 occludit ad falu. Meretrices cur dicantur infernum fulcire, Moror mundanus ,. fi fuerit immodicus , 19. 62. N Spiritum fan&lum & Meretrix eft dia ibid. $6 noftro abigit cotde, boli officina , ubi nonnifi prava ventilantur cogitationes, 186, Maetor internus vermis eft diru "o ta corrodit, b , QUi vifce« $65. 76 Meretrix non fanguinem tantàm viri exfu- Moror , quemrefipifcentia , & converfio in 330* git ; fed & bona omnia abforbet. Deum excitat in deteflation em averfionis à íummo bono femen eft Milcgæas figura alape impactz à milit& minant virtucum. ;equo flores gef. t $75. 1o8 Chïlüi VUItUio 73. 78 Matoris efficax amuletum divin Milefia Mitridatisuxor , ut feinlibertatem nem beneficentia. a in homi-- $42. 23 aflereret , fuo fe diademate. fuipendit. Maororis lenimentum affuetudo eft patiene XI$. 42 di. f49. 23. Et averfioanimi ab ob« Miferatio eft, quà dol emus de malo alieno jecto trifti. ibid. 34 exiltimato ut proprio ; & aliquo pacto Maroris tetra caligines , — nifi excutian. contra perfonz miferabilis dignitatem , tur , lume Vnkkinfu[cant mentis ^ fór. €ui opitulari cupimus. $81 é3 Mao, Verani de ä*eäibw Iom. li, GB BRga lndcx é Matflitialafe confcigntia filia lurida,nubila, Muliebrís vel miniemns ta£tis impellit ad Y fzevítque perinde 3c Avernalis Megera , lapfum. 27j. $6 ac multiplici cruciatu animum torquet, ? Muliet efl viri naufragium. 17f. 29» $71. 98- Ejus membra Tartarei Venatoris íurk in- Mactitiz nubes flatu fufarum precum excu. ftrumenta capiendis hominibus accommios tienda. $62. 55 data. 175. 30 Monachus caftitatis cultor ,ne propriam ma- Mulier facla viri adjutrix , fuafu , & dolo trem tangeret;pallio manus involvit, 3 2 1. ferpentis períonam induit hottilem. «8 6 ,177' Monima Mile(ia Mithridatis uxor. corona Mulier licét confan guinea't antiquum e(fï dia* utitut , ut laqueo, quo fufpendio vitam boli organum. 173- 43 claudit. 388. 47 Mulier naufragium eft virorum , radix nee Monodia lugubrisquá Electrá manu tenens quitiz, oculorum pernicies , animorum valculum , in quo putabat , coatineri fra- exitium, 181. $g2 tris Oreflis cineres lachrymas efficaciter Mulier in primava radice Protoparentis to* elicit ; ac.compaffionem movet. j86. tam «orropit pofleritatem, 185. 46 2 M onodiz lugubres excitantes affe&tim com« Mulier viperinum virus viris amafijs proe miíerationis. pinat , cum lenociníjs ijsdem eblanditur. $84. 21. & feq, |184. 6t E "£Morio egregié pul fatus baculo, quianafum Mulier procax lzta extimo vultu apparet; alterius dicterijs verberaverit. 446. ut viros ad lethum perducat, 187. 76 Mulier eít viti naufragium . quietis impedi« "Morfus à fabido cane catulos interdum pet mentum ,quotidianum damnum, 265. urinam generát exiguos, — $o6. 72 Mortificationum amaritudine, finoftra im. Mulier eft cacodeemonis aucupium, 270. 61 buantur opera, Deo magis placent, 10&. 30 Mulier nullum habet membrtüm , in quo la Mortui quomodo dicantur fepelire mbr- tuos fuos. queus non lateat cacodarmonis, 271:. 4& 441. éf Mulier fugienda,non tangenda- ex e;us con* iMeícovitz temulenti certis diebus feflis foes dé inebriantur. 3f1. 8 í tactu , ut ex aqua , & pulvere, fit canums & contrahitur labes. 27$. $$ Moyfes in fifcella fcirpea fluminis abfcondi- Mulier oftiaria Petrum excepit ingredientem tus carecto figura fuit Chrifti in caula Be- thleemitica nati. $3. 76 pratorium , fed oon dimifit nifi lapfum egredientem. 306. 1I Moyíes , cumviveret , à popule non lauda- Mulier fortitudiné viri blanditijs labefa&tat , tur. illecebris frangit, ibid, 15 Moyfes enixim Deum rogavit , ut ab ipfo Mulier procax igni patiata, & virluxurioe interficeretur vita fenfualis , ut Vviveret fus palez comparatus. 30-7. 15 fpiritualis. 149. 2j Mulier /Egyptia Jofephum caftitatis culto- Moyfes à Deo delegatus,(uz veluti omnipoe rem ad turpia allicit, j09. 16 tentiz Vicarius, 189, 81 Moyfes miffus à Deo ad Pharaonem ut di- Mulier eft fagena laxé exporre&la in Veneris undis, 311. 26 mitteret. populum , pleráque operatur Mulier ZEgyptíaca Jofephi capta venuflate prodigia. 241« 43 adolefcentis pallio delufa. 2 1 2. 5 1,& feq. Moytes ferpentem fugit , quem Pbatao non Muliet impudica monitris, ferísque fylveft- ; expavet., ribus pariata, 328. 3 Moyles , cur deícendens de monte fregerit Mulier procax charybdis eft,tunc vortices de. t ambas tabulas fcriptas digito Dei , & fcribit, cum le'nocinijs eblanditur. 339» comprehendentes divina precepta. / 362. II 3; Mulier ZEgyptiaca caftum aggreditur Jofe- Moyfes fignificat ereptus ex aqua , quia phum intta domum remotis arbitris, 3 3 2, mundi regna fluxa, 383. 33 17 Moyfes legem ícriptam in vertice montis Si- Mulier ptocax bafilifco deterior folo toxicat nai fulcipit, 419. $2 afpectu, 336. 32 Moytes curà popuio fimpliciter vir vocatus. " Mulier prava malo cacodosmone pravior, 420. 55 3V1. $7 . Moyfes , cur in pattitione terrz ante flu- enta Jordanis , nullam Levitis tribuerit Mulier virorum pernicies, Adamum perver» tit ; G totum humaanum genus corrue portionem. 5i4. f8 pit. 341. $59 Muliebris cultus, ornatus, & venuflas, pu. dicitie otnatum devenuftant , caílitatis Mulieres quamvis fanguinis neceffitudine no, * bis devincte adhuc declinande funt » candorem denigrant , probósque mores 178. 4I improbo corrumpunt amore, 176, 33 Muliebris forma re Mulieres plures illuftres viros perdiderunt, gnum eü'absque fatelli- & in extremum perduxerunt calamita- tio, 270. 339 tum, 172« 44 Mulia Rerum Przcipuarum, w Mulieres proéaces aconitum in aureo pocu, Mündi voluptas cum blanditur , torquet;: lo propinant hominibus. 183, 60 cüm mulcet, fetit, Mulieres procaces fugiende Euro citius à f10o. 85 Mundi bona nobis dantur, non ut illis D caítitatis cultore;pudicitiz ftudiofo. 26 g. réamus , fed ut Deo adhzreamus, $33 8 » Mulieres procaces blanda Girenula alliciunt Mundi opifex exipfo mundo luculentet e« voce, ut interimant noXa, .329. 3 vincitut, $32. 49 Mulieres procaces, qui non fugit in evidens Mundi deliciz triflitie ingerende, quàm ruit difcrimen, . 341, $7 letitize inducende aptiores, — 562,6g Mulieres ccenofas voluptatis aquas viris pro- Mundus eft Templum Deo facrum, in quo pinant, ut dulce ebibant venenum. .342., / . homo eft antiües,&faccrdotiofungitur 60 - pra cateris creaturis, Mulieris ab omni afpc&u cavendum à caflie 31. 44 tatis cultore. Mundus eft eruditus liber nos docens Opifis 178, 59 cis Dei exi(tentiam,& fapientiam. 16. f9 Mulieris membra omnia laquei funt tartarei aucupis. 269. 37 Mundus eft opus intelligenciz , nec potuit caíu, & obiter obtigiffe, ibid. &o Mulieris oculi, ornatus, & vefles retia funt Mundus & in eo partium. confenfio efficax accommodata hominibus minüs cautis Ca« eít argamentum , quo probatur Dei exi., piendis, 271. 40 37. 61 ftentia. Mulieris pectus rete eft tartarei aucupïs. Mundus fucatz letitig velamine fuas tegit ibid. 43 fallacias, fubducit dolos, 48,p. I Mulieris verus ornatus funt virtutes. 273. 42 Mundus ne fuo nos gaudio decipiat, de« cipiendus eft à nobis. 496, Mulieris procacis membra omnia retia funt Mundus adeo defipit, ut rideat de malo fuo, r hominibus capiendis apta, 310.24 492. 28 Mulieris tastus ca(titati exitiales; ac fugien, di. Mundus cur vallis lacrymarum , & non pos 313. 3j tiüs campus latítiz , & voluptatis. j?56. Mulieres procaces hominibus perniciofiores quavis ferá fylve(lri, 312. » Mulieres caítz arbores imitantur , quz ad. Mufcz accer(itae ad retuhdendam Pharaonis motas virorum manus contractione folio- pertinaciam. 189. 82 Myltterium Trini rum refugiebant. 327. 20 16. 2 tatis luculenter expenfum, Mulierum lenocinia flumina imitantur,quz N. finunt. poft perbrevem curfum in amarorem de- 324. 32 Mulierum confuetudo fügienda, ne caftitas Aaman feptena in fordane ablutione periclicetur, 177. 37 mundatur à lepra, . Naas im Mundi creatio effectus divini amoris in ho- placabili odio Jabefenos pro« minem: luculenter expenditur mundi fequitur , exaemeron, 16. 1. &feq. 209. 60 quibus dextrum eru?t oculum, í Mundi apparatus , & in eo rerum fupel- Nabal linguam acuens in Davidem puniturg *5 lex luculenter opificis Dei edifferunt ex- 217. 9 iftentiam. 38. 64 Nabuchodonoforis fimulacru m lapillo per-ï Mundi creatio fextiduo abfoluta recenfetur, cuffum in pulveres diffolvi tUf. 182, $4. & quid diebus fingulis inlucem prodierit. & (eq. 254. 35. & feq. Nabuchodonoforis ftatua Prïhci pis admi- Mundi creatio per fextiduum. 465. 78 niftrum refert in aula & - lapfum. gratia Principis Mundi gaudium eít error, propterea ejusri- fus irridendus. 22$. 38 486. 2 Nabuchodonof(oris fimulacráü ex varijs com« Mundi gaudia fomnijs fimillima. 487. 7 pactum metallis, lapillo conteritur, 318. Mundi gaudio vir fapiens non fe credit. 494. 30 Nabuchodonofor luxu in epulis vacavit cen« Mundi externe latitiz minim&k fidendum. tum viginti diebus. 365. 3o. Sedinde 495* 31 obbrutuit, & quadruples factus feris ad. Ícitus eft, ibid. Mundi voluptas gaudium fpondet, & lacry- mas extorquet : ofcula figit, & vu lnera Nabuchodonoforis ftatua everfaà delabente infligit, 494- 36 1 lapide. 409, £j Mundi gaudia aucupari, ut inde aliquid hau- Nabuchodonofor pracelfam in fomnio vi« riatur folatij; emota e(t mentis, jo6, det arborem anigma praferens regni, ï; 44 424. I ] Mundi gaudia neque habentur in fpe, neque Nabuchodonofor fomno fopitus ftatuam vi- poffidentur in re, j07. 77 det ex varijs compactam metallis, 43 f.42 Mundi deliciz inanes,& volatiles, $08. 80 Nabuchodonofor fuperbiens in ítatua in- Mundanz latitiz fi intimiora introfpicia- mus dolorem continent innucleo. $09,82 445. 78 ftar beftie pronus in paítum abjicitur, "B 88 8 3 NNabuchg« Index z Nabuchodonofor ja&tntía in confttuctione Nomet i Babyionis, 445. 98 clatione plures infolefcont , qui nul« liasíant metiti, 432: 33 Nabachodonofor fuadetur À Danïele elee. Nomina plura ominola ; & etiamnum ter. mofynas elargiri pauperibus , ut mortem rorem incutientia. 194. 5 evadat. 232. 1 Nathan Propheta reptehenfurus. Davidem Nomina fuerunt ab Adamo rebus impofita juxta earundem naturas, & prtopriétates. ob patratum adulterium, & homicidium, 432. 31 K blandé priüs in ejus fe animum infituat, Nominibus ambitioss magnificis gaudent etiam viri plebei. ut David (ententiam fcrgt contrafe ipfum. 444 75 Ka 433. 3f Notkerus Balbolus mulierum coafanguinea- Natura amoris vinculo, unóqu e iomplexu rum afpectum declinavit confcius periculi videtur omnia colligàffe. 197. 24 caítitatis temerande. — 178. 4x -Natuta paucis contenta efculentotum hi« Nuntij Ochoziz virtutes reticent Elie, & mietate opprimitur., 297.47 ruflicitatem exaggerant. 222. 30 Naufragijs innavigat , qui in vitiorum pex Nuntium latum lancearum cufpidibus frone lago rnalaciam non.fugit. 264. 17 dibus lauri obtectis indicatum. $06. 7I Navis Petri cunc fuit periclitata, cuin captis Nuptiz Verbi divini cum noftra humari- pifcibus onuíta divitias congelfit, |. 160, , tate. 98. 30 6o Nutrices ex lapfu infantis bonum idefumunt iNavis Inílitoris eft. benefi ka in paupetes omen,. 428. 15 commiferatio. 753. 89 N«hemias beneficio lachrymarum verum e- QO. nancifcitur gaudium, j9?. fo Nero, & LiviusSalinator confules fimul re. Belifeus Romz ih campo martio eaexe nuntiati difficillimo Reipublicze tempore tructus arte,üut apex umbram in íe amicitiz. junguntur foedere, & immemo- ebiberet, nilque obfcuraret. 659. res injuriarum , quibus ante. diffidebant - IOI. Sed invidia nonnifi cum. alieno / mutuis coníilis Hannibalem fregerunt , difpendio fplendet, ibid, 102 & Rempublicam . fervárunt. incolumen. Obleétamenta ciborum flàmmas enütriunt iO. l concupifcentiz , & mentis aciem : hebe- NNeftoris orätio,cur melle dulcior diceretur. tant, 286. 414. 33 Obligatio fuccurrendi pauperibus in *liviti- Neítoris lingua, cur mellea diceretur. '440. bus expenditur. 712,. 3j 60 - Obligationem alieng miferiz levand& nos Nicodemus per miracula ad fidem adduci- edocet Chriítus. 7í0. 31 tur, nocte venit ad JEfum. 64« 11 - Obfoniorü cupediz noxiz funt animz,quám Nigredo, quam amor invexit pukhritudi- mifere enervant, . 286. 4 nem promovet fponía. 10:, 44 Obfoniorum deliciae egritudinum funt fo- .S. Nilus Capuam ingreffus diaconitfam no- menta;& arma quibus Libithina intezimit E d luit admitteread colloquium, niíi priüs gule indulgentes, 301. 64 dimitteret ipfa Sacerdotem quemdam ju« Occafiones , quibus invitamur ad obl::&a- venemu, 178. 41 mentaillecebrarum;declinandz [unt.26 f. Nilus fluvius fymbolumambitionis. 379, 21 1 Othozias lapfu per ccenaculi cancellos gra« Nimium omne facilévitium contrahit iO viter egrotat, & nuntios mittitad coníue 160. GI corrumpitur. lendum Beelzebub Deum Accaron.. 222, 3 NNobilitas in luxu epularum illuftriüs fplen- 2 Oculi mulieris Duces funt (celerum, fonen. defcit: & proptereaDives Evangelicus, qui induebatur purpura, & byffo, epula« ta libidinum , libidinei amoris Proxenes tae. batur quotidie fplendide, 298. $3 17$. 31 INo£é agriculturam exercuit, & vineam ex- Oculi fünt niaturales animi cuniculi,per quos «oluit, Pafcendis gregibus filios prafe- hoflis tartareus. propugnaculum avertit cit. 1$2. 36 cordis noftri. 119. j4 Oculi non coérciti Davidem traxerunt in iNoé poft diluvium mufto madidus inhone. ftam nuditatem fomno fopi adulterium cum Be:fabea, 230. 54 cus prodit, 349. 1 Oculi nifi fuerint columbz , naturam indu. "INoémus non perijt aquis diluvij, quia fuit unt Bafilifci, ibid. $$ caftitatis cultor. 268. 32 Oculi naturáles funt cuniculi, quibus hoftis Noémus cur non intercefferit pro humano tartareus arcem anima noílrz evertit, 176. 60 genere, ne aquis diluvij extingueretut; cumi Abraham fupplicaverit Angelo, & Oculi à mulieribus avertendi, ne concupi- Ícentiam excitent. intercefferit pro Sodomitis. 278, 63 Nomen aflentatoris pravum omen ; veritae Oculi ubi venenum incipiunt haurire libie dinis,conclamatum eft de caítitate, ibid. tem corrumpuntaílenratores. — 426,8 67 Nomen aul'gicium eftreh. 4334 36 » Oculi Rerum Præcipuarum. JOculi Vitginem adípicientes eam. conftu. num interemit, 20r. 31. & fequent. prant , fitque propterea afpectus, Virgini- Odium diu celarí non poteft,venenum quod. tatis proftitutio. 3of. f interíüs nutrit; exteriüs prodit, 204. 44» Oculi coércendi: qua venena luxutiz à ve- & fequent. nuftate ebibunt püellarum in peétus trans- Odium qui tegit, vel venena adaptat, vel fundunt. 308. 18 : flrages apparat. 206. $2 Oculi columbarum affedum exprimunt Odium amicitiz larvá perfonatum truculena commiferationis. 667. 15 tius Ízvit, &lethaliþs debacchatur, 207,. Oculis cur dicatur infidiari amor cupidineus, 187. 74 Odium quod in pe&tore nutritur;feverus e& carnifex. 209, 6O L ; Oculus nequam fcandalizans eft oculus livi- dus, ac invidus. 641. 36 Odium non corpus tantüm, & vifcera intus Odij multiplex fpecies expenfa, — 195, 4 corrodit, fed etiam honorem , & famart Odij humani caufze plures recenfentur, prz- 209. 6I Odium Scribarum, & Pharifzorum in Chris cipuz funt tres, 194. IO Odij effe&tus plures recenfentur. 1951j ftum, ut eum perderent. 212, 68 Odij excitandi in improborum fcelera, ple« Odium peéctore innutritum gehennam exci, raque exhibentur adminicula, quibus odi- tat tormentorum, 212.69 um laceffitur inJadam proditorem, & Odorum deliciz homines produnt malé o- Herodem permittentem amputari caput lentes. 284. 92 ä '-in- s Joannis Baptifte ob jusjurandum. — 196. Oleo perun&z fozmicz, mufcz, & ali 7. & Íequent. fe&ta moriuntur, 429. 2I Oliffe fe ipfum perin de eft;ac fe probä ama. Oleum fymbolum beneficz commiferationis re, 1jI, 31 in pauperes, 740. 41 Odio íc per(equitur, qui fe nimium amat. Olfaétui hotpitis principis adulaturus Mere 142. 2 cator, hyeme Amítelodami ex puris aro» Odio corporis difcimus recté diligere: quia matibus ignem accendit, ac plura millia tunc odium non de livore procedit,fed de confumpfit aureorum. 284. 90 charitate incedit. Olfastui accommodata odora fuavitas viris rft. 33 Odio tortus Sifypho haud diffimilis , nec Prometheo, lem mentem frangit ; .an.imum «mollit, 194. 91 209, 60 Odio exulceratis nil obtingit diriüs, quàm Olfactus coércendus ne obleCtatione odo- rum foveatur libido. 284* 89 non poffe odioforum juffionibus refraga- j ti. *1I. 66 Oliva fymbolum mifericordiz ; & eleemo- Odiorum incentivum eftcalumnia,de cujus Íynz pauperibuserogands: & oftiaad fa. natura eft mentiri, 195. 1I cram adem in templo Solymzo ex oliva Odiorum fomes eít emulatio, pinguiórque compaéla, nos edocent;beneficio eleemo- fortuna, fiqua melior uni przealtero at- Íyna nos coelum ingredi. 751. 11. riferit. 201. 34 Omnia poffidet, qui fua omnia dat pauperiv Odium quovis cane rabidius in omnes fu- bus, quia Deum luctatur. 726. 62 riose íxvit, alioslethaliter mordet, & fe Onam ex odio, & invidia noluit ftatri filios ipfum feraliüs rodit. 193. 1. & fe- excitate. 635. 13 quent. Opera omnium fanctorum , nec unum pof- QOdiüm humanz focietatis eft venenum, fo- funt peccatum lethale compenfate. — 97. lutio aurei vinculi amicitiz. I193. I 2 Odium eft diffonantia appetitusin id, quód Opera bonatum Angelorum, tum homïnum quamvis multiplicata finiti funt valoris. apprehenditur, ut difconveniens. ibid. j "dium civilis confuetudinis morbus dicicur 97. 28 "Opes pauperibus di(tribut Bellerephonteus. 153. 4 'æ fordes divitum Odium naturale oriens ex arcana quadarí abítergunt, 731$..29 antipathia. 154. ó Opitulari pauperibus tenemur ex przecepto, Odium ni coérceatur, furiose fevit.& favé & non tantüm ex charitate. 742. fO 197. 22 Opulentia latvata eft felicitas, delicias ex- — furit, ftrages ubique fpargit, Odium Abimelechum excitavit ad . feptua- hibet, & erumnasdonat. 162, 67 198. 24 ginta fratres interimendos. 'Opum augendarum vera ratio cíl, eas pau- Odium ad plura perduxit Abimelechum fce- .peribus diflribuere, 724« 73. & fev lera. quent. 195, 27 Odium ex invidentia przfertim ortum, ple- COraculum à Saule confultum refponfum de- rumque argumentum eít laudis. 200. negavit, oftenfürum filentio;piaculum ali- 31 quod fuiffe patratum. 221. 26 hota m Odium excitaat , fovéntque dignitates,qui^ Orare Petrus, cür non potuetit una '' bus fuppares infigniuntur, .ibid. horto Gethíemani, 136. «t Odiuni fovit Cain in Abelem ob ' uberiores Oratio fempet opportuna ut pericula declf- i Numinis in ipfum favores , & ih uno fra- nemus peccandi. 266. 26 tricidio quartam partem in mundo homi- Qratio. . Index Oratio benefice in paupetes cónfociata mu« Oij faga caflitatis e&,þ?opügäaculum'. 332; nificentie coelos penetrat. 741« 45 17 v ) * Oratio Cornelij, cur efficax, & in coclum Ouij fuga efficax alexiphärmacuui curandg afcenderit. 751. 79 agritudini &ftuantis concupifcentiz, 332 Oratorum excitantium affectum commife- 19 rationis pleraque exempla, $84. 2I Otio torpentes tempus þim':tili'ter perdunt. Orcus immundorum fpirituum regio. 186. 246. 8: 70 Ouo nil poteft hominibus obtingere dete- ï Ornamenta mulierum laquei funt dcemo- .fiuse. 247.1 nutm, 212. 19 Qtio indulgens lectus eft cacodeemonis, in Ornatus muliebris püidicitie ornatum dee quo quiefcit, 251. 26. & feq. venuftat. 176. 33 N Orio ne torpefceret feptima dies in mundi Ornatus fceminei corporis animam devenu- cereatione, loco operationis fübf(lituitur ftat. 273. 48 fan&ificatio, & divina benedi&tio,ut quod Ornatus muliebris zílus excitat/ marinis deeft operis , fanclificatione fuppleatur P procellofiores, quibus naufraga perit pu« DITETS dicítia,2 74. 5! Otio torpentes flare nefcij ad pulfum cujus« Ornatus procacis mulieris viros devenuftat, vis modice tentationis corruunt , & in ideo fugiendus. 311. 27 fcelera ruunt. 2$6. 47 Ornatus muliebris non femper damnandus, Otio torpentes caecutiunt talpis perfimiles. fed is, quo viris. illaqueandis à procaci 258. $4 muliere affectatur, 311. 18. Is orna« Otioíum noluit Deus primum hominem in tus probus,quo nongemmz caput illumis paradiío terreftri. 251, 28 nant, fed virtutes intus in animo Íplen- Oriofus quamvis nihil videatur agere,actuo, fitamen femper eít otiofi perverfitas, Orphens harmonico citharz pulfu feras ci- " 248. 17 curávit, lapides traxit. 8. 7 Os procacis mulieris fovea profunda, ejus Otium pulvinar, & fomentum ef pravorum . omnium affectuum. " 14. 34 ofcula declinanda. 322. 72 Ocium eft origo omnium feditionum,ab hoc Ofcula feeminarum fugienda , quia morfus funt Diaboli. fonte nonnifi putidi fcaturiunt rivuli, r$ 320. 64 j Ofcula mulierum fugienda, dum labijs infi- Orium peffimus eft confiliarius,à quo vitia guntur, vulnera ca(titati infliguntur, 32f fuggeruntur. 246. 1O Otium & felicitas (1 martiali copula neclan- Olculandi mulieres mos apud Romanos . ad tur nonnifi fcelera generant. 247. 11 temulentiam conjiciendam in ijsdem. ; 2 2. Otium animum inficit, in quo una cum pro- bis defiderijs arefcunt virtutum germina, Ofculari manus Sacerdotum,cur olim puellze confueverint. .249. 19 " 324, 81 Orium arcetur à D eo in Adamo- collocato Ofculo oris fponfi, cur ofculari expetierit inparadifo ut operaretur, 249. 19 fponfa. I03, 47 Ocium peítis e(t urbium , exitium Reipubli- Olculum pacis in miflatum folemnijs, quo- E. C?. 249. 2I modo religiesé inftituendum, 323. 76 Otium eft peflis virtutum , fomes vitiorum, Ofculum eítharrapeccati. 324.78. Ofcula fepulcrum probitatis, fons pucidiffimus ad fornicationem viam emolliunt. ibid. improbitatis. 250. ày ; Orium e(t gehennz fanitor, acD oenionum )O[culum fanctum ab omni defeecatum libi- quies, 2$1, 26 í dinis fufpicione, quale. 326. 84 Otium in hoc operofiffimum , quia totiüs Ofculum inceftrum vereno plenum, — ibid, malitiz fcenam conítruit, 2j1. 28 8 'Otium impietatis protervus Pzeda Offa arida verbum Dei audiunt ab Ezechiele lera edocet omnia. 253. 32 gogus f,ce-. concionante, quod homines detreclant au- . dire, Otium, quod in otio otiatur; proba non ío« 128. 38 làm corrumpit virtutum defideria, verüm Oswinus Rex munificentiam in pauperes di. etiam urbes ipfas otio torpentes fus de- dicit ab Aidano Lyndisfarnenfi, 719* que vettit, & radicitüs evertit. 24335 E L] Orium Ifraelitis non folüm proba corrupit Ouum, proba, quz concipiuntur defideria r corrumpit, 247. 14 defideria, verüm etiam tempus furripuit petveniendiad terram promiffionis. 2 5g. Orij tiplex genus homini femper noxium, $4 247. 1j P. Otij inertia extinguit quidquid probitatis : defiderium concipit, 250. 24 Aceinter homines,vel maximé dele&ta. Orij detrimenta (olavirtutum exercitiare» tür Deus, cui fummé placet, 12. P 3 X. parant, | af?" $ó Padtom. Rerum pracipuarum, Pa&umà Deo initum eum Ádamo de trans- Pauperes non funt e*xpe&and:, fed quaresis fundenda in pofteros immortalitate, fi ab di, ut eleemofynam accpiant, 72f8. Io6 efu abítineret poml vetiti, 4o. 2 Pauperi egrotanti, quia meretrix Lufitana Paleftini pinguiori invidentes Tfaaci fortu- fuit Ebore opitulata, refipifcit, & falue nz puteos, quos foderant obftruxerunt. tem &ternam confequitur. 731« 15 136. 52 Paupeti Lazaro quia opitulari Dives Evat« Paima cum premxtur,vegeuor erxgrtur I17, gelicus detrectavit gehennze ignibus tofe quendus addicitur. 7334 17 Pampmn fuperfluitatis quomodo à divitibus Pauperibus quae damus, Deo commodamus, amputandi,ut fructus pariant. 726.79 698. 66. Deuseftin paupere, utaccipiat, Panacea curandis morbis omnibus animi pet- queilli damus. 695. 6 opportuna eft eleemofyna paupenbus di- Pauperis cenfus, & harreditas Deus eít, zo1. -ftribuenda. 743. 54 1j Pancarpia genus venanom-s ommgeuarum Paupenbus qui negligunt eleemofynas elar. beítiarum, 464. giri,depauperantur lpü, opésque perdunt, 7241. 63 Panes à Chrifto muluplxcau in deferto. 756, 99. A Ivone illuftri facerdote, ibid. Ab Pauperibus quod. erogatur fænon datur. ib. Arnulpho Sueffionenfi. 256. 99 65 Paradifus tetreftris ad omnem conditus a- Pauperibus qui opxtulatur divitias incremen- moenitatem, adhuc laborem ab Adamo tat, 228. & fequent, exegit, ne delicijs diffluens otio marcefce- Pauperibus,quia munificé fuetat Eberhare ret, 251.29 dus opitulatus ad — infulas promóvetur Paradiíus terreíltis ad omnem confitus vo- Sahsburgenfes , Euchariftiam 3 paupere luptatem ; in eo feducuntur Protopa. lepro(o vomltu e;e&am,deglunt. 716, rentes à cacodcemone. 433.34. 4 Paraliticus,cur à Chrifto interrogatus,an vee Pauperibus opitulati proprium homini ex lit fanus fieri, 402. 97 humanitate compacto. — 717. $3. G feq. Pauperibusque damus,lucramur , & habe. Paraphernes apud Darium regem maluit fibi fervari frattem , quàm uxorem,& filium. , mus; G ea perdimus, qua ut poffideamus 201. 34 pauperibus denegamus.Idque contigit coe« Pater zternus loquens ad. intra uno omnia nobitis monafterij Scopuli, 729.63 dicit in Verbo, 16. 2 Pauperibus, qua dantur eleemofynze plus profunt danti, quàm accipienti, 731.1Z Paulini Nolani vittutes, & prarogative re- Cenfentur, 716. 48 Pauperibus, qui fua dilargiuntur à gehetina Paulinus Nola Epifcopus inpauperes profu: eximuntur. 733. 17 fiffimus,fe 1pfum dat venum filium viduze Pauperibus qui opitulantur proximiüs ad redempturus & famulitio Barbarorum, D eum accedunt, 737. 31 Pauperibus quod datur ex charitate ; quo- 715.47 Pavo incitans foeminam ad Venerem turget modo dicatur debitum ex juftitia. 7414 . €ollo, & caudam inorbem exphcat. 271« 47. & Ícquent. 42 Pauperibus opitulantes fibi thefaurizant. Pavoms vaio depi&tze plumz colore ad fe- 742. 52 Pauperibus,qui eleemof; [ynas largiuntur,Deo lem animum relaxant fpe&antxs. 463.57 Paupetes fpirituyqui dicantur. 444.76 foenerantur, & Deum foenerant. 74$.63 Pauperes ad fores Ecclefiz olim eleemofy- Pauperibus qui fuerunt opitulati, cum mot« nas,cur acciperent. $78. 51 talitatem exuunt, gloriam induunt; & Pauperes invidendi potiüs, quàm irridendi, .cum morte cadunt , furgunt gloriofiores, ac contemnendi, 747- 68 700, 70 Pauperes negotiantur quz à divitibus acci- Pauperibus qui opitulantur Dei munificene piunt in eleemofynam. 725. 70.&au&o tiam a2mulantur, 749. 73 feenore reflituunt. ibid. Pauperibus eleemofyna quomodo impertien. Pauperes accipiuntà nobis fluxa, & reftitu- da. 758. 108 unr agerna: accipiunt coenum , & dant Pauperibus opitulantes rerum omnium co« coelum. pia abundant, qui moxconfuetas eleemo- Pauperes verbrs duris excipientes ab ijsdem fynas denegantes depauperantur, 759« dicuntur faciem Ííuam avertere. 736. 100 26. & etiam quí à fuis creditoribus fpo. Paupertatis veftigia funt reliquiz poft di- ibid, . liatis feveré debitum exigunt, vitias, quas libido decoxit, velluxus di- 27 fperfit. 749.76 Pauperum,& divitum mutua compenfatio. Pauperes à Belifario fpo!xan ; eundem ia imum detruferunt zrumnarum, 736.29 673. $7- Pauper dicitur caro dxvms. Pauperes propitiant Numen viro mifcricor- 673. 39 di. 755. 97 Pauperum eft regaum cæaorum,quod ijs m Pauperes liberantà timore mifericordes in pertiunt, à quibus eleemofynas accipiunte die mala, 9$6. :Ot. 67€. 47 Verani de Affeiibus Tom, IH. Hhhhh Paus " - UMH Index Pauperum quomodo in hac vita dicatur effe- Pettus Apoftolus flrum flevit am poft ter nepatum . Magi- . Regnum callorum, ibid, 48. & (eq. até, 281,75. EÉt à peri- Pauperum precesplurimum obtinent effica« cuio fe fubduxit. ibid, 77 cie ad obtinenda petitaà Deo.. &77. yo Petrus Apoftolus mortuam mulierem Tabi« P'auperum finus foecundus eft ager cum fce« tham ad vitam revocat, 677. $0 nore reddit, que accipit. 695. «6 | Petrus Apoftolorum prince ps in linteo & Pauperum finusager eít adeo . ferax,, ut fi €celis pendulo genera omnia videt anima« aqua diftributz eleemofynz irrigetur in überrimam lium, quz jubetur occidere, & mandu« * 1 exere(cat meriwrum fegetem., care, 71. 79 : 696. $8 Pharao in parvulis JHebrais recéns natis pro« Pauperum qui negligit indigentijs fuccurre» . priam expaveícens perniciem,impié juber re, fibi eft injurius. 742,49 €os interimi, 442. 42 Pauperum finus eft foecundus ager,quze reci- Pharao ut gentem deleret Hehrzorum om- pit eleemofynarum femina aucto fcenore re(lituit. nesinfantes mares juffitoccidi, 383.30 7$5:98 Pharao fugientes Iíraelitas perfequeusin ma« Peccatum detraélionis graviuseft furto.222, 28 re mergitur Erytrzo, $89. $7 & feq. Pharaoni s pincerna , & piílor cur peccave« Peccatum in SpiritumS, quid, & cur nonre, rint, 362,32 mittatur, 415. 36. G fequent, Pharaonis Eunuchi in carcerem detrufi, & Peccata eleemofyna delentur per modum im. poíitletitiam moerore confedli, petrationis. 82 $66. Pecus hominis horologio pariatur, flylus Pharifzi Stephano fplendoribus eircumfufo fignans internos motuseft lingua, 205,49 invident, & cordibus fuis ex livore difec- Pecunia femel Ecclefie, vel pauperibus data ecantur, 6I9. 20 & non repetenda. Exhibetur fupplicium Pharifzi Chrifto invidentes eum illum ac. cujusdam , quem data pecuniae poenituit, 739- 36 cent miraculum. cufant violati Sabbathi, & patratum reti« 64f. f1 Pecuniz,quz impenduntur in lavandis pau- Phennena predura v erba ejaculatur. in. An« perum miferijs ; non deperduntur, íed nam probro afflictam ficiilitatis, fed ea- auctz acquiruntur, 702. I dem tela in fe rétorfit.. 2« 9. 17 Pecuniz,qua in finu pauperum reconduntur Pietas humana nos edocet opitulari paupe- E aucto foenore multiplicantur. 750.77 ribus. 719. 58 Pedes Chrifli funt pauperes elcemofynis la- Piícator Tartareus hamum occultat. latvà vandi, & abflergendi, — 754. 94 allicientis efcz, ac voluptatis, i 8,7'0 77 é Penclope lanificio intenta; otij fugá procacis Piíces maris , & volucres airis u Amafii delufit. affultus. 332. 20 berrimum nobis fuppeditant argumentum laudandi Pentapolite ob denegatam pauperibuselce. Conditoris Dei Sapientiam, & bonitatem n:ofynam pumiti. 734.21. amandi, 2j. 23, & feq. Periclis agentis animam illuftre/ documen- " tum. 127. 26 Piíces conditi à Deo fuerunt ex aqua den« fiore,& volucres ex fubtiliore. ibid, 24 Pericula temerande caflitatis declinanda ; necquispiam debet fibi fidere, 345. Pifcina Evangelica interpretatur Bethíeida, I « Íeu domus panis. 361. 34 Pius Metellus paffus eft in Hifpania aras fibi Perfe de rebus mapni ponderis confueve- erigi, & thura adoleri. 4c0. 94 runt in convivijs confultare. 365.45 Planetarum motus harmonici , errantes fine Perfonze divinz ad amandum DxeuArn' efficaci erroribus. 2$. 17 excitant illicio. 17. Placilla Theodofii Imperatoris u XOr proprijs Petra in deferto bis percufíaà Moyfisvirga, manibus pauperibus miniftra vit. 679. $] cur aquam emiferit; GC non potius vinum, Peculum Apocaliptice mulieris car Dis eX« hibet delicias, mundí que fuc;tas volupta. Petrus .Clliri&i Difcipulus nudatum gladium tates, 183. $9 .in defenfionem Magiflri, cur jubeatur in Polypus marinus faxo vaginam recondere, adheerefcens ejusdem 60,67 induit colorem;ac c &tetoscapit pifces, z g, Petrus urgente maris procella Magiftrum Z Chriftum dormientem excitat, ne navis Pomum obtulit Cacodeemon | Protoparentis flu&tibus abforbeatur,& difcipuli pereant. I03, fOÓ bus, & paradifum eis rapuit: Deus autem fruftum .panis dandum pauperibus ànobis Petrus Apoítolus tunc fe peccatorem no- expofcit,quà paradifum reftituat. . vit, cum oppleta pifcibus navicula ceepit 742.5I Populi in acie pugnaturi fagitas in diadema- .divitijs affluete. I60. 6I. Cur vo- luerit Chriítus, fuos Difci tis fpeciem capiti circumponentes, $83 7 abundare, pulos pifciþus 161, 62 Por;is nefarijs pariantur, Eetrus Apoítolorum Princeps friguit pro- loquuntur, qui nonnifi türpia' 28j. 87 pe ignem loquens cum ofliaria 5 — licét Pofle(fores divitiarum i jsdem famu!anttir; ggarinis antea in aquis arícrit, — 289, 74 pro vili mercede. 74j* 62 Pra« [ Rerum Pracipuarum, Pfæ,potentes , quidquid gloriz inferioribus Quz pauperibus erogantut , De& dantur, impertitur,(ibi detrahi putant, — 423, 66 71 f- 47 Prapotentes,qui gaudent affentationibus in. Quziítuofiffima ars divitiarum eumulanda- flari,titulis dele&tantur, quibus propriam rum eít pauperibus opitulari, 744. 69 obtregant turpitudinem, — 45 1. 29 Qui malé affecto corde laborat; is fuo fe ver. 3 Prapotentes cultum fibi ufurpant , qui foli bo prodit, 219. 18 debetar Deo. 434. 49 Quies non datur laudi,nifi quam exantlati la Praíentia Dei fax eft prelucens ; oftendens; bores pracefferint. 246..9 quà fit eundum, 340. f9 Quies non efít, nifi ubi re&la ratio concupi« Praíules, & Epifcopi non. fuerunt à Divo Ícentiz diffonos motus coércet. 265.23 Gregorio creati,nifi quos. beneficentia in Quies quam honefti animiremitfio függerit. pauperes commendaret. 740.39 - vires fuppeditat acriores. 460.44. Quies laboribus premittenda, Princeps non regnat felix, fi nefciatlinguam ibid, 45 regere, 216. 6 Quies vera in zf.olo' Deo repetitur, 469, Príncipes plures pro fufis eleemofynis fue- w a runt pauperibus opitulati fingulari pieta-- Quiete, animique remiffione interrumpen. te, pióque exemplo, inter quos Elcearius dus eít labor praertim fludiorum. 4$9, comes Flandriz, Amedeus Dux Sabaudiz, [e) Ferdinandus Etruric magnus Dux. Ca- Quievit Deus in mundi creatione poft fex- millus Princeps Novellare, 713, 38. & tidui opificium, .469. 78 - fequent. Quos Mars gradivus potis non eft in caflris Principes divitijs affluentes in pauperum re« profternere, hos plerumque amor cupi« fc&tione gloriantur. 714. 43 dineus vincitin gyneeo; in finu fcemi- Prodigus adolefcens pudicitiam prodegit, lnæo I 68- Ty quia divitijs affluens:refipuit,quia egenus, QQuosamor impudicus inflam mat Ar,gös di« 337* 39 xeris centoculos , Jicét adhuc cecutientes, Prodigus adole fcens cum propriam cum me« retricibus obliguriviffet fubftanciam mun- 374 2; R. di voluptatibus indul(iffet,fuilli gregi prze- ficitur, & fame (timulatus revertitur ad Patrem,ut fieret veluu unus ex mercena- T Abert Galliarum regis regijs fuis nïa. nibus ftipem pauperibus diftribuit, fij. .496. 4O R 681. Proierpinam à Piutone raptam;cur finxerint Poét. 336. 34 iRachael probro laborans äü;:t,ilitatis partes promovet Bale ancille, utinde aliquid Proíperitas concupiícentiam fovet, & vitijs favet, 1íO. 28 hauriat, quo probrum illud abftergat, 40t, 9 Pudicitia luxu in epulis enutrita; & divþ.ijs Rahab meretrix hofpitio excipit explorato. affluens vix tuta. 336.35 Pudicitia tenellus flos eít , fi z(tus fentiat res, quos incolumes fervat. 30o0$..6 | Rahab meretrix exploratores Iíraelitas occul, concupifcentiz arefcit,ac deflorefcit, 54, !4 tat, & incolumnes fervat; & ipía viciffim à Pudicitia Rhamno pariata, & cur Rhamnus militibus fervatur absque ullo damno. 70$. 21 caítitatem üg.niücet. 34$- 79 Pudicitiz cultor veítes exuit, pallium. deper- Raritas rei,quam impenfo labore nobis com- dit, ne pudicitiam amittat, 338. 43 . paravimus cauía eft amorisin eadem, 12, 21 Pudicitiz precipaus decor in tergo fplendet; non in fronte eniteícit, 339. 46 Rationali fummi Sacerdotis,cur Detis jufferit Pudicitiz cultor timet ; ne cadat; non flat, poni doctrinam,& vetitatem. 128. 27 fed fugit. 340. $3 * Reges licét divitijs affluentes, & delicijs dif- Pudicitie cultores,cur przeci piantur lumbos fluentes nonnifiin Deo poffunt lztarí, Ii3. 94 pracingere, 341. f5 Pudor paupertate ditefcit , rerum a bdica- Reges Perfarum in. fignum clementiz con. tione fuccreícit, fame, & fiti alitur, $37. fueverunt fceptrum porrigere, 320. 63 Reginherus Mifnenfis Epifcopus avaritiá fore Pugna cum libidinenon manibus, & fronte didus inopina punitur morte. 739. 37 Regnum coelorum, cur virginibus prudenti- ineunda; fed pedibus, & tergo declinanda, t bus,& Negotiatoribus comparetur. 6 20« 319 4,7' 72. Etcuríagenz,X grano fynapis, ibid, 724 : D z Regnum coclorum quomodo dicatur vim Ue pauperibus eleemofynam peten« pati; & violentiáexpugnari, 726, 83 tibus damus, plures femper Domi- Regnum coelorum tanti zeflimatur, quantum C nos habent. 671. 3I pauperibus erogatur. Valuit Zacchzo di- midio propriz fubftantiz. — Valuit viduae Qu« paupgribus erogamusstuté pOHidemusg 672. 3*2 Quobus minutis, -725, $ H r eli« Verani de A fedibus Tout. lf. " Index 3 Religtofi i afceterijs proba plerumque vi« müm mulierum iieg!,;e;xit blandimenta fu s dentur fovere defideria , ac plurimum la- gere, 262, 25 borare , quos fatiüs dixeris otiari, 26. Salomon mundi voluptates, & delicias va- nas agnovit, & faffusfuit. $28. 37 N Religiofos amplum patrimoynium non dede- Salomon, cur in TemploSolymeo portas San ^ cct , dummodo pauperibus opitulentur. Quarij ex olivaconftrui voluerit. 731.2 1 714. 74 " Salviani mafcula cloquenitia contra Treviros Remiffiones animi petitze ex Circenfibus petentes ab Imperatore ludos Circenfes Ípe&taculis improbantur à SS.Patribus, quo tempore epidemicá lues graffaretur. 482. I19 45f* 24 Remiffiones animi fumptz ex ludis indiffe Samaritana miratur,quód Chriflus hauftlum rentibus, plerumque ob circumítantiasre. aquaz ab ipfa expofcat, à quo tamen mulier probantur, 482. 120 aquam haurit falutis, óf. 13. Remiffiones animi defumptz ex foedis ludis Samaritanus miferetur hominis in itinera in convivio ad movendum rifum impro-« multiplici vulnere faucij, 122., 8 bantur, 483. 123 x Sa.mfon fuit figura velati vul;fl's Chrifli, 8 $, 8 Reprobi ob denegatam pauperibus eleemofy. nam terribilem audient zterni Judicis fen. Samfon, qui Philiftheos pluries vicit, leo« tentiam, 733 19 nem difcerpfit , à foemina fæd'ä vincitur, Res humang máütationum viciffitudinibus 168. obnoxiz. 379. 16 Samfon à Philiflheis captus ignominiosé ex« Rex verus is eft, qui rité fe regit , ac probe oculatur. 169. 7 agit, $26. j3o Samíon antequam cupidineo arderet amore Rifum mundi, cur fapiens errorem | reputa. in fceminas leonem difcerpfit;Philiftheeos vit, 489- 16 proftravit, à quibus in finu Dalile vincis Rifus mundi parens flet usnunqgam moriFu- FUr. 17$. 27. & feq. ri $03. 69 Samíon virorum fortiffimus Dalilz proftets Rifus canis in rabiem a&li morfui przeludit. nitut;ac vincitur illecebris, ibid. 70 309. 17 Samfon qui rugienti obítitit leo ni, mulieri Roboamus, quia affueverat fib 'i indulgere , ceffit ejus victus lenocinijs, j1 s»-sö- & non potuit cum alijs mitis effeg. 1653. 2 lequent. Samlonem,quem Philifthei non vicerunt afa Robertus Rex Franciz manu propria con- mati, lacrymze feemina eblandie vaàrunt, ntis egerg fuevit eleemofynas paupetibus elargiri ; 600. 70 iter habens pauperum plauftra fecum du. Samfoní, adulatores infidiantur. 40€, 4. cebat dicens effe pauperes cceli janitores, Samuel puer oblatus Heli typus fuit oblatigs L 4 744. 59 nis "Chrifti in lemplo, $ 35 .77 Rofa mundani gaudij fymbolum, Samuel cur . ro averit Saulem S?7- b ;ut fibi permite teret loqui ei mandata, | 422. 64 Ru't]l?Moabitis puella decantatiffima poft Samuel é fepulchro fufcitatus Saulem redar. metentium terga fuperfítites colligit fpi- guitquia Amalecitis pepercerit. 439.38 Cas, quas accedens pudicé ad Booz auget Sanctitas Chriftianaomnia cum maxi ma,tum incrcm;ntis. $36. 62 minima refert in Deum, 11$.89 Sapientia Dei miré fplendet in. minutiffimis S, infeélis à Deo conditis, 30. $9- Saul oderat in Davide equitate m, & reli- Abinianus Papa non beneficus in paupe- quas virtutes, 208, $7 resà D.Gregorio fuo przdeceffore pu. nitur, & poft mortem ejus cadaver à Saul Amalecitas vicit; fedà fpolijs Amaleci- tarum fuitipfe victus. r02, 4« populo raptatur extra portam latinam. Saul Rex an fuerit energumenus à Deemone 739. 39 obfeffus, $77« 117 Sacculi, qui non veterafcunt, quomodo con- Saul punitut, quia Amalecitas populos Pa« ftruendi. 748, 71 Sacerdosfummus cur nomina filiorum Ifrael Jafting ut Deus praeceperat, non delevit, 7 j2. 41 gereret in pectore , :& humeris. 739. Saul ex invidia odio perfequitur Davidem, O 624. Sal fymbolum Sapïentiæ. 208. 38 Saul invidens Davidi , mortis fententiam in Slalamandra, nec ullum aliud animal, alitur eum pronunciat, &48. 6g Saulis famuli quia non fuerunt. affentatores Salomon amore cupidineo captus Sa..pien- veritatem dixerunt,quod in aula miraculo tiam à Deo hauítam deperdidit. 166.3 datur, 426. & Salomon ex fexcentis concubinis unicum Scandaliflarum ludus à D, Aug habuit filium Roboamum regni hare- uüind improe batus, 482. 117 dem. 167. 5 Scelera omnia nonnifi obfletricante menda« Salomon tunc defipere incepit ; cum prie cio in lucem prodeunt, 630. 74 Scylla Rerum Pracipuarum, Sifara fugiens ex malé pugnata pugna teai Scylla naufragijs infamis quid fit. 317. toria ingreditur Jahelis, à qua poft pro« pinatum lac interficitur fomno fopitus, Scyp;hi laxiores, cur Thcüdes vocati, . 367. f72, 102 Seceffus ruralis virtutibus excolendis pere Sobrietas ficco veftigio fluxa marini (inus iti- aptus. 46[0 $o nera tuté trajicit , cum temulentia etiam Seceffus ruralis caufa pi (cationis, velaucu- terrz inharens; naufragijs obviet. $68. pij. aut venationis. animum exhilarat, Sol äegrotante Ezechia retroagit, ut etiam 464. 61 , Sedecias à Na buchodonofore .caths detru- umbrain fciatherico Achacis, horologio. ditur in carcere, filios videt à fatelliti- 3892, 27 bus occidi. 638. 30 Solis perniciffimum motum non crederemus Semina luxurie muliebri colloquio, velut fi non appareret iffe, ib imbre delapío crefícunti^ 281. 79 Solis przftantia, pulchritudo, &laus. 22, Senes cupidineo infanientes amore Sufan- 1 nam ad turpia irrito follicitant conatu. Solis utilitas, præftantïa ; &comm;ndatio.- 172* 2! 34. 53 Senes Sufannz ama fij infano vulnerati amore Solitarius vir cum füis affeclibus pugnam perverse infaniunt. j:0. 86 init, 468. 7 Sennacherib cum totam | devaítáffet Judaam Solitudo interna animi etiam in populofa in- ftituitur civitate, arcetur ab expugnatione Jerofolymae. 467. 69 I09.72 Solitudinis laus, & commodum. 466, 6f. Sephorz filius lapide circumcifus figura fuit & [equent. circumcifionis Chrifti, 83. 77 Somnia Pincernz,& Pifloris in aula Pharao- Seraphini ftantesante ThronumDei,cur non nis jofeph Patriarcha interpretatur. $02. omnes alasad volatum explicuerunt. 399« 61 " Sonus auditus cum Spiritus S, deícendit in 8 Serpens à Moyfe exaltatus, & Chriftusà Ju- linguas igneas ad Apoftolos varié explica- dzis in crucem actus. 65. 12 tur, $7. 88 Serpens exaltatus in deferto à Moyfe ! fuit Spiritu fancto defcendente in coenaculum,cue obfürepit extemporaneus € cclo fonus, typus Chrifti affixi cruci, & exaltau, 84. $o 86.87. Quidfragor ille fignificaverit. C ibid, Setpens reptatione ventri incumbens fcedam fignificat concupifcentiam. 190. 86 Spiritüs fancti amor in homines oftenditur Servus Evangelicus, cui. herus totum debi- in organizatione corporis Chrifti in utero 42. 8 tum dimiferat, quia immifericors in cone Virginis. fervum, & compaffione vacuus condem« Spiritus fanctus eft fummus amor inflam- natur. 686. 22, mans ad zelum , foecundans ad fru&u'm. Servus in Evangelio redarguitur, quia talen. 46. 21 tum fibi ab hero concreditum | fepelivit. Spiritus fan&tus in flammeas difpertitus lin- 7253. 69 guas excitato fono vehementicris venti é fummo colo in terras defcendit Dei amo- Severitas rufticana omnem coércens hilarie tatem improbatur. 484. 125 rem nos edodurus, & gelidacorda no- Silentium prudentiz eít index, & contra ma- ftra inflammaturus. 86, 8 la irruentia clypeus, 471. 83 Spiritus S. cur difpertitusin linguas defcene Simeon Sali puellas ftrabas ofculo fanat. 3 2 3. derit ad Apoflolos, 9. 98. & leq. - Spon(a cur nigra,& fimul formofa; imó ideo Similimdo, feu' convenientia amantis cum re fpeciofa ,. quia nigta. 101. 43 amata eít potiffima caufa amoris. 1 1.18 * Sponía expetijt à dileto | exofculari , cujus Simeon Cyrenzus Chrifti crucem defert ad amore languebat. 102,47 1 79« 64 Sponía cum adhuc effet. parvula concupivit montis Calvariz faftigium, Simplicitas, quá David cupiebat inligniti; ofículorum la&te enuttiri, 194. f4 $23. 23 Sponía cur fponfum vocat, ut veniat in hor« - quenam fuerit. Sinus pauperum fcecundus eft ager, fed elee- tum fuum, & comedat (ru&ius pomorum 757-.105 fuorum. 105.ff. &fequent. mofynis frequenter rigandus. Silara Cananeorum Dux ex malé puguata Sponía cüm primim vidit fponfum dele- pugna fugiensà Jahele perhumaniter. in- élari myrrha,.hanc peclori, & cordi ad- —— - vitatur ad propria tentoria, & po(t ladtis movit, &inter ubera fovit, quia aman. hauftum occiditur, 238. 28 tis eft velle,qnod placetamanti, 106,62 Sifara poít epotum lac miferé interficitur à Sponía exuta veíte charitatis plurimum pati« Jahele. 371. 64 tur detrimenti. Izo. 2 Sifara à Jahele deceprus la&e fibi propinato Sponía cur enixim concupierit , figillum imprimi fuper cor fui [ponfi, & fuper ütim(cxtingui;, Íed mortem ebibit., 490. brachium, 145. 12 49 5 Hh hh h j Sponfa ibibehni ii i D d ii at [ Indcfi *v Sponfa cüt detre&tet fponfo apetire,a H - fferens, T. laviffe pedes. 1452« 335 Sponía excuffo otio fponfum quarit: cui Tf AGtus fenfuum omnium infimus ad col- L dÀ tamen otio indulgens jacens in lecto non lüviem fpurcitiarum proximiüs ac« aperit, 2.57. o cedit. $04. £ Sponfa in deferto delicijsaffluit, licét dume- Ta&us, geítus , & colloquia'cum muliercu- : ta fterilefcant, $38. 69 lis fugienda, ne caftitas detrimentum Sponía fons fignatus , quando fuos latices patiatur. — 30;. 4 alijs noncommunicat , puteus veró quan- T'actus diverfi fexus ]ues eft venerea. irre- do alijs munificé dilargitur, 696. 48 pens vifcera, qua inficit, & caftitatem Sponío codleíti plus arridet myrrhz amari- petimit, ideóque cultor caflitatis ab eo. tudo, quàm pomorum dulcedo, & cur ? dem omnino abfítinet, 306. 10 106. ÓI Tactus alterius fexus venenum transfundit Sponfus ceeleflis in horto cordis noftri non libidinis, proptéreacavendus. 310: 20 quarit flores voluptatum, fed fructus bo- Tatus foeminei. fugiendi carnis voluptates norum operum. * 106. 60 : fpondent , & in ipfum corpus -armantur, Sponfus, cur non potiüs inter rofas pafcit cujus vires infringunt, & necemaccerfitis charitatis, quàm inter lilia caftitatis. 136. morbis accellerant. 324. 39 [i Tactus etiam leviores cum altero fexuome Sponfus facer cur à fponfa lilio päriatür in nino co&rcendi, G fugiendi. 320 66.& imo vallium florefcenti. 337. 36 fequent. Sputo oculorum czcitatem Hilarion abfler- Tactus alterius fexus. flammas infolefcentis fit, 749. 36 concupifcentiz flabellant. 349. f4 Stephanus Pannoniz Rex munificus in pau- Taliaurei à Rege Parthorum ad Demetrium peres, ab ijsdem contumelias zquo anitno miffi in ignominiz notam, 481, 11f - fuffert.. 757. 10f Tarquinius perinde hominum, ac papaves Stella harmonicis fuis motibus choreas in rum capita decuffit. colis ducunt. 290. t1t 1j5. 4j Temerlanus in urbium obíidionibus, tria Stellio fymbolum prafert adulationis, 42 9. cut objecerit obfe(fis vexilla, album , ru- i brum, & nigrum, f$3.:39 - Stoi ci an fnälä fenferint de mifericördia " Temperantia non folüm delectationes,verüm - qpä quis alien& miferiz opitulatur. 466. & tri(titias immodicas compefcit, $ 50.2 9 Studia humaniorum literarum feffz menti Temporis jactura plurimi facienda. 477. 104 Temulentia cafítitati exitialis fugienda, ne funt levamini, ac folatio, 472. 88 flos pudicitiz exareícat. 355. 18 Studia amoeniorum literarum ingenuzg vo. Temulentia nonanimum tan - t unr fuis defti- luptatis pellucidifuntfontes, — 476. 100 tuit ornamentis virtutum j Verüm & core Subíidia pauperibus denegata non folüm pus viribus, imó & homineim homine, flammas e coelo laceffito evocant : verüm quem in gregem dejicit pecudum. 3 57.27 etiam ex imo terrz gehennalia advocant Temulentia eít veluti mare fluctuans procel. - fupplicia, 734. 20 lis petcitum,quod plures mergit. 5 &2. $$ Subflantiz propriz non alienz pauperibus Temulentia eft monftruni mortuum fimul, erogandaz, 719. 60 & animatum. 369.. $7 Superfluum |effe pauperibus deftribuendum Temulentia veluti Lernza hydra. puteo im- quomodo intelligatur, 726. 71 mergitur ad zternum " $8 fuppliciqm.' 369, Sufanna falfis oppreffa calumnijs à Daniele defenditur. 217. lO Terra non pro.| folis divitibus condita, fed Sufanna frigidis in fontis laticibus à fenibus praecipué ut indigentijs pau 4 perum quc. impuro igne zftuantibus ad turpia illici« , «curreretur, 72$. 77 tur. 308. 17 v Tetrz à Deo Hebrzis promiffze poffeffores Sufanna ducta ad tribunal fron te ferednha mor. cur reguli, & non potiüs reges dicantur. tis audit fententiam , fed cüm primüm à 377. It fenibus tangitur ; liqueícit in lacrymas. errarum tractusvari j;ac miri in producen- 310. 20 dis plantis, 34. f4 - Sufanna fervanda caftitatis cau l honitb. ceffum adit, Theatra avocantà vero Dei cultu,quia revo. $41. 16 cant à Dei templo, 261. 6 Sufannz virtutes recenfentur, & commen. Theatra miro eloquentiz in dantur. t18. 106 genio redargu. untur à Salviano. ibid, 9. O5leg, 7 Syderum mira vaftitas, & magnitudo ve. Theatrum eft Veneris Sacrarium luti immenfa, 2I. 12 5 atà impu. Syderum pulchritudo, motus harmonicus, Theatrum eft mare multi plici ventorum im- . & elegantia, Glhlæ petu pertitum. ibid. 7 d heodofii Junioris. agla virsutum Gymna- Um., 448.53 T heodo. h L * Rerur prxcipuarutm, Th&odofïuä maloit filios fuos Honorium, & Triftitia preffi quomodo ab Apoüoio Pau3 Arcádium mori, quam impié regnare* lo dicantur contriftareSpiritumS, — g i, 31. Gíequent, 447. 89 Thermutis Armenopthe regis filia paerum Triftitia non folàm exficcat offa , fed etiam hominem interimit, $j2. 34 Moyfem € Nili undis cripit, fibique ado* "Triftitiaeft doemon immundu $7 Ptac. 385. 31 'Yher fitesin Grzecia , cur ab omni immunis tione abigitur. $53. 36 $5 qui Qráa invidia. 614. jà Triítitià ex imminente ortá malo nil in ho« bi tutiüs cuftodi« Thefauri Principum nulli mine deterius, F53f: 43 T'riftitia immodica exitialis, dum animur untur , quàm in manibus pauperum. 7 1 f* Occupat, corpus totquet. $$6. $1. Thimonis arborem in proprio excolere hor- Triflitia moeror eft cialis, $;9. $4 perverfus , & paffio exi-g to,qualis apud Gracos partosmnia, 620, "Triítitia immodica cru;iatuum eft gchenna. $, Thomas Aquinas eximius caüitafis cul- $65. 77 - Triftitia immodica morborum omnium in. tor titione pravam mulierculam fugavit. unum eít collecta congeries, Thubïï (g:in Author Pfalterij, & Citharz, 8 , $79« feu laícivie irritamenti. 180. 49 Triftüia nuntia feriunt quovis gladio letha« Timor Dei verz laditiz incrementum fup* liüs. $69. 90 $ peditat, $24* 24. L] Triftiua pre cateris affectibus hominibus , Tinior triftitie comes indivi duuä. —572. noxia. $70. 96 IO2. Mentem dementat, ibid. Triítitia eft pavida mater Timoris, $22« IOI 'Tinez corrodentes purpuras , pannósque pretiofos ,fymbolum íunt affentationis, Triftitiatetra eft radix, ex qua omnia pul« luiant fcelera, 429. à1 $73. 105 Tiridades Armenia rex Neronis affentator. Triftitia fenes Sufannz compulit ad condem. 415. 38 nandam innocentiam, $7- 103 Tobias juniot fuitfigura pueri JESU. duo- Triftari ;; & malignari hebraico idiomate dennis amiffi à parentibus. 83. 77 funt idem., $73. 104 Tobias fenior, cur juniori tam impensé Tri(titiàimmodicáà nullum ulcus lethalius , commendaverit eleemolynam. À 709. omnium malorum . ad fe trahit con Bs* 26 tiem, $75. 106. & (equent, i "Tobias , quo filium. fuum edocetet artem Triítitia doemonis eft armamentarium , quo racavendi infortunia ; eleemofynas in- homines expugnat. $76. t10 - junxit pauperibus diftribuendas. . 737. . Triftitia tlammas excitat in perniciem vir« ibid. III 2 tutum. Qu m "T'obias fenior Juniori injengiteleemofynas Triftitia ignis eft , & fenticetis innutritur. elargiri pauperibus. 74?,. 62 f760 : ; Tormenta gehennalia , fi funt terrori, fu, Triftitia occupatus,& preffus vix abenergu« meno differt, $77. 116 cate luxuria voluptates;' fint horrori, A 31$4. 46 Trittitia immodica ad inferos trahit , ac fo« 'Tributum ; quod à nobis Deus exigit ; e(t resaperit gehennz. f73. 118 734 eleemofyna pauperibus danda. Triftirie effigies reprefentata per mulierens tetram . cogitabundam "Triftitia lenitur ei mali , quod poteft ob- j44. 2 : . ; illa-chryqläntcm." tingere, perpenfione, $49, 20 Triftitiz caufz alie àn a-tufra"inü t& , aliz "'riftitia coércetur per avocationem mentis adícititig. — $44. 7. & feq, " 548. 21 à prefenti moleftia. Triftitiee caufa quomodo dicatur effe amor "Trititia immodica ideo excutienda , quia boni ? ibid. 9 virtutum obefít exercitijs. f 5jo- 26 Triftitie obíletrices ira , & defperatio. $ Triítitia non excitatur in animo nif1 ex de- 4f. 10 fe&u delectationis. ibid. 27 Triftitie falubris caufa memoria eít patrat£ "['riftitià immodicá nullum lethalius ulcus , flagitij ; feu injuriz Deo illata. $46« ' quod omnem ad íe malorum accerfit con- 12 geriem. $44. 1 "Triftitie effect us'plures recenfiti , & ex- "Triftitia eft a&us appetitus , qui & dolor penfi, $47. 1f. &feq. dicitur , habet pro objecto malum, feu Triftitizleniendz, velexcutienda pleraque alexipharmaca. 348 18: lzfionem corporis , & multipliciter par- titur, j4$. $. &feq. Triftitie caufa plerumque eft fola fallens "Triftitia oritut ex imbecillitate moerentis , noflra opinio mali. ibid. quia nequeat obices fuperare, $46 Triftitie leniendze alexipharmacum eft fe- XO ria perpenfio alienz miferia., ibid. britü,t ex abíentia dcie&a.tionum. 22 Triftitia $51. 329 Hhhhhe Ti« Index Triflitie kvandæ amuletum cantus habetur Ultio; cur de Caino detur fepties ,. & de jucundus, $49. 2 Lamecho feptuagies fepties. 134. 44 Triftitiz cienda ficut multiplex eft caufa , Ulmus licét natura infrugifera, quia tamen ita eidem curandz multiplex alexiphar- vitem fu(tentat imbecillem,fru&ibus co» macum. 349. 25 ronatur, 694. $1 1 '.I'nfhuæ coércitio fit per virtutem tempe« Unionum expiícatio, & quomodo Concha ranti (ervato quodam ordine, $$9* Margariti mater manui infidietur prca. 28 toris. $28. 39 "Triftitiam excitat dilatio alicuj jusboni, quod Victoria nulla preclarior eá , quà quis fe defideratur. $46. II ipfum vincit , fuósque affeQus coércet, 130. 34 Triftitiam facularem , qui non excutit , fpmtum fovet avernalem, $55* 37 Vidua Sareptana farinam - mcrementat ,Q Triticum in horreis germinat, & corrume auctam accipit , quam modicam dederat . pitur ob denegatam pauperibus eleemo. Eliz, 675. 43 fynam. 7221. 63 Vidua, que duozra minuta obtuht, uüo« Trolæ difcrimina ab uno cupidineo amore modo plus ceteris dediffe dicitur. 7 f. in Helenam exorta. I17. 1f 45 Turanius fupremus Caligule Prafe&us no- Vineta recens nmplantata Italis. exitio fue nagenarius. tranquillitatem vitze detre- runt, 351. 8 &at , ut negotijs , laboribüsquereliquum Vini hauftus immodicus ad vitia viam emole impendat vitz, 38f. 38 lit, 354. 1j Turbe fequutz Chriftum pafcuntur in de- Vini hauítus honeüas dedecet mulieres. ferto ex multiplicatis panibus. & pifci- 35$. 19 bus, 722. 66. Et cur hoc panis ine Vini modicus ufus non improbatur, fed crementum à SS, Patribus furtivum di« abuíus damnatur. 356. 23 catur, ibid, 68 Vini ufus Afiaticis mulieribus permiffus, 'Turtur caftimoniz fervande causà mortuo 356. 22 compare detreclat alteri íe jungere, me hauftus immodicus viam ad luxuriam a6. 29 non folàüm emollit , verüm etiam lubri- 361. citatem invchit ad reliqua vitia, V. ie) Vini madidus Cyrilli filius patrem occidit , Enationes ferarum animo remitten matrem gravidam oppreffit,fororem con- (tupravnc , & duas alias lechahter vulnes do , ac relaxando à curis perapte ravit, 464. $8 36$. 46 Venerez voluptates fucatz fant - deliciae i Vini hauftui indulgentes Jonam referunt, rationem obruunt , & obícurant. 18€. 367. $4 75 Vini haufti immodico mdulgentes fibi in- 371. 64 [ Ventrem , qui immoderaté gravat , & im- teritüm apparant. | plet » mentem evacuat prob:s de(iderijs. Vino fine meníura indulgentes duplicilabo- rant ebrietate vini ,& iracundiz. 360, 28f. I Venus nata ex marinis fluctibus nonnifi pro- 26 Vino dediti xmdonen funt negotqs reipub. cellas , & naufragia hominibus prafagir. 174. 26 licz gerendis, 36f« 44 Vino immodico corpus irrigans vnle fit Sga- Venus graecé Aphroditia dicitur , quia fine prudenua. 185. 66 thànze mancipium, 369. 69 . Vinum probum apud. quosdam Ethnicos Venus aquis emería , cur Orco panetur , Q Acheronti.. 185. 69 nulli vendibile ; quin fimul emeret vap- Venus marinis orta fluctibus nonnifi naufrae pam, i184. 6j gta portendxt. 157* 6i Vinum eft lac Veneris , venenum pudoris , Venus latet in vino , é quo veriüs oritur ; flu&uans mentis naufragium. 349- 2 quàm ab aqua marina, 367. 53 Venuítas muliebris verz ingerendee latitize Vinum fomentum efít luxunæ , ignitabu. lum libidinis. 252* 14 inidonea. j21. 15 Vefpes oleo immerfz illicó. emoriuntur , Vinum pudori. infidiatur, proinde ab ejus hauítu immodico cavendum. 3$6. 23 fed mox aceto dilütae revivifcunt, 408. Vinum f& da metamorphofi hominem eo« dem madidum in belluam transmutat. Ve(hs, quá fpoliata erat fponfa , quafi e- mortua,cadaver imitabatut, Iif. j 361. 31 Vinum ubiimmodicé hauritur lex tota per- Veftium ornatus nullam poteítveram lati- tiam ingerere. $11. 17 versé exhauritur. 362, 33 Verba ledoria , & fcommata declinanda , Vinum damnatis ad ultimum fupplicium ne diffidia excitent, 478. 107 exhibetur ,. ad triflitiam animi excutien- dam. 640, 25 Verecundia plerumque coércet, quos ratio non cchxbet. 209. 62 Vipe- Rerum .præcïpuämmä, | Vipera murenz marinz nuptias exoptans ve* Vitiorum fomenta fünt cathiís ïll&cebræ "n nenum deponit. DARO corporis delicia , ac feniuum soluptatese " Viperze foceminz fe mafculo comm i(centes 1j7. fi eidem caput amputant. 184. 6r Vitiumlatvam in duft fällacisl oblectamentt, Vipetinum virus viris amafijs ptocax pro» 26$. 2I pinat mulier, (84. $ Vitistefte Anacharfo tresfert botros, um Virluxuriofus à muliere 'procaci perinde voluptátis, alterum cbrietatis, & ter« tium infánia. $f0.6 . : Aac;Afp('mgia aquas ebibit libidiniä.* 4o7. 1 " Volucrum garritus , ac mo dulationes , ac Vir mife ricors Deum in l'fuda vota per fufas varijs coloribus depictee .fpecies.fx 4€1« , ó - pteces flectit. 255. 98 * Virum juítum non contri ftant adverfa ; | fed Voluntati humanz explendz impares funt 108. 69 omnes creatura. In folo Deo poteit perficiunt, & exbilarant, Viri ezcellentiores , ac virtutibus otnatio- "henmio plené quiefcete, — $33. ft Voluntatishuman: , cum divina plena cona res prefentes , & quamdiu vivunt, mi- noris fiunt. I4t. 68 formatio foscunda e(t parens amoris ex« t 9 fæ' Viri fortes ,. qui in caftris fteterun . cellentiffimi, quo cteatura fuo unicead« dé ceciderunt in gynzceis ,' quia feemi- hzreícit Creatoti, - 307. 67 Voluntatis humanz, cumdivina conformia narüm confortium nondeclinätuürt; 269. tas omnem procul abigit moleítiam. Viro nil poteft ho&entius obtingere muliere 108. 68 procaci, :82 Voluptas mellitum eft venenum , placet s &l Virgines, (i liberiàs evagentur, decus de- ut noceat; arridet, utinterímat, 1$7e perdunt virginitatis. — 305, $ Virgines prudentes fatuas riferunt, quia neg- Volüptas -cainïs fucata eft , -deliciäs fpone lexerint oleum meritorum fibi compa- det, & venenum propinat, 192, 93 rare. 430. 24 Voluptas venerea fucatam propinat jucure Virgines fatum exclufe à codlefti epitala. ditatem , qua acernum fe;um trahit maes 7- mio, quia proprianon dederunt indigen- forem. 324. 42 tibus. | 709, 28 Voluptas carnalis duplici afpergitur amari« Virgines fatue exclufz à codlefti epithala. tudine peritura, G perennatura, 31 f* mio , quia oleum milericordie in pau- peres neglexerunt, |642. 49 Voluptas , qu& infra virtutis cu'l-furam ef« florefcit ,-futilis eft , inanis ; & fpu- Virginitas margaritz pariata pretium omne N fuperexcedenti, 341. 64 mea. $eo. $3 Virginitas phoenix eft virtutum , nunquam $99« Voluptas carnalis fcgbiei pariata. utrefcit , necemoritur. 349. & Virtutis honeftas pluribus placet, quos ta- Voiuptas mundi , cüm blanditur ; feritg men labor ab ejusdem fítudio retrahir, cüm mulcet, dilaniat. f 10. 84 147. 49 Voluptas mundi gaudia fpondet , & nul« Virtus honorem fecum trahit, & meritum lum adfert lenimentum ; fedacriüs urget ] gignit, 394. 68 ad lamentum. $10. 87. Virtutum cu ne di; ltura animum continet ; Voluptas Circem imitatur veneficiorum pe4 : vagetur caufa quarendi umbratiles, flu- riciffimam., $12. 94 $34. 97 xásque mundi voluptates, Voluptas Circzeo fuo veneficio voluptuofos Virtutum addicti culturz in folo Deo gau- dementat, f13- 87 dent. $435 87 & Voluptas mundi vera ,non eft , fed excre- Virtutum cultuta , quamvis afperitatum,fri- mentum voluptatis. $23. 2f gorem videatur prafeferre , veram tae Voluptas fub larva delectationis dolorem men ingenerat letitiam, — $38. 72 tegit , rifum oftendit, & luctumtfovet, Virtutum flores exarefcunt, nifi diítributis $3c. in pauperes eleemofynis, velut imbre ri- Voluptas nulla ridet extra Deum , qua la- gentur. 640. 41 . chrymas non eliciat. $31. 46 Virtutum maxima , cutc hatitas effe *dica; ^ Voluptates verzfunt, quz ex virtutum haus catut. ^ 741,. 4f riuntur exercitio, 456..29 Vifus ja&tura puniuntur , qui carnis volu- ptatibus indulgent. 186, 73 Voluptates bonos mores corrumpunt , à quibus propterea Spattani abhorruerunt, Vita fpiritualis non acquiritut, nifi per mor- tem vitz fen(ualis. 149. 25 Vita hominis tefte Jobo militia eft fuper Voluptates terrenz funt ci fternz äifïïpatæ, * terram. 1$3. 38 que nonnifi vitiatas exhibent aquase Vita plerumque in vino naufraga per it $29. 42 Voluptati carna li moeror femper adhares 1645 45 Vitia hominis militia eft, & pugna cum fcit , & luctus, $10, 86 hoftibus fortiffimis, 741, 47 Vo4 Hhhhhg * Indcx Rerum præcnpuarum. Voluptat:bus inhiantes vera deftituuntur Z lztitia, qua nonnifi in Deo fummo Bo- no efflorefcit. $40. 77. Achaus , cur priüs dimidiam bono* Voluptatis initium mel exhibet guftandum , Z rum partem di(iribuat: pauperibus , fed finis fel. 6;4. II poftea aliena reftituat, cüm reftitutio Voluptatum pelago innatantes- in gehenna fuerit ex ;uüma « clargmo €x charita- fcelerum fiunt. vn&nmæ. 2'79. 69 tate 2 674. 4 Voluptatum terrenarum exitus triftis ; ac Zachzus ob fubfidxa pauperibus fuppedita- infelix. . $2837 . ta eterna donatur beatitate, 73$.?3 Voracitas appetitus humani eft veluti Tan- Zacheus beneficio ; eleemofyng & ceno 6s talica fitis. 241. f merfit peccati. 752. 94. Urfinus Presbyter a&turus animam muheb- Zaramanum , quam priüs materno ex utero 307. 1f lUCi dederat ,& obítetrix coccinum eidem rem ta&tum expavet. Vulcanus Veneris maritus , & Cup 1d1ms hgaverat , cur iterum retraxerit, & Pha- patet , cur claudus ab Ethnicis fictus, res gemellus frater prior materna ex alvo 314. exjerit. 249. 21. Zelus quomodo dicatur effe cH'e&us amo- Vulnera reprehendentis. utiliora fraudu. lentis ofculis cblandxcnnum. 44f. ris.. I13. 28 $0 Ziphei Davidem in luco latitantem Sauli manife(tant perfequenti. 412,. 26 Zizania foecundius crefcunt;adolefcunt citiüis, & boni feminis natüram vitiante 9. 12 L/ F 9, ews il $s Ü s. , d AL wl s i* *NXXX"P ENN &!* M VS DMNEC € u ii j RCR DN LA EEE ï AC K P MM GAU u 2 2 r ne: 99 TNe AE a/ v D. m p n ONS d 2 r"-'//j s A »'*'f 74 SSS 2 E 'ïæ.; hs ?/ 95) b . g* 24 Qu L 'Kr,' [ Mp papr | / - Codoco Cb O05 09 mimumueem WUu rE . ETE DL wwwæ COcO: 38505 æææææææ:ææ ïäææ&ïææææææææäæ*æïäää*äæääææäcæ Nc quæfupcrfunt columnægvacuæünamtur,quæ fuerunt hactenus opera in lucem edita | ab Authore ,&MO— nachijprafertim cufa, hic fubjiciuncur. Potheofis S. Cajetani Thienzi Cleri« De Vïl;fïone beata, Scientia, &Volüntate Deís A corum Regularium Fundatoris , car- Déque Pradeftinatione Sanétorum, & Re- minibus , fymbolis , G infcriptio- probatione Impiorum, — fol. Monachij- nibus exhibita. 4. Meffanz. De Ineffabili My(terio SS. Trini'tatis.' fol, ; Pantheon Argutz Elecutionis complectens - Monachij. omnia politioris literaturz genera : feu De Ángelis, & Homine, fbl. Monachïti.k Rhetorica univerfa. .4. Meílanz, De beatitudine , Actibus Humanis , eoríimqs De Eruditione Po&ica , Mythica, & Ico- principio activo , naturali , voluntatio, & fiica, Déque Methaphoricis, Argutiae- libero. Mortümquecaufa morali: feu de rum Fontibus, 4.. Meflana. Moralitate , ejisque bipartita fpecie , Ho- Emblemata Ethico-Politica, Hiftoriee , & neítate, & turpitudine. De Vitijs $ ,& Heroica fymbola exhibita in Electorali peccatis. Recto ufu probabilitatis juxta Reíidentia Monacenfi Sereniffimi Electo- Pontificias fanCtiones. De Gratia , Ju- ris Pavariz : & juflu Sereniffimi Clemen- ftificatione , & Merito, fol. Monachij. tis Jofephi Eiectoris Colonienfis germa- De Virtutibus Theologicis, & Cardinalibus, ntce edita. 4. Monachij.- Déque earum partibus fubjectivis , & Po« Venaticainílitutio;feun Dianz; ejísque Nim- tentialibus, pharum Apologi picturis , emblematis, ac Monachij. Vitiisque ogpoütis. fol, N iymbolis heroicis reprafentata in fubur- DeSacrofancto Myfterio Incarnationis Verbi banis ZEdibus Niphimburgicis Sereniffi- Divini, Decultu Sanctorum,tum abiolu. mi Electoris Bavarie, to,tum refpectivo. Dc lmmaculata Con- Multiplex Venationiseruditio vario pictura. ceptione Virginis Matris,. Et de Legi- rum illicio Schlaischemi; in /Edibus rura- bus. fol. Monachij, libus Sereniffimi Eleétoris Bavarim de» . lineata. De Sacramentis in genere, & fpecie. Dé- que Indulgentiis , Jubilao, & «eníuris; iMonumentum extremi Honoris perennis fol. Monachij. Virtutis pijs Manibus Sereniffimi Ferdi- nandi Mariz Bavariz Ducis , & Electoris cum emblematis are incifis, oratione fu« Jurzs Canonid untverfr Commæk-e £arius Paratitlarg. Opus digejz*um nebri, Infcriptionibus , Elogijs, folutà, Gligatà oratione, — fol. Monachij. quinque Tomu refondentibus quinque. ingreflus Martio-Nuptialis Sereniffimi Ele- "7771 Decretalium.-. €toris Bavarie Maximiliani Emanuelis Monachium ex Hungariareducis cum le- Omus primus inlibrum L Decretalium; n .^* -fol. Monachij. &iffima fponía MariaAntoniaArchiduciffa 'Tomus fecundus inlibrum II.'Drcretaliumä Auftrig Leopoldi I. Imperatoris filia ex fol. Monachij, Margarita Hifpana/. fol, Monachij. Tomus tertius in librum III. Decretalium, fol. Monachij. Philofopbia univer[a im quatuor Tomus quartus in librum IV,. Decretalium. fol. Monachij. :difuiþs Tomos in folio, Tomus quintus in libesum V, D ccrccalium. I N Logicam Ariftotelis , cui adjiciuntur fol. Monachij. plures quaftiones Metaphyficz. fol. Mo- nachij. In octo Libros Ph De Humants eAffeflibus ciendzs , Monachij. yficorum Ariftotelis. fol, €9 coercendis 4d bominem ab eorundem fervitute manumittendum , €8 ad libevtatem Dec Mundi totius fyftemate , córporibus cce- Chriffiani lnflituti manuducendum, Opus leftibus, elementis, miítis, & Meteoris, fol. Monachij. tribus Tomi in folio diftributum. InLibros de Anima, & Metaphyfica, — fol, Mona«chij.- T Omus primus de Humanis Affz&ibus generatim fümptis, fol. Monachij, Nuclcf:sTheologicuksenucleatus. 8. Monac. Tomus fecundus, De Humanis Affectibus Tbeologia [heculatroa. unrver[a, ciendis , & coércendis in Appetitu con« cupifcibili, |fol, Monachij. Dogmaiita , et Moralis ocfo Tomis 'T omus tertius. De Humanis Affectibas £n folio digeíla , ciendis ,. & coércendis in A ppstitu. irds l Omusprimus de Deo uno, ejüsque At- a fübili fol. Monadhij V^ gübuus fol Monachij,. Á — — 7 a - M E E E E - — - rorium g m R 7- - E R "- —— mX — x R TN — — VE TR CUMCA s us p Vsl RERNE at b ia - — ui,.mmgnw'.b.k. — ( UMT - ————— - - — — ORUA — RATET m as m "— — MC T - *ERT sE - æ& m A — n *s N p a E r L 51 E s. -T s o - * - " -9 z - — um ss i, * d — —— ARU IX - — : — $Ó - E l2 ER mu xydi m l. E. 3 a ii T LR ; ss d v as M.« H Pt z 5 du P T. i & d $ "(" x M E L $ " tue d b x E. UT UM vPRUS p VA i* " E E^ P ID A * E d l - A« &.. * E P : m LU lt " * d Es s. A u -V«. R. " :j * v - " » - s * b a &m.* ha * £5 TY . M 3 L L. P« at w ho WRR 3 i at j N q FM u E d d . o : s 5 -T i d & vt T * b [ m i AUE a* E s E Ms M s s ii N * h: " Es u ræ&f if Ti 3 j v 4 J 9 d Es PAU s. A $, * * as r i ZT $14 zch * * s m n, d i É ^ E z u... " z k Ü W r Md ts i. dixpgr Ó ^ ARA — Á l LE p f m iE 3 $ 2 EC AE - & 4 : N- L o* s .-M É h. $1 " 2 m p g g i. * d A ägä r $ d w P EE Ls PA E5 .mmm! T a "n Ms - - a wis v Id * s d. M s n $u $ «-. $ » » 9 £ B M Mj v k * 4 v p * s a a r od — x N 3. Ls st R d pX k æww? Pa v . n N » Bs Sja M B- M E N s $* ex « äæä w r d d e y T d P d æw 4 p a x t E Jv P. ERN d n 3 * $5 i z. gt - pr 2 tF Es " g T :*muä i UT $. g p u w I a 4 " g M d T - W t ia . s : P í P P "s 221 * A . ; F. du 1 4 " x & T ib 5. ht A M—r E E Vr s p EO a El m E "a V u g E : a i d N Ü ET »W AD E ci « : z It ts Éu LE Es j* ; d .&wï * "P W E i m A od m h 5 j i - feg $ t ? i E "A v* GE AE E. L. x .U : m V J w A - s2 3. x L Av* i k £2 d $i f p * d -s * 5 RP - M ; 8* * u É m F L r E Y Wï P * t EuE v p st rt r TE a t - 5 9 E N E T SS EE X "13 g d E E d- ^i "-- d ES * 3 —— LO n datese fT 3 u Á A m s ET 47 À a, w;) A g D. " Ju AA ? W:. i. " i * $s E h 33 * - u d E ii » - n ho "rA z d e E * d 34 AE f M r *5 "m L * 1 P jus u * L - ,M- du ^ J de "s p * Ed * * E. z. X (Wh at jg At - ( z A z * * . 4 Jä; t a n EERI TEUM m A E —— TR ORUA a — M IQ M ERE ER p EET-- ET v r m AU. WUu 3 *j s : d UR EEE AR MÓ ——MM—Q À n g DN m w d v o A Em v "um T ol n2 P L o . r aE Wa m ag Cidere r "^ - ais E t E ..(l.,ï m * »ocw s VNb * u x x ,.,c.v.,s. . r* Pa dour ais E * "EE Y u E OT ^ L " L - » E & D d m x MT E N & B "i k AL .-l C t *b m.«.; M Y5 r ^ s ww..mw r 2 J * u Á v E M. 2 L b r " $ * CM ^ WE (m lt TDINS * H AE 28 x cue : Ts (2g - ^ WA . Ea a. A z b $A xE C TAd ER " E ii -N o d u 2 Pacn d 255 AU d 14 $* 3 E s. Vi * w. A QU i WE x n E . W r - EX st a H UR AAE - 5 * E r j M E N p Jw i * 8Y h k OR - g À t w. 3 ii d w ^« sl L s Ti A E - h X h x d E. ?f M DI r H» .M " D i d. U u ^ n : M fa, - * j 2 H d d D x i - E — A s D 3 jj A r ! ve P JOem je h. tb v« E g $2* &i d M : TOMES MA TO PR'a- H n sbo E 2 d £. z : R u 1 2 » ET "as s r P gl * Eo/ $ j 1 P E j : d E RHERE & Y MES x 2 x s $ dU 3 Fadp E r .w 2 dul a* i G. iuy r . Y E s xm« rE 4 X EX EUY a. V 2 n e - 3 21 st M D« o TR et . d E hs. $ E ** i RE * PU 4 n É * ho " x d J öan- p P i "d 3 o " * s A A TAR Y AÉ du n sf 15 , d- X E N- of * H 2 w $4 s ER Ti ? E LU. o A aE L d dl x p m " z Gu N Mi n s - o e MP * & s; s M * H x n Ye P f m d j R E * Wa zj i y^ s - 2 i 3 NU A X * $r xb V 2b ..0. É ^ " 43 EM M. ? - P : w L s " W Aä, E v di $ g 2 : o E [ * "WE AF 3X n ; ^ um d P 3 t sB ^ 3. aMb J b — 8 a 3s A Y i r a E d xÁ K ( u - D r u 5 N DN E 3 185 f 2 d d R E ^j $ x duf o B p ETE A E pos MT 2 .» 4 s e d M re r $. s : b o 3 TOE mwg d9 ss - Es Z Y u "Ü AC TUO d D iW ho . P D AK $ i E VE A " V Pa À k * w.m.aa AE : $fe As P A J d - a $ : dN W! u AE u E s CU " 3bl L. * d X M. T RY d 5 O N z as s 2 vb E A u g 75 * l w $$. L sE z E 3&. j :x - a V p? ag x s D s « 4 u E a M J* s , u R A s P 28 E P U Pa ab . d b a fs od A Ts UA 059 p u 2 2 " L. 4 p » i : "s " A x * ae 9. : H, h s p i E. V t e x o m A W»f x c *s : i - 5 3 d. h "m [ 2 é M E v d yt A 2 Y 3* D. L « U o g a R s zj VX E 2 hd. W D. x * s d ^ . E. E Ts * Df P A s. Y d JWW u s 2 v A & . 3 $ L. E 'í3 É F N pO Em OE s 24 -t ct . s n A 4 N p B. L- 2 £5 T5 du x u n s «.. f& * A r : d * d- s b N s $ x * us us E i d O * E - E p v * : - s as *5 s ..Muv 8 2 d ,,.M.r 39 $x u Wt d u s 3. UR " n x z ( s ii g i M m v P [3 Mx n d j N s k 54 E s s N d E OM z* as ORE - " N n m m 3 35 hw 5 k Sur d i. x o * EP P 25 dà T. s. A Y vne E E m 4 ". "a o G m xl M s . WW - *s r i o 3 n DN d. duekve T i n n LO - N z D s d y 3 «Ww d W ii R Es a a 4. $A 3 dN a U EE 3 r AX *« LX d s Es $x 3 — Es w s :3 : 95 la um B r P. s - & g s X dy " d $ a ..vww E - i has m E T £ uo x2 E aA A A. A ": H d »y v E ET . i 4 & d u Q AE " T $a m u h $? a N E^ Ov tw s F * ». & N 5 * A * gue o ?T 3* z " us z hd. 5 d zM E i m 2 ^ * * " s - d 3 at ,,W * 7 E s d z X5 u * E N i - a D r t od r kw s n. *w A : z * 4 " E : — s od s e T. hr P REX n E h d A a E AR d E o p 2* ao " Y 2 i 35 x ^ awi»mpwf " - & $w T 4 * . i, d *s 2 E DA v 3 SER *k RE Py z Plries M E L - M 3 O E E s n 6 a i p E Es 5 IE HUMANIS Y AF CIIBU: : X .CIENDIS, W (3()131((3E5NIE)IS 19 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset Ad hcmmcm de eorundem fervitute manui.- 18 mittendum , Il ET W Ad hbcrtatcmChrlfuam inftitui, feu viam, manuducendum O Baanee Q 16 perregiamct - QTUs 15 Focus HHH TRIBUS TOMIS DIGESTUM N l . Moribus corrigendis, vitijs amovendis, vit übus promovendis,pictatifovende ,amoliend ámpictati accommodatum, - . Uberrimá variz eruditionis facro-profanz fur lectili , Florulentis SS. Patrum aflertis , do&rmls & facraru Ícripturarum interpretamentis locupletatum v-— iii Sacris prafertim | Concionatoribus , Viris afcetis &9 wangelzmru - virtutum cnltura additlis perutile, TOMUS SECUNDUS / . De. Affedübus in. Animo concuplfcentc e AUCIORE ) R P.D. CATETANO FELIG VERANI Clcrlco Regulari , Sacrz Theologiz Profefld äiä Nunc lmmum in lucem prodit. im Gratia, & Privileg, Sac, Caefar. Majeft, Pcrmlf]uquc Superíof - I LILILLL L P I P L E RE ää«&ä-&ää*äääää&ää&a |: 55 MONACHIJ, Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com Sl?/ tibus Joan nis Gaftl Bibliopolz Pedeponta- . , Formis Mariz Magdalenaz Riedlin Vidua, po— d GU E ETUPEDUM UET ï | o ANNO A. DCC. ÉIXIDuL