Gg80_fol-1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De humanis Affectibus generatim sumptis, 1 m * Wieey r Ke - "s 5 * A. E N D d 5 i - É a ". EOs " MA 2 wa A N Éw L VE t QOA 1:5. m w E X 2 T $ s s. wn $9 r9d s Eu a *s H Ms a M d . wv x D z m » 5$ *s h j5 t «n g d Es . & Y x 20 i TA RE m" "; 25 : m b L o A v iav C LY M A d Es u A E àx I P AE B. d d 45 um L. t d 2 x E- .,:W aof E t P. E yo mw x E E us d z. .K.Qa.,. d * i2 H $ . 7 20 n .e»æ e L^ s s Z X i d E a s E E MT SSS &j Z Es d d AU d 9 o5 o A p ;M. * d s L: p an ho 3- E hd z A A d 2 $s I d rcabee L L N 2353 5$ j T p T. p d p4 A s E W fv OT EC i s $d Pa a ab D . E a x a ww.. o a 2 , p * 1 um P & x €À i i * *s v 2 d Ro ts xr i M $ p "-T * j vt r2 2 CM A L M..m EW £j E a* - E Ls 5 - W " a d E * í æ i 6 E d M. $5 T & us Paf zj i. - D " A o d " T. ss N m ib 4s T &. : o £E " AL x Es r d A. N $h. EY P HO n iA v o p Es ia i z i Bu £5 * Es z w T& - ss * 3R i 8 n ^ k eyss * As mw.e z $v« » 3 as di m T Es ^i ^ n x At s — A E sräm a ..»W:. - s bS AT rA ia É L. u t W 2 x .M b J- UR .:r:ü.ä $* . UR A U 9^ s * M Ls de w ju E g - 7 .wæf D : s. Bl * d z s M z D R u d * w E AE d 3 L O D 79 2 5 9* n "* z . s - i 3 5 3 du 2 ag a A .4— g i H Y ygurs RE * ? ( A d AE $ * [ tbf U A 2 $ TA J Es g 79 45 8 3 " ,m ^ T a o QU P d w w 5 jl m n H RI v E E . u DN ] - "d x Ra EL AC Ü i AC PT DES d - Ms . 27 du o T E 3X LT L N m EO . TE x v i. E^ .u.w j i A oX E D a x al 2 ^ E N * 2 r T 33 g , 1 » P. E. x d u UC n m K S v EL o E o E^ 32 pE o x2 : . B : z 23 * ^ s Y2 35 zf 23 i.2 d 5 g a 3 Wy AE u u " . É u a u x i ? "h de m & EX as -- " ". j5 T m j T b m » A Á E r h N 2 d N N Eu 5 x TAT d ii d r s ii ^ MORT m $h p N as -» Zs s D hd. LX 22 .M TA u st d d r - £ du RE 333 d 5 » t À $ m s E T P ia n sss TA D. n 2 j d lnwm w w " "T . d EUA 26 AC z,.w..,q - . z * i X« DN 2 e d D d $* 4 w w. M. - dpsei dieiem UOR i AX ». IM-. ä& AUE 2 E - . w u ..wa d-f d 1 - HYD 3 & D 22 d 3 A fs "s M x E rl z ER j E * * * * o 2nd A D I i H v 5 » UP j 2 A $8 deriey ^ d g i m em H xf r I z u p Es b 127 g. $ x »M,.MI 5 i .»ämm UT E * ts E x As d N É R j at Es TEUM 5 i A 2 * * P. lo g : j a m d DL » * $5 /: E .*. x » p /e H - mhw. " T / E : : as dÉ 3 W * 73 -OMJM A 3 i AUA f - ET $ N m zi ^ /u d & — »* i x A 3 AA *s i L: i kl W-x ..w d a. AF Em z ,hw.x g i 12 u $ v d m ^ Ea p .w i s n P & EO - A s AUs A Eu * M Pt MY A 5 x d M. Es V 8 hm. XORC M Ut " N P 2 * wv d o Y us - A r Es idi EO k TR z 7 ey t p* d IU . ts g 755 325 ld £ g E RL -M v - T $r d b ET TE d g (f v TY * j 25i " E x 4 ^ a "m ä.. z a. i n d N E rd t r U« 2 $s E r5 $. n d) M N 9- d zi de o od A 2 ups E ) s R 2 s. : o Mpr » g. » .A. . 4*. at * h, ^ Ls E " E 25 P P A 6 " —Jm. MR ? Z x W $ * $ z ** Ms aM d Es Ed D 1 ". d f Vr ETU E hs x [ ^ us Y W &5 " L * . W AA 3 i m P vl - L $ O - z a AT ; t Va v 2 - P E x,. Z C d s M s N - P I2 E. 2 A. - M j EE du s x : D L^ d d 5 3 m n—« f b vt a v 45 2 ": * . a a Ungrcs (m.« us L P d 352 ET D y: v ( * ..uw:/ A m? u P E TU u 1 * z * M : d 2* AU n U g 1 2 r a SRECHEAY d- t r d XET AUE d E 6 d T D j Bo at z s u at M 3 & rA N D 2 UE dÀ dc b 5 DÀ E P 4 T E d- »t 7 WE indciaes. 3 w. - 2 As z 2 s Ea . : m.« m À M Pa m u " * n g 4 E " RA i " & W.. P D i 4 LA ( nE ar uN d5 L 01 er s 6; i $5 ^gb .n..nu.:n a (as 2 n 3 3 lh $v .äüöä t a p * . "- .w.. .w du 2 xaNam j X u M P jtr d) $ w.w, d [ M 0274 " " o " Ut Qp ww E hs. L 2 ^ M g r W P. - 2i m& r IT * en p " zd 225 Mf : p i o .—H.(: x . AA d 4 Es E . J g ". DA D. i j "i n r Vs E u $. m L. $ P2 r du T AE AC x LW j ran L At a r 5 , T Y2 A 7 P $ fe; z. 5 L lo 35j " P aA », u d M us A a j T r 6 * X TX vt dj d 25 25 7A EF £ E K x $ je . r D D : u !) x C d. E um äïä.:v, 29p 2 : DA i Wif u "- . / 7 J o .ww, hu Á dar s * / s *s * $ - fs afel K ; L i d TA 2 M P. a d P n 5 m ( E &v * Á A a v - .u E d g * - : : - z 3 z. « TE P L n * E r ts Ki»u . — Dd L. Md s R E o wm x Hw.uh 23 w E 2 Es .xx? n L Es : s n 25 E t zi "EL LT " A n FE — E - 2 iere d " EEE MR . E m E Pt a eam TTR s RI E i p —— E2 £ TT v r r X a - MPa RA k a £f *s YR T -- t d E — V a ialb ET —— — ml Ls p — ER ET o dienc m n m r i AE B z F i X ...rx - Is ii a um u — R m Pj m EE ii : - a m N - — " itemciite — — m — —— — ES — — — — E à P T — — — — —— — a — À k TC i T MA £l " tv d "4 as — — T5 M.ä A M & w M E g. . P vt us i* 5& u TA * 3 :&. i Jie v Md " V p P N d qu n hs m W i * at v Pl Es ,QANW H.h & E t l 3« g * die vt E E ! AS . i 4 - a * OE E .. * * «. * ; s ,46.,— m LO t ss ** - -q.-f. v hi $us "M n Ed d » 5 3* ^ ^ p .W* w., H - u* p € - E2 LP n h pl d " baiis. .A aEv R 7 "f il À ?s a LA 76 (* — $" T ^ o d s "Á E E d i P^ » * i 3* vwv wï yx N —2 * & * H P d m - uH M at [ * E » Pa & ^ i Ls d - u u d- C »- h d od ] n ^E d ag o E m . L ;wn L2 g gt m 3*2 Ede zi &t $ "* u * . T E- ", Do w , deoty g M( d m d E s. - g v st gen LE ss É . s * N»..: A a 8 d æx A ii i W B m E W z. i. wattà i* E T ítxet W *s e " r $Ó s $ . s u A bosd a tl $x ü i " UB Tübin X* apeos r d * WQ .sm.W um d ": H. as 1 d [* * Ya m «" 2* - AC s T vt 55 E. Es x * - x v) .um L t E T i ,H, Cs » — T f ULUA . & E. 2 d gj A - P .... 21 » L o | " »1 Lvihs ^* s s $ TE n m i T. II d T E * X NT - í4 W LU Ed a & WJ d W D. 24 t " u 71 *s E d 8 x ..s»w. A P l z E k $ *s i j g p a z * * ^ w d 4 ^ o d 3 s «A,. — 5 H- d E e L W(« Lt à * E * i 25 E E ie Ls r v w vt d "r ;5 WE 1 d E i. x ii d TA as 2 - p d j E Ls je P* & $h Ed * " d M G u J w wh s d * M. ) du f E E 2 d *s nb D A x x T K i A 5 s. k EUS d 2 M & ia P ERE E s &? $£. s. m - .—....f- E 3 RAT i d j T s v t4 20 Gs * m ; M WU ^ od r * .wd s. v * L » 4 * M u,» ; L : p E DA " d 5 " gv a Y $4 Á 2 E wl $ , u- x2 TT n Ms x um x a o ia AÉ Y a FS 2 8^ " v Srgde M g ^ ia A C s st — LE * )cd, E d CEMNIMOES CORRCNI at u OR RIMPRUPREININR —— — Á EM Ed L T R ln —— —— 7N Rs xR n — — — ES M, W N / » /) l Jl SS D MRU R m SONS ? li —— *2zp [ Z N : SES ESS " ?l RX Al ; MAU l A Y SSSSSS E " a - P ON SA AE N ( o GEPVANGECOSES - NH ao M. ss 77 —— — EE M SNS N XTMM—MMÁ—— U ÓMRÓÓÁ— // A EEE ExN m —— —— 7 — EL E m —— —— MMÁÉÁB— II - 7 , R E z z z2 —— MR [-— " , 7 ITMM I h :i TU—ÓÓÓM—| —R j Fa £ N SS $ ;;/;// // / " z / H NS ; / / j 4 É b — P 7/ / /l, / / y N N à z n R //) Í (l/4 (f , 4 W z FA o H H N I—————W—— —— ä zi / V h 4 L&h j m : E D À. ) E u H N N — — — —— — II ÓÉ — i [ i ENS SS z2 — —— — B at N N SS - z E——— EH 3 N — m i N E EL————— Á —— * RT. z - äää- ——«LWLAALL u NN RW j i —— —— um E j A ÓN EE RY É t T N ; — DA W N " ] N Y —— ï cem E SNS ^ l. " d E SSTS N SSN n E NY rE s N N M. D UM / N n " SSSS N xäx J SSSS m W —— N OP SS NUSU ,' E N ESSN SS —— n t " SSSNNN —— —— hj o IÀ ^ f/ 3 A ! / L —— h Y NN W C z E M ! I——A——— ) ^ M W — 2 Eu J " 7 SNN —— —— , J E — — N SS SS p N R— | N SSS 1 " Í N SSSS N SNS R— j/ h) EE —— z f ï:/ SSSS R A [ ;'/, j z N — 3 EM SSSNS M n —— ä "z A [/, ( 1 SN m —— NSS s RLT ^ i Eu2 PT d T NN 2 AS ( x s n * H // , 74 4 ) — o W —— À À —— p (//) A ! « Z AN »» ! 2 —— — Ms EL A ) N — E——— — TT M , Z cWU N — —— x—x — nE / * z R— E ETA —— 5&&4&-— À — Z , SN N SS À — , kï!t(t((((///// SSS E , - RISENN « E UR | 24 N , EEX 9^ —— M I IU d / Á SNS MM ETE II EERI z RTT E 7 727 (s N X / 7 ï E TT E I E u 22 NIX l -- N EL /x N —— DO CA "2 N NU j N N Jl j [ / N E II CT I RT SUUMD Ed 77 N R Zy - MM MM DO T INTIZTD 7 ] , £ N f - s * R EE ET OT Ws T . 6s » W RTRU TT EUUETS i : h N N N N L SNN N V NY j AT N MT AC DI II N / N N EX j ITMM N . T rA N N f » N N SSELCON äX " 3' n TW WE EEE - EEE Al N LW —— 7 MM & xR N dN ES TINELON E EEUIT II N N M WP TT DN Seerrd /4 cep pI & À EEE EE — RTT EM TSSSSS R SESS N EOY MSS N WT ETITS p NS N S — N - m IT EEE - N NSSSS SEREN SSESEES Y N XSSEES SXEAY SOSs E d h- N WW C—À s / /2 z E A M EE SSE i d DO EE m zX j EC l x hs N L SVes N N N // [5 EC A SSM N SSS E SERTES E IIZNEILMT N WE ) N W 2e N Y //I;' TC URT j ] IISSESÉ N u s N t / $ SSN Em - ( —— - " Ws SNS SS NS A TT ATT T s N M EE MM N ERE IT N ELLIS J w a ET AO EE NT UT E. oA X ER I * N N EN N y SSNY E— zl 2 a n N ERE T j E ATT NI ER s M P 2 N R E , 7p P - at a. L EE VM AU j DAT o n / 1 » M N N EL e N n I EE SEEN A. R T - *x N : ER A / Es EOR N s pE ITNN / [ a S N SSNSNSS D d ^ sss SS - EE EES DSSENSTS 7 P NS N N NI N // / 7 57 N EX A JH H , 2 3 ' / L a 277 ,. A // ES : 22 N M. 2 o "BO N 7À J j 7 A , , /À 277 z 7 7 a Z E zL FA NS 7 MSSS J y Y 7 7// h A N Es R 3 Sw "R N EX E RE E sJ z ä; — NS d " , 7 , 7À , A I MM 2 , A À N L N E EN — NY EOE TT -- r ) i $ Z E7 777 /? NNN d DA A 5 7 A A , 7 N Z / — E CESE SEXIMINT T CM p — ! 2 z. NY N | . d A 7 / $) A aE EE — .:: - É SSS ïö j , 4 A , ET E r a. QU "Y / 5 N E A 7/ . ———L- — W ul A a a NY ^ ( A NEN NU ATT T D — ÀÓ ; N 7 " i P X Es EUR er a MUU T TT z //f WO. Is M N N N », » a , ER A AE T m —— PO ESS A 5 N SS " NN N N N - R. sssl b I N "Ih) z ESN N N N N » " E Z II -- IT d Z m TAUR j um s. NI N N " "N N k:: X Z Z RT IT E—MMTTTT EuE MT RA n - A 24 NS U^ N *s N LT - AT I D z N N N SS N j N TT ST pI 1 n l N 1 SS u NSS SS NI & T C OT 2 J/) X SNN W N N ERCSES Sà ER 7 SN A AITGAT TERITS T XL' [ » N N /^, N N NT $ss E t T ] j [/; 5 (f ïx?ïgo. E N u , u —TTIT —— - À 3 W A 7 2 " ä N A Ü j /A Is 46 — À z , .'E ] EH :! * Á j 9 j z D N u - u ä ä S UR p I j 7 ä 7 SNS L -- S NS £ —— -X zL z d NI j ïï M ïïäs N H " ? :u z z x d MA NNN N N 3 N N / "z EXN i2 TE LE 2l g. N M NS N NH ASS N S E T SS 5 N W NY T EL z N N N M EE DX -—, N A 1 j N — 7? — N z N " i 2 NS N DE E N i ETE It 62 s t t MM z L z A uj x 2 » 2 I* . L E z z u —— E& ;ïä SNS N D Ss a S.AFFF L-] E NS — SS T S ; C A H z2 z LL LL NS m N N SNN E . L LL L — d WR M N :; CIENDIS L N . : — v — SSS x N N NN EE W i z — « z h N - N *: D .» * s. " , 7 u - 2v ; i .. B S S 3. 22 U s — z. z 7 " r —— iM N ii * d u ss ^ '.« N M. z p z. 7A " p 7 Z S z Z I SNIQUS W N W 3 W W s "3 s. P T i j z z — N HE Es z s MM M 27 u SSS SS s ^s z D 2 , ^ E EE NSS N NNN S i Is - M N iW W D N ER A ER IN j x W W s * * 7) x 2 " 1 7À z D N 1 P a N N AE .: * $ 2 *l E. 2 N u . N N N SSS N E MA u 7 P E 51 z s. b q' A ET N SESS Ó * a N 33 SS | 4 l, N Y N N E A as lum E A I N N N N i H . - ts 7 /) a 2 2 DO N SUES. X N ID i D SSS s. ; N CAX Z . ^ /2 . L A x S ä N ESS SSE SS EE OUY I 223 2 AR ^ 5 25 ". zs] E 7À N U E ES N ä COV IS - N 203 - NSSUS NY , s e5, J " » m 3 N m TNS N 223 VT NS M s; s. z ä 54 p d zi n d ER - SSS x W j E s; SS Hj " " N -s — NY N SIN N i a. 2* :i 7: Vs x T s. VY ^ N SSS L ESN M E N d N N Y EN X I N DUDS 5 2 ,;: EH ä ao . ". S -- U. Y E z W N N N M 25535 $ N MT N NS ^ hs , $ D - P ! " N !ä;ä l N N NN NU N N TET A SSS N J vx'o AO iE L )! 7 h A d e 2 RENN N N A eza 2 j Q MY N N . M ) "o g x ; . s N RT m NS i T I x — ES D D d 1 H - x E IE 3 A u * s . U EVU J » uf ,'; 2 "s 3 H j QX A Ál z r ao T E N E SS N /, W W A i / " S j ::- — A 2 s $$ ARN N 22222 —— —— I SNA SNN N N "2 N VN N N * " z n .' H s * f 222 -T. o5 - uI T -s M NS X NT NY N T M l ii W N * * » ^" " j ;:f' z "— 17 :'» ! lil D V . EEE ss 2 . vere T. T N y N M W W d S ] " H — — j ,'/. ? j N f W — d V ER A " A N * z | N T H d " 2 "1 L — 1—171 j 7 1 o Dos ^ s Q —— Y '1 ) M m N N CL L :, ;r s ^" ^ z2 P SS .: A N Y N .ä 1 7 221777] 27 :: ; Q00 7'1 ^ | : N E Y z: H3 L 74 5 2277* 7 7 7 A TET Y X jj A oO N AMAN — ER es s V S. u N X J H H 5 17 7 . f V ET $) A W "'Iu E x S $ XS N N N W ; A. Z 7 , 47 a. m s - —— T VRT v D. o N um N WS SS Y W N " z " 7 22 2 :.f Z;':;ï 22 N j M s x N N NS N S "7 77 z TL 4': 5 , - s i i a - - T RO D z X D N x SSSS ïïi- N '.E N 9 j , X d * ts EU. ^ s o tU a N N W NS :::Sïïï 1—.. " i 7 d. ( L A "" t ts x p 'l eos o n a t *s SS zi L5 R N NNS N N VM Ys Fa )d ^ o P2 6 : W t d j - - TINMNND NY A AT IT fl; xj N N NS SS x 77 ," E ( A i Ses ? j 220 P AT - i. ETOSCSNTANNY EEE ReN d z :2 A W 7 2 DO n " "n ass T N N BW N N E o 5 X a 6 Ó "n " 6s o p - NNN NN NS NNNS N N Z h r , t t " t » & t r A "o 5 -- N N z , t s . at ^ o o D. N o "s. NN N SSN N N AN : u À A t f tete o "s t "r du t Ts UA m — s - NN N SNS N N D L rretotua: Lerteetato, z — T N T —— D —— NS NSNSS : 2 e $s o$có - T o at Ms N M A z WTM —— TT T z L N : SNN SS NY *s N — j - at s W m ) a. EM z z T L E j//;f/ i X N SS N -- " ] RRE D SS $d AUE r z —— NN SS !b BS 9s ; ,, ; * f $s - I2 cxm ,-:-,'.. - N N N SS $3 : À. A £, N S x E WN NS N 3 N 26 " z SS MS z u o ts 4 T 22 r LL z SS g N 3 N D M r o 2 N z » o AT Z A :$ N H3 061 ä. —— —— — P r z 7 L3 RR 2 LL T 2222 - L. L2 N N z $28 $s » ; m mET * NOS 2 T. z2 — —— Tr N NY NN N - g;', z AE A I 4 N N N NN ;, z - A 2222 - 2 4 — z — L z Z N N SS NS z ; —— L. z2 2£2z zz r z. A LA /22 m B W N NSS EY Em a r a z r . LE ^ L A TT 4 Z z L—£7 27 y- 13 E , :: a r a Es z2 P2 a Taram. - "O - z - TT r T n Prrd D) ^ -- r r TLT zz2z. z 'f - z — TM z LT u m r zL D 2 2 7A z z p 7 z2——A Á T. EEE N NS P A 7; j E —— —— LL U. r — z. —— $2222 z z 22222 2 uner » ES 4 » Lf — P — — r m m a a L 22 "" u W 3 S SS z 2257 27 z LL -- T M j 2 m . -m P r E u 4 22 227 N E S. 2 d | u L. —— '. T2 z z. N 7 22 Z D - — SS L LP L ET / [ / i É RB r m m A TE d r 222 B r , a RT — R A Xx » j ssl z "N L2 [2 —— — 226 z " a. E. E I TL L H SS T— — — — Z Ll z2 Es » Á m - D. m r Z 5 ] L EE f SSS p —— — l— IZ 22225 L L , Z 12 b E RE — L 22 LT - L E SSS Z i f: E z Vr EL TET L E 22 2 [ E a —— —« r r * N — m É D Id I L » w L z p —— —— LA —— z — T D r z . — — u L LL E - — m A * "; EX . --2 -.- — — — r TM ELAT — L ( - 2 d ES — D - NI il —— z MA — — —— L A T & L —— V » M A —— ) A E [2 z——— ] N r * 2 N 5 5 R—2 TT I 4 L s » —— N » o iU LL A : L. —z À 2 HTTAA w " m LL — — A À N D i " àn 1 EEE UET —— Z « NX Z z. A WW Wt m " T Z z 77 d d V .'« M NN w ts — : — H 7 n PN W Jl SSSS SESS 7 " - *s . M Thn " ] N p — : ERN fä n n E a I^ 1 N x * i n [ r N // 7 ä " u " ". b r ii lu j [/ N VA / /LJ Mi N N 'r ! D N W EC o ." j H p " | pI ———————M———Ó 1 N l m l i OU TOA ^ ^ m Y [7 l 1 N m l * Ü / ! m 5 " um o i al rE a, N jl j/) i n Y Z l 7À 7 X 1 : i ( j n N N N W j 4; N i "m ;ä / N 1 ä SS | ) l ! Y ^ / H MI "w p 22 m N 3 x). D N | W D ^ / b J 1 " "n " " 77 N Vs 4 , WW W 1N N AT As n 2777 77 ) 7 h , 7 j j N / /: N N h d f "n n n 4 A d ^ A A Ib f NS d u P n o AT J i n H ///] N [/ A T hu M j h " " U E — Em N 2 N N !j Y N W M N IN :H m 777 , p 2 227 z W MUU 7 Z 7 , ï pL———r — —4 p 7 j N l W N L L 2 - - X"x. E ddscim ( I £ (( J / N N OW M N - z — -2 ;t ä« !H I " A 7 ZA $ N WNNS 44 M 27 — —2 - ' i E-—— — E———À U .WN —— z Z Z N NS NV W N TiY N E i 23 - - Ls us A z Z 7 2—1 N M N ÜN W S iU N A N NY | $ j NU f N — x '/ / T Y UN N NU 3 A " E n —- z M [ WE D N W N W ,gi N x'. D : v m IN ',-:'/ ERN ïf D s n N N ä Y (x 4? V [ W ) j o D E 2 ", 1 Qu ' N NUN DW N i n :;L " — — T T MY p ,,, N NY N W IN N j o - E u . MM M N lïï i ä MA S N A ERN N N N WW NNUM N ä 5 n * M N 7 7) . ) " NS NS N N weN W i ä N N N — LL I« "r p n , o ( O NS N M N ER — -- * i E———1 —— u " s m N N N M r "n li m OE " " ) " " ^ N N N SS N NSN w FM N ; N T -- 220 ; L— d As » Y ^ Mi hí ^ N N N »xxu N N m ^ v ;:ä " z. * —— - & - T H D) W. " SN W SSS SN N D X N à tä a z T. z — * * DN —— 5 T J ; ] ts D : N N N N N MM VN a hI j N ä M : -— — [ z T n 7 » .'ä H H " N N Y M N N Y N d W N N NV - D7 " —«« N i 1 — E———1 E. H 2 d 00 n M N N N N XX;Q n n M N NN g: PINSSREN NNSGN " — z zi z« — * w z2 J A N u N P. n M N N x :x N SNNS t N i N W N —— 7 — A 27 E i NY z z i* (j/ 7A À N N A N H N N N N N N N SNS N R N N : N " i U NNN "u T 22] 7 i L z -a z [ [/ m n N ll E N A N * : WNS RS N N NN N W ERE N NU ä IN N N MTTA IN m a L * NS N N N MM N N '-j h W N WN SS N N N NY z 7 DI———3 EE u [ A M NMNN N SS NY - z NNSS NX N N N N W M N SSNS :' :.l TR N N l ZA "s T — D 77 P WN N N W bo D N N " N N N E S CH 5 —— A L. Y A / n : 7 i N A N N [- N N N N ZH H N H N - ä z L z Z -z z2 222 C SN SS N i : Y N N "N NSS N N N N NV — j N L 2272 p 27 7 z 7 Dd | 2 L z - 222 — z " ^ u :i IN SSMCNNS E :x - -- N z« '; —— z L — / - p LL . r I EE D SSS N s N N EY N N S N * —— x: EL T , E « — —— 77 7 - £ D TSSN s H TE u H N :'K N I ——L z $. D A y N N ES N N NY M 22 I SN — D 524 LL r 7H m A W NSSSNSS Y 23 "s - N e z P —— 223 | T —— ", Mi j y x s SUNN N NT W k —à —— - L l2 T2 SS . 222 $6 r —— ä PA 277 A ] z i z ä £ E o z b5 s. a N N N - — -- L z U — z P 22 "— ^ . —— —— x s - U LA Z 2zx —— A T LL x T N UNY W N N —3À - i I z a /, [— —— :: N N NS W E — M UL m T N À 0827 g^ z2 C " N N : N R ^ 2j z ;.? LL X I2 I2224 - j ^ " PO m xX- S ;:" M N 5 ld L z — A d . N I2 TL L A. m w ï i SS N NNNS N A. 27 .1': - T — m P A E n N Z 2 272 L. E , W u N N N " g s [ r T a —— PA Z - - - 2 2 W NS N N NN NY SS N N u , , N L A LL L N z — ffg N N N N N N lu i z. a 22 L-—-222-1 a m A d T x E L z. st - N N ^ . —2 —— T —— -- m N M N NS N )) ", T TT —— DT DAT 3 m m i. A ASS z : NV N N N N N v . A 3 E S f a A — — z. : N N 3:: SS S N NS 1 N " N N N " $s - N A — ^ z a L W x:,;*.. ka N SSSSN .. B ss $ B S 777 — —— — 1 zz :ï z2 N NU N A :. N $; . sj — ts n P s : j :,: ; SSSS s RLIOSNE M i: IN NN N T s — —« z z 3 -- SNS N EM N M N N EEE I S N " z ;' ; fä —— NSS N NSGNS N k X . u pE — s — NN N N NS ID .:'/ z p——— NSSS N RE -— um LT NS N E ÀÓ EX E z. - ET. u m — x Ó e SSNS E E z E^ L x - 2 T E A "E . z z -- ER n m - T *; TA 224 z ä/: E -s -- II - - u z L z E M i — EL u u N z .-' v — TT l3 *-:ä:,a:. B AT AE pE aE a - m : 5SS um — l—— $ m E Pa E EEE - m A px — — EL m —— — m T MM I ET AL L i RL R — m —— -- — at 7 G. : He ?l ". Lfi; ^ rz z ó aten z£ 7LE , ['Ju/erz. ec lz)z ; z 777 /1 Remy Prof. Urizien. Ua u "-— — E — —— — —— — — —— U —— ———— ———— Ü À I€—— —M—— — —— — t E £ DE HUMANI AFFECTIBUS CIENDIS, COERCENDIS Ad hommcm de eorundeém fervitute manu- mittendum , ET Ad hbertatemChl iftiani inftitui, feu perregiamcocli vxam, manuducendum OPUS IRIBUS TOMIS DIGESTUM Moribus corrigendis, vitijs amovendis, vírtu- tbus promovendls,pletatifovendc amolienda impietati accommodatum, Uberrimá varie eruditionis facro-profanz fupel- lc&tili , FlorulentisSS. Patrum aflertis, do&rinis , & facrarum Ícripturarum interpretamentis locupletatum Sacris prafertizm. Concionatoribus , Viris a[cetis virtutum culture addiclis perutile, £9 euangelicarum T OMUS PRIMUS De humanis Affectibus generatim Íumptis AOV OC DO R Eb R.P.D. CATETANOFELICE VERANI Clerico Regulari , Sacrz Theologiz Pr ofeHore Nuanc pnmum ia lucem pradtt Cum Gratia, & Privileg, Sac, Cefar, Majeít, Permiftüque Supenorum cISHEEDEDHBEDHQHINBHORORIRENORDRREONERNE15-10-06- SIHEHBHABHONDHEHDNBNBHONBIBNBNENONDE T G- MONACHIYJ. Sumptibus Joannis Gaftl Bibliopolz Ped cpontam. JJGESEERRECO uI UER ag Formis Mariz Magdalenz Riedlin Viduz, CEEPABUSEUMUS U MASSNENISUE DYRlEPODcINN N aE 4ANNO M, DCC. CXXXMAML . ^ ^ * E E " a " 9t g* r* - ^ i ^ CN M.H €. Vi t — W.Ip. . s Hss »M,wï.« E ^ g m ^ » &- ss * P rr.., ;..miowr - L "Y . E m.a.. . m ag PC a E. -W&H. À s J at d E s Id g. iv b V. L A at " " "-X n - L E P D3 E L T b " d ? j we ts P Nv æ d u H E P — SERENISSIMO, EMINENTISSIMO- PHRTNCON PL | CHRISTIANO - SAUGUSTO ) S. R. E. Presbytero Cardinali , Archi- EpifcopoStrigonienfi ; 5anct Sedis Apo. ftolicz Legato Nato. PRIMATI REGNI HUNGARLE , Bjusdémque fummo Cancellario , Comitatüs Strigonienlis Supremo, & perpetuo Comiti, Epifcopatüs Jaurienfis Adminiftratori, DUCI SAXONISX. Tulie, Cliviz, Montium, Angariz , & W cftphaliz Landgravio Thuringiz; Marchioni Mifniz ; Nuperioris , Inferiorisque Lufatie Co- miti , Principi Hennebergenfi, Metropolitanz , & Flecto- Co- ralis Ecclefiz Colonienfis Przpofito , & Thefaurario. miti Marchix, & Ravensbergz , Domino Ravenfteinij, Balliviz Thurin- gclnüs Locumtenenti. Confiliatio A&ualilntimo , &c. &c, Sacrz Cefarex , RegixQque Majeítatis DOZEIINO , DOMINO MEO CLE MENTISJIMO. ïo o NU Qu 'Rub&fccränt mez Lucubrationcs f " V 27 DI n o A o 7 2 , SERENISSIME , EMINENTISSI- m 77 e2^ 6 A ^ ME PRINCEPS ad rcflexum ni- g^ L2 o Z45 At torem Veftrz purpurz , virtute , v M'/G"& /ï & majcítate longe , latéque ful- x M r 2 — P n gurantis ; quinimo aquilino de- f ü i u*t u prorfus czcutirent ad fulgentifsi- inutn E mum Saxonici Stemmatis regalejubar plenifsimo nobilitatis , dignitatis, ac decoris fplendore co- rufcum ; neque auderent ad tanti nitoris acce- dercincrementa; nifi Veftri Nominis Serenitas, quibus pratcxitur , non folüm nebulas, caligi- ncs, cimmerias omnes difpelleret ; verüm ctiam humilibus füblimitatem ; cxiguis magnitudi- nem , & angufílis conciliaret amplitudinem., Quinimó mihi etiam nutabundo, diáque in- certo animi audaciam Veftra fuffecit Clemene- tià quà acceffu facilem fe omnibus cxhibet ; & praíertim cffufa illa , nullisque coércita limi- tibus benceficentia, cujus impulfü perennibus ofüicijs , & beneficijs omnes profequitur , qui Veftrum depofcunt patrocinium j ut& illa oris, vultüsque fuavis Majeftas, quà vi quadam mag- netica etiam rcluctantes blande allicit, & ad fua trahit obfcquia, Quamvis exile fit , quod exhibeo, fi doni pretium expendatur ; przftantia tamen argu- menti rcctà tendentis in Deum fore fperaverim, ut minimé fit difplicitura, Eít deHumanis A€ fcctibusciendis , & coércendis juxtaregulas Ho- '? neftatis, rectzque dictamina Rationis, uthomo à pravorum affectuum fervitute manumittatur , & per exercitia proborum adlibertatem Chriftia- ni inftituti , ceu perregiam cocleflis patrie viam manuducatur , ac omnigenz virtutisevangelicz floreat culturá, Tametíi à fapientifsimo mun- | di opifice cxhumo fuerit homo conditus j fpiri- tum tamen cti impertivit fimplicem , qui ncque dirimi, neque diftrahi pofsit ; eidémque varios indidit affedus, qui fi ad amufsim componan- tur Honceftatis, rectzque Rationis , cujus fint coníoni dictaminibus, prodromi habentur vir- | tutum, plurimümque nobiliori hominis parti adijciunt ornamenti, ac roboris; quó fibi ho- mo impcrat; motüsque omncs , quibus poten- t DEDICATIO. tix fingulz, quà internz animi, quà externz fcn- fuum, ac totius corporis fuas exerunt vires, fan- ciori regit imperio , dirigitque ad exculte virta- tis regulam,praíertimaffedtusanimi tam irafcen- tis, quàm concupifícentis, cujus füunt pathema- ta , quz exboni, malique opinione in res varias fcruntur, prout iisdem obviant; qux tamencum plerunque fenfus demulceant exteriores, defle- ctántque à norma Rectitudinis; Deus hominis Plasmator imperium eidem fublime deditin pra- vos, probósque affectus fingulos; illos ut coérce- rct ad vitii fugam; hos cierct ad virtutum exerci- tia, meritorümque incrementa, Idque cauíz Senccz fuit afferendi, nullum nobilius, excelfiüsque dati imperium , quàm in fuos affedtus, fibique imperare, uod cum SERENISSIMAM VESTRAM EMINENTIAM non lateret; 1n1id vcl maximé incubuit ftudij,quó aficctusomnes fuos ad regulas componeret com- mendate honeftatis, & in Dcum fontalem origi- nem totius bonitatis dirigeretquod perinde eft;ac omniü virtutü ornari myriadc,ac infignis pictatis florcre culturà. Neque in fe tantüm füósque affe- &us hocce imperium exercet, verüm ctiam in alios, ne anguítis fartaffis videretur claudi limi- tibus; ícimus enim odio diflidentes pluries amo- re reconciliáffe ; irà furentes, lenitate tranquil- láffc ; furore commotos blanditiis fedáffe; indi- gnatione zítuantcs affabilitatis lenocinio fopi- vifle ; malevolentia exulceratos benignitate de- mulíiffe, Cum igitur innobiliorem hominis por- tionem nobilif(imum cxerceat imperium, huma- nósqueaffectus ad normam componat virtutum, debebantur SERENISSIM/E VESTR E EMI. NENTLAE hz mez lucubrationes de humanis affecübus ciendis, & coércendis ad regulam ho« ncftatis, &ad Deum dirigendis; ut füb tanti no- minis aufpicio prodcuntcs non cxiguos in lcgen- j $ tium DEDICATIO. 'tïum animis fructus parerent; prafertim fi quod affequi legendo non valent, cx integerrimis tan- ti Moecenatis moribus condiícere ftadeant? cum inde pleraque fup tentur, peditentur exempla, qua imi- | Neque ob rcce. ;*ü-ws dumtaxat cäufa s$ verünm fï ctiam cx dcbito gratitudinis prefenferam mte fti- l mulari ad opus hocce qualecunque fübmiffisü. t ma veneratonc tanto exhibere patrono,ob innu- mera propemodum bencficia, quibus noftram dignatur Congregationem profequi, quam pro- niore bencvolentia propriis in zdibus (raro ex- emplo) fovet, & noítratibus cumulatiüs favct; quos vclut falutaria fydera vultalijs prelucere, u ac virtutum femitas verbo, & exem plo przmon- iirare, Idque caufz cur noftros Clericos Regu- lares annuente Auguftiffima Cafarea. Majeftatc '9 Leopoldi I, Imperatoris Viennam Auftrix pro- Ilä prio &rc fuppeditatis commodis acciverits ut d quos noverat proximorum faluti promovendz )l folicitos, Evangcelicarum virtutum fierent culto- Id rcs. eximij, Ad id proprias ijsdem laxas edes mu- W nificá donavit largitate; ceffitque proprijs com- ï[' mjodis,que divino voluit dicata c(fe cultuifitque C in animo extruendi SPatriarcha noftro'Cajetano M peramplum templum, cujus quoteruntlapides, tot & Liberalitatis veftrz monumenta; üt nunc ( extant temporario in templo ornamenta cclato ex argcnto ; vel intexta auro ; vel opere Phrygio, crifpóque fulgentia ; &tota fupellex facra, & do. meíticaex munificentia veftra dimanata,& ad No- ítrates profecta, , x Horum me bene ficiorum conícientia xetiam rocul mórantem ad grati animi fienificationem. aliquam SERENISSIM/E VESTR/E EMINEIN- TLE exhibendam perduxit, Btlicet penesCoe- litcs collata noftratibus beneficia nunquam mo- ritura depofuerit ; non tamen fufcepü in ijsdem au- DEDICATIO. favoris , me debito abfolutumeffe cenfui ; nifi ali- uid de meo penu depromptum ad yotum No- l ratum repenacrem. Placeat igitur hoc de, te- nuitate mca fidei mez pignus fereno vultu, hilari fronte, manüque bencvola excipere, ci ue fave- rec Praeclarum mé opera pretium t uliffe arbi- | trabor ; fi 1llà, quá folet, gratiá, & benevolentiá tractatusafceticos, hos etiam meos manibus terere oculísque luftrare. dignabitur ,. fuísque per Archi- dicecefim Strigonienlem Pradlatis, Clero, ac Reli- iofis ad pictatem fovendam, 1mpretatem amolien- 1 m am, probos affectus ad ftudia virtutum excitan- dos, pravósque coércendos ad vitiorum fugam commendabit. Favente: enim Numinis ope fore Íperaverim; ut non fpiritualium tantummodo bo- üorum, verüm & temporalium incremento Ar- chidioecefis tota iniquitate bellorum haud modicé afilica. fub veítro pacifico regimine fenfim refpi- rans, magis, magísque proficia, . Deum enixim rogo , ut mers annuat votis; & veftram Sereniffi- mam . Eminentiam perenniter fofpitem — velit n Chriftiani orbis prafidium ; decusque- fingularc, i Scr J bebam Monachij pridie Nonas Octo Bo cha Chriftianz Anno 1709, Veltra:Screnisfima Eminentia -u MHuwmillimws , obfequentilTimns , Seryus, D,CAJETANUS FELIX VERANI 'Clericus Regularis, APPRO.- $$5 : $ $3 5 ^ e: : Ht i i k i glerha d $s ä'ä n * : s : : cä: s. Tf Vi i í $$ tf $ - ; ä, ? ä t ? TT* 22 : : ). 1 À , ä L. APPROBATIO ORD N , * , ! " | Ocopus de Humanis Affedibus cimdis ,&mörccndis ad homi- nem ab eorundem fervitute manumittendum , '& ad libertatem H Chriftiani in(tituti,feu per regiam ad cgleftem patriam viam ma- nuducendum,ab AdmodumR everendo Patre CAJETANO FELICE VERANI Clerico Regulari SS. Theologiz , & Juris Canonici Do&ore, pit conceptum, erudité fcriptum, & perdo&e expenfum , juxta affer- tionem Theologorum, à quibusfuit approbatum typo publico evul. gati pofle cenfeo,, forefperans, ut nonmodicum fit emolumentum ijs allaturum tum fzcularibus ,tum Ecclefiafticis, qui Chriftianarum fünt ftudio virtut,um addi;g??; A&um Frifingz dif: ;19. D'cccmbris*. 1797- FRAN Piscrl ANiONlus BEGNUDRI.IUIS BASUS SS, Theologiz Do&or , Cathedralis Ecclefie Frifingenfis Canonicus Capirularis, Scholafticus, Vicarius in fpiritualibus Gencra- lis, & Ofücigli: : Librorufn Cenfor,. —— Facultas Reverendiffimi Patris Prapofiti Gene- . ralis Ordinis Clericorum Regularium. - OC opus cüiTit ülüs- cftpræf'ï xus DeHumaiis.A p ibus ?z'tndi:,æ?ræmfi:, H ad bominem de eorumdem fer-vitute manumutendum , & ad libertatem Cbri- fliani inflituti , ceu per regiamcocleflis Patria viam manuducendum €$c. in .tres 'Tomos diftributum, 4 R. P, D, Cajetano Felice Verani noftri Ord.. Sacrze 'Theol, & Jur, Can, Profeflore compofitum, & à duobus noftris Theo. logis , quibus id commifimus recognitum, & approbatum , ut typis mandetur; quoadnos fpectat falultatem | concedimus, in quorum fi- dem pracfentes litteras manu propria fubfcriptas, &folito Sigillo noftro munitas damus Roma apud S, Silveftrum Mo j ntis- Qxirinalis None Kalendas Septembris 1706« d tD, TöMAS CAR'AFA Præpoütüs Generalis Clericorum Regularium D. PETRUS Ab EcclefiaSecretarius. COH& l B2 )(/ oX R ää £E563CoCOCO'Go CO OOO CO CC Go CO CO do 0 CO CO CO OY PO O 0 023 Coo0 QO o60 oOo O0 OO CO o2 OO c; O0 OO Oo OC £* 00 ov co o5 oo O6 O0 $6O , :d, 1 : þ a ääæääæcäæïæäæmææäæäïääïï?bïäöäu.f COGDCES AU Confirmauo cjusdem Facultauis, du ld Um opus infcriptum Debumani Aff ibus ciendis &5c. äbxchs' Authore P.'D. Cajetano Felice Verani noftez Congrega tionis Sacre Theologiz Profeflore fuerit continnatum ,. ac in tres to- j mos diftributum, & à duobusnoftris Patribus approbatum, utetie q am ejus edidio in fecundo, & tertiotomo continuetur ; quoa ul nos fpeétat, facultatem concedimus. — n quorum ficem has lit- []$ tcras manu propriá fubfcripras. folito noftro figillo firmavimus. It Datum Romz apud S, Silveftru m Monus ; (-Zuiringlfifs die 17. $* gSG;PFC'mbrïs Anno 1707 D. LUDOVICUS FINALIS. Przpofitus Generalis Clerícorum Reguülariuin. US rals D. JOSEPH MARIA. AL:,P;RANP& se;reg-riuf. [rify 2 M Approbationes I heologorum. As differtationes De bumaris Affiibus ciendis,E8 coercendé &6 c. e 4 R,P.D.Cajetano Felice l'erani noftrz CongregauonisSaciz 'Theologix Lectore elucubratas ex mandato Reverendiffimi P a- trisnoftri Generalis D.Thoma Carafa diligenter pervolvi; cüm- / que fe nihil mihi obvium dederit Fidei orthodoxz, aut bonis mo- fri- ribus diffonum; quin imó ad virtutum culturam, pietatem pro- I6 movendam, vitia amovenda per coércitionem pravorum Aífe- [d €tuum, & excitationem proborum frequens incitamentum mul. (0 tiplici temperatum eruditionum illicio, easpublica luce dignas cenfeo, fore fperans, ut plurimum emolumenti fint virtutum cul- pis f toribus allaturz, Monachij in Bavaria ex noftris ädi—.-bus SS a. Iro jetani, & Adelaidis die 26. Julij .170?. ! fià E.*C*AROLUS ANDR'EAS SCHLECHTEN €, R, S. Theologiz Profeffor, Mil Verani de df&&:&w fwe 1 tHHoc (lé $g X oX Eé coxtoebtb btb cbooco cocodo db od5 coco o docdo db dod»d»us od poaeebep o osio o (eaMgarsatsaTs aK eaKeaKeaTea s as as aTea) Oc opus;cui Titulus prætexitü,r "De eIffedlibus ciendis, &5 coer- H cendis €8 c, 4 R, £, D, Cajetano Felice Verani noftra Congrega- dionis Sacrz Théologiz Lectore juflu Reverendiffimi Patris no- ftri Generalis D.Thomz Carafa fedula perpendi difcuffione ; nec quidquam repe ri quod Fidei orthodoxz , aut bonis moribus dif- fentiat ; quinimo moribus corrigendis, virtutibus promovendis, vitiis amovendis,pietati fovendzimpietati amoliendz omnia ac- commodata: ediileruntenim Differtationes quàm umbrailes fint quám vanz honorum cogitationes, qui- dignitatum fplendores; bus homines mentem implent; quám vacua vota acervandarum divitiarum, quibus impenfius inhiant. Quapropter cum totum & ad cp us ineum collineet fcopum, ut à vitiis legentes avertat, virtutum Evange licarum ftudia. alliciat, ut prodeat in. lucem, Datum Monachij in meum propenfiüs hic adnecto votum, Bavariacx noftris Z dibus SS, Cajetani , & Adelaidis die 26, Ju- lij 1706. ,- D.ANTONIUS REINDORFE.Clericus Re- gularis Saerz 'Theologiz Profeffor. AUCT OR $9 )oc tD CO du CO CO C COCOCDODOD D CD O CD CO CC AUCTOR LECTORI. Uod Poétarum commenta defuo finxerunt ZEolo lu&antes ventos , acíonoras moderante tempeftates ; aéremque, vel nive rigentem, vel in imbres effufum, vel flatibus diffipatum , vel tonitru obftres pentem, minasque fpargentem ; aut fulgetris corufcum , vel fulminibusar- matum, pacatx mox, ridentique reftiruente ferenitati ; ac pelagí acriori ventorum vi concitati decumanos flu&us coércente; veriüs dixerim facro oratori congruere, cujus princeps munus eft, in id incumbere ftudij, ut compofitá ad genium, ingeniümque Auditerum fronte, vultüque toto fe pe« nitiffimé in eorumdem infinuet animos inftar clementitiiillius Tpiritüs, qui per membra transmiffus terraquei corporis totam agitat molem, & màagno fe corpore mifcens, fuperiori virtute fingula movet, promovétque ad ubc- riora tum vegerantium , tum fentientium commodaà, Orat enim & füb- limi fuggefto , ut dele&et; delectat, ut juvet; juvat ut excitet; excirat u& ad exercitia pertrahat virtutum, & à vitiorum retrahat indu/gentia: quos enim alloquitur pugnaci, inftantique fandi genere ineam , quam máluerit partem flle&it, trahitque non aureis Gallicani Herculis catenulis,fed vi qua- dam fuavi, fortique fimul; feu fola fandienetgia, quà nuncad iracundiam, & ind:gnationem cos accendit ; nunc manfucetudine, ac lenitate mitigit nunc amore rapit, vel odio inflammat, fiducia trahit, timore recrahit, pu« dore fuffundit, mifetatione fle&it, ftimulat zmulatione, rétarda: defpicis entia, ecigit fpe, deicitque defpetatione; ac tandem laxatis,retractísque 0« rationis habenis, ità animis moderarur, ut pro arbitrio cieat, coérccatque humanos omnes affe&us, ipsómque hominem, licét pervicaciaSaxeum, ine timis delinirtum fenfibus blandé infle&at. Quod fi Divini vatisoraculum edixit, caeleffe Numen fuper pennas ventorum ambulare; Orator veluti aurigantis Dei quxdam in terris portio, affe&ibus, quafi ventis rapitur, ho- minis parti dominaturus nobiliori, cujus mentem flectit, duritiem emollit, voluntatem trahit, quó vult, & unde vult deducit ; amorem accendit, odium extinguit , defiderium excitat, fugam folicitat, lacrymas elicit, moerores ex« cutit, gaudia revocat, fpem fovet , defperationem cohibet , umbras diffipat timoris, aufüsque coércet temerarios; & tandem habenas injicit truculene tiffimo irz affe&ui, quo homo percitus infanire, furere, in ultionis libidi- nem ferri, & inalterius doloris érucem efferari, pe&oris alienatione de. bacchari videtur. Quinimó fi occafio poftulet, fedatos in animo affectus concitat, totàmque mentem perturbat; nec ità Aufter, vel Eurus, aut Nos thus, aliüsque vehemens ventus, vel turbo furiatis flatibus é montibus e- rumpens mare commovet, tumidos flu&us attollit, quibusin littora & fco- pulos immiffis infoleícentem excitat procellam ; ut orator lingua, vetbise que prolatis tranquilla audientium pe&tora commovet, commotisque sffc- &uum flu&ibus omnia in animo fus déque cvertit. Verüm ad hocobeun- dum munus non indigefta rerum exhibenda eft farrago, inquam con(;eve« runt plurcs ardentiüs, q'uär'n cautiüs fe effundere, ac tota prurigine diffun- dete ; fed folers,nervofa, & efficax dicendi ratio, accurati dolabrá judicij dedolata; feu humanis quidem adjuta przridijs, fed (imul meliori quodam coli ubere irrigata, qualis fuit illa SS. Patrum , qui divinitus dati fuerunt Ecclefiz, ut populos non folàüm voce, & graviffimis concionibus erud:rent; fed & moribus efficaciüs, & exemplo fortiüs concredirum fibi gregem per femitas dirigerent falutis; id praftitit D, Bafilius, de quo ait. D. Gregorius Nazianzenus Orat, 20. Cum orationes ea$ , quas de moribus , &* bene vivendi Ferani de Affeclibus Tom. . 3 fAli0pe AUCTOR LECTORI. rationt [cripfit, in manus accipio, azimo, c* corpore purgar ; templtm Dei capax effi- cax efictor, atque infirumentum à [piritu pulfatum. divinam gloriam , & poten- HA"m cABens : per eas corrigor , Cf concinuor , Atque divina guadam Unmultatione alius, ex alio efhcior. "Hoc idem pote;t quisque afferere de univerfis pariter, ac fingulis Ecclefiz Catholicz Patribus Auguftino , Amibrofio, Gregorio, Hicronymo, Cypriano, & aliis fi eorum fcripta frequenter evoluantur. Id- que cauíz, cur in hocopere eorundem felectas affertiones, florülenta afferta, proficuas do&rinas; przfertim in enucleandis facris fcripturis, moribus componendis, virtutibus excolendis, vitiis declinandis pravis affe&tibus co- ércendis, & probis ciendis, congefferim ; fimülque uberrimam variarum eruditionum , ac hiftoriarum é facris - paginis depromprarum fupelledi- lem exhibuerim, quó facris Oratoribus przító ftatim eílet materia dicen- dorum ad mentes hominum fle&endas ad ftudia pietatis ; ac deterrendas , avcrtcndäsquc à vitiorum oblectamentis, Neque me oleum , operámque perditurum cenfui, i uberem hanc materíam ciendis, & coércendis affeti- bus accommodatam, quamvis nec dolabris, nec dolabellis exafciatam con- cionatoribus, virisque afcetis virtutum culturz addi&tis extraderem, | Licet quod ex meo prodiit penu rude fit , fuam tamen haurit nobilitatem ex ac- cerfitis SS, Pa erum doctrinis, poffimque propterea afferere cum Petro Abba- tc Cellenfe, Lib.r. zyflica expofitions Tabernaculi Moy[aici, ^Hoc ideo fum- matim de dictis [ancforum vecolligo, ut ff opufculum noffrum per f difpliceat; vel proprer Sancforum facras reliquias, non usquequaque abjiciatur:. etff enim ligne- am pyxidem pr opter fe non fufpicio ; tamen quia continet Sauclorum corpom,ö* offa, debita ven eratione illam excipiens fummis dig itis, lotisque manibus 1enen*, P 4 bzaum aliter, quàm h;gnm benero. 'Salve YNY m a A Vi ?4 " ,A/x'. K N t ( (s Q :x sEv 2 4'6 P5 6!')) N CR » E ASN AA ///,,i N M &hx* Ánijv S Va s r NAN ESCNWK um "A 4 f 48€ E 5 VN & $: Ti m E m $- LA NYS AA v P ^ i , o J YAR wZ d L d J Nec. t z S - r d Z SS n r Mp z irjr r o E EE ELEN- $ (o) E el; ERE ATE E BAEU EE n o : puette N ****&* &æ*************** ecÉ $ A d äæ dUL REU *s ü»! * .,æ*äï*: i ELENCHVS Differtationum , & Paragraphorum , qui in hoc primo Tomo contnentur. ISSERTATIO I. De induftria aä- ]a bella indicunt vittuti , '& innocentie D hibenda in ciendis , & co&rcendis exitium exhibent fpe&andum. 2 humanis affectibus, pag. 4 DiSSERTATIO III. Aifectus immodici 6. 1. Defacultate.Pathetica, feuradice, ex in divitias aggerandas, nifi coérceantur , 4 qua humani affectus pullulant, plurimum adferunt difpendij ; nilque $. II. DeDehfinitione, Partitione , '& fe- compendij, 'Carpitur avaritia, 3'6 de humanorum affectuum. 7 $,. Viperinus eft feetusimmodicus i in di- :$. 11l. Qasdamciendis affe&tibus przre- vitias affectas , matrem enecat , à qua quifita donantur enucleatu. .. vitam haurit. $6 . $, IV. DeAffeclibus, Ethicis, & Pathe- $. II. Studio virtutum nil nocentius im« ticis, eorundémque ciendorum ,- ac re» modicoin divitias affedu , qui nifi com- mitrendorum ratione , in quovxs OratiO« peícatur , religionem idololatrià corrum. nisgenere. Yi . V. Deexceffu, & defe&tu in ciendis pit » & apfi Divinitati infidias nedlit, r e) affz&ibus declinando, & vatietate promo- $. 1. Adeó elt homo divitiarum appe» Vvenda, 14 tens, ut à deluforio in easdem affz&tu fi- $. VI. Exhibentur quædam fervandà ab Oratore inciendis affectibus. nat fe decipi , putetque divites beatos , 17 cüm miferi fint, & curisangantur, nili VIL- De caufis intrinfecis humanorum paupetibas diftribuantur, $; affectuum.- 12 $. IV. Sceculi divitiz fuisnon funt hono- Vil De «aüfis extrinfecis humano. rum affectuum. 22 ri poffefforibus , fed oneri; propterea humanus in easdem affectus excutiendus., IX. De Affe&tibus per excelum , & ne przítipijs eludat. — 76 defectum à recto deflectentibus 27 $. V. Avaraopulentia fcelerum eft fupel. « V u u X, De excerptorum utilitate ad affe- lex; &immodicus in divitias affeCtus au- é&tus ciendos , & coércendos. 23 rum pluris zftimat , quàm animam 5 ac Quomodo excerptorum claffes di- vertit in màteriam crimiris, occafionem ftribuende 4 ut oratoribus fint commo. Vittutis 9 modo? 2 DISSERTATIO IV. Pungitur Ambitio, XII. uomodo Advetíantia excerpen- ut ejus tufnor detumefcat, acinfolens in da, & in(lituenda. 5; honores, ac dignitatesaffedus, non ame Perífonata eft mundi lztitia , cui fi pulletur, fed expungatur, 9f larvam detzahas , nonnifi lachrymas eli- SCT Vanz glof ambitio fuos depravat CIt. DISSERTATIO II appetitores ; quorum pe&tora , mifi ex- Punpguntur mundi CUU&[UT, pertmatxcer Urlt. ?j illecebrz ; quia noxiz , ut humanus áffe- $. II. Honores, & dignitates umbratiles &us ab ijsdem expungatur 42 font , fallunt , quos alliciunt; picturam $. I Sirenius immundi cantus homines de- exhibent evanidam , ac illuforiam, 97 mulcet, quos lethali fomno fopitos intet- $. III. Ambitio , quos ad fublimia eVChxc, imit, 42 in imum detrudit ; & Sifypheo faxo ro- $, II. À gulee lllecebrls avertendus humanus tat , actorquet. 29 affect?:qua enim fercula ventrem implent; $. IV. Ambitiofum excellendi defiderium mentem evacuant verá refe&tione, 45 Protoplaítos é terrena felicitate egit ex- EX Ludi Theatrales fuis illudunt fpe- torres;totimquehumanum genusad more &atoribus , qui cum in ludicra fpectacu- tem fubeundam co£git. IOI la affectum fovent , larvis, & mendacijs $ V. Immodicus in dignitates affe&lüs , favent, 47 infidias etíam proptio fanguini ne&tit, & $. lV. Spe&lantesludicrafpectaculastheat- tortor eft fuiipfius in Adonia. 103 ro adítant , perinde ac in luco ferz , in $. VI. Ambitio laborat hydrope » fitime quas degenerant. $O que , quà torquetur ,. pons non eftextine $, V. Qusintheatris fpeCtantur fpe&acu- guefeo IOf Verani de Affetdióus 0. 1. 13 7 VII Am. Elenchus, $. VHI. Ambitionis &gritudini curanda $ I. Carpitur varius veflium abufus, ne nullum humilitate. alexipharmacum ap* ab earum decente , ac modelíto ufu affe- tius, &us abícedat. 107 E DISSERTATIO V. Affectus ab honori- $. II Mulierum translucidze veftes con- Íutz funt fraudibus, intextz dolis; ideó. bus, & dignitatibus evellendus, ne ial- tiüsradices egerit , noXios , letha!e'squg que funt oculi ab ijsdem avertendi , ne nobis fructus pariat. — 1'fo ipíz nos evertant. 153 $. L. Imaginem Dei fibi impreffam delet $. HI, Varius, & incon(lans corporis cultus exhibetut , nenolter in eo conítans homo , cum immodico affectu honores cupit, l10 detineatur -affectus. 1f6 $. 1l. Honores mores mutant frequentiüs $. IV. Muliebris luxus in corporïsorham,x in deterius; & dignitatesfrequentiüs pro- animi e(t venuftati noxius: nifi immodi- 112 bitatem corrumpunt, cus ineundem compefcatur affectus, (58 $. HII. Scenatiles Íunt mundi dignitates , ac $. V. Extümuscorporis ornatus nihil ani- perfonatä » quibus fi larvam detrahas , mo addit venuttatis , quianec virtutes fo« monnifi curas , & gravamina exhibent. vet,necearum culturaz favet, »» 114 $. VI. Adeó corruptus eft humanus affe- $. IV. Is verum enanciícitur honorem , &us , ut gloriz fovenda brutorum adap- tet fpolia, &excrementa, 16 qui ab omni honore difcit affectum abdi- care. Premitur fervitute alijs imperans, DDISSERTATIO VIII, . J&dificia cafura 117 gloria inzdificande inepta oftenduntur , $. V. Nulla in culmine honoris floret ve- ut ab eorundemimmodico affectu animus rafelicitas ,. & quze videtur dignitatibus clari, ac fuperítitis nominis appetens a- i ineffe, bracleata eft, ad quam plerum- yertatur, 166 Sibi non que immerentes evehuntur, £L Non ílat ea hominis , & nominis favet, qui affe&tum in dignitates fovet. gloria , qua zdificiorum innititur moli- 121 tionibus ; fluxa funt, qua in mundo fia- DISSERTATIO VI. Affectus omnis avel- re videntur , ne in ijsdem nofler ftet affe- Gus. 166 lendus eftà fucatis mundi delicijs , ne iftee nos evellant à íummo Bono , ac vera in $. ]l, Humanus affeCtus tunc proBö 2di- ipfo. voluptate. 12j ficijs innititur, fiin eorum fiructura non $. L. Voluptas adridens irridenda eft, ne hominis , nec proprijnominis, fed divi- A Íze- 168 noítras fuo rifu lachrymas eliciat, ni Numinis gloria íplendeat, culi illecebris ad fcelus facilis eft gradus. 8. II... Commendatur Cyri Regis pius in Deum , ejüsque cultum affectus , acmu- $. Ilï.f Affe&tus in gule delicias perampla nificentia in templo Numini zdificando, eít vorago , interituieorum inhians , qui carnis indulgent voluptatibus, 129 $. I17Vo. Improbi hominum labores inadi- W &. IIl. Procax in lafcivientes mulieres af- ficiorum molitionibus punguntur , quà fectus, ni(i ftatim excutiatur , fapientiam immodicus in easdem affeclus expunga- tur. 172 expectorat , & flammas concipit ; qui- bus virtus cinerefcit , & homines pere- $. V. Quosaffectus in edificia erigenda ad unt. 131 fummum evehit granditatis ; ad imum $. IV. Unàcum affe&tu, etiam oculiaver- deprimit vanitatis; deítruitque adificans tes. 176 tendi funt à procacibus mulierculis: quo- ties enim muliebri afpe&u mulcetur ocu- $. VI. Templa referunt IEgyptiordm ,Q lus , ad turpe facinus mens invitatur. 137 à fana mente cadunt , qui toto affectu z $, V. ZEítus libidinis non folüm marinos z* dificijs erigendis , poliendis, ac ornandis mulantur,in Scylla fcopulos,& Charybdis incumbentes fe ipíos vitijs deturpant, vortices minüs cautos trahentes 5 fed & Pro- gehennales zternürn torquentes. DlgggRTATIïO IX. Superbus preemi- inde omnis ab ijsdem avocandus eft affe- nendi affe&us per vana gloriz praítigias, &us. 140 quos inflat , dementat , evacuat , ac trans- 1 » $. VI. Venerea voluptas, finon fumo, cer- figurat. 18f i té fuà flamma exczecat , quos incendit, & $ 1. Vane glorizaffectus fu os appetitbres corrumpit , depravat, Gvitiat. 18: venenum in melleo latice jisdem propi» nat. 142 . Il.. Tumidus excellendi affe&tus fuper- $. VII. Carnis illeeebre , mundique vo- bientes Protoparentes exclufit extorres & luptates blandz funt fyrenule , que dum paradifo felicitatis, & detrufit miferos in cantu alliciunt ; planctum eliciunt ,. nifi erumnarum abyffum. 18 affe&tus ab iisdem avertatur. 147 $. HI.—. Quem fuperbiz faftus Nabuchodo- DISSERTATIO VII. Immodicus Affe- noíorem corrupto in divinitatem affectu. &us in veítium luxum nií(i coérceatur ; inter Numina , Deósque extulerat , ult. dum corporis ftudet ornatui, mentem de- rix Nemefis infra homines detrufit, 18€ venuítat , ;mimämquc deturpat. !jz Abío«. $. W: Tumidus regnandi affc&tus loni& Difïertationum., & Paragraphorum, lonis fuperbiam dum inflat , ipfum mife- bithiná fuo gelu omnem extinguit pravi e enecat, 189 affectus infolefcentem zttum, 2139 $. V. ' Deus dies ipfos veluti milites con. $. H. Mortis ícholam , necefsé eit , fre quentemus, ut recté vivere difcamus , & ícribit expugnaturus , quos affectus fu- perbiens fupra alios evehit, 194. pravos quosque affe&us compefcamus. 242 $. VL Ludit fortuna cum fnperbis , quos vento inflatos veluti folles luforios eve- 458 III. Mortis acceletatus acceffus froe« 198 'num inijcit pravis omnibus affectibus in hit , & deptimit, $. VIL — Superbie faftus, tumidásque af- mundi illecebras. 244. fe&us florem zeemulatur arefcentem , qui $. IV, Imprcbis omnibus affeClibus pro» dum difícolorem prodit venuítatem , ab fternendis , ac radicitüs amputandis nul« eadem mox languefcens cadit. 201 lus gladius aptior falce libithina. 247 . VHI, Tumidus fuperbia affectus etiam $. V. Mortis recordatione Judithz Holo- phernem profternit , Bethuliam liberat , titulos evehit, ut ijsdem infignitos miíe- ré deprimat. 20f. mortem declinat , & ttudia promovet vir- DISSERTATIO X. . Nemoverztranquil- tutum, 249 li:atis maíaciá fruitur, nifi fluctuantis a* $. VL . Inelutrabiliseft Fatorum neceffitas; nimi pravis fedatisaffeclibus. 210 eadem lege , quánati fumus, mori cogi- 6 L Mentitut frontis ferenitas , ( pravi mur , ut pravi omnesin nobis affectus e- affe&tus intus domineantur in mente, . 210 moriantur. 2$2 $. I — Pravi affectus, nifi fuis fuffocentur DISSERTATIO X!I. Parcz nemini par- in cunabulis in noftram adoleífcunt per- cunt , non prece flectuntur , non lachrys niciem, 213 mis, emolliuntur , ut & nos di(camus Pravis , qui fe finit ab initio affe- nulli pravo parcere affectui, 24 $. Ill, &ibusabripi, facilé praeceps in fcelera ruit : 59 Io Volatilis, & fluxa hominis vita nos edocet , non effeimmorandum , nec ad- idque experimento nos edocent Abfolo- nis defiderium regnandi ; & Caini invi- harendum mundi delicijs, à quibus avo- dia, acodium in fratrem Abelem. 214 candi funt noltri affectus. 254 $. IV... Qui(uis ub initiis laCteus eblandi- $. 1. Sepulchralis cinis flammis concupi- tur pravus affectus;cüm incipit adolefcere fcentie fopiendis eft accommodatus ,. fi aconita preparat ; G venena propinat, frequenter eodem memoria refricetut, 216 257 $. V. - Humani affectus tunc gratam exhi- $. Ill. Mors fuo é cinerario velmim.ag'ï. . hent harmoniam , fi fides citharze z mu- ftra fedens in cathedra regulas edocet , lantesjita gradatim attemperentur, donec motus quosque pravorum affectuum co» ve&tz rationi plené confonent. 219 ércendi. 249 $. VL Pravi omnes affectus , ni(i flatim $, IV, Ludicraíunt , qu& mundus ter» L coérceantur hominem , ab interna deij- renis inhianti exhibet ) umbratilis eít ciunt animi tranquillitate, 222 fplendor, fallitirque, qui eidem adhze $. VII. Pravus affeStus eft intus nocene reícit humanus affectus. 163 tior , quàm exteriüs quivis armatus ho $. V.. Improbi affzstus in lapidem fepul- ftis : plisque David Saulis timuit. invi- chralem veluti marinumilli(i infcopulum diam , quàm Goliathi vires , & lconis naufragi merguntur : fed ;nde probi e« rugitus, 244 mergunt, 266 $, VIIL, Ne pravi intus affectus mentis g; Vlo Qui é fepulchrali cinere vitales arcemevertant in id ftudij incumbendum hauriuntur fpiritus , pravis emnibus af- fe&tibus mortem adferunt, eft , ne pet extergorum fenfuum januas 269 ullus íjsdem pateat acceffus. 225 'g- Vl [o ln Libithine íchola edocemur ; , IX..— Pax cordis non paratur , nifi pravis quàm fluxa , evanida , & exigua fint , omnibus affectibus bellum indicatur. ug in mundo cenfentur magna ; ut no- 227 ítros ab ijsdemaffectus avertamus. 2725 *&. X, Pravis , qui fuis infervit affectibus, DISSERTATIO XIII, Lingue lubrici- dolorem fibi maturat. 231 tas , ac propeníio appetitüs in evulgan- $, XI. Pravi omnes affectus tunc vel ma» dis fecretis, effutiendisque convicijs, ni coérceatur , cuncta funeflat, 278 ximé coércendi ,. cüm videntur eblardiri in cunis. 233 $ d. Lingua nullo corcita freeno , quafi 6, XH. . Degeneres omnes affeCtus obfunt, naufeá quádam laborans , qua pectori quamdiu foventur ; profunt, fi protee funt fecreta concredita, foras evomit in alienas aures, 2798 rantur, & conculcentur. 436 DISSERTATIO XI. Nullum egritudi- $. II, Principum Confiliarij fint fecreti te- ni pravorum affectuum curand praftan- naciffimi, lingue coérceant lubricitatem; tius alexipharmacum feria mortis recot- utíuum rité munus obeant, 281 datione. 239 $. III. Qui prurientem linguam compe« $, 1. Noftram refricante memoriam l- Ícere nequit , potis non eít Reipublice mo»s 14 Elenchus $. VII. Improbi affectus', nifíi oratios moderati , nec magni momenti negotia ad optátos fines perducere. 285 nis affiduitate compeícantur , mentem turbant , & importunas fecum trahunt $. IV. Adeó inoleverant non coéercitz lin. gu&vitiay ut ijsdem corrigendis divinus evagationes , quibus oratio languelicit. Spiritus , multiplices dilpertitus in lin- guas flammeas in terram defcenderit, e- DlgggRTATIO XVI. Sterilefcit oratio, docturus homiües meliórem loquendi fuóque deítituitur fructu ; nec pravos modum. 288 excutit affectus , fi importunas non abi- $. V. Lingua licét edentula alios aífueta gat evagationes ,& charitate ignefcat, motdere , nifi co£rceatur in obvios quos- 336 que fzevit, 291 $. l, Vacua eftoratio, quam devotio non implet, 336 ^ $. VI... Graviàs lzdit lingua fua labricita- te , quàm imanus armata irafcentis animi & 1 Tepiditas noxia eft orationi , tul feritate. 294 compedes inijcit, ne ad Deum afcendatg 7 DISSERTATIO XIV. Pravts in convi- & exaudiatur. 397 $, HIE Quz (pe , & fiduciá nititur hu- cia, & contumelias atfedtus linguam a- cuit, quà nemini parcens in omnes fa. milis oratio ftat inconcuffa, G impetrat 342 " vit.. 237 pétita. $. 1. - Lingaa maledica licét vulnera non $. IV Oratio ab importunis evagationi- infligat corpori , morestamen carpit, & bus libera ; & zeítu charitatis perfervida alexipharmacum eít curandis animi mor- P nóbiliorem ^ hominis - partem — lxdit, bis-, improbísque corrigendis a jec'fïibl.l?s ! peridoneum. )47 $. 2119.7 Lingua detractrix homines deijcit à propria conditione, & degeneres turmis $. V. Benefico orationis imbre , rigáta adfeifcit brutorum, 299 hominis arbor, flores emittit virtutum, $. II Nuila tentatio graviüs urget, nec ac fructus exhibet proborum affectuum, acriüs pulfat , quàm quazà lingua oritur Ü calumniatrice. 3o1 T L Oratio pravos abigit affe&us ,. fi $. 1V. — Infroenis linguz lubricitas plures importunasexcutiat evagationes , Q pete feveranter Deo infiftat, perdidit, quos taciturnitas indemnes (er- 352 DISSERTATIO XVII,- Oràtio tünc roe väifet : 304 $. V. Lingaa procax lubricitas volatilem buítior pugnat contra pravos quosque affz&us , cum jejunio reficitür vegetior , prodit animi levitatem. 308 $ Vl Garruli lingua fecreti fervandi & reliquis virtutibus armatur fortior, impatiens , Quod ei concreditur fecre- tiüs $ rodit avidiüs, 311 $. ?ïïï Languida, & inermis eft oratio, DISSERTATIO XV. Precarius àd De- quam jejunium non reficit ; G virtus um clamor pravis amovendis affedli- non armat, 355- * bus, probisque promovendis perido- $, Il, Oratio rité pera&ta inftar Davidicze neus. 31j cithare perniciem dcemoni ; G médelam $ L Quz ad Deum funduntur preces homini adfert , abigítque pravos omnes commotas intus pravorum affe&uum pro- affectus, 357 cellas fedant , &fítus concupifcentie co- $. II1I. Unanimis multorum otatio vali« dior eft, viriümque incremento adverfa ércent ; & cordis malaciam advehunt, quzque fuperat ; ac defugatis , vel pro- ftratis hoftibustriumphat, — 348 $. ïll Ea eft Dei in homines beneficen» tia, ut non folüm vocalem orantis cla- $. IV. . Oratio rité inftituta hoftium teche morem audiat , verüm etiam nofiras nas eludit , de ptavis triumphar affcdli- miferias exaudiat , quibus opitulatut. bus, & gratam veluti vim Deo ipfiin- fert. 360 317 $. 1I1. Oratio tunc Deum in vota fle. $. V. Oratio in favorem precantium in &it orantis ,. fl ex probo procedat af- campum defcendit pugnatrix ; fed ad» fectu. 420 verfariorum , ac pravorum affe&uum $. 1V. Precarius clamor Dominum €e alcendit expugnatrix, 363 fomno excitàt , qui opem periclitan. $. VI. Oratio prodigiorum foecunda ma- 'tibus adfert-, procellas coércet , & ma- ter heroicee operationis energiáà doemo- num technas eludit , & hominum opitu- rinis flu&ibus veluti injecto froeno, or. tam compefcit tempeftatem., 323 latur indigentijs. 367 DISSERTATIO XVIII. Oratio mente $, V. Quos Deus ad fe clamare finit, eosdem amare non definit , & beneficijs concepta probos fovet affe&tus , pravos cumuülat. 226 prafocat , felicitatem accerfit ,^ calami- $. V1. Oratio pravos quósque abigit af- tates àbipit. 571 50 I. Oratio mente concepta duabus mu- fectus ,. fi mens à vanis defoecata fimiul- acris foli D&o adhazretcat, 329 Eoeïos nita alis humilitatis ; & chari:aüs 4 1ina Differtatonum , & Päragraphorum. infcendit ', nos cdoc-&t orandi normam, ne vacua fit 371 & oran;em Deo unit. orauo, nec inermis , fed hofles v.ncat. " $. II. Nifi vacaturus orationi oftium clau. 41 ferit externorum fenfuum , omnésque ex- $. IV. — Oratio , quz in caflris , ac pug- cluferit evagationes , dulcedinem divinze nis Deum expofcit adjutorem , orantem bonitatis non gufítat, nec pios ullos fovet efficit triumphatorem., 41j affectus. 347 96.V. Differt plerumque Deus conce- $. III. Huic oratio non dulcefcit ; qui dere petita , ut merita augeat peten- pravorum affs&tuum amaritudine (init fe tium. Vel non exaudit , quia noxia preoccupari , fuósque fenfus non coér* Cffent » qua petuntur , fi darentur. cet. 377 419 $. IV. Non fapit oratio mente concepta, 6. V. Vita, & Paffio JESU Chrifti quam pravia difpofitio non prace(lic per fymbola fenfibilia uberrimam : nov . pravósque excuffit affectus. 380 bis fuppeditat orandi materiam , pios $. V. Nullum inter orandum pravis co- omnes excitandi , ac fovendi affectus, ércendis affeclibus freenum aptius Dei praíentia ; nullus ad probos excitandos DIþääRTATIVO XXI. ]'ejuniuni pro« . fomes magis idoneus., 384 bos quósque affectus excitat , fover, & DISSERTATIO XIX, Oratio mente nutrit ; improbos exrcutit » abigítque, concepta , & rite incepta eft laxamene tum ab humanis erumnís , & incita- $. 1.2 : Qu indulgentia gulze in Protopa- mentum ad probos affzctus, 388 rentibus damna invexit ;coércitio cibi , $, 1. Mens noílra plerümque inter orans & potüs reparat ; ruinás que induclas re- dum areícit , quia Deo, ut par eít, non ftaurat, 417 adharefcit. : ' 188 $. If, Jejunium non íolàm eft fomes $. II- Virum Deo , ac virtutum cultue virtutuni , nutrimentum caflitatis , vita ra addictum non cordis confolatio , fed innocentig ; & mors vitiorum omni, mentis deíolatio probat , þüm orat, um; wverüm etiam corporis decus , ac 391 membrorum ornatus, 4j1 6. 1II. Oratuones iacülat-oriæ ; mo- : '5. Iilo Homo jejunijs affuetus nonfolüm tüsque anagogici fzpe , & frequen- foclicem amulatur innocentim ílatum , ter repetiti , pravos quosque abi- à quo Protoparentes per gule indulgen- gunt affe&us , & probos fovent. tiam exciderunt ; verütg & naturam ine 393 duit angelicam, 434 $. IV, . Oratio tunc probis fovendis affe- $. IV. 'Ubi faturitas eít ventris, ibi fani. - €ibus eft aptior , cüm feorfim à ftrepi- tas exulat mentis , & heluones in bruta tu creaturarum attentiüs in Íolitudíne degeneres foedé pravis inferviunt affe&ti- bus. . Deo funditur , &-.intelle&um imitatute 438 3 ffe&i- $. V. Coércendis pravis omnibus a $ , V. QueàiDeo noflre audiuntur pre. bus nullum froenum aptiüs jejunio , quó ces , multoties non exaudiuntur , quia carni alimenta fübtrahuntur, & nobis nocitura 431 per ipías fluxa , € 3S, VI. Nullus hoftium eft homini nocen. ,pecv-vim.us * & nonnunquat tunc ex- cum tior, quàm fua ipfiuscaro, quz nifi per audimur.. , non exaudimur. efculentorum fubrractionem compefca« 398 tur , pravos omnes affectus infuam ob- $. VI. Oratio à viris :pient«immig ad armat perniciem. 444 Deum . fuía pravos interiüs excutit $. V II Jejunium non folàm cotroborat affectus , ac deemonis tentationes , & illuftriores exteriüs de proftratis hoftibus ad pugnam , verüm'etiam arma fuppedi- | tat ad palmam ,. & de trium phatis pra- refert triumphos, OI vis affe&tibus , alits DISSERTATIO XX. Otratio eo ad i m- que adverfarijs epi f'x nicium fibi occinit, 4 petrandum eft efficacior , quó in rogane DISSERTATIO XXII, Satietas ventris do eít humilior, A s »' 404 oppreffio eft mentis , qua fuisobeundi * $. 1. Quo profundiàüs oratio humilitat officijs minüs idonea ; demittitur , eó altiüs virtute, & fanclie pravos quosque; fovetaffectus. 431 * tateevehitur. 403 ? $. L. Mens quó inconviviis eft lztior, eà $. IL Oratio lachrymisafflictionum mae t ad nequitiam eft pronior , & ad imptos dida, GL eerumnis preffa promptiüs Deum bos affectus expeditior, 4f in vota flectit orantis ,. deemones fu- $. H .Gulz indulgentia -aH'e&uum"probF gat , & veluti rofcidus imber ani, &atem corrumpit , & fapientiam abigit, mam irrigat , é qua flores pullulant , quam jejunij vacuitas accerfit , ac fovet, omnium virtutum , ac venuftatum. ; 453 07 $. III. : Magiü«.er Chriftus in horto Geth- $. II Perventris vacuitatem vigor mefi« tis convale(cit , & probi omnes affe&tus j Ícmani » Wt in crudito gymnafio veram foventur vegetiotes. 45j * g. 1V. — Elenchus $.IV. Gule intemperantia non folum & L . Quanta fit turpitudo ,. & atroci- pravos concupifcenti affectus fovet ; ve- tas libidinis ex gravitate conijcitur fup- rüm etiam per accerfita morborum agmi- plicij , quo à Deo vindice plectitur, na noflrzeinfidiatur vita. 458 $08 Jejunium inftar Panacez non animi s- lIb $. V. Caftitas perduelles fingulos in ho- tantüm zgritudines , pravósque omnes mine affecius compefcit , & probos affeclus corrigit , verüm etiam morbos excitat , ac fovet, quibus virtus efflo- r fingulos corporis propulfat , firmámque refcit, $02 invehit valetudinem. 462 $. IIl, Nullus in hominis perniciem true 5. v /II Hypoctrita , quem per jejunium culentior hoftis infurgit ipfa carne, qus corpori cibum fubtrahit,vitio fuppeditat, cüm eblanditur , interficit ; cüm olcula quod lautiüs nuttit , quia fub larva vir- figit , vulnera infligit 5 quaque à fola tutis vitium fovet, 466 vincitur caílitate, j11 $. VILI, Si fuas oratio jejunio vires jun- $: IV. Pralia caílitatis caeteris funt cer« xerit , aqué de ptoílratis intus pravis taminibus difficiliora , quia quotidiana affectibus, ac de debellatis exteriüs ho- eít pugna , & rara victoria. $14 ftibus gloriosé triumphat. 469 6. V, Bellatrix caítitas toto nifu otium $. VHI. Eaeftgulz indoles, ut nifi jeju- proborum affe&tuum hoftem infenfiffi- nij fraeno ccérceatur , per guttur intus mum , & pravorum fautocrem folertiffi- mum fugat , & proftetnit, Venerem inítillet , GC improbos omnes excitet affectus, 471 DISSERTATIO XXV. Pravi affectus, $. IX. Efcarum fubtractio ea reflituit quos defides inveniunt , eosdem tur- virtutum decora , quae per ingeítam pifhimé coinquinant , & corrumpunt, gule eícam nobis vitium | fubtraxerat. Quos veró improbus labor defatigat , 476 virtus ornat , & caftitas venuflat, 520 $. X. Nifi aget. corporis noftri culturá ( 1 Lilium caftitatis nonni(i duriore la- jejunij exerceatur , flores virtutum in bore , jugíque ftudio excolitur , & ef- nobis non vernant , nec fructus merito« floreícit. f20 rum ullam ípondent meffem. 479 s. [ I. Otitm , nifi excutiatur , fomen» DISSER ! ATIO XXIII, Caftitatis cul- tum eítpravorum omnium affecluum , 'turá relique germinant virtutes, G pro- concupifcentiz incentivum , & libidinis . bi omnes affectus efflorefcunt , flaccént- turpis fcintilla , cui materiam fuppedie que pravi, 483 tat ingluvies ventris, gulz vitium. $24 $. 1. Sicut luxuria omnium turpitudinum 5. IIIc Pudicitis amans oculos emifie accerfit dedecora 3 [ ita caílitas omnie tios ,. vagósque compefcit , funt enim um virtutum promovet honeítamenta, binz Veneris lampades , & quibus con- cupifcentia $ ejüsque pravi affe&tus $. 1? Gaudet flos pudicitize delitefcere ; fuas hauriunt flammas exitiales, quibus caítitas cinerefcit, $22 ne praecox fub aperto dio gelidà rigeícat pruiná, 8 5- IVO Caftitatis excolendz propofitum $. III. Lilium caftitatis nullibi efflorefcit non flat ,' fedcorruit , nifi oculis fraee venuíliüs , nec vernat vegetiüs , quàm num inijiatuf , quo curiofitas compee Ípinis circumfeptum mortificationum in fcatur , & cultor pudicitiz ab afpeclu, monte Myrrhe , & colle thuris, 480 & colloquio abftineat mulieris, - f;0 6. IV. . Quam caáftitas fidem adflruit ; car- $. V. Ne malé audiat caflitatis amans , * * nis impudicitia deftruit & malé olet , — €aveat mala audire ; plerümque dulci vo- qui lilio non redolet caftitatis. — 493 ce mulcetur auditus , & ad turpe fcelus invitatur voluntas. $. V. Caftitatis cultores funt pafítoris EE Chri(li oves ,. cujus voces audiunt, cu- $. VI. Non efflorefcit lilium , : nifi ta- jus veftigia fequuntur , . cujus mandatis ftro afflidiationum telus carnis noflrg é obfequuntur. 49 excolatur ] & evertatut ; necgermi- & VI, |Mafcula virtuseftcaftitas, ita fof« nant probi affectus, nifi gramina impro- titer pugnat , ut fibi infultantes pravos borum evellantur, ERI foo affe&us expugnet. $, VII. Pravis rebellantis concupifcentiae $. VII. Lilio-pudicitiz dele&tatur coele- coércendis affectibus nullum froenum ac- Flamma enim ftisfponfus, quia ex ejus cultura reliqui comodatius ipfo jejunio. vernant virtutum flores. $ot luxurie perífubtractionem pabuli extin« $. VUI, Qui lilium excolunt caftitatis ; uüntur. f41 ? victrices palmas metunt , quas de pro- $. VIII, | Labor , & exercitium firmiffima ftratis carnis illecébris , ac voluptatum funt caftitatis propugnacula, quibus in- iliiciis referunt. [e) demnis defénditut ab improbis affectibus DISSERTATIO XXIV. Rebellantis lu- concupifcentize , & dcemonis fuggeftio- nibus. xuria carnis fons eft putidiffimus , ex quo f44. omnes affedus , & calamitates fcatu. 6. IX, Caftitátis amnantes fünt Deo in de- riunt. $o8 licijs ; & uberioribus cumulantur bene« ficijs & ..Diflertatïonum , & Paragráphorum. . ficiis, fi. pravis omnibus obfiflant affe. v flores feliciter vernant. $89 &tibus. 47 $. VIII, Confcientia prava cruciatuum eff DISSERTATIO XXVI. Confcientia ema- gehenna, quz impios viventes, & divinae mortuos gratiz torquet, & acriter difcrue culata feraxeft proborum affectuum ager. Temerata fuppliciorum gehenna ; quia Ciat. ie] $. IX, Qui lethali noxa. inficitur. homo COmes peccati poena, $42 $. l. Excultus confcientize ager flores non malis omnibus efficitur obnoxius , mort£« ue conflituitur vecligalis. j 93 — germinat virtutum , nec proborum affe- r &uum, nifi pravorum gramina ab ipfa e« DISSERTATIO XXVIIL Probo cui libet radicentut, 549 affe&tui corrumpendo nullus vanà glorià $. H.. Dolore, quo re fipifcens peccator vermis aptior, nulláque tinea nocentiore pungitur, & cor morens compungitur; $98 Ícelus expungitur, quod pravi induxerant $. I. Vana gloriola, cui inhiamus, & quam affectus. $ $5* aucupati inter homines adnitimur, futilis j :.fx': $. III. — Tantz funt efficacie refipifzentis eft, & fugax ; hederz fimilis areícit, LVT adhzrefcit, & virtutum omnium | ftudia lactymz, ut non folüm fceditates abfter- gant, quas per pravos affectus conícientia corrumpit. 599 contraxerat, & noxarum eluant;deleant- 6. II, Mundi gloriaeó eftvanior, ac futi- que maculas; verüm & incrementa in- lior, quó ardentiàs inter homines quzri« vehant nitoris. 3 $56 cur; fluxa eft, ftare nefcia , nifi in pernie $. IV. Anhelae(tvirtus, quam confcien- cieni proborum affectuum, ut virtus core ruat. 60I tia emaculata fovet, quieícere nefcia, ul- tró femper progreditur ,. ne retrogradaà $. HI. Noftranon eft gloria; quam in ; fe ipía deficiat, $59 mundo aucupamur , cüm ex ore depene 6. V, Conícientia innocentiz clypeo mu- deat alieno , infideátque in alienis labiis. nita adveríantium tela retundit , & bona Vir probus; quó plures laudes rneretur,cà magis eas veretur, 604 dio. quaeque fauíte ominatur jugi perfufa gau- «62 $, IV, Viro probo tametfi laus debeatur, $. V. Veralatitia nonüifi ex morum pto- fi tamen fit vanz gloriole appetens, defi- bicate , ac emaculàta conícientia oritutj nit probus effe, ac incipit pravis famu« uz à mundi voluptatibus exhibetur fu- lati affe&tibus, quibus fit malus. 607 cata eít , cui i larvam detrahis , lacrymis $. V. Cum agitur de futili, & inani mun- Ícatet. 565 di gloriola acquirenda dulcefcunt mole- DISSERTATIO XXVIT, Probi affectus fe. ftiz., fapiunt poenze, folatium adferunt la« mina funt virtutufn, quz non germinant, bores. Sin ver& occafio detur veram e- nec florent, nifi in exculto agro emacula- naucifcendi gloriam per exercitia virtu« tze conícientiz, $69 tum, ac proborum affectuum;deficiunt vi» s. I. Mundi voluptates, &carnis delecta- res, GL torpet animus. 610 - tiones verzegignendz letitiae ineptze funt, 5. VI. Inanis mundigloriola umbra eft va- quia fluxe, & volatiles, $69 cua, qua virtutum infufcat fplendorem $. II. Vera latitia mentem non ferenat ; & claritatem denigrat vicloriz. — 612 DISSERTATIO XXIX. Deo ferviendum nec cor hominis tranquillat,ni(i per fre- quentem Exhomologe(in culparum atre non ob ullum noftrum commodum, íed . nubes , & noxarum «aligines excutiane quia meretur ipfe, utpote fummé bonus, tur, $71 utcreturz onines ei inferviant. 616 $. L. $. II PiusacpurusaffectusinDeum pre- Vermis vanz gloriolatriplici confo- tium dat noftris actionibus : licét' Deus diendus eft vulnere; ut cadat interemptus, 616 manáüs velit effe&tum , pluris tamen facit cordis affectum, ,74 $. H Defttuit quod adftruit, & Sifypheo $. 1V.. Semina proborum affectuum in ex- labore faxum volvit, qui (uum impendit culta per facram exhomologefin conícien- , Opus, acin id toto nifu incumbit ítudij , tiain uberem virtutum meffe m germie ut niundi enancifcatur gloriolam, €19 nant, 578 $. 1II. Tinea vanz gloriz nifi excutiatur $, V. E proba confcientia, probi qui pro- non folàüm ornamenta corrodit virtutum, deunt affectus, heriles funt, non ferviles, verüm & venenato dente vulnus infligit lethale. 621 nec mercenarij ; proprium non intendunt emolumentum,fed in Deum pure tendunt. $. IV, Nullus eftanguis vanagloriatione $92 deterior,venenum evomit, quo virtuctum $. Vl. Coní(cientia emaculata omnes à fe omnium decora inficit , acobliterat, Qui timores excutit, quia quos timeat hon | gloriam fibi arrogat, injuriam Deo irro. habet, & probis fe tuetur affe&tibus, quos gat. 624. fovet, & pravos, triftésque abigit, $8y $. V, Vanzgloriolz inhians perverfo ame $. VII. In conícientia pudorata, imbre bitionisofficio gloriam aucupatur, velin rigata refipifcentium lacrymarum probi ipfogloriz contemptu, quia de ipfo vanze omnes afíectus germinant ,. & virtutum glorie neglectu cumidusgloriatur, &28 IS VI, Elenchus ! $. VL.—Exaggeràta hominum laus vaniffi- Birth d E dulcefcit, fi foveatür in .ma eft fraus; & vana mundi gloria fumus, corde, ac zquo animo tolererur, & in qui ficut ex alvearijs apes mellificantes alexipharmacum ad pravos curandcs affe- abigit, ita in homine probos excutit affe- &lus adhibeatur, 666. .. €us mellificio incumbentes virtütum, 63 1 $. HL Virtus flose(t, quialiá non germi- ; VII, Eftinanis gloria fcopulus,in quem nat culturá , quàm adverfitarum, nec alio illifa vittus, vel naufraga perit, vel pluri- . gaudet imbre rigari, quàm fudorum,quos mum patitur detrimenti. 636. labor improbus ex fraci corporis. defef- DISSERTATIO XXX. Pravis omnibus fis membris elicit, 669 affectibus co&rcendis , probísque ciendis, $. IV. . Per folaChrifti vulnera, e'orümquef nil accommodatius adverfitatibus patien. . foramina arétam ingredimur ccli viam: ter toleratis. 640. nodurnz tribulationum caligines, veluti l. Exercitium prabent non exitium vi- pralucentes faces, quàfit eundum prae- ro culturz addicto virtutum, que ipfi monílrant. .672 obtingunt adverfía, quibus pravos concu. $. V.. Adverfitates, zrumnze, & egritudi- pifcentiz, & libidinisaffe&tus excutit, & Y nes zquó animo toleratz nberem | fuppe- probos fovet. 640 . ditant gaudiorum fegetem: probisque fo- $. Il. Quz nos divexant novercantis for. vendis affectibus aptam fuggerunt mate« tunz adverfitates, ftimulos addunt, qui- riam. 676 bus celerius ad Deum properamus, eique & VL Virtus tunc extollitur felicis, cüm per piosaffe&tus arctiüsadhaeremus, 644 . diriüs divexátur, floret vegetior, cüm at« $. Hli. Flagris tribulationum folet. Dei , €iüspremitur, & in uberem . proborum - miferentis beriignitas cicurare,quos pravi affe tuum meffem maturit, cüm impro, * 'affedtus indomitos effecerant ; eos depti- bos abigit. 679 . " mit, quó altiüs furgant, 6 :,6 $.. VÀT, Eft tribulatio vel uti pänacea à coes 6. lV. Virtus perinde ac lilium inter fen- Alefti Pharmacopola hominibus data,animi ticeta tribulationum floret vegetior, & zgritudinibus omnibus, morbisque pra- olet fuavior, » 6f6 vorum affc&tuum curandis peridonea. 68 a $. V. Advería viris probis non adferunt $. VHLE : Quaz nos videntur zrumnz pre* nocumentum; fed inferunt emolumene mere, non nócent, fed nos docent, quà tum : quia tunc Deüs eos exercet, ut ve. . fit. eundum per exercitia virtutum, per- getiores virtutum culturá floreant. 654 que probos affeétus. 686 5 $. '"VI. Viro forti adverfa non funt formidi. $, IX. Hi Chriftum fequuntu r, ejüsqüe ni; fed maículz virtuti addunt incitamen- veítigia affequuntur , qui pravos omnes ta, [pondent adoreas, & triumphale cu« coércentes affectus pié vivunt, & advería dunt diadema, E 5,8 /quaque patienter tolerant, atque facra DISSERTATIO. XXXI, Tribulatio opti- patientis Chriíli lipfanareverentur. ó9t fna eft morum magi(lra , vitz errores $. X. Malis omnibuscurandis nullum ale- corrigit, pravos affe&tus caftigat, quos & xipharmacum aptius adamantino patien- serumnarum flagello abigit ; probos edo- ti exercitlo. 694 cet,qui excitentur, & foveantur. . 663 & XI. — Quem adverfitates premunt, tor» 56 I. Virtutum cultores mundi non deli- quéntque non inficiunt ad dedecus * fed niuntur voluptatibus, fedadverfitatum perficiunt ad gloríam, Eft tribulatioho. mini, perinde ac ignis auro, fordes abfter- divexantur afperitatibus, quà lolertiores fiantin virrutum exercitio. — 663 |.-git; à noxis purgat, & munditie co þdþcoï $, 1l Myrrhea adverfitatum, & &rum- rat. 698 $7 (w' MIZ NIAMS LA "oN A ; ls a? Vi IN 4f BIN ) Y AN 7 V A SRNN NY À 1/([,; ii "u EU P NG V ( í ( »» N PINN a N N N ;s J LX Jx? 3 « Q'(*:I :'. A bv N M (73 VP "UV ;l z p A m s ER $—— a -- x), ROPODi ( 23 ". Z2 m2 $) ä&& NT 3XWN — x um EF ts ( MR Ms N ib ; 7^ ( ) ( ( , frss E /N " Q N C E S 24 U —— " ELCN eïz À ; d 'gx:i DN SROANS la v m v , E WO S i. (2 /// 4*( IZ/IL»W e& j W'i » f 5 i d G z Ra W ( i [ Aed *.3 / 7 2 N 9 4 od s , — 77j ia ä — &^ TL e u as o " s i j (2 - $ m&ü Q...) 4 w M Gs VY d 3 £s NX » H A : - :j' R P.D ,, z «a- A ETA » s ELI "m um », NUBaB. AUINCRS . Clerici Rïgulari& M AFFECITIBX?ä HVMANIS GENERATIM SUMPTIS,- CIENDIS&COERCEND IS PROOEMIUM. ) ) N Ü P A Uiain hujusþfoperis molitione mens mea füit un»ïs,,?eäæ ; fam de humanis affectibus ciendis, & coércendis :I / felectam , congeftámque materiam ad facros diri- Q ! fgf:rc Oratores, quo improbus meuslabor Verbi di- m 1 s 5 vint concionatoribus foret commodo , laticésque cäiï);rct faluberiimos, quos SS. PP, ex facrarum fontibus litetarum plenogutture hauferunt, nobisqué proficué propinárunt ; non abs re fore duxi, artificium , ac induftriam in hac prima diflertatione aperire ciendi, vel coércendi affectus quosque humanos, illos ad virtutum culturam; hos ad vitiorum fugam., Quamvis pluri- mum valeatad arimos flectendos praftantis ingenii felicitas,aíTi- dua prafertim corroborata exercitatione; f1 tamen artis, & difci. plinz deftituta fuerit adminiculo , necefle eft non femel impingatz prafertim nifi Deusfpecialem (uam prarftiteritopem, cujusbenefi- cio velinfantiffimos quosque, ac balbutientes efficit di(fertiffimos. Non enim humanz . datur induftriz, affectus pios, vehementes praferim, ac incenfos , quibus folent homines tefipifcere , & ad meliorem reverti frugem, ciere, vel compefcere: id énim donum Dei eft; cujus, utinfenfus, & menteshominum fümmum eft impe- rium; ita pro füa voluntate humana corda emollit,animos in cam, quam voluerit partem absque ullo labore, folo nutu Hectit. Deus fiquidem ait T'heodoretus fine vectibus,absque ferramentis hanc ixclaram fenfibilis mundi molitionem mac . hinatus eft, Homines ïergm" de Ajezfiibw Tom. l. À VCIO & o)28 veró fi quid moliri a ggrediantur, tot & tam variis indie-nt inftni. mentis, ac fubfidis, ut ctiam nolentes , neceffum fit propriam fa- teantur imbecillitatem, | idque facris obtingit Oratoribus , vcrbí- que divini Concionatoribus, quiinciendis, coércendisque homi- num affectibus nifi ope divina füffulti fuerint , fruftra verborum firepituaures pulfant adftantium , cüm animi receflus intimos mi- nimé pervadant : divinis veró innixi prafidiis eas inferunt animis :permotiones , quasnullaun quamlenocinantisfacundis ratio potis cfletexprimere, | Quamobremad probosin homine affectus cien- dos, pravós que coércendos opus imprimis eft Deiopitulantis fpiri- tu, quo qui defütuiturperind i cacinanime cadaver íine vigore, abs- queé motu jacet. Verüm ut prxfidia quoquehumana exhibeamus; ea ex fuo pe- nu humana nobis füppeditat eloquentia ; cujus culmen, plerique in ca cdamnum corrupta verfantur opinione, ut fibi videantur at- ugifle, f1 verbis tumidis, ac laxantibus aures im pleant , & elegan- darum lenociniis animos demulceant, quosfucatz dictionis, vario colore ; ac cultz orationis multi plici lore, Atticeque eloquentiz pluribus luminibus aucupentur : fed falluntur , cüm hujusmodie- loquentia tot depicta colori apud cordatos veteres in or bus, ftipata floribus, ornata fulgoribus e nafci diceretur, non é pectore erum. pere; eó quia vi deftituatur füpremam in homine mentis arcem oppugnandi, animümque in eam flectendi partem, quam finis exi- us oeret Oratoris, & quos propterea prompti lequi dixeris, quàm eloqui, Quamvis videantur affectuum qua fi ventorum habenas laxare , tonitru, fulguribus minas Ípargere; non tamen AEolum amulantur, ludantes ventos,& fonoras tempeftates moderantem:. quin potius Salmoneum Elidis Regem, qui cüm divinos fibi hono- xcs petulantiusquazreret, ] ovémque ftructo xneo ponte tonando, & jaciendis fulminibus imitaretur ; ab eodem irruent I$ fulminis in- opino ictu enectus fuir, & ad inferos detrufüs, Inermis eft, ac viribus vacuaea elo quentia, quz regendis,flc. étendisque animis minimé eft apta,. Quamobrem patheticam de affectibus humanis ciendis, & coércendis, eorumque principiis, natura, ( proprietatibus pramittimus differ tationem , cum eorun. dem tractatio Philofopho etiam congruat naturalis eorum enint caufas à principiis petit natura : imó etiam tenus eosdem honeftatis, vel tur Philofopho morali qua- pitudinis capaces deprehendic, Sacro autem Oratori, verbique div ini Concionatori | competit eos in animo Ciere , vel Compefcere ad varios, quos intendit fines. Ne- que demorfos fapiunt ungues, nec proprio funguntur munere Qra- tores , quihanc negligunt artem animos fle Ctendi, tametfi Rhetori- carumpraceptionumplenam depromant iliadem Homeriana im- erit Rhetores ipfos mini- pendio prolixiorem: cüm Plato aqtumav mée ex & () ?.;ä & a?fe&ionibus animi tractationem reti- mé ex arte fcripfille, qui d cuerunt; quia Orator five inforo ad populum, templóque dixerit; d viros fcientiarum culturá illuttres; fivein exedra , & Academia a five in biviis, triviisque ad hominestriob olarcs,&'[ycophantas,qc- cefle eft animos flectat , ut deiisdem regina ciumphet eloquentia, idaue evincitur ex tribus Oratoris muneribus, quorum duo priora docere, & delectare tertio obfequuntur in ciendis animi affectibus impenfiü soccupato: eatenus erudita, & aperta oratione docet; enocinio demulcet ; ut poftea robufta, fuavi, gratóque verborum] -a2C pugnaci arg umentorum . vi commoveat Auditores, quos conci- hi at partem,utipfi ma- £àtos in camu us linguz imperioffcliciter fle& -ois libuerit. Ea fiquidem cft flexanimz eloquentiz przftantia, ea in Hectendismovendisque animis vis,ut auream dixeris catenam ex ore Herculis juxta Poétarum commenta prodeuntem,quz Audito- rüm animos etiam invitos fuaviter illigaret, blande ftringeret, & vi quadam alliciente in fuam pertraheret fententiam: vel faudicam sinter fe ferpentesin mutuum con- Mercurii virgam, quz pugnante jungeret amoris complexum. Eftfi uidem adeo efficax flexani- ut diílidentes facili m cloquentizimperium in animos hominum, ftudio componere ,& odii gelu rigentes amoris flammàá valeat ac- aeffe- cendere. — Orphaicitharam flexanima amulatur oratio,qui ratis, faxefsque hominum animis dominatur, & in eam, quam vult partem ir . npellit,omnésque five innata ruditate agreftes,five inolita feritate 1in humanos blandá movet, fle&tit , cicurátque violentiá, 1mo fexanimam hanceloquentiam tubam illam dixeris Jofuéti- cam, cujus clangore muri evertuntut Jerichonus: quia fi ejus vi non muri, morestamen flagitioforum hominum funditus evelluntur Przcipuum igitur Oratoris munus non eft cleganter, ac ornate verborum circuituslzvigare ; fcabra dedolare perjodorum,purpurá veftire orationem, ac flonbus ornare ; in quo fortaffis plus illucet memoriz, quàm ingenii; fed invenire, quz apte dicantur, argu- nt, utperfuadeant; fundamenta ja- . menta feligere, qua ita fuadea E totamfulciant , aci n füblime attollant, & eos ciere | cere, quz rem e- . 'animimotus, V el compefcere, quibus orator, quem fibi finem prz- Cüm igitur fuum non valeat facer Orator fixerat, confequatur, officium obire, nec implere nifi He &endis animis ftudeat,& in quam * r pfe velit partem Auditores pertrahat: & id nonfitcommodé prz- ftiturusnifi artem calleat. affe&ctuumciendorum, operz pretium duxi,corundem rationem expendere, ac induftriam eos ciendi, & coércendiinnuere; acuberrimam adid praftandum euam in toto hocopere ma reriam fuppeditare, quz concionatoribus inferviat ; virisque aíceris ,Culturz. virtutum addicts fitemolumento; fingu- L lósque ad exerci tia virtutum , fugámque vitiorum alliciat. DIS- Verani de Aþ*käiöus Tom. f. A2 1 Bu OU AsS EEE TU GEX G CO G CO CO CO À ER ^DISBERTATIO IL.. Denduftria adhibenda in ciendis, & co- örccndris humanis Affectibus, $. I, De thþltdfe Patbetica, feu ma"?æ, ex qua bumani Aj&c?u: pullulant, T. us p a a. NG ) ZORY o Ta àDeo primusex humo tum hominibus congenitus; quique adzquata A. x conditus fuit homo, ut Avex g» Nf * divifione bipartitur in concupifcibilem , & 2 LA N TEV non folüm fingulari, mi- iralcibilem ; cujusaptaanalogia peti commoe N l22 2 róque ordine nobilem ï N Ls dé poteítex gravibus; quibus duplex ineítnie "5 membrorum compagem Íus, veluti appetitus itidem duplex, unus fci- E aE coaptaverit, & quafi ful- S) du 209 if licetad motum,& ad quietem alter : & quem- Gü,l s cimenta offa fundaverit, admodum eorundem gravium nifus alia ra« qua nervis munirentür, carne veftirentur,vee tione eftetiam duplex , -unus ad impedimne- nis itrigarentur, cute contegerentur; elegan- ta, quz fiunt obvia motui deorfum, tollenda; tíque compofitione fummum verticem ftabi- & alterad refiftendum, renitendámque extere liret, brachia dilataret, pe&tus corroboraret, nz violentiz retrahenti grave à fua quiete : totique mobili ftructurz bafes fubjiceret pe- perinde nifus appetitionis duplex eft, ad moe des , quibus undique humanum circumfetre- tum unus,quoad proprium perducatur fipem; tur opificium ; verüm etiam nobiliorem ad- & ad quietem alter, quo in eodem fine tran- diderit partem , animam fcilicec fimplicem , quillé quiefcat : hinc infurgit appetitus fen(i- individuam , qua neque dirimi , nec diftrahi tivu: ad obices quosque amovendos,aut arcen« poffi; & licét inextenfa fingulis camen ex- dos, tamet(i ardni fint, & fuperatu difficiles, tenfis membris,& artubus motum impertiret, quique vel motum prohibent ad finem, vel & cujus beneficio foret homo prateritorum quietem perturbant in tranquilla poffeffione memor, prafentium fagax , futurorum pro- ejusdem. — Quo fit; ut motus concupifcibilis vidus; fuisque cogitationibus veluti alarum bipartitusfitinamorem , & odium; & appes expanfo remigio períingulas terrarum oras titus irafcibilis in audaciam, & timorem. uno temporis rnomento citraomne difcrimen Amor affectio, & motus eft, pofitus in circumferretur; trans Oceani long? , latéque 3. profecutione ; odium veróin fuga: ille in- diffufos tra&tus in i£tu oculi curreret; tertae ducitur ex imaginatione objecti congruentis : abfirufioravifcera , & in iisdem abdita qua- quoties hocnobis obviat, per oftiola netvo- que Ícrutaretur; imó & coelum ip(um «on- rum illapfus, & affluxus fpirituum fit ad ur- Ícenderet , orbésque illos ab intelligentiis gendoseos motus corporeos , quibus anima perniciffimé circumactos luftraret, objectumillud appetit; feu ad illud tendit; & ; & Unàtamen cum fpiritu indidit Deus ho- in hac tendentia in objectum congruum fita rini varios Zffe&tus, qui adamuffim i com- eft profecutio, quà vigente fanguis vegetior ponerentur recta rationis egregii forent vir- [ movetur, corlaxiüs ampliatur , pulíus fit tutum prodromi; & quos fi ítoica falce quis major,ut & refpiratio ob affluentem copio« reícinderet, ftipitem faceret ex homine, fine fum fanguinem in pulmones : & ex diffüfione vigore;absque fenfu, Sunt autem haüjusmodi fanguinis oculi fplendent, ac turgent; & quia fenfibiles motus, qui paffiones, feu pathema. retina incalefcit nictantes funt plerumque o- ta dicuntur fentientis animi ex boni, vel mali culi. Oppofita fermé obtingunt ex odii pa- themate, opinione natz commotiones ; quarum pro- Audacia veró, & timor tunc excie ptereaorigo fit animafentiens: non enim hu- tantur, cüm in profecutione boni occurrit,vel jusmodi affe&tus ex anima fluunt intelligentes imaginamur interponi impedimentum ali- càm in ipfa hominis mente , & in Angelis,qui quod fuperatu perdifficile. Hazc enim ima- pure funtIntelligentiz ab omni materiz con- ginatio avertit animumà profecutione hujus« cretione defcecatz, & fejun&tz, nulla fint hu- modi objecti ; & viam occludit fpiritibus ani- jus generis commotiones, Gaffectiones, ut rfnalibus, ne defluant in nervos, acexcitent nec in anima vegetante, cum fint plantz hifce affectum audaciz: ex quo oritur conflictus motibus deftitütz,& à quavis concupifcentia inter profecutionem, & fugam: objecti com- | liberz; harum propterea principium eft fo- modum illam fuadet , fed ab eadem interje- làm appetitus fenfibilis , tum brutis inditus; Ctum impedimentum avertit; quód fi prava« leat —— B . Delnduftria adhibenda in ciendis, & coércendis Afe&tibus, g leat inducta ex difficultate praconcepta ima. ea eftindoles, ut fimul blandus fit, & feroxs ginatio ; oritur timor , quo comprimuntur avarus, & prodigus; dives & inops; timidus fpiritus , ac prchibentur à centro ad circum- Gaudax : ipfe enim allicit, & interficit; blan« ferentiam profluere; feu à cordeadartus, & ditur,& enecat ; ofctila infigit , & vulnera in« Sín veró prevaleat ima- zeliqua membra. fligit; dulcedinem exhibet, G amarorem pro« ginatio,quá objectum congruum allicit, & cb- pinat: ipfeex vulnere nafcitur cordis, dolore via difficultas non cenfetur fuperatu adeo diffi. pafcitur, errore crefcit, & zmulus falaman- cilis5 excitatur tuncaudacia, cum ingenti fpi- drz vivitin flammis, ac pyrautlz focius in ci« zituum affluxu, à quo ardor in totum diffun- neres tandem evanefcit: ipíe oculis eft lubri- ditur corpus , diffimilis tamen ab ardore in- cus, & procax; forma infidiofus,& pellax; alis ducto ex amore : audacia fiquidem cum hu- volucer,manu expeditus;arcu, fagittis, & faci- moribus acribuscietur , & amor cum alkali- bus armatus: ejus vires validz funt,& efficas cis; Quamvis varii fint pro objectorum va- cs: fiquidem improvifus inflar procella la« rietate in homine affectus , omnes tamen ab bitur in pe&tus; ab oculis irrumpitin animumg uno fluunt amore; eftenim hic affectus qui eft acer, facibus inflammatus, amantem Crüe zeliquosad fe convertic . perinde ac fuprema ciat, agitat, ftimular, diftrahit, diripit, fugat, in calis fphera reliquos coleftes: orbes fuo Hicque eftille amor, cujus furoribus tragedize ambitu contentos motu verfíat, ac rapit. Spes, perfonant , qui perfzpe accufatur in fabuliss smetus, iracundiz, voluptates, invidie;imó G ut exlex, iracundus, intempeítivus; dicitür- ipía odia ab uno proficifcuntur amore: quia que eífe gratum venenum, quia blanditur, & nifi quispiam fe ipfum amore profequeretur nocet ; dulcis morbus, quia placet , & ledits alios odio non infequeretur: ideo eos aver- illecebrofum fupplicium, quia arridet, & la« fatur ; quia credit fibi noxios, Quantafit vis chrymas elicit; blanda mors, quia demulcet, hujusaffectus ediferit D. Gregorius Nazianze- G&interimit: & hic amoromni niíu eít coér« nus inquiens : ff Bubuleus ob vitulum unum cendus ejus flamma illicó extinguendz,ne vire 4b armento aberrantems vel paftor ob pecu- tus iisdem cinefiat, Amor naturaliseítrerum dlem ex denario numero deficientem 3/ vel avis intelligentia; fenfüque carentium ad cumu. eb niaulum,quem ad breve tempus veliquituf- latam fui abfolutionem decuríus , de quo D, ue adeó difcruciari folent, ut && illi ArrÉptis Augultinus //b. 11. de civit. Dei loquens aitz fifiulis in. fpeluncam quandam. evetti calamos 4dmores corporum mormenta fnt ponderum, emnes marore impleant; & balantia antmalia, fíve deorfum gravitate; five furfum levitata quafi rattone pradita evoceut , ac ff parvermt, nitantur, Hanc enim propeníionem ad fui gnajorem ex 1llie, quam ex veliquis univer[fís confetvationem , ac perfectionem Deus rebus delettationem percipiant ; 65 bec firidens ad omnibus indidit , ut fe ipfas coníervarents nidum convolet, pullísque ffrideutibus aduolet, propagarent, acproprium commodum proa« eósque penna foveat : quantà tandem charia- moverent, Exhiíceamoribus, profanusficut res effe par eff epud bonum , & commodum pa- eft coércendus, ita divinus, quo Deus adhare- fiorem oves ratione praditas, & pro quarum mus, jugiter eft excitandus. LI falute uonnibilpericuli fubjt? quandoquidem Eít autem finis patheticz, feu appetitivae f-ï. boc quoque acrioris amoris flamma excitat, facultatis perfectio animati corporis,ut nimi- Imó ex affectibus humanis nullus velocior, & rum commode fe habeat, ac perfecté fuas exe- efficacior ipfo amore, cui injüriam vifi funt in- rat vires, obeátque funcliones ; hícque finis tuliffe, quieum pennatum finxére, quafi alis eít, inquo viventia perinde dicuntur quieíce- indigeat: cüm nil fit amore pernicius, fitque re, acgraviain fuo centro. Rurfus hujuse quavis emiffa fagittá velocior;quin & faxa ipfa .modi finis explicatiüs dicitur fitus in cuflodia, volare difcerent , (1 amare fcirent, & confervatione nexàs organorum, membro- 4* San&tus Herotheus apud D, Dionyfium rum, partiümque viventis: ficut natura uni« amorem in quinque partitur genera,Diyinum, verfa folutionem dicitur horrere hujusmodi Angelicum, Intelle&tualem, Animalem, & nexüs horrore quodam publico, & communi; Ply(icum. Eftamor Divinus, qui Deo ineft, quó in omnibus , & fingulis fuis partibus à va- & quo fe communicat creaturis, quibus im- cuo abhorrct, quó nexus ifte partium diffol- pertitur quidquid boni, ac mirifici habent, & veretur, eó quia per difcontinuum vacuo in« hoc amore nil ad. majeítatem auguítius , ad terjectum pars fejungereturà parte: itanatue fan&titatem purius, & ad conítantiam firmius raanimalis hanc eandem totonifu impedit excogitati poteít, Amor Angelicus propiüs folutionem, ut nexum confervet organorum, ad Deum accedens eft, quo Angeli eterno cos- ac propriz ftudeat incolumitati, quá remoto leftis gloriz illuminati fulgore Deum longé quovis obice fuas exerceat vitales operationes, ardentiüs, ac firmiüs, quàm nos,diligunt. À- eà facilitate, ut nullum inde incommodum mor Intellectualis foetus eft humanz mentis, fentiat, & operatio adzquatz fuz congruat confiftitque in voluntatis propenfione in vee virtuti,ac Endelechiz feu energiz,ac vi fe mo- rum bonum., Amor animalis eft impulíio vendi. Tendit autem hac operatio fuapté quzdam vehemens in fen(uad rem amatam, & natura in bonum fenfibile, quod vulgó dicitur plerumque eftamor czcus, qui amantem in- objeCctum appetitüscorporei, &elt affe&tio terdum ad przcipitia ducit, &t ob impurita- illa, & impreffio indudta, & excitata in vivo corpore, ac determinata ab externo : obiecto, tem hominem focdat, & hujus impuri amoris ? quod 6 1 Differtatio I.» pars quavis cüm fit propter totum, in quo quod propterea dicitur mediatum bonum ap- petitüs ; cüm proximum, & immediatum fit continetur, nonniíl gratià ipfius effe poteít. Contrahitur tamen amot ifte veluti genericus impreffio illa in animali excitataj quzeque pro- xima ratio eíl, cur vires fuas circa bonum Ífen- ab homine ad ea, qua fibi fpeciatim confenta- fibile exerat ; totóque nifu profequatur fibi nea videntur ; fuzque naturz ,. ac conferva- 16, tioni congruunt: quód fi confentareum hoc- congruum; féque àfibi noxio avertat. i ll, $. Adhos fenfibiles, ac patheticos motus ex* ce fenfibile fuerit, cüm primüm imaginationi Bleroritte plicandos aptam exhibet analogiam organum objicitur , validé animum allicit , & ad fe fe THI Pneumaticam ; continet hoc in(irumentum attrahit utrumque amorem,fpecialem fcilicet, feriem rectarum fitularum, qu& numero im- & genericum, quó fert animus in bonum fibi confentaneum, . Idque oritur ob magnam fpie pares ac longitudine inzquales , ita funt di- Ípofitz, ut per ubos inflentur fpiritu,qui fol- rituüni motionem, &L agitationem , quá cone libus colle&tus ad fiftulas transmittitur ? tum citato corpore , & exertis organis phantafiz, adeó claré, & diftin&té& imprimitur idea boni jclibus; ceu lufibus repetitis digitorum, utra- que fcientiffimi Magiftri manus hücquéjillüc. illius corporei, ut voluntas liberé toto nifu que citra omnem errans errorem flatum im- inillud propendeat, moderaté profufum, opercnla foraminum Hanc internam pertur bationem, ac tu- $- mox abducens, & modó diducens ex arte in multum , quem paffio fecum adfert; volupta- tis, & triflitie mixtione contineri docuit Pla-. tibiis moderatur: & quod per feincondité re- fonaret, jucundum autibus, gratümque ani- to fuffragantibus prifcis Philofophis,autuman- tibus,aliam in re paffionum confufionem nec mis emittit fonum acutis , gravibus , mediise eífe , nec excogitari poffe, ni(i eius, quod pla- eque muficetemperatum: perindeanimus Íen- tiens per affe&iones determinatus ad motus cet, cum eo, quod difplicet ; undeanima di« fttahatur in diverfos fenfus, & oppofitas affe- Ípontaneos, vel naturales, patheticósque e- dendos, immittit per tubulos fibracum nervea- Giones: quod experimento videtur aflentiriy cüm triftitia ipfalicet. paffionum melettiffi- rum fpititus animales; non fecusac organce- dus cümreclasá tubulorum organi paragl- ff ma, & ipfíe dolor cum quodam voluptatis ( feu cum palmulas premit organi ) vento, & fenfu expleatur, & cecinerit Martialis aeri compreffo viam aperit, ut fubeat,ligulás- —— Éfl quadam fleve voluptas $ que tubi percutiat, & illae vibrentur , fonüm- Expletur lacrymis, egeritirque dolor que edant, & quidetn diverfum pro varietate czterum fi paffiones abfint, anima fedata eft, tüborum, ligularum , ordinum, ac regiítro- rum. Hc enim facultas pathetica varios gaudétque tranquillitate ; & é cohverío , fi ille infurgant , turbatur animus , qui veluti producit motus fenfibiles per fpiritus anima- zíluans, perinde ac mare fuas patitur procele les penetrantes tubulos nerveatum fibrarum; qui tamen motus , Íeu pathemata; fiad nor. las; quo fit confultiüs effe, nec delectari, ne- que dolere fenfu corpóreo ,' quia tunc homo mam magiítra rationis edantur harmonicum caret tumultu, & anima fe ipfam tranquill& efficiunt concentum recta vivendi , operandi- poffi dens bono ftuitur fibi congruo. que . norma conlonum. g« .. Princeps horum pathematum amor eft, Quamvis paffiones internz fint animi fentientis commotiones, non tamen, quæxv'is qui cateris imperat , qua raüone cum omni 9. fpirituum interna commotio paffio dicitur : paffionis actu conjunétum efe amorem, imó fingulas affectiones nil effe,quà mamorem pro- Z alioquin ficut nulla effe poteft hominis fpiri- iL tualisaffe&tio amoris, vel odii absque motu prium diversé modificatum , Íeu fub diverfa tendentia, docet Philofophus; eó quia impref- appetitüs fenfibilis, fpirituimque agitatione, ÓÍum à natura ,. ingenitümque habeat homo fequeretur citra paffionem nil velle poffe ho- minem, quod veritati adverfatur: cüm vel amorem [ui, quo fui confcius per ufum ratios nis fe iplum incipit diligere; inde progreditur ipfa bruta absque perturbatione multa pof. fint petagere, utvidere, ambulare, quamvis adalia extera amanda, indivulsé tamen àfui- & ipfa plerunque fuis pulfentur paffionibus ; met amore, eó quia catera nonnifi relative ad uod veró brutis convenit, id horiini in appes feipfüm, fuimque flatum, ac confervationem Prorenditur enim amor ad commo- titu fenfibili denegandum non efl. — INon ta- diligat. dum elicientis; movetürque propterea ad men omues paffiones brutis infünt, quibus homines aguntur, fed ille tantüm, quz natu- ideam boni generalis, in quod fertur homo naturaliter; imó & neceffarió ex eo ; quód fe re cujusvis bruti congruunt : deftituuntur : Dl?. $, dh ne jj ipfum diligat, fibique bonum generatim ve- fiquidem bruta iis paffionibus, qua in homi QMP i ratione foventur ; petverfitate cientur, & lit, ftudeátque propriz indemnitati, Rurfus ad fummum etiam porrigitur bonum,in quod propofitis bonis proprie humanis excie fub eo conceptu, & idea neceffario tendit. tantur,ut prz cateris eft verecundia, y quabruta non afficiuntur. Nemo fiquidem eft, qui erga fummum bo- num innatam in fenon experiatur propenfio- nem: quiacüm quisque velit proprium com- -:väfe(;ozäää | modum, nonutcunque, fed quantum fieri po» teíl, neceffé eft, velit etiam fummutii bonum, De cujus quodlibet par:ialke bonum eft portïio ;« H * De Indu(tria adhibenda in ciendis; & coércendis Affeaibäs. Z vehementiores, ac turbülentiores, procellas 5. ï[o etiam excitantes, animümqueinvehentes , €Uà De De]?;zaz'tz'ane,' Partitione, €7 fede plurimum adferunt moleítiz. 42. Sequitur ex data definítione, duo effe ge- - Humanorum Affeciuum. nera aíffectuum, unum ex objecto eorundem; Git Ariítoteles de Aifectibus, quos feu ex bono, & malo : aliud ex fubjecto, feu 16; J2 z. lib, enixim commendat Oratoribus, eó appetitu ? prima partitio ex eo petitur , quia Rhetoritos . quia nil pra(tantius fit, quàm ro- appetitus per actus profecutionis ampleclitur 7T, buíla, fimülque mellita oratione bonum; &per actusfugz deteftatur malum; animos flectere, & unius lingue imperio;in à quo propterea totonifu fe avertit : hinc ex quam Orator velit partem, Auditores trahere, affectibus alii confiftant in quadam profecu- Certé nil fortiüs, nilque flectere , fubigere. tione appetitüs ; hi fcilicet, qui verfantur cir» mobilius eá imperandi ratione ,' quà Orator ca bonum ; & alii in fuga, & deteílatione; nobiliori hominis parti dominatur, fivein ge- nimirum illi, qui verfantur circa malum , ut nere exornativo laudet, velvituperet; fivein docet Arifloteles, Exparte fubjecti dividun- Lib.6.Ethis, 1 deliberativo fuadeat, vel diffuadeat; fivein tur itidem affe&tusin alia duogenera, quia alii €ap, 38. Judiciali accufet, vel defendat, Quid enim funt affectus feu motus appetitüs fenfitivi, praftantius, quàm odio diffidentes, X inimi- concupifcibilis ; & alii' appetitüs iraícibilis; citià flagrantes, amore conjungere, & arclio- quam partitionem. docet Ariítoteles Líb. 1. "u risamicitiz vihculo in unumagere? furentes Rhetoricorum cap. 10. cui adheret D, Hiero- Incap.13. irá, lenitate mitigare ? commotos furore, nymus inquiens : Inzatione po[frdemus pruden- Matthai, blanditiis fedare ? nimiáfretos confidentia,&C tam: inirafcibili odium vitiorum : in cone Ípe nixos, repentino timore comprimere ? in- cupifcibili defiderium virtutum. Katio fuffra- dignatione ardentes, verborum lenociniis fo- gatur ob difcrimen bonum inter, & malum; pire? cordis duritie in malis obfirmatos, lin- appetitus enim dicitur concupiícibilis, quia in guz imperio flecterein meliorem frugem ? bonum fertur, & malum refugit: & iraícibi- Íevitieagitatos, mifericordià delinire? invi- lis, quia tenditin bonum arduum , & refugit dia tabeícentes, amoris alexipharmaco reíti- malum difficile. Poteít bonum appeti ut ab- £uereincolumitati ? malevolentià exultantes; Íoluté bonum ; & uttale bonum, arduum, ac benignitate demulcere? in przceps obczcato obtentu difficile; fimiliter poteft appetitus impeturuentes, fedatalingua orationeretar- averfari malum,ut diffonum;& ut tale malum, dare, & alió traducere ? Quis inficias ibit, ita feu fuperatu difficile; qua ratione neceffe eft, Íupremam hominis arcem fubigere, aninjám- ponantur duo appetitus fen(itivi, concupifci- que flectere; commotosaffectaum fluctus fe- bilis unus,complectens affectus Amoris,Odii, dare, ac malaciz reílituere ; fedatos ciere , Defderii, Fugz, Gaudii, Triftitiz : alter ira- opus effe íummz fagacitatis, ac. induflrie ? Ícibilis; fub quo militant Spes,Defperatio, Ti« x Hoc idem eft, ac fuper pennas ventorum am.. mor, Audacia, Ira. bulare, &aurigantis Numinis fpeciem imita- Sunt in homine hujusmodi affectus.quo Ij. ri; cüm homines affectibus perinde rapiantur, in mari ventorum agmina ; fi leniter efflave- acventisnubes; & Orztor veluti auriga affe- rint, folatio funt equora trajicientibus, remi« &uum, quafi ventorum, habenas laxet, vel re- ges fe à labore fubtrahunt, fibique faventem ! ftringat,. adgratulantur nautz fortunam ; ridéntque d I. Ut autem prepiüs naturam introfpicia- coclo, falóque arridentibus : fin autem acriüs mus humanorum affectuum, quibus fi defti- urgeant; coelum nubium colliíu turbant, flu- tueretur homo incultus, aridásque foret ftipes &tus excitant, folem abripiunt, fonantésque fine fenfu, absque vigore; enucleanda eít eo- fufcitant procellas; & glomeratá turbulen- rundem genuina definitio. Sunt igitur Af- tiorum fobole ventorum omnia inter fe feele- fe&tus ignotz quedam animi propenfiones,ac menta permifcentur ; aquarum montes vol- proclivitatesà rationealienz, menti , ejásque vuntur ; G navisquamvisingens, G valida tranquillitati infeníz ex apprehenfione boni , immenfis verberata fluctibus, quaffata zftu H vel maliprafentis, vel imminentis, Dicuntur incipit laxatis compagibus labefactari; & fub- ignotz animi inclinationes, quia plerumque Ícudibus revul(íis per-hiantes rimas viae undis experimur, nosanimo angi, & cadere; tametíi innavim aperiuntur, qua mox diffolvitur; j caufa nobis minimé innotefcat. D, Augufti- nullis nec prorz , neque puppis munimentis Lib, ». deci- nus ait, has animi ptopenfiones motus effe, urgentium impetus fluctuum fuftinentibus, & v.cAp.4. quos Grazci Patbos vocant, & Latii Afeïiw. quaífatis armamentis in ultimum etiam abri- : Preffiüs Nemefius Lij. Ze Natura botninis eap. pitur navis difcrimen & fluctibus abforbetur 15. definit, humancs affeclus, effe motus ani- decumanis, lta in animo affeCtus fi lenes ma rationis expertesob opinionem boni, vel fuerint, fi re&te obfequantur rationi,commo- mali. Quéd (i atfeCtus ratione deftituuntur; do funt homini, quem ad ítudia incitant, pro- movéntque virtutum : fin veró diclaminaex- confequens eít, eorundem fontem effe appe- títum fentientem; & ab iplo folo. diffluere cefferint rationis , menti ferenitatem abripi- Cadeoutin ipfa hominis mente,feu intelligen- unt, potentias veluri fluctus commovent, ho- tia; & plantis foli addictis vegetationi, nulli minem turbant, ac labefaCtant ; & plerumque fintaffedtus ) quorum alii leniores funt, alii etiam perdunt: ommnesíiquidem malorum COR» - Differtatio I. $ riunt fonte; & acriores nt emiffi lammarum congeries, que hominem torcjuent,affligünt. cuein flatu naturz corrupte fuamàpravo globi ab accenfa fornace impetu prodeunt ve« hementioti. : affe&u ttaxére originem: enumera, fi potis . Nullainhomine ciet urtem pe['caä, mentis es, febres quotidianas; tertianas , quartanas, 1jfs continuas, putridas quibus humores in ho- abripiensferenitatem ; quin fundo cordis &« mine corrumpuntur : dolores arthriticos , ducatur ; erumpunt ex ejus anguftiis non fe- cusac ex Eoli exefo, prerüptóque antro paí* pleuriticos, colicos, qui miferé corpus tor- quent humanum; epilepticas convulfiones; fionum Euri, Notique atras mocroris, & aliae dyfenterias , colliquationes , quibus inteftina rüm paffionum nubes adglomerantes; cogens diffluunt ; exulcerationes, quibus vifcera pu- tésque accito in fubfidium dolore in pluvias trefcunt ? gangrenas ad internecionem repen- lacrymarum ; & reliqua ventorum cohors tes; tumorum varia genera, membrorum re- oppreffo angoribus pectore abit in fufpiria. Sin folutiones, ventris lancinationes,mufculorum veró dolor fit de injuriis fupremo illatis Nu.- convulfiones, paralyfes, pleuritidess cordis mini; tunc mens czleftibus verberata fulgetris oppreffiones ; deliquia capitis; gravamina,dee contremifcit divinz terrorejuílitie 5 & proe liria , arthritides, hydropes, phthifes; Galia cellarum impatiens fe ipsá do&tior pietate fue fexcenta mala, quibus adhibita pharmaca ce- rit, (éque indignationum turbinibus commoe duntiá tormenta; cujusmodi íunt fectiones vet, lactuofz mutilantur fingultibus voces3 membrorum , uftiones, lacerationes: hac o- & effradtis intimiorum fenfuum repagulis, mnia à pravo illo in protoparente oriuntur af- coguntur & ipfz intimiores médullz, doloris fe&u; quo inhiansdivinitati; ut numen fieret, agitatione flu&uare, refricante memoriáà ane lumen perdidit fuperne gratize, G pomi mor- teactg vitze flagitia, quibus per decem facil& fu mortem deglotivit; quam in pofteros trans- millia, & amplius pudendarum aétionum à £fünderet, miferiis omnibus obnoxios; utnon fummo fe Bono avetterat , ut futilium & ci- 1. immerito conqueratur Philo; perinde in cor- flernis diffipatis hauriret voluptatum corrus us humanum effranes affectus admiffosfuif- Prater recenfita naturalia ine ptas aquas, fz, indomitas veluti beftias pofthanc primam flrumenta ciendis affectibus accommodata , naturz labem ; àc in arcam Noémi Cathaclyse concutruntplerumque etiam caufe alix exe mo imminente haud cicures feras, trinfecz, prafertim cacodoemones, qui mens Sedes horum affé&tuum cot eft huma- tem tacité fubeunt, & corporis humoribus. 14. num , infidens homini infra lzvam papillam impexi &luétus excitant, pravósque affectus in tarbinato mucrone, priorsüm, feu in partem hominis commovent perniciem, priorem eminens, Huic pracipuus eft calor; $. H & ab hoc fonte venz duze cateris grandiores riorfum, & retrorfum, feu in priora, Gtez. 3 difcurrunt; fparfaque ramorum ferie per Quadam ciendis Affclibus [rare- aliasminores mem bris fingulis vitalem fan- quifita donantur explicatu. guinem fuppeditant; totümque corpus hu- h Racipuum, quod ad probos in homi- 16. moterigatur vivifico; ac demum in hac cór-- num pestoribus ciendos affectus, pra- dis officina fpiritusaffedtibus miniftrantes cu« vósque coércendos exigitur,gratia eft düntur: & càm fpiritus . calor, & fanguis opitulantisDei; fine qua fuules funt pracipua fint inftrumenta, quibus vehemen- lenocinantis facundiz artes, inanes culta elo- tiores feruntur affectus, quales funt amoris; quentiz conatus, fupervacanea humanz mea- & iracundie , recté cor affectuum flatuitur tis ftudia, — Eft enim Deus, cujus imperium. domicilium, ac primatia fedes: quód fi pal- in fenfus, mentésque hominum , ficut fum- pitat, magnum illud dixeris mare Danielis ju- tuor venti, feu mum eft, ac difpoticum; ita citra verborum giter fluduans, in quo qua circuitus, argumentorum apparatus , Vocis perturbationum totidem fontes, adverfis mo« ftrepitus intimioribus hominum illabitur fen- tibus inter fe fecolliduntur; & ignis excuti- fibus, & corda blandé petvadit, fuaviter mo» tur ; nonfecus ait Lactantius lib. de ira ac du- ver,& in quamipfe velit partem flectit..— Orae riffimi rigoris materig, f1i i&tu vehementiori tor licét é facro fuggefto ad. populum dicat; concutiantur, fcintillas emittunt: hincad ve- nifi hac divinafuerit ope fuffultus, fru(tra ver- hementiores affectus hi funt proniores, qui- borum murmure, quafi maleorum ftrepitu ad bus plurimum ineft caloris, & fanguinis; ac ftantium aures pulfabit, terrorem incutiet; fpiritus in cordis fornace elaborantur fubtilio- animósque ad meliorem frugem excitabit; ad Wb g, res: quá ratione animi affectus vigent in ju- venibus acriores, quàm ad fenium propiüs ac« id enim opus habet Dei monentis, ac moven- täioþi,;. tis auxilio, quod propterea fufis precibus de- cedentibus, quia illi calore, ac fanguine aftu- bet enixim . expoftulari ;; dein humanis uti ant, cüm ifti frigére incipiant, & languefcere. fubfidiis & Rhetorices depromptis penu; ad Voloit igitur natura, cor humanum przmolli, quod fumma itidem defideratur folertia, ac - firmóque opertum membranz involucro,mu- iira fagacitas. s nitum pe&toris muro ; circumfeptum cofta- Siquidem Orator ad ciendos a ffectus &a i rum vallo ; utintnto pofitum precipuam pa- riat vitz caufam, &Goriginem ; à qua affectus oportet, fit preditus mentis acie, qua fubti« liter intimas penetret hominum naturas . íé« lcniores, pe?indc ac rivuli à pellucido fcatu- que ' . Delnduftria adhibenda inciendis, & coércendis Affectibus, 9 que infinuetin eorundé mentes,illabatur fen. frequentioribus promovent ; velepiftolarum fomeatis,(ilocorum interítitio diftent,fervant fibus,ut quibus illi ducuntur ftudiis introfpe- Glis,talé i& ad (peciem conformet;qualis eorá incolumes, 1». lj moribus fimilis effe videatur : , primüm obfe- Hzc eft illa animorum cognatio, quam cundet loco, alliciat;ac blandé circeum.pracor- qui ab hominum cotu, & inve&ta focietate dia ludat: dein ubi faventes animos advertit, volunt exulare, folem mundi univertíi nitidif- paulatim períonam (ibi , mox etiam Audito. fimam lampadem nituntur extinguere, Nil ribus exuat 5 ac demum affecliones alias in- inter homines jucundius , nil utilius . animo- duat, & alios feufus inflillet; quibus imbu- rum confenfione , & cognatione 5 eft enim antur ad(lantes etiam propriz obliti confue- lataanimorum conciliatrix, amoris foecunda tudinis, ac natuta. Et quod ad id przílan. patens, virtutis optima nutrix; cujus benefi- dum muneris fuerit oratori ingenium ? quaz cio fedantur tumultus , extinguuntur inimi« menti fagacitas, quz animo fapientia,qua in- citi2, eradicantur odia, ; Perinde vita civilisg telle&tui perfpicacitas, quo judicio prudentia, hac nititur animorum cognatione , ac vitis, qua lingue facundia, qua eloquentiz ener- fulero, domus fundamento, Respublica fo-. gia, quarationibus efficacitas , ut homines, cietate, Hancanimorum cognationem fuiffe qui plerumque propriz duntaxat opinioni nu- ab ipfa natura hominibus inditam, liquet ex bunt, propriz obliti conditionis ad peroran- naturali hominis propen(ione, ad amicitiam. tis imperium alios veftiant mores, aliámque ineundam erga quasdam períonas;& non alias; naturam induant ? quis eat inficias,ad id pra- quod autem à natura eít, nequitnon effe bo- ter Oratoris induílriam vocem requiri divi- num; fiquidem naturz Author vizr cunctas Gentf-ro nam , cui fingula parent,elementa obíequun- qu& fecerat , & erant valde bona z neceffeigi- tur, & creaturz omnes obediunt ? tur erat, ut hominesex iníito naturz inílinclm. 18. Prefidia veró ex Rhetorices deprompta mutuo amoris vinculo copularentur ad civi- lem vitam inílituendam , cüm haud inícité&, penu ad ciendos affectus , animósque flecten- dos potiora in fimilitudine haberur affe&u- dixerit ille; gazcunque folitudine. dele&latury, um; adeout Orator in id potiffimum incum- aut fera, aut Deusefl : faítidium fiquidem. bat ftudii , ut quosin aliis velitaffectus ciere; focietatis nefcio quid videtur belluini prode-. eosdem in fe priüs excitatos habeat; quos re; nifi propenfio ad vitam folitariam à ítu-. enim fibi affectus imprimunt oratores , cos dio proveniat fecedendi, ut altioribus quis: faciliüs in aliorum pectora transfundunt; nifi vacet contemplationibus, Deóque magis ad- ferrum candefceret admotam ílupam nun- hzreícat: velextra negotiorum obftrepentes, quam adureret, neque tormentarium accen- tumultus fibi magis attendat ; quod nou eft deretpulverem: nonaliter operantur agentia laude vacuum in plerisque; qui aulze abdica- ni(ijuxta virtutes, & qualitates, vel (ibià na- tis honoribus, relictisque hominum frequen-- tura inditas; vel extrinfecüs comparatas , & tiis, vircutum flores in eremitico feceffu , fa- adícititias, Quisà nive calorem, ab igne fri- vente ccelo , arridente folo eó feliciüs excoe gus, abaqua ficcum putet extorquere ?. Fer« luerunt, quó umbratiles mundi honores ; flu- veícat amore Orator, fi alios ad amorem ni- xáque ejus commoda, & fucatas voluptates. i(4 x titur excitare; odio vitia acriüs profequatur, flocci fecerunt. * fi aliosvelit ab iisdem averíos; miferatione Cüm igitur vis animorum iufit cognati- 20» moveatur non frigideé, Graffectaté, fed pru- oni ad excitandos affectus, fle&tendas mentes; denter, & opportuné & cordaté in calamito- reconciliandos diffidentes animos, ineundam;: Íos; fi commiferationemin aliis ciere fatagit: amicitiam, promovendum amorem; inid de-. tali Auditores moventur affectu, quali Ora- bent Oratoris íiudia coilimare , ut. naturze. tor afficitur; prodeuntab oreverba; íedne- propenfionibus priüs fe Orator accommodet, fcio quid animi fecum deferunt , per aures imó & more: quafi induat eorum , quos fib£ Per- mentibus imprimendum adítantium, benevolos eflecupit ; Dein eosdem proríus inde ac corporibus, creduntur animis indita in fe affe&tus excitet, quosciere in aliis nitie quzdam veítigia (imilitudinis, quibus prom- tur: fiquidem qui animorum cognationecon« ptiüs cohzrelcunt, etiam in primis congreffi- veniunt, facilé mutuis colloquiis, quafi bene- bus, cüm nullum inter fe fe veftigium amici- volentiz vehiculis affectus fibi communicant z tiz antea inftituerint ; & fola vel morum, vel potior enim ratio flectendi animos, ciendíque animorum fimilitudine delectati velociüs in in iisdem metus in hac fita eít affe&tuum (imie mutuam benevolentiz feruntur conjunctio- litudine: quem Orator impreffum in fe ha- ZLib, f,J4EF- nem ; ut obtigiffe Theageni , & Chariclez bere affe&tum fenferit, eundem facilé in pectus transfundet aliorum. Mzopic. narrat Heliodorus : càm primüm in mutuum Ardeat Orator, ut venerunt conípedum; animi, qui fe iisdem flammas é facro fugge(to fpargat,& cor incen- feré impreffos characteribus noverunt, toti in dat Auditorum,;excandeícat animo, tonet vo- extimam vultüs cutem variis immutatam mo- ce, ut terrorem incutiat ex imminenti diícri« tibus, perfufam coloribus profilverunt. Hac mine; miferatione , lacrymisque liquefcat, ut eft illaanimorum affinitas, quá homines pa. adítantes pari.afficiantur teneritudine: tri- trià licét diffiti, ritu diverfi, fludiis diffiden- ftetur, fi alios cupit mzílos; gaudeat; fiie- , tes müruisbenevolentiz vinculis conglutinan- tos; timeat, fi timore perculfos: quem ex tur, G amicitias ineunt, quas vel colloquiis Oratoris animo hauriunt verba affectum,eun- B dem Verani de Affeclibus Ti om. L. IO Diff er*tatio' ER d-'em ad Auditores fuccollante voce deferunt, mos moverte, ac fleClere cupit Orator ; abeas animisque imprimunt., rundem (iquidem difpofitione, propenfione, $1. Cavendum tamen, folertíque cürà pro- ac habitudine totum feré pendet negotii mo- videndum eft, ne affectus hujusmodi accerfiti, mentum, Sicut varia funt hominum ítudia, ac intrufi videantur, feu ne appareant nimis it3 difpares in iisdem ad plures affe&us incli- artificiofi, ac (tudiosé excitati in Oratore,tunc nationes : quidam fiquidem ad iras, & odia enim, quia detecli, efficaciam exuunt , nec proniores,difficulter ad miferationem flectun- fuum ut plurimum fortiuntur effectum ; per- tur; alii infano flagrantes amore, ab objeclto, inde achoftium fubterranei cuniculi feme! cui intenfiori adhzrefcunt affe&tu, haud facilé deteQi, aut eluduntur , auc excluduntur , aut divelluntur ; funt alii adeo timidi, ac dejectt minus habent virium ; cavenda omnis affecta- animo, ut vixin fpem lautioris fortunz erigi tionis fufpicio eft in animis flectendis, affe&ti- poffint; alii ita audaces in rebusarduis aggre- büsque ciendis ; affeclatio fidem amittit, & diendis, ut licét iisdem objiciantur vitz diícrie cui non credimus, fi doleat, aut irafcatur; neu- mina, qux imminent , difficultates fuperatu tiquam cum ipfo dolemus,nec irafcimur:fucati veluti impoffibiles, vix coérceri poffint; alii in Oratore affectus umbratilem tantüm pof- L quafi feníu deftitnti, gelüque correpti, itafri- funt verborum pugnam inftruere, non veró gidi, ut adamoris incentiva non plus movean- fupremam humanz mentis arcem expugnare: tur, quàm caucafea juga altis infepulta nivi- ad affe&tus ciendos latenter eft permotio elici- bus, Adolefcentes, & foeminz, ut etiam viri enda, G nunquam aperto marte pugnandum: boni, qui flexilem funt naturam fortiti, faci- mec id vitio vertitur pugnanti Eloquentiz ; liàs ad affectus fle&tuntur miferationis , & ti- ficut dimicanti Bellonz effet dedecori. Ad- moris. Viri aufteri; quos Brontes, Steropés- aptanda funt affe&tibus verba, fed propria, ue Vulcani diceres in incude malleáffe, ac non abfoleta; inferendz fententiz, fed con- chalybe cudiffe duriores, vix ad affectus impel- fentientes, non violenter intrufz ; adjicienda luntur doloris, & mifericordiz; ficut qui per- lumina, fed quz viam prafignent, non adítan- petuis rigentes odiis,ad amorem nonnifi diffi. tes tantüm. demulceant ; utdue omniía uno culter moventur: difficilior enim eít tranfitus comprehendam verbo, comparanda eft motio, de extremo ad extremum, quàm de medio ad quz naturaliter influere videatur,non violen- alterum extremum ob minorem fpatii fupe- ter efle intrufa ; hinc falluntur, qui cum affe- randi intercapedinem. - €lus feliciter ciere inceperint, rem bené ine Orator fi demorfos fapit ungues,fedulá 2 4.6 choatam, vel congeítis corrumpunt eruditio- difcuffione perpendat naturam , ingenium, nibus, vel coacervatis infringunt acuminibus, propenfiones, ftudia cujusque , & qua vifa uibus Auditores in alia diftrahuntur ciendis fuerint aptiora, fingulis adaptet; ídque facili affe&tibus haud idonea ; vel detinentur inre- negotio praftabit; fi noverit,quale fit homi- rüm nimis fubtilium perceptione, quá affectus num, apud quos agit, ingenium, quá educati- vix natus , interitum naclus fuum in. ortu one à tenella atate fuerint formati, quibus occafum fubit; quó enim magis inveftigae imbuti moribus, inftructiamoribus , przoc- tione defatigatur intelleclus, eó plusinappe- cupati perfuafionibus, quá fint etate,quá con- titu minuitur permotio, affedtuümque exci- ditione, quo fexu, & prefertim quo loco, & tatio, tempore fint movendi; non enim loci, tem- 22, Argumenta itidem ciendis affectibus fe- porísque circuniffantiz femper Oratori favent le&a, non funt feriatim difponenda , nec per ad illos ciendos affectus, ad quocs cupit alios " verborumcircuitus protrahenda ; fed negle- fleclere: non enim olitor tunc flores legere éto quodam ordine, quafi confusé proponi de- in areolis fperat, cum hyems triftis, immitis, bent, non fecus ac in pugnis exploduntur tor- afpera riget, & omniain luctu jacent, & fqua- $, menta?; hac ratione videnturànatura obíte- lore; velatrogelu concreta ,. vel delapfis ni- tricante ingenii calore potiüs prodire, quàm vibus infepulta; fed cüm vernis teporibus, ex- Rhetorices artificio comparata mentes perva« hilaratisauris coelum, & tellus incipiunt mi. dere Auditorum. Artificiofa hacconfufione, tefcere: cüm arridet afltum Arietis, fydus & folerti ftudio quafità negligentià u(us feli- propitium, beneficum, foecundum, nafcenti- bus rebus amicum: cüm fol altior metallo- citer fuitSeneca Tragoedus, qui in ciendisaffe- €tibus pre cateris eminuit , itaenim pingit rum principi fimilior, ac de Jovis fabula in Medeam, ut colores confuse videantur miíce- finum illabentis Danaé triumphans, aureas de- ri, & argumenta périnde;acignes atris erum- mittit radiorum pluvias, foecundaturus Flo- pentes é nubibusreclé, obliquévagari: ver- ram, daturus Pomonz fructuum divitias:ciim ba itidem cothurnata tragico inferviunt fu-. fontes manant liquidiüs, & hyberniscompe. rori: flylus nonut regalis fluvius fedate, fed dibus expeditilargiüs amnes fluunt ; & pellue - incifus torrentis inftar per faxa, pérque fcabra cidirivulorum latices pratis flore collucenti- viarum ita devolvitur, ut videatur , Pontenz bus grato murmure adgratulantur; cum tur- indignatus draxes 5 plurimum hecomniaad- gentgemmis arbores; detonfi nitent herba. ferunt Oratoribus fubfidii ad ciendos affectus, rum tori; G per virentes montes agni lafci- flectendos animos , dummodo bene adapten« viunt, & opiliones cum bübulcis inflant fi(tu- tur,ac perfonis accommodentur movendis. las, & paítorale accinunt carmen. Ita Ora- 23. Habenda ratio eít perfonis, quarum anie tor in ciendis affectibus tempus feligat oppor- tunum, - Dö Induftria adhibenda in ciendis; & coércendis Affe£tibus. " tunum,locámque proprium, quo fublatis obi- borum lenociniis , fed minis acrioribus, & cibus fperet,fore,ut animos flectat. Contin- potioribus argument - gunt plerumque temporis , locíque circume- commodatis, is eorun:dem captui aG« Íftantiz, quibus beneficio repentini alicujus $a IV« jam commoti animi magis flexiles, pronique fint ad eos affectus; ad quosartis,& eloquen- De Affellibus Etbicis,E9 Pathbetici , 3 tiz fubíidiis accedentibus facili negotio im- Eorundämque ciendarum, ac vemit-. pelluntur. | Ubiautem animi ad quosdam af- fectus ex inolita confuetudine obduruerunt ; zendorum ratione, $n quoUM 0ra- t10nls genere, difficiliàs tunc eft,eos in oppoficas flectere par. Onfueverunt Rhetorices addi&/i flue tes.feu contrarios in iisdem affectus ciere;tunc 27s enim inf(i(tendum eftrationibus,colluctandum diis unà cum Ariítotele affectus bi- argumentis, inftandum fuafionibus, dextro, partiri in Ethicos,& Patheticos: illi finiftro Marte pugnandum; donec pervicacia funt lenes,blandi,comes; jucundi ; hi expugnetur, obítacula fuperentur, vehementiores,incitatiores, acriores; illi mol- 2f. Cüm omnes homines quoad animi affe- liter animum titillant ; ifti turbaté percelluntg &liones; propenfiones , ac ftudia non (impli- illi pellucidi veluti fontium latices leniter per cis, ac uniformis fint naturz, fed in propemo- florulentos pratorum (inus decurrentes, acte- dum innumeras diítrahantur varietates ob va- nella irrorantes viretà, fe in intimosanimi ree riarum affectionumturbam, à qua in diverfa ceffus infinuant, & fuaviter influunt ; iftitor- trahuntur ; ideo vitz prz cateris confuetudo, rentis inflar erumpentés perculífum obruunt animum; &appetitum antea fluctuantem e- quz in alteram folet naturam abire , perpen- vertunt. denda eít; quia hac plurimum obtinet vi- Ad ciendos affectuslenes 3 ;lhibenda eft rium ad affeclus, vel fufcipiendos, vel rejici- 38: endos, arduum enimopus femper fuit invete- oratio mollis ; fonora, fucculenta , qua cüm ratas evellere in animo coníuetudines , quz habeat animum titillandi, & appetitum mo- temporis diuturnitate cateris altiores egerunt vendi, fermo debeteffe numerofus, floridus, radices; ficuté converío facile eftjhomines ad varius; eloquentia plena, arguta, jucunda,lu- ea, blandá fuafione flectere, quibus ab ineunte minibus nitens, floribus ftipata, elegantiis or- zetate atfueverunt. Rutticos laboribus innu- nata. falibus afpería, leporibus modera:é jo« ] tritos , agrísque excolendis affuetos zgré Ora- culoía; ne Oratot in fcurrilem videatur dicae tor adotia pertraherer Muíarum blandz íua- citatem degencrare. Permittuntur Oratori fionis illicio; ficut é converío aulz otioim- in Ethicis affectibus ciendis ridicula quedam, garceícentes ad rurales fubeundos labores : ad non tamen quibus comicorum infílar abutatur; hos igitur flectendos eo firmiüs vi argumento- cüm prona ex fe natura fir ad rifus, & delecta« rum eítinfiftendum , quó expugnatu funt dif- tiones, perparcé funt ridicula adhibenda, ne ficiliores; hzcqueratuio eít, cur ienio confecti gravitatem lzdant Oratoris, nec in hoc genere difficiliüs flectantur, quàm adoleícentes ; ma- pluribus indigent homínes ftimulis,proniores gisque obluctentur rationibus, haud facilé fi- ad rifum, quàm luctum, Ut autem lepores nentes fe fuaderi; quia iniisdem inolita con- non (int fcurriles, & (imul fale aliquo condi- fuetudo plurimum ex temporis diuturnitate antur, quó rifum, ac letitiam excitent,debent gravitatealiqua temperari, cujusmodi fuit le- obtinuit roboris, quó difficiliàs flectuntur : analogiam exhibentplantz ; tenellum ramu- pos Leonis Byzantii Sophiftz nobilioris no- Ículum recéns infitum facile divelles ; fedaa- tz: hicut refert Philo(tratus plus uno venu- nofam quercum vix toto conatu flectes, fte dictionis lepore valuit apud Philippum 26, Perpendenda itidem eít corporis confti- Regem, quàm Demofthenes apud Athenienfes tutio; fiquidem corpore qui vigent, ac pro- prolixa, & culta oratione; quod enim hic bà gaudent valetudine proni funt ad quosdam longo verborüm circuitu non potuit confe- affecius; quos imbecilles, & zgroti potiüs qui, unico obtinuit Leo urbanitatis fale. Phi- averfantur; quidam etiam certis temporibus lippo fiquidem contra Byzantium ingenti bel, fentiunt fe turbari, & minuscapaces funt, ut lorum apparatu, plenóque exercitu properan- fuaíionibus flediantur, cüm alias fint naturá ti,feltivus, ac jucundus Leo ab urbe egreffus flexiles. Viri aulzaffaeti, & alii litterarum obviavit, & falurem,cum fuiffetRegi preca- dediti ftudiis, chartisque iugiter impallefcen- tus,fubdidit: Dic, age Philippe, qua te caufa trahit oppugnatum no(tra moenia? Tum Rex tes vix tenellis,ac mollibus affectibus moven- tur ; fi enim Caufidicus in pleno fenatorum hilari fronte, Amor refpondit tuz. patriz, confeffu ad fui clientuli promovendam cau- quá ut potiar, veni: AtLeo fubridensait,non fam, eos id temporis flebiles mifceret affectus, apparatu bellico, non inftructo exercitu, non quos adhibuit olim Cicero in Miloniana apud tubarum clangore, fed inftrumentis muficis populum; rifum faciliàs moveret , quàm la- amantibus opuseít; fubrifit Rex audito lepo- crymas excitaret: apud doctos, & politicos re, & ab urbis oppugnatione abítinuit. adhibendi funt affe&tus pleni acrimoniá , vivi- Blandz dictionis venuftates , ac lepores 29; dóque dolore, Apud viros agreítes, naturá dummodo Auditorum genio,ac fenfui accom. pudes, ingenio feros totis lateribus, nifüque modentur plurimum obtinent roboris ad de- £ot0, ac voce pleniori infiftendum eft,non ver- mulcenda pectora, flectendos animos,;ciendós-. " Veranide Afetlibus Tosa. I, B z que L] Diiï'cttatïo YX que affedtus Ethicos, & lenes, voluptatis prae- effufo madidus, veftis multo cruore feed? pel« i íertim, & letitiz , quibus libentius homines luta, fuppliciorum dira tormenta , cicatrices Ad hos, aliósque lenes affe- tencllo corpori infculpta, & inflicta ad necem, perfunduntur, étus fufiori oratione blandé excitandos pro- vulnera nonnunquam Judicisanimum inflexee rint ; nihilominus non effeid adhibendum;ni(i derunt deícriptiones per hypotypofes, parti- um enumerationem, quibus res nontam blan- cüm natura rei,de qua agitur,videtur exigere, dz ornatu elocutionis, quàm fuis veítitz na- ac circumílantiis congruere ; non Íemper qua tivis coloribus videantur (ub feníus cadere. foris oculis fubjiciuntur, accommodata eíle Figurz itidem in hifce affectibus ciendis , ut videntur affectibus ciendis, cujusmodi funts etiam fententi& fi graves fuerint " rebüsque qua picturis, ac hominum artificio compa- rantür; quia tunc plus habent. affectationis » accommodatz, ac blandé propofitae plutimum obtinent virium, quàm roboris ad fle&tendos animos; qnia quas -In ciendis a ffeGtibus doloris, & miferae artificio comparantur, motum potiis exigunts 30. tionis, res ill funt efficaciores, fi proponane quàm excitent ;, cum animus ad ea, qua ficta tur, qu& fenfibus íunt viciniores: cüm . fint manifeílé cognofcit, fincero non moveatur affedtu: ficut qua fucata funt, fufpicionem. hujusmodi affectus permotiones fenfuum; res iisdem proximiores multum habent roboris ingerunt ; ita neque plenam fidem extorquents ad illosexcitandos , non ita que minimé fub- quá animus iisdem adhzreícat : viris eruditis fen(us cadunt , & abítrahunt à fen(bilibus, qui rationis tantüm pondere fle&tuntur, nec (inunt fe colorum allici fucos hujusmodi exe quia ficut difficilius funt captui; ita plus de» hibita fimulacra funt potiüsrifui; licet rudis fatigant. intelledum ; & minus movent fen- fus, quorum aflectus doloris, & miferationis populus, qui mentis intelligentiá parüm vae Íunt permotiones, . Ét quemadmodum fen- let, plus imaginibus dele&tetur , quàm cultà fus vilus eít caterorum acerrimus ; ita qua oratione : & faciliüs fle&tatur rei fimulacros oculis fubjiciuntur fortius movent animum; quàm luculentá ejus defcriptione ; propriume id minuta eít plebis, oculorum magis oble« quàm qua per aures immittuntut: folent ocu- lis objecta animos magis affücere, quàm quz Gamenta feclari , quàm aurium adharere fo» tantüm audiumur, ut innuit Venufinus. nis; quibus éconverfo in viris eruditis.affue- tisque chartis impallefcere vehementer audis Segniüs irritant. animos demifja pe : tus percellitur, Ganimus inardeícit ; ac fle« AurES ; &ucur. Quàm qua funt. oculis fubjecia fide- Mira fané in foniseft vis ciendis affectie 3» libsas. bus, animisque fle&tendis idonea; vox enim Hac ratione Gregorius IX, avocaturus blanda fenfum demulcet, animürque titillats. 31 Romanum populum à factione Friderici, cui & occupat; id experiuntur, qui ad mufices vifus fuerat adhzfiffe ; non argumentorum numeros aliquem flexili, gratáque voce audie Íeriem congeffit; nonverborum adhibuit le« unt canentem: nimirum imprimis voce inaffez nocinia 5 neque emendicatis ab arte Rhetori- &ata gravem , miniméque vacillantem glo» merare gradum ; mox artificii fugà fecare ces ufus Quit fuafionibus; íed Principum A- | poftolorum Petri, & Pauli religiofis manibus minutatim fonos, concidere modulos , ac ca- deportans capita per vicos, & plateas, oculis nora veluti in punéta diftinguere; pluribusque lacrymarum imbre madidis , voce flebili, in- momentis,ac minimis, maxima eorum tem« ceílu concitato facra.pignora ; pretiofiffima pora compenfare; mox argutiolas modulos rum, acbellé ad numeros artis cadentes , ve« lipfana, fanétiffimasillas reliquias, quas flexo poplite,ac intenfiore devotione venerari po- lnti ultimas ejusdem appendices ; & quosdalh pulus confueverat, commendavit, eniximque quaíi cincinnulos frado fpiritu. integrare : nunc du&lam celerrimé vocem librare, ac ve« rogavit, ut vellet eas tueri , acfervarentur Romzincolumes, Quid.ni? mutatisítatim luti alarum remigio in altum evehere; nune cafu inopinato ad ima devolvere, & vocem animis, qui paule antea rebellaverant, acin Pontificem favierant ; contra Fridericum fta- veluti feffam fiftere, nunc revocare, circumae tim diftri&is gladiis pugnaverunt: tanta fuit gere veluti curbinem, & utrinque verfare;tore novibrare; mox retrorfum e medio curfu res« facrorum pignorum vis, cüm primüm oculis fuerunt Romani populi objecta, ut praconz prehendere, & improvifa demiffione vocem introrfum flectere ; ac furda titillatione pro- cepta in Pontificem odia extinxerint, & fince- rioris amoris excitárint flammas, trahere, ac quafi maítitià quadam temperare; 32. " Nec obftat, Quintilianum confilium ir- has qui audiunt aurium voluptates, certé de« liciis perfuduntur, fentiántque animum dul rififfe illius Oratoris , qui depictam tabulam flatuitin imaginem rei, cujus atrocitate erat cedine delinitum in varios ethicos colliquefce« re affetus; vel (altem in iisdem,ur loquitue Judex commovendus ; air Fabius Quintilia- nus [ib.6. Qu enim eff Autoris iu[ania , qui Caffiodorus, Mufices fuavitas noxiam abigit Var.lib.t. mutam illam effgiem magis,quám orationem moeítitiam ; triftes diípellit fpiritus, atte- nuat fàrores, fanat mentis cedium , jucundat pro fe puter loquuturam: nam id nullum fa- M ceffit negotium , quia Quintilianus tantüm preili animi angores, &t incorpoream animam monuit; quód tametíi violenta necis cruene folo demulcet auditu. tata inltrumenta; ut gladius fanguine recéns annii * pe induftria adhibc'ndä in ciendis,& coércendis Affe&tibus. w ^ uähta veró vis muficz ínfit fle&endis ftiones, quarum finis eft fcigdti'a ,« cögni;io animis , ciendísque affectibus,liquet ex hifto- veritatis rei, de qua agitur; ut an terra, & ria Erici II. Danie Regis, quam eleganter aqua fint hgurze fphoef'icæ , €efficiánque glo« ^. refert Saxo Grammarticus /sb.12. RerumDa- bum unumterraqueum ; an nativus ignis lo« cus fit luoz conterminus 5. cocli fint fluidi, an qmcarum; ejus producam verba. — Apud Eri- cum cognomento bonum Daniz regem , ait folodi, corruptioni obnoxii, vel ab omni peri- ipfe, citharcedus quidam haud ignobilis; ad- culo defe&tionis alieni : hzc, & aliaid genus mirabiles, & prope ftupendos artis fuz com- eatenus quaruntur, üt eorundem veritas no» mendabat effectus ; maximé illud ipfum;, quód bis innote(cat ;. Hoc genus demonttrativum inhumanosfenfus , mentésque obtineret im- quatenus fiftit in fola [cientia tanquam fine,ex natura fua exigit affectus leniores, cujusmodi perium : Rex veró novitate perculíus, qui ne- que tantam vim mufice arbitraretur 5 contie funt Amor, Gaudium, Benevolentia, Admi- tatio, Imitatio. . muó hominem artis fpecimen edere jubet ; & Dicitur etiam genus hoc torpentesanimos ad furorem martium, fi pof- Exornativum , Encomia(ticum, Panegyricums fet, accendere. Annuit ille, & ne quanocen- eó quia orator in hoc genere quafi principaliüs di anía daretur, arma ex aula omnia cfferri agit de rerum fubflantiis, proprietatibus, ace gracipit, cuítodésque in atrio collocari, quó cidentibus, five nativis, five afcititiis, aCtionia furentes, fi qui forté in infaniam agerentut, bus, muneribus,inquirítque, num laude digna 'Tum Ci- coércerent, ne ulli effent damno, fint, vel vituperio; ad hunc finem, ut depres tharedus, quá plurimum pollebat cantandi heníam rei veritatem oratione,velencomiafti- petitià; primum quidem inufitatz feveritatis ca, vel vituperatoria manifeílet Auditoribus; quó fpectant Orationes Grawlatorie ; Grae concentum edidit; quo (tupore quodam, & morore, omnium quotquot aderant Audito- tiarum actiones; Epinicia, quibus Principi é rum mentes, cernebantur opprefle: deinde bello reduci gratulamur pro parta viclorid, adeo fuaves, & mellitos cantus effudit, uto. Orationes gratulatoriz , quibus de adventu mnes jactatione corporis intemperantem proe« gaudemus; Genetliace;Nuptiales, Funebres, derent latitiam, "Tandem vero ubi acriori« in quibus purus putus oratoris finis ell re& bus modulis intonare coepit, continuó totis excellentiam manifeftare , ob quam gratula« tectis fremere, cumultuari , arma, & gladios tur, vel laudat; vel fuum praconceptum de Nec mora, accurrunt cue' morte dolorem oftendere in funebri oratione, paffim inclamare. ftodes, ut Regem cum aliis furentem conti- Et quia in hoc genere exornativo Orator Jaue. 2 neant: fed ille effractis atrii foribus, arrepto dat, vel vituperar ; in laudarione excitar affe- eníe in obvios promifcué bacchari coepit , ac &us Amoris, Gaudii, Compiacentiz, Si Vi-/ : fÍzvire, G quacuor transfodit. Vix tandem tuperet, excitat affeclus Averfio Odii. niS $. Fugæ, j pulvinarium, & lectulorum mole undiqueop- / * preflus contineri potuit, Poftquam mentire- Genus deliberativum complectens omnes . 36 Ítitutus eít, relido procuratore Regni filio. quaítiones, tum inordine ad [cientiam; tum.: Hierofolymam expiandorum homicidiorum ad aliquid agendum , & orationes fuaforias, . per pios cruciatus gratiá profectus eft,atque in diffuaiorias,Monitorias, Dehortatorias,Con- Cy,ro defunctus Hactenus prztactus Hi- folatorias , Petitorias, Commendatitias , : && . ftoricus , qui in Citharosdo artis fue optimé alias idgenus; adeo ut cjus finis fit, Auditores - conício vim adumbravit eloquentiz in cieas pertrahere ad aliquid agendum ; exigit affz-. dis affectibus, animísque flectendis, - pa étus efficaciores , ac potentiores ; etenim fi Oratoremarrem ciendorum affectuum callin- Orator fuadet ad (inis aífecutionem, neceffe tem; & hicnon vi, nonarmis, non imperio, e(l, excitet amorem efficaciorem, defiderium . fedíola dicendifacultate, quà fe penitus in vehementius, fpem firmiorem, audaciam mae animos in(inuat mira dexteritate Auditores, gis imperterritam : fin autem diffuadeat, de- in quam voluerit partem trahet , furentes ir, beté converío excitare vehemens odium, ine lenitate mitigabit ; otio torpentes;ad nezlecta gentem metum, deíperauonem, pudorem. - Íubeunda exercitia excitabit. manfuetudine Genus Judiciale quamvis complectatut - 37* quiefcerites, in furorem aget; lenitate mite- quaítiones de materia judiciali, delegibus, - fcentes, iniras accendet ; confidentes, ac fpei teftamentis, viribus, operibus bene, vel mal&: plenos repentino timore comprimet ; indie aCtis; de praemiis, acpoenis, idque in foro, & gnatione fucceníos mifericordià flectet; pacis coram Judice; quia tamen in hac materia plu-- oleà quieícentes ad arma, ad bellum , ad ca- res occurrunt qua(tiones fimpliciter fpecula- tivz in ordine ad folam fcientiam ; ut an is flra, & cruentam. pugnam perducet :. fi res fuerit difficultatibus impedita, pertinaci ani- dicendus fit vim intuliffe, qui folis minis a« mo defenía, vel etiam nodo Gordio implica-. lium ab exercitio fuz artis prohibuit, — An tior, hanc mira dexteritate orator expediet, & Nero ob ea, quz geffit, imperatorià dignitate - ad felicem exitum nemine reluctante perdu- dignus fuerit, Exraliz practice inordine ad* Vnr.lib'i' cet, - aliquid agendum; ut an folis indiciis exi(lt« 9. - Ethici, feu lenesaffectus exitantur in quo- matus reus, fit torturz fubjiciendus. An visdicendi genere, ut eciam Pathetici ,. feu tale patratum crimen fit morte mul&andum; F acriores, fi res poftulaverit. In genere de« ideoobquaf(tiones fpeculativas, & praCticas. montt;atiyqf ad quod pertinent omnes quae genus hoc judiciale dicitur millpin, quia par- k b 5 ticipat t . Differtatio 1. $ -ticipat degenere demonfltrativo , & delibera- Herculem 5 & fpf:, ctim Hgfcule indignae tivo. Caterumad hoc genus judiciale perti- bitur. -9 nent orationes Accufatoriz ; Defenforia; Ob- Remiffionem qtüod attinet affectuum 5 49. jurgatoriz, quibus reusob admiffum crimen quemadmodum amaritudo , qua dulcedini ab amico objurgatur. Invectiva , quibus ab reconciliari detrectat, obfoniorum extinguit inimico increpatur. Expoítulatoriz, quzin« irritamenta ; & czcutientes luridz noCtis cim- gratitudinem produnt in benefactores ; Pur- merias,fuo ad nofttum hemisphoerium appul- gatoriz, quibus noftra, vel aliorum facta fu nafcenti foli obítetricans Aurora abigit,fu- excufamus , & probamus citra ullam noxam gátque; ac venuftatis decorem fuperveniens fuiífe, Deprecatoriz, quz erroris,ac crimi- deformitas radicitüs delet ; & abeadem fede nis perpetrati veniam expoftulant, In hoc frigus calorem pellit, cum quo amicum renuit genere Judiciali , quando fiftitur in fola rei foedus inire: ita qui ab Oratore fuerint cone notitia, excitantur affectus ethici, feu lenio- citati affectus, oppofitorum acceffione de« res; Íecus firoratio ordinetur ad opus; cien- lentur , extingauntut, Ut praeconceptum 'tur affectus pathetici, feu acriores,odit,pudo- timorem Orator remittat, vel obliteret, in id ris, indignationis, irz, defperationis de emene debet incumbere ftudii, ut priüs oftendat;ti- datione; idque quando Orator accufat , & morem illum nullo inniti fundamento ; fed ex damnat reum :: fi enim ipfum defenderit, cunc fola arte fuiffe futilibus, fucatisque accitum excitat affectus commi ;'eratioxlis : cl*ementiïe, rationibus ; detecla enirh atte, ac vafritie quod defiderii, fpei, 28. priüs timorem incufferat, mox habetur con- . Affectus Pathetici, quia acriores,plüsque temptui ; unde oftendendum eft, timore cor- vehementes Ethicis, flylum exigunt plenum reptum vanis agitari umbris, ac panico tantüm fucco, & efficacià; fulguribus, & corufcatio- moveri terriculamento ; ubi enim qui fuerat nibus micantem ; adeo ut Orator fulmen vi- timore perculfus id intelligit, fuos incipit af- deatur inlingua ferre, tonare voce, fulminare, fectus irridere , ac fraudulentum averfari de- ac omnia permifcere, terrorémque incutere ceptorem, Quódfi forté timens aliquot pro» Auditoribus, fi neceffitas. idexpoftulaverit ; duxerit fui przconcepti timoris argumenta; ut f1i homines avertendi fint à vitiis; in quo» funt hac tacité, vel aperté minuenda, expue fumcono miferé volutantur ; f1à perpetran- gnanda,folóque zequanda; & fi tenaciüs infi- do delicto fit aliquis. evocandus ; tunc enim dens animo colluétetur affectus; alió funt Aittici lepores, argutiarum fales, fententiarum mentis cogitationes deducendz , animüsque acümiria, flyli exculta lenitas; verborum e« ad ex diametro oppofitam audaciam excitan- mendicatus íplendor vim omnem infringe- dus; cüm ambo affectuscontrarii fint, alterius m rent; G nervus Orationiscorrueret; in vere alter jugum excutit, nec finit cum ipfo in ea- bis robur non fucusrequiritur; & infententiis dem morari fede, colliduntur veluti fluctus energia, non Ípleudor. Stylus itidem debet - in ventorum impetu concitato pelago, & alius effe concifior,ac preffior, verborum enim am« alium frangit ; hinc fi Orator in cienda au- bages, & circuitus áffectus potiüs extingunt, dacia totis lateribus infteterit, necefe efl;ti- quàm foveant, Imitetur Orator in hifce affeQtibus cien- mor, qui tenaciüs animo infederat;penitüs abi- 39* gatur. . Hoc artis fubfidio cateri erunt affe- dis Periclem, qui unà cum Jove tonare, ac ful- éus obliterandi; furor enim lenitate mitefcit; mina jacere videtur, & cui coeleftis cogno- Confidentia timore comprimitur; indignatio men admirabilis eloquentiafecit ; Demofthe- milericordiá fle&itur 5 invidia zemulatione di- nem, qui eloquentiz efficaciáimpetum in ani- luitur; ira deípicientiá retardatur 5 odium mos nactus virorüm, in quam ipfe voluit par- amore, ac reverenrid intepefcit; letitia moe- tem flectebat ; Tuilium in Catilinam,in Ver- rore opprimitur; defiderium fugá evanefcit, rein, in Antonium, in Vatinium, contra quos débacchatus acrioresexcitavitaffectus. Pluri- 5- V- : müm prodeft patheticis imbui affectibus; quos viri eloquentia infignes excitárunt; quia ficut pe exce 5 , €$ defetduin 'cz'endi: qui Ifomacho ftuduerit (ait Clemens Alexan- ajeäibm declinando , c wrietat: ".. drinus ) fiet agricola; qui Lampridio, nau. promqwnda. ; clerus; qui Charidemo, Imperator; quiSi- 41 moni, eques; qui Crobylo coquus; qui Petdi- A eft cujusvis affectus natura, ut cüm ci,caupo; qui Archelao faltator; Homero, rimürn moderaté , fummisque, ut Po£ta; Pyrrhoni, vitilitigator, obtreclator, aiunt, labiis delibantur, delectatio- nem ingerant; cum veró pleno ore Íycophanta; Demottheni,Orator;Chryfippo, Dialecticus ; Ariftoteli;Phyficus; ac demum deg latiuntur, fllomachum aggravent , ac nau« feam moveant: idvertitur vitio rei cuique Platoni Philofophus : ita fi quis affuefcat le- gendis Oratoribus patheticis, & ipfe patheti- interitui obnox'iz , quia licét eximié fit pul- . cus fiet. Legat quis Senecam Tragedum, chra, & fingula riter jucunda, fi ad fummum qui in ciendis affeCtibus patheticis, mirabilis venerit, facilé d eflorefcit ; & temporis diutur« füit: Medeam evolvat infanientem, ac fero- nitatein contemiptum defluit ; Defiderio ru- ralis feceffüs teniebatur quidam ex aula Princi- cientem;& ipfe cum Medea fentiet feferocire: pis mihi notus Adminifter, ratus à tumulcu legat furore , irà, indignatione percitum Cögi- DeInduftria adhibenda inciendis, & co ércendis Affetibus, 1e cogitationum liber , graviquE negotiorum M num cäpillamenta fparguntur ,' que florum pondere, quopremebatur, fepofito, beatam Reginz nobile videntur texere diadema ; vel 4 poffe, ac proríus felicem vitam beneficio foli« utnos edoceant, effecoronà donandos, qui - tudinis inftituere, — Principis minifterio, au- fpinis pro cultura virtutis non detrectant co« lzque officiis fe abdicavit, ruralémque adivit pulari. Quis non rapiatur amore in tam ve: folitadinem. Erat illi bonis, ac divitiis afflu- nuftam, támque nobilem íolis, ac terrz fi- enti rus faburbanum ubertaáte fontium irri* liam? Quis non ardeat defiderio hanc odo« guum, fcli ceelíque amoenitate lzetum ; arbo- ram florz fobolem fummis legendi digitis rum proceritate opacatum;, plantarum varie- mane cum nutricis Aurorz imbuta lacte flo- tate,ad plenas Pomonz divitias confitum; illic reícit vegetior? quis non latetur, fiad flo- convalles vifebantur vinetis, hortisque excul- ridam juventam viderit Rofam adoleícere ?. tz; GL in collium radicibus uberrima pafítu At fi diutiüs ejusdem quis delecletur confor- prata. Illuc cum primüm appulit, fibi vifa tio, incipit difplicere, quz priüs foerat illia funtelementa mutáffe faciem, & totas vires cium gaudii, Meridiano Rofa perfufa jubae fuasinillo feceffu blandiüseffundere, videba- re flatim languefcit, venuftatem exuit , odo- tur fibi fol clarioribus nitere fulgoribus ; aér ram pompam feponit; & éviridi fcena. ru- latiüs ridere, blandiüsque arridere; fontium bentium foliorum , fubità rerum cataftrcphe admurmurantes laticesfibi gratulari adven- in aculeos horrefcit fpinarum,& accifis foliis, tum: delecrabatur loci profpectu, qui hic in quafi membris, fqualidum remanet floris ca- planitiem effusé exporrigitur; illic in colles davert. Sic contingit in affectibus; qui cüm virietis veftitos, placidé äïï"urgit,', alibi depri- primüm cientur, animum flectunt; motus ex« mitur in valles, herbis fponté natis luxurian- citant, quibus in. eam Auditores trahuntur tes: cui non fuiffet oblectamento tam varius, partem, qua oratori magis placet ; at fi plus támq;elegans proípe&tus ruralis feceffüs?Quid &quo animos titillent, fi modum prudentiz ni biennio ibi commoratus czpit loci delicias, tranfiliant, Rofam imitantur, que fi horis an- quibus jam affueverat fattidire; non ampliüs telucanis fpectáta varios excitat affectus amos fuit dele&atus certantium avicularum fylve- ris, defiderii, gaudii; fub meridiem deflore- flri concenta; neclabentia rivulorum mur- fcens defpicitur, nec ampliüs ridens, qua mura,neque tremuli Zephyrorum fufurri,ne- priüsarridebat, contemptui eít potiüs , quàm que alia loci, naturzue ludicra fuére ipfiob^ oblectamento, Movendus eít animus modi- le&tamento; ipfüm co, fed vegeti affectu; non rerum, ac verborum nituit. que abdicati mini(ïer;i pe- copiaopprimendus. FEtiam fercula licétguítu 41. Haud difpari raticne excitati affe&tüs ra- delicatiffima cum primüm flomachum aggra- tio, quz in fuis incunabulis plurimum obti- vant, non voluptatem, fed faítidium generant, net roboris ad'animum fle&ctendum, fuósque Cenfetur hác rerum, verborámque im- 43 motus blandé ciendos ; fi diu inhzferit, ani- portuná copià Ari(tides peccáffe;apud Cauffi- miümque pulfaverit, fuá deítituitur efficaciá, ^X num inilla monodia, quà affzctus doloris, & caditquc viribus, Quid inter jocantem ri« commiferationis in collapfam , dirutámque dentis Florz fobolem Rosá lztiüs ad .oculos Smyrnam ciere nitebatur; Poft flebilem la- demulcendos? quid ejus odora fpeciofitate ju- mentationem , ac reprafentationem Smyrnze cundius ad homines exhilarandos? Prodit é everfz, incipit veluti ab ovo , ut vulgó dici. foecundis parentis terrz vifceribus, quibus ja- tur, rem ordiri,recenfens Thefeum utbis con- &is alté radicibus adhzrefcitinfalutarem aéris ditorem; commemorans Corybantum cho- ufuram Rofarum genitrix planta, florulentz ros; natales, & educationes Deorum ; Ho- familiz prolem expofitura. Plures ex eo- meri ortum, certamina , trophaa,viclorias ; dem caudice fparguntur rami in virgulta fca- fuburbia defcribens, portus, bafes, campos, bro obdudla cortice, fentibüsque circumfepta; profpe&tus, fontes, templa, theatra, forum; & ne ad cuftodiam. florum Reginz armati de- effent fatellites. reliqua urbis Ornamenta ; quorum ; jactura Delicatiores inde, ac vire- licét opportuna fuiffet ad' affectus ciendos;. fcentes diffunduntur furculi, quorum inter- prolixa tamen, & importuna narratio ecs vix nodia teretes obarmant fpinz. Folia inde natos enecavit, vix incenfos extinxit, alió die prodeunt in oblongum rotunda, tactu afpera, ftrahens Auditorum animos , qui narrationis ferrata per ambitum, difcriminante medium 4p prolixitate defatigati, plus inde hauferunt tze« nervo, venulísque ab eodem fluentibus inter. dii, quàm doloris, & commilferationis in evere fecta ; furculorum faftigio pediculusimminet, am Smyrnam, quo flos pubefcens veluti fafciis innititur. Ca- Corrumpitur cujusvis quamvis gratiffi- 44« lix inde protuberat;qui primó conclufus;gra« mz harmoniz fuavitas, (i accedat odiofa pro- lixitas, nofo cortice, nondum lucis ufurz ab(olutum Mufices concentus . licét plurimum cohibet,fovétque fcetum; glifcente veró . ac adferat auribus voluptatis, & animo illicii ; f intumefcente viridi involucro , nafcitur Rofa tamen ejusdem prolixitas, moderationis limi« ex finu ejusdem difrupto, lacteo priüs can- tes,modümque prudentiz tranfiliat faftidium dore perfufa, mox purpuram induens , vire- parit, & tedium inducit,licét priüs fuerit vo- E -fcentisque impatiens carceris, totam vernan- luptati, & oblectamento, In affeclibus ci« tium foliorum forasexplicat pompam, & ad endis Orator intra cancellos fe contineat pos €oronamentum operis crcbrg in orbem ftami- tiüs commendata brevitatis; quàm exceden« tis$ Diflertatio. T, 'tis prolixitatis: quamvis rofas , & lilia, ada- xuriantes figuras , verba undiqüe ad offenta- 'mantes, G uniones loquatur, fi prolixiüs ora- ticnem collecta, ac illecebras vanz jucundi- tio procefferit, tedium,;non affeCtus excitabit, tatis ad aures potiüs titillandas, quàm ahi- & cum faftidio difcedent, qui cum fame ve- mos intus flectendos. suntetíam qui in affe- nerant, ut contigit Libanio Sophiflz nitenti " élibus ciendis, ut videantur elegantes ex libris affe&tum vehementioris doloris ciere ob Da- vernacula lingua ícriptis verba feligunt minus phnitici templi conflagrationem ; cujus nz- ulitata, queque captum populi fugiunt,& ac- niam exagitat D, Chryfoftomus in oratione fi in Erytrheo fuiffent pretiofiores expifcati *de 5. Babyla Martyre. Defcribit Libanius in uniones, inferunt orationi, quam onerant mae illa lugubri ngnia, príiis corruptos fletu pro- gis, quàm ornent. Alii phrafes congerunt; prioss&Ad(tantium oculos, & dolet;quód im- & quafi rofas & anemonas ventilantes, putant- pofterum non fint ampliüs vifuri amplam, & odorem omnium natibus afflari perjucundums fupra czteras fpectabilem civitatem. — Dein- qui tamen apud viros cordatos itafcetent, ut de alloquens Apollinem Delphicum,miratur, Augez ftabulum vix illis videatur impurius; quód injurià laceffitus , externóque fpoliatus quatenus excrementa congerunt negle&o vi- ornatu patienter tulerit damnum ; nec pro» vido calore; ac orationisrobore;quo affectus meritas ob tantum fcelus poenas exegerit; excitantur, Gaptiüsanimi fle&tuntur, Pofílea pleraque mifcens puerilia in varias e- 47* Deficiunt etiam aiïe&us?ü fuerint immoe rumpit exciamationes, dirásque objurgatio- deraté;ac intempef(tivé excitati.Sunt ex concio. nes contra manum injicientem flammas, & natoribus przfertim, qui nefcientes à facro iguem facrum abfumentem delubrum; dein fuggefto ad populum dicere, nifi incale(cen- Vulcanum redarguit fegnitie, quia càm ignis tes;furere potiüs,quam concionari videntur,ac fit arbiter , non fuerit flammis comminatus fi thyríü agitarent Bacchantiü more,vel thyrfo detrimentüm afferentibus; prafertim quia percuffi infanirent;hi fiquidemaffe&tus intem- beneficio devinctus Apollini ob indicium c- peítivos, prorfüsque vanos excitant , ubi nihil | n lim ab ipfo ibi fatum, non debuiffet igne fa- opus eít affectu; vel immoderatos, ubi nulia crilego ejus violare templum. Poítea indi- rei eos exigit neceffitas. Sunt etiam qui in gnaturinjovem, qui cum imbrium habenas animisfleclendis, G affeClibus ciendis verba teneat , aquarum catacly(mum ad extinguen. feligunt tumida, abfoleta, non omnibus ob- ( das flammas non immiferit ; & alia plura mi- vià, quibus excellentiores nituntur. zemularí. Ícet puerilia, rifüi potius movendo, quàm oratores; cum potiüs illius fint ranz imita- commiferationiciendz idonea. tores, quz in apologo cüm mirata fuiffet bo- 45« Atfectus deficientes, qui & languidi di- vis Ípeciem, ac fucculentam corporis habitu- cuntur, ij funt, qui ab oratoribus frigidis in- dinem, & in ejusamorem tota illicó exarfiffet, fra rei exigentiam excitantur, minimé calore, ac defideráffet fe bovi fimilem , adeo fupra & vehementiá refípondentes argumento, rei- propriam intumuit conditionem, ut difrupto que majeítati: funt enim qui in affeclibus ci- corpote egerit Ípiritum, Nil fupra viresag- endis remiffi funt, ac languidi, multümque grediatur Orator in excitandis affectibus,ver« detrahunt de rei majeflate; có quia in ip(is nul- bis, ac fententiis utatur rebus dicendis,animise lus vigor, nulla fit vivida, & florens oratio; que flectendis accommodatis ; ab(oleta & in- 2 fed quidquidloquuntur, humi repens,ac ab- ufitita non adhibeat , ne hoc idem illi obtin- 'N'"a, jectum ett, demiffum,; languidum , ut videan- gat, quod Romz Caufidico cuidam , qui, ut Ll.ä 1l. tür potiüs otiari ; quàm agere, & animum ium Atri. refert Gellius cum apud urbis Prafectum, a movere, feufupremam in homine arcem ex«- liósque Auditores vellet affe£&tum ciere com- rü cap. 7e pugnare. Qui in imminenti vitz diícrimine miferationis in quendam fuum clientulum ex nonnifi languidé, ac frigidé fuppetias, opém- inopia panem e(itantem furfureum, vinüm. que peteret, is procul dubio fingere . potiüs que potantem eructum, ac fcetidum, dixit, crederetur, quàm quod imminet periculum. Hic eques Romanus apludan edit, &5 flaces bi- maniteítum facere; cum natura ipfa hifce in bit, Adípexerunt omnes, qui aderant alius anguí(tiis fua fponte fatis profiliat, nec afciti- alium, primo triftiores turbato, acrequirente tiis, & acrioribus indigeat flimulis : nam & vultu quidnam illud utriusque verbi foret : ipíi; qui nunquam fuerunt caítra fequuti, ut ab Poftinde quafi nefcio quid Tufceé, aut Gallice injufto fe defendant aggreffore, voce, vultu, dixiffet, univerfi riferunt. Legerat autem G aCtione, ita fe gerünt, acfi totum | fpira- ille 4pludam veteres rufticos furmenti furfu- renteorum precordia Martem: Si orator ita rem dixiffe; idque à Plauto in Comeedia. ( 1 frigidus fuerit, ut totis lateribus non poffit tamen ea Plauti eft) quz 44//ra52 inícribitur, indignari, necirafci ; cenfendus e[t, ciendis pofitum effe. Item . ffoces audierat prifca 4 affcclibus, animisque flectendis minus aptus. voce fignificare vini foecem & vinaceis exprel- 4€. Affe&tus praíertim pathetici, qui cate- fam: ficutifracesex oleis: idque apud Ce- ris funt acriores, ac vehementiores , deficiunt cilium in Polumenis legerat; eáque fibi duo pariter, f Orator in iisdem | ciendis inanes verbaadorationum ornamentafervaverat:fed verborum immifceat delicias Adonidis hor- quia tunc temporis verba erant abíoleta, non tis fleriliores; fi fenfus habeat tenues, lufus ufita ; quzque captum fugiebant Adítantium; minutos, digreffiones ineptas, allufiones im« non commiferationis affectum in paupercue becilles, affectatas rerüm defcriptiunculas,]u- lum excitárunt, (ed rifum in Caufidicum mo- verunt, V | X Dc Induftria adhibenda in ciendis, öt coércendis Affectibus, L7 verunt, qui cachinnis fuit exfibilatusob ver. dnimo parandum efh : liberi quorgdam borum i;níolentiam. Lepidum eít etiam, mbti , atb quod de alio refertidem Gellius, cum caufam Vos pro paternis fceleribue penas 4 fai clientis differri poftularer. Rogo Prator, - Audaciam furore commota excitavit; mox $Qs inquit, /ubueni, fuccurre: quonam usque nos quafi ipíam poenitedt admiffi furoris, veree -Bovinator 5ic demoratur? Atqueid voce ma- cundiam , metum, & mifericordiam excitat, gna ter, quatérque inclamavit Bovinator eff. inquicäs t Commurmuratio fieri ceepta eít à pletisque, Cor pepulit borror , wembra torpe fc'ulnt, qui aderant, quafi monítrum verbi admiran- elu P N l tibus, Atille jactans, & geíliens; Nonenim Petlísque tremuit , ira difceffit locos Lucilium, inquit, legiítis,qui tergiveriatorem Matérquetota conjuge expulfa redit, Bovinatorem dicit 2 eit enim in Lucilii undee j Egóne ut meorum liberm , a« prolie meat €imo verfus hic : Iundginl ;fuorem ? meliase ab Jemm: Eff tricofus, bovinatorq uelofe improbus duro, uv Or. Hoc inhifce affeCtibus eiendis köbfervan- $1. verbis igitur abífoletis, exculcatisque, feuan- tiquitate protritis, jamque antiquatis ; G in- dum, ut nihil mifceatur incongruum , nil ad- Íolentibus non utatur Orator in ciendis affe- UL Ícifcatur intempeftiveé, hzcenim plerumque Qibus; quia hujusmodi verba utpote nimis motus elidunt, & feria convertunr in rifum, horrida, captümque fugientia , non funt Au- perinde ac cauda leonis appicta capiti: funt ditoribus grata ; ut eft illud apud Tertullia- fingula fin gulis agcgnday; ut omnia bene «Q« nuüm Hyprobrycbium irre[pirabile pro extre- hareant, mo periculo, in quo omnis ex maloemergendi B L 50 X,?I' fpes adimitur, 48. uia veró vatiis. eft homd affedtibüs liv Exbibentur quedam férvanda ab noxius, quos Deus conditor eidem indidit; Oratore in ciendis Affetfibus. cam primüm illum effingeret; nec homo fem- Lerumque ad flectendos animos plus ob- 4 D er uno,eodémque tenetur affectu,fed in plu- tinet roboris authoritas dicentis, quàm $25 — . totum cultrz orationis artificium., Si .fibus detínetur , cüm fcité dixerit Juvenalis Satyr, 1. optima de oratore opinio intimis inhzreat Quidquid agunt bomines, votum;ti MHr, affixa Auditorum (enfibus, promptiüs hi ei- ira , voluptas, dem obfeaquuntut dicenti & flectuntur. fua- Gaudia, difcurfus, n » oftri farægo' libelli dentü, —Plurimum valuit Chryfoftomi elo- efr. quentia ad populos flectendos 5 . fed viri au- in id debet Orator incumbere ftudii, ut varios thoritas animos priüs przoccupabat. Fuit excitet affedlus ; fiquidem delectationis ma» enim in ferrea illahominum ztate potior au« ter eft varietas, quam (icut natura rebus in- rei generis pars, cujus vita perpetua fuit vi« vexit; it4 orator in promovendis affectibus tiorum cenfura, norma morum, probitatis ex« adpromptiüs flectendos animos eidem debet emplar , ípecimen virtutum , ac verz fan&li- ftudere; ade& ut modó criílitiam moderate tatisimago, Hincejus vox juge fuit caleítis excitet, qua lenker dilabatur ; nunctriititiam fapientiz quafi Oraculum, quod per auresin adblandiente lgtitià deleat ; modó acriorem ; ]X. No' animos dilabens populorum, eosdem in eam un Aitie cieat dolorem , quem poítea fubíequens vo- fle&tebat partem , qua magis placeret. Autho« luptas emoliiat. In hiíce mifcendis affecti- r a n ritatem ei conciliàrunt przclarze animi ,. cor» bus artificiofiffimus fuit Seneca tragoedus: porisque dotes, & prafertim incorrupta vitae pralertim cüm defcribit Medeam de nece li- inflitutio, morümque innocentia, Erat illi berorum cogitantem ; non in acriores ftatim ingenium velox, anima virtutum omnium erumpic affectus, fed varios premi:tit motus feraciffima; pectus fapientiá loricatum,mens minus incitatos,ad vehementiores fen(im viam rzcelía coeleftibus flammis jugiter accenfa, Íternentes; mox pectoris, animique conci- qu&e neque adveríanüum rerum afperitate táti ardor acriori preludit furori, " & velati torpefceret immutata ; neque blanditiis de- claficum canens plenis motibus vehementis» linita conniveretin (celeribus, — Corpus illius fimos excitat affectus, inducitque Medaam fuit ftaturz, ac majeflatis, qug tantz mentis furore percitam, ita loquentem: pondus cemmodeé fuftentaret, — Vita inftitue JMedaa nunc /:.tm, crevit ingenium ntae tum neque latum unguem à norma . deflexit lis. virtutis; ab incunabulis cum lacte vitz fuxit 49. Nunc pudore perfufa , & confufa diffi- innocentiam, quam nullá unquam labe foeda- mulat, quod priüscogitaverat ; & aliud pro- vit; adultior magnarum artium pellucidos ponit, fed vix diffimile3 poítea fepofitaomni ebibit fontes, & in (inu zqué pietatis, ac Mu- teneritudine in. prolem farum adolevit, ut aliquando poffet homini- habenas furori laxar, , fpecigfo pratextu — bus prodeffe, Licét tolerantiá ferreus, elo- " Quidquid ex illo tuum eft quentiá fuit pene aureus, refplenduit in illo. Creu[a peperit s placuit boc pene ge- non ancillantis facundig puerile blandimene "us , tum ád aures titillandas natum; fed vis di« Meritágue placuit ultimum magno " cendi inelactabilis, quam timerent improbi, Perani de Affebiibus Tou. 1. venge 13 / - Difleitado. E.. venerarentur þrobï,f formidarent etiam ipfi tiüs, quàm concionem, titelle illitam;ne&táre, 74 Imperatores, (fimülque diligerent. & ambrofia fluentem , ac floribus afperíam Hzc funt,. qua& oratori Ecclefiaftico & recitáffet, magna ut erat linguz volubilitate; $3- facro fuggefto ad populum dicenti conciliant geítüsque non inconcinná praditus gratià , vi» debatur placuiffe: alii fiquidem laudabant authoritatem , vitz fanctitas, morum probi- tas, mens pracelía, Ícientiarum imbnta fonti- mellitos verborum globulos, quibus tota per- bus, ac dotrinis farta, fan&tioribus accenía pluebat oratio ; alii cultam mulieris venu(ta- tem delicatiffimis depictam, ac defcriptam li- flammis; corporis majeílas, & religiofa.com. pofitio, qua perinde ac fpeculum imaginem neamentis, vivisque Rhetoricz coloribus ex« f referat mentis ; quàd.fi hifce praclaris tum preffam commendárunt ; eó quia in ejus de« animi, tum corporis dotibus accefferit ille ro- Íícriptione, mixta apparuerint liliorum cane bur eloquentiz , illa dicendi energia;ille per- dore, rofarümque tenui rubore gena, nati« vum florum referentes fplendorem ; labra Íuadendi vigor, quo Orator vi quadam inclu- é&abili vitia profternit ; nulli dubium,, quin fubtilia tenui diftinCla interítitio fupercilia flectendis animis , ciendísque atfectibus futu- fuíca, puriffima nigredine picta, & difparata rus fit aptior; prafertim fi virtutum cultu- inter fe zquabili meditullio , naíusrectus, & a zá efflorefcat ; f1 demiffionis , patientiz, cha- adaquatus tenuitati labiorum ; oculi ampli- tudine fpeciofi & flagrantes, & puro lumine ritatis innixus radicibus fru&us det , quibus czlites delectantur ,' & homines non poffunt iuffüfi, in quibus nigrum pupulz lactei cir- culi vicino candore circumfufum, & ipfaco» non amare : plerumque plus habet virium in flectendis animis, ciendísque affeclibus vitze lorum pugna temperiem excitarent venuf(ti» Alii de- probitas, morámque fimplicitas, quàm cult tatis, qua fedes foret Gratiarum. eloquentiz mendicata energia; cüm homines fcriptam Lufciniam laudibus excipiebant,qua- plus fidant operibus , quàm dictis; & fortius fi audierint illam verno tempore canenteim I moveantur exemplo, quàm verbis. Memini, totisdiebus, noctibüsque absque ulla inter- noviffe Ecclefiatlem exigua litterature , & miffione, & tam ingeniofa modulatione, ut nullius in dicendo culture ; cujustamen pro- audiretur modó in longum continuo fpiritu bitatis opinio alté mentibus infederat Audi- trahi; mox inopinà quadam varietate flectis torum ; fiquidem pietate, & charitate in pro- nunc conciffá diftingui; autintorta copulari. ximum erat infignis, Is nullo innixus elo- Alii aliaeleganti colore illuftrata usque ad fu- periorafydera evehebant; fed przter adblan- quentiz fubfidio , nulla munitus dicendi arte oppofuit f(e murum pro domo Dei , ftetit in dientes auribus voces nil Auditores ab hoc facro fuggeíto, veluti in Ecclefiz propugna- Oratore hauferunt , quó fpiritus reficeretur, culis, non coronatus floribus , non mollis,nec quó anima ad culturam virtutum alliceretur: delicatus, nec blanditiarum perfufus illece- nulla in ipfo authoritas; nullus mafcula elo« quentiz vigor, fed tantüm dictioverbis, nom bris; fed rudi eloquio, forti tamen; pulve: rulentus; & fincera charitate inflammatus ; rebus redundansadaures titillandas, nonani- mirum fané dictu ; tanta fuit ejus probitatis mur penetrandum , ac flectendum. Prater authoritatem, mentémque ora- $- opinio; quz veluti defectus fupplens eloquen- tie, duriora corda verbis rudioribus, nulló- toris inflammatam factu optimum erit, f1O- rator ante omnia aliquot feligat affectus,quos- que ordine digeltis emolliret , ad refipifcene dum fle&eret, lacrymas eliceret; contra im- ciere velit; perinde ac aliquid certum fibi fu- pietatem, contra vitia , contra torrentem re-, mit, quod perfuadeat, Hocenim fundamene rumhumanarum eluctatus, femper vicit, tri« tum eft, quo nititur oratio ; proinde hoc u« umphayit, & fpolia in calefte praemifit capi- num Oratori in publicum progreffuro inge- rendum ; quid perfuadere velit, & quos ciere tolium ; palmarum ipfe fructus aucto fcenore le&tarus, 3 affe&ius, & huc momenta rerum,& rationesg j4 Econverío id t empbris in eadem urbe huc caufz, & argumenta omnia funt dirigene da, Plures Oratores facrum confcendunt fug- alius Ecclefiaítes conciones ad populum ha« buit (tudio eloquenciz cultas; viretis,ac flo- geltum , omnia praclaredicunt, ut plaufum ferant, & verborum lenociniis laudes aucue fibus ítipatas, leporibus afperfas, fucis ve- nu(las, confitas elegantiis , diftinctas veneri- pentur; & fru&um, quem capiant, proríus bus,variis teffelatas cruditionibus, expolitas negligunt; quia dictione non perluadent,nec animum movent, imó nec perfuadere,nec mo- periodorum tornatili ftructurá; adeout ex dia- metro prztacto alteri opponeretur Eccle(ia- vere intendunt ; fedíolisverborum illiciis aue fti, cujus oratio rudis, auftera; & plerumque ribus eblandiri :: defcriptiones habent plures; horribilis fuit: fed ille durus, & afper fer- Íermocinationes varias; digreífiones amplasi, rea corda difrupit; hic (uavis, & amoenusau- fententias frequentes , verborum circuitus s amplificationum redundantias, periodorum 1es ritillavit; ille coto impetu irrumpensin ani« 1n05,eos proítrauit; hicíenfim,& leniter irre- exornationes; fed hzcomnia inid tendunt,ut Auditores demulceant, non moveant. pens nullà profligavit: ille vafe fictili panaceze fuccum propinavit:hic cemmeo poculo vanam NNon excedat Orator prolixitate in affe« ;* dulcedinem extimis exhibuit labris: ille feccan- Clibus ciendis, ne tzdio fit; necnimia brevi- tate proprio defit muneri; orationisexordium do, urendo fanavit 5 hicflores fpargendo fo- poravit; erenim hic cüm declamationem po« lerumque non mulum protrahgturs funt p &O0RCls De Induftria adhibenda in ciendis, &coärcendisAEe&ibus,- "I &onciones, quz longis prolufionibus Audito- hifce decerpta Authoribus, quafi tunc favos res priüs fatigant, quàm aggrediantur. Mon- Ugant ex acerbitate im flrofum eft corpus , cujus caput dimidiam e- In libris hifce volvendis. probi laboris adhibiti E jusdem corporis exequat longitudinem : & Orator in ciendis affeCtibus non alias;fed 9 illa concio monítrum fapit, cujus prolufio di- tantüm fe ipfum imitetur; quia aliorum imi« midium fere abíumit temporis fpatium. Aue tatio in voce, geftu, & actione femper eít af- ditores femel cedio affe&li ex prolixitate pro- fectata, cum non fluat ab intrinfecis principiis lufionis fiunt minus difpofiti ad illos promen- concionatoris; pictura fi fuerit originalis plu- dos affeclus, quos nititur poftea Orator ciere. ris fit, quàm alia picla fimilis eidem. Ecclefia- $7- Inter concionandum non multum fO- ftes igitur & fuggefto dicturusad populum fe peret, nec verba przcipitet ; fed tardeloqua- ipfum tantüm imitetur, feu peroret conve- tur, & omnia probé pronunciet,exprimátque; nienter fuz naturz; licetinaliis artibus imi«. ne populus in audiendo, & percipiendo ex in- tatio fuadeatur; hic minimé probatur; in hoc teníiori attentione , quàm aliàs deberet adhi- dicendi genere non alio debemus pravio uti bere, defatigetur; tarda in Concionatore, ac duce, quàm natura, cui proprium eft aurigari, bene expreffa locutio Auditores ad audiendum & ducere; proptereaut ipía fuggerit pero- allicit; ac devincit; Rudes enim eruditam lin- randum eft; alioquin affe&lata erit dictio,foe- $uz volubilitatem minimé affequuntur, nec da, & intolerabilis, doctioresamant verborum celeri tumultu ob- 60; Ut autem fzpius innui, & centies reor rui; fit Orator tardiloquus, fi qux profert ; inculcandum, quos velit concionator affeétus velit altiüs animis audienrium infigi: qua in aliis ciere, eosdem in fe ipfo priüs excitet ; animo imprimuntur , aíffectusexcitanr, non e avte Poie utenim monet Horatius : ff vis ne flere ; do- P ^. quz przcipitauter, & perfun&oriö audiun. lendum eff primum ipfi tibi ; quod conciona- tur. £& Ab omnmniitidem àbhorreat affzCtatione ? L] toris on movet animum , neque mentes cae terorum movebit: neceffum eít, hic prius quicquid enim affectatum eft, decori adver- fibi perfuadeat , quod ab aliis nititur extor- fatur, & rifum potiüs movet, quàm alios ex- quere: praguílandum efít, intimisque perci« citet affe&tus. Stylus non fit fupra captum piendum fenfibus, quod aliis proponitur; effi- opuli audientis: qua non percipiuntur , ze- caciüs aliorum infigituranimo , quod in no- gré audiuntur, Orator in ciendis affectibus bis experimur plurimum habere virium : quae inAuditorum animum fe in(inuet dictione Prudens niobis pro certo innotefcunt absque hafitatio- à familiari colloquio haud aliena, ne eadem affeveramus , firmiüsque adílrui- Orator ad fenfum; captümque przfentium fe mus , confequenter altiüs czter:s imprimi« Íe attemperat, ut blandiüs fe in eorum infi- mus. Non modicum interiacet difcrimen, nuet animos , quos movere cupit, & flectere. mediátque intervallum, eum inter , qui animi Non tam vitii e(tnon intelligi,quàm diffcul- viribus haud obiter meditata vibrat; & illum, ter, & agré intelligi ; in ciendis affcctibus fty- qui hinc, illincq; conquifita é memoria fegni- lus adhibeatur captu facilis ; ufurpentur hy- ter,ac perfunctorié pronuntiat.Prz cateris ni- f potypofes, profopopciz , fimilitudines ; hzc tatur Ecclefia(tes , quod alios monet verbis, alia id genus plurimum habent virium ad flectendos animos. monflrare priüs exemplo ; G factis propria Vox non fit unifona,fed dicta comprobare, Virtutibus ipfe ftudeat, varia rebus accommodata dicendis; non lau- prafertim animi.demiffioni, ac humilitati; ut - dantur Concionatores unifoni, qui concionem virtutes, quarum culturam aliis perfuadet, in eodem prorfus vocis fono,ac tenore,quo funt ipfo videantur efllorere; G prafertim animi exoríi, ad finem perducunt; moleftiffimum fubmiffio in ejus debet fpirare vultu ad reli- hoc obtingit Auditoribus; propterea minus giofam modeftiam compofito, — Oratortur- idoneum ad excitandos affectus; quos Eccle- gidus, vel mimuseít, aut tragzdus,ad pom- fiaítes, ut pauló fuperiüsinnui, debet in fe pam facundus, & in plaufum ambitiofus; eà priüs excitare , ut eosdem aliis imprimat. fiquidem omnia füa dirigit, ut laudem aucu- Quez verofimilia non funt, excludantur in ci- petur, &nomen enancilcatur; quod eft ina- endis affe&tibus, quia cüm iisdem non praíte- nem auram pretium labori facere, tur fides,vim totam infringunt; hinc fabellz, adulationes, auxefes , hyperbolicz exaggera- g. VI [. "tiones, inutilium narrationesé facro exulent fuggeíto. Ex facris paginis depromantur fententiz, quibus oratio , feu concio nitatur; De caufis. intrin[ccir bumanorum affeciuum, plus enim habet fucci, plus efficaciz unicafa- 6I, crz fcriptura fententiola , quàm mille pro- "7( Enfuerunt Stoici, humanos affectus, & fanorum Authorum effara , quibus cum fides paffiones malas effe , & non cadere in non przletur.. inconcuffa, exfucca funt, ac virum fapientem ad virtutis normam infirma, ad animos movendos, ac flectendos, compofitum; & hac rationeaiunt,Socratem ;6. Hinc falluntur, qui neglectis , aut perparcé clarum Sapientià eodem femper obfervatum coníulris facris codicibus omne percurrunt fuiffe vultu, nequeaut hilari magis, aut tur- bato. fcriptorum genus; & tunc autumant fe ve- Peripatetici é converfo afferverunt, nu(tiffinie dixiffe, cüm plura congefferint ab humanos affectus quatenus imperio fubjici« 9 untur Ferani de Afeäiäm Jom, 'If 20 Differtatio 1. untur rat.fonis; cujus regulz funt uniformes, ad diverfos affetus,ut paulo -T.fupe-ri;';s innuí« eífe morali bonitate circumveítitos ; quod in- mus: Gianima Íem per fade;n fit usque ad ficiri nequit; quia fi motus voluntatis eft re- ultimum fenium. €us;.& eidem confentiat motus appetitüs Putárim igitur, precipuam faltem ins 6f« circa fínem, cüm à bona caufa proficifcatur, trinfecam caufam hujus proclivitatis ad certos ; & in obje&um tendat rectz confonum ratio- humanos affeCtus oriri exdiverfitate tempee ramenti, quo alii funt aliis ferventiores; alii g ni; nequit motus ille moralem non induere bonitatem, aliis frigidiores, Experimur,nonnullos adeo ä 62, Bifariam humani poffunt confiderari rigentes, ut perpetuo videantur otio torpefces *affectus,quatenus praveniunt;ac preoccupant re; Galios itaferventes, ut ignem imitatis ä; rationem, quam perturbant, ejásque judicium femper agant. Cum homines diverfam Íore« tiantur corporis temperiem, five à primo ofe obnubilant: & quatenus fe habent confecu- tivé ad rationem, ejüsque judicium , à quo re- tu,five ex rationeviétüs; five ex a&re, aut gulantur ; licét Tulliusdjb. 3. de Tufcul.quefts altrorum influxu, aliísque externis caufis; && humanosaffectus in priori fenfu vocaverit ratio victüs, qualitates aéris, aftrorümque in« morbos animi3 nemo tamen ibit inficias,mo- fluxus non femper fint iidem ; confequensell; homines ex iisdem varia enancifci temperae tus appetitüs regulatos per rectam rationem, C Ed i effe bonos, cüm moralis bonitas abhac uni- menta; & cum ipfíis varias propen(fiones ad formitate curn re&ta ratione minimé fejunga- hos, velillos affectus : adeout ficut affectus . tur. Quia veró experimur, alios aliis pro» jam concitatus variam excitat. corporis teme cliviores effe ad quosdam affectus, inquiren- periem: ita varia corporis temperies antece- dum eít, quanam fit caufa intrinfeca hujus denter conílituit hominem proniorem ad propenfionis:cau(z intrinfecz proclivitatis ad hunc, vel illum affectum , cui promptiüs ad- Lib,2. de iv4 certos affectus funtilla naturalia irritamenta, hzrefcit; quá ratione Seneca afferit, fetvidi quibus aliqui facilius ad unum , - animi naturam opportuniffimam eífe ad ira- lium excitantur affectum. quäm ad a« cundiam; producítque caufam; quia cum e« Nulli dubium , quin pro ztatum varie- lementa fint quatuor ignis, aqua, aér, terta, 63. tate varii infint hominibus affedtus; in juves iisdem refpondent in corpore humano frigida, nibus, & florente, ac vegeta atate conftitue fervida, arida, & hurnida complexio ; adeout tis certi vigent affetus, quos fenes vix fenti- mixtura elementorum varietatem inducat cor- porum, ac morum, — Sicut quadam regiones a. Rbetor, unt,ut notacAriftoteles. Perfpicuum eftetiam, $P. l3. ex hominibus ejusdem ztatis, quosdarn effe dicuntur humidz, vel aridz, aut calide, vel paratiores ad iram; utad minimam fibi ob. frigide, proutunum ex quatuor elementis in latam occafionem illicó effervefcant, videan-- iisdem przedominatur; ita ex hominibus;qui türque excandeícere ; alios ad iram effe fe- " natura funt fervidi, proni funtad iram , quia ignisactuofus eft.. Quibus veró pravalet fri- gniores, acprope rigentes; pronos ramen ad timorem, quo jugiter concatiuntur habentes | giditas pigri funt, ac fegnes, quia frigus acti« omnia fufpeta, nihilque ducentes fecurum, vitatem prohibet. femper dubii, femper ancipites, Sunt etiam Hac ratione Ga llenusin opufculo , ciuod' &6, qui nequeirá corripiuntür, neque timore ab- infcripfit. Quód animi mores corporis tempe- ducuntur; G ceteris ad gaudium, X letitiam ramentum fequantur ; oftendit, pronitatem funt procliviores; ac perinde gaudio inhiant, adquosdam atfectus oriri ex temperamento , ac auro avarus, Aliié converfo perpetuo cui mores accommodantur ; quod verum eft, moarore, jugiqueangore premuntur, G in te- falvotamen per omnia libertatis jure; non trum hunc affectum natura propenfione ju- enim à corporistemperamento contra homie giter feruntur. nis libertatem poffunt animi mores extorquee 64 Caufam'intrinfecam hujus proclivitatis : ri; cum fit homo fui juris, in ordine ad coére ad tam varios , támque fibi adverfantes affe- cendos motus appetitüs inferioris; & tametfi €tus non putárim effe animam rationalem, ratio nonnunquam ab iisdem praveniatur;ni- cüm hzcin omnibus , ac fingulis hominibus hilominus accedente cognitione poteít homo ejusdem fit fpeciei; & proprietates intrinfecae femper eos coércere, & eorundem continuae Quamobrem licét cor, ininimé fejunganturànatara ; cujusfunt pe- tionem prohibere. diífequz infeparábilesin qucvis individuo;ne- poris temperamentum juvet ad excitandos af- ceffum fiquidem foret , omnes hominesaqué fe&us; non tamen poteft hominem ad . eos- pronos effe ad eosdem affeCtus, quod experi- dem adigere, ac compellere: eft enim tempe- mento falfum deprehenditur, Et licét pleri- ramentum veluti inffrumentum, quod depene det ab arbitrio hominis, ut adhibeatur,nec nej que inea detineanturopinione , quà putant, animas ratione przditas differre in perfectio- adeó ut fit fub libera hominis potet*tate cO&te nibus individualibus; hoc tamen difcrimen cere motusappetitüs,& juxta regulas pruden» nullum faceffit negotium ; quia tantüm pere tiz dirigere motus paffionum, & affectuum, tinet ad perfectíus exercitium alicujus opera- Quéd fi ad particularia velimus defcene tionis elicibilisab eadem anima. Caufaveró dere, conveniunt omnes, fanguinem fubtilem, intrinfeca hujus propenfionis eft aliunde pe- & clarum in fubítantia, temperatum tamen in. tenda: cüm per atatum varietatei,varientur qualitatibus, effe materiam fpirituum fplen- itidem in hominibus hujusmodi pro«livitates didorum , & extali fanguine eriri proclivitas tem .. Deinduftria adhibenda inciendis,Sccoércendis Affe&tibus, 21 gemad gaudium, Nomine autem fplendoris hac tenacior eft, ac diuturnior ob tenacita. in fpiritibus abditis intra arterias, vel immiffis tem materiz? G tunc ira facilé etiam dege- fanguini, intelligitur puritas; feu defcecatus geterata vertitür in odium. nerátin odium juxtaillud Auguftini: Jr« d fanguis , femotà omni foeculentià , Gterre- Ílreitate, quz fanguinem affolet inficere, Hic Ex corperis, przfertim vultüs, extimo có- 69, igitur fanguis àccedente temperie proportio- lore dignofcitur , qualis fit homo tempera« nat2, feu nec prafervida, neque excedente in menti, ut notat Fontanus ex Ariftotele, H frigiditate, dicitur ingenerare p rfo nfionem enim vivido colore funt perfufi, hi calidi fui 1 ic ? hyfiogneo v cios, ut ad gaudium, aliósque affectus com ob fanguinis exuberantiam : qui ex albo fimul, " ad amorem, hilaritatem;benevolentiam; adeo« & rubro conflantur, fi fintcorpore lenes, hi utqui hoc fortiuntur temperamentum , fint laudabilem fortiuntur indolem. Admodum naturaliter lati, arnantes, pij; benigni, libera- nigri funt timidi, ut ZEgyptii , & potiffimüm les. Quód fi fanguis fubtilis fit, & clarus, qui incolunt /Ethiopiam: extreme albi ip(i fed intemperatus ob exceffum caloris predo- e€tiam timidi, quod ad mulieresrefertur. Co- minantis, tunc ingenerat propenfionem ad i- lor mediusalbum inter, & nigrum fortitudi- ram, & alios affeétus fibi coníocios, ad audae nem prodit;qui flavo funt colore, iidem etiam ciam, arrogantiam, garrulitatem , temerita- magnanimi; idque experimur in Leonibus. tem, bonorum appetentiam, igneam celerita- Quifulvo intenfiore perfunduntur, execrandi tem, vigilantiam, G impetum in rebus ágeTle funt, & exitiofi, quod quidem datur valpi^ dis; quopaéto juvenes, quibus tale ine(t tem- bus, Qui pallidi ac perturbati ipfo colore peramentum audaces funt, & omniía temeré videntur timidi, G referuntur ad. ipfam pet- agunt ex impetu, Ethocceteriperamentum turbationem , qua nafcitür ex timore. Qui vocari etiam folet choléricum : indicium rem- n fubvirides, iidem funt perfrigerati; refrige- peramenti cholerici e(t rubedo in vultu; ut rata autem ineptiffima funt ad motum: hinc cenfent plures, quod tamen non eft incelligen- fubvirides funt corporis a&ionibus adimodum dum de quavis rubedine , ut notat Gallenus pigti. Econverfo quibuscolor eftrubeus, ij Lib. 2. de temper. ied de tubedinefuía , quá celeres funt ad operationes, Quibus color. tinguntur, qui nimio indulgent potui? con- eít inflammatus, atque igneus; hi habentur. tingit enim iítis ob atatis. fervorem ». quod infani ; omnes enim corporis partes fi inpen« ebriis ob hauftüs calorem ; & irá percitis ob dió calidiores reddantur, flammeum colorem fpiritus vi irz diffufos per corpus , ut docet induunt: qui veró ad extremum calefactio» Ariftoteles 3. Erbic.cap. $,. qubd fi fanguis nis perveniunt, meritó furiofi dicuntur. fubtrilis, & clarus fitintemperatus ob prado- 70. Contrahitur etiam pronitas ad quosdam minantem frigiditatem , ut in phlegmaticis; affectus ex fanguine , quo proles generatur in quibusaqueus dominatur humor; tunc fan- à parentibus, quá ratione dicuntur parentes £uis ifte inclinat ad pufillanimitatem, timo- cum fanguine,ut plurimüm mores in prolem morem , honorum contemptum, torporem, influere: hecque ratio, cur plerumque filii fomnolentiam, tarditatem; quia hzc omnia iisdem fint obnoxii affeClibus, ac moribus, ad oriuntur ex defectu caloris, G exiguitate fpie quos parentes pronierant: quaratione Ari- rituum, ftoteles docet, confentaneum effe, ut meliores ? Politie, 68. Sin autem fanguiscraffitiem contraxerit fintfilii, qui ex melioribus progenerantur pa- ^^P* 5 divetfimode temperatam inclinat ad alias paf- rentibus:; &alibinotat; quód ficut ex homi- fiones, aliósque affe&ttis ; íienim fit craífus, nibus homo, & ex beftiis beflia generatur : L* neop.4, & calidus, ac rurbidus, adjecla tenebricoita- ita ex bonis parentibus, ut plurimum bona e- te inclinat ad triftitiam propter fpiritaum foes diturproles; uté converío ex malé moratis culentiam; & ad iram ob eorundem calidita- parentibus non bene morati filij; quod etiam tem3 nontamenad iram facilé mcbuem , fed cecinit Horatius Ferzes ereantur forvtibus; uec fixam,proinde ad pertinaciam in fufcepto fe- smbellem.| feroces progenerant. aquila colum- L;ööq'*odsh mel confilio ob fanguinis fp:ffitudinem, ac ter- óam. HincPlutarchus parentes monet , ut ream melancholiam. — Sinautem fanguis fpifz Initio liä;'i circumfpectione; & curá utantur conjugio, eó de puerorumn fus, & calidus non fit turbuleatus, ingenera- quia parentum intemperantiam, ac lafciviam wflirutione, tur inclinatio ad conílantem audaciam, & poftea luit proles malé morata, Filij enim iram mediocrem: talesdicuntur effe, quibus ficut fubftantiam à parentibus, ita G mores, €or eft bene cemperatum, & hepar notabiliter ac pronitates ad certos affe&tus;ac motus hau- calidum, & ficcum. — Sin autem fanguis craf- riunt; adeout vulgó dicatur : Sape/oler fimi- fus fit, & frigidus, non tamen turbidus, inge- lie filius- effe patrt. Dicitur fzpe , quia non. neratur uniformis tenor ad omnes prope affz- nunquam oppofitum obringit , prafertim in ctus, & mediocris propenfio ad ipfos, & iis Principibus, qui raró ijs delectantur , in qui- obtingit, quibuscor eíttemperatum, & hepar bus eorum parentes fuerunt occupati. ficcius, ac frigidius temperato , magísque fic- Membrorum itidem, vaforümque in hu- cum, quàm frigidum, — Demum fi fanguis fit mano corpore configuratio haud modicé ad craffus, & frigids, & fimul turbidus ingene« hujusmodi pronitates conducit, Hinc ex ratur tarditas ad iram,& prompta,ac diuturna animalibus, qua grande ,' ac càpacius habent triflitia; & fi inhifce, qui calis funt tempera- Cor, ut cetvi, lepores, timidiffima cenfentur; üs fpiri» menti ex vehemeitti aliqua caufa oriatür irá ; quia per cordis ampliwdincm liberi tuum j 22 Differtatio ]. tuum calor fpatiatur, ac pl;oinde fuam vim re- . Maximus inquiens : Lïdüïäüs; qui Lacede- mittit; é converfo quz pufillum fortiuntur moniis leges condidit , cum conareturt. cives cor, funt ceteris audaciora ob fpirituum fuosà moribus prafentibus ad temperatiorem colledionem , quà eorundem vis eft vege- vivendi rationem traducere (nam erant core tior, ac robuftior, ut docet : Ariftoteles af- rupti deliciis) duos educavit catulos, venatie ; depatt: animAl, cap. ferens: difcrimina cordium, quz amplitudi- cum unum , alterum domefílicum :, venaticus LTI ne, exiguitate,mollitie differunt, ad moresalie domi lautioribus cibis affuevit; domefticum quatenuspertinere; hinc animalia, qua fenfu veró eductum venationibus exercuit, Dein funt hebetiora, cor habent durum, ac fpiffum: cum ambos produxiffet in forum apud multi- qua fenfu valent, mollius. Pavidafuntetiath tudinem, pofuit illic efcas aliquas delicatio» illa, quibus cor ineft grandius; quibus me. res, mox emifit leporem. Cüm uterque rae diocre audentiora funt, ac ferventiora, Cor peretur ad affueta, G venaticus efcas, domes amplum habent lepores, cervi, mures, hienz; fticusleporem invaderet; annon videtis, in» affini, müftelle ; & ideo timida funt anima- quit, cives, duos catulos ob diverfam educae lia & propter metum malefica. tionem admodum diffimiles evafifle , pliüsque Plurimüm etiam ad ingenerandas has ad honeftatem momenti hàabere exercitatioe ? pronitates habet efficaciz affuetudo , qua ha- nem, quàm naturam? Scité Seneca; Edwcae bitum inurit facilitantem ex parte appetitüs ti0, 65 difciplina mores facit,€y id fapit unute ad actus fimiles depromendos; nec poffit ho- quisque, quod didicit. Itaque bona coníue- mo nifi difficulter hanc inolitam habituum tudo excutere debet, quod mala induxit ; hinc proclivitatem coércere; hacque caufía, cur aiebat Tullius e/zgenda eff optima vitaratio; prifci homineshoílibus fuis nil tetrius,. aut quam confuetudo jucundiffimam reddet.. Plu- infe(tius imprecari fe poffe exittimarent, rimum refert optimum fufcipere vitz inftitu- quàm malam confuetudinem ; eft fiquidem tum, quod licét fuüb initiis durum obtingat, affuetudo teterrimum malum, quod ad extre- ma quazque trahit, Hinc Ariftoteles z. Erbic, giïuctudine dulce fit, Unde monet Horatips Lj S4tyv 3. te apfum c4p. 1. advertitmultum referre, quibus quis- Concute, num qua tibi viriorum infeuee yl que affueverit à puero actionibus ; eó quia ha- rit olim birus ab ineunte xtate per affuetudinem ino- Natura,aut ertam confuetudo malaNam« liti, affe&tus, ac paffiones qua(i effrznes, &t ad 4€ rationis ductum indociles reddant : donec ex urenda filix innafeutur agrise jugi oppofitorum actuum frequentatione era- Negl?äi: üþ-in dicetur , qua alté radices fixerat prava cone $, VIII. Pim- '/m fuetudo; &abítergatur rubigo, quam prae LTA cedentium actuum vis potentiz 'indidit. De cazf/i; extrinfecis bumanoram Imó ea eít prava confuetudinis corrupta 7^ ajeäïügm. conditio, ut non folüm augeat pronitatem 5 Hornil ad verüm etiam virtutis extinguat nitorem ; id- Aufz extrinfecz, juxta prafens inflitue que S. Eucherius difertis innuit verbis oíten- tum,illa dicuntur,quæ extrinlece moes 74« pleäem "m aré £, dens, quàm periculofum fit , confuetudinem vent, alliciunt, exhibéntque fomenta eccandi contrahere, inquiens ; Habe: boc in- excitandis affectibus opportuna ; feu illa exe felix confuetudo peccandi, ut quantà ampliis trinfeca incentiva;qua valent in homine quos- quisque deliquerit tantó minus delicia ipfa dam ciere affeclus. Hacque extrinfeca,SC re» eogne[cat: [uffundunt eutm mentis intuitum mota affectuum irritamenta plura Íolent re«- tenebre. deliflorum, ac fic. peecantem. plus ceníeri; inter quz Principem videntur fedem occupare efculenta, & poculenta, quorum vis peccare delectet . quia. de negligentia [ub- trabitur verecundia , & pudora cafla re- non modica eítad variosciendosaffectus; hec enim in viventis tranfeunt ífubílantiam ;. eó werentias & de luxuria erefcit sllecebra , & quia viventia iisdem nutriantur, crefcant, && ficut miniffratis , & ingeflia lignorum patulis uon extinguitur, fed magis , magísque nutri- fuftententur; quó fit, ut eorundem viventia enancifcantur temperamentum : cüm enim bur ignis : ità tp[a inboneffatis affiduites efca eff voluptatis. Affectus enim ex affuetudine communicent viventibus propriam fubítane 1 immutant temperamentum , adeó ut qui fre- tiam , oportet ut iisdem proprium etiam teme eramentum conferant: adeout abíoluta in quenter irafcuntur; evadant iracundi; & igne- Ícentibus per itam humoribus difficilius mo« ftomacho concoclione affectiones efculentoe tus ire coérceant, — Quantum affuetudo ob- rum, & poculentorum communicentur homie tineat virium , o(tendit Plutarchus & adfert ni alito, qui majores experitur pronitates ad I exemplum Licurgi;qui ut doceret,quanta infit eosdem affe&tus,quibus temperies per alimene conuetudini vis ad ingenerandas propenfiones tum inducta magis con(entit, | Hacqueratio, ad affectus varios , exhibnit duos catulos di- cur juxta divería temperamenta efculentorum verfimodé educatos, adeo ut venaticus ad of- G poculentorum variz itidem ingenerentu£ fam affueverit ; & domefticus venationi; iis- pronitates in corporibus alitis ad ilios affe&tuss J dem exhibitis offà, & leporefugiente; venati- ad quos temperamenta elculentorum incita- LAj * b 1 ant : quà cus ftatim offam arripuit, & alius leporem ratione dicuntur conque(ti Mona- Sermer.26; fuit infecutus, Id Jepidé narrat Valerius unlca. $)5 €825* chi illi apud S. Betnarclum,f cum enim r nos DeInduftria adhibenda inciendis, & coércendis Affb&ibus, V 23 nos, ac viles namfc;areni cibos; ut pretiofio- femper fuiffe folitum more caprarum. Et alium fuili lacte, ceeno femper & volutabris res, ac delicatiores illis exhiberentur ; non a» liam attalerunt caufam,quàm affectus varios; fuiffe delectatum. qui in ipíis excitabantur per hujusmodi eícue . Poculenta etiam plurimum obtinent ro« 79. lenta, dicentes : Caules uutriunt mtlancboe boris ad affectus ciendos, Unde Ariítoteles : ej 3o.prao liam s cboleram potri accendunty pifces de fiau ait,vinum immodicum rales homines coníli- bieg w . utffs, . gno,aut Iyro(a aqua mea complexioni n0n cüHe tuere, quales melancholicos effe afferimus, & 7, ob nimium hauftum , aliquos fieri iracundos, grumnt, Ari(tateles itidem ex fanguinis tenuita- alios mifericordes, audacesalios,ex quo infert 75 Philofophu:; poculenta plurimum valere ad te, & frigiditate, uteriam ex ejus craffitie, & - €alore ex eículentis, & poculentis derivatis ciendos affectus, prefertim vinum ; cujus in animalibus infert varias in 1isdem pronitae proprerea hauftum Plato. 2, de Jegibu pueris interdixit, citra duodecimum annum proptet tes ad paffiones, GC affectus: ait ipfe: Habent fen(um iobiliorem, quorum humor tenuior, affectus, quos affolet vinum excitare; & tan- & fincerioreít: hinc etiam nonnulla ex iis; tüm permifit fenibus ad difcutiendum meero- qua fangvine carent, animalibus, prudentiora rem, quem ex temperarmenti frigiditate folent plecisque fanguinem habentibus funt, ut apes, contrahere, — Gallenus itidem non diffitetur in vino luxuriam effe, & juvenibus prohibuit formice: timidiora, quibus fanguis eft dilu- tus nimium ; metus enim refrigerat, Itaque ufumvini, ut etiam ciborum copiam; & iis- dem commendat parcitatem in victu, & potu, animalia, quibus hujusmodi temperamentum cordi ineft metuendi affc&tioni funt proniora; ut accommodatam 2ffe&tibus mitigandis : un- aqua enim frigore congelalcit. Quorum de Nazianzenus: Suffcit corpori. malitza fua; uid flamme ampliore materia opus eff , aut Orat.34., À ;ää 1'« autem fanguis fibris admodum multis, cras- ipitium,. sísque retertus eít, hec terrená ampliüs cone bellua copiofiore alimento , ut effranatior red- datur ? . 5)':,4 fiant naturá , & animofía, iracunda, proindé. que füribunda funt; ira enim calorifica eít. Ad alimenta proxime accedunt pbarma— Pra cxteris, qug ad nutriuionem pertie €a, quz non modicam ceníentur vim habere | 73- ad functiones cognofcitivas expedité, prom. nent; plurimum ceníetur hahere momentilac, quó pzrvuli aluntur ; fiquidem ex hoc proxi- ptiüs, ac liberins exercendas: fiquidem exo- mo alimento varias contraxiffe infantes pro- nerato ab impuritaubus , & gravedine phane clivitates ad paffiones compertum fuit; ut e- ta(iz fenforio, expeditiüs, ac fubtiliàs intel- ; ,z.iþ.z!.de Sa« tiam de brutis notavit Cardanus,& refett,vie le&us propriosexercet aCtus, — Hinc Carnea- des difputaturus, coníueverat caput. elleboro pie«fub fi-.. fum à fefuiffefelemà cane lactatum, & pro- B. "pterea minus agreftem, ac infidum evafifle, purgare; ne quidquam ex corruptis humorie busin ftomacho ad animi domicilium, feu Homines itidem ex lacte, quoin infantia nu- triuntur, contrahere proclivitates ad varios caput redundaret , mentisque vigorem labe« affectus, & paffiones nulli ett dubium ; adeo- factaret, Quamobrem pharinaca ciendis, vel fedandis affectibus apta funt juxta qualitates ut nemofit, qui dimidia:um illud matrum h genus, ut ita dicam, non reprehendat,qua cum medicarmentorutm. Huc etiam vocantur 3e per plures menfes proprium aluerint foetum; matoria, quz dicuntur philtra, ad quorum - vim, tametíi doemoniaca ars adhibeatur, tan- cum primüm poflea eundem in lucem edide- rint, aliisfeeminis alendum tradunt; & nee quam caufa applicans naturalia activa, aut re- movens obices; nihilominus caufa proxima gligunt proprios filios, quos vident jam ma- tris officia implorantes : redarguenda fané talis amoriscenfetur effe medicamentum : li- mulieres illz, quz fontem prolis educatorem cét Theophrafttus veluti fabulofos rejiciat hos " arefaciunt, & exficcant ; non absque periculo affectus. la&tis corrupti, idque non aliam ob caufam, Inter caufas extrinfecas ciendis affectibus 8 nifi ne pulchritudinis infignia (ibi devenuftent; aptas recenfentur etiam Daemones, qui corpo- praferentes novercali ritu. propriam vanita- ris humoribusimplexi plures in hurnanis cor- tem fobolis utilitati. poribus excitant fluctus , plerumque marinis Sunt etiam in quibusdam Regionibus decumanis feviores ; quippe mentem vitiis 77* matres, quz in lucem editos filios non alio e« mancipatam corrumpunt ; eidémque ad nau- nutriunt lacte, quàm bovino, velex aliisemul- fragium Euros, Notósque turpium fuggeftio- (o brutis,non fine prolis damno; cumex tali numimmittunt; ut non eis neceffe fit fucata alia emendicare fubíidia homini - evertendo, nutrimento contrahat proles temperamen- Hinc Chaldaicum illud effatum , quod prodi- tum craffius, minüsque capax ad functiones . homíne dignasexercendas ; fi enim cum lacte, tur ex penu Zoroaílri emanatum Z4zs»e vas quó infantes aluntur, communicatur iisdem fera terreftres babitabunt , explicant deDo- temperamentum, quod continet; non poffunt mone varios in humano corpore ciente mo- naturam non contrahere quafi brutalem; cum tus: vas dicunt effe compofitam vitz noflrz conílitutionem ; Feras terrefílres Domones in moribus inolefcendis potiorem partem; in. genium altricis, & lactis natura teneat. Hinc circum terras vagantes 5 adeout cor noftruna malis fcatens affe&tibus inhabitetur ab hifce Martinus Uratislauienfis in fuo. de monítris T. feris, commoventibus fanguinem , calorem, commentario cap.1 $. refert, puerum caprino up lade enutritum , cum adoleviffet , faltitare ac fpiritus ; & turbulentiores cientes infanz amoris NT -—- AL T ATRR DiiTertatïö I. 24 Cor hüma- virtutum addiclis cultur&: vim habet effiza. amoris, vel iracundiz fluctus. num à Doemone fic percitum elegariter pingi- ciorem ad mores immutandos, & proclivita- tur ab Ifaia non enim aliud adumbravit, quàm tes ad quosdam affectus inducendas: fortiüs hominis cor variorum affecdtuum commo- enim exempla movent; & adhortationes amie 1» /om ilia tum fluctibus, cum dixit; Regquiefcent ibibe- corum: unde Bafilius eleganter ait ; Noxie14?7 J»eus Cap.a3.wszr. ffie, G'réplebuntur domus eorum draconibus : fant. amicitie , que cum malitia contrabun "" [ a. 0Y DAl - & babitabunt ibi firutbioues , & pilofi falta- [4 1 P ngmoörem- recló Apoffolus dicit, cor- YHOMS bunt ibi , Ef refpondebunt ibi ulule in adibus rumptnt bonos mores colloquia prava; quem. Per ejus, & firenes in delubris voluptatis, admodum euim in peflilentibus locis. fenfim attratius adr latentem corporibus morbum in» pilofos verfio feptuaginta Interpretum intel- J ligit Doemones. jécit, fic item ex prava confuetudine , ac cüne ver[atione maxima nobis mala oriuntur, etí- 9I Qualitas aéris, quem quis affidué haurit, ptonitates etiam inducit ad quosdam affectus, Am fi flatim incommodum nonfentiatur, Ser- uia per acrem non modicé corporis temperae» pit nimirum lues ab uno ad alterum. ' Unde Lib, de a£re, y mentum immutatur , ut docet Hippoctates funt pravi focij omnino declinandi , ut cum 40tis, (5 - afferens, eos, qui plagas incolunt feptentrio- probis tantàm confuetudo ineatur : piorum L À Hiss enim exempla proclivitates inducunt ad virtue nales, & montana loca mores contrahere agre- ftes: & Afiam, quz czteriseft clementior re- tes..— Obftandum prafertim eft principiis, ne ionibus, homines progignere températiffi- malam quis contrahat confuetudinem , quia E;/fa7- 'æ Illt etíam ut plari- ut monet S. Hieronymus Ziffculter | eradi- mis przditos moribus. L«tam., . müm timidi funt, qui loca fervida incolunt, tur , quodrudes animi perbiberunt : lanarum Fortes veró qui gelida , & perpetuo rigentia conchylia, quis in priftinum candorem revo- 24 de IA.6. frigore; quod approbat Seneca, inquiens: 7 cet? Recens teftadiu & faporem retinet, & À6, frigora , fep temtrionémque vergentibus . ime odorem, quo primó imbaurta eft, fud Mufica itidem plurimum habet roboris 94. man[ueta ingenia [unt, & ut air l?aäta: que fimillima calo. adaffectus ciendos, vel fedandos. Hàate enim ,. Li b 8z Cocleíles itidem influxus proclivitates (ut diferté loquitur Caffiodorus cum d e feere- i] :z.ep::[l. juvant ad quosdam affectus, Immutant enim, tonatura, tanquam fenfuum regina tr. Dpis fuss & ipfi corporis temperamentum, quá ratione oruata procefferit , relique cogitatiomes exi« inducuntur proclivitates ad hos, vel illos affe- liunt : omnidque facit ejici, ut ip[ana tantiym &us: varié fiquidem affecto hominis tempe- aelettet audirs. Triffitiam enit» noxiam ju- ramento per cocleftes influxus, variz in eo- eundat , tumidos furores attemuat,eruentam favitiem efficit blandam : excit.at ignaviam, dem oriuntur proclivitates, ut per diuturnam obfervationem compertum fuit.' " Hincvul- foporantémque languorem , viriatam turpá AA IRASU naoanme gata funt apud Aítro s effata illa , quie Amore ad boneflum fiudium reuocat caffita- bus afferunt, homines affectos influxu Saturni tem. | Hincnon hauferuntcribro aquam; ne« pigros;fegnésque evadere; ficrique triftes,. que cecinerunt furdis, qui vite deprecatores, folitarios, timidos, avaros, fufpicaces, perti- muficam precibus admifcueruat; 'Theodul- naces. Econverfo ex Jovisinfluxu fieri homi- phum enim & vinculis Ludovicus Pius libera- nes lztos, honeftos,liberales. Predominante vit, poftquamab eo plena voce cantari audi« Marte evadereaudaces, vigiles, mobiles; & füerat. vit hymnum, quem recens in vinculis compo- fic de czteris immutationibus, quasinfluxus Gloria, laus , &9 bouoy j ibi fit Ree feliquorum fyderum caufant in temperamen- Chrifie Redemptor. Nulla ex tot, támque to humani corporis, citta camen omnem li- variis, ac multiplicibus artibus,quz ab homi- bertatis lefionem ; quia homo ut liber , & nibus excogitata: fuerant,ita humanitati ami« fapiens dicitur aftrris dominari , non ab aftris co, gratóque faedere confociatur, ficut muficag cogi. Praterea valde incertum, an fyderum nulla qua blandiüs hominibus dominetur; eff . influxus has inhomine imprimant proclivita- quippeanimorum propé domina , ac modera tes,quia plerumque tam multi occurrunt obi- trix, quos movet, fedat ,' intendit, remittits ces, vel impedientes, velretardantes, ac im- perturbat, tranquillat,incitat,& co&rcet;prout minuentes aflrorum aclivitatem, ut vix pof- "mufici utuntur, vel incitatione modorum, vel fint fidera immutationem illam perficere. In- cantüstarditate, Nulla ex liberalibusartibus terdum etiam influxus uniusaflri viresretun- nobis Dei beneficio traditis eque blandius fi. - dit alterius; & incertum eft, quz, & quanta mülque fortiüs animos movet , quàm mufica, fit vis uniuscujusque aftri fingillatim fompti, Hzc ceteris faciliüs , jucundiüsque homines cum plura femper aílra fimul influant: hinc rcgio, moresimmutat,affe&tus excitat, totíim- Cyrillus has futiles, vanásque redarguens A- que hominemexhilarat , cui ii doloribus eft. - ftronomorum obfervationes ait : 4//rologica lenimento; in triftibus folatio;in mcroribus Lib 10-tone tra julia- obfervatio crimen eff Gracorum flupiditatia , gaudio, inlaboribus ac itineribus levamini, num in fine, ludisque puerilis, & vana dementia , nibilque - Hzcque ratio, cur ubique gentium opifices in aliud. — Nequealiud A(trologi à planetis er- oflicinis, remiges in navibus, aratores in agris, Iantibus valent edicere, quàm errores, Operariique fermé omnesin ferendis, trahen« 83. Societas itidem , & nece(ífitudo cum vi. isque oneribus cantualiquo, vocisque modus ris nequam , G perditis , vel cum probis, ac lis ftudeant minuere laborem, moerorem pras peuöy ANDcIndu&xia adhibenda inciendis, & coércendis A ffectibus, 2$ pellere, änïmümque exhilarare, Duo funt ge- mure fopïuntur». Pueri ad exhilarandumani- nera Muficz, alterum , quod confopitos affe- mum cum equalibus dulcifonos cantus infti- Gus irz, Gtappetitós in pe&toribus noflris ex- tuunt. Juvenes atate florefcentes frequen» ter cantillantes praconceptos excutiunt mae 20 v uli' fufcitat, provocat, accendit: alterum, quod eosdem excitatos, ac effervefcentes fedat, co- rores, Proveétiores ztatenegotiorum pons zjït 4ii, ércet, ac prdrfus refrigerat, animósque blandé dera, quibus premuntur Muficis inftrumens , Dl afficit, atque delectat, & pra cateris difcipli- tis, cantuum folatio alleviant. Senes teli- m nis, artibüsque liberalioribus gratiam conci- quis jam defervefcentibus voluptatibus hac liat; trilles erigit; afflidtos folatur ; iratos pracipué delectantur, quam ex blando, fuavi- placat, infanos reprimit, ignavos excitat, mor- que variarum tum fittularum,tum vocum pete bisque animi juxta, G corporis medetur;no- €ipiunt concentu. xiam triílitiam excutit G mentem. jucundat, $7. Neque ulla eft natio , ulla gens, quam- tumidosfurores attenuat, cruentam fzvitiam vis agreílis rudis, ac efferata , que artificiofa canendi ratione non mitefcat. INullus in ca« mitigat; & utloquitur Caffiodorus Vztatam purpi amore ad boueftum fludium vevocat ca- flris labor, qui vel harmonico tubarum ftres ffitatem , fanat. mentis tedium bonis cogita- pitunon minuattür; vel blando fi(tularum fo- tionibus femper aduer(um $. perniciofa odia nitu non dulcefcat : hinc Dionyfius, cum ex- convertit ad auxiliatricem gratiam , & quod ercitum duceret, effétque in eo mirus quidam beatiffimum curationts genuseft per dulcilfimas lepos, amórque jucunditatis, fertur fuis in ca- !.7.' I'z Ál voluptates expellit animi paffiones , incorpo- ftris egtegias quasdam habuiífe puellas Mufi- veam animam corporaliter mulcet, & folo au- cam callentes artem, omnique rerum ícientiá, éttu. ad quod wultdeducit , quam renere mon ac virtute ornatiffimas, que cantuum variee pravalet, verbo tacito manibus clamat ,. [ine tate, ac fuavitate regium animum à curis bel« ore loquizur ,. & per infenfibilium. obfequinm lorum; toedióque ftationum avocarent, ac re» I laxarent. 1mótanta eft Mufice fuavitas , ut pravalet fenfuum exercere dominatum, z $5. . Neque abs re dixit Plato nihil tam facilé cenfuerit Pythagoras, etiam ipfos coelites eà inanimos molles'influere,quàm varios canen- deleclari: opinabatur (iquidem in mirabiliter *:".W- di fonos, quorum , dicivix poteít , quanta fit temperata fyderum converfione, coeleftiümi- vis inaffectibus vel ciendis,vel fedandis, Quid que orbium motibus gigni quamdam fuaviffi. fortius ad excitandum amorem quàm vocis mam harmoniam, quam homines obtufi au« cantum dulei lyrz fono temperare? hac arte ribus minimé percipiunt, autuntur amafii ad alienum fibi conciliandum Plurimum itidem obtinent roboris in 88, amorem, Hi nonnunquam delicato calamo animi ciendis, aut coércendis affectibus verba ita arguté fides molliter re(onantis citharze ore prolata, prout duriufcula, vel blandafuc. verberant; & voces ad mufices regulas infle- rint, cum fitlingua mediis inftrumentis ver« €tunt, ut non amorem tantüm excitent, ve- borum tácitz cogitationis internuntia ; pro- rüm, & animum videantur rapere; acíi fides dátque foras, quz intus quis animo volvit po» prattaretur Orpheo illi Poétarum fabulis de- tis eft, ad odia excitanda , vel extinguendas cantatiífimo; qui eà fertur Muficarum artium amorémque reconciliandum, Ea propterea occulta vis ineft verbis, ut feu amando, feuof- fuiffe inftru&tus peritià , perfufus dulcedine, quà nonferas tantüm é nemorum opacatis fendendo, plus in animis poffint. hominum traxerit feceffibus; verüm & Euridicem le- verba, quàm ipía facta; qua ratione graviüs étiffimam conjugem ex ipfis avernalium fpe- maledi&ctis, quàm malefactis homines exacere cuum penetralibus ad fuperos reduxerit. 1mó bantur, prompriüsque excandefcunt, irásque, fabulantur folo cantu arbores ipfas traxiffe, & odia concipiunt: quia malefacta dolorem, curíus amnium flitiffes fenfüsque brutorum, & maledicta contemptum noftri ingerunt; ac hominum animos permul(ffe.: qui altiüs,acerbidsque ferit, quàm dolor: hic Quid ergo mirum? quód Mufica vitze enim corpus tantüm ; ille veró in animum ine 86. paudium adferat ? quid? quód ad fan&iffi- timum pugrat ; nobiliorémque hominis pare mam jucunditatem homines promoveat, quo- tem infli&to vulnere ledit: é converfo grae rum aures dulcifono demulcet concentu ? tiofiora funt generoüs pe&oribqs bene dicta, Quid? quódanimi habitum recté ad normam quàm benedata; ut fer& omnes inter actiones informet honeftatis? quid? quód mentes ra- fi amicos fibi parare quis cupiat, in verba piat, raptas reítringat , reftrictas alliget, alli- priüs, quàm in fata; & in lingue magis , i gatas retineat ? Ea eft vis Mufice,qua cafuum quàm manunm operationes intentus efle de- acerbitates mellita dulcedine adípergit , & beat. Pleramque minore impeníá obvenit abigit; qua turbulentasflu&tuantis vitz pro- multa bene dixiffe , quàm multa dediffe, U- cellas compefcit, & fedat; quze triftes nover- trumque tamen fi re&té adhibeatur, longé plu- €antisfortung occurfüs fuperat, & declinat ; res devinciuntur,ac conciliantur amici. Secus qua inflictis adver(tatum vulneribus mollio- acerbé dicla, & fa&ta vim inferunt, fimülque ribus, ac delicatioribus cantillenis medetur ; terrent, ac lzdunt, & aptiora funt ad odium ? * & animi morbos fanar. Hzc omnibus homi- excitandum , quàm terrorem movendum nibus, fexibus, ac &tatibus accommodatiffima quàd fi verba duriuícula citra cutem metum eft, fiquidem ejus beneficio infantes in cunis incutiant, tunc inermis irz contemptum, ac dacia adhucvagientes oble&tati nutricum dulci muts indigna:ione:þ pariunt cum majore au ad Verani de Affetibus Tom. I. La 26 Diiïcrtatio I ad ultionem : eft quippe lfngüa dumloquitur borim mifero tenere baud facile:. qui molto p5j 5, funt itidem vino madidi hancin iinguz taci. potiffimum orationis inftrumentum, quo ais mus,quz intus concipit, foras per verba com« liàs elabuntur lubricitatem. Sunt etiam,qui portat, per qua&, veluti onulta vehicula in ani- vitinm garrulitatis fpeciofo contegunt elo- mum transmittit audientis ; hinc verba fà quentiz titulo; fedfalluntur: cumloquentes - blanda fuerint, fi dulcia, & ad oblequium tantüm habeantur, non eloquenres; loqui plures fciunt, eloqui pauci; quos fiinterro- rona homines quantumvis agreftes , ac bar: " baros deliniunt, flectüntque ad amorem; ges plurimis reípondent verbis ; fed pauciffi- mis rebus; vel fi mavis verborum mare lia« cüm fit lingua fidelis adminiftra pedtoris, cor- guz volubilitate effundunt ; absque tamen fa- disque interpres, loquentis fenfa, & affectus rodit,qui confimiles excitart in audientibus; lis guttula? non copia, fed energia verborum ? animum movet, Non invenu(tum eft, quod perinde ac calor calorem, amor amorem pro- t. de Ferdinando I, Cafare fertur: ad. clavum gigni $3. Ad idlinguahominibus data eft, ut me- is fedebat Romani [mperij, cum nefcio quis diis verborum mfltrumentis, internorum aile- veteraüus miles, qui per pluresannos fe obe Guum, ac cogitationum effet internuncia, & fequio devoverat Imperatoris, vitámque plu- complicatas animi notiones foras explicaret : ries ancipiti expofuerat difcrimini, lequicum Caíare petierit, enixim eum rogaturus pro nonenim lingua nifi mendax fit, alia profert, quàm qux animo intus volvuntur; hinc pet- dimiffione, nifi debitz fibi pecunia folveren- tur. Infinuatur [Imperatori,veteranum ad- , ánde ac ex plumis, & cantu cognofitur avis; $ta ex lingua & loquela qualis fit intus homo: effe militem; qui ad ejus cuperet aures admittt. hacqueratio, cur lingua dicatur inftrumen. Caar autem inaliud magis opportunum tem- pus, cümque commodior fe occafio obtule- £um utile, ac perniciofum; eft fiquidem in- ftrumentum laudabile, fi probé ad vota alio- rit, militem redire przcipit : verüm ad hac miles inftantius urget 5 vociferatur,conqueri- rum loquatur citra alieni honoris , & bonz tur fe fruftra itineris fubiiffe labores; iéque opinionis lzfionem , Deique offenfam: eíft tribus duntaxat verbis velle totum negotium veró inítrumentum perniciofum , fi gloriz, 1 exequi; nequediutiüs detinere Imperatorem famz, ac honoridetrahat alterius; tunc pr- Defertur militis conceptos intus odij, vel invidize adverían- poit hac tria prolata verba. de(iderium iterató ad Ferdinandum, qui ho- tes prodit affe&tus: hócque infinuaturus A- mafs Rex /Egypti mifitvictimam ad Biantem minisimportunitate victus , accedat inquit , iluftrem id temporis 'hilofophum adje&to ea tamen lege, ut non plura, quàm tria depro- mat promifla verba. Parecmiles, & ad Ime mandato, utexemptam ex ea fimul optimam, . & peffimam carnem fibi mitteret ; paruit Bias, peratorem ingreffus ; cum interrogaretur » & exfectam linguam Regi transmifit; exqua quid peteret,refpondit miles : folutionem vel vel tacente didicit Rex , referente Plutarcho, dimiffonem , tum Imperator aliis tribus yera I.nCafWi'uia, ' quanti fit momenti ufus lingue ; hac.fiqui- bis repofuit folwtzonem aon dimiffonem. Plus ponderis plerumque habent paucula verba ad Qem lícét pars corporismodiciffima pregran- dis gubernaculo navis haud diffimilis eít, in rem prolata, quàm plures prolixioris fermos enjos parvulo motu totius navigij regimen, nis circuitus, pracfertim in ciendis affectibus; imo & nautarum falus vertitur, vel interitus. fle&tendisque animis, quos fortiüs paucorum Lingua enim fi mala elt vitiis omnibus , aut pondera verborum trahunt , quàm íermonis Jj materiam prgbet, aut incitamentum ; ejus prolixitas, 9I» fubricitas, & incon(iderata volubilitas plures Linguá,qui probé utitur, ceteris prom« perdidit, qui cüm verba effutierint fcurrilia , ptiüs dominatur, idque ut contingat; vitane da in primis in omni confuetudine eft detra- vel alienum denigrantia honorem, odia exci« l tárunt , haudextinguenda, nifi multi fangui- &io, & quidquid eam redolet : eft Sapientis monitum Rewove 4 te.0s prauum , & detrae nis efufione; ad pericula hec pracavenda bentia labia fint procul àte5. quafi dicat: le» factu oprimum eft cenfendum ; fi. verba priüs adlimam , librámque veniant, quàm ad lin- gem lingue tuz impone, oítia obducito , fe« ras eri, linguz frena immitte ; Lauda i mae guam: dealiisvelbeneloquamur; vel omni- -po taceamus : à fcurrilibus, nimiaque loqua- teria fuppetit laudis; virtutes aliorum re« cenfe, vitia tace ; f alij proximi detrahunt citate abítinendum omnino eft: illaudabilis honori; tualiofermonem pertrahe,e3 tamen itidem eít garrulitas à quocünque ufurpetur. Huic pra cateris funtvitio obnoxij Balbi, de induítriá, ne inutbané videaris Majorum fer- monem , veluti inje&á novaculà fecare ; vel Lib.7. epift, quibus Symmachus ait : Natsra rerum eff , 76, fi alio verba non potes divertere, (altem mol- ut qui balbutiunt, plus loquantur : affetlant enim copiam pudore defetis, ' Laborant eo. lioribus afpera lenij nulli enim poteft, ft dem morbo fenes,ut notat prztactus Symma- velit, lenitas deeffe; vel vitiis virtutes oppo- Zib;8.epifta 48. chus, quifenem inducit ita loquentem: u ne;& pro damnandis fatage laudanda fuggere- re. Plurimum obtinent laudestoboris ad odia; faciam fenex garrulus, cui menfura fermonis vel minuenda, velextinguenda ; GLamorem à juvene preferibitur? trabit nos vitium fe. [ zile verbofitas. conciliandum, — Quid? quàd velipfi qui dam. Moíti fenibus con nant, laudent taciti fecum , ac mirentur, & 9. fociantur; quia ut hoftis fui obfervat Philotasapud Curtium 7Modum ver- amare vehementiüs incipiant, quem lauda- De Induftriä adhibenda in cicnd«is,& coércendis Affe&ibus. 27 , lauckïatokre-:m fenferint, — Verüm quó quis in bus auditores alió trahuatur ; vis concitati aliorum laudibus e(teffufior, eó fit in fuis par- affectüsfuis extinguiturincunabulis. . Lucue cior; imó nullus, cum vulgó dicatur laus in lentum fuppeditat exemplum Ariftidis Mo- ore proprio fotdefcere : funt qui opes lau- nodia de Smyrna collapía: vix fenfum fub initio doloris videtur concipere ,. & ftatím dant, quibus affluunt ; vel equum commen- dant, quia robore , & curfu reliquos anteat ; totus profufaoratione ac verborum emendi- fed hzc nullum animo adjiciunt ornamen- catà copideft in collapfz urbis defcriptione, tum, funtque adfcititia, miniméque apta ma- commendans dignitatem, commemorans Co- terix fuggerende, quàhomo poffeffor popu- rybantum choros , educationes ; natalésque larem aucupetur laudem,. Deorum; recenfens eam fuiffe nobiliffimam 92« Inhomine id laudetur , quod ipíius eft Peloponenfium coloniam ; urbem prazclariffi- mam; referens Thefeum habuiffe condito- hominis , quodque à nullius fortunz pendet eventu ; hzcque folius animi bona funt; quo- rem ; certamina ludicra, G umbratiles pugnas * [ rumnemo inre fua Judex effe debet : amor pluries in ea fuiffe populis oble&tamento hifce narratis defcribitfuburbia, Portus, Ma- proprius quemque affolet obtenebrare, den- fáque obtegere nube; velfaltem craífa, fpif- ria, Campos, Fontes, Profpectus, Templa, columnas, ftatuas, forum,plateas , & reliqua fáque involvere nebula, quà fe minime videt; alienum non proprium nos os laudet ; nec. urbisornamenta, eà verborum copiá, ac pro« fine rubore laudes admittamus ; pluslaudis lixitate, ut vel ipfis legentibus tcedium po« tuncà verecundia accedit. Plures funt, qui tiüs, quàm affecdtum moveat commiferationis, fucatis, falfisque laudibus delectantur non Is Ariflidem diceretur Orator . imitari,. 9f qui lapfui illachrymaturus Funambuli, ut prafentibus tantàm; fed etiam quz in poíte- ros transfundantur ; fed hi alienis volunt affcctum doloris excitaret,totam ejus faltandi artem deícriberet, nimirum eum per exten- opibus diteícere, non proprio fulgere auro ; / fum funem, perindeac in pavimento non fo« fola virtus eft , que laudem promeretur , & amorem.« ]lüm deambuláífe; verüm etiam vibrato fur- fum corpore, pedibus micantibus cytharzdo [93-. Caterum ob corruptos mores proniores funt homines ad convicia & fcommata, quàm períonante choreas ad numerum duxiffe; & adjun&tis ad plantas orbiculis, ac muricibus, ad alienas laudes recenfendas ; vix in homi- num ccetu unushonori detrahit alterius,. & Muficis inftrumentis repetita faltatione apri- mé refpondiíIe, & mox Mulftellarum;ve] An- reliqui ftatim vel tacité affentiuntur ; vel pro- guium more, prono pectore, projedtóque cor- ditum vitium ubique promulgant. locorum ; ut in hominibus fit hodie videre , quod olim pore reptaffe ad nervum , ubi refiliret, ubi Erat illud tefte (u(penderetur, & ubi (imulata prolap(ione fe in Dodonzo Jovis templo. Suida lebetibus ereis undique cin&tum, ita ut fe in gradum referret. Hac qui audirent potiüs artem ac agilitatem laudarent funam- Íc fe invicem contingerent ; unde neceflum erat fieri, utuno quopiam pulíato, viciffim & buli, quàm dolorem ex ejus lapfu concipe- rent; nec lacrymas ex ejus interitu orator eli- omnes rc(onarent , fonitu per contactum ab ceret, aliis ad aiios fuccedente; durabátque in lon- Cavendum, ne in affe&tibus excitandis 96. gum tempus tinnitus ille, per orbem redeunte Íono: ita contingit detrahentibus, qui femel puerilia mifceantur , qua cüm nihil habeant auditum convicium , vel vitium obílrepentes ponderis,parum continent roborisad animum movendum, talia funt ; quz habet Libanius [: per loca omnia fpargunt in orbem ; ut: 7or pariter pelues,tot tintinnabula eredas pulfari, Sophiftain nenia de conflagratione Daphni. tici Templi; exclamat enimcontra ipfum i« ficut cecinit Juvenalis? neque' fpes ulla afful- gnem, qui aufus eft Templum comburere in- Bst,ut fibi temperent, vel ora comprimant. quiens: O dexteram malignam , ó iniquum ignem! quónam primum dilapfus efl ? Quode $. IX. nam mali bujus exordium ?. fiquidem à tetlo exortus in veliquas deinceps partes irrepfir ; & De Affedfibus per exceffum, vel a'ä- ad tllius caput fevp[it, ad phialam , cydarim, fettum à recto deflefentibus. 6 talarem voeflemz Vulcanus enim ignis ar- 94 A eft retrum humanarum conditio , qua biter non comminatus eff igni buic detrimene , Aicét eximié venuftz, & excellenter ju- tum afferenti, cum beneficio devintus Apollini cundz, f1 ad fummum pervenerint fa- deberet, ob indicium olim fibi ab illo fa&ium z cilé deflorefcunt ; & faftidium pariunt, qua fed neque Tupiter, quiimbrium babenas tener, Íuis Íub initiis erant oble&amento ; etiam aquam in ignem dimifit ; qui prafertim olim gaudia humanos inter affe&tus, (i fumma (int, Lidorum Regi periclitanti aquam extinxerit, plerumque in luctus dicuntur vulgó degene- Jrabitur mibi wens ad Dei Apollinis []eciem, rare; ut & quavisalia voluptas.fi diuturnior ac mibi ob oculos cogitatio typum | tpfum ve-. fuerit tandem in contemptum defluit. Idem prafentat , forma levitatem , colli mollitiem, dixerim Oratoribus obtingere in affectibus idque in lapide cingulum , quo aurea. tunica, ciendis; fi diutiüs quàm par fic,. infiftant in circa peclus fic collsgebarur, ut partim fubii- uno, eodémqueaffe&tu, quem plus zquó exci- deret, pariim fubfurgerez.. Dentque totus Dei tátum velinc; vel digreffiones ingerant, quis babitun a(jm iram, velferventem aon j'edzz"[ä e fet» Feraui de Afeäi?æ Tem. l. X 28 Differtatio f fét, ut qui [imilia xe]ät cantilenam occinenti , 68 Potiof ats in ciendis affectibtis, flecten- 22 berculé audivit bunc olim aliquis in meridie disque animis eít, intelle&ium eorum convin- citbara ludentem aures beatas ! Ceterum cane cere, quos Orator movere intendit , adeout zus telluris evat laudatio , cui quidem de au- erudiendus fit etiam , & plené convincendus imperitorum intelle&tus , ut mox poftea inci- yeo Cyatbo libare mibi videtur , quód puellam occuluerit debifcens , 4c fe fe deinde. contra- piant inardefcere: nulla inducitur recens in p0h bens. Hac & pleraque alia puerilia produ- rebus corruptioni obnoxiis forma, quin des bitz praceflerint difpofitiones , quibus pra- cit Libanius Sophiíta in fua nania, qua tan- vie fubjectum prapareturad recentem for- tüm abeít, excitando dolori idonea effcï , üt mam induendam. Hincnunquam exabrupto potiüs rifum moveant, 97* Sunt etiam, qui in excitandis affe&tibus incipiendum eft, fed przviz inducende funt vehementioribus , quique plurimum exigunt difpofitiones, quibus praparentur animi ad fervoris, & efficaciz, itafunt remiffi, aclan- eos motus, quos Orator intendit in iisdem guidi, ut vix animos moveant , & tunc potiüs excitare ; nifi fortáffis jam mutz rerum cir- videntur fingere, quàm affectusciere; ut qui cumflantiz egerint, qua erant ab Oratore in- ducendas qua ratione Cicero interdum ex ab- in graviffimis injuriis reprehendendis omnino languidus effet, & voce demiffa illatas fibi in- rupto fuis initium pofuit orationibus, utt jurias recenferet : cum natura ipfa fatis ex fe Quouique tandem abutére Catilina patientia profiliat, quoties pulfatur quis conviciis, vel nofirá: quia tunc animi jam erant praparati laditur injuriá ; neque tunc ita injuriis lacef- adverfus Catilinam , & faciliüs potuit Cicero ad iram, & indignationem movere, fitus acrioribus indiget incitamentis : nullz fi« Ioo quidé (unt gentes, quamvis rudes, & aggreítes; Caterum quamvis animi fint praeviis di- qua cum fuas,vel confanguineorum lamentan- fpofitionibus preparandi ad hos, vel illos affe- tur injurias, totis lateribus; plena voce, fervi- &us, folerti tamen induftria id providendum do vultu, ac plena aétione non conquerantur, eíl, ne accer(iti , aut intrufi potiüs videantur affectus, quàm fuapté natura excitati: fienim petántque illatas fibi injurias vindicari,poenis« que puniri acrioribus, & ita fe gerunt voce, nimis artificiofi deprehendantur , quafi de- tecti hoftium fubterranei cuniculi, vel fuo de- & vultu, ut fatisconjiciatureasex intimiori- ftituuntur effectu, vel omnino eluduntür, bus vifceribusloqui. Quamobrem fi orator fit remiffus, imbecillis , deftitutus vigore in Quamobrem permotiones animi non aperto marte evocati debent, fed omnino latente, ut iis movendis affe&tibus , qui exnatura fua ve- hementiam exigunt, nil efficit; ac perinde fe Auditoresfentiant quidem fe tali affe&u tangis gereret, ficut qui gelu vellet paleas accendere, non veró cognofcant, oratoré ad eum finé eos pulfare, |Hacin re feftiva eft narratio, quatm vel amota nive tormentario pulveri ignem ex- citare: fi orator non fit fervidus ; fed potiüs exhibet Quintilianus de adoleícente quo- — naturá imbecillis voce, & lateribus tenuis, nec dam Caufidico, 'qui apud Caffium Severum peroraturus alloquens Severum dixit, 4wi poffit indignari, aut iraíci, fatius eft, f1 ab hi(ce excitandis affectibus abítineat, quos mo- sme torvo vultu intueris Severe? atque frigis vere duntaxat ij poffunt, qui ferventioris funt de Vir gravis repofuit, Nox ;me bercul? fa« naturz, X totis lateribus invehunt, indignan- ciebam; fed fic fcripfffis unde & quàm potuit tur, ac irafcuntur. ^ Efttamen nonnunquam truculentiffimé eum afpexit : funt etiam qui exceffus ardoris coércendus;quia facilé irrum- res fen(ibiles exhibeént ad animos flectendos; pit tunic orator in motus inconditos, & agre- qui tamen fzpiusrifum potiüs,quàm affectum movent. Viri prafertim cordati ratione po- Íles, qui majeflatem dedecent eloquentia: convenit dicenti é fuggefto ad populum gravi- tiüs, quam rebus materialibus finuntur mos tas, & modeítia, quibus mafculam prafefera veti. authoritatem, s Affe&tibus funt etiam propriz fententize 1OIÍ, 10j Praterea optimum fa&u efl,fi orator per- accommodandz, ac verba aptanda,in quo non 98. * fonarum , quas confítituit fletere,exploratos modici/ingenij neceffaria eft induftria : fiqui- habeat mores , ac innatas propenfiones: qui dem ita comparanda eft motio, ut naturaliter enim naturá funt feroces,& animo pervicaces, cenfeatur enaíci, non veró arte intrudi. Ne- vix ad commiferacionem flectuntur; hi enim que in veftigandis fententiis, ac dele&tu ver- validioribus argumentis ac ferventiori eítu borum debet quidquam affectatum, aut vio- | permovendi funt,.. Difficilius itidem eft mo- lentum induci; qua enim violenta funt aife« à LY vere, ubi jam fenio ad fimiles affe&tus pectora &us potiüs corrumpunt, enecántque cum pri- indurefcere confueverunt, vel contrariisetiam mum nafcuntur. — Adícititia itidem, quzque iiigg, affe&ibus jam diu fuerunt occupata: cum minus adrem faciunt. refecanda funt , quia fi hifce dimicandum potiüs: eft validiffimis ra- Auditores iisdem adharefcant, excitati affe« tionibus ; alioquin fi Orator pauló remiffiüs €us ftatim marcefcunt : unde delectus fen- tentiarum , ac verborum haberi quidem debet, dixerit, irritos prorfus efficiet motus; perine de ac qui pugno cuperet pulfatum Elephan- fine tamen affeclatione , fed potius neglecto tum interram proílernere, Motus fi tunc quodam cultu; ita tamen ut vim non exuants fed potiüs acriorem occultent , quà ratüone fint remiffi, nil obtinent roboris; nilque effi- . ciunt, nifi pervicax adverfus ea , qua dicuntur etiam argumenta milta, & confuía plerum- dam er« judicium validigri marte oppugnatum fuerit, que producuntur, qgæ adaptato quo rore De Induftra adhibenda in ciendis, & coércendis Affectibus. 29 33 fervari vix labor ullus, vel memoriz przftan- zote vagantur, ut videantur ab excitata potius mente fub;xcx, quàam ab ullaartificij exquifitio- tia poterlc im petrare. Infidet nobis inrimó ne comparari, quo pacto Medeaapud Sene- capxtead imas aures cellula quædam anguftiis 4 cam tragoedum confufis cogitationibus ; fen- perquàm coarclata , licét capacitate latiffima, tentiisque abruptis raptim defilit , plutésque ac difpofitione ferme mirifica , hæcque me-. - affeclus éxcitat. motia dicitur, quà qui pollet , meritó gloria- Debent tamén fentennæ effe vxbrantes,& Y02. tur tanquam excellenti vite bono , penuque difciplinarum ,. ac thefauro rerum omnium, plurimum continere acuminis, breves qui- dem, Íed crebrz, quia fi fufz fint. affectum cumfit germana mufarum parens, altrix Sa- potiüs enervant, permde ac tempeítas , €ó fit pientiz : nonenim poteft quidquam pra'ítan- tius excogitari,ea in homine capacitate,quam imbecillior, quó ventus eam latiüs fpargit : fi enim quz Medea apud Senecam profert fu- immenfa terum fibi jugiter fuccedentium , & fioribus verbis, ac per dedolatas periodos proe quotidie accedentium congeries non expleat) nec cumulet,fed latiüsdilatet,ac novos fem^ ferrentür, minus procul dubio przfeferrent efficaciz ad movendos animos, excitandósque pet finus, ac receffus intüis aperiat. affectus. Ín mitioribus tamen affectibus di- : Beneficio memoriz rerum, verborum- 104. &io requiritur mobilfs, éxpedita, quaque fa. que multitudines, formá proríus dnf—repames, fenfus varios;numeróinnumeros non confuse, cilé de re unaad aliam percurrat, dummodo honefíta (it,& gravis: quia ut nervi, feu fides & permixté,fed diftincté quafiferiaum , & in chely, utharmonicum edant fonum intendi dliícretis per capita rebus retinemus , ac repe- nimium non debent, nec inertiüs remitti, fed ümus. I00, Verüm absque decerptorum benefi ita adaptari, ut omnes tinà concordent; ita in €io, quzaliquandiu memoriz haferunt facilé "lTametfi inhoc xrario recon- ciendis affectibus adhibenda eft quadam in obhterantur, rebus norma, & verbis menfura , quz f1 ne- ite fint resà nobis ge&æ, vel fictz,vel dichag amó & fzculorum omnium hiíloriz, quas lec ghoatur, oratiofit minus apta ad animos mo- vendos; perinde ac non concordantes nerviin gimus; homines quos novimus ; docirina cythara minori funt auribus bleCtamento: quas didicimus; artes quas exercuimus , præ- cavere igitur debet Orator, ne fententiz, & cepta,quz fervavimus; adhuc hzc,6 non o- argumenta , quibus utitur ad movendos ani- amnia, faltem potiori fui parte memorià exci- L mos, humi repant ob nimiam lnhrmxtatem, duat, & oblivione confepehuntur, quia licet nec nimis in fublime evehantut ob exoticam lateant hzc omnia, hareàantquein illis memo« fubtilitatem5 quia animi potiüs defatigantur ria receptaculis; adhuc tamen fuis in imagi« in PCICCP[IODC argumentorum ; quam Pfæ- übus, & fimulacris deficiunt;. & paulatim delentur, ut recté notat Hieremias Drexelius parentur ad animi pramotiones: unde men- tes funtficmiffimis przíidiis muniendz , feu áníua Aurifodina Excerptorum. argumentis convincendz , quibus in eam fle- Quamobrem licet ire inficiashaud pof- 10f, élantur partem, quam orator intendit. Ora- fimus, magnam effe vim memoriz;ac penetra- toti,qui aflectus movet,non tantüm calor, qui leampliffimum;preterquamquod magnz mo« ftatim effluit, verümetiam folida animorum lis fit, & laboris improbi inhoc fpelzo , quod Peffüaflo: qu& diutiüshareat animo; qua- 1D OCCIpitiO natura aperuit TéS Omnes, quaz xenda eít vegetant cum plantis, fentiunt cum . brutis , diícurrant cum hominibus, hzrent cum faxis, $. X natant in undis, volitant peracra, recondere; ideo neceffum eft adminiculis excerptorum De Excerptorum utilitate ad affe- fupplere ejus defectus , prefertim cum fuis in lus ciendos, & coercendos, homine memotria coarctetur limitibus, clau- 103« Uantz . fint excerptaoratoribus utilita« u datur terminis , ultra quos non progreditur ti ex memoriz nof(trz conjicitur flu- Quapropter licét rerum variarum imagines xibilitate;aclabilitate: cum omnium, certis velut cellulis recondantur , nifi tamen quz audimus, videmus, legimus,meminiffe, tepofita cuftodiantur, facilé evanefcunt, adeó' hominis excedat conditionem ; cujus memo- ut conqueüus etiam fuerit D. Auguümus de' Ltb IO. COl« ,€.Ads ria f(egnis eft, angufta,volatilis;ac infidelis,nifi hac memoriz fluxibilitate; ait ipfe. Qmm fuis fulciatur adminiculis ; ideo funt hæc be. snulta bujusmodi gejllat. smemoria vnea , qua neficio decerptorum accerfenda , ut. notat jam inventa funt , & ficut dixi quafi ad ma- n fua Auri« Drexelius, Quamvis tenaciífimz fit quis me- num pofitta, qua didieife , & noffe dicimur ? « fodiua, moriz, fieri tamen non poteít, ut omnia quee u fi modeffis temporum 1ntervallis recolere Íenfui obviant exteriori, fideliter retineat, & defideros ita vurfus demerguntur , & auafi re- prafertim qua per plures annos ftudiofaleclio 7uotiora penetralta dilabunttur. lt denuó haurire valuit ex probatis prefertim authori- velut nova excogitanda [int. Ratm, ea elt, bus. Tametfi labor improbus tantarum re- quxa cum nova rerum notiones ;ugver mze rum lmagmes varletate dxmmlles, multitudi« moriam fubeant ad acceffum recentiorum , ne propemodum i innumeras, in hoc memoriz priores, ac vetufiz dchqunum patmmur s d s&rarium recondat , & reconditas aliquandiu prorfas deficiunt , ac fi imago imaginem ex- confervet , prout altiüs menti imprimuntur : pelleret, ac, per rerum fuccefliones pr:cm fine tamen excerptis femper,ac fideliter ea con- fimulacra interirent, Haecqueratio cur Piatar 1n*0m102a D ; Differtatio: T. 40 H 'näeQmorïam flomachum animi. dixerit, quia tinorum confundator ea fuit memoriaz feli- citateànatura donatus, ut facra biblia ad ver- ficut ftomachus plura dietim, & varia recipit; ) quibus tamen diurnum non indulget hofpiti- bum didicerit, & in extremo fenio integras € /i b um: ita plurima quotidie in memoria impri- Tullio; Virgilio , aliisque authoribus oratios muntur rerum diverfarum fimulacra , ut di- nes, G poémata fideliter recitaverit, linguag verfiffima quidem compledatur ; fed brevi calluerit hebraicam, Chaldaicam , Gracam, 4 veluti oneris impatiens, quafi admifforum Arabam przter latinam, Hifpanam, Italicam, hofpitum pertzía citiüs ea dimittit, qua im- Gallicam, & Anglicam , Gregorius XIII. o« IHW penío labore admiferat, mnes Pfíalmos proprioordine memorià fide- 106, Huic defectui occurritur, fi que & probis liter recitavit tefte Ammonio Abbate , Athae authoribus leguntur, vel à laudatis Oratori- nafii, & Bafilii fcripta, italegerat, utdecem bus audiuntur feparatim notentür in proprias millaverfuum, & fexcentos ex iisdem pro- fuas diftribnta claffes, quia licét fit memoria tulerit: & ut à fummis Antiítitibus ad laicos rerum plurium capax, eft tamen veluti ligne- tranfeamus Principes3 Fridericus I. & Mae um vas rimulis crebris dehifcens, ac ropterea ximilianus itidem I, ambo Imperatorcs adeo A-— —— Am--LD—- -- « — 099 99 ) hac, illácque perfluens: unde fatiüs f1excerpta ; tenacis dicuntur fuiffe memoriz, ut eorum notentur, Juvat enim fcriptura memoriam, omnium etiam exigui«emomenti, quz femel & fideliàs, diutitisque excipiuntur excerpta audierant ampliüs non oblivifcerentur,homis papyro, quàm memoriz concredantur. Sunt nésque nofcent omnes, quos femel ad fuas ad-- miíerant aures, Francifcus itidem I. Rex Gal« j qui multa legunt , plurima addifcunt, quz cum non fuerint papyro concredita, & fcripta lie expedito memoriz captu omnes fere fui facilé dilabuntur , & nunquam revocantur, zvi homines fuperavit, omnesquotquot in Parum prodeft plura didiciffe, vel legiffe , fi ;v fuo ampliffimo exercitu milites duxerat pro- qua& legimus, vel didicimus iterum elabi pa- prio potuit nomine ab aliis diftinguere teíle | tiamur : id perinde eft, ac oleum perdere,& Jovio, qui addit , potuiffe fideliter recenfere £i. 35. nullum ex labore improbo fructum colligere, quid, & quantum peculiaris commeatüs una- Hiffor, - Plures funt, qui retroa&tis annis varia acmulo quaque provincia fuppeditare poffet, quenam ta legerunt, & audierunt, quorum vix habent itinera, quz fluminaad convectiones oppor- unam, vel alteram fpeciem, dicantárque pro- tuniora, ac viciniora forent, & quibus Ibernis pterea neífcire, quz olim fciverunt , quia me- equitum alz celerrimé convenirent , tam exe miniffe eoruridem nequeunt. adté notat, ut rationes itinerum, compendia 107, Scio plures vel maximé memoriá pol- navigantium , civitatum etam remotiffima- luiffe: legimus enim Alexandrum Macedo- rum copias,pracipua rerum omnium fubfidia nem totam Homeri lliadem , magnámque é memoriae thefauro fideliter depromeret. Odylez partem;&Cofroem PerfarumRegem Nontamen hi, & alij fexcenti, qui memoriá ? omnes Ariílotelis libros memoriàá retinuiffe, excelluerunt, adeo felices fuiffe dicuntur , ac fideliter recitáffe; Demofthenem Thucy- tur. quin rerum plutimarum etiam oblivifceren- " didem octies fua manu defcripüffe,ac memo- rixadverbum mandáffe; Mitridatem. duo Oratores igitur, qui ea nonkaga-udent me- 109. fupra viginti calluiffe diverfa idiomata, & to- moriz felicitate; qua infcriptoribus lege- tidem linguis jus dixiffe populis, qui ejus fub- runt, velà concionatoribus audierunt natatu jiciebantur imperio ; Cyrum Regem Pería- digna, prefertim ad affectusexcitandos , vel rum cum numerofiffimum duceret exercitum coércendos neceffe eíl, adnóotent, ne é memoe fingulorum militum nomina memoriá reti- riaexcidant, ac dilabantur, utinfigniores, ac :4 nuiífe, Imó Genethlius ea fertur fuiffe me- cxteris docliores viri praftiterunt. Hocfub- moria, uttotam. declamationem femel audi- fidio decerptorum Cajus Plinius II. naturze i tam potuerit ad verbum recitare; Nepotiae Paneg yriítes laudatiffimus eam fibi eruditio« nus itidem Heliodori Epifcopi & forore Ne- num excyclopediam comparavit, ut aliis fue- pos cumin caflris adoleviffet, profectiori aeta- rit admirationi. Fertur de Plinio,quód poft te inftitutum monaíticum amplexus ea memo- meridiem plerumque frigidä avaretur , riz facilitate libros percurrebat, ut in fami- poítea guítaret, dormirétque minimum: & liaribus colloquiis f1 quid eruditionis in me- mox quafi alio die ftuderet in ceenz tempuss dium prolatum fuiffet, ftatim authores re- fuper quam liber legebatur , & adnotabantur €enferet , ex quibus fuerunt eruditiones de- curfim excerpens, qua fibi notatu digna vifa €erpte; S.Hieronymus referente Auguftino erant, Aulus Gellius noCctium Atticarum Lib. 29. eà valuit memorià, ut non folüm Hebreo- eruditiffimus fcriptor de fe ipfo ait : wfé u- rum, verümi etiam Graecorum , Caldeorum, us erdine verumfortuito, quem antea in ex- Perfarum, Medorum, & Arabum, aliarüm- cerpendo feceramus, Nam proinde, ut librum que exterarum nationum linguas calluerit , quemque in mantu ceperam frve gracum , five adeout Auguflinusillud de Hieronymo pra. latinumyvelquid memoratu dignum audieram clarum fcripferit: nullum fcilicet hominem ita qua libitum erat, cujus generie, cumque e« Íciviffe, quod Hieronymus ignoravit. 108, rant, indiflinclé atque promi[cuà annotabam: | Verüm ut ad recentiora,noftrisque tempoti- eaque imibi in fubfidium memorie quoddam bus proximiora accedamus, PaulusIV. Pon. litterarum penuus recondebatm, ut quando ufus tifex maximus Clericorum RegulariumThea. wm]ï*t,t 4ut rei , aut Verbi, culusme fortàve- ; * &€n$ - DeInduftria adhibenda in ciendis, & coércendis Affeclibus, 3t £ons oblivio tenuiffet , £ libri ex 4u£z':-u:' e fcri- privaremur,fi ftudiis addicti litterarumexcerte pta fuis non concredidiffent chartis, Quem- ? fevam nàn ade[Jent, facilà indenobis imueutu, atque depromptu foret : & hocdecerptorum admodum igitur quialienos labores annotá- runt, plurumum mobis adferunt utilitatis : beneficio noctes Átticx in lucem prodierunt ; & noíler Aloy(ius INovarinus plures edidit multó magis erunt nobis proficua , qua nos volumina Adagiorum,St alia, ut Schediasma- ipfi decerpimus; & qusfparfim collegimus in unum comprehenía papyraceum volumen ta facro-profana, Aquas Nuptiales. I1Q. Nulli igitur dubium quin. maximé fint unita legimus : ficut enim de coclea vulgó dicitur,omniabona íecum deferre, eó quia do- Oratori excerpta utilitati, quia quz é memo- ria facilé exciderent; fideliter affervantur, fi- mus propria, quam femper fecum advehit;fit mülque lecloris ingenium plurimum — acuitur domus-optima; ita notz proprie optimaz funt & cateris nobis utiliores; magis enim noftro curá fcribendi, & annotandi, qu& pra cateris notatu cenfentur digna; tunc enim . ficut le- accommodantur uíui , quàm plurima alia vo- &tio,ita & meditatio memoriam juvant;tantó- lumina excerptorum , qua alienus labot cone geffit: qua noftra funt, noftróque labore pa- ue meliüs res intelliguntur, quantà exactiüs expenduntur, fi traníeant in notas; qua eni m rata, nobis magis fapiunt, magisque profunt, quia nobis notiora, noflróque captui magis propria manu fcribuntur ingenium juvant, & 1 diutius memoriz harent, quà decaufa De- accommodata. yooíthenes referente Diony(io Alicarnafeo Hanc excerptorum utilitatem fcité nos ïäïï'.þ edocet formicula parentistelluris agilis alum- "Tucydidem totum o&ies fua manu defcripfit, ut etiam D. Hieronymus plura volumina de- nula : hac fiquidem é terris emería viíceribus, fcripfit, ex quibus plurimum haufit utilitatis. locísque abditispromprá, & fe(tiná velocitate "T heodofius itidem junior imperator.non fo- gnaviter huc, illücque difcurrit,& fedula con- Yüm venuftos chracleres efformavit, ut. refert gerít aítivis diebus, unde habeat, quo hyeme 1 congru& alatur: videmusformiculam noítros l, Nicephorus, verüm etiam plurima defcripfit, & tam multa, ut fi tenuis fuiffet fortunasad- quaíi, ob fuam exilitatem, oculos fugientem; itionibus plurimis, ac reditionibus eadem re- huc fe fe alere fcribendo commodé potuitfet; cum non folüm diurnas horas; verüm, & legere tnillies itinera, fatigari nefciam , ac nod&turnas fcribendo impenderet. Hc alia inertis otij fterilitatem catenatis fuis damnpare laboribus: videmus hanc. terre rimularum hauritur utilitasex annotatisexcerptis , quia quz fcribuntur intelligentiam | profundiüs agilem. incolam, futuri quafi providam. ma- fubeunt, mentique altiüs imprimuntur , quia tremfamilias, aftivi fyderis beneficio fuis in terra finu abditis cavernulis liberiorem ad tunc diutius excerptor lectis immoratur; quia annotans excerpta pluries relegit, retractát- auram emergere excerpturam, quaíuum in penu convehat femina , quz abrofa condit, quelongé meliüs, qua& retinendo poffidet ; €um hominis memoria fegnis fit,labilis;fallax, ne curfus in frugesexeant é terra: quód f1 im- & rimulis fermà dehifcens, vix plura capit j bre mandefiant , ftatim exteriüs profert, ut ex(iccentur; hacque induflria fibi ita provide quin eorum potior pars eam fugiat: perinde !0, [ ac aqua cribro haufta, quz flatim iterum de- coafulit, utbrumz injurias non metuat, nec famis luridum vultum horreat: quinimo fte- fluit. Effluit, quod in notas non venit; & rileícentem hyemen commeatu jam pridem re- pene totum fruftra legitur, quod in excerpta condito citra damnum, & fine fame tolerat. non feligitur; uade optimum factu, fi ora- Quod fi formicarum officia, ac munia , qua tor, quz ex probis decerpfit - fcriptoribus in notas exfcribat, quas facilé quoties libuerit obeunt confideremus, non unus eft omnibus, & idem labor, plures fiquidem baiularum fun- legere valeat. Qua prafertim curfim, ac erfun&torié leguntur, vixanimo hazrent im- gentes officio feflucas ferunt fe ipfis Jonge preffa, & & legentium. memoria promptiüs grandiores ; fi enim comparemus onera; quae elabuntur, Nullum memoriz juvandz prz- repentes trahunt, earundem corporibus, ne« ftantius fubfidiam, quàm ab Authoribus claf- cefle eft fateamur effe longé majora, ac pon« deregraviora: geruntea morfu, fi earum vi- ficis decerpta chartis conctedere;ac in fuas di- res non exceflerint. Sin veró majora füerint, gerere claffes : ficut enim fzpius chartis im- palle(cimus, ut ipz nos doceant, qua ícire cu- tuncavetíe poftremis pedibus nituntur ea trahere, Aliz itinerum obítacula amovent, imus; ira crebriüsechartis meminiffe adigi- mrut, Hác folertiá plurima poftea prodie- viarümque femitas flernunt; alie herbarum femina oris forcipe devehunt;aliz é foveisim» runt volumina Reipublice litterarim utilia, »N' penfo labore terram egerunt, meatus aquae quz nil aliud continent nifi excerpta in fuas €laffes digefla, qualegentibus non. modico rum aggeribus exludunt, ne fcilicet madefacta íunt commodo, Beneficio excerptorum tellus congeíta femina pubefcentem conver- prodierunt pleraque mifcelanea, fummaria; tat inherbam ; idque, ut impediant ,. illatá promptuaria, rerum plurimarum fylva,Hora quoque femina prarodunt, ut ubi germen ee rumpere affolet, fterilefcat. Quadam itidem íuccifive plurimum eruditionis, ac amzni- tatis exhibentes, Farragines doClrinales, Ti- folemni luctu corpora efferunt emortua,qu& debità donantur fepulturá parentantibas de« tuli immemoriales , Collectanea, Pantecta, Epithomz, Florilegia,Polyanthez,Spicilegia, functz reliquis circum mortuam : & quame quibus omnibus hifee commodis procul dubio vis varij fint labores, diver(a officia, ac muniay qu& 22 Differtatio I. | quz obeunt difcrete, & plurima, eo tamen ram docuetunt Stoici , Eas animi affe&iones. fingulz procedunt ordine, ut nulla alteri fit noítris épectoribuseffe proríus eliminandas; obtlaculo in fuis obeundis officijs, neque egre« nl quid hocaliud effet, quam hominem vitá de- dientes ex dehi(centis telluris rimulis ingre« ftituere. Non evellendz funt animi paffio- , ientibus funt obítaculo ; quin potiüs fi quz nes, fed coércendz, & adlibellam dirigendze fub immodico onere fatifcunt ; vel fub fa(ce reécta rationis , quo pacto frequentem nobis corruunt, ab aliisillico juvantur, que fuppo- laudis. fegetem , affiduámque victoriarum ml fitis humeris laborem oneris vehendi divi- qm 2. materiam fuppeditant ; virtus enim fine con- dunt, & collapfas erigunt charitatis fimul trario fuas nequit vires exerere; & omnis hus ;/),)) mj Officia exercentes, fibique provide confulen- mana adio fine infuürgentibus paffionibus ne« fh tes; mirum fané, quód tam minutum ani- ceffe eft languefcat ; tolle cupiditatem , & marculum tantum adhibeat fludij in feligen- temperantig exercitia prohibes ; tolle metum dis eítivo fub fydere, . quz gelidain hyeme & prudentiz regimen adimis; tolle latitiam, noverit fibi prodefle, Documento plané funt & amor virtutis exarefcit; interclude audae ciam,& fortitudini vires fuftulifti, E contra formica Oratoribus; qui f1 velint fibi provie dé confulere neceffum eft decerptis. utantur, fi modum audaciz dederis, fortitudinislaude t55 commendaberis: fi avaritiam coércueris, vire difcántque, vel ex formicula feligere, qua in- en ' ter legendum probosauthores notatu repere- tute frugalitatis laudaberis: íi profufionem rint digna, edque annotare fuas in claffes di- compefcueris , liberalitatis commendatione donaberis: fi ambitioni frzna injeceris,modee - $eíta; ut fi libridefint; G occafio exigat, ut orator é fuggefto ad populum dicat; parata ftiz encomiis commendaberis. Isl (p iil ftatim habeat , qua noverit efle cunc magis Tertió,perinde ac principes venti qua« Ij epportunga, tuor tecenfentur efflantes é pr2cipuis terrae 116' [f Dl quei globi partibus nimirum Eurus ab ortu, 50 XIo notusab occafu , Auíter à meridie, Boreas à w ai- feptentrione, qui fi immodicé perflent fus, de- Quomodo excerptorum cdlaffes que omnia in arvis,fylvisque vertunt, ac evere f(ribuenda, ut Oiatqriäus Jént com- tunt, flactüsque in pelago excitant decuma- modo. n0os; ita quatuor dicuntuf przcipuz . animi 112., R "rEexcerpta tumultuatim congerantur paffiones voluptas, dolor, fpes, tímor, quae factu optimum ett, fi fuas dividan« rum effrenata concitatione omnesin animo tur , congerantürque in claffes, qua oriüntur tempeítates, quibus homo miferé L] tripartiri poífunt in lemmata, Adverfaria, G fluctuat, non fine fo:do plerumque naufragio In [ua .4ur Íe Hiftorica, ut notat Drexelius : ad lemimata vircutum.- fidino, pertinent, qua nec Hiftoriz funt , neque fusé Quartó;non re&l Princeps imperat, qui Li) 4, 116; lm i fcribuntur, fed prefle, & laconice, & quafiper non magis fuis imperat afféteionibus, quàm modum cujusdam fententig ; quá. ratione ; fuis fubditiss ineptus enim ceníetur ad regi- cull quaz circaaffectus humanos in probis fcripto- men aliorum, qui proprias paffiones,ícu natu- rz immodicas propenfones potis non eft re- ribus leguntur, poffunt congeri per modum lemmatis, vel quafi documenti : in exemplum gere. . Adverlantur fiquidem hujusmodi mo« $ adiicio aliqua circa affectus excerpta, &t adno- tus re&e rationi , quaai propterea exceecant, li].4 tanda fub ferielemmatis, funtque hinc Sapiens monet /f//i m vita tua tenta anie Ecclef.37^ 1Ilj. Primó ex S. Augu(lino, In difciplina no- mam tuam, & fi fuaerit nequam, ue des illi po- Lib. 9. deci- ftta nonqueritur , uirum pius animus irafca- teflatem. vitate Déi — tr, fed quare irafcatur; nec utrum fit triílis, Qui ntó, ex Tacito fi Prihceps £1uosdani E TUTA € $» fed unde fit triftis; nec utrum timeat, fed quid ex optimatibus fuis effrenes noverit paffioni- Liz.z ausal, * timeat, lrafci enim peccanti ut. corrigatur; bus agitati,eos vigili oculo obfervet; acres' contriftari afflicto ut liberetur;timere pericli- fiquidem animorum paffiones diu vix celari tanti, ne pereat, nefcio utrum quisquam fana poffunt, autcohiberi , quin foras erumpant: I.ib.e. | confideratione reprehendat ?. Ex hoc Augu- exiliunt enim quamvis premantur. ftini effato, inferimus ; illas folas. paffiones Sextó,fentiunt omnes affeCtus fuos, ac 11$- damnari, quz rationisterminos excedentes fibi inditas propenfiones, adeó ut nec ipía in- hominem dejiciunt de rationis tranqvillo fta- fantia pravis cateat inclinátiunculis, cum vel tu, & in fcelus aliquod, acvitium pertrahunt, pilus ipfe, ut vulgó dicitur, fuam habeat um- Secundó, indomitos animi affectus, feu bram. Suntpropterea infantium affe&tiun- . 1 ïl 4. : paffiones tam concupiícentis ; quàm irafcen- culz, fi prave fuerint ab educatoribus co£t« tis animi coércere quidem oportet;non tamen cendz ; nefi adoleverint animum ad vitia Ratio petitur ex ipfa na- penitus eradicare, pertrahant. tura, quz hujasmodi propenfiones nobis in- Septimoó, ineptiffimuse ( affe&us xconü- 119. didit, & unicuique earundem fedem propriam liarius, quia frequenter'tes majores exhibet, i in hàámano corpore confítitutam effe voluit, quàm fint in fe, H'e&uum annotantur nimirum latitiz in fplene, irz in fele, cupidi- Sicut fub titulo a 120, tati injecore, timori in corde, quapropter fi fingula effata ad animi paffiones pertinentes, quis ftoicá falce has prorfus affectiones[cinde- ita fub aliis tituliscongeruntur, quz fpectaat lg ret, vitam cum iisdcgæ evelleret: hinc perpe« ad virtutes, & vitia, aliásque materias; utad amiel mo Ql: ! De Induftria adhibendä in ciendis, & coörccndis Affe&ibus. 33 anï:fnanteävolucres, quadrupedes, pifces, ate juges D. Petri lac:rymæ ob negatum fagi- bores, montes, elementa, fydera, & alia. - ftrum Chriítum, de quibus fusé agit Busquier 4v votis de gaffione YAI, Sub titulo lachrymarum notantur quz- Ut etiam lacrymz Magdalenz , cujus oculi, Chbriffi conte cunque ad affs&tüm doloris , & ad lachrymas cum antea profani amoris non tela , fed ful. 73-'895530 fpe&tant, & laconicé indicantur, qua fufiüsa mina fuiffent; lacrymarum poftea evaferunt Ícriptoribus narrantur : ut de lachrymis apud flumina; totaenim Magda8lena in fletus verfa Inaurifoda Drexelium Cafar Baronius ait, Thamuz ldo- 'per oculorum ftillicidia guttatim defluebat; $?. 2.4^. . |i concavi oculis infufum plumbum fuit, ut imó tota exardens purioris amoris flammá li- 253072.80. quefcebat in lacrymas; quibus Chrifti pedes 074 $ 4-4 P2 accenfo intusigne liquefceret & idolum flete 45 videretur, De Beata Genovefa refert Zacha- cüm abluit, fuasécapite,Gt corde fordeseluit. rias Lippelous prz gaudio fleviffe, quoties Felices oculi, qui cum geminz effent imputz celum fufpexit. Perinde ac Ericius calidis flammz fornaces; perennes, ac pellucidi,mox dicitur aquis interfici; ita damonis conatus, fiunt fontes lacrymarum, qui cordis flerile- ac tentationes lacrymis extinguuntur. La* fcentem tellurem , vepribisque obfitam cum crymas viduarum ex oculis in coclum fubfilire irrigant, in excultz virtutis flores cogunt ver- e35,"wI7. innuit Ecclefiafticus, Alexandro Macedoni nare. & fequent,. obviárunt quatuor Grzcorum millia,quorum Perinde ac fubtitulolachrymarum plura 122, alii pedibus, alii manibus, auribüsque mutili hincinde colleCta promifcué , & ordine quo- erant, ac frontibusinufti, quique lacrymantes dam confufo congeruntur; ita fub aliis titu- ad lacrymas provocáruntAlexandrü,ut teftatur lis variaqus cenfentur notatu digna, & feli» Lib.s.Hiffor, Curtius, quinattat, Alexandrum profufisla- guntut ex probis fcriptoribus, velaudiuntur à £» initio nf crymis fuiffe conqueftum de fuis militibus in viris fide dignis adnotantur ordine Abeceda- lib 6. Item refert, À- rio, adeó ut fub littera A. comprehendantur Lib.4, paulo patriam redire petentibus. lexandrum Macedonem . fuifle illacrymatum ea, quorum littera initialis eft A. ut amor; poft medium, uneri conjugis Darii. Lacrymas efficaciffi- Agricultura, Academiz, Architectura, aquae mam apud Deum eíle orationem teftantur rum admiranda, acroamata, feu ludicra nare tationes Sub littera B. notantur brevitas - poítlapfum refipifcentes Petrus, & Magdale- na; & quotquot lacrymis, quas patrárunt vitz, balnea, bacchanaliorum deteftatio, bi« culpaseluerunt. Julianam Martyrem, & vir- bliothece, bombardz , bellum, & alia , quo- rum littera initialis eft B. & ita procedéndum ginem profufis lacrymis accenfum rogum ex- tinxifle teftiseft Lippelous die16. Februarij. in reliquis alphaberi litteris, quá ratione fub littera C. collocantur,comz , crines,calvities, Xerxem fuum cum luftráret exercitum. non potuiffe à lacrymisíe temperare,eó quia brevi colores; conícientia, carceres, convivia, cadus tothominum millia ineluctabile Fatum 6 vi- ceatores, cingulum, feu milites cincti , & di- D6 Lib. q. €134. vis rapturum eflet , refert Valerius Maximus; fcincti, circus, crocodilus, charitas, caflitas, Irem li5 5. Marcellum expugnatis Siracufis lacrymas e- — cognitio Dei, contemptus fui, confuetudines, €. 1. iNon ramen o* mififfe: & Julium Czfarem fuiffe illacry- colloquia, & alia id genus. matum capiti Pompei hof(lis infenfiffimi. Cu- mnia Íunt indifcriminatim trahenda in notas, mis in arce Apollinem triduo lacrymáffe,duos fed qua notatu digniora vifafuerint,qua enim &ditimos Romz nuntiáffe narrat Livius. Cro- parvi videntur efle ponderis, ut etiam qua Lib, 43, codili lacrymas in parcemiam abiiffe res nota funt fatis vulgata, & millies decantata omitti eít, in eos flectuntur, quibus fimulato dolore poffunt, nefarrago nimium excrefcat, Eos ia | difplicet damnum alteri intuliffe : Crocodi- qui cbvia quzqueinexcerpta rapiunt, prze- lus enim ad Nili fluvii ripashomini illacryma- firingit Gellius, quospares facit Gracis, qui 17 tur,qüuemenecavit, Lacrymafimulatz cro- — olim: Varíz, & 2ulta letitantes tn quascuns codilli effe dicuntur. Non tamen fimulaté queres incidereut, alba,ut vulgà dicitur.lineá, teíle Curtio, fed acerbiffimé flevit Alexander fine cura diferimini[olam copiam [ectati con- 1i6. Lib,8, initio, fuper Clyti à fe interfecti adhuc calente . cor- vertebaut,ut ipfe loquitur. pore. Narfesbellorum fulmen , Martísque Nonobviaqueque funt in notas trahen. 123« terrificus focius, quamvis Gallos fubegerit, da, fed felecta , & qua notatu videntur di» jb Germanos vicerit, plurésque aliasgentes, vel gniora, ipbísque poffe infervire; ut apiculam Íregerit, vel deleverit; nunquam pugnavit potius imitemur in hybla volitantem ; modó quin priore nocte proxima amaré fleverit, De dulces florentis tilie füucculos , mox gratos quibusdam in bello viclis , ac plorantibus mi- Thymi odores, nunc croceata geniítarum a« litibus appofiténefcio quis dixit; quàm me- cumina, modó pallentium violarum fuaves ritó illacrymantnr ut foeminz,qui non pugná- delicias, modà purpurafcentium rofarum funt ut viri. Imaginem Redemptoris ctuci odoratas divitias, aliorámque florum melio« affixi dies aliquot fleviffe narrat Spondanus in res gemmas orelegulo populantem, ac numee I fuis annalibus anno 488.n. ;, & in Hungaria rofiscrurum, atque coxarum villulis implie fuperiore depictam DeiMatris effigiem lacry: cantem . Tamet(i fedulitate arguti(ïïma fyl- mas ex oculis emififfe fub Leopoldo I, Ca(are vas,prata;flores, herbásque fragrantes,arborés- De Pachomio Abbate 140 teftes fuerunt plures. ue luxüáriantes percurrat apicula, non camen à (ingulis aliquid excerpit; cum plures flores fertur,tota nocle cum lacrymis oráffe: & a- Tw»,s, jp, liumeremiincolam profufis lacrymis proprias negligat, & eos folos delibet, qui aptam favis confiruendis materiem fuppeditare poílunt; AQ0, 6417, eluiffe culpas narrat Barradius. Huc pertinent Veraui de Affeilibus Tom. l, non 34 Diifcr'tatïo" L non enim ne&tar Deorumcolligit , ut nugan- Delicie Angelorum funt lachrymz no- 127. tur Poéte; non ccli, fyderümque fudorem; ftrz, & delectabiles lachrymz peenitentís D. Z9 fermor. ut opinatur Plinius ; fedut redté putat naturg Bernardus. Felices lachrymz? quas benignz interpres Ariftoteles aérei roris "perfectiffi- manus conditoris abftergunt ; & beati oculi, mam portionem favis conftruendis peridone- qui in talibus magis liquefieri elegerunt,quàm am, ex qua fuum ditat alvearium, ubi ceram elevari in fuperbiam, quàm omne fublime vi- liquoribus ftipat; favos conftruit, & mella dif- dere, quàm avaritiz , & petulantiz famulari: fundit. Sicut igiturapicula nonniíi cum ma- & alibi. Lachryma poenitentium vinum funt De conten.. ximo delectu éfloribusexcerpit, qua fibi pof- Angelorum, quia in illisodor vitz, fapor gra- ptu mundi. funt infervire,ac effe commodo; ita in excer- tiz, guítus indulgentiz, fanitas redeuntis in- pendis ex librisiiis, qua in notas trahimus , ea nocentig , reconciliationis jucunditas, & fe- duntaxat debemus feligere, que nobis poffunt tenatz conícientiz fuavitas, Illas lachrymas z4em fuper melius prodeffe, ac effe ufui ; ac imitari api- veréin vinum mutari bonum dixerim , qua canrica. culam , quz é floribus tantüm excerpit, quod fupern compaffionis affectu in fervorem pro- melioriseftfucci, & cerz, mellique aptius. deunt charitatis, ldem, - Pluresigitur funt qui ut pauló fuperiüs anno- Nemo ad Deum aliquando flens acceffit, 128. tavimusagunt de lachrymis, Sin veró hyb- qui quod poftulavit,non acceperit; nullus ab lam SS. Patrum velimus percutrere, & fele- eo beneficia dolenter optavit, qui non impe- liora decerpere ; hzc paucula de lachrymis traverit: ipfe eft, qui confolatur flentes , do- poffuntadjici ; qua habentur iz Po lentescurat , poenitentes informat D. 7oan. Langj. (yqnthgä In ferimon. Cbryfofl. ficut poft vehementes imbres mun- 124. Lac hrymas Pgtri lego, fatisfactionem non dus aér, ac purus efficitur; ita & poftlachry- lego: fed quoddefendi non poteft , ablui po- marum pluvias ferenitas mentis fequitur , & 1j tefl. — Lavant lachrymz delictum , quod pu- tranquillitas cordis, Idem in Matt/:'. In» Lucam dor eftdicere,vel confiteri. Lachrymz veniam Abfit ab oratione multa precatio, fed fer- non poftulant, fed obtinent $. Ambrof. Flevit vens perfeveret intentio, Nam multum lo- lib.9. 1120 amaré ut lachrymz lavarent delictum, Simi- qui, eft in orando rem neceffariam fuperfluis - liter lachrymis dilue culpatn. Noninvenio agere rebus, Multum autem precari, eft quid dixerit, bene tamen quód fleverit, funt eum; qui rogatur diuturna cordis oratione enim lachryma potiores voce, Ambrofius, Pa« pulfare: nam plerumque hoc negotium plus 1lbhidem. Ícunt frequenterlachrymze, & mentemalle. gemitibus, quàm fermonibus agitur,plus fle- viant fletu : refrigerant pe&tus, & moeílum tu, quàm affatu D. 4uguffinus, d Pïöþd"h confolantur, Eítenim piis affectibus que- Neque ab excerpendis unquam defiften- 330, dam flendi voluntas , & plerumque graves la- dum, tametfi quisà prima florente ztate initi- DeobituVa- chrymas eva porat dolor, ut afferit D. 4m- um iisdem dederit, quia tantó copiofior fit fu» dentini. brofius, pellex, quantàó. ftudium hujus indufltrie eft 12j« O lachryma humilis! tuá potentiá, tuo diuturnius: funt tamen cum judicio feligen- regno, tribunal judicis non vereris: amico- da,qua in notas trahere volumus; in hocenim | rum tuorum accufationibus filentium impo« omnis vertitur cardo excerptorum, ne labor nis,non eft qui te accedere vetet, fi folaintra- fit inanis, fuóque fruftretur fine; non enim ex veris, vacua non redibis: Quid plura? vincis quavis herbula componendus eft nofter fa- invincibilem: ligas omnipotentem, inclinas fciculus,fed ex iis duntaxat,qua nobis prodeffe filium Virginis.Docente te in Ecclefia non cla- poffunt, Declinanda itidem et infelix illa mor populi, fed gemitus fufcitetur. Lachry. folertia, quz in nugis, & apinis, affaniisque ma auditorum laudes tuz fint, Petrum ter colligendis tota infudat, & ea coacetvat ,. qua negantem amarz lachrymz fuum reftituerunt vixunquam futura funt ufui. — Lepidum eft, in locum, S. Hreronymus, Oratio Deum Lz'bf.14,, neid quodad rem noftram refert Gellius inquiens ; lenit, fed lachryma cogit; hec ungit, illa pun. homo nobis familiaris inlitterarum cultu non Attifg 0,6. ./ git, idem in Ifaiam. ignobilis librum grandi volumine mihi dedit, 126, Holocauftum ficcum eft. bonum opus, doctrinis omnigenis, ut ipfe afferebat prefcas quod orationis lachrymz noninfundunt; ho- tentem, quem fibi elaboratum effeait, ex mul- locauftum pingue eft, quando hoc quod bene tis , & variis,ac remotis lectionibus , ut exeo agitur corde humili, etiam per lachrymas irri - fumerem quantum liberet rerum memoriá di- l In Pfal.e, gatur $. Gregorius. Irriguum fuperius accipit gnarum. Accipio cupidus & libens tanquam anima tua, cum fe lachrymis Regni coeleítis copiz cornu nactus effem ; & recondo me pe- defiderioaffligit: irriguum veró inferius acci- nitus;ut fine arbitris legam : at quz ibi fcripta pit; cum inferni fupplicio flendo pertimefcit, erant, proh Jupiter! mera grammaticorum Idem zz regiffro. Sapé quod torpentes la- miracula: quo nomine fuerit, qui primus tuit, fletibus innotefcit, & affli£cta mens ma- Grammaticus appellatus eft: quot fuerint Py- lum invenit; quod fecerat: & reatum fuum, thagorz nobiles,quot Hippocrata : Euryclia cujus fecura non meminit, hunc in fe commo- Telemachum, quo genere clauftri incluferit , Lib.2 Mo- ta deprehendit: & alibi. Uniuscujusque mens & quapropteridem Poéta rofam non norit, rAl, tantum ex cordis compunctione ebibat lachry- oleum ex rofa norit: atque illud etiam fcri marum, quantum feà Deo meminit amifiífe ptum fuit, quz nomina fuerint. fociorum U- per culpas. idem z Pafforal. Unt; qui lyffis, qui äQScyll'a r,apti',la;e.ratique fi adeo b De Induftria adhibenda in ci"chdisj,& CO örccndisAff&&ibusö 36 lb adeo verfus fit,qui per fingnla vocabula,, fin» qua pertinentad mundi gaüdium coércendum 'ermm. exhibemus, / u.is fyllabisincrelcat; acdeinde quá ratione dixerit fingulas pecudes in fingulos annos ter- Perfonatum fi dixeris mundi gaudium, 135« na parere, & ex quinque operimentis , quibus cui fi larvam detrahas lu&us potiuis,ac meeror Achillis clypeus munitus eít, quod fa&tum ex deprehenditur;poffet facilé evinci ex illo Saloz aurofuit;ífummum,an medium? & przterea, monis.. Azfum reputavierrorem,G gaudio dixá Ecclef, a« quibus urbibus, regionibus vocabula jam mu- quid fruffta deciperis?. Quod 6 decipit, jam A0CUTIL. tata fint, quod Béotia antea. appellata fuerit petíonatuseit rifus, ementita lztitia, & gau- 1Hndi, Aonia; quod /Egyptus A8ria,quód Creta eo- dium larvatum, & fictum; adeout . falfa fint dem quoque nomine Azria dictaeít, Ilec G & fallacia omnia ea gaudia, quibus mundus aliaid genus nullius momenti, nec fcitu digna fuos decipit fe&latores: apparet in mundori- comprehendebantur in libro , quem amicus ? fuber fus, fed qui extima fui fpecie fuos decipiat,non fit, Gellio ob:ulerat; veluti locupletiffimum the- reficiat ; nullum enim mundus fe&tatorem has faurum, ex quo decerperet, quantum vellet: bet, quem fuis non fefellerit priüs blanditiis, fed Gellius cum plura perlegiífet ftatim ad a- In mundi fcena ridentem vultum exhibet qui- 3. micum properavit, cui gratias egit,inquiens ? dem mundi feélator, fed períonatus eít rifus, virorum doctiffime librum hunc opulentiffi- &nuda oculorum deceptio; tota- fiquidem mum recipe, nil prorfus ad noítras pauperti- hujus fcenz pulchritudo. ineo duntaxat fita ss litterascongruentem. Continebat enim eít,ut aliud pro alio exhibeat fpe&antium ocu- volumen illud farraginofam inanem varieta- lis : fiquidem felicitas, quam mundus fuis pol« Holls tem ridicularum quaftionum.quas Ícire ope- licetur pura eft oculorum deceptio, Pulchré rg pretium nonfuit , neque ut aliquid ex iise Chryfoft,. Nl babet ff abile , seque firmutm, Hornil. 484 * dem decerperetur tanquam notatu dignum. Jed fola eff oculorum deceptio, qua priusquam r 13I. In excerpuis finis preíertim - ftudiorum «ppareat, avolat. Vocat mundi felicitatem ib, attendidebet, cum quo excerpta fint; com- cculorum deceptionem , ne mundi illecebris, metienda, alioquin fi orator vellet ea tantüm U nec laruatz ejus lxtitie, nec falfo gaudio fi- excerpere, quaad folam pertinent mathefirn, damus, eó quia ejus latitia fucata fit, que ut fruítraneé diceretur chartis impallefcere, ole- ait S. Bernardus Cor son imbuit, fed tenui aimque propterea perderet; aliter enim Philo- duntaxat. colore frontem pingit, ut ementita logus excerpit; aliter Orator, feu conciona- f^cte fuos. decipiat [etlatores. Hc fufius tor,iliter medicus;quisqueenim excerpit,qua exhibita notari pofiunt fab titulo adveríario- PMMWQ ad propriam fpectant profeffionem,fibique etfe rum, eó quia nec hiítorica fint, nec lemmata; Ut veró excer- " x QQ poffunt ufui, & commodo, ut etiam qua fubjiciuntur, tores memoriam juvent ,. confultius femper Legimus quondam rifui,veluti Numini cui- 34» eít i horulis fuccifivis relegantexcerpta, quia dam à decepta gentilitate quot annisfuiffe f« hzc firmiüs memoriz imprimuntur,&hzrent: ' erificia oblata;ait enim Apuleius Deo r/4s per incredibile enim eft dictu, quantum hac mix- annua diverticula folemuiter celebramus, & turaleclionis adferat memoriz fubüdij, & ficut falíum efl numen rifus, ita etiam ementi- commodi Oratoribus, plura enim ibi leguntur tus eft mundi rifus apud Amos Prophetam: qua funtvoluptati, aliaquze ufui , & multa demolientur excelfa Idoli , feu vanitatis ; (eu qua decerp(iffe juvabunt; quinimó felectiora, ut legunt feptuaginta Interpretes delebuntur G utiliora non tantüm chartis fcribenda, ve- ararifás, ac f1 in idem falíum idolum, & ruüm & memoriz mandanda funt, ut ufui fint mundi gaudium reciderent: ita eft, ex mun- familiari, poffintque iisdem decerptores uti in di cultatellure verum gaudiumnon nafcitur, publicis, privatisque colloquiis, fed tantàm fucata pullulat letitia: non enim fructus dat ea tellus , qu& non nifi fpinis, ac $. XII 4 .üM urticis fcatet, & ubique femina offert lachry- ( marum, fepelienda in hominum cordibus foc- O uomodo adver[aria excerþm!lzzx, cundo feenore in mefíé miferiarü pullulatura: ac ipitituenda, Perfouata eff mundi letitia, cui f larvam detrabas non hacque ratio , cur mundusnon latitiz collis, fed vallis audiat lachrymarum , plorationis- nifi lacrymas elicit. que locus, ut indedoceamur , verum gaudium 132, Ocantur adverfaria juxta prafens in- hanc tellurem, necproducere, nec recipere, & .. ftitutumà Drexelioin füa Aurifodina, f1 alicubi ridet, fuos tunc irridet; fcité S Lau« uz adhiítorias non pertinent, neque rentius [uftinianus P/oratéonis , €& lacbrymas De tnterioye . ad lemmata; unde adverfaria funt ritus prifci, rum vallis nuncupatur bic mundus, ut in illo deícriptiones infigniores, fententiz, & fapiene confliiiu e. 14 degentes nullum vertum nürint invenire poffe tum effata uberiüs explicata, Conveniunt folatium. lInflabilis eft, & per momenta des igitur adverfaria cum lemmatibus, eó quia non currens, cafibus plenus,periculis feptus,turbinis fint hiítorica; differunt veró, quia fufiorem bus agitatia , flutluationibus anxius, cladia fecum trahuntexplicationem, — Sicut in prz- bus vefertus , diffenrionibus inquietus , muta- cedenti paragrapho lachrymas. propofuimus touibus deditus, Deo contrarius, Celo diffimi- fub titulo lemmatum adnotandas; quz perti- la, virrttibus oppofitus, [antlitati inimicusy nent ad excitandum pium . affectum doloris & piis mmentibus onerofus, : de patratis noxis; ita éconverfo hic rifumj, & E 2 Hinc Verani de Afgäiöm yr em. JA Diffetaio L -- 36 Hinc licétqui mundo adherent,videan- fallant, cujus feminis fíecus in c»ifaol,' áut potu » tur deliciisaffluere, ac pluribus lenociniis ad propinatus infanis fimiles reddit : nec intelli- gaudia invitari, cum tamen rident, rifum fi- it quidquam, fedfemper ridet , quifuccum mulant ; quia fucatus eft rifus, pictus, Stfie ebibit, Plures funt, qui minimé expectant &u$; cui fi larvam derrahas, luctus effe de- ut decipiantur, fed ipfi fe decipientes fuccum - prehenditur, vel faltem inanis rifus, non ve« hauriunt humanarum voluptatum , ut fimul rus; perinde ac vel in frigido marmore vi- rideart,ac pereant; idque eó nocentius, quó dentur nonnunquam flatuz ridere, qui tamen fe perite non nórunt; vel fi fciunt,adhuc pe- rifus fimulatus eft, & fictus, quia marmoreus; rire hoc inrifu malunt, ^Mundana gaudia ve» nullusenim adeo infanus; ut lapidi verum tri« ram nequeunt inferre letitiam; quia iisdem. buat rifum. Obfepiantur mundi illecebris, indulgenti venenum propinant , & ad lethum qui mundo faveat, rifum extimo ore often- trahunt; fiquidem mundi gaudia venenafunt, tent ; nonnifi in extremis labiis rifus ifte fuca- uz placent, & nocent, Cacodzmonis hac tusoritur, & moritur: intusenim ridere ne« frauseft fibiaddictos decipientis, dulce vene- quit qui terrz, non coeli eft cultor ; nequeab nüm in feculi voluptate iisdem offzrt, ut hac arbore poma poffunt decerpi, que verum - blandam mortem indehauriant. PulchreéBus g,j . inducant gaudiüm,non enim amarz falices fa- cherius Diabolus obfe[Ja [emel pettora molliff- Epipban. mis fedu&lionibus decipit : [ic Diabolus calli- pida producuntpoma, Fatuis fané ac. deli- ris accenfendifunt, qui ementito, ac perío«- ditate veteris artifici] condit blandimenta pec- npato mundi rifui fe credunt, hi enim gaudie £andis quomodo folent, qui mortiferos berba- It um, quod enixiàs cupiunt , & avidiüs qua- rum temperant (uccos 1n condito , aut in Ali- Y nf runt, cirilis perdunt, quàm enancifcantur, imó quo mellito poculo nefcientibus propinare gue neque amittunt , cum nunquam poffederint: ffius mentita fuavitate componunt ; virus ae non enim poteft verum eífe gaudium , quod maritudinis obfcurant fraude dulcedinis . Pro- eó ipfo quod quaritur, perditur. vocat prits odor poculi.fedprafocat infu[us (a" 136, Rifus quem mundus fuisexhibet, Sardo- por in venis; mel eff , quod afcendit sn labis, nicus eft, quia non gaudium,(ed mortem fe- Perinde fel eff , quod defcendit in vifcera. M cum adfert, quam ridentibus miferé infert ; Diabolus per rerum carnalium concupiftentsas, /quamvis homines fenfui, mundíque deliciis in- voluptatésque illicitas blandiur. extrinfecitts dulgentes ridere videantur , non tamen verus G'infidiatur sntrinfecs. — lxcEucherius, ex eíteorum rifus, fed vera verz mortis confi- quibusconjicitur, quàmnoxium fit emnibus temporale gaudium , & ijs prefertim , quí gnatio, ut hifce congruat, quod Salvianus de Romano populo edixit ; Sardomicis berbis czteris imbecilliores promptiüs finunt fe de- ermnem Romanorum populum pures ex[atura-. cipi, in quostartareus hoftis potiotes fuas vi- Lib 4 erud, £um , moritur,& ridet : quia rifus mundi Li- res exerit,ut obfervatUmbertusinquiens:Srez£ relig p bichinz eft prodromus : habet enim Sardoni- vinum purum babentes capita debilia ledit, fic cus riíus mortem . comitem: etenim ridere gaudium temporale cordibus. infirmis , nocet, Sardonico rifu per parcemiam in eos torque- Caligula referente Suetonio Lautiore convi- tur,qui fibi indulgentes pernoxias culpasà vio effufus fubiit in cacbinnos , Coff. qui juxt& f Íummo bono fe avertunt., hinc ; ci;& cecinit cubabant , quidnam rideret, bland?. quarenti- ille Óus, quid inquit, nifi uno meo. mutu jugulare Non bene follicito weniunt. de pettore unuimquemque vefiráüm flatim poffe. Rifum vifus excitavit alienz neciscogitatio, quia rifüsin Non bene maventi fingitur ore jocus. Íympofiis , mundíque voluptatibus morti fa. Sardoa non felix mala gramina paffus ciliàs affociatur: hinc magna nominis cogna- 4rator tio lethi, & lati,ut vix cognata nomina diftin- - "Ridet, & in rifu triflia fata trabir. guantur, fi aures pulfent, non oculis obvient; ut nimirum difcamus ex hac nominum cohze Sic rifus perimunt , bumanaqu e gaudia fallunt rentia lethum effe , quod in mundi illecebris. E : refiat Nemeji: f«va pianda mauu. letum putamus: fpeciofum eft letinomen,fed — lethale, cum ad lethum ita latantes rapiat. tæ;ä m Quid? quod adeo mundi illecebris ad- Suntgaudia, qua mundiilleeebre exhibent - di&li fatui (int, ut licét fardonicum rifum effe hamis paria ,. quibus pifces capiuntur, ut pe- fÍciant, cui indulgent , eum tamen quarunt, reant; exhibentur affix& efcz non apparentie avidéque fequuntur? fe fugit hunc quiri(um bus hamis, ut pifces decepti ibi mortem de- fequitur, quiaà fineultimo avertitur & fugit. glutiant, ubi vite alimenta capere putárunt ; Pluribus hic rifus arridet,à quibus pretio eti- pulchré Nilus Abbas Pste bujus fluxa ue te ob- " parægmj?, am emitur moleftiarum, & laffitudinis; quaíi leclent, bami enim funt, ut pifces irretientes. parum fit fine. laboreperire ; adhuc velit ho- Difpliceant hajusmodihami, ne mors nobis N mo doloribus dolores fibi promereri; ut eó placeat, fit miferior , quó miferiam in rifu quarit, & Fucatus : fané, a;: larvatus eft mundi rifus; 349 mifer effe vult, quia rifui huic comiti omnium cum nonnifilachrymis fcateat, ut nonabs re moleítiarum adhzrefcit. ridentes mundi voluptates arridenti fimilem 138. De quibusdam Goz mulieribus id per- iridi faciamus. Iridem fi rorida in nube fu« blectat ii« fpicimus fuos colorum varietate o hibetur, quod hcrbg utantur *daggog.ut viros tUentes De Induftria adhibenda in ciehdis, &'..goärccndïs Affectibus. 3-7 tuentes,quibus videtur iris ridere-flmui,*& are nus, Nolite feduci gaudio rerum bumdk,imm, I F [al, 12 !] /tidere; forma fiquidem, qua inarcum fle&ti- enda in. rebus bumanis advertite : quia ni« tur, oris curvitatem refert, colores labra refe- mirum hujus fxculi rifus , nonnifi lachrymis runt, & dentes adílantes nubes. Placet qui- fcatet , idque ex eo itidem conjicitur ; quód dem pluribus depicta iris coloribus, quos ad- poít effufam latitiam foleant & lachrymz vetfo fole exhibet; ceruleum, viridem; purpue fuboriri, ut veré fapiens dixerit exzrema gau. reum,luteum, igneum, admirabili naturze dij luiius occttpat, hoc,e(t. non afficit tantüm, arte permiftos, & confufione quadam dilftin-: fed occupat, quia nil nifi lachryma ex mundi &os, alios ex aliis nexos, & tantá eorundem rifu fuperfunt, utveré ralis fit rifus, ut nonnifi venuítate, ut nullus herbarum , florümque in pluvias folvatur lachrymarum; fitque la- fuccus, nullus ? fapidibus, lignisve liquor ex- titia foecunda parens,ac nutrix amari luclüs. preffus, nulfus vermiculorum; conchilioruin- Idque apprimé refert lignum adhuc vi- 142. que fanguis eorum exaquet perfpicuitatem, refcens, vividóque humido intus refertum ; fi füperet gratiam,. Verüm quaz nobis ridere igni admoveatur : fiquidem ab altero extre- videtur irisrevera plorat, fitque jris,ut cecinit mo poít plura emiífa fumi volumina ad la. DENT. Pocta Réfus plorantis Olymp:, Caufam enim chrymas adigentes circumfítantes, flaam tan- ha. iridis difcoloris ( inveftigemus in humore effe dem concipit; verüm altero in extremo illa- deprehendimus; non enim apparet unquam chrymari deprehenditur ligntim, ut nimirum iris, nifi in nubilo; & quidam aiunt effe, refe- difcamus, mundi rifum nonni(i in lachrymas, ( Libre32nd- rente Seneca;aliqua ftillicidia , quz ad (olem & fumumdefinere. — Neque errant,qui mun- tar.quaft, nubes transmittunt, & quedam magis coacta, di delicias hujusmodi virefcenti ligno pares quàm ut transluceant: itaque ab illis fulgo- dicunt: tametíi in fucate latitie flammam rem reddi, ab hisumbram,& fic utriusque in- videantur fplendefcere; inlachrymas, & fu- tercuríueffici arcum, in quo pars fulgeat,quae mum ftatim definunt : pulchré Cyrillus Alex- folem teci pit; pars oþfcurior fit, qua illum andrinus Definunt im lacbrymas delicia, que Jæ»gæ.dma:, excludit. €ü APIAYIOYE$S, quà dulciores nobis videbantur. Alij exiftimant, arcum fieri in ea parte, Sunt qui mundi illecebras fimiles faciunt pel- 140 in qua pluit, & fingula ftillicidia cadentis plu- lucidisfontibus. INobis peratvorum amana viz fingula fpecula effe, à quibus folisimago deambulantibus fons obviat ; qui élonginquo reddatur; velíi hac Philofophorum placita obítrepens ad noftros usque pedes gratiffimo minus placent ; hoc certum elt , iridem tunc fpectaculo procumbit , fi ejus. fcaturiginem apparere, quando folis radij in nubem cavam, adeamus e prerupto fcopulo modefítis deful- humidam, roridam, tenuem, equabilem, quz tibus videmus eum prorumpere, & in fubje- inguttas liquari jam caperat in adverfum foli &am ícrobem conche — fimillimam | effundi, j efil) be pofitam refle&untur:- folarisradius cavze im- cujus crepido arridente verno tepore flofculis miffus nubi repulfà acie in folé refringitur,&c variatur , ac gramine arridet. Móxque in quia folisradijfiguram ingenerant rotundamg fuum excurrens alveolum pratapleraque gra« to murmure luftrat. arcuata nobisimago oftenditur, & ipía iris di- Verüm dum . dnlces Ícolor, quia partes aliz in nubibus tumidiores Íecum advehit latices ad amaras defluit aquas, funt, aliz fubmiffiores; craffiores aliz, quze eft quippe mare , quod fuo gremio excipit Íolis trajectioni obílant, & aliz quz prorífus umina, qua varios, & fingulos terra tractus impediunt: ex qua inzqualitate varietas ori- percurrunt: ut nimirum inde diícamus, mune tur illa colorum ex luce, & umibra apparens e $ di rifum, ac dulces latices , quos füis voluptae qua& tamen tota venu(las licét mitabilem con- tibus exhibet , nonnifi in lachrymas definere, ciliet varietatem, fucata eít, non vera, & rifus ac amaritudinem, quia ut praclaré Richardus De exterimi- ille arridentis iridis lachrymz funt quafi plo- AZALionenAlà. Qmnis dulcis aqta in mare de[cendit, &f dulce- rantium nubium, cum in pluvías diffolvantur: dinem amittit : tran[it enim mundus, & ejus €.,19. fi enimfol obtegatur , evanefcit illicó tota di- concupifcenttia. Verüm forían tolerabile fo- fcolor iridisimago, & ret, fiin folam defineret. amaritudinem: fed tantüm pluviarum laf chryma fuperfunt. quod deteriüs, in lu&um pertrahit, qui termi- Ecce mundi imaginem in iridis figura ad num habet nullum , vt notat D, Bernardus 14l EpifP, 44. vivum expreffam fufpicimus, non enini mun- Videte ue blandiens profleritas fui wobis faem di gaudia lachrymarum imbrem duntaxat por- abfcondat $ ne latitía temporalis lu&um vobis tendunt, verüm etiam tegunt; nudam rifüs eternum , G'operiat , quem parit ; & pariat, imaginem deliciis fuis, acillecebris. mundus quem operit. Vult mellifluus doctor abetfe. exhibet fibi addictis, quibus ridere quidem &u nos caufam docere; nimirum ex zterno videntur, fed extimo tantüm in cortice , quia fletu, quàm noxium fit mundi gaudium, cui ;ræ?"f- intüs lachrymis madent ,. ut non infcité Plu- veritati calculum fuum procul dubio adjici- tarchus contra fententiam Epicuri mundi Unt , qui aternis cruciatibus , flammisque gaudia ejulautes rifus dixerit, quatenus rifus nunquam extinguendis addicli eó acriüs tor- apparent, fi extimam cutem fpectemus: : eiz- quentur , quo-liberius in mundi rifum 1c fe L lantes veró, i quod intus continent, introfpi« efiuderunt, ciamus, Seducuntur miferé, qui fe duci exti- Prefentis vite gaudium quid fit, ut di- 142. mo mundi vultu finunt ; nec fub larvatalzti- fcamus, fufficit (i mare ipfum adeamus, hoc enim plerumque ladteá nobis blanditur mala- tialuctum vident ; h'inc recté monet Augu(ti« - ^ E 3 : c?ä, L 28 - Differtatio I s ; ciá,ut ad illud trajiciciendtm nos alliciatx: ve- Humanis fe dat obtutibus fpeCtandam florum rüm ut fuis fluctibus, quos allexerat infepeliat, regina matutinz lucis ad radios primitivas ve« incautes, & fcopulos naves ad naufragium luti ad faces ante mundi profcenium de more urget. fuccenfas, Erumpité foecundo parentis terrae 144 Imó non maretantüm, verüm etiam ra« gremio, ubi jactis alté radicibus, & fpar(is un- biduscanis quid fit. hoc gäudiüm edocet; fi dique fibris inharefcit. Ad falutarem mox enim nobis rabidus obviet canis, cum dentes lucis ufuram prodit generofz fobolis, & flo- flatim oftendat, ridere quidem videtur, fed rulentz famili£ copiofam exhibitura feriem. fub perfonato rifu veram occultat rabiem, & Plures ex uno caudice rami fparguntur in vit« ficut helebore indigeret fatuis accenfendus, gulta undiq—ue Ícabro Cortjce conte&a; pat,u. qui rabidi canis inermem fe morfui expone- lisque obarmatafentibus; tcuuiores inde pu« ret fucati illius rifus fpecie deceptus : ita non beícentes furculi varié emeríi fparguntur , fanz eít mentiscenfendus, qui mundi canino quorum internodia frequentiores, ac teretes L. r fmn rifui fidit, licét enim ridenti facie blandia- fping fepiunt. Foliapariter geniculatim di« tur, caninum tamen eít ejus gaudium , quod funduntur in oblengum rotunda , tactáque mordet, G interficit, — Canisigitur inrabiem perafpera; quorum medium nervusinter(ccaty acti fe exponit morfui, qui mundi gaudio ad- à quo venulz plures per torum fparguntur harefcit, qui carnis indulget voluptatibus : ambitum usque ad extremum marginem cte- funt ha illecebra mundi dentes,quibus letha« nis incifum, ac ferrz przfeferentem figuram. liter mordet. Fafligium furculorum globulum vireícentem 145* Luxuria, quà vel maximé fibi. addictis fuftinet, feucapitulum mordaci lanugine re« mundos eblanditur, tametíi ridentem videa- fertum, inquo foliculus rofz protuberat in- tur faciem przfeferre, veré tamen , & ipfa ca- clufus in calice virentibus, aclaciniofis invo- nino dente mordet : malus fiquidem vermis lutus integumentis, Móxque intumeícente eftluxuria, que mordet ridendo, & perimit hoc involucro difrumpitur calix, & intus oc. confentiendo: hacenim cümcreditur carnem cluía folia tolis depicta radio rubere incipiunt,, mulcere, mordet ; cum blanditur cruentat, ac purpuram induere , ut tandem explicatá Devita Mo« ut non abs re eam 5. Gregorius Niffenus ra- totá foliorum pompá fuperbiat rofa purpue fis ante m biofam edixeric: Craudelis (aitipfe) domina, reo fuperné colore perfufa , fubalbis inferné dium 4c rabio[a luxuria eff ,. libidine quafi flimulia unguibus ad calycis umbilicum coactis. Ve. fervilem mentem exagitans , pungens,& den- rüm vix hec hortorum pulcherrima hofpita ibus, velut canis mordens & difcerpens, Blan- fuam explicat vernantium foliorum ambitio- nem, ut ftatim deflorefcere , ac devenuftart da videtur, & florida carnisvoluptas , fed in- tus cufpis latet , quà inflicto lethali vulnere incipiat,fítque propterea rofa extremum , ac Lib.1. offic, perimat, ut monet S. Ambrofius inquiens ; lethalemorientis veris vulnus;quandoquidem 6, 18. Intuere peccatorás latitiam, introfbice vulnera; inter ejus fpinasnitidé cruentum moritur ver; adeó ut nafcatur rofa finem impofitura ridenti 460 & vibices anima ejus , cordísque mejlitudif veri, cujus etiam rifus,& fplenJor umbratilis 146. Non mordent folàóm mundi gaüdia, fed eft, quia momentó extinguitur. Infigne igitur. quod deteriüs etiam lethalia infligunt vulne- humani gaudii fymbolum eft rofa , cum non ra, qua fi non fanguinem fundunt , animam folüm fpinis circumfepiatur, verüm etiam eo« perdunt ; fi exteriüs cutem non difrumpunt, dem quaíi momento,& floreícat,& flacceícat.. t intus dilaniant ; & eó funt hzc volnera gra- Generatim mundi voluptates, G gaudia. 148. viora, quó latentiüs inflicta, & noxiori fraude flores dixerim extimo colore,ac venuftate al-. fub flo(culis illecebrarum occultata. Has ver- licientes, fed ftatim deficientes: rident quidem In þraæm( 3e futias, fallaciásque detegens S, Hieronymus campi, G prata variis depicta floribus,venufta. Jib. coment 40 leremiain, loquens de fucato mundi gaudio ait : Lgsver- coloribus; fed minimé diuturnus eft hic rifus; fa (mendacia fubdolo melle circumlinit, ut qui evanefcit enim cum flores flàccefcunt , cum audit. uerborum . dulcedinem venena . pecoria germina arefcunt: cum non poffint campi diu non formidet,pacem pollicetur , ut graviora florere, nec mundus diuturnas poteft fibi man« bella exerceat 5 ridet , ut anordeat. Certé cipatis fpondere voluptates : perinde acquide malorum omnium fcecunda parens eft mun- quid floribus innititur, flatim arefcit; itaqui di voluptas,cum noxia quzque fubdolo melle florentibus fzculi deliciis adhzrent , florere circumliniat , ne formidetur; & mellea dul- diu non poffunt, quia caducis innituntur , & li eyjy cedine blandé alliciat, ut interimat ; Imó pe- perituris inherent ? ftare nefcia terre gaudia jores canibus funt mundi illecebrz,cum canes volant, fi adíint , fempérque avolant: hinc J lr in alios fzviant, & propriis dominis parcant; Ícité cecinit ille: Gaudia non remanent;fed fu- quibus eblandiuntur: mundi veró gaudia a- gitiva volant, Non folüm fugiunt profana criüs fuos difcerpunt Heros ; eóque. fzviüs, gaudia, fed totis explicatis alis volant , quia quó tenaciüs iisdem adhzrent. Ítare nefciunt, nec hzrere; neque mundana 147« Non folüm noxia , & fucata eft mun ii effent, f1 diuturnaforent; vix nafcuntur, & !j latitia, verüm & itabrevis, ut vix nata fepul- intereunt, & fi maneant, tcedium procreant, chrum na&ta emoriatur, cujus infigne f(ymbo- quia fpinis, ac moleftiis circumfepta. Imo lum producitur rofa non ob brevitatem tan- adeo vana funt hzc gaudia, utPhilofomniis z;2, 4» 7o:- cüm, verüm etiam quia fpinis circumfepitur, equiparaverit;ait i pilc Profaqa gattdia Jo*mniis fegh. [unt DeInduftria adhibenda in cïendis*,& Coércendis Affectibus,. 39 font fnillima, veniunt, & abeunt, occurrunt, contingit, quia laxior, & folutior eft, & à qua« &6 refugiu-ty priusquam comprebendantur,a- vis craffiori materia fecretus, Si non fplen- volaut; nimi am quia referta vanitatibus. deat; id oritur, quiacarethofte, nec urgetuf Quis vani: .o:mniorum figmentis finat fe vel adverfis; vel fortaffis, ut homines edoceret, terreri, vel allici? cüm etiam no&turna vi- neminem infua patriaillu(trem fieri,(ed fplen- fiones contrarios eventus nonnunquam pro- dorem laudis, & gloriz foris querendum etleg nuncient ; utflere, vapulare, & nonnunquam tuncenim fplendet ignis cum incipité patría jugulari ; & interdum profperum eventum; exulare;tunc tortet, (1 fit extorris, Hinc apud quatamemn omnia plena íunt vanitatis; per- T'erricolas ( commoretur, totus fplendefcit ; inde cum fuisamatoribus ludunt fzculi gau- quinimó licét mitis fit in lunz concavo ; apud dia, quibus illudunt, L] homines quaíi inhumanitatem ab homine e. Rifum inconft anti lune afpectui com- 149. doctus, plerumque graffatur, non íolüm in B fatyr, parat Petronius inquiens: dele&ara illa vifit Íylvis, verüm etiam inoppidis , & urbibus, ut tam blandum, ut videretur mibi pleuum os exe in iisdem exitialis fit flammarum crepitanti- zr4 orbem iuna proferre, & redté fzculirifus um fulgor, tectorum decidentium fragor, qui cum luna cohzret. Hac enim cteícens fem» omnia feralibus replet umbris; nec ipíis parcit per,aut fenefcens, nunquam eadem perfeve- templis, qua facrilego pede ingreditur ; & fa- xat,Íed (uípicitur modó curvata in cornua; crasviolat aras. .. Noftra gaudia ut fint inno- modoó zqua portione divifa, modoó finuatain xia non in tetris quarenda funt, fed in coelis, orbem : eadémque maculofa, fubitó przni- ubi perinde ac ignis perennant: apud homi- tens, & immenfa orbe pleno coruícat, repente nes exitialia funt, & nonnifi damna inferunt; De fallaciis decreicit, fítque nulla, & in fua varietate taü- quia ut fcité D, Bernardus Leritia late rei ín tüm conílans, ac firma, mox pernox, mox trifiitiam commutatur, ficut famma illius no- pnþnt if 'Ul.y £4. fera, mox creícens, mox deficiens, nunc humi- vi[ma fumus oecupat, & caligo, lis, modo excelfa , nunc in aquilonem elata, 1jh. Vera gaudia nonnifi in coelefti pattia e- mox adauflrosdejecta. Nequeluna proprio nanciíci valemus, in terris adícititia fünt,& la- eluceícit nitore ; ied à Íole emendicato , cum chrymas potiüs, quàmrifum provocant: fi pro divería ad iolem habitudine,ita (uos mu- mentem invadant; hancevertunt, ut defipere tet aípectus, ut modó incornua curvetur, fu- incipiat, qui fapere hzc gaudia incipit; unde Épiciatur falcata, modo zqua portione dividae Auguf(tinus Pbastafwata rerum temporalium Is Pþlm. 7o tur, fitque femiformis; modó in orbem fi- afferunt fape deliram , infandmque latetiam ; muetur, appareátque bicornis; modó pleno excufferat procul dubio hanc.latitiam Salo- orbe immenía terminetur, (itqueglobofa, & mon, cum dixerit. rf repurav: errorem , modo nulla confpiciatur, adícititio fuo de- leu ut alij legunt /n/aniam, quia nimirum lz- Ítituta nitore: perinde (zculi gaudia tametfi titia, que abhumanis hauritur voluptatibus aliquid videantur nobis praefetreillicij, non mentem dementat, t vere dixerit S. Lauren- Ia fafcicule tamen quod in iisdem placet, firmum eít, & tius Juttinianus Tz/zs eff mundus sfle , ut non- 4]0r1$ €. 4Zg diuturnum, fed (tatim evaneícit;quia perinde, nifi 4b tnfipientibus diligatur : qui enim gra- ac Luna,phafes (uas variant, ut qua rifum ex- citabant, modo lachrymas eliciant, tía celefti funt praditi , slluus blandas dejpis eiunt voluptates : G eb majori laborant de- rjo, Quód fi nobis fplende(cere videantur ; eotum flamma illicó moritura in füumum de- mentiá, quó avidiüs inhiant voluptatibus hue " jus vit, qu& tot funtdifcriminibus obnoxiz, finit lachrymis eliciendis duntaxat aptum ; tot amaritudinibus fubje&te, tot calamitati« hinc pyrauítz gaudium in patoemiam circum» bus, & miferiis immixtz ; ut revera ftultitia ferri a(folet de momentanealztitiaad flammze fit in ipfis quzrere gaudia, ac velle rifu difflue- fplendorem: hifce, qui gaudiis adharent, iis- re: qui veré fapiunt, perfan&oria hzc fper- que inhzrent flammis fe zternis addicunt lu- nunt gaudia, quorurh focietatem. abjiciunt, dentes inítar pyrauftz ridenti quadam fpecie ne cum iisdem perire cogantur., circum flammam, feu mundani gaudij arriden- oriri Falluntur qui ab humanis voluptatibus m. tem afpectum ; cujus rifus fimilis eít fpinis , letitiam , prodire rifum autumant , ac qua igne cremantur, utenim fpinz citó exu- propterea videntur hifce inhiare , voluptati, runtur, ita & rifus: vix enim exilit, vix ori- bus, earámque defiderio teneri, Abftergen- tur, & moritur: egregié fanctus Ambrofius dus eíthic error, qui malorum omnium eft — In exbort.ad Sícut vox [inarum fub olla ita vifus finltorum, origo;ac fons ille putidus, à quo fordes omnes Nempe fpina cum ardent, fonant , G cit exu- fcaturiunt, — T'ametfiterrenz voluptates fen- runtur, ut nullus caloris fit effe&ius : unde $ fum extimé videantur afficere, non camen in-- de Judais dium eff, exar[erunt ficuz ignis £n tus cor penetrant; ut vel inde edifcamus,non- fpinis : exuflt funt emim (uo ráfu, & conflagrá- nift fuperficiales effe quas mundus voluptates ruut in Domini paffione, - exhibet, cum extimam duntaxat illecti fenfüs '151'. Meritó mundi gaudiaigni zquiparan- illiniant fuperficiem. — -Neque voluptatis no- tut, occupat hic, ambitque (ub luna extimam menclatione donaridebent , quia ut appofité cceli faciem laté per fpatia circumfufus . im. Nicetas Onis Voluptas.que nec ex Deo,nec im. Tnorat. 106, menía, qua implet ea magnitudine; quá ele- Deo fufcipitur voluptatia eft putidum excre. - Gregorij menta catera longé (uperat, Quódveró na- A,E f;li?" meutum: cujusmodi ea eft, quam mundus h fuis exhibet fe&tatoribus; proh quàm deliri tiva hacin fede »delitel('catf, nec Íc prodar, id * funt --f 40 : | Difïcrtatio I. ET funt homines! qili excrementum voluptatis pinet amarorem ; quia ut te&té Dio Chryfoä'.Orar. $o praferunt veris gaudiis ! funt terrens volu« ftomus Poluptas feva quidem, && boflilis , &8 ptates fodomitica poma, qua licét extima fui infidiofa ad[peclu , jucund? tamen, atque far- Ípecie eblandiantur , intus tamen cinerefcunt donium quiddam fubridens j occurritque,fertea utexitium fucato cortice contegant, recté que vincula juxta naturam;florida ac mollia, Solinus. Referebant quidem fodomitica poma Dicitur voluptas vincula ferre, quia quos fe« fpeciem maturitatis , fed fpeciofe cutis ambi- mel illigat, fortiüstenet, utvix ampliüs di- zione favillaceam intrinfecus. fuliginem ab- mittat; quia affueti mundi voluptatibus ita fioudebant, qua vel levi preffu tatta fumum lisdem implicantur, ut vix emergere poffint. r exbalet , & fatifcat in vagum pulverem. Pleni hifce vinculis,laqueisque funt mun- 157* 1f4. Spurie funt voluptates , quas mundus di tractus,quos qui percurrunt, fibi cavere de- exhibet, fucata gaudia, qua licét extima cu- bent, ne iisdem irretiti necem incurrant, ubi te eblandiantur , intüs tamen nonnifi exitium Íenfui indulgere in animo erat : hifce irretiri exhalant; larvata eft voluptas, & larvatus ri- laqueis perindeeft ac in, mortis laqueum de- | iäb.;.wz i Íus, qui ab illa diffluit , voluptati larvam ca- labi. Veréfardonicam praíefert humana vó- lamo detraxit , ejüsque lacrymas detexit S, luptas faciem, herbámque fardonicam fibi Lib, de caflo Laurentius Juflinianus, ne impofterum nobis emancipatis deglutiendam exhibet; cum hi e& conntbio.. effetrifui , fed ludibrio, ait ipe: voluptas de- infeliciüs intereant, quà fe feliciores voluptae 15, tis adfpectu fore fperarent ; fugiendum eft formis eft, & [qualida, puritatie inimica, pu- dicitia exterminium , efca diaboli , peccata- hoc dulce venenum, ne nos interimat,ad mot« TUum incentiuum , mentis rubigos con[cientia tem fiquidem properat, qui mortiferas fequi- abolitio, Dei adver[atrix , animarum snter- tur voluptates, qui corporis fenfui indulgetz emptrix, & totius corruptrix boneflatu. Hauc hacque ratio , cur D. Paulus corpus .noftrum quisquis retlà fapit, qui vult vitamycupttque dicat corpuseffe mortis; quis me liberabit de dies videre bonos, fugiat, ejsque amicitiam, corpore mortis bujus ?. quia fcilicet per patue las feníuum feneftras mors ingreditur, & per perinde ac afpidum, ac viperarum afpettum borreat, blandimenta voluptatum , quibus allicimur, 15f Ecce quàm deformis, quàmlurida, quàm nos perdunt: hinc Author operis imperfecti Homä.s.z'n 1 fqualida, quàm noxia, & feralis eft mundi lae- corpns boc, ait, corpus eff mortie, quia non vVie Matth, titia , fi larvam ei detrahas, & qualisin fefit talibus, fed mortiferis ef obnoxium volupta- videas ; nullafiquidem eít tam foecunda ma- tíbus ; qui enim voluptatibus inhiant , iisque h té lorum parens. Hzc circeum poculum eam fi- indulgent, detrimenta ab iisdem | patiuntur , tientibus propinat, quosé ratione dejiciat, & non oblectamenta ; quia(flagellantur ab iise . in btuta convertat; ut recté dixerit Seneca: dem, non oblectantur. Voluptatem bonum e[fe pecoris , non bominis , Moris apud prifcos fuit, ut Angerona, 158. adeo ut fe homo fugiat,fi voluptatem fequa- quz triftitiz przfidebat , intemplo Volupize tur; féque interimat , fi affequatur ; ebibit coleretur ; eó quia gravida lachrymis femper enim circeum poculum, quod fitim acuit; eftomnis humana voluptas, que omnium fer« nonextinguit ; & venenum fuis dat potatori- mé miferiarum foecunda eít parens, plásque meroris habet, quàm latitiz, plüsque amarie bus blandimento voluptatis delinitum , ut 777 blanda fit mors, quz inde hauritur ;. & dulce tudinis, quàm dulcedinis, . Quàm bene An« Iu venenum, quod ebibitur.- gerona Volupiz adneclitur in eodem templo? Brevis quidem eft voluptas,fed qua diu- quia voluptas fine trititia, fine luctu, in terris 1f6 non ianvenitur, Proinde cum fint homines turna damna invehat: fallit ipfa, (ed non fal- ceelo nati, folis coclettibus debent voluptati- luntur, qu& ex ipía fequuntur detrimenta : hac fermé unicé utitur tartareus hoítis ad ho- bus inhiare. Hinc D, Anfelmus inducens al« In alloquiis mines decipiendos, & capiendos, quia volu- loquentem verz voluptatis Authorem, ait ; caleffsbus, 1;5,1, ( pras delinita dulcedine , depicta coloribus, Pota me torrente voluptatis tua, ut nibil jans fif fucata lenociniis, larvatadeliciis extimo vul- mundanorum deguflare libeat venenate dul« tu minüs cautos alliciz, quos perdat; cüm fit cedinis, cui vera coeli voluptas fapit, huic de- intus fornax fcelerum,metropolis damnorum fipit quzvis terrena jucunditas, qua utpote omnium , philtrum improbitatis, alveus vi- inanis fitim quidem acuit,nunquam extinguit. tiorum , peítis hominum, contagium mali- Is moritur fame, qui terrenis ftudet fatiari gnitatis, humani generis corruptrix, G totius voluptatibus, qu: utpote umbratiles nihil ex- naturz exitialis morbus. . Seligenda funt ve- hibent fubflantie, ut non importuné dixerit r voluptates, non fucatz ; non eft fanz men- Joan. Tollen, Cui rei aptius profanas compas tis eas delicias amate, qu nobis veras delicias ravero voluptates, quam men[a Heliogabaln 1In cgt.rEccle]. furripiunt ; fi voluptatibus allicimur , eas quam ad ludibrium amicis inflraverat, in qua cibi omues à vitro ad imitationem veritatié quaramus, quz verz funt, fuósque poffeffo- res zternüm beant, ut nosmonet Auguflinus effecti, irritanda potits , quáam fedanda orexi inquiens: Voluptarem illam incorruptam , & inferviebant : perinde voluptates epota fitim quietam concupifcamus , £5 totum mundum irritant, acuuntque, non extinguunt, neque deridebimus, Mundi voluptas eft mortis il- reficiunt ;; quia ut recté S.Laurentius Juftinia- latrix; nos allicit, ut perimat ; arridet, ut la- nus: voluptas femper fiti terquetur, ut inepta chryqxas eliciatg dulceffit; ut perpetuum pro« fit alienz fiti excingueqdæ, :O Adeo D*cInïdu&ria adhibenda it ciendis, &wcöïärccndis Affe&ibus, 41 ^hf, u EL Adeo exiliseft volaptatis dulcedo , ut metrant? Quifaniotis funt mentis verastaris fami tollendz omnino inidonea fit, . Errant, tüm ebibunt voluptates; quz à Deo fonte qui corporis deliciis putant fe reficere; extra bonorum omniumfcaturiunt, & fenífuum vo« veritatis limites vagantur, & falluntur , qui. luptates, carnisque illecebras contemnuntg intra hatum deliciarum limites ; unde fatien- quia non funt verz, fed fidiz; fucatz, non tur, & expleantur,quaritant: ubi omnia funt probatz, quapropter ait Apoftolus: //are inania, & vacua,nil poteft quzrenti obviare, f'uccintli lumbos ve[ivos in. veritate: quàm quó expleatur. — Vera voluptas non eft , quz apté, quàm vereé fubdit. p veritate : quia & incarnis germinat illecebris; Larvata eft illa non caftitatis vinculo fuccincli fint renes,lar« MA jucunditas , qua à corporis pullulat deliciis; vate voluptatis mendacio capiuntur,& letha- quinimo ulceribus fe fcatere prodit, qui deli- li noxiz libidinis umbrà decipiuntur : hinc ciis corporis fcalpi cupit: ulcerofa eft anima, egregie Chry(oftomus explicans verba Apo- Ho.mih'n ip quaz hac laborat prurigine, ut carnis illecebris: Epift. ad ftoli; flate füccinili lumbos: weflros ; ait, €f HGbc J a.semf.. Ícalpi velit,. ut fÍcité Auguítinns monet in« fubjunxit in veritate, — Ouare in veritate? W 89p,4. quiens eircum[lrepebat me undique fartago eft enim cupiditas illufio, & mendacium y pro- : flagitiorum amorum , nondum amabam , &5 pterea dicit Prophbeta Lumbi mei. impleti funt amari amabam, fecvetiore sndigentia,oderam 3lnfionibus, — .:Non efl ea ves voluptas.fed um- sue minüs indigentem , quarebam quid ama- bra voluptatis. Succintli inquit flate lumbos venm amans amari s € oderam . fecuritarem vefiros inveritates boc efl invera wolk IPMI?'* & viam [ine mu[cipulit : quoniam fames mihi smmodeflia, & boneflate. erat intus 4b intertori cibo , fou Deomeo : &5 16I, Quisigitur tam alienus à fana mente, 3deonon benue valebat anima mea, & ulcerofa. quis tam fatuus, ut à vera velit voluptate ex- proiciebat fe foras. miferabiliter fcalpi avida cidete, eternz felicitatis deftitui dulcedine,ut «ontatdu confenfibilium. Animi igitur egro- umbrz adhareícat deliciarum, quz plenz funt tantis e(ít non fanz mentis avidé concupiícere mendaciis, delinite veneno, circumfepta ve- à corporeis confricari illecebris: — corrupte pretis, & fentibus; qui pungunt, ut à veris pus mentis, & faniesbanc quazrit confricatio- fibi indulgentes expungant deliciis? Non eífe a:;l.ä.z'n pem: mensenim,quz fua gaudet fanitate ve- veras voluptates, quas homines ex deliciis fen- zis tantüm congaudet deliciis,quas folus Deus fuum aucupantur;ex eo liquidó evincitur; quia h, €largitur, folus Deus vera ett, plena, ac tota latitia ; ve« 16o, " Errat; qui verum putat gaudium,quodä r3, & tota jucunditas compleCtens totum vo- carnis pullulat deliciis, ex mundi germinart il- luptatisambitum ; eft autem Deus à quavis lecebris ; quia mundus cum undique urticis, «orpotea concretione omnino difcretus , adeo ac vepribus circumfepiatur , nonnifi vulnera, , utin ipfo finecorporis confortio vera,& plena & dolores fpondere poteft. Veribs cenfuit,qui fit voluptas, que propterea oriri non. potelt * mundi blandimenta, carnisque illecebras fpu- €x corporeis fenfibus, neque in iisdem reperi- rias, ac fucatas dixitvoluptates, non genuinas, zi, Fucata igitut, G larvata eít ea voluptas ; quia cum verz deliciz nonni(ià Deo fint,quas quam homines in externis corporis fenfibus aucupatur homo extra Deum,verz non funt, quarunt, & aucupantur; vera enim foli ani« Blosmail.11, 4 . fed fpurie, Hinc re&té Bafilius Poffguam 4 mo adherefcitj hinc Angeli, quia puri fpiri- Examer, veris in parad:fo delicits excidimus , fpurias tus,puris beantur deliciisz quacorporis fen- delicias nobis ipfis excogittamus. 1lmó non fus demulcent , carnis duntaxat. eradunt fu- Ípuriz iolüm, verüm & noxiz funt, quia mo- perficiem. Imo ita radunt extimam cutem, leftiffimam rabiem adferunt, veprésque in iis- ut intima difcerpant,vulnerentque pracordia; dem,& dumeta latent, quibus inflicto vulne- quia corporis voluptates venena propinant m re miferé dilacerant; ut poftquam ab iisdermi quibus anima mifere inficitur.ac interimitur, TT fe fubduxerat S. Auguílinus teítatur inqui- Lib.s, tono Hinc recté S. Ambrofius quaft clavis quibus- zib, 4v ip ens; Excefferunt caput meum vepres libidi- dam fuffigitur anima corporea voluptatibus ; Lue. ff. 61?-3- num, Gnuulla erat eradicansmanu. — Quis quia inflicto vulnere intus fauciant intimiora blandas dixerit fpinas , quibus profundiüsani- pracordia; & dum «orpori eblandiuntur;ani« ma pungitur, & eó acriüs, quó intimiüs pe» 1am enecant. M é ,«ï - N * a - A a. x À V J ( MU E V P N2 23 ax$y N w* (/ f gj N 5 N t t !Q Y Ju«ï 'l; TCR ';'ï . PA SI b h eYY MUA AE $ 3 Ivig n P CE. j & Nv . E ed A T W E ( e Z i. i TYRU a i um w j " Ó E. NJ / E CTAR z d o A A AV N N AR EEE o VXy Y P * SSSSÁRSNS g t L D LU Ed Veravi de AffeBibus Tom, 1. DIS- 4 æ,(xtz-) EO LÀ * , ? ^ a eys ^ i 5 : CX [j ; TAT SETSTSTSEAS AUE TE I " Q^ Q^ NO0^ «sO^ $ * 249 /;Q* ; Puepubdetdebqiepdc- d qepd DISSERTATIO Il.. Punguntur mundi illecebrz, quia noxiz, ut humanus affcctus ab iisdem expungatur, V $L Sireuius mundi cantus bomines demuleet, quos letbali famno /äpz'ta.r 'z'n.' £erimit, 9 n z vj "r Unt, qui cum cantu deleclen- « LP fice genera ; alterum, quod confopitos no« . $, u4 w tur, veras in eodem putent ftris in pe&oribusaffe&usirz,& concupifcen- üp 7 M MA poffelatitias aucupari, pra- (? tiz provocat , & inflammat ; alterum, quod. N fertim fi lufciniam redeunte eosdem mitigat, & refrigerat ; fed nullum eft, . A À A vere cum arbores frondent , quod veram ingeneret voluptatem, cum neue herbe pubefcunt, prata ri- trum fummo bono adhzrefícat. Kpron HOII'BS m Scio übique ultiformi explicata colorum gentium opifices in officinis; remiges in navi« pompa latantur,diebus , noclibüsque perpe- bus, milites in caftris,operarios in iuis labori« tuis fine intermiffione audiant canentem, Mi- bus, cantu aliquo commune toedium minuere; rantur quomodo in tam exili corpufculo, in fed nulluseft, qui ex medulis iflis veram fe tam parva avicula, tam grandis, & pertinax haurire letitiam, ebibere voluptatem fentiat, , hareat fpiritus, ut una cantás continuatione, Plurimum adfert oble&amenti mufica. con- geminatz vocis contentio fimul , & remiffio flans longis, brevibus, acutis, & gravioribus audiatur; G tam perfecta, tamque ingenio- fonis,ac variis,oppofitisque vocibus,ex quibus Í: modulatio , fonüsque adeo varius; qui confona refultat harmonia. Ubi enim vocas modoó trahatur in longum fpiritu continuo , lisgenius in fuam fenfim delabitur artem, au« modo. varietur inflexo ,. nunc diftinguatur diuntur ftatim argutiole modulorum;, & ve- concifo, copuletur intorto , protrahatur re- luti bellà cadenres ad numerum charites, quae vocato, infufcetur ex opinato: & nunc ite. creduntur,quosdam quafi cincinnulos concin« Y, taiji ruf vocem revocet , & modulos przter opi- nare, feu nunc duclum celerrimé fpiritum lib- nionem commutet, nunc jucundé fecum fub- rare , & veluti pennis in fublime promittere, miffe murmuret, modó laxato gutture ple- nunc ad ima, & in profundum devolvere , & D niori Íono modulos repetat , cantíimque edat mox retrorfum à medio curfu. reprehendere, plenum, remiffum, gravem, acutum, contrae fempérque eundem fpiritum infleclere , ime éum, diffufum, crebrum, attenuatum, & tan« pellere, expectatum premere, fiftere, revoca- dem derepente intermiffo fpiritu remiffum : re, circumagere, quafi in turbinem, ut non ea (iquidem efthujus avicule indoles, ut uno uno ore, fed torno credatur vibratus. Taie anguíto gutture harmonice, & blandé expri- eít artisingenium,ut improvifa dimiffione vo- mat ea omnia, qua ars vario labore, diverfis cem introrfum flectat , & furda quadam ti- inflrumentis vix affequitur, Verüm nonnifi tillatione provehat. Mirz fane huic datue aérea, & inanis efthac voluptas, que à cantu indu(lriz, quód vox eadem varié inflexz, & ad petitur, cum cantus aliud non fit, quàm a£ris numeros emifla hilaritatem excitet, quam f& verberatio artequadam, vel naturz inftinctu velit maftitiá temperet; & fufpiriis, trepida- tione, modulatione , minuratione, concentu efficta: certé nonnifi aerea effe poteít ea vo- luptas, quz folo innititur a&re; verberatur potis (it confopitosexfufcitare in homine affe- a&r cantu ; & plerumqueetiam verberatur,qui €tus, & excitatos iterumfopire, | Verüm ne- ex aére verberato cantum excipit. Nullius que genuinam exhibet mufica letitiam, quia ponderis effe poteftea voluptas , quz ex folo cum conítans non fit, nec perennis minim& 'aére petitur, & in folo aére fundatur, Quis poteft hominem exfatiare: effluit enim vento adeó mente vacuus, & ratione inanis, qui fo- citiüs ea voluptas, quzà folo cantu diffluit, lidum exiftimet, quodfolo aérefulcitur? ad- Quéd fi cantus ab honeflate defleCtat;à 3« ferre aliis nequit, quod fecum ferre non valet, vera tunc prorfus exulat Iztitia: & quamvis &. Alij non avium fono, fed hominum vo- ridere tunc videantur, quihifce oble&tantur cibus vel maximé delectantur: fed vocalis cantillenis, noneorum rilum vera lztitia pate tantüm eít, G inextremis labiis ea voluptas, turit; etenim etíam turdi, noduz óbjectu , u ex mufica hauritur. Fateor plurimum viftique dicuntur ftatim canere, & obítrepere, in hac toboris effe ad humanos affe&us cien- non inlztitiz argumentum,fedin timoris au, gmentum; c quiahorrentes ftrident. Rifum dos, & coércendos; duo fiquidem dantur Ia €x f m M Punguntut mundiillecebrz, ut affe&us abiisexpungatut, 43 diüs dele&tant : -cicatrices doloris, -& vulnera ex pavore ottum evincit, quod de Ariftomene triftitiai non obducunt, qua ex lafcivienti can» martat Apuleius inversá lenticnlà operto ; lt lachryma (aitipfe ) fepicul?.de gaudio pro- £u. hauriuntur voluptates, DDeclinandus itaque hic.cantus, quinon- XS. deunt, ita& in illo nimio pavore rifum nequie «i continere , .de zriflomene Tefiudeo fatius. aifi amaritudine animum períundit, anullim- Huic rifui parem dicas , quem cantus exulci- ue effundit veram voluptatem; nullam íe- tat , non ex genuina prodit riíAs latitia, fed «um affert jucunditatem: immo venenum ad ex animi potiüs concepto moerore , ob immi« secem paratum exhibet bibendum, ;non per :0$, fed per aures, hinc fcité D. Valerianus.Ni- mentía undique pericula, quibuscircumvallan- tur, quihocce deleClantur cantu,quem galli- cienfis Epiícopus Refugiendus eff ergo áfle o« Hemild, ïX €is fonus ,. qui bumanis pettoribus dulcedine nzíymboliceexprimunt; ovum fiquidem pa- riture obítrepunt, G cantant; nonramen ve- fua amaritudinem fecit ;.&9 perfuafione qua« rus e(tcancus iíte, :qui prodeat ex interna ju» dam melliflui cant&s. frequenter amortifera &- cunditate ; fed fingultus, quatenus gallinz ggris venena commifcuit z. 3ff$ funtlaquei,qui- partás dolore correpta fingultiunt ; ut enim us famulantibus inter catera vuulnera Diaboe Jus Jbominum mortes -operatur, . Cuis none notat Columella parzturas fe gallsne teflantur erebris fingultibus. AOblttepunt, cautántque nifi corruptementis, & malé fani judicii ri* deat inter imminentia pericula pluribus «ire gallinz edito ovoob dolorem , eà quia ven- ter vacuus vaniffimum flatim fufcipiataérem: umfeptus difcriminibus? premendus eft hic . ádque ad amuffim vanitatem exprimit, qua& cantus,ne ipíenos premat,& (imul interimat; «antui adhazrefcit, obftrepit ifte, gracillat, fed excutiendus ,'ne noceat: 4Ve;o ( fubdit Vale. inftar gallinarum non in latitiz incitamen- rianüs) znfidiofis cantibus credat, nec ad illa Jibidinofa wocis obletlamenta re[pictat , qua tum,1ed in internidoloris, & concepte va* fitatis argumentum. 3 eum obleclaut, [aviunt $ eum blandiuntur 0C« Adeo affinise ft fletus ;antui,ut apudHe- cidsunt, Exulata profano cantu vera latitia, 40 brzos uterque voce eadem Jebofarotb expri« qua& nonnifi à cordis puritateoritur. 6, Cantuslaíciviam redolens par eftinfidios gmatur, üt moneamur , fletuni à cantu mundi non fejungi, cum utriusque rei notio in una fis avibus, qua alias cantu alliciunt, ut capian- eadémque voce nectatur: eít enim cantus ab tur: cavendum (l ne inculpzcaveam injiciae honeftate deflectensadeo fletui proximus, ut mur,capiamur profano cantu, Diaboli la. À fletu vix fecernatur. — Cygni cantui perfi- queis: laíciva carmina occinentes fatanici au- «upis vices.gerunt , ut monet Valerianus in- Homilg,. milis eít, qui profanas aures demulcet; immi- nentis fcilicet mortis feralis prodromus; quiens: 4vrequenter videmus blandis fibilis licic temporalis fit cantus, eternam tamen Aves decipi, & bebetes feras inlaqueum snortis - prafagiimortem, ut fcité notat Petrus Ber- dulcedine vocis impelli : fimilis eft aile&sffiag. V. caniart, coriusinquiens: Gantus falfu efl mundi la- eaufa mortaltum, quos dulcifoni cantus cura titia, qua falfae[l, & vana; & fimiles funt 4ta jfolicitat , at bomo aut eapiatur , aut capiat, canentes Cygno : avis enim baceff,qua conti- . TuncMulier quamvisvirtutum cuitrix, r & caftiaus ftudiofa florem corrumpit pudici. 140 in fluminibus ver(atur.: «ujus cantus pra- fagium eff mortis z fic latitia temporalis fignum tia, G meretricis nomen induit,cumcitharam eff eternamortis. Cygni efum velutiimmun- aífumit, dulcifonos emittitcantus , & vaga "d avis lege Mofaicalegimus interdictum; ut circuit urbis plateas, vel in theatro lafcivicin 'inde moneremur mundi cantus, « fallacias fono: definittunc effe virgo, cüm cantu de- declinare , quz nonnifi &ternz necis praeíagia le&ctatur, quo virorum aures demulceat, Id- funt : refert Cygni cantus hunc mundi can- que innuit Ifaias inquiens Sume citbaramzir- Cap 2328 tum, cum uterque imminentismortis fit pra« «ui civitatem sneretrix. oblivioni tradita, fagium, " Neque quidquam in hoc cantu po- bene «ane, frequenta canticum , t memoria teit utilitatis reperiri, cum fit aurium potiüs &uifit, Cümprimum «opit Tyrus laícivire àn cantu, pudicitiz ornamentaabjecit; & me- ludibrium, quasdemulcet, ut mgrgüuræmpr- tetricis haufit dedecora; :& mulier (( domo ti blandéaditum adaperiat. Falluntur igitur, qui profani cantüs in- excedat urbem luflratura, ornatu.compta. ci- ani modulatione putant, verum ad fe poffe thará, & cantu adblandiens ca(litatem profti- tuit, . Nequit puellafibi de virginitateeblan- gaudium trahere, przfertim fi impaurirate confuta, fcurrilitate compacta fintcarmina, diri, f1 in publicum prodeat alios provocatue raad amandum; nobis Ifaias exhibet Tyrum quz concinuntür; redoleant proptarea, fapi- ántqueluxuriam. Quid talem cantum dixe- virginem,quamdiuàcithara, G&«cantu abíti- rim? quàm verz letitiz venenum, veri gau- nuit, fed.cüm primüm coepitin cantu lafcivi- dii peflem, verz voluptatis internecionem ? ze, fit ex virgine meretrix : circui efoitás D Laíciviens fiquidem cantus intimum fubitani, dem meretrix obliutoni traditabenecane, Pe« tulantia canendi, & circumeundi procnl fit à mumyperniciem ingerit certiffimam, acinno- centiam, cordisque puritatem,à qua vera pul- virgine, fi pudicitieflorem incorruptum cu- lulat latitia, verum oritur gaudium , interi- ftodire fatagit: cithara,S& cantus Tyrum aliàs fnit, Ea eít cartarei hoflis vafrities, ut etiam virtutumcultricem«onvertit in Ícortum. 9. ad nocendum inftrumentis utatur, qua pla- Quéd fi dicas, laxandi animi causi, & ad cent, quzque eó acriüs vulnerent, quó blane excutiendum meerorem, luctimque abjicien- F2 ! dum Ferani de Ai"c&zöuf* Tom. l. 44 Differtato - 1I, dum te exe'mplo Davidis fono indulgere vo- quillat, & fpiritumt. excitat prophétie, — Ef cis, & citharze : fcias unà cüm moerore etiam cantus ifte, quo turbata mens pacatur, tumul- pudicitiam excuti 5 etiam filia Sidonis duro tus paffionumfedatur , & quidquid in. nobis . premebatur vinculo , & diro angebatur moee diflonat ob pravos affectus in- quendam redis rore, & tamen dum Affyriorum vincula fono git concentum harmonicum ; quatenus ree lenire contendit , captiva fit impuritatis, ac primit immodicos affectus, motüsque omnes in vincula fe injicit turpitudinis Er rur[um utriusque appetitus irafcentis,& concupifcene Jf*i« cap.n3» tis ad normam componit recte rationis; eít y 170* fornicabitur cum untver[is R egibus terra fuper facietm terra ; xametfi in una tantüm urbe ci- enim hzc concordantia, quz affecliones, GC tharam pulfaverit, ac dulcifonos emiferit can- concupifcentias carnis fedat , duritiem cordis tus, ubiquetamen Reges accerfivit; licét enim emollit, fle&titque in Dei obfequia; animum - cantus, cüm lafcivit, in una tantüm effunda- demulcet , & totum hominem internà per« fündit lztitiá. Potis eft cantusifte ad huma- tur urbe, per urbem tamen latiüs diffunditur; & Reges plures fimul inficit licét diffitos; ubi nos mores componendos, ad pietatem homi- enim vox lafcivit , aurésque blandé demulcet; nes fle&tendos,imó zgritudinibusanimicuran. dis nullum alexipharmacum hoc cantu aptius, eminus, & ubiqueauditur; quia publicé pec- cat, qua publicé lafcivos non reformidat can- Idque caufz; cur Clemens Alexandrinus poft tus: neque verecundaerubeícit in (celere,qua recenfitas Poérarum . fabulas de. Amphione impudenter incantu tripudiat,& cithará: ubi Thebano,de Arione Methynzo,& Tracio So- cantus lafcivit;ibi honeftas profternitur,à qua phifta;qui folo cantu lapides polire,&aptare vi. canens deflectit $ non enim rectus eft cantus; fus fuit ad moeniü flructuram, ferarimque ci- cüm rectitudinemà fe excludat : non eft can- curationem ; quinimo etiam ad annofas quer» tus vox directa, fed inflexa; non reCta, fed cus, fagos, tilias, ac reliquas arbores é fuis e« fracta, quó difcamus,nil recti à cantu illo;nil- vellendas locis ; hec fubdit de coelefti cantu In adkort. que integri prodire, ait Iidorus Cantus eflin- inquiens : Pzde quantum potuerit aouum can- ticum; bomines ex lapidibus 5 & bomines fe- ad ggnte:. flexio vocia nam (onus diretius eff. Moerorem igitur non excutit lafciviens cantus , nec lati- cit ex feris. Ille dun- "Tametfifinthomines faxis duriores, tu- '"c tiá diffluit, fed triftitiam ingerit, taxat cantüs mentem exhilarat, gaudium ex- pibusque obítinatiores, quamviseorum mo- citat, mentem tranquillat, qui Deo laudes re- res belluinam (apiant feritatem;beneficio tae men hujus cantüs emollefcunt , flectuntur in pendit. 9. Joram RexI /fra'öl; & Jofaphat Rex Judee virtutum ftudia, & belluinz obliti feritatis I nf Li. -9;0'-60 ; 1 [TEN prodierunt in przlium adverfus Regem Moab, pietati unicé adhzrefcunt; pulchré S.Augufti- Accerfitur Elifeus, qui de belli eventu exitum nusait: Qwanttum flevi in Hymnis, 8 canticis 'prenuntiet. |Sed Elifeus feveriffimé objur- zuis fuavé [onantis Ecclefte tue voribus com- egavit Idololatram Joram, & verbis cum illo motus Acriter! voces ille influebant. auribus egit afperioribus. Jofaphati autem annuens meis, & eliquebatur ueritas tua in cor imeum voto prafaga mente munus tandem intentat & ex ea efiuabat affetius pietatis, 6$ currebanut Prophete obire; fed priüs Pfaltem petiit,quo lachryma, & bene mibi erat cum eis, — Cantus in augufliores Dei laudes fe effunderet Nu»c igitur Ecclefiafticus, quo laudes Deo pangune AOUR 6.3» autem adducite mibi Pfaltemy,cumque caueret tur ferinosabigit mores, & piosin Deum fo- fU. s. Pf[altes fatla eff fuper eum manus. Domini., vetamores, & cor lapideum per oculos lique- Quid quód Elifeus Pfaltem. petieritad pro. Ícit inlachrymas; ac inomnem efiluit fancti» phetandum? quid càm prophetia harmonici 12. modaüli? cantus modulatus aures pulfat, quas Imó non folüm pravos compefcit hic demulcet; Prophetia autem nmegotium eít cantus affectus, cordisduritiem emollit, ac gratiz, qua mentem illaminat ; ac fuperna devios componit in homine mores. Sed etiam revelationis arcanum : at à Pfaltis cantu, non Domones ipfos fugat. Neque aliter David à Dei inftinctu Elifeum prophetáffe putat Ra- Domonem fugavit,à quoSaul divexabatur s binus Salomon cenfens,(piritum prophetiz ab quàm fono, G cantu (Quandorunque fpiritMf , meg. cap. eo receffiffe, eó quia exafperatus fuerit contra Deimalus arripicbat Saul, tollebat David cí- 16,v,25. tharam, 6f percutiebat mauu fuá, && re(ocillae Regem Ifraél , ac proinde ope Pfaltis capiffe fpiritum reftaurare prophetiz deperditum ob batur Saul: recedebat enim ab eo [piritus mae Ohnfuf verba afperé in Regem prolata ; fed putárim lus. Cum David lyram pulíavit, duli plectro HP.;, cumLyrano,P faltem petiiffe ad (edandas animi Doemonem propulfíavit * cüm epinicia Deo permotiones, corporisque paffiones,. cecinit,lugubreepicedium cacodeemoni pepi- IG, Mentem igitur tranquillaturus Pfal- git; tunclaxiüs fpiritum ebibit prophetiz; & tem expetiit, ut beneficio cantüs animi af- cum cantu gratiam haufit uberiorem. Cantus, fectus compefceret, eít enim mufica divinas quó Deo laudes concinuntur, non Íolüm eft concinens laudes paffionum quies, & prophe- divinz laudis cantatio , verüm etiam lugubris 14. tiz illex: appofité Lyra ait;: 442 boc autem Domonum lamentatio; qui mocftiffime lu- genr, & acerbiüs excruciantur : ícite Bafilius . quód fpiritus tangat cor Propheta facit eleva- tio mentis per devotionem,ad quod juvat mes Seleucienfis de Davidis cantu Doemonem ex« lodia 4d boc ordínata. Concentus igitur pius cantante ait; Legatos bumane excepit David, Q mox erat in armis [piritus, Pfalmus eniu n divinis laudibus occupatus mentem tran« J. Plunguntulrmundi illecebræ,Ut affectus ab iis cxpurngatur; 4$ & lyra, G gratia, & arma (unt in. Demonem , ftent fercula ferculis, fudet coquorum , & loquebatur tantim , & boflis vincebatur : & ancillarum exercitus, natent vino penuaria;fa- lyre melos veluti telum jaciebatur in Demo- tifcant frumento horrea, afportentur vina uem. Quis audivit tropbeum cantibus exci- generofiora é provinciis magis diffitis; fcin- [471 474 P Verüm hac trophzea nunc Ecclefie dantur maria, omnésque terrarum tractus la« cantus excitat, dulcedine fiquidem harmoniz bore improbo excolantur: imó ne quidquam Doemones fagat; quos detriumphat. defit hilce gula illecebris , congeruntur pi- Ácium rariores fpecies ; avium delicatiora ge- $. 1. gera, & quidquid flumina, maria, fylvz, cam- pi; a&r habent delicatioris : hacque ad pro. AGula Ilecebris avvertendus bu- ritamenta condita, utjam non ampliüs piíces, aves, & fera fed in faccharum ob dulcedines guanus affeitus: qua enim fercula genirem implent , mentem euacu- videantur degeneráffe , cuminnatent pifces ant vera refeciioue, veluti in facchareo oceano, procumbant fac- charez ferg faccharea inter pafcua, volitént- r3. . Eque v;erurm gaudium à gulze pfoficifci- que faccharez aves facchareas inter fylvas, Le« tur indulgentia, adeó ut deliciz gule gimus in Haliogabali conviviis exhibita fuiffe verum neíciant gaudïumenutrire:ne- innumera ingentium epularum fercula; An« que qui variis gula illecebris famulantur, ve- tonij, & Cleopatrz conas fuiffe lautiffimas , quaque inimitabiles dicerentur.. Vitelij pa« xum poffunt gaudium deguflare, neque veram ebibere lztitiam ; cum cibusinteger non pla- tinasluxuriofiffimas, Imperatoris Veri cone ceat,integram nequit lztitiam adferre, Eft vo- vivium pretiofiffimum, Luculli convivia adi luptas,quam in ferculis , & poculis quarimus omnem uxum compaéta, & alia prandia Ca- nobis cum brutiscommunis , hominémque ligule , aliorümque prifcorum hominum, adiun, propterea in brutorum dejicit coecum,fi nimia adeo fumptuoía, ut Vulcanus in iisdem coe fentts fit, Quóà enim major eft voluptas , quam à quendis defudàffe videretur,& Flora fuas ac- luxu haurimus ferculorum , eó fortiores in. civiffe ancillas ad flores [fpargendos, & Gra- H furgunt in nobisbrutales motus , quibusà ra» tias ad balíama effundenda. Neque deerant tione dejicimur: deíinit enim effe homo, qui muíz,qua voce canora perfonarent ad. nu- nimio hau(tui indulget, qui copia abutitur fer- meros Apollinis citharam pulfantis; Gex culorüm : qui calices avidiüs ficcat, rationem Mufis aliz choreas ducerent, aliz tibias in« fibi exficcat, quia utrecté monet.. S. Lauren- flarent. De ji;ärz'e;'a- 9f te €, 2« tius Juftinianus: Hé; eff erapula ratto cefpitat, Neque ad' generofiora fupped.itanda fa- If sntelle&lus obtunditur , confilia deviant , judi« lerna deerat vitrum affabre figillatum, neque eia fubuertuntur, — Avertenda eft mensà po- majora pocula argento nitida, && auro pretio« culis ex(iccandis, ne ipía nosevertant, G in no- fa. Pocillatores plufculi fplendidé amicti, ut bis rationem exíiccent , quae immodico im- etiam puelle fcitule miniilrantes fercula de- mería potui naufraga extinguitur? infuaves ferebant, & pueri calamiítrati etiam gemmas funt illz deliciz, qua à potüs fuavitate bibun- excavatas in poculo exhibebant: utinamhzc tur, cum fuospotatores ufu deílituant ratio- prifcorum convivia, noftris non emularentur nis: nutrire non poffunt illae ferculorum de- temporibus gulz indulgentes illecebris; quz liciz verum gaudium , cum necem inferant: minimé verum poffunt gaudium ingenerare. fatis nobis memoriam reífricat mortis cibo» Quinimó ferculorum copiam pediflequa ca- rum indigentia, famésque (timulans: nec pro- pitis gravedo comitatur , mentis oppteffio, pterea neceffaria eft hac fuperfluorum cibo- ftomachi dolor , & totius corporis egritudo; " rum digeítio, utad mortem nos impellat. Ne- quz omnia evincunt non poffe gulz illecebras que conlans eít, & firma ea lztitia, quam gu- veram adferre lztitiam, cum doloris ac zgri- lz illecebrz parturiunt , cum modiciffimo tudinis fint potiis putidi, ac corrupti fontes; adeo ut ferculorum delicig aon tam vanz tempore tranfeant, & ftomachum aggravent; tamdiu enim íentitur ferculorum fapor, fint, quàm perniciofz,cum morbos procreent, h quamdiu deglutiuntur, hoc eít in tranfitu; eà periculofiores, quà uberiores fuerint, quae v.zi. adeó ut quod delectat;traníeat, ac ftatim defi- ex ferculis hauflz funt deliciz; ut fcit? di- nat deleclare, & incipiat gravare; recté S,Pe- cantur gule voluptates corporis gravamina, Opufcul, 49« trus Damianus Totzus. nofire voluptatis iter , & bzcvectigaliavoluptatis. Exulant à vero 'CGP;Z«Q eui tanta ambitione [eruvimus brevilfima unius gaudio ferculorum illecebrze,cum corpus con- palmi fummá concluditur : brevitfimum, & tra mentem farciant, aggravent, & premant ; fugax eít iter harum gulz illecebrarum, cum ut tunc eó agilius in animam corpus debac- tunc incipiant quando tranfeunt , definántque chetur, quà obc(iàs,. obtufiisque pinguefcit, cum tranfitu. recté Ifidorus Pelufiota £/5, g. epifl. 227. Si 14. Mirum fané, quód ad csptandam hanc delicatis epulis &5 Iuxu diflendere corpus tuum fugacem lxtitiam, hanc breviffimam volupta. vela, infcius ipfam contra animam armabis, rem tantum impendant. homines laboris, & 46 refratlarium reddes. pro palmari flomacho ingentia fument fumi- Armis tunc corpus adverfus animam fe 16. bula, ferveat tripedale ahenum, caleant Babi- muhit, quando fercula deglutit , &excibos lonica fornaces, eeítuent ingentes ignes; fuper- rum;potüsque nimia copia veluti abarmamen. j tario Diiïeztatid n 46 tario defumït loricas, fcuta, lanceas, gladios , nij, ut exoneratus animuä valeatad -ïuprem'ij jacula, & reliqua armorum generaadanimam & altapertendere, ac conícendere ad virtus expugnandam : quidquid enim indigentiz (u- tum faítigia, poffitque ad ipfum pietatis Aue erfluit, idonea materia eft armis hifce cuden- thoremaliger pervolare, XlocElias probat; dis: hec pugna verum nequit gaudium ine 'qui dominici continuatione jejunii.defoecatus generare, neque hec inter armorum genefá à carnali pondere mortis , victor evolavit.ad poteít fpiritus foedus cum corpore inire,cum «elum, Quàm redtedixit filius.ille defertor Surgam; &5 ibo ad Patrem. . meum : fiquidem peringeíta in ftomachum fercula, & plura exíiccata pocula feedus ipfum , quo corpus jacebat. deje&us inter porcos, qui dixitfur« adnectitur animz difrumpatur. gam; hoc e(tiacebat fqualidus;viuis-depretfus, 17. Dulce eft venenum, quod propinant gu- qui furgere cupiebat ad refipifcentiam: tunc 12 illecebrze; interficiunt,& damnum inferunt intellexit fe-lapfum, fenfit ruinam,G tefipuits cüm placent ; fzviunt, cum eblandiuntur; quia «um wacuus ventre à pondere «efcaram libe- remunt, aggravant, non reficiunt epula ; fi rum fe (enferat : efcarum copiaeum in luxue imodice fint;& eó funt tuncfeviores,quó fua- riz coenum dejecerat, fed jejunium apprehen- viores & molliores blandihns palatum «iril- 58 veluti manu eumé ceeno,porcisque extraxit lant; unde rejicienda efl hec epularum lauti- proinde exclamat furgam ; & ibo ad. patrens ties, abjiciende funt hz gulx deliciz, qua 4ueum.; Sentris onera porcorum eum dederant necem fecum adferunt: & in hoc differunt à fervituti; fed vacuitasftomachi ad priftinam fpiritós deliciisquia illz f1 poffideantur , ag- eum evocat libertatem : J5o adpatrem meutus T gtavant; fpirituales veró epula? vera jucundi- eaquidem (pe, quá pater eft, quia tametfi per- tate mentem replent, cum habentur, utredé diderit ipfe; quod erat filij, non tamen patet me dt'fciplïm notat S. Laurentius Juftinianus, qui indicans, amifit, quod patris erat. Urgentur pattis & gnonaft. con- a quo difcrimine dittent fpiritüs deliciz ab illis viícera iterum filium genitura per veniam, : «yer[.eop.29. gulz ait; Long) 4 carnalibus [piritualia dr- quibus filius fe feparaverat per crapulam, lvit flant. alimenta, & avidiori fumuntur defide- ad patrem reus, fed pater vifo - filio reatum río. Exrepletione enim carnalium .bebeta- €ooperuit; &ut non Judicis, fed patris offi- gur mens , fenfus obtunditur, animus diffpa- «ium impleret, non fententiam dixit, fed ve- £ur, venter diftenditur,calar naturalis acceno niam dedit; faiis fuit patri refipicentia filijs ditur , corpória organum bumoribus prepedi- «um dixit pezcavi in calum, E coram se. £ur. Qs Ex fpirituali verà refetlione irradia., Non terrenus pater fuit, íed coeleftis, zur intelletlus , exbilaratur cors jucuudatur cum dicat peecavi coram te, cuiaperta funt, | ^ W".Su animus & culefli charitate inebriatur affettus. j & prafentia, quz in ccelis, & terra geruntur: Carnales quoque epula faftidium creant; [piri- & fubdit, Ez jm non fum dignus vocari filius suales autem acuunt. defiderium z. il2 onus 1uu5 peregre profectus fuerat, G in regionem longinquam fugerat ; fed accufatores fuos, corport, i[ie deletiabile ingerunt gaudium wmene £j . Cüm corporez fint, queà gulz illecebris fuósque te(tes divini patrisoculosnon declina- haüriuntur delicie , non poffunt non corpus vit. Periit reverfus , & re(ipiftensà patre fieri ficut unus de mercenariis fuis. Tac me premere; cum ipfum aggravent , fintque ei* dem oneri, ficut unum de Mercenariis euis, utnimirum an- Dejiciunt gula illecébrz hominem vilio- nua locatione fervitus innovetur, ut labore 18. ra inter bruta, ut excidat ab homine , fiatque jugi conditio conducladeteratur; utdietoto vile ftabulum: teftis eít. defertor ille filius , inopere fufpirec mifere mercedis: utfitíeme " qui accepta portione fubflantiz , qu& ei cone per venditor fui, ne unquam megare poffit tigerat , abiit in aliam regionem fatur , cibis- fuam fervitutem, 'Hoc petiitfilius refipifcens que repletus; & nonnifi ventre vacuo rever- à patre; fieri fcilicet unum de Mercenariis fus eftad patrem. ^ In feenim reverfus dixit fuis, ut qui per crapulam, guladue illecebras Íe à patre fejunxerat, per jejunium corporis« prodigus ille filius ?« qwanti mercenarj pa. pris wei abundant panibus , ego autem bic que laborantis vacuitatem patri jugiter adhze reret; ut qui penes extraneos fervam fenferat fame pereo. Nimirum ut eleganter explicat S, Petrus Chryfologus Serzz. 2. de duobus filiis, libertatem, apud patrem libera donareturfer- prodigo, & frugi. — Fames vevocat, quem fa» vitute: ficque przteritis experimentis pra- turitas exularat s fames illi Patrem dedit fa- Áentem corrigit vitam, G futurg profpicit. 2le peres cui copia tulerat fentire genitorem. — Et Id intereft difcriminis inter indulgentes ventri, & obfequentesmenti; quia iíli nullis p s ff tantim praflitit vel invita fames ; probate, minl ^ quid voluntarium | poffit conferre . jejunium. corporeis efcis gravatiad fuprema femper a« Pafdm Oneratus venter ad vitia cor deprimit, premit volant; illi veró ferculorum pondere preffa mentem , ne fupernam valear pietatem fenti- ad ima truduntur ; feu adhujus fzculi illece- re, quia ut habetur Szpzentie cap, 9. Corpus brofas convalles, usquead pafcendos porcos; eos fcilicet, qui proni femperin terra viventes quod corrumpitur, aggravat animam , & dee primit terrena inbabitatio feu[um multa co- ventri, eftus carnis in volutabro luti tempe« gitantem : unde Chriftus Luc. ;2, Monitos fant, in'ccno premunt , refrigerántque in Serm, 3. de nos voluit utattendamus: ne graventur cor gurgite vitiorum , ut eleganter notat S. Pe- 1 duobus filijs da noítra crapulà , G'ebrietate. ttus Chryfologus ubi fubdit, (Quod autem prodige , & A " Vacuandus elt venter moderasionc jeju- Mercenarios fuos mittat ad poreos , fa.c'z't boc 18j» fragi - . Punguntur mundiillecebrz;ut affectus abiisexpungatut, — 47 Jfatiata erudelitas , qua contenta non eft bo« Qui igitur eft fui compos iis mentem As soines erimino[os fieri ; mifi eos vitiorum du- nutriat, que menti congruunt, non quax ven« - ees , criminum faciat & Magifiros , eimque tri: fibi non vacat, qui mentem fuam vocat ad 'eos tales fecerit, non finit eos ex ipfo porcorum gule illecebras , ad epularum delicias: hifce qui inhiant eíca fiunt gehennalis flammz nun- sibo, paflííque faturari, ut efurientes vitia plue delinquant ;; luxurio[os fattetas capere non po- quam extinguenda: teflantur id epula Divitis Sed beneficio &f : voluptas ue[cit expleri, Evangelici, qui € menfis lauticribus adignes jejunii cum evafiffet acilior, furrexit, qui an- . gehennales delapfus ceffit. in eícam flammz, tea ferculorum pondete preífus delapfus inter qui gulz efcis unic& delectabatur: hinc ícité monet Ifidorus Pelufiota: $£ te ad Deum abi, Lib. o epife, porcos jacebat coenofus. Surgam, & ibo adpa- trem scums hoceft furgam de ruina mentis, turum ejfe expetlas confilis mieis. obtempera , 519 & corporis de profundo inferni, & ifo 4Zpa- gulaque rabiem extingue , voluptatum igni-- trem meum,non pedum greffu, fed mentis in- culos con[optens, quorum immodicus ufus bos. ceffus noncuríu corporis,fed volatu fpiritüs; mmines ad futuras flammas transmittit. Noxiae, funt & lethales, que ex gulz illecebris,ex luxu. terreno curfore non indiguit, quia compendia yitz faluraris invenerat, Cecidit pater fuper epularum expoícuntur delicie : an. non ut. collum filij revertentis , & ofculatus eft eum : gulz indulgeret, unà cum pomo mortem de« ^ hac eítdivinze bonitatis indoles, revertentibus glutivit fibi, & pofleris fuis primus homo * filiis à peccato ofcula figere, non flagella & Nonne Efau primatum fuum propter lenticu-- 21 vulpera infligere. lam perdidir? mala domina eftgula , (1 huic; Dile&tio paterna non finit peccata filii ferviatur, cum femper expetat, nunquam ex-: videri, & ideo amplexu totum claufit, coope- pleatur;. & quó plus ei obfequimur, eó acriüs. in nos fzviat: fiquidem ut docet. Hippocra-. ruitque filium, ne nudaret pater filii crimina. $i igitur abfceffimus, fi fubftantiam patris lu- tes in aphoriftpis; craffa, & obefa corpora, quae crefcendi menfuram implevére, nifi citó abla-- xuriose viventes difperfimus, fi in coenum vi» tiorum dejecti porcis viliores viximus, (urga- tione fanguinis minuantur in paraly(in,& pes« mus alacres, properemus ad patrem deferto* fima morborum genera erumpunt 5 proinde res filiosexpectantem, utapertis ulnis refipi- docet, neceffariam effe demptionem , ut rür« fcentes filios amplectatur, ofculetur : patrata fum habeant, inquo poffint incrementum fu- delicta non finit videri paterna dilectio, qua bire, INonenim manerein uno flatu naturam 40 nuditatem filii ftolà primá cooperit; cztà pro- corporum compertum eíl; fed velcrefcere,aut ferte flolam primam, & induite.illum hoc ett, decreícere: quó veró decrefcit pinguedo cor- s:fm- 3,. ait Chryfologus fuf/ulit fl erimina , qui non poris, eà plus acuitur acies mentis ; & ficut fuftulit nuditatem : binc efl quüd à fervis aute faturitas nimia mentis aciem obtundit , & in- veflirs voluit, quàm viders , ut folipatri nota genium evertit; ita fobrietas animum erigit , el[et nuditas filj: qui licet. divitiis afflueret ac reficit, .. Sunt qui epulis repleti caput ex« cum diícederet ; vitiis poftquam indulfit,adeo cutiunt, manus in altum expandunt;oculosin- torquent,pedes agitant, non fine dedecore, & pauper revertitur, ut de cota fubílantia, nec ipía calceamentain pedibus reportaverit. Da- ,turpitudine; & quafi ufu deflituti. rationis, ££ calceamenta in pedibus ejusz ita eft, vitia quz hominis funt ampliüs non recordantur, non Íolüm animi füurripiunt ornamenta ; fcd Abjiciamus igitur gule delicias , qu& pala- etiam corporis indumenta. * . * . tum tantüm deliniunt, ventrem implent,mene. r D Rejiciamusigitur epu larum lautitias, ut tem evacuant, hominem homine fpoliant , & fpiritualibus reficiamur deliciis,que cum pof- brutorum inter coeus dejiciunt, fidentur, fublevant, non premunt ; reficiunt, non interficiunt ; pudeat nos perituris volu- $. II ptatibusimmorari, cum nati fimus, ut ater. nis donemur. Moriamur gulz illecebris ; Ludi theatrales Jfais illudunt fge- corporeísque voluptatibus , ut fpiritualibus atoribus, qui cum in ludicra fpe- ! wivamus deliciis; hominem exuit, qui cor- Gacula affeiium fovent, larvis, pori nutriendo tantüm ftudet , negligitque - AC nendaciis fauent, mentisrefe&tionem, Vile eft ftabulum huma« Lures venaturi mundi gaudia ad theatra num corpus: inbrutum degenerat, cui nil 2j "L magis cordi, quàm huic adharere; quia ut re- fe conferunt, inquibus fi mimus adfit, Svem:.in Do- rident; fi funambulus ludat, tíment; fi éle Albertus Magnus:fit bomo per gulam qua- min, 3. peft- comoedusagat,gaudent ; fed verum non eít 94]2!?4- ff wile flabulum , & farens cloaca, onde vix ere- hominem refert, qui inferre in ventrem gaudium, quod in theatris quaritur, perfona- tus eft rifus, larvata eftIxtitia, ubi omnia fub cula cupit; oblivifcitur enim, qua hominis Íunt, ut communia cum brutis habeat, iisque aliena fpecie fpe&tantur, ut ad rifum moveant; nonenimà perfonatis nounifi perfonatus pro- delectetut: homo enim effe non videtur, qui cum jumentis totus femper in epulis eft; men- dit rifus, quilicét larvattis, nonnifi arte, & tem evacuat , cum ventrem implet; quia men- verborum déle&tu extorquetur, ut ridentes s ii torqueat,fallátque, fitque u&tus fub larvà. ri- LUR te deítituitur, qui mentem fuam ftabulo cor- MWM;, porearum voluptatumalligat; excidit à flatu fás, &t ideo theatralis, quia perfonatus : quid- um ludi. " M bominis,ab officio mentis,qui ventri indulget, quidenim fpg?famg in fc"enïg oculor 7 brium Differtatio II. 48 faciunt, & agentium, & afpicientium crimen; brium eft, auriámque deceptio: verum gau- dium áthéatris procul exuíat, quia verum,& Nam dum fpeéctantes hzc comprobant , ac li« benter vident;omnes ea vifu; atque affenfu a« non larvatum: àverá excidunt latiti , qui 'audium in theatris, G fpectaculis querunt; gurít , ut veré in eos Apoftolicum illud pecu- j n A on enim ubi omnia funt larvata, & tubaliena liariter cadat; Quia digni funt amorte,non fov exhibentur fpecie vera poteft latitia florere, làm qui faciunt eas fed etiatn qui confentiunt Infana funt hec fpectacula, prodüntque hu- facientibus, — Itaque in illis imaginibus fore minuminfaniam , dum veram abjicientes lz- nicationum, omnisomnino plebs animo for« titiam larvatam à larvatis petunt. fpectaculis. nicatur : G quiforte adfpectaculum puri ve- &6, Acriter contra hujusmodi fpeótacula , nerant, de theatro adulteri revertuntur. INon &b. c. ludósque theatrales invehit Salvianus, ubi mi- enim tunc tantummodo quando redeunt, fed rifica dicendi actimonia, ac mafculà eloquen- etiam quando veniunt, fornicantur. Nam tia improbat, quz ibi ab hominibus proban. hoc ipfo qüód aliquis rem obícoenam cupit; tur, aitipfe. Sicutenim exercitus pugnatu- dum ad immunda properat, immundus eft. ri,ealoca, perquz venturas hoftium tur- Qu cum ita fint, ecce qualiaaut omnes, aut mas fciunt,aut foveis intercidere, aut fudi- pene omnes fpectantes ludicra fpe&ctacula a» bus præfigere, aut tribulis infeftare dicuntur: gunt. Etcüm hzc ita funt ; qui talia agimuss fcilicet ut etiam fi non in omnia ea quispiam negligi nosà divinitate caufamur; relinqui incidat, nullus tamen penitus evadat ; lta 1osà Domino noftro dicimur, cum ipfi Domie etiam Doemones tam multas in vita ifta hu- num relinquamus, Fingamus enim; quód refpicere nos Doa 28 mano generi illecebrarum infidias pratende- runt, ut etfi plurimas earum aliquis effugiat, minus noiter velit, etiam non merentes,videa- musíi poreft, Ecceinnumera Chriftianorum tamen quacunque capiatur, Equidem quia longum eít nunc dicere de omnibus ; amphi- millia infpectaculis quotidie rerum türpium commemorantur, - Poteft ergo illos Deus theatris fcilicet; aleis luforiis, pompis, athle- tis, petaminariis , pantomimis, carerísque refpicere, qui tales funt ? poteft ad eos refpi- portentis, quz piget dicere, quia piget malum cere qui bacchantur in circis?: qui moechantur tale, vel nofce, de folis citcorum ac theztro- intheatris? An forté hoc volumus; & hoc dis rüm impuritatibus dico. "Yaliaenim íunt, gnum putamus,ut cum in circis nos,Gtin thea- qua illic fiunt, ut ea non folüm dicere , fed tris Deus videat; ea qua nos afpicimus ; afpi- etiam recordari aliquis (ine pollutione non ciat quoque ipfe nobiícum , G turpitudines, poffi. Aliaquippecrimina fingulas fibi fer- quas nos cernirmus , cernat etiam ipfe nobi. y. mein nobis vendicant porüones ; ut cogita- fcum? altecutrum enim fieri neceffe eít : quia tiones fordide animum 5 ut impudici aípe- fi nos videre dignatur,confequens eft,ut etiam. €tus oculos; utauditus improbi, autes; ita illaubi nos fumus, videat: aut fi ab illis,quod ut cüm ex his unum aliquid erraverit, reliqua non dubium eít, avertit oculos, etiam à nobis, polífint carere peccatis: [n theatris veró nihil quiillic furnus, patriter avertit, Etcüm hac ita fint, facimus hac tamen; ac fine ceffauone, eorum reatu vacat , quia & concupifcentiis " r animus, & auditu aures, & afpectu oculi pol- ug dixi, Dd li.rmp, l luuntur, Quz quidem omnia tam flagitiofa Anfortéin morem veterum paganorur, 29. fünt, ut etiam explicare ea quisquam , atque theatrorum, & circorum nos Deum habere eloqui falvo pudore non valeat, . Quis enim arbitramur? Faciebant. enim hac illi quorne ititegro verecundiz ftatu dicere queat illas re- dam, quia has ídolorum fuorum delicias effe credebant; rum turpium imitationes? illas vocum,ac vet- Nos quomodo ha« facimus, qui hr borum obfceenitates, illas motuum turpitu- odiffe Deum noftrum hzc certó' fcimus? - an ] SS Apüjfül dines, illas geftuum foeditates ? que quanci certé fi placere hasturpitudines Deo novimus; LUE non prohibeo ; quin fine ceffatione faciamus, Paylj, fint criminis, vel hinc intelligi poteft, quod & relationem fui interdicunt. Si verb in confcientia no(lra hoc eft, quod 27. Deus horret, quodexecratur, quod ficut in Nonnullaquippe etiam maxima (celera incolumi honeílate referentis, & nominari, & his fit paítus Diaboli, ita offenfio Dei;jquomos do nosin Ecclefia Dei colere Deurn dicimur, argui poffunt ; ut homicidium , latrocinium; "adulterium, facrilegium ,' cateráque in hunc qui in obfcoenitate ludorum femper Diabolo modum. Solz theatrorum impuritates fünty defervimus, & hzc gnari , ac fcientes, de con- quz honefté nom poffunt velaccufari: ita nova filio, & induflria? & quz nobis quefo fpes in coarguenda harum turpitudinum probrofi. erit apud Deum, quinon cafu,aut impruden- tate res evenit arguenti ; utcum absque du- tià Deum ledimus,fed exemplo illorum quon« bio honeítus fit; qui accufare ea velit, hone- dam gigontum, quos infanis conatibus fu« flate tamen integra ea loqui, & accufare non pernatentáffe, & quafi in nubes gradum tu- poffit. Alia quoque omnia mala folos agen. liffe legimus? fic nos per injurias , quas in omni mundo femper inferimus,quafi confenfu tes polluunt, non videntes, nec audientes. Si; li quidem etfi blasphemum quempiam audias ; publico coelum oppugnamus. Chriítoergos J ewz ]7 facrilegio non pollueris, quia mente diffentis. Ó amentia monftruofa ! Chriíto circenfes offe- Et fi intervenias latrocinio, non inquinaris rimus & mimos , tunc & hoc maximé cum ab actu, quia abhorres animo. Solz fpectacu- eo aliquid boni capimus, cum profperitatis ali« lorum impuritates funt, quz unum admodum de hofti quid ab eo nobis tribuitur,aut viéteria | Püngantur nundiillecebrz, ütaffétns ab iis expunpatur. — 49 busà divinigate praftatur. Etquidaliud hac quibus verum gaudium exulareneceffe eft,cum re facerevidemur, quam f1. quishomini bes hoc nonnifi menti inhareat defoecatz à quavis neficium largienti injuriofus fit; aut blandien- impuritate, & cum theatrafuis . fpectaculis tem convitiis ezdat ; aut ofculantis vultum impuritatum fimulacra ingerant,, purítatem mucrone transfigat? Interrogo enim omnes cogunt exulare; ut obícoenis dent locum co, potentes, ac divites mundi hujus; cujus piaculi gitationibus:quód fi vera Iztitia pediffequa eft reus fit fervusille, qui bono, ac pio Do- puritatiss nonnifi fucatum , & larvatum eft mino malum cogitet , qui bene merenti gaudium,quod cum impuris imaginibus àlu. dicris, ac theatralibus hauritur fpectaculis, conviciumfaciat, & prolibertate , quam ac- cipit, contumeliam reddat. Absque dubio Pictzigitur, & fidta funt fpectaculorum 31« maximi criminis reus creditur,qui malum pto letitiz, quz proptetea nonnifi ficté poffiden- bono teddit ; cui etiam malum pro talo red- tur, Gut picta, ac fucate exhibentur; quód ,dere nonliceret, EFlocergo etiam nos, qui autem fictum efl veram nequit lztitiam fups- " Chriftianidicimur, facimus : irritamusin nos peditare, non enim à ficto nonnifi fid'um ori- fmifericordem Deum impuritatibus noftris , tur; proindenonaifi ludicra lztitia à ludicris propitiantem fordibus lzdimus, blandientem Ípectaculis haberi poreft. — Verüm licàr ludi- injuriisverberamus ; Chriíto ergo, Ó amentia cra fit lztitia, quae in. ludicris homines nun- monílruofa! Chrifto Circenfes offerimus, & dinantur ípeétaculis; non camen ludicra funt; qua ab hifce ludicris damna fuboriuntur,;cüm mimos, Chtifto pro beneficiis fuis theatrorum obícosmna reddimus, Chriíto ludicrorum tur- mentem repleant foedís imaginibus, obfceenis: 4 piffimorum hoítias immolamus. —Videlicet cogitationibus,coganturque exulare vircures, ^hoc nos pro nobis ín carne natus Salvator ut vitia inducantur. Neque ficcis. oculis. nofter edocuit ? Hocvelper fe ipium, vel per Ípectanda funt, qua ex ludicris 1pectaculis o- riuntur damna , quz à fummo Bono honi- Apoftolos predicavit? propter hochumauz nativitatis verecundiam fubiit,& contumelio- nem totum avertunt; ejusque nobiliorem fa terreni ortus principia fufcepit ?. Propter partem inflidto vulnere vel enecant;. vel ad hoc in przfepio jacuit , cui fervierunt Angeli imum dejiciunt turpitudinis, ac . tgnobilitacis. cümjacerer? Propter hoc invelvi fe panno- Mare olim fluctibus concitatum decuroa- 22. nis fuiffe in theatro reprafentatuni meminit guim crepundiis voluit, qui coclum regebat in pannis? Propterhoc inpaubulo pependit, Augufítinus inquiens Cras r£lli babenr,ut audi. InPjJalgs.S1.. h quem pendentem mundusexpavic?. Hactenus quimus,mare én tbeatro, nos babemu portum Salvianus maícula vi eloqueutiz, dnCbrifíio: quàm fcité mare fluCtibus a(tuans o. Quisigitur ignoret, effe chcatrum cathe- theatris congruit, quia fi mare undarum tru- dram pettilenue, Gymnaíium inconünentiz, culentia infolefcat, fluélüsque fpumis alben officinam injuriz, fintinam vitiorum, cloa- tibus turgidos extollat, quotquot ipfüm na« cam immunditiz, fornacem impudici ignis, ves trajiciunt, undarum violentia, iteratis pul« & Orcheítram impudicitiz,cum vitia queque fibus ad naufragium impellit: venti fiquidem à putida hac radice pullulent, & immunditiz tunc debacchantes naves exigitant , & ea- ründem firmiffimos tabulatorum aíleres, tra- omnes ab hoc corrupto fonte fcaturiant, quia Defpeädcu- ut re&te Tertullianus Zbeatrum eff privatum bésque ingentibus fixas clavis, difruptis coe lis cap, 37, 1 confiflorium impudicitie , ubi nibil probetar, agmentationibus czfim difündunt, dincerant- quam quad alibé non probatur, G tamen proh que ad interitum. A vero neque latum un- dolor! promptiüs Chriítianus interdum lu- guem aberravero, f1 dixerim, in hocce mare dicra theatrorum fpe&tacula frequentat, quàm quod in theatris reprafentatur, ipfa fpe&tacu- InSerm, 8. Dei templa. Pudez dicere ait S. Leo Papa /eZ la naufragium fuis adaperire fpectatoribus, ,. Apoftolo- mece[fe eff non tacere s. plus impenditur De- Excitantur vatii affectuum veuti, quibus mens rum Peiri ^ moniis, quám Apoflolir , & majorem ebtiuent fluctuat fpe&ctantium; infolefcunt motus con- — Pauli, in[ana [heclacula frequentiam , quam beata cupifcentig , perinde ac fluctus infurgentes; Martyria. — Quis banc urben reformavit Ja- & mox animus;qui antequam theatra freduen- luti? Quisa captivitate eruit ?. quis & cude taret, tranquilla gaudebat malacia, variorum rzíti- defendit 2 ludu circenfium ,. an cura Santto- affectuum turbinibus exagitatus per rum? Intorqueri poffunt hzc in eos omnes, tum ad turpia confenfum naufragus a : intetí- qui alacriores currunt ad theatralia fpectacula, tum ducitur:;. eximerent fe hominesà fpe- quàm ad divina in templis; promptiores ad &aculis, fi hec damna perpenderent, Seneca fcurrilia in theatris hauriendum,quàrm ad ver- hic accerfendus, quipudorem injicit iis, qui bum Deiin Eccle(iis audiendum; propenfio- fub Chrifto militant ; & frequentant theatra: ait enim uid me exiflimas dicere auarior zes ad ridicula mimortim fpe&tanda , quàm ad facerdotum minifleria expetenda , idque ut vedeo, ambiiofior , imó verü erudelior , && -EZM.'W.;V- rideant cum mimis: fed verusnon eft hic ri- inbumanior. loquitur defpectaculis , quz in- fus, quo verum gaudium extinguitur; & à terdumadibat;quia in ipfis , qua latentvitia; vera latitia , qui ridet excidit: hinc monet foras exiliunt in perniciem f pgätangium. Liö,;,ep;ï/f. ' I(dorus Pelufiota theatra, & ludos curules 837. X PÁ communem effe orbis peftem, quz mentem $& o d inficit, implétque impuris cogitationibus , à Verani de Ajg&iäw Jon. I, G $, 1V. | Diffsttado II - go exit; quod cum voluptate aditum fibi apcrüä- A - IV rat; adeó ut non ífolüm fpectacula noceant, cüm fpectantur, verüm etam, cüm ampliàs Jþc*ö?;mter ludicra þe&'awlzz,tbm- Ípetari nequeunt, fintque noxia, etiam qaan- sro ad/lant , perinde ac im luco fera, do effe defiezunt , ut monetSalvianus O:zzes Lib.6. de gu« in quas degeuerant, i bi qui fpectaculis ifliusmodi dele&anturetiam "^^. Dei, LE ! Pud Plutarchum in problematis, quod quando non [petlant , innoxi) tamen 4 [petia- eulorum maculis mente non. [unt , itaeftper olim in fpectaculis infumebatur, moris fuit, ut Lucar vocaretur, eóquia plu- altiüsimpreffasrerum turpium imagines mer» tem inficiuntfpectacula, non folüm quando res eífent (ylvze circum urbem Numinibus di- cátz, quasque lucos appellabant defumptà Ípe&tantur, verüm etiam cüm defierint fpecta- jy ani forían nomenclatione ex eo, quia ob nimiam ri; mentémque occupant,quam à fummo Bo- procerarum arborum frequentiam , & fpiffi. n0 avertunt; fitque propterea mens fpectatrix qua il lhsm tudinem minimé lucerent: qui veró abiisdem aliorum theatrum fpectaculorum , in quori- fus movetur, fed lachrymz cientur; luétusac- quot annis redditus exigebantur , fpectaculis initituendis infumebantur, "Tolerabile foret, cerfitur; cum per impreffas imagines vitia ipfa fi tantüm fylvarum proventus in fpectaculis in. fpe&tacula exhibeant, reprzfenténtque ad exi- Íumerentur; verüm quod dolendum, & de- tium illius, qui fpe&ator fuerat theatralium plorandum, etiam ipíi fpectatores, qui theatra Ípeclaculorum : foras enim exiliunt per tur- ji pes cogitationes , quz intus imprefíz haeree frequentant, vitiorum vepribus referti fylves Ícere incipiunt: exficcatis fiquidem virtutum bant fpectaculorum imagines, quibus fi ho mo adhazrefcat miferé fe ipfum interimit. floribus, nonnifi vepres in theatris. crefcunt fpectantium animos miferé fauciantes,& dila- Alieni fintà theatris, qui à fe alieni effe 36. cerantes; adeó, ut fpeétatores fylvam ipfam nolunt, vera gaudiare (puunt, quz (peétacula noxiis umbris opacatam , ac vitiorum feris exhibent; larvatum eft, & fictum,quod fpecta- refertam exhibeant , ac reprzefentent in ani» cula fpondent gaudium; vera ltitia nonà tur- pibus imaginibus, qug menti harent, impri- mo, quem fi ingrederemur,horrentem procul dubio fylvam adiremus fpinarum aculeis ob- muntürque intheatris, fed ex cordisinnocen- fitam, mon(trisque ferarum plenam , ut fcité tia pullulat; fcité Auguftinus expendens ver- I Pfalm, In Pfa?m. 9. notat Kuthymius, loquens enim de 1is, qui ba illa Davidica Peramóulabam tn innocentia 199- theatra frequentant ait : 4pud quos denfe cordis mei, ait: Que esi innocentia cordi funt affeéiuum && paffonum [yl'ue, $n quorum fei 2 medium domüs fue , banc domum latebris demones. ferarum in[lar commoran- quaqua babet malam , pellitur ab . illa foris. Quisquis enim in corde premitur qmalá con[ci- zur ; has(atanicas, qui fcholas frequentant fylvefcere edifcunt ab ipfis fpectaculis , fylva- entia , quomedo quisquis à flillicidio exit de rum fumptu , proventüque inflitutis; quz domo fuA, aut à fumo, non ibi fe patitur babi- y cum fuam àfylvis originem trahant, nonni(i tare ; fic qui non babet quiemm cürs babitare Tales foras fylvefcere edocent homines, qui fi non feras, in corde fuo libenter non poteff. vitia tamen feris fzvioraenutriunt. exeunt à fe ipfis animi intentione ,. & de bis M. . Qui fpectaculis delectantur , veram ne- qua foris funt circa corpus delettantur , quiee ceffe eft exuant latitiam, non enim poffunt tem in nugis in fpettaculis,im luxurijs $n omni- vera gaudia evocareea (pectacula , in quibus bus malis quarunt.. A vera errant letitia quotquot extra fe 37. Ípectatoresiylvefcunt , & in intimis pectori- busà fzvioribus vitiorum feris mordentur, ac latitiam in fpectaculis, & theatris querunt, dilacerantur: non mulcent , qua placent in quamvis ibi rideant, lztentürque, nonnifi fu. catus eft ri(us, & larvata latitia, qua fub fpe- fpectaculis, fed mordent; quia intus vulne- rant: hinc falluntur, quiad triftitiam fallen- cie gaudij luctum excitat; fubimagine rifus Hinc etiam militibusolim dam theatra ingrediuntur, quia ut fcitéSeneca lachrymas elicit. Lud: [hetlacula iufirma f[unt arttficia dolori,6 fpe&tacula, ficut & lavacra fuerunt interdicta, affeéiibus placandu innatüs tortoribus : vrilti- ex quo moreàlatitia, & gaudio,quod infpe- noz.: 4 ip tiam non revocant fpectacula, fed avocant ; & &aculis quzritur avocat S. Joannes Chryfofto- «pif 1.44 rifum, quem in fummislabiis movent, intus mus inquiens: Sz miles lavacris, & [peiiacu. Timoth-: luctus eft,ac dolor; unde fubdit Seneca zil lis vacans ,. intentásque negoriis veluti de- E!;/io 75 : t4m damnofum bonis moribus, quám in aliquo fertor militia jure damnatur 5 multó magis fhectaculo defideres tum enim per voluptatem vidue, qua deferto tunere fuo deliciis fludent. : Tnm. ái faciliis vitta furrepunt. Ita eft furrepunt vi- Quia certamina etiam Olympica fpe- g. iil d»] | Urifi tia ,& per ora ridentia fpectantium animum &aculis donabantur, nonnulla adjicere de Quod veró ingrediuntur , quem dilaniant. olympicis certaminibus non abs re fore duxi, deterius; non faciliàs tantüm animum vitia cum à probis Authoribus excerptafint. Cere fubeunt fpectantis fpe&tacula , fed femel per tamina hzcolympica plures olim exercuerunt; ridentis oris hiatum ingreffa difficiliüs abeunt: & plures delaffaverunt; & ut vires non ame- altiüs enim harent animo profana fimulacra, pliüs abripiant, delumBEntque fuos fpe&tato- turpésque imagines fpectaculorum voluptate res, proderit utiliaaliquot monita à variis de- imprefle: altiüsin(idet menti, quod.inludi- cerpta in unum veluti fafciculum congerere, Ordf.i?. eris voluptatibus mentem íubit ; agriüsque Balilius Scleucienfis vocat certamen olyrnpi- cum / | Pünguqtu«r mundiillecebrg; uf affe&tusab iis expungatur;. $t ïum Letitiam exzty conciliatricem ; && volu- £lamor, $n pelago tranquillitas, in portuteme giatem, gebeuna viat. — Quód fi nemo fanz peflas.. Nos monet Chryíoftomus, quomodo mentis exitium appetit, nec viam aternz pet- flare in Ecclefia debeamus, quomodo ad mo- ditionis; neque fpectacula , que in olympicis deftiam compofiti, & (ine tumultu preces fun- 6 d t Y i, Dgi. j certaminibus fpectantur. fpe&lare debet : fi- dere, Utquis in olympicis certaminibus fa- quidem hac infania videntur laborare, quifpe- «ilibs vinceret, ita oportuit fe fe inítituere, ut élatores fiunt horum fpe&laculorum , in qui* duntaxat neceffariis vefceretur , abflineret fe bus vitiam triumphat, luxuria jocatur, libido à fuperfluis, féque ad neceffitatem exerceret ad 4T, " lüdit; & tartareus hoítis vitiorumariete men- praícriptam horam in zftu , in frigore , fti- f Cap. 34« tes evertit Ípeétantium. Cuiqueathleta forte gidam non biberet, nec vinum, »uc notat Epi« fuiffe Antagoniítam datum indicat S. Chry- ftetus. J Jecante^ — (o(tomus inquiens : Velut in olympiris certae Quanto atüitem lahote plerique in cer« grecn in cap. 5 12« Jreimias. minibus forte bic quidem Antagoniflam bunc taminibus olympicisftarent , ut viderent, ad babet , Alius alium z. dta G bie, fedratione bac, quem viétoria inclinaret, fubindicat S. Chry- &f regulis adfiriiuss & Ecclefiaflieus vocan- foftomus, eósque fimul premit, qui facilé in dus clerus efü : unicuique enim (icut. divifit fpirituali certamine tzdio affiiuntur, licét Deus, nusquisque ut fors ei data eff à Do- inde victoriam fint delaturi perenni gaudio mino,sta ambtulet. donandam, ait enin contra Judaos :« e/fur- Oïdþaft; 39. Non folümolympica exercentes certae dum fuerit , alios. in certaminibus olympicis mina forte nacti erant Antagoniflam ; verüm quotidie & medio nofli« uque ad. meridiem etiam fpectantibus hicaderat; vitium fcilicets perdurare [petlantes , ut videant ,. «ui ceffura quod intiis animum fubiens, mentem fpectan- fit corona, nudóque capite excipere folis vadios, s Hoctamen tium pugnabat, ut expugnatret. mec prits ab/cedere, quàm de certamine fuerit diícrimine, quàd chm olim varia pramia fta- pronuntiatum z nos veró nunc quód certamem tuerentu£, minora effent , quz victori in cer- fit non de tali corona , fed de corena immore taminibus Ifthmicis darentur, quàm qua iis, t4li, defatigari, tadio affcí z itaille qui fub- qui in o!ympicis viciffent ex Solonis legere- dit quéd qui coronam viclori effet impofitus i ferente Plutarcho his verbis: vicleri indis rus in medio certantium loco ftaret,ita tamen Piln, Ifhmicis centum dracbmas dari jufft , olympi- ut nulli voce, aut nutu favere poflet , utrum- r Homil.ad cis Attem quingentas , cuiluffragatur Laér- que enim indicat, quod ad fpirituale fleGtit Neophbytos, tius addens, univerfía Athletarum premia So- certamen, & Chriftum reprzíentat in medio - Jonem contzaxiffe : fed non aliud; qui fe fpe- fidelium dimicantium fiflentem, & affiften- élatores exhibent in hifce certaminibus pra- tem, ac coronam impertientem vidlori , non tamen tacentem, fed faventem, G opem fe» mium accipiunt, quàm proprium detrimen- tunm. rentem,ait Chryfoftomus: Olympico certami 32 Non tamen hujusmodi certamina ferhper ne, & frivolo, perditóque fpectaculo impofitor noxia przíeferebant fpectacula; interdum goronarttm in 2pfo contentionás. examine pra« enim ad exercitium fortitudinis , & virtutis &[fe confuzvit , &5 zn medio certantium | loco experimentum fiebant, & ab iisdem fervi, fu- eoufiflens, nullipari favorabili nutu fubveni- res, aliique improbis moribus infecti exclu- xe procurat s. fedipfius certamini expettat ii« debantur, ut explicat. $, Joannes Chryfoíto- gertum, G ut mente; [ic 68 loco medto contines mus expendens illud Apoftoli ad Hebraos tur. later noflirum, autem 69 Diaboli cevta- I fpontà enim peccantibus nobis, mbi ad fpiri- suen Cbriftus [beclator extat , mon tamen M tuale certamen refert verba D. Pauli inquiens: dia lance confiflit , fed totusnofter famor £xo Nonne in ludis Olympicis flat preco magna , peciat. 4 1 E excel[Zque voce clamanss [i quis bos accufet, Q uam præclafïus , quàm utilius eft vir- ue feruus fit, ne fur , me improbis moribus tutum certamen,G pugna , quam cum vitiis praditus ? 4tqui certamina illamonm anuimi inimus, quá cum tartareo hofle confligimus, fmt, nec morum, [ed viriumy8 corporis. Quüd cüm Chriftum habeamus fpe&tatorem, fimil- nil, 1 i, ff ubi corporis eff exercitatio, magna volupratis que, & fautorem ; paratam nobis exhiben- /h.üd vatio babetur; quantáque "nagis birs ubi ani- tem coronam , fi de vitiisgloriosé yincamus. jl us o9anino exercetur 2 Longe? utilius efthoc certamen, inquo vitia 40. Hacolympica certamina fola virtus mó- fternuntur , quàm illud;in quo ferz feriuntur, Tom, 6. bo- derabatur, G modeítia componebat iffdicto Imó in hoccontra vitia certamineetiam ferz per praeconem filentio,ut innuitChryfoftomus cadunt, cum pravos aife&tus profternimus, In iil de bayt, i inquiens: Nomnnevidetis in olympicis certami- amphitheatro olim homines cum feris pugná- Cbr::/li.r nibus, dum capite coronam geflans , amitfus runt: nos veró in hujus vite «allris beilum ftolá, virgam manttenens agonotbeta per fo- indicimus vitiis , cum ipfis pugnamus, qua fi rum incedit, quanta fit tranquillitas , ac mo- à nobis proflernantur in coelefti capitolio tri- desitia, dum praco vote denuntiat , utommes umphali pompa recepti perenni donamur gau- fileaut , ac decenter quiefcant? cuinon igi- dio : felices igitur, qui pugnantes cum vitiis etur abfurdum videatur, ut ubi triumphat dia- non finunt fe ab hifce feris morderi , ut notat In epift, da bolu , tranquillitas zanta fit ,. ac filentium ; S. Bacchiarius inquiens; confidera guiapaucis yecibiendis lilþfih ubi veró Chriffus ad [e wocat » tumultus. plue tributtur , ut de amphitbeatro mundi sffius; hh " vimut audiatur?. in foro filentium, $n templo 2 '.im77ïdn a ubi eum feris, feu vitia depugnatur eulati Ferani de Jjj'eä&bw Yr ag?:. l.- Differtatio III. $2 N ' clarus & nobilitatue fuifet, Qui inhac palze culati À peccati mov[u membra . fua liberent, ftra cupit viétorias, premia amat, eadem pre- quod expertus ille diceöqt e ne trades 114/2:'13 confitentes tibi, mat veíligia, qui parem quarit coronam, pa- fior eft vi&toria in hoc certae ria non diffugiat certamina. 43 Sicutglorio mine viciffe, ita turpioris dedeceris, ac damni Claudo paucula; quz protu li contra fpe» 4j* &acula, pauca adjiciens de ipfis theatris. Prae- elt profligari , ac vinci, imó ex lapfudamnum magisnoxium: in aliis fiquidem certaminis cipuum theatra, in quibus olim fpe&acula re« bus corpus cadit, quod refurgere facili poteft prafentabantur,locum obtinebant inter urbis ornamenta, in quibus plures fpectabantur negotio; inhac veró pugna fi anima femel vincatur,erigi ex fe amplius non poteít, fed partes, ut fcena, profcenium,Orcheflra,cunei; cavea:; deinde ornatus,quales erant columnz; ut dejecla refurgat, ope indiget divinz gra- 35 Afcetititt tis, (citéad rem noftram Nilus Gymuico cer- tabula, figna, & totum fcenicorum choragi- tamine certamen boc eft multà difficiliue. . Illic um. Detheatrisfubjicio fragmentum excere- ptumex Plinio in theatro Scauri;ubi ait; Scau» enim pugnantium corpora proflernuntur , que Lib.26. €. ] facilà poffunt excitari : bic anima concidunt , rus fecit in /Edilitate (ua opus mazimum o- que ut [emel afficle funt ,. vix ertgi pofpunt. mnium , qua umquam fuére humana manu facta, non temporaria mora : verüm etiam Quàd fi quis nondum cupiditates fuperavit 5 4dbuc in pugna, &6 [anguine ver[atur. zternitatis deftinatione, "Iheatrum hoc fuit; ftraverit, Ícena ei triplex altitudine trecentarum fexae 44. Quéd fi quis vitium non pro . ludibrio eft reliquis, que vi&tum adoriuntur , ginta columnarum, in ea civitate, qua fex hy« trahüntque in pleraque difcrimina,tetibisque metrias non tulerat fine probro civis amplif- Noxia fimi: Ima parsfcenz é marmore fuit, media & jmplicatum huc, illücque ducunt, funt hac retia, quibus in pugna vitiorum vi- vitro; inaudito etiam poftea genere luxuriz; Üfumma tabulis inauratis columna,ut diximus; &us implicatur, quia ad mortem pertrahitw*a .vel faltem ad caveam ; ubiad pompam fagi- imx duodequadragenum pedum; figna zrea inter columnas fuerunt tria millia numero, nàtur,morrem mox fubiturus, ut notat S. Cavca ipfa cepit hominum octoginta millia, - Epifi.dere- . Bacchiariusinquiens : (Quzcaptus in vete i L cipiendis là-. pjopum, & patienter inimtcüs fuis, boc efl ve cum Pompei amphitheatri toties multipli- cata urbe, tantóque majore populo, fuffice« bfis, natoribus acquie[cat, donec ettam recludatu E o fagine j ret largé quadraginta millia; &«c. in cAUEA, Ef ibi longo. temporis fpati tur 4d pompam , tunc. maximé prin cípalibus ». V. | faculs cum . occtfus fuerit , plactturus eff. In E';,&tl 1 hoftes. profterrit, lul hac pugna contta vitia i5 Qua in tbeatris [peitantur [petiao qui fe dejicit ; fzvit in adverfa rios , qui in fe cula bellum indicunt virtuti, ci iu- ipfum ferocit; dosmones confundit , qui fe sOCcEhti& exitium exbibent fpe- ut peccatorem fatetur, reámque fe ijudicat, In &audum, * eleganter infert Petrus Damianus inquiens Emo expetit fpe&taculis interefle, nifi ut 46, Zib A. epifr. Cades ergo.qui eff fous judics Amalechitar, & l5s Mmorrbaos gladio vorante dejicimus : quia aliquam inde hauriat voluptatem;anie tunc vitiorum omnium barbariem flernimus, mique folatium: fed error eft mentis ll; ifle amentis: quid enim funt hz voluptates, 4 li, tunc poteftates a&reas invitiifmà debellamus, f & innocenter vivimuts & tam Reos nos, 4c quas fpectacula in theatris exhibent , quàm damnorum appendices, innocentiz clades, ac pecc atís obnoxios judic amus dicentes cum Apo- 2 quia peccatum non babe- virtutum omnium fítrages, à quarum ítudio flolos i dixerimus, animum avertunt; &íecum agmen malorum | quuss nosmet ipfos feducimus, &6 veritas in uo- etó in hac pugna vincunt, omnium advebunt, Ex hac enim voluptate bis non efl.. Quiv coronis donantur czeteris nobiliori bus, fimül- velut ex equo Troiano effunditur acies malo- / rum, quz partim corpus, partim animum in« : WS"?I. "n que pretio excellentioribus, quia nihil hoc Quk, nihil illuftrius;quiaut ait D. feftant. Non enim quid aliud in hifce vos certamine melius, Homil, 9. in Chtylo(tomus Nwllo fine c oncluditur bec co- luptatibus occurfat, quàm expectatio anxia, Thea- vifus lafciviens, ufus infamis, cogitatio foeda; epiüo 21ad róng, neque ex Olcaflri floribus texstur. d)metb. - trum, in quo hzc p ugna inftituitur Angelos cüm vix poffit quis hifce uti voluptatibus fine laía conícientiá, absque Numine lzfo, fine fa- habet fpectatores, & Á Deum Agonot'hecam, eu ium certantibus, ac lutisajuz periculo, fine gratie difpendio. Eít munetatium , qui præmx vincentibus donat : in hac pugna ftrenuus cer- igitur voluptas, qua ex profanis hifce hauri- tur Ípe&taculis ,. foecunda malorum omniurm / tatot fuit fanctus Job, qui in hac paleftra egre- & fatanam debellavit,fed Athle- parens ; fed perinde ac infulfus cibus, fi ali- I gie pagnavit, 4 ta fuit invictus, quia animt m fuum priüs ex« quo condimento melliatur, avide fumitur, ac fimál. deglutitur dulcoratus; ita vitium, tametfi ex Cáp, 2 ercuerat, ficut £s catena grca dicitut; ue invitamut ad nos exe/rcendum. Exerce te fe naturz adverfum, fi plaufu , ufüque re« in paleftra « arumno[os. dolores , qui animo ceptum fit,qusritur expetitum. Plerique explenda curiofitatis causa haec 47* obfervantur tuo,fe y fortiter , ut eos corporis valeas [uperare. Etenim [i antequam cum frequentant theatra, hifce interfunt fpectacu- 3*4. l4 lis: fed quis non accufet fpe&tatorem;quis non diabolo certamen gobus iniit , nonammum Dt Vitio* cond;mnechanc curiofitatem, illum exercuiffet , norf tantopere ex contentionibus «Ium,g LA g Punguntur mundi illecebrz,ut affectus ab iis expungatuf. $3 fum, & hanc at vitium ? Proprium eft cu- fgo. & matri [üe | dieens : vidi mulierem in Thamnatha de filiabus Philiflbinorum , quam eiofo effe fuarum rerum incurium ; & tantüm ftudiofam, ut aliena exploret5 & defidiofum, quaJo.ut sibi accipiatis inuxorem, Muliee ut proprios mores corrigat ; otiofum in ne- enim compedes gerit in oculis, quibus vinciatj il glütem, quó affigat; hamum, quo inuncet; fa« ceffariis, negotiofum in Íupervacaneis. Seria curiofus negligit, & in futilibus expetit occu- gittas, quibus confodiat; flammas, quibus adurat. Quzrunt Interpretes, cur Samíon pari, adeó utomnis ineruditus idem fit ac cu« deícenderit in Thamnatha. Et pre cateris riofus, & paratior ad inquirendum, quàm ca- pacior ad intelligendum: hinc D. Augultinus Hugo Carenfis cenfet ,. occafionem. na&tum fuifle exaliquo fpectaculo, quod in fefto quo- rogatus ab Afro, quid Deus ante mundi crea- tionem faceret, fcité refpondis; parzffe tine iam Philifthinorum populo dabatur ad fe- (tivam hilaritatem excitandam 5 cui tamen curiofis infernum. Solet hoc vitium ulumum virtuti,ac pudicitiz; dum incautus adfuit Samfon, & vago afpectu & ( P arere exitium prxfertim L ut contigi t Dinz Jacobi filiz , formaz fupra adítantes luftravit, foeminam eximié venue ftam afpexit;cujus obtutus ita animum aduffit, cateras puellas venuftz ; hanccuriofitas im- ut Samíon fumo cacutiens inflammatz cone pulerat utbem Sychimorum vifendi , morés- que urbicos przfertim foeminarum, earümque cupifcentiz, legis ampliüs non viderit obfer- vantiam, quam parvi pendens nuptias expetiit fiudia obfervandi : fiquidem puelle plures fibicozvz tunc ad nundinas convenerant, Philiffhing mulieris: ait Hugo Defcendie Samfon inTbamnatba civitate Pbilfibinorum, ad publica fpectacula:fed quia raró absque pe- ut videret. folemnitatem , qua ibi. agebatur. riculo in publicum caítitasprodit; vixSiche- mus Dinam vidit, & coepit ipfam deperire , Spe&taculum à Philifthinis exhibitum , occa- fio fuit Samíoni legis temerandz. Hinc ícité quamlenociniis cum non poffet ad flagitium pertrahere, vitium eidem licét relu&tanti tu« "T'ertullianus Noói ab omni glorie 6 diguita- In Afpoloset. ts ardore frigentibia nulla eff necejftas cetás, CZP.g 8. lit, & damnuni ejus virginitati intulit irrepa- m rabile. Curiofitas Diuam ad[nundinas, & Ípe- nec ullamagis ves aliena,quam publica : unam &acula perduxit, non ut aliquid honefti , & oinium Rempuölimni agnofcimus , mundum; decoris emeret,fed caítitatem venderet. Zene- equé [heiiazulis vefiria n tautum renuntiamus, a EPFD&.Q. rarc$ (ait Hieronymus ) zu feminis fama in quantum originibus eorum , quas (cimus de pudicitieeft : & quafi flos pulcberrimu , cità fuperflitione conceptas, cum & pfis vebus , de ad levem marcefcít auram » flatque corrume quibus tran[figuntur , preterfumus, — (Nibil eft Eþi]ï. 21 ad pitur; quapropter fcribit ad Euítochium ; Cae nobis diilu,vifu, auditu cum £nfania Circis Enflocbium, tje ne demum exeas, G5 velis videre filias vegt0u cum iumpudicitia tbeatrio eum atrotitate Ar&« nis aliene s quamvis fraires babevet. Patri- ne, cum Xyfli vanitate, — Apté impudicitiam adneétit theatro, circo ferociam, íÍcenz voe -archas,8 Ifraéle parente latarerar Dina, egref- In puella, quam decus ca» luptatem, inde enim Íparguntur fales, non ut f corrumpitur. ftitatis commendat videre, & videri fomeseft mens condiatur, fed virtus corrümpatur;dul« 1 ciffoni cantus emittuntur, qui dum aures de« concupifcentiz, & cogitationes excitat, qua& caftitati bellum indicunt, quia ut fcité ait Cle- mulcent, animum inficiunt, cui per aures vex L;'a'?. 3.pedag. mens Álexandrinus ; Dwm lafciviunt oculi, nenum inftillant, dum puellz choreasducunt, £, T4. uód f1 mulier tactu & multiplici falcu theatrum pulíant; & dum )ä calejcuut appetttus. eli vifcus, vifu-eft Bafilifcus; folo enim afpe&tu pedes ad numtros harmonict concentus mo« Sichemus li- vent ; capita adítantium in diffonantiam tra« interitum molitur pudicitiz, bidinisamans, cüm primüm afpestus in Di- hunt, & à concento removent virtutis. naminjecit, & hac oculos in ipfum direxit , Idquecaufz,cur olim virtatum addicti ftu- 494 diis inhiberentur fpeclaculis intereffe, ut thea- flammam concepit, quz in puella lilium adu[- . Serm, $5 fit caftitatis, quiaut ait Chryfoftomus : Sicsr tri, fcenzque periculofam corpori, G animz Ozis. voluptatem exterminarent , cüm eos nonla- jgnis ubi calamum apprebenderit mox attra- M Gam materiam [uá flammá accendit : ita s- teret, quantam hzc fpectacula adferrent vir- gnis concupifcentia, ut primüm formofitatem, tuti, ac falud perniciem. Hinc etiam David, quia cultura incubuit virtutum,quarum fum- & venuflatem vifu attigerit , animum [latim inflammat. Caítitatis amans ne detrimen- ma decora attigitnon femel obnixis precibus Deum rogavit, ne in hujusmodi fpectacula tum patiatur, neceffe eftà theatris fe fubtra- hat, à fpestaculis fe avertat ; ubi & cantus im- permitteret eum incidere: ZJverte oculos zneos, 'Pfäïä.x 1$, ne videant vanitatem. puri, & puellz comptz ; & oculi lafcivientes Quaód fi petas, à v.37. quanam vanitate voluerit oculos fuos averíos? igni concupifcentiz fomitem fuppeditant. 48, Samíon cüm incidiffet in truculentiffi- ab fpectaculorum refpondet Euthymius noxia mz ferz rictus, ejus dentibus fuiffet. procul voluptate: aitipfe ? 4verze eos 4 noxii fpe- dubio difcerptus, nifi facer fpiritus animos in- Gaculis, itaut inania non videant; oculos at« didiffet : fed qui Jeonem prof(travit ferocien- tem non corporis tantüm , fed anima . etiam intelligit. Cui fuffragatur Cyrillus Terofo. C^ ieciyef. tem , mulierem noá valuit fuperare eblandi- if entem, cüm primum eam vidit, periit, quia lymitanus inquiens: Noz fis curéofue frequen- Mj Agoz-A .F;ïud. 145 efflidtim eam deperiit Defcendit ergo Sam[on tiá fpellaculorum,ubi confBicias mimorum pe- in Thamnatha , vidénsque ibi. mulierem de zulantias omni contumelia, & impudicitiá re- filiabi Fhiliflbiin a[cendit, G nuntiduit patri fertety G uirorum effeminatorum choreas, le« ; vitaten. P.4 Differtauo 1. É il aM cOrpori pmdeimtef, 8 animi vacti- mento, & folatio? nec minorefl ftraccs anie £di &Pt. morum, quilli baud fuppar eíft corporam z MW " Spectaculis , qui interfunt, theatrisque ibi enim confufus auditur vocum tumultus, affident, pulchritudine, & varietate alliciun- modefliam abigens, . & innocentiam profter- tur; fed dum oculi muliebri depafcuntur ve- nens: verba impudica per aures in animum nuitate, veltiümque excurrunt elegantes an- dilabentia feedas excitant cogitationes, qui- bus innocentia interimitur ; ibi mutui fcee guílias; virtutis nervus laxatur, & enervis animus. miferé irretitur , quapropter David minarum, ac virorum afípeCtus fcintillas emite licét cantu doemonem fvgaverit, lapide gigan- tuntlibidinis, quibuscaflitasaduritur, &€ pu- tem proítraverit , manu leonem difcerpferit, dicitia cinereícit, Ut igitur fit quis beatus, adeo fpectacula hecexhorruit, utab iisdem necefle eft, has peftium cathedras inhorrefcat exulareenixim petierit:; & qui etiam dehor- à profanis hifce fe avertat fpectaculis; in qui- tante Saule impavidus ad fingulare certamen bus etiam ficcis oculis fi peé&latur virtutisinteri. cum Goliatho deícenderat, mox trepidat, ti- tus; dum vitium afpicitur fuos agere triume métque fpectacula, à quibus vult oculos avere phos: nulla e(t morum probitati nocentior ti; ac (1 afpici (pectacula non poffint (ine vire corruptela , quàm qua ex hifce oritur fpe- ! tutis difcrimine, absque probitatis detrimen- €laculis, fcité Laclantius Firmianus ait: J2 L iö.—ö.c.w; to, & morum damno., Sunt enim theatra, frents quoque ne(cio ,. an fit corruptela vitiae in quibus vitia omnia triumphant, à quibus fíor ? nam & comice fabula de flupris virgi- propterea homines avertere David fategit in- num loquuntur,8 amoribus meretricum. La- Pfdlm. PoS quiens Beatia vir, qui non abijt in con[ilio ime fcivire edocent in fcenis , & theatris puellz , 10YHTA, £f ín. via peccatorum nonfletit , &in quz afpectu, motu , cantu concupifcentiam catbedra peflilentia non fedit. Vocat fpecta- excitant , pravósque ignes in intimis adílan- cula cathedras peftilentie , quia fedentes in tium vifceribus accendunt, quibus pudor core theatto fpectaturi, quz ibi exhibentur fpecta- rumpitur, & caftitas abfumitur; difcunt puel- cula peítem cont:rahunt, cujus veneno virtus ]2 in fcenis, quibus: adulationibus, artibus, Per corrumpitur, & innocentia emoritur, ac blanditiis aptiüs valeant caufam agere libi- cathedras peftilentiz intellexiffe Regium Pfal- Lib de fpe dinis, ut ad fe viros fpe&tantes . pelliciant, tem profana fpectacula adítruit Tertullianus quapropter concludit Lactantius ; V;tanda élac, €ap 3. qui fpectaculis adaptat verba Davidis inquiens: ergo [pettacula omnia, non folim ue quid vi. Invenimus ad. bauc quoque fpeciem pertinere tiorum pecloribus infideat, qua fedata , & pa- illam primain vocem David : felix inquit , eifica effe debents féd ne ejus nos. voluptatis quinon abijt in confilium impiorum, & in via con[netudo deliniat , &$ ab.e0 , atque à bonis peccatorum non fletit ,& i catbedra peflium operibus auertat. Ti D non fedit. Semper fcriptura divina dividi- Nil blandius animum ad concupifcentiam SL lg, up, tur, ubictinque fecundim prafentis vei fenfum emollit ,, quàm puellz theatralis cantus;nilad etiam difciplina munitur, ut bic quoque non refiflendum vitiis virum magis enervem red- fit aliena vox à fhetiaculoruminterditlione, dit, quàm ip(e mimorum gefíiiculationes , $1. Ipíos theatri gradus, & amphractus ad puellarum faltus, ac corporumin choreis in- declivum difpofitos confeffum David vocat ca- fractiones, quàm geftus pudicitie noxii , hi thedras peítilentium , quia lethalis vitiorum enim animos velut injeclis igniculís urunt; peítis irrepit, omnésque inficit fedentes, quos & tamen lztiores adeunt. homines theatra, ftare in virtutis exercitio prohibet: peítes ibi quàm Ecclefias; illa frequentantur, i(lz defe- oriuntur, & graffantur vitiorum mortiferum runtur; [Ícité Seneca Cogiro mecum , quam Fjif.ss. vitus effundentium. Quinimó exuit in hifce multà corpora exeretant , quàm ingenia fpectaculis homo ipfam humanitatem,induit- peuci s quautus ad — fpetlaculum . non fidee que feritatem: dedifcir humanitatis officia,S le, € luforium fiat- concurfus $. quanta. fit rabie obleclatur crudelitatis: hucaccerfendus J circa artes bonas. folitudo ,. quam. smbecill Lib, 6. Salvianusinquiens: In fpe&laculia primum de- animo [mt, quorum lacertos, bumerósque dluiarum gentus eff mors bomines , impleri fe- miramur. Solitudinem neceffe elt bonz ar« rarum alvos bumanis carnibus,eum circum . tcs patiantut , quoties ad fpectacula luforia fe Jíantium voluptate, & confpicientium letítia. homines urgent; nec poffunt tuncquidquam Et boc ut fiat. orbis amperium. efh ,. adeuntur honelli appetere, ubi libido fucsfpargit igni- loca abdtta , luffrantur invij [altus, peregran- culos ad interitum — caítitatis ;; ubi . vitium zur [yl'ue inexplicabiless & ut devorari po(frnt compedes cudit , quibus adíldntes in fuum bomines,non licetnaturam rerum babere ali- pertrahat famulitium ; unde nil melius appeti quid fecrerum. poteft, quàm fe huic fervituti eripere, quz f& Quinimó Taurus quaritur czteris tru« omnes premit; & dum premit; fpirits abigit libertatem. culentior, ferz feliguntur reliquis Ízviores, : & que inhomines poffint acriüs irruere, ac Nulla fervitus fcedior, quàm qu 2 pravis i^ funeflius [zvire , quó humanum fanguinem obtemperat affectibus , qui nifi co&rceantur fundentes , & membra hominis di(cerpentes, praecipites nos trahunt in imum calamitas vifcera, & precordia vorantes , & corpus in tum, ]sfapit, & fcité imperat, qui ia pra- frufta dil aniantes fint. deteftabili hac. feritate Vos quosque affectus imperium exercer, Ípectanübus hac cruenta ípectacula oblecta«. A'xva Calebi filia in domum traducta 1 ponfi, la« Punguntur mundi illecebrz;ut affectus ab iis «eXpungatur. $$ lachtymas fudit ab oculis, & fufpiria emi- in Davidem, à quo ,mufltiplici fuerat beneficio : J'ofue cap.ts. fit & corde Safpiravit ut fedebat in afno: fi- " cumulatus,G totis viribus acquifiam fibi glo« : iam Íponfam comitabatur Pater, qui dolore riam in proftratione gigantis adnititur obícu- percultus ob lachrymias & fufpiria fili, eam rare: & cüm Saul fugientem Davidem infe- interrogavit ; quid caufz dederit lachrymis, queretur, perfylvas, montésque , fpelaum in« & íufpiriis? Quid babes? ait pater, cui filia greditür, inimico objicitur preda: cüm enim doloris caufam aperiens, amcenum , ac irri« intus lateret David , facilé violentas potuiffet in Saulem manus injicere,eumque gladio con- guum expetivit agrum , fubdens; D« mibi beaedi&lionem: terram aufivalem, G areutem fodere; fed quia virtutis amans,;didicerat gra- Nontamen ti2 fervire, & nonyitio famulari, noluit fane dedifli mibi, junge & irriguam. videtur vacare myfferio, quód Axa Neo-nu- guine jufta vindictz gratiam cruentare excula pta afino infidens , fufpiria emiferit; fi afino t& virtutis, tametfi loci opportunitas anfam vehebatur, cur per fufpiria cordis prodit do- €i porrigeret ad thronum afcendendi , maluit lorem, cüm jumentum itinerjs laberes leya» generofus thronum defpicere ; quàm vindi- ret? fcité Axa infidens a(ino fufpiria emittit €z fervire ; noluitque diademate cingi, ne é pectore, & lachrymas fundit àb oculis, quia, in caíflris. virtutis difcin&ctus fieret miles , '?xö.c.zo. cüm premeret aíinum , feu portionem infe- dixit tunc David: Propitius fit mibi Dominus, 1.Reg. cap, riorem,ac utrumque appetitum,omriésq5 pra- me faciam bane rem Domino meo Chriffo Do 24«v.5 ! vos affectus freeno compefceret virtutis, a» Ómini, d Exh ofte fit *ljavid inimici cüftos ; cujus $e. grum expetiitirriguum, feu portionem fupe- riorem, qua veluti exculta . tellus ,' ac ccelee vitam defendit, quam fui juris occafio, lo- ftium iribre gratiarum rigata.flores daret vir- «ique opportunitas effecerat: noluit per ju« tutüm, quibus coelefti fponfo magis placeret: flam vindictam, per fanguinis fufionem adi- prolixa igitur emi(it Axa fufpiria, ut fuperius tum fibi ad thronum aperire, quapropter ex- itriguum obtineret , cüm brutalibus fuperior clamans Bafilius Seleucienfis ait : O genero^ rib. , 4pa. effet affzclibus, ac afinino infideret appetitui. fum petiius, €9 foli gratie fervire gnarum ! gos, Nimirum inardefcit animus ad (tudia virtutü; quód fi queras, quà arte, &induftrià David ubi brutalium. afféduum frono prudentie thronum conícenderit Ilíraelis? non «redas motuscoércet, ^ Nonpriüs Axa fufpiria emi- alio munitum fubfidio thronum occupáffe , fit , quàm afino infideret, fufpiravit; fed cüm quàm exercitio virtutum , ac proítratione 'afino infedit: quiatunc ferventiüs zeterna fu- pravorum affe&uum : ajebat iple Quis zibi Pfalp, $,5 Ípiramus , cüm appetitum inferiorem, ejüs- dabit pennas ficut columba , &5 volabo ,. & re« "v.z. ue brutales motus rité.compefcimus ; pul- quiefcam. — Si petas, quónam concupierit Da- ! Libs. pi4,. ChréD. Gregoriuss 44xa füper afinum fedet, vid avolare, refpondet Anaítafius Sinaita. Ad Orar,16, log, cap, 34, £ irrationa. libus carnis motibus anima pra« thronum illum codleftium volucrum haben- n fidet , qua. fuspirans à patre terram irriguam tium fexalas, aitipfe : Poluerem defiderabat petit » quia & ecreatore eum magno gemitu fíer qui dicebat : Quis dabit mibi pennas fi- quarenda eft. lachbrymarum gratia ; & non- €ut columba , qua defcendit in Jordanem , & nullis interiectis fubdit : Flere incipit , quód volabo, &5 requie[cam in illa requie caleflium differtur à Regno, dat ergo ei pater ivriguum volucrum fex alas babentium : nimirum quia füperius ,. cum fe in lacbrymis caleffis Regui in Ípelzo illuftrius triumphavit David de pro- defiderio affligit. Cohibitis pravis affecti- flrato affectu, & appetitu effrzni cruentz vine bus, ac coetcitis carnis concupifcentiis,pom- dictz , quàm de Saule, quem potuiffet con«- j nS'- písque defpe&is feculi , coelefti. incipiunt fodete, & per inflictum ei vulnus viam fibi pracordia inflammari deüderia,k & per crebra adthronum Ifratlis adaperire; à quo tamen Íuípiria coelum infcendere. . abítinuit, ne de fuperato pravo affeclu | vin» Pravos inferioris appetitüs coércuit Da« dicz , palma deftitueretur; ideo, cüm Sera- $5 vid affectus, de quibus illuftriüs triumpha- phinis, qui fenis muniuntur in coclo alis de vit, quàm de proflrato Goliatho: etenim defiderio certat: &t cum terrenum thronum pof gigantis fingulate certamen , ad bellum pofthabet vicloriz fuperatz vindictz , vehe- accerfitur periculofius ; Saulíiquidem tur- mentiori fludio inardeícit throni cocleftis de» fiderio, [ bulenta ambitionis czcutiens fumo armatur L (s l f N AW z Cs ^l a , 7 27 DT N euy u2 x 4 Ü N o I/[. - E A SSSN MMf 7- m M P « "TF E li N St/ - L ) * [7? 6 .' * L UE Z 122 Y I«E—— — Á I EO — -» 2077 DIS- |o88 (66) 28 ——G—Ó —— r s al — alipo - — " m CDOCDOCOCOODCOCOG DISSERTATIO III. | A ffcctus immodici in divitias aggerandas, ni coérccanturplurimum adfcrunt difpendii, ) nilque compendii. Carpitur Ay ar,iziaf i $. I. | szperinw eff fætusimmäzlz'cw in drvitias affetfus , matrem enecat, — à qu4 fugtmlmwif.' s U * Overcali fe odio profequi- petvenire divitias: quanti fint divitiz incom- »ä » )' M d tur, qui impenío amore at [ f 3J L 7 modi fuis poffefforibus edocuit Theopompus /' i T divitias fequitur; cüm hz Lacedcemonius Princeps: Hic;ait Plutarchus, Cammæf- n 7 2 i " minimé conílitnant ho- Princ.im - A^ » 4Adjecit regnantibus Epboros , binc cüm eum 40&0 *V X $ minem probum, fed per- uxor in[eitaretur , quód imperium filjs relsclus F2 . u E Ea Y a. f2pe malum efficiant: di- us e[Jet, quam accepifJet, angu[lims s imó am« TA A EE ;x 5 Ls o acd e u ao EL vitiis,ficut nomine,ita, & plius, ac. firmius vefpoudasr Theopompuss [iqui- re affinia funt vitia; rari dem ubi vim ejus smmodicam vemifit , fimul fiquidem affluunt divitiis, qui vitiis non dif- cum invidia declmauitæenmlum. Flum ea Íluant, funt enim divitiz vitiorum alimenta, fuerat Theopompus imitatus, quantum in a* lios contülit, tantum fibi detraxit, Si flüs iniquitatum fomenta , & peccandi divitibus De tontem- inftrumenta ; pulchré Eucherius , Quedam men copiofis aquarum exundet voluminibus m dene s piuinnndi, foctetar paene etiam nominis duabus bis vebus ne urbes, & pagos ejus adjacentes ripis. fuis VITIIS,65 DIVITHS.Quód fi vitiaà verisaver- obruat fluctibus,noceátque incolis,factu opti- tunt divitiis, qua in ccelefti duntaxat. regno mum eít exundantes aquas diffecare, ac im poffhidentur; dementiz dandüm eft, coenum Immodica auri, are plures dividere rivos. quarere in divitiis, & ccelum pérdere ; infania gentique pondera onera funt , quazanimurt eít acquirereaurum , & vanam duntaxat au- premunt, ac ita deprimunt, ut non finant euim eupari autam ; divitias cumulare, & fummum Bonum amittere. Íuríum elevari ,. fed coenok duntaxat adhz- tefcere ac immorari. &. .. Quéd fi vita hominis quidam eft ad coc- Idque expertus fuit, qui in evangelio di- $. lum aícenfus, quisà fana mente ita dejeQus vitiis affluens ob meffis ubettatem, & neiciens ubi colleclos reconderet fructus, cum horrea eft.quihuncin coelum cupiensafcenfum fuper- vacuis fe ponderibus oneret: in altum non agri non caperent proventus ; cüm noluerit afcendit, qui plutimo gravatur pondere, fed eos dividere, G aliis impertiri; fe ipfum mae in ima deprimitur ; nil divitiis, nil auro gra- luit gravare, quàm alienas miferias levare; vius; vix Jobus divitias poflederat, & earum & cüm tenaciffimus fructusomnes fibi retie prafentiens gravedinem conquariturPrince ps nuiffet, ac quietem, cztteris omnibus invidio- Job,z. v,1o, Huffeus, inquiens: Fa fum mibimet ipf fus fibi fpopondiffet dixit; Congregabo ommta -Euc:ïz.*ægk 13. E'AUM, Fuit ipfi gravis labor, quo eas ac- qua nata funt imibi, & bona mea, € dicam quireret; gravistimor, ne acquifitas perde» anima mes : anima babes multa bona pofita ret ; gravis dolor, ubi acquifite amittuntur ; in annos plurimos auiefce. 9ed copia divi- ab hifce gravibus malis non eximitur,qui affe- uarum inopem eum effecit, & divitiz in illius || um in divitias non compefcit; nec in altum excrevere detrimentum , cui utilior fuiffet alcendit,qui iisdé gravatus in ima deprimitur, angulílior annona, fiquidem ut fcité ait D.Gre- LP . Imó non folüm divitiz aggravant, & pre- gorius De abertate agri angu[latur. antmu *ra(.mp.u, munt, fed etiamilligant , opes enim compe- avari, diceus namque, quidfaciam? profetió des effe dixeris,quia quz putas ornamenta effe sindicat, quia votorum fuorum affecibus pref- corporis , impedimenta funt animi: plusque fi« ub quodam rverum fafce laborabat Con- divites divitijs inferviunt, quàm divitia divi- Dü.".i.el. 4 gefiz divitis quietis , & latitiz accerfivee tibus, fitque propterea lo nge faciliüs plures runt paupertatem , peperit fructuum copia adi nvenire viros divitiarum, quàm divitias vi- rorum. cordis anxietatem; variis enim defideriorum motibus agitatus , quó fe verteret nefcius 5 &o Nil eft, quod fuos magis aggravet pof- anceps harebat interno conflictu faucius ; feffores, quàm divitiaru m copia, hác enim itn- pediuntur furfum con Quidfaciam? quia nonbabeo, quo congregem Luc.l2.t£. fvl meos, — Ecce ad quales incitas rerum fc:end-:m,w & ad veras copia Affectus in divitias pluimum adfeit difpdndij, nilq; compehdii; $7 copia hunc pertraxit divitiis affluentem : tali- bus impertiret, ne ipfe fub onere Qauri,argen-ï bus fuit anguitiis preffus cum laxioribus cce- tíque preffus perireteppreflus , rami fiquis it tetrz fruétibus ditefcere, ut iisdem preffus dem arboris ex nimio fructrum pondere, non animam mifere efflaverit. Dzxit autem ;; folüm incurnantur, fed plerumq; etiam rum- Deus,flulte bac nocle animam tuam repetent p puntur: Rex confilium tmeum placeat tibr ,. & Daniel. 4 peccata tua eleemofynis redime, G sntquitates: "U. Z4 ze, qua autem parafli cujus erunt ?. quia pe« &us fummam nequivit divitiarum ampleéti, tuas mifericordsis pauperum. Hxc fructuum partitio non folüm in animam foras evomuit. O quàm utilior ei 75 . e- pauperum cedebat utilitatem ; fed in Regis obtigiffet fru&tuum inopia!- nec confli&tu d fideriorum infli&a fibi vulaera fenfiffet, & etiam commodum: hortulani fiquidem , & vitam protraxiffet feliciorem: dum uberiori-- qui arborum delectantur culturá, f1 ramum aliquem nimio videantfru&u prepravari , ne bus coepit divitiis affluere, pluribus etiam cce- pit moleftiis torqueri, ac veluti immodico copia eidem noceat, inopémque efficiat infeli« Si enim ci avulfione ab arbore, ramisque aliis; fata- reffus pondere infelicitet periit.. fruétus faltem fuperfluos, & quos horrea non gunt fuperfluos feparare fru&tus.ne ramus cafü caperent aliis przfertim indigentibus fuiffet fubeat; iedperfruéluum imminuuonem ejus confulatur commodo ; quia dum ramus exo» impertitus ; utiliüs fibi , & laudabilius aliis confuluiffet. ] neratur fruétibus fulcitur ; dum pomis deíti- $. Idque caufz , cut Daniel Nabuchodono. tuitur, firmior ftabilitur : frangitur namque forifuaferit congeítas divitias pauperibus im- ramus, finimio (ruétuum pondere prematur, Eþ W» 390 Thicm s« i Somniaverat Tyrannus Babylonius & cito areícit exuccus, fcité Seneca H«c 0,440 pertiri. LT ) fuosob oculos arborem vegetam, Q tante fuperftnunt , nocent 5 fic. fegetem. nimia ffernit Iä'. roceritatis obverfari , ut vertice, ramísque ubertas,fic rami onere frangunturi. fic admam 1 u perioribus nubes attingeret, & ramorum turitatem mon pervenit nimia fecunditas : Ti explicatu, ac virentium comà foliorum longe, igitur arborfruótibus przgravata, ac multo preffa onere fuas aliis divitias communicet, latéquepiures terrarum tractus inumbraret ; - & non beítiis tantüm omnis generis, (ed & imminens declinat lapfüs periculum , caíum hominibus eícas abundé fuppeditaret : ex qua- eludir, & in annos venturos uberem fibi pro- X vis telluris parte feflinato greffu videbantur ventum fpondet, Si Nabuchdono(or confi- accedere ferarum omnes fpecies, fructus ar- lio annuiffet Danielis, (idivitias fuperfluentes boris percepturz , ejísque umbra fruiturz, rmififfec in arefcentes pauperum campos de- Duacd L od a uippe vifa fuit voluptas terre frondofo fub rivari ; abje&tus,& curvatus ceecui. nonfuiflet illo tecto (uam locáffe (edem. — Sed quia fluxa beftiarum adícitus : appofité Theodoretusaitz Orat. 435 eft, ac vanidaquavis terrz voluptas , adfuit Propbeta bane. fententiam expo[uit , ille veró illicó de coelo genius excubitor, qui voce mis einm fe durum,€$ inexorabilem prebuilfet fce- Dunieb. naci praecepit tyranno;arborem illam fuccidi, lerusa pramia tultt , & qua audvoerat trzfisa, Exundantia divi- ramos armputari, folia diffipari, fructus dis- bec oculis covspicatus ejf. petgi, :elidlá duntaxat (omniatz arboris ra- tiarum ,' copia frucluum fordidé cuílodita, dice in novos poítea furculos germinaturá , & G avaré detenta ramos fregit, quibus fuit in novos fructus pullulaturá. Imó addidit Dnnitï,qïe f exitio, clamavitvigil Angelus Szcezdire arbo- Numinis Minifler,eum, quem arbor denotat, vem, G pracidite ramos ejus z. excutite folsa talia (übiturum fata , nimirum coripede vin- ejus, & difpergite fru&lue ejus : verumtamen ciendum,omnibus coeli injuriis expotitum fyl. germenradicum ejus m terra finite, vasinter& feras; herbisque cum befliis in- Coníueta eít hac Numinismoderatio in $« tegro palcendom feptennio : que minz non Íceleftis puniendis; pingui fortuna in imum tantüm Nabuchodonoforem , verüm & ejus €os detrudit erumnarum, utquos divitiarum interpretem Danielem turbàront fubeunte exundantia corruperat, miferiarum accerfita u 12. I$, ejus animum commiferatione; eó quia effet congeriescorrigat ; Nabuchodonoícrem frue Rex Babylonius ex pinguiffima fortuna, & Cuum ubertas, G folia luxariantia bonorum infolenti dominatüs amplitudine ad exiremam temporalium avulíerunt ab hominum ceetu, cum beílis detrudendus miferiam ; & Rex & ftirpem etiam radicitus abítraxiffent, nifi prapotens; opibus affluens, deliciis diffluens, per veram refipifcentiam in faniorem rever- magnzque orbis parti imperans eífet in. be- fuseffet frugem : addidit ibi fomniatz arboris ftiamà divina Nemefi deformandus, vinculis jir Interpres Ejiczent te ex bominibus , 6 cum Daniel, 43 illigandus , & brutorum coetui. a(lociandus ; be[liis, feriaque erit babitatio tua. Mirum 4;«"? d objectam enim per fomnium fibi arborem quód Daniel decretoriam hanc divini Judicis Rex Danieli aperuit ejus auditurus Inter- fententiam in potentiffimum totius Orientis Daziel;4a pretationem : Ecce arbor in medio terra , & Monarcham edixerit. Mira fané in aulico altitudo ejus nimia : magna arbor & fortis: & hzc dicendi libertas, PCrincipum proceribas, proceritas ejus contingens calum s. afpettus il« confiliariis, aliisque palatinis altiàs imprimen- lius erat usque ad terminos umniver(a . terra ? da; apud quos moris eft veritatem variis ob folia ejus pulcberrima, & frutlus ejus mimius. tegere fucis, vel per varias detorquere ap;ba- Daniel quó ftudiofius Babylonio Regi confu- ges, nead Principis aures deveniat; aílue- leret, & confultiüs provideret ,. eum ferió Ícunt vafritiei Aulici. qui ex ambiguo per va- 7 ,2-"7'1'.' ; p P monuit , urquas divitias congefïelfat,paupciri;- rios flexus Pri BX u m m &ipem , &ui adulantur, circame H ducunt; ! Vemm'l de 4þ&iöw Tom d L Diflertatio 11l e8 ducunt, nonducunt; parumcurantes, quóm — rum amoenitate exornant: T'f&ms latices nos emittit, quos fibi retineat, fed ut aliis impete fint.fidi, dummodo aures Principis demul- ceant. tiatur;alienz magis, quàm proptig profpi Hinc Auguftus Imperator ob. impudi- ciens utilitati, & commodot fponfus igitu£ hortis coníulit, & arefcentibus arvis profpicit cosTuliz filig amores contractá jam infamià altum ingemuit ; eó quia nemo fuetit, qui dum fontis nomenclatione fuam donat (pon« de fuliz impudicitia eum moneret, dixitque, fam, quam putei elogio fuerat remuneratus? quiaut ait DLAmbrofius : equé sponse cloriam H'm;[: P .d id ei minimé obtigiffe, fi Agrippa;aut Mece- nas vixiffet, erant enim viri ob ingenuam di- Adornat 'indefeffa foutis fcarurigo, ac copiofa Paqu'- cendi libertatem commendatiffhimi , quique putei veceptio : fi aqua in puteo femper deti» non finerent veritatem Principi occultari, neatur inclufa, vitium contrahit; finique cor« ]^ -DixitDEI nuntius Nabuchodonofori: Szc- rumpitur degeneri ; fin autem honeíta pro- fluat largitate, jam nitefcit oculis, extenuatu£ -eidite arborem , & pracidite ramos ejus:. ab» undantia fruéctuum avaré detenta curvelcenti» hauftui, & refrigeratur fiti. extinguenda ac- bus ramis ruinam attulit, fi enim fructus, &ommodata : aqua igitur uberi adaucta incre- mentonifi rigandis terr2 tractibus,hortis;pra- quorum pondere incurvatus premebatur ra- mus, aliis communicáffet , efurientes paviflet, tísque communicaretur,pureum gravaret, & pracifus non periiffet, fed. indemnem fer- cüm largiter alijsiinpertitur putei confulit fae * váffet gratiam, & decentem cuftodiviffet ar- lubritati, & alienz profpicit commoditau * boris opulentiam; fimulfuiffet & paupetibus | perinde qua congefta detinentur divitiz pof- fidenti nocent , quem fordidz incufant avari- utile, fru&tus gravati rami recepiffe; & toti arbori commodum,eos aliis impertiviffe.Mor. tia;cüm veró inalios profluunt largienti pro- Ü tem dives incurrit ; dummifero ; cüm poffit, Íunt, & accipienti commodum adferunt : ap* non faccurrit: commodeé Nabuchodonofor pofité D. Ambrofius expendens prefata verba FURAT In CAant.4, :W *5 confilio potuiffet Danielis annuere , fuásque ait; Puteus, fi nibil baurias, inerti otio, 5 de« divitias fuperfluentes finere in pauperes dif- generi fitu facilà. corrumpitur 5 exercitatus fluere; fed quia fordidé maluiteas fervare;in- autem nitefcit ad. fpetiem ,. dulcefcit ad. po- tum.. lta &$ acervuus drvitiarum cumulo a« forduit & ipfe coetui afcitus ferarum : imó ficut mifericordia ccelum dicitur aperire , ita renofus fpeciofus eff ufus otio autem . inutilis & immifericordia claudere: ante coeli fores Bbabstuf. vigil adftat immifericordia, GC neminem , qui Corrumpitur, quz non movetur aqua, 'I- ,r - fuerit immifericors, finit eb admitti , ut neque vermes producit, quibus & putrefcit, & male mifericordia ullum permittitin gehennam de- olet; & divitiz, nifi in alios profluantin vitia degenerant, Sitiunt plures aquas divitiarum, [ GHomil,;9. trudi, ait Auguílinus. Znte fores gebeuna (lat mi[ericordia , & neminem permittit in. car- fed quia nonutaliis profint, fibimet obfunt, 1 | 14755 lib x S.ng, hi2, cerem titti : Sed Bafiliumin locupletes ava- nec fitim extinguunt , quam potiüs magis titià fordefcentes audi non tam perorantem; acuunt; fitque eorum fitis Tantalicá noxior, Orat.ad Di- * H quà mdetonantem: Nomes mifertus ; nonin- quenullo petuit hamore fedari , nullis un- 73155. venies mifericordiams mou aperuifli domum, quam extingui laticibus, licét alioquia redune repudiabera àregno . mondedifli panea . mon dent fluenta, faliant fontes, "Tantalea hac fit£ ! 4rcz'pie: UitAI &tCc'nAU, exatuant, laborántque; quotquot divitiis in- hiant;de quibusappofitéNicetasChrotoniates [l'l 7. ht ie, Quz in alios per rivulos mifericordiae j It z irpg non defluunt aquz,putre(cunt flagnantes , & ait: Tantaleam fitim perpe[fi cum fontem ba- juun, berent, bibere non potuerunt , fed erebró bau- Lib, 1. i2 - vitium contrahunt jacentes , & quiefcentes5 "A lexie, | rire conati aurum ex amibus amiferunt. "quapropter fponfus commodis confulens ; 4poníz, putei ac fontis eam donavit nomen- "Hauftus divitiarum fiti extinguendz. non fo- ]àm inidoneus eft, verüm etiam noxius.. Hinc CA9n£, 4 l ; clatione Fous bortorum ,. puteus aquarum vi» ventium, que fluunt impetu de Libano : nimi- Hebrazis vitulusex puro puto auro conflatus, rum de Libani vertice candicantes folutarum ac inpulueres redactus exhibitusà Mofe fuit, 'utaurum biberent, quod fitierant, (cite Petrus nivium defluunt torrentes, putei cavitatem implere feftinantes ; tunc putei profunditas Rhemenfis: Invitulum [evit , eimque vapit, felix, chm purz unda , & pellucidi latices in comminuit , commiftet aquas, potum dat He« ejus derivantur finum, & dum delabenteseLi- óradi. Non folüm (itim non extinguntaqua bani jugoaquarumrivuli puteum implent.fibi divitiarum; verüm etiam ut Tantalice diíu- S etiam confulunt , fedem in qua quiefcant e« giunt, cum videntur labiis delibari, ore ebibi; l nadti : fed licét fponfa dum puteuseft, rivulos manu poffideri cum cteduntur divitiz; difpa- 1 l gratiarum 6 coelefti. diffluentes munificentia rent, quia fluxe ; unde monet David, qui di- vitiis affluxit : Divseze fi affuant uolite cor ap- in fe recipiát; attamen utfontis fortitur inge- ijlm.m. ä nium non tam fibi confulit, quàm alijs com- onere : affluunt , quia difluunt , ut Ícité no- Homil.$9. modum profpicit : erumpunt éfonte pellucidi tavit D. Antiochus Urique dixit. elegauter , fi latices,qui per floridas telluris amcenitates di- affiuant , aniore euism aqua per. elices diffluene fcurrentes alienz indigentie opem | fuppedi- tes divitie mundi iffius nos pratereunt. — H« tant opportunam: rivuli námque generosé - die ad bujus peudent. arbitrium , era[!ino. fite fluunt etiam per arentes campos , quos grata ture penes alterum, — Fluenta funt ,. qug di- hecbarum viriditate convcüiunt,difcolore flo- cuntur divitizaffluere; quia jugi fluxu & pa- tre : Affe&usin divitias plurimum adfert difþendïj,nil q; compcndij; ;9 : tre infilium, & nepotes fluunt à fuis dela- ,quïa circa eam erant aqug ; & paludes , in bentes poffefforibus, quos deferunt veriüs, quibus fperabant obíefli : fed cum. ob &- Divitiarum quàm ab iisdem deferantur. quarum copiam urbs diceretur aquarum ; amore non irretiretur homo , (i esrum flu- cum divitiis afflueret , in quibus confide- xibilitatem animo ferib volueret , quin & bant cives, diuturna obfidione civitas cite earundem faftidiret illecebram ; D. Chryfo- cumvallatur , cives fame, ac fibi pereunt,. ftomus hancedocens divitiarum labilitatem Gurbs ipla evertitur ; nimitum cum obe EE Hemili.ad Quemdam opum appetentem; ait: ,Quid feffi in aquis potiüs, quàm armis fperarent; populmm. ain[anis circa fugientsa? nibil divitiis falla- mentitis eorum fpebus , exficcantur aqua- cis; bodietecum , &9cras cont rum fcaturigines, deficiunt fontium latices; i 4 (4 ££ invido- FUU Orulos armant, fiti extinguenda antea o 125 Ppor.;,uni ; & mife- Quéd fi divitias mare dixeris ubi divi, ye pereunt. 14» tiis affluentes tumidis defideriorum flucti. Aquarum nomine divitias in fcriptue bus agitantur ; fua non. credas mare hocce tis fignificari , eó quia continuo fluxu . de- &harybdi deftitutum; immodica poffidendi labantur de poffeffore ad pofleflorem res eft eupiditas Charybdiseft naufragiis nota; per- perífpicua , cum dicat regius vates Pfalm, trahit enim per patrata flagitia ad eternum 31. verumtamen in diluvio aquarum mul- exiti'um, Perit hanc quinon declinat Char- sArum adeum non approximabunt 5 acft £ybdim naufragiis infamem ; mergitur has diceret aque temporalium bonorum; di- qui trajicit aquas divitiarum, Joabus Ifraeli. vitig , quibushomines affluunt, plus obfunt tici exercitus ductor ftrenuus pugnaci equé; humanz faluti, quàm profint : raré dives, ac pertinaci obfidione regiam «inxerat, ac idémque innocens. In hoc etiam divitiz preff? flrimxerat Ammonitarum utbem , pariantur aquz , quia ficut hec hidrope la- 2- Rez- G.I 2. Misftque Toab nuncios ad. David. diceus * bortanti exhibita eum , dum bibitur, recre- l. Iin ! dimseavi adver[ue Rabbatb , & capienda are, ac reficere videtur ; G femel epota 1 '7.2.7.. " 851 urbs AQUATUTI. ANunc tgitur congrega noxiaeít; in ftomacum trajecta agritudi-- nem adauget, non minuit; ita pecuniz , xeliquam partem populi , & obfide cyvita- fem , Ü cape eam : ne cum à me vailata quae anxié, ac extremé fitibundo , ac in- f'uerit urbs , nomini meo adfcribatur vitio- hianti divitiis offeruntur ,. plus eidem cb- 714, Quarunt Interpretes, cur regia Àm- funt, quàm profint : quiaut Ícite Horatius J ln Lib. 2. -pdf 2» monitarum urbs cum oppugnatur à Joabbo dicitur Rabbath civitas regia3 GC cum ever- ï ] tenda erat , folóque zquanda vocatur srbe Crefcit indulgens fibi dirus þ]. Ü aquarum ; eadem civitas duplici donatur w 4AY0p$ , q.27. iz lib, nomenclatura ; quia ut notat Abuleníis ; 2.Keg. 612, urbs, qua Rabbath dicitur, eadem urbs a- Nec fftim pellit, mifi cau[a mor- Y r quarum audir , feu divitiis sffluens, ac de- lciis difluems ; — & quia hifce abundavit & aquofus albo lu aquis fiti periit , non peritura fiti fi aquis ,.Fqgerii VEDIS s; corpore languor, fuiffet divitiarum deítituta, I?. Lib2. 4n. Referc Jofephus Hebreus ad quem fue- Diogenes avaros hydropicisparesdixit: — 1j* rat urbs Rabbath ftatum redacta, chm fuas illos ajebat argento plenos ; hos aqua re- iiv 67 prope Lläl g' in ff.zen;, Joabbus literas direxitad Davidem: tuncin. fertos amplius defiderare , utrosque autem ';;r ^ terclufo commeatu obfeffi fame laborabant; in fui petniciem, NNatura neceífaria nos Alttit, " pracifisque tubis , ac canalibus , per quos bis fuppeditavit ; ne fuis deficeret , qui» L] bus pafcendis provida eft. mater conftitutag aquz incivitatem fluebant, omnia commo- da ad vitam fuftentandam neceffaria jam de- fed dum fuperflua querimus , divitiis volu- mus affluere, ac deliciis difluere miferiam, 3 fecerant 5 adeout aquis alió detortis , unus " tantüm in obfeffa urbe puteus pateret fiti ac inopiam accerfere incipimus: neceffaria fimplicem exigunt curam ; «um foliciti fue . j obíefforum extinguenda impar; licét ab eodem fpes tota penderet; cum putealis mus in divitiis aggerandis , ac deliciis ac- Z cerfendis , laboramus; non fuit natura nos s aqua modica effet, adeo perparcé diftribue- batur, ut fedanda fiti non. fufficeret ; id- odio profecuta novercali,ut neceffaria, quae " que affervitfe Jofephum ex Judaorum tra- cateris íüppeditat animantibus , hominibus ditione autumat Sanclius ibidem num, $6, deneget, Tecta, tegumenta, & fomenta ) ja inquiens : mifi dicamus id ex eo. conjetlaffe, corporum obvia erant, & gratuiró nobis quia Toab feripfit capiendam effe civitatem exhibita , levique operá acquirenda , quia [s 4quarum, Quafi dicat civitatem ,. qua paratu facilia; fed quia pretium iisdem ad- » pfil dere voluimus ; ea nobis efficimus paratu L aquarum abundabat jugi fcaturigine , eó effe redatlam , ut. explere non.pofft obfefforum difficillima, & nonnifi ingenti fumptu, ma- /i HM;E!.SP' gnisque artibus conquirenda. À natura je frim. Cum Rabbath capienda ; & ever- tenda eft prz aquarum penuriá ,- arideque lafceiviens abundantis defcivit , qu2 quotidie ja j fitis impatientiá non ampliüs urbs regia vo- fe ipíam incitat , fibiad vitia viam emole catur; fed fignaté urbs aquarum dicitur ; lit. Cum primüm cepimus fupervacua l« E^ «on- 21 Verani de Affetlibus Tem. L, 60 Differtatio Iïïi | / p con:üpïfcefe , ad contraria etiam perrexi- Cüm arca DEI ingenti ;pparätü , ac 17 1pds , & animarm corpori addiximus ; ejus populorum affluxu in campum fuiffet decene defervire libidini, ut affuefceret: divitiis ti pompa delata ; Phili(thzi pavore percuift üi affluit promptiüs indulget vitiis ; quia trepidárunt, imó & conterriti ingemue- faciliüs deliciis diffluit. Falfíata funt divi- rünt, potentiam Nominis faffi: Timuerunt z.Reg.c.q..; tiz bona, quz folam fpemalunt, & pectus Philiflbiin dicentes venit DEUS m casira.0$ :W'Uv 7., non implent; defideria excitant, qua tor- sugemuerunt dicentes s. Va nobis ; quis nos quent; G commodaexhibent , quz animz liberabit: de manu . fublimium iflorum ?. bi "n funt inconimodo ; imó & exitio : ait enim funt Dj, qui pereufferunt / Zgyptum. omni Siracides Ecclef. 1r. Si fueris dives . non plága. — Philitthiini tametíi verae religionis, eris imuiunis 4 peccato 5 quia fcribente À- ac Numinis virulentiffimi eflent hoíles , ac poítolo 1, ad Timoth,-6. 2ui volusí divi. divino cultui infenfiffimi , adhuc tamen ve« 165 fieri inci ri DEI fatentur potentiam , & ab ipío in Diaboli, dunt in tentqtivnem,, & .laq-uqum AEgyptios exitium deriváfle agnofcunt, eó quia nemo fit, qui valeat ei obfiftere. Quod ' 50 I!o : fi Philifthzi vera religionis pervicaces hoítes L] Hebrzi DEI non diffitentur : potentíam 3 -Sfudio 'vz')'tutztm"m'l nocentius im- qui ejusdem funt cultui addidti , cüm prie müm auro fulgent, divitiis affluunt foedé amdico im divitias affetdu , .qui nifi cecutiunt ; & inauri fplendore non vident, compe[catur Religionem idololatriácor- quem colere tenentur. i funt Ifraélitz , rumpit, & ip[i dyviuttaté in[idias quorüm uxores, acfilie multo micantes ne&ist. auro, plurímóque ditefcentes argento hoc 16. omiffo metallo, utpote deteriore, ex pu«- Urum licét metallorum princeps ; ro puto auro vitulum conítruunt , cui /E- plerunque ex non coercito in ip- gypuorum flragem ,. & Ifraélitarum li- fam affestu fit fcelerum magitter, berationem attribuunt dicentes: Z /unt —Exadv' 210 & vitia edocet, quibus auro inhi- "U. . Dij tuilfraél r qui te eduxerunt à terra. 4&- antes infic juntut, . Divitiz improba ube- [4] 2177 rem fuggerunt omni improbitati materiam, - Àn non prz hoftibus Philifthzis [fta» 18. & flagitia non tam evocant ; quàm foveant, Ubi enim fervidus divitiarum affectus , & elitz divitiis affluentes funt vero Numini infenfiores, magísque injurij? etenim Phi- deliderium opum . cumulandarum huma- lifthzi quamvis à veri Numinis cultu alieni, num pectus occupat ; nulle artes bonz , nec ulla virtus fuas in corde radices agit ; & à vera diffiti religione , cultníque Da- gon dicati; adhuc fatentur Hebrzorum Nu« eít fiquidem zílus hujus inordinari aífectus virtutibus fingulis noxius, quarum gert- minis przpotentiam,&in /Egyptios neíciunt patrata reticere prodigia ; & tamen Ifraéli- mina illico exarefcunt: ubi enim divitie tz plurimis cumulati beneficiis, ditati fa- Ui adfunt coacervate , & humanus affectus voribus, affecli gratiis, quia divitiis afflu- iisdem adharefcit; ibi virtutes , vel defi- unt, auro micant, vel in ipfa lucececutien- ciunt , vel fuo deftituuntur decore: quin tes divinitatem à vero INüumine in. vitulum & Religio ipfa non modicum patitur. de. transferunt , & qua fuerant beneficia ex- : ttimentum; quippe divina & humana pro- miícua fiunt ; nollóque difcrimine facra, & perti, inficiantur ingratifmi , féque Nu- minis przfumunt conítruétores intumefcen- "profana confunduntur: femel enim quód , Imp.s, tes fuperbi, & fupetbia caecutientes. Dixe- h avida divitiarum cupiditás, immodicus in rat elim DEUS cum mundi fundamenta ja« opes affe&tus, & auri coacervandi fames a- Genef, 5. ceret — Faciamus bominem , íed fucclamant nimum fubeunt opibus inhiantis , improbi omnes affeétus humanum cor fubjugant , líra&lite. Iac nobis Deos , quafi minus po- tens effet DEUS cum hominem fieri expee fenfus captivant ; adeà ut inhiantes divitiis tierit; quàm ditefcentes Ifraélitze cum Deos vitiis ut plurimum inferviant;culturam vir» fibi cudere mente delira prafumpferunt, ap- tutibus denegantes: quippe cüm divitiis in« pofité Olealter hicad moresait: Parwm i/ffis D. «rementum fubit vitium, & infolentia, quz fwit Idolum fuum fummis bonoribus , ac lau- quafi omnia fibi licerent , virtutes corrum- Ld dibus attollere , nifi potifmum DEI benefi- punt fingulas, quas, & longiüs abigunt ? imó unà cum affectu in divitias enutrito cium , quod ia impenderat in eum | collo- C€AY€nt, Ita eft, quia Ifraélitze divitiis cu» adolefcit ingratitudo , quapropter ajebat mulati multó micabant auro, clamoribus in- Lib 2.de be- Seneca Non patitur aviditas quemquam efe gratiffimis vitulo adfcribünt beneficia, quz "wefuetpy37» gratum, uinimó divitiis atfluens non à vero Numine fuerant iisdem impertita , Íolüm ingrati animi vitio laborat , verüm magísque injurij fuerant DEO T(raélita di- etiam perízpe injurius eft beneficiorum im- tefcentes,licét divinis beneficiis cumulati , * pertitori : QU ipfimet religioni pleromque qoàm Philifthai indicta hoftilitate adveríae pra hoftibus divites dep L rchend'untq,rt inf;n-, tij. Ifxoxes. Affueti N Affe&tusin divitias plurimum/adfert difpendij, nilq; compeh*d/ijæ 6l 1» U, Affueti Hebrzi auro inhiare, ut divi- figmenta in fomnijs concepta, quaque unià tijs affluerent totum affectum in ipfas diree cüm fomnijs pariter interjerünt ; quó inde xerant divitias, quin & auro cultum exhi- difcamus , quàm ficta (int hujus fzculi opes, buére: adeó hoc dilexerupt metallum,ut ei- quàm fucatz delicie , qua mentem fubeunt, I'cht£l4l dem perinde ac vero Numini fua obtulerint V Íomno fopitam , quam poflea vigilem tor- obíequia, ^ Quotquot immodico affectu au- quent , fimülque fatentur, precer imaginem , ro adhzreícunt , aurum perinde ac Numen & picturam nihil effe. Fucate ífunt íxculi CHP. L colunt, audi Ofeam, Argenium fuum , & divitiz , ac deliciz, quibus propterea , filar- aurum fuum feceruut fibisdola , & alibiz di- vam detrahas , nonnifi miferias , & dolores ues effetlia fum , inveni ldolum mibi : hoc deprehendes, Mirum tamen , quód ubi eít, ibi ldolum invenit , ubi divitias conge« pincernarum Prapofitus vitem in Íomnio in» rit ; & qui auri, atgentíque cultui fe devo- Ípexerit, eam non viderit confeítim in pal- verunt , uninería venerantur Idola ; fiqui- mites dilatari , in gemraas turgeícere , in bo- d«m íua przítant turpi Veneri 'ob'"eq.uia ; troscrifpati , in flores exornari, inífrondes quia aurum ad impudicitiz foeditates fove- opacari, in racemos ditefcere, in annulos am apetit, Marti obfequuntur , quia di- coronari , & in muftum , vinümque genero- vitijs cumulati facilius infolefcunt , & ad ri- fumliquefcere. — Pluresfunt, quietiam vi- xas, vindictam , vulnera , cadésque cruen- giles hujusmodi fomnia (bi fingunt : cüm tas Íunt czteris propenfiores. Colunt Jo- enim vineis , campíisque deftituantur , íe ta- vem , cui a&ris elementum dedicatur;quia:va- men & vites poffidere , & vineis ditefcere, nitate tumidi inflantur fuperbi, aérem bi: fundísque abundare ex leviffimo confingunt bentes, & reliquos fpernentes: aérei fiqui- fundamento , vitésque jam floiefcentes in dem omnia fua verbis fupra nubss extollunt , palmites dilatatas , uvísqne onuftas animo & chimeras mente gignunt, quas alere ne- concipiunt, latantürque , ac i vinum ex queunt. Aderant Mercurium putantes fe torculari jam. expreffum haurirent , dolia eloquentes ; & quafi plenam fcientiarum cal- implerent cordi recreando , fitíque extin- Exidt j lerenc Encyclopzdiam de re quavis propo- guendz opportunum; fed fomnia funt hac 94 fita, inverecundé audent philofophari , ac vigilantium ; quia ut fcité notat Lippoma- f Platonis, ac Arifto:elis viderentur effe Ma- nus expendens fomnium Przpofiti Pincerna- ib gillri; cüm tantüm didicerint pecunias nu- rum ; Solieitudo cau[a efi fomuiorum, Quís- merare, G divitias coacervare ; Gt ideó pau- que fomnium videt de f&onegotio: qua enim pertate laborant , quia divitijs 2ffluunt ; cum die mente volvuntur , bzec noítu iomnianti enim per exercitia virtutum veras poffent fi» Ooccurrunt , unde cecinit 1lle : bidivitias comparare malunt per indulgen* tiam vitiorum à cuitu veriNuminis fe aver- Qmnia , que pen[o voluuntur fenfa diurno, tere , ac detrimentum pati aternz falutis : Tempore foptto redáit armica quies. & hi fünt, de quibus conqueritur DEUS per Ofteam. ; CGP. $, rgentum (uum ,C aurum [uuua Ruminathomo nodu Íomno fopitus in 2 I« fecerunt Idola , ut interirent, Ecce quàm phantafia, quod die volvit in fenfibus, & tur'piter' errant , qui divitijs. donantur in men:e, Íed quàm vana , ac inanes (int ho- cumulati ; quàm feedé cecutiunt, qui auri minum curz diurnz , facile produnr fomnia praftringuntur nitoribus ; veras enim abij- noécturna * L Ícité Anguftinus ait: Fac bomite cientes divitias fucatas , G umbratiles (equ- nem in fomngjs vidie, fe ivveniffe tbefau- untur , quibus exitium fibi acceríunt, ut no. - In c2p. 8, LÀ rum ; dioes efd , fed denec evigilet , fiuon : Gjec. tavit D. Cyrillus Alexandrinus," inquiens . evigilaffet ,. dives effez, antquot igitur lInde eniy laudari poterant ab omnibua ex opibus inhiant, hi vané flomniant , quia fi Guj ^ saifericordia $n (ratres, errantes , inde DE- vigiles effent , agnoícerent fomnia efle , quas UM effenderunt , & infltrumentum falutis ad vetas credunt diviuas, mundíque delicias, exitium inde [ibi comparandum cenverterunt. Quinimo fomnia funt, quafi fomniantibus fiquidem aurum (itentes, divitias ehibunt , arrident , vigilantes excruciant : tot enim quibus congeítis ebrij miferé pereunt, 20. Deus divitibus curas pattitur in poenam,quot Verz non (unt , fed fucatz , (xculi opes,; ijsdem difperfit opes: ait enim laias: For- al & deliciz umbratiles , qua ventrem non im- mido , & laqueus, G fouea [upereo, quiba- plent, fed mentemi evacuant, ac decipiunt 5 bitator eff terre..— (eu ut expendit D. Am. Lib, de bono - fomniafunt, quibus dormientes decipiuntur, brofius. Effenim laqueus in auro, vifcus in 5*7307'-!1.5. & expergefactitriftanturdelufi, — Id exper- le argento , nexus in pradio , clauus in amore : tus in /Ecypto Pharaonis Pincerna , dixit ex- clavi fuut omnes polfeffiones, ll plicans nocturnum fomnium , quod ei obti- Divitijs, qui affluit , tot eftclavis con- L I gerat. Videbam coram me vitem , ín qua Genef. mþ. foffus , quot curis affe&tus ; quot affectibus erant tres propagines , wonveram vidit Pin- tortus , quot defiderijs inflammatus, Sunt ll 40. cernarum Prafectus vigilans vitem, fed fíom- l curz divitarum pediffeque; & qui ditefcic 4 nians fucatam , & umbratilem ; non veri Refez. ] auro, is necefse eft, fit curis dives. palmites , nec botri , nec floresfuerunt ei ob- runt plerique quadraginta aureorummillia je&i; nec racemi ad vindemiam fpumantes ex Hungaria adSigifmundum Cafarem una exhibiti; fed horum duntaxat imagines, & dieallata fuiffe; cepit Imperator variis cxa- H 3 gitari Micdlssi dlb r um t ld d i 62 . Difleratio TIi. gitari cd*g;ïfatï/()hibu"s ; quomodo pecuiias ptura piftium : quia retia ingentibus dit&- impenderet , & no&tem totam transegit in- fcebant pifcibus; coepit ftupor, & pavor men- íomnem. Promptiüs darem montes fine fe- tem pulfare, & pracordia premere inter an Quod Pe- Pis, prata fine herbis, fylvas fine arboribus, guítias accerfite folicitudinis. | ,7/alw. i jnfulas fine ferpentibus ; provincias fine avi- trus expertus fuit in pifcium opulentia , hoc $16 bus ,litora fine arenis, maria fine pifcibus , idem fentijt in fru&uum copia Evangelicus ille colonus , cui meffis adeó exuberans obti- quàm divitem finecuris. ' Ex Agricolisquis- piam dum aratro incumberet forteé thefau* gerat, ut parata horrea collectos non cape- rum adinvenit ; quem folicitus ad propria rent fru&lus : tunc folicitudine preffus aje- defert mapalia,ubi cüm letusoflà confuevif- bat, quid factam, quianon capiunt borrea t fet detritas ex diurno labore vires reficere, sriticum ?. Qpulentia unà cüm divitiis mo- opit curis miferé torqueri , varijs intus agi- leítias ingeffit , animique perturbationes con- tari cogitationibus , fatagens quomodotane geffit , quibus ccepit angi , actorqueri. tá uti pecuniá poffet : & quia fufpicabatur, Quis igitur veluti animi torrorem non anadinventz pecuniz notitia ad vicinos per- excütiat immodicum in divitias affectum , 24- veniffet , ceepit acriüs recurfantibus curis af- cüm nonnifi curas excitet , & dolores pariat ? fligi , quibus infeliciter preflus , & fermé op- fed quia in auri fplendore czcutiunt divitijs preffüs contracto morbo perijt. O quàm inhiantes; adeó fe ar&té ijsdem addicunt, ut L4 ' noxie etiam corpori funt fzculi divitiz mori potiüs eligant , quàm vitam ducere fine ilis; ralis fuit Acham, Inhibnerac DEUS "H cüm vitam adimant ; gaudium , quo rufticus fruebatur, adinventa pecunia excuffit , quia fub acerbiffima ignis morte fubeunda , ne quidquid eftultraufum, non habet poffeffio- auderet quispiam ex fpolijs Jerichontis au- nis fructum, fed cuftodiz moleftias ; & vi- rum, & coccinumrapere, &terroremin- te periculum; quapropter nec ipfa avaritia cuffurus auro inhiantibus, hanc protulit fen- latentium indagarrix lucrorum , aurique fan- tentiam in delinquentes , Owicunque fuerit guifuga , G cupiditate ulterioris femper pe- deprebenfus , comburatur igne , fed quia ple- Jefue 7, * 153 cunie coacervandae miferrima, comites (e- rique mortalium mori malunt; quàm divi- cum trahit corpóris vigilias , G labores ,a« tijs carere ; auróque non fulgere , depre- nimique curas , & mole(tias, henfus Acham fuit in furto. Quidni irri- 3j. Sunt enim folicitudines, & curz indi- tatus in ipfum populus lapidibus Achamum vulfz , pediffequa immodici affectus in divi- obruit , utpeenas daret , quas luere prome- tias, Idque cüm noviffet Socrates non prz- ruit, . Lapidavítque eum omnis Ifragl , 5 jafui cap, cuntla, qua illius erant , sgne combu[fit. | Sed cepto, fedexemplo; non verbis , fedopere Ze V« 25, nos docuit , quam flocci , ac nihili fit aurum fi DEUS per latam fententiam igne voluit faciendum , quod ab hominibus bonum cre- delinquentes extingui, cur lapidibus potiüs ditur inzftimabile: quidquid enim auri , & óbrutus , & non igne combuttus dicitur A- argenti habuit Philofophus , non adactus , cham ? quia nimirüm fupponitür citra du« bium combuftus , dum bona, qu& Acham fedtponté , non urgente maris procellá , fed favente mentis prudentiá projecit in mare in- ex fpolijs evérfz Jerichontis congefferat in- quiens: Procul abite malz cupiditates ma- cendio perjére: tamdiu fupponitur Acham vixiffe , quamdiu acervata ejus opes fervatae ris profundum fubite affectus in divitias : ego vos mergam ,ne mergar à vobis. Ne nobis fuerunt incolumes : fed cüm primum fuerunt. fortana illudat, ludamus nos cüm illa , & flammis extradita , & in cineres redactz , jis- pe&ore generofo , animóque magnanimo dem flammis Acham perijt : quiafi ubi con- reijciamus quidquid auri, & argenti nobis of- geftus thefaurus, ibi cor hominis , eundem hoc exitum fortitur , ac thefaurus, quapro- fert , reijciamus quidquid volatile, fucatum , & vanidum eít in divitijs ; non expeclemus pter fcité monuit Regius Pfaltes. — Dzvitie Pjalum 61. ^U.l 1, fortunam , ut ea nobis eripiat , quz à nobis fi 4f uant , nolite cor appouere : fed cur ju- poffefía nonnifi moleftias ingerunt , & curas bet cor potiis ; quàm ocülos, caput,manus IH P[Aim. 4h fovent; non eítopera pretium pondere auri; àdivitijs precavere ? an quia perinde funt argentíque premi, & curis opprimi: hoc divitie cordi noxia , acvenenum , quod cüm preffus pondere Regum potentiffimusDavid, cor impetit, necem infert? idque caufa cur anlm 3 6- doluit , acingemuit, inquiens, Defecit in. ab affluentia divitiarum fategit David cor * dolore vita meas, & anni mei in gemitibus : evellere : perinde enim immodicus affe- ideo ingemuit, quia ampliores divitias pof- us in divitias cor impetit, ac inficit, ficut V, Íedit , quia conge(tz divitie curis , & mole- venenum s5 non enim funt divitiz minüs le- ftijs fomitem fuppeditabant: fuumenim fo- thiferz , quàm venenum : quinimó acriüs licitudo fubit incrementum cum opulentia ; plerámque hominem torquent divitiz, quàm & moror animum torquet divitijs affluen- hauftum venenum ; transfigunt enim divitize tis: eft opulentia, quácurz ; & mole(tiz a- veluti fagitte precordia , quibus lethalia luntur, Reteplenum pifcibus, cüm noviffet infligunt vulnera per prava defideria , qua D. Petrus, séque ijsdem trahendis imparem excitant; quapropter loquens David deno- focios in fub(idium vocavit , quorum ope xijs divitijs dixit. Tranfierunt in affectum lne. s.v, $, retereduxit? fed quid tunc ? Srupor circumde- corda ; quia nimirüm divitie cordis atfectum orqué« derat eum , G 'omnes , qui cum eo erant in 6A- fovent, quóearum pfafïcffor mifíere t tur. Affe&tus in diitias plurrmum adfert difpendijnilq; Cörüþ*c»"ndij.». 63 tur, Iménonfolümdivitiz curis torquent , ditat foetui nutriendo opportunum, 'fed fe vulneribus cruentant , & mortem inferunt; menta fpargit, ut elaboratum metallum vie verüm quód deteriüs etiam poít necem cru- ribus deflituatur , fuámque deperdat fubftan- ciatus inferunt gehennali igne nunquam ex. * tiam, Siartifex pater eftidoli , feu ftatux, tinguende LA ait enim de divitibus David. mater eft lima moderato denre mordens au- *'9,I16. Sicut Oves in inferno po[rti funt : mors de- ri, argentique detrimento, An non cacue p4fceteos ; qua verba expendens , D. Ber- tit , qui in homine affectus fvetur in divitias, nardus ait: Qu beué ficut ovts , quia de- cum operibus manuum hominum cultum ex- £raito vellere mundtialium divitiarum , duré, hibeat divinitati debitum : adeà corruptus prefséque detonfi fempiteruis nudi inceudijs eftin homineaffectus in opes , ut promifcué deputantur., Tamdiu divitijs affluens hanc divina, & profana accipiat , quó horum me- emulaturevem ; quamdiu fuo vellere invol- tallorum difpendio fibi compendium faciat. vitur, «ui, f1 Atropos forpicem admoverit Religio deficit, G virtutes culturá de- 270 ftituuntur,ubi affe&tus in divitias cor invadit ad paucos morfus nudata, feu divitijs fpolia- 24- ta ovis , in gehennalem.detrudi.cur carcerem, humanum , adeà ut gravius virtuti detri- Turgent divites fuisopibus, fuóque vellere mentum immineat ab immodico hoc affectu, diteícunt ; fed ad Parcz , quz minimé par« quàm à quovisfzvienteho(le: eít enim avi- cit , forpicem , ac Libitinz falcem nudati o« da divitiarum cupiditas, auríque cumulandi defiderium humani cordis tortor , & virtue pibus , exuti vellere , ad ignes trudnntur 2 je gehennaies, tum omnium hoftis infenfiffimus, David Sed cur tam atroci cruciatu torquentur apud Achis commoratus Ángelorum coetui divites? nifi quiaauro ; & argento fides vio- audivit ferecenfitum: ira [plenduit ejus vir- latur , religio corrumpitur , juítitia peri- tus , ut occuítari minimé potuerit, necullo clitatur , & virtutum reliquarum honefta- hoftili dente morderi, —$e:o , quia bonus es, z, Reg. eapi menta corruunt deturpata ? ubi enim affe- tuin oculis men ficut eedngelus DEI. N N Sed qui 29.7U, 9* &us in divitias humanum pectus invafit, dif- apud Achis ob morum probitatem , virtu- ,M« h1 ' lj ciplinz fervanda ftudium negligitur; virtu- tumculturam , animi candorem commenda- tis excolendz defiderium abigitur; adeó ut tur ut Ángelus ; apud Nabal exprobratur nec ulla fit virtus, qua fatis polleat, Ubi iadignus. Quis ef David, 6 quis eft filus z. Reg. 25, enim affsctus in divitias fovetur in corde , Jfai ? Quid? quod Nabal convicijs candos- "U, 10. jam iníana auri cupiditas dominatur in men- rem denigraverit Davidis, quem Achis dig. te, cui vircutum cuitura vilefcit. À vera nis, ac promeritis commend;vit elogijs ? : Jtfn ab deficiunt religione, qui divitijs inhiant, quia 7. [ p quia fcilicet Nabal divitijs tunc exundavit , cultum lNumini debitumauro exhibent. Je- cüm dicat fcriptura deillo: Horo ;le mag- roboam Author defeCtionis decem Tribuum mus nimis: quamvis Nabalad Davidem per- vitulos erexit aureos in Deos , quos Hebrzi tineret, cni Achis infeníus erat hoftis, vir« avitá religione defertà divino cultu adora. tüs tamen , qua fplenduit inDavide , apud rent,, ac ijsdem idololatrica reverenter offer» Achis dignis commendatur elogijs , quam rent facrificia, Vitulos voluiterigi , fed au- Nabal, quia divitijsaffluens contemptui ha- reo05; cujus fplendore perftri&ti czcutirent; bet ; divitiz igitur virtutem dehoneftare ejisque nobilitate illecti promptiüs fuade- nituntur, quàm paupertastuetur , & fovet, reutur ad obíequia ei przílanda , quostamea 3l David eunim virtutum culturz unicé addi« valido redarguit Zeno Veronen(is argumen- &us duriüs à fuis , fi divitijs affluant, de- to, eóquia lumen czcisinferrent ; thuranon honeftatur ;; quàm detrimentum ab hofti- Ípirantibus concremarent, precibus non au- bus patiatur : imó non folüm in Davide , dientes rogarent , fuás ue fupplices voces ad Íed etiam in Chrito Domino,vifa fuitlet vir- furdosdirigerent, & ab ijs cuítodiam pete- b P/J/III' [0 tus periclitari , fi capax fuiffet detrimenti, 'U,llu rent, quosfurnon timeret furripere , poítea Subijt ipfe folitudinis receffus , nósque e« . la Pfalm, eleganter ait, lgitur. gentium [acvificium , 49; docuit ad affuitus Deemonis retandendos , quam execrabileeft , tam inane ell s. colunt incurfsque eludendos opportunum effe fe- enim vaui yana figmenta in quaslibet formas, ceffum , ubi tentari voluit (uam nobis often- vultus , fexus , atates , auri argentíque de. furus virtutem , ut fuá pugná nos ad victo« erimento matrá lma moderato dente figuras riam inflrueret, — JESUS duf efl in de- £4. ;A.ddttb; 4,7 fertum , ut tentaretur à Diabolo: fiquidem *0, d. 16, AverfutusZeno homines abidololatria, coluber veternofus virtutis , & jejunij itn- prtimum eruit argumentum ex utilitate pa* placabilishoftis Chriftum adoriri fuit aufus, X rentum , à quibus aurez Numinum flatuz fed lethale odium (imulaturus ,livorem exi- fuam trahuntoriginem; eftenimhorum pa- tialem larváà obtegit charitatis , & Chriíto rens Deorum artifex , qui ex auro , vel argen* fuadet , vires ex diuturno collapfas jejunio to Deos elaborat ; sítque propterea artifex reftaurare : fed fpe fuafruítratusàvanitate flatuz Numinis parens ; & Idoli mater ip- fuppetias expofcit : noverat enim homines, fum artificisinftrumentum, feu lima mode- quamvis vacuo ventre , adhuc tumida mente rato denteducta: matereíllima, nontamen non femel virtutis difpendio inhiare plaufoi , 5j qu labijsofculetur , quos gignit foetus : fed volaticum honorem concupifcere falutis de. dente mordeat , quos parit; nec lacfuppe» trimento;fed quia neque hisce munitus armis p quid- u ) Differtatio III. 64 f . quidquam valuerit proficete: ad cupiditatis faltibus Chriftum nusquam potuerit in fud infidias fe convertic ; (ed tunc quia fategit vota flectere , pecuniá accedente hoftibus affefctum in divitias excitare ; non cor, íed eum tradidit : virtuti enim nullum bellum ftomachum movit, & Chriftus verbo eum ä tam feraleimminet , quàr ab ipfis divitijs, ' repulit, & imperio exterminavit , dicens; quibus Diícpulus proprium Magiíftrum i Vade Satbana , Chriftus igitur congretfu- non erubuit venalem in mercem exponcre , Á rus cum daemone feceffam petijt folitudinis ; & negotium proditionis abfolvere. Jo- fed Chriftum fequamur in /Egypto : ubi das mercator peffimus ipfam divinitatem ! enim Herodes caca gloriz cupidine aftua- hafte fubjecit , fi quaras , quo pretio ? vit , regniquefui largitorem munificentif- przconis impuriffimi voce 30.argenteis pro- Í fimum, perindeac hoítern infenfiffmum ad clamatur venalis Deus 5 quafi non Do- minus effet Majeflatis , fed Syrus neício ,,Matth'g PT necem infequebatur,fugit Chrif? in/Egyptà, Accipepuerum , & matremejus , C fugein.s quis de grege mancipiorum ; & tunc tan* 9.13; 4Egyptum ,. G'efloibi usque dum dicam tíbi : tüm prodiga fuit avaritia , " cüm inexhaue ï] flum ararium unica liguriverit effufione. futurum eff enim , ut Herodes quarat puerum 4d perdendum eum. Mirum fané , quóod Judas enim non melior mercator, quàm cüm in feceffu folitudinis congreffum , ac Apoftolus propriz depeculator falutis , ub& certamen cum doemone non expaverit, He- lucrari etiam alienam debuerat ; quo viliüs rodis tamen debuerit deliriumfugere! Quid Deum venderet , emptores adivit , qui ejus pretium ignorarent ; & à pravo affectu quód Herodem timuerit , quem licét multi- plici exercitu armatum , adhuc folo nutu in divitias non virtus tantüm , G fanClitas ; potuecrit evertere , ac fola voluntate pro- fed ipía etiam divinitas extradita fuit ho- E x d^. 5 - —À - flernere ? & Damonem in feceffu folitu- ftium furori : aitenim Theophylaétus : Go* dinis habuerit contemptui ? J/ade Satbana. duxerunt Judam , ut indicavet es , quande Nimirura plus hominem timuit , quem fu- Jolus effet , nimitum pecunià conduétus ve- 3» git , quàm Dzmonem, quem àfe abjecit ; fanez militum cohorti fecretum | manife- quia huncnoverat fuggeftionibus armatum; ftavit , & Magiftrum tradidit, & plus ob- illum veró divitijs premunitum ; — & quia fuerunt Chrifto argentei ; quibus fuit Judas nocentiora funt virtuti divitiarum illicia , conductus, quàm Cacodommonis technz , ts : Ditil 4, quàm foggeftionum illecebre ; has àfe ex- & infidiz pluries paratz , quia evertendze Aj cuffit , cum ab illis fe averterit , ac longiüs virtuti, profternendz innocentiz , nulla vis fugerit : feu cüm defperáffet Dzmon, poffe fortior auro, G argento ; Circa pecuniam ait falíis fuggeflionibus veritatem opprimere , Seneca plurimum vociferationis efl : bacfora Libs.de ia .T | hominem locupletem accerfivit in fubfidium, defatigat,patres,liberósquecommittityuenena — *9P. àv. ut divitijs virtutem everteret : appofite D, mifcet, gladtios ram percufforibus,quam legio- Chryfologus expendens Chrifli fugam in nibus tradit : bec efl [anguine noffro delibuta: äcr,m. 150, f£gyptum ait. — Perfequente bomine, DEUS propter banc uxorum. maritorümtjue noéles f"git , feviente terra celum treptdat , 69 vo- flrepunt litibus ,C tribunalia ln'zggz/ïr.atuum litante pulvere pavore turbantur Angeli , &8 premit turba , Reges [eviunt , vapitntque, Dnid, 9 i, pavor patris filio fugiente monflratur.. Ad- Pecunia eít, que non folüm ad flagitia dit Chryfologas. Herodes quarebat z. [ed quaque, ad fcelera ornnia, in decrimentum Out, 4 quarebat diabolusper Hevodem ; plus toboris virtutis ; in perniciem innocentiz bomines cenfuit demon ineffe ad Chriíti virtutem e- pertrahir, verumetiam ad labores, ac pericu- vertendam in Herodis divitijs ; quàm in pro. la (ubeunda:ob pecuniam vitz difctimina ho- pria verfutia ; proinde fperavit foré , ut mines adeunt,marinos tractus traijciunt,labo- Chtri(tum vinceret , fi viri przdivitis , ac res fubeunt, & vilia quzque obeunt.munia. potentis üteretur auxilio, Herodes quare- Atterebantur in /Egypto Ifraélite operibus bat : fed quarebat diabolus per Herodem 5 luti, &laterum ; & quidem fupra mo- il, feu per virum divitijs affluentem , cujus ope dum divexati , ada&i erant laterum men«- infauftum virtuti de proftrata ianocentia fpe- furam diurnam fupra eorum vires pendere ravit triumphum. Prapofuit itaque eis Magillvos operum ,. ut 28., uia vis pecunia ad animos evertendos , "affügerent eos oneribus. Perquirentes Rab- ' & à ftudio virtutum avertendos demonem bini, undénam ea laterum menfura fuerit Hebrzis decreta , afferunt, Pharaonem aítu * non latuit , divitijs fategit Chriftum expug- W.uy, nare; & licet Chrifti emuli ejus fepiffimé verfutiffimo fpopondiffe quandam pecuniz 'necem procutaverint , effe&lu tamen femper fummam pro quovis latere, five ab /Egyptijs, .caruere : fed cüm primüm fuerunt argentei five Hebrais efficlo , & aiunt id cau(z fuiffe, |Juda promiffi, tunc tartareüs ho(lis acr:üs in- «ur Hebrzi fupra vires laboravetint ; quia dicto virtuti bello mortem fperavit Authori Ícilicet pecuniz irihiantes, ut plus acciperetic, vitz pofle inferre , & innocentiam condem- pluslaborisimpenderunt ; adcó ut affe&us nare;ac virtutem extremo fupplicio plectere ; tn pecunias fuerit , qui labores fuptz, vires ; quia innocentiz proíternendz , ac virtuti e« exegerit , G imbres extorferit 4udorum. ^ vertenda nullum pecunijs aptius inftrumen- Huc accerfendus Abulenfis inc,uiens : Ze- uæ]le ;» ;'8 Mattb; z6, tum, Confiituerunt ei triginta argenteos ? órei dizunt , Quod il wen[ura laterum. x Ed Odum- ".n. . Licét cacodosmon pluribus technis , & aía fraudulemer itt»ifia eff , Jcilicet quod Rex gy- t Alfeftusin divi;ïas þlutxmum ädfärt difpendij,nilq; compendij. 6g nat Protulit vir inaures aureas. appenden- Genefads 4Egypti volens [cire, quant.um numerum late- tes ficlos duos . && armillas totidem pondo fie »2*» rum quotidie Hebrai f acere po[fentymandavit, clorum decem. uüd omnes in. Regno fuo lateres. facerent, Acceptis Rebecca muneri- bus feítinato greffu domum repetit, & qua five Hebrai , [roe 4Egyptij, & quód pro quoli- oU TRUE ITR ERGRUS RUE ia ab bet latere, aut pro certoummero laterums cer- ei obtigerant ingenué denuntiat: vifis au- Tunc omnes Hebrai reis muneribus Rebecca frater Laban obvius ium pretium daretur, ardenti animo fecerunt lateres , 68 mandavitt occurrit Abrahami famulo, quem & hofpi- j Rex eadem die mumerari quantum quilz'äet tio excipit ; verüm adeo gnaviter fuz . im- plevit legationis munus, ut nec rogatus ci- de Hebrais feciffet 5 && tantam [ummam poffea cuilibet ad- quamlibet dsem imponebat, Vet- bum fufceperit, donec itineris. fcopum de- claraverit, "TuncLabanà Domino rem fpe- ä futiffimus Pharao exploraturus quanta cui- libet vires fuppeterent ad effingendos lateres; ciali providentiá fatetur difpofitam, & fer- & opera luti continuanda à numis voluit vus prolatis iterum donis Labani devinxit animum , illexitque affe&um. — Prolatis va- Genef.24. id dignofcere, quia extorquendis humanis 7/0530 laboribus nil pecuniaaptius, cujus cupiditas fís argentein , & aureis , ac vefibus dedit ea Rebecca pro munere , fratribus quoque ejus, .1; perfzpevires prodit , quas induf(tria fatagit occultare: plures fe viribus deflitutos di- E matri donaobtulit, Hifce muneribus non folüm Rebeccam (ibi devinxit Eliezer Abra- cunt, quibus fi pecunia exhibeatur fractas vites refatciunt , & corpore integri plurimos hami Oeconomus, fed & ejus parentes;à qui» valent labores exantlare, Hebraiigitur cz- bus puellam petitam I(aaci íponfam obti- nuitj & ne quidquam nuptiarum deeflet ca cupiditate, affectiique immodico pecunia inhiantes, laboribus fe devovent importunis, pompza; inilruitur epulum geniale ; & nox ferétota incer mutuas hilaritates infumitur; & imprudenter laboriofis fe aggravant mife- riis, & quó pluscupiunt, plusingemifcunt, dies intercedunt alíquot, quibus antidora, G quz aditer neceffaria erant interim expedi- duplici onere preffi famulitii, & laboris. 29 Affectus, qui in divitias fovetur, tyran- untur, & tandem neonupta fauítiffimas inter E ) nus eít , qui labores füpra vires exigit, & apprecationes paternáà dimittitur € domo ; exactóque octiduano itinere ad terram per- fupplicia indicit toleranda: & plerumque ex acervatis pecuniis nonnifi difpendium falu- venit Chananxzam , in qua Abrahamus cum tis eruituf, Nabuchodonofor eo in divitias Ifaaco degebat. Ubi auri fplendor oculos ,-.bæmil, 4« v.9. tenebatur affectu , ut arborem intuitus om- perftrinxit Labani, lororem é domo dimifit, & decus familiz, florem virtutis amifit , di- nem in illa eícam viderit, . Fractw ejus ni- miüu U efca univer(arum inea , adeout aliz tior poíteazrumnis, quàmauro: fcité Beda NT 64b du arboresab hac una invenirentur depaupera- Familiaris ves eff bumanum cor opibus , ac 1n Effher £0, l, libertate di[foloi, erumnia veró ac pauperta tz, quia fru&tus czterarum fibi ufurpaverat, Exod,.2£, * fed eodem tempore unà cum fruclibus etiam ze ad fe ip[um recolligi. linc Deus Moyfi: n. 8. folia amifit, quibus fpoliataaramorum bra- ANe aceipias manera,qua etiam excacant pra« chia ad rapinas non valuerunt ampliüs ex- dentes, rj a AA Daniel.4, tendi, Pracidite amos ejus, excutite folia $. III. !'0. 11, ejus , & difperdite frutlus ejus , £ructus ha- TY jus arboris divitias indicare injufté congeitas Orat, 4. Adeo eft bomo. divitiarum apþe-— afízrit Theodoretus inquiens : Fra£fuwmiri- butum quod undiqueei afferebatur s. 1dcirco zens, ut à deluforio in easdem affeiíu fi- nat f* decipi , putérque divites beatos . cum enultum frutium non autem pulchrura dixit; nec enim juflà impofitum erat. Nimurum miferi [int, & curis angantur , m]i peuperibus opes diffri- arbor ex alienis fructibus dives,fimul & fru. MOi &us, & folia, ac ramos amifit.- buantur. Non folàm congellz divitiz perinde ac Radleata eft; que à divitiis in homines 31. folia arboris exarefcunt, ac decidunr, fed 32. auro, argentóque difluentes derivata quod deteriüs virrutum etiam devenuf(tant cenfetur felicitas; przftigiofa eft bea- decora, morümque corrumpunt probitatem, titudo hominum mentibus eludendis. nata, fitque propterea pecunia morum tinea, vir- oculisque perfiringendis invecta: czce ideo tutum corruptrix, & probitatis exilium;adeà fapit, qui hujus felicitatis acquirendz causá Eþi[lf I1j» ut dixerit Seneca Pecunia, ex quo in. bonore divitiis inhiat , quas ut fibi comparet labores effe cepit , verus rerum bonor cecidiz, Cüm Íubit improbos , marinos trajicit tractus, primüm auri fplendor oculos coepit perítrin- cum procellis naufragia minitantibus lucta- gere divitiis inhiantium , decor virtutis cor- tur ; féque in vitz injicit difcrimina: & cüm ruit, Abraham hone(tam (ponfam daturus utant mortales, fe veras fuiífe divitias ena- filio, famulum Sacramento obítrictum in pa- Cos ; acfelicitatem affecutos, nonnifi curas, triam delegavit, pervenit is Melopotamiam ac miferias fe poffidere deprehendunt ; qui- ad urbem Nacor, ubi Deus ejus fortunavit eícere nequeunt in acervatis divitiis,quia hze appulfum, cum Rebecca ei obviaverit juxta menti tranquillitatem , & cordi quietem adi . puteum : expertus ille ingenuam adolefcen- munt; & nonuifi cruciatus, molefítias, curas, tulz indolem , gnarüsque cognationis cum ac dolores ingerunt: neq; labores tollunt;fed ïx gd!W' Domino fuo puellamaureis muneribus do- geminant; cum non minoris curz fit, ac fo- 1 licitu- Verani de Afküiöw lom. I, 66 Differtatio YII licitudinis jam parta tueri, quàm novas fem- animo mifer erat; com nullam poffet quietis Zib z.devi. Perlucti occa(iones quarere , ait enim D. partem capere; quin & fubfultim inter dore 24 contempl ?rofper ; Qui drvitias babere volunt f »e miendum per(zpe expergefactus nonfolüm 5Sap. 130 dabore non querunt , fine diffcultate non ín- de pecunia; fedetiam de vita, vel à domeffi- veniunt , [ine cura non fervant , fine anxia cis eripienda pavidus, ferio ceepit de priftina delettatione non | poffident , fine dolore non animi tranquxlhtate recuperanda cogitare; perdun, Et hac elt illa beatitudo quam utque voti compos fieret , cum binas duxiffet fiiiunt , qui divitiis inhiant , & quam cüm noéles infomnes talenta sz extradita Poli» crati reítituit, enacli tuerint fe ipfos miferiores aliis experi- Errant auri , & argenti pof- S!' L h dl N untur. Nam five inturbaforen(ifive in ur- fefloresputantes fe veras poffidere divitias; J urat, Dunnth, . bium frequentia verfentur divites avaritià agnatum divitiis onus e(t, onerant enim o- ! fot delcemes litesexcitant, labores ingemi« un. $« H pes, quz honorare videntur;aggravant, nom | | nant , curas accerfunt, & quietem a(e lone alleviant pofleffores fuos, quos propterea de- ! gius excutiunt: neque ibi potefteffe tran- primunt;non erigunt ; hinc Minutius Dzves 7? Odavie,. r quillitas, ubi turbulentiores affe&tus defide- e$, fed fortuna mala ereditor , 6$ magno via- tij, fpei, timoris, avaritiae, & doloris, tumul- tico brevevita iter non inflruitur,fed onerae tuantur. Nil prodeít loci filentium, ubi in- £Wv , Quid congefte divítiz funt, quàm - tus in animo affectus fremunt : nulla eít grandia onera, animum enim aggravant , placida quies, nifi quam ratio componit , & - cüm poffidentur: etiam S. Pauliaus grandia rpiff.;. 44 cordis tranquillitasinvehit; ea eft vera tran- patrimonia vocat grandia onera, inquiens: Servwm. quillitas, in quam mens fibi bene conícia Refpuens P;ztrzmanzomm onera.feu þercorum 5 explicatur, & Sencca omnia ea bona, quibus divites in* 33. Neque credas, divites no£turnos fom- tumeícunt divitum pondera, & onera vo- Ccat, ait enim in confolatione ad Helviam Cab. r nos tranquillé protrahere,, licét interioris domüs receffuspetant, ne rumor ullus eo- Pecunia nibil ad animum pertinet,non ma- m rundem aures exagitet; licét fervorum tur« gis quam ad Deos immortales omnia ifía , bzfientio conticefcant inviolato , & fu. qua imperita ingenia , € nimis. corporibus fpenfum propiüs accedentes ponant vefti. fs addicla fulhicsunt , lapides, aurum, & ar- hi iums; adhuc tamen iníomnia turbulenta , gentum, & magnm,levuai£aque menfarum orbes [777] . vel in ipfa noclis quneie quielcentes - divites terrena funt pondera , qua non poteff amare. Qnquietant : conqueruntut audire, quz non f RCEFIA anzmnu, ïä«ldiüüt, videre, que non vident, & ubi- Divitiarum pondera animum premunt, 35* que luis bonis, ac divitiis parari infidias; ha- mnentem cutis affl.gunt, cor moleflüs tor- bintque vel ipfas noclurnas tenebras (ibi quent , nequefinunt hominem ceelo natum | Ífufpestas: quód fi caufam quaras, hanc tibi Íurfum conícendere, fed deorfum trahunt, . ea?. ï '0, ^ fuggerxtEc«. efiaíles Sarurstas divitis non f- truduntque in cceenum , cui divitiis inhians nit eum dormire , qua verba in duplicem hærer, cüm ad ima fe demittat , & congeílas po!ïunr fle&i fentum, planum alterum , ac à fe divitiasavare pclfcfl s cuítodiat : hucac- l 441j fimplicem, ut fenfus fit, divitem comeffa- . . Condentes. Lib.t Ad., cerfendus Salvianus inquiens . fitj, tionibus, ac ventri implendo aífüetum pro- profundis f[pecubus infernas opes,. fimul pecu Ecclef,Cat.- TTM Org; 141 pier crapulam & ftomachi cruditates diffici- niam [uam, a« [pem fuam infocientes fecun- les pati fomnos, G frequentiüs turbulenta VLAT dàmillud Domini noffri ditlum , quo ait : iniomnia : alterum metaphoricum , ut fa- Ubi fuerit tbefaurus tuus , 1bi erit . & cor turitas divitis idem (it , quód divitiarum Iuum, Invidentes ttaque f[alutt fua animas abundantia , & huic fenfui adhzrent feptua- proprias, quavocantur ad ceíum ,. terrenis ib ginta Interpretes, ubilegunt: Qui faturatus ponderibus in teyrram premunt : mens enim eff ditelcendo , non permittitur quietà indor- tbefaurizantis tbefaurum fuum fequitur , && mire. Non enim dormire potefl ait Ambro- dp Pfalm X. quafi in naturam terreflris fubflantia demue fius qui folicitam auri exercet cu/iodmm,qm tatruv Is igitur emotz mentis cenfendus damna formidat, quz lucracogitat, qui m[ue eíl,qui divitiisaffluens beatum fe credit. Quis vas eomputat , qui bypütbecas numerat, & de Cap. 6. beatum dixerit, quem graviora premunt. o- Nabutheait: Aarare ip(ius nefcit muniaynec nera, quem compedes , & catenz vinciunt, fomni novit vices: excitat eum eupiditas , quem curae, & moleítiz torquent? Pudore exagitat cura pervigil alienavapiendi , tor- i ] potiüs deberent divites fuffundi, quàm pof- quet invidia, mora vexat , flerilitas proven- Íeífis à fe divitiis gloriari;id enim permde eít, "wf *Cmn:b tuum infecunda perturbat , folicitat abun- acmajore premi pondere. Nulla in conge- dautia. fUs divitiis pätctbeamudo, fed fumma latet Larvata eft hec,quz divitiis creditur. miferia , quia ut fcité ait D. Ambrofius La-. Lib 4.im L i ineffe beatitudo, cui fi larvam detrahas, non-. queus ip auroyvi[cus in argentomexus in pra- m . cap. , nià dclores, & cruciatus dcprehendes. Re- dio,clavus in amore, Dum aurum quarimus fert Stabaus Serm, 1. Anacreontem quinque firangsulamur , dum argentum quarimus z vi. talentis à Policrate Tyranno donatum, cce- fco ejus baremus,dum pradium. invadmus, piffe moleítiis animi exagitari , curísque gra- alligamur. vioribus torqueri ; & tame:fi ab alüs felix In hunc laqueum incidit ]udas, qui auri 3^ cenleretur, & exterius beatus, intus tamen in amore poffeflus, affe&tuque in divitias itu^ ans | j É ul Affe&tus indivitias plurimum adfert difpendij,nilq; compendij 76 c] ans Mercator perdiriffimus cum facrilego pulishocin more pofitum fuit,üt reos,ac no, emptorum grege, & amoris fyngrapha , feu centes aureis vinculis , accatenis devincirent; - ofculo impie proditionis mercaturam infti« ut eó effentlocupleriores, quà nocentiores, ln r tuit , quá ut trigintaacciperet ipfeargenteos, ac fceleratiores, quod fpe&tans ITertullianus CUSEMWORUETTAERTPS a EVETW TRAUENPIT TC Md Chriftrum vendidit ; ceffitque in. pretium je t lib, de habitu mulierumait; Qui auro vin- Cap, 7. proditionis , qui fupra omne pretium fuit &Eos in ergaflulis babent , && divitiis malos Author noflrz redemptionis? fed fufceptis onerant , tantà locupletiores, quantà nocen- argenteis laqueo fe fufpendit, priüs avaritia tiores, Glib, de cultu. foeminar. c.10. ait ? J Serm, Y. de ftrangulatus, quàm laqueo fufpenfus. Pié Adurum ipfum , cuju vos gloria occupat ,cui- Drogo Epifcopus Hoflienfis loquens. de de Sacram, dam genti ad vineula fervire veferunt gen- -Domin, uda proditore ait ? — Ecce infelix qualiter ztilium littere, Deluloriz igitur funt divitiz, $ plfio. excecatiueff, — Maluit fe ipfum perdere,quam quz libertatem fpondent , & laqueos injici- denarios perire:. Denarios templo , fe spfum ts unt, beatitudinem promittunt; & miferias' laqueo addixit, Amabar baredes fuos ,. qui «oacervant, eosdem denarios exinde colligerent 3. qui e- Defipiunt, qui divitiísinhiantes credunt — 39 tíam nunc refervant , in [ua corbona. Pro- in earum poffeffione veram poffe felicitatem jecit eos in templo , & abiens laqueo fe (u« — enancifciyinquarum tamen cupiditate praffti- fpendir. jam diu erat quidem, quàd A Cbrie gium notavit. Caffiodorus Ze a»iciria in« ; Bif.L d fflo recefferat , && avaritia laqueo fe fafpen- quiens? 7//i ut metam fuaTntentionss attins r deratz fed quàd fecerat in occulto , palam gant, viarum difpendia eligunt , &f ceca cupi- omnibus innotuist, Utinam divitiis inhian- ditatis multiplici preflgio . dementati ad [ui tes Judam non imitarentur proditorem ; a- defideri) finem per devortium & ampbratius varitie enim laqueo irretitiin. omnium vi- iucedunt. Hocprzítigio decipiuntur,qui ter- Cdrt "v tiorum fcelera delabuntur , Deum ipíum renarum divitiarüm cupiditateccrripiunturg argento pofthabentes. & D. Chryíoftomus vocat : hoc defiderium ^7?! 1o, 37. Reclé dicuntur divitie mentem flran- ditefcendi incantationem , & preítigium in- "" € eïtf 1,44d gulare,cüm probos affectus,pia defideria non quiens : Zpcantatio quadam efl, & prefligium, finant ad cor pervenire, ut notavit venerabi- Y In'tap. 13,: quod aurum, 68 argenium à nobig tantoperà - lis Beda inquiens: Dzvitie ffranguant vut« bonoretur. Copiadivitiarum quadam cenfe- | Marib, ztur vuentis nec bouum defiderium im cor in- tur effe £clicitas,(ed hominum mentes eludit, trare [inunt 5 ecce quàm longe à falute , à & przíiringitoculos3 czcéenim divitiz ra- D beatitate diftat divitiisaffluens, G avarus o- piunt inamorem, & aftimationem fui. Cz- pum poffeffor ; cum folubria monita ac uti- cutiunt quotquot putant -(peciem quandam lia defideriazgré (inum pervadant ejus cor- beatitudinis divitiarum inefle poffeffioni;non dis. Laqueos effe divitias , quibus mifere divitiarum poffeffio felicitas eft, fedearun- illaqueantur iisdem affluentes, ne ad veram dem in pauperes diftributioad veram beati- beátitudinem fuos valeant greffus dirigere tatem viam flernit;fci:é Cyrillus Jerofolimi- innuit Apoftolus vocans divitias tarcarei ho« 10 dd nd tanus. Non eff malum argentumytu támen us AW 9morb, , ftis laqueum, Qui volunt divites fievi inci- " taris bene, Poterit [anà aliquis per pecunias Catäecbc(; chiejäCd'- dunt in tentationem, C in lagueum Diaboli , juf'ificari : mirum fané quód divitie dicantur 169!0 Orari:4,/5, qu& verba expendens D. Ambrofiusait: 244. . juftificare; quód pecuniis proprietas attribuae Djaim.v18. verta laqueum "Diaboli effe dyvitiae , quem tur gratie fanCuficantisquid gratia cum pee tetendit etiam Salvatori, ac ne . saediocrem cuniis, qua cohzrentia cum coclo, & ccenos bunc laqueumputes , biclaqueus Tudam A- gratia femen eft coele(lis gloriz ; pecunia fce« poftolum fivangulavit. tus coenofz telluris; illaà patreluminü bene- 38. Non folüm laquei funt divitie, fed & fico affluxu in hornines delabitur; hac ex tar« compedes, ac vincula in iisderm delitefcunt; tareis,S imisterra vifceribus trahitur; illa a« divitiz fiquidem fuos poffeffores derinent, nimam;quam a fficit furfü evehit, hec homie nefugiant; arcté vinciunt, me elabantür, nem, à quo poffidetur aggravat, acdeorfum non ligant divites aureos, quos peffident, premit: quis valeat dotesgratiz juflificantis OY GOMBICIEL A SPILH MTR TT Ia CH nummos, fed miferi ab iisdem ligantur, recenfere ? Quod anima eít corpori, hoc eft L dum pecuniasin facculis ligant; vinciuntur gratiaanimz; quód fi corpus animá deftitu.- E ipfi arctiori cupiditatis vinculo , dum opes tum vita caret naturali;hac absque gratia vita | Homil, fuas vinciunt.. Idque adipiciens S.Chryfofto- 12 n epifl.1, mus aitt privatur fupernaturali. Quando divitia fuerimus alligati, Quéd fi corpus fine anima nullius po- 4Q. »1 Corinth. quomadü vincemus adver[arios ?. funt enim tentiz valet munia obire, adeó ut czcutiat in manuum vincuia bis, qui uti nefciunt. Non meridie, & toto radiorum apparatu circum- coronant divitiz, fed compedes lícet aureas fufum non tamen oculos aperit; ut videat;a- r ,v cudunt; nonlibertatem fpondent,fed famu- un d* . deoutfruftra ex Luculli men(is faliares ei pro- litium indicunt ; non. beatitudinem exhi- ponantur dapes, fruflra naribus exhibeantur bent, fed curas, moleftias , & miferias coa- flores,&ex Arabia felectiora odoraméta;fru- cervant, -Nemo adeodefipiat, utdivitibus Ítra harmonico cantu aures demulceantur,e& beatitudinem invideat , quéà enim pluribus quía carens animá corpus emortu(ü efl:itaan;. abundant opibus, eà uberioribus torquentur ma nil placet fine gratia, nil prodeft (ine vita J curis,affliguntur moleftiis, Nonnullis po- fupernaturali, Quod ficircumfulgeat eam " Veraui de Affeclibus Tom. I lux 68 Diiïcrtatio IH. ! lux de coelo, adhucnon videt, nifiinteriüs]u- — funt hujusmodi temporalia bon4: quomodo p/d. Iu mine illu(tretur; quamvis vox dulcis dilecti igitur Hecatzus divitias, & bona temporalia refonet, non audit ; licét afpiret bonus odor beatitudinem effe dixit? fihzec a&tus eít in- Chriíti , adhuc ei non arridet ; licét. manna telle&tus lumine gloriz illuftrati , & quo pluat de coclo, adhuc naufeat fuper cibo illo; Deum facie ad faciem Beatus intuetur,& vo- ä & demum ubi gratia Dei abeft,nil adeft,quod luntatis amor,quo in fuimmumbonum fertur, animz profit, fed potibs multum, quod ei« eiq;adharefcit; uomodo divitiz intellectu,& dem obfit : é converfo fi diviná (it gratiá fuf- voluntate deftitutg dici poterunt beatitudo ? fulta anima veluti aquila divinum intuetur An non defipuit potiàs Hecatzus cenfens di« folem , quz fine gratiá ut no&tua czecutit in vitiasbeatitudinem effe ? quomodo oppus tenebris: fi igitur fola Deigratia peccata ex- lenta bonorum poffeffio erít beatitudo, cüm cutit, & hominem juftificat, cur Cyrillus af- - otiüs hec éorundem abjectioni attribuatur, ferit, quempiam per pecunias juftificari, & & non divites , fed pauperes dicantur beati perinde vocat pecuniam juftificantem ; ac di- € (j 15 Matth. $. v.3. Beaté pauperes : fed dicitur di» cimus gratiam fanclificantem ? non . credas vitiarum, non poffetfio, fed elargitio in favo- perperam vocáffe pecuniam juflificantem;di- rem pauperum ad eorundem erumnas levans citur enim pecunia non poffeffa, fed pauperi- das beatitudo, quatenus eleemofyna hanc no- bus diftributa gratiam à Deo fanéctificantem bis impetrat: pulchré Auguftinus : Décsz tibí pe qerbis — impetrare; quo pacto impetrativé dicitur pe- Chriflus da mibiex eo, quod dedi tibi,de meo Domini. X cunia, fi bene illá utari,ut loquitur Cyrillus, quaro: daG redde; babutfis me largitovem, feu fi miferiis pauperum fublevandis eam ad- ac me debitorem,ut babeam te feueratoremez Serm. 9. bibeas, jw/óficare : appofité Chryfoftomus temporalia mibi das, eterna tibi veflituam., Eleemo/yna amica Deo confiflit, & femper ei. [uper Hoc eít beatitudinem impertiar : qui igitur Matib, propinqua efl, pro quibuecumque voluerit fa- divitiis aflluit , non ut avaré poffideat, fed ut cil munm gratie smpetrat, vincula peccato- munificé in pauperes diftribuat, dicitur in rum ip[a diffolvit , fugat tenebras, extinguit confpectu Dei effe;ac coele(ti beatitate donari. — ágnem : buic cum multa fiducia porte celi a- Prolapfus fuit Cainus in fraternz felici- 41; periuntur,U veluti Regina intrante nullus Ja- tatisinvidiam , imó & clandeflinam detefta- mitorum, nullus cuflodums qui adfifiunt au- tionem,ut nihil jam nifi vindictam animo vol- dent dicere:. qua tues, velunde venis, fed o- veret,quód pluvius é coelo ignis victimas fuas, mnes eam à vegione fufcipiunt. ficut illas Abelis non approbaverit; eo quia AT. Dicitur igitur pecunia juftificare,fed di- Cainus perfun&torius in cultu Numinis de- vetfo modo à gratia, hec enim intrinfecé in- teriora ei dedicaret, ielioribus in proprias harens ;nimz eam fanctificat; illa veró exte« delicias refervatis ; cum Abel victimas pin- riüs prcfuía in pauperes gratiam impetrat, guiores, & omni victima praílantiorem ani« qu3à anima juítificatur? quinimó non folàüm mi religionem Deo offerret, Hinc Cainus dicuntur divitiz animam juftificare, verüm cedem peraéturus, Abelem nihil mali [utpi- etiam eam beare : accerfendus eít iterum cantem in campum duxit, ubi telum, quod Catbecb.f. Cyrillus inquiens: Vs zofce, quód bona, & manu geítabat in caput, & pectus profundé ac epes po[funt effe offium Regnicelorum? Ven- valide demifit, donec anima abícederet & cze- de omnia qua babes inquit Chriflue Mattb 19. fo corpore , & fanguinis innocentis Abelis 4j & da pauperibus, &5 babebis tbefaurum in tacito clamore ultricia fydera fériret; quid celis. Non folüm divitiz, fi pauperibus ni ob impié occifum Abelem ftatim Deus concredantur gratiam impetrant juítifican- parricidij peenas exigit, ac flagitiofum Cai- tem, verüm etiam coli oftium aperiunt, & num (zveré damnar, qui tamen fuz damna. hominem in pauperes munificam beatum tionis impatiens , ita Deum alloquitur : .Ecce Genes. 3. efficiunt. Quinimó aufus fuit Hecatausapud Clementem Alexandrinum 2. Strom., divitias ejicis me bodie à facie terre , & À facie v.iq. ta abfcondar, $ed quomodo potuit Cai- pauperibus erogatas beatitudinem ipfam vo- nusà facieDEI abícondi ? quomodo potuit care; fed quomodo bona teimporalia beatitu- Deum latere ; cujus oculis funt omnia prze do dici poffunt? f ut fcité ait Auguftinus zesm- fentia, cujts immenfitas omnes feceffus im- poralibus bonis nonfiunt bomines boni, quo- plet, ut enim loquitur Cyprianus : :DEUS Fjb.auod modo divitiz coclefti beatitate poflunt homi- sunus efh, & ubique torus Jiffufus: hoc eftper jgola Dj nes donare? fi cüm poffidentur;homines bo- fingulas mundi partes per intimos quoque fe- gos finz, nos non faciunt, nec beatos;cüm potiüscuris, ceífus,& quidem per fe totum, adeó ut in fin- & moleítiisaffligant ; non enimdivitie , & gulis fpatiis totam fuam naturam,potentiam, bona temporalia animi excutiunt &gritudi- bonitatem, fapientiam , omnésque fuas per- nes, fed potius fovent; dolorem capitis coro- fectiones habeat;nec fit major, aut porentior, na fulvo metalloconfpicua non minuit, fed ac beatior, vel liberalior in fpatio immenfo, potiüsauget, quia gravat : molles ac peregri- quàm in puncto ucvis impartibili : eft Deus nis odoribus perfufz chirothecz chiragram ubique totus diflufus, non per aliquam ex Á non abigunt; neque elegantes cothürni poda- arcto, & contracto inamplum expanfionem, gram tollunt; ut nec faliares dapes,nec Sibari- fed per indivifibilem, & continuam przfen- ticz deliciz nephriticos dolores fedant, quia tiam, quà omnibuslocis , fpatiis, & rebus Vrf n cutandis corporis morbisinidonea pharmaca eítintimé prz(ens; qued perpendens Regius Vaies D N AH"e-&uSin divitias plurimum adfert dilþendïj;niïq; compöndiï. 'éo P(al. 144. . Vatesait ? Magnue Dominut , && laudabilis quacunque funt 5 cui affentitur Tertullianus nimüi, 8 magnitudiniseju non eff finis : in- contta Praxeam. Ánte omnia erat D&US, dicat non folüm immenfitatem extenfionis Cap. s; folus ipfe fibi , & mundus , & locus , && m- fntrin(ecé impartibilis , fed etiam infinitatem ni4. naturz, quapropterajebat Píal. 138, — Quo Quöä' G Deus eft omnislocus, quomo- ibo 4 Miritu tuo , 0f quo 4 facietua fugiam? do creatura , quz nonnifiin locoeffe poteft, 44- fí a/cendero in celum ,. tu tllic es, fí defcende- à Dei przfentia poterit fe fubducere? quo- modo Cain potuerit dicere: Ecce eijce me., zo in infernum ,. ades « fí [umpfero pennas eneas diluculo , & babitavero in extremis ma- bodie 4 facieterra , &6 2 f acie tua abfcondar? pis; dluc pranus tua deducet me , 65 tenebit Quid fit eijcià facieterre ,. & abí(condià fa- 9h€ dextera tua , aperté indicat David nus- cie Dei , edifferit Cajetamnus inquiens ex- quam poffe creaturam conflitui , ubi Deus pendens prafata verba Caini : Eceeerjcis me C^, 11, nonfit, quod confirmans, Jobinquit: &x- bodie à facie terra s 66 à facie.tua abfcondar. Ig Genef, 3 celfior celo eff , &5 quid facies ?. profundior Ejeclio à facte terre efl in boc , quód terra juferno , & unde cognofces ?. longior terra non re[pondeat ei fecuudum vim Juam 5 ab- snen[ura ejus , 65 latior mari, — Indicat enim fcon[ioautem À facie Des efl privari dvoina Deum excedere omnem menfüram 5 ac in im- cura , & 4 Deo derelinqui. — Eijcitur quis à enlü meníum expandi, cum eafuperet, qua vel facie terrz , cümhac probro notata flerilita« V TUTA ipía mens non eftpotis concipere: & revera tis optatos non fuppeditat fructus cultori- t DMCUGERBISQUET o cüm fit DEUS infinitus in fubítantia, non bus: quapropter terra fterilefcens ad agrico- poteít non effe infinicus etiam in virtuali ex- lationem Caini, & malignus proventus a« tenfione : quiacum fubitantia Dei nullo coére varé refpondens laboribus culture diciturà ceatur limite; huic necefsé eft, re(pondeat ex- Caino objectio àfacieterre , & Dei: quafi tenífio , quz nullo propterea pote(t termino divitijs affluens , bonis abundaus temporali- claudi; ex quo provenit, ut dicatur Deus effe bus (it in confpe&tu Dei, ejüsque facie per* ubiq; , & illocabilis, & incircumícriptus: di- perfruatur. — Copia igitur fru&iuum , & ab- D citur ubiq;effe,quia per fuam naturam,& fub- undantia bonorum temporalium dicitur à flantiam eít przfens omni loco, fpario, & Caino divinz faciei quafi fruitio , propterea tei exiftenti , adeó ut nulla res fit quantum- dum terrenis defticuitur opibus ,conqueritur, vis exigua, & vilis , intra quam Deus non quafi ejectus àfacieterrz, & Dei;, & quafi fit totus przíens , necullus poflkft locus defig- abíconditus à Numinis providentia : ita cz» ;ä pari , vel ípatium,in quo itidem non exiftac cutiunt homines divitijs inhiantes, ut beati- totus prefens : dicitur etiam illocabilis, quia tudinem cenfeant in earandem poffeffione fi- tam eífe ; & iisdem, fideítitoantur, fe cre- ä nullo loco , vel tpatio circumícribi poteft, in quo fenfu D. Athansfius. in refctipto ad dant à facie Dei ejectos , & ab(conditos. Li^erium ait; Desz effe in« 0mpreþenf6ilem Idque fortaffis caufz , cur evangelicus leco, ] paterfamilias pro diurno labore denarium 4j* at s lod Quomodo igitur , fi eft Deus ubique promiferit, quo impenfum in vinez cultu- prafens , & nulla eft poffibilis creatura, quze ra remuneraret laborem. Communi fuffra. 4j ab ejus poífit, fe przíentia fubducere dixit gio facri Interpretes mercedem hanc Opera- Cain Afacie tua abfcondar: quid eft, Cai. rijs paCtam beauitudinem effe edifferunt , in» num eijcià facie Dei , X abícondi ab ejus vul- ter quos D. Remigius ab Origine edoctus tu? num ultra terram erit habitaturus?. fed denarij nomine beatitudinem fignificari fa- nec potelt ibi Dei praíentiam fubterfugere, tetur , inquiens : Conventione facla ex de- Deus enim ob fuam , quà pollet , immenfita- nario diurno, quia unuquique s agro ec« In Mattb, tsj tem , noníolüm eft in mundo, fed eriam ex- clefie pro fpe future remunerationis laborat, 30. Hf. tra mundum per immenía fpatia diffufum , Sed cur Chriítus Martb. 30. Cacleítem bea- perinde ac lumen quoddam , non folàm to- titudinem denarij nomine fignificatam vo- tum occupans mundum , fed extroríum in luit? putárim ut inde homines utpote divi - omnem partem absque termino fe diffun. tijs inhiantes magis allicerentur ad fubeua- dens. Sicut Deus coéxiftit non folüm du- dos labores invinea Dei , in excolendis vir-, Eiä.quä:l rationi hujus mundi , veràüm & infinitz , tutibus: cüm fuam videantur homines bea- "n quaz huncmundumanteceffit: ita etiam co- titudinem in divitijs ponere, pactam merce- n ff extenditur non folüm fpatio hujus mundi , dem denarij nomenclatione voluit (ignificari: verüm etiam immenfis intervallis , quz funt cüm enim Chriftus tunc hominibus loquere- extramundum: ett (iquidem immenfitas di- tur, apud quos pecunia habetur fumma feli- vina primevum ,.& intimum intervallum , citas, hanc re&lé pecuniz nomine defignavit, Íeu (patium, origo omnis intervalli , fpati- quó ferventiüs laborarent, quapropter etiam um totius fpatii , & bafis primordialisomnis Matth, 1 3. v. 43. ait:. Simileefl regnum ce- Oci, quod innuens Arnobius exclamat: O lorum tbefauro abfcondito. . Ve&turus Chri- " Maxime , 0 [umme rerum vifibilium, & invi- ftus homines ad regnum coelorum per exet- Lib. p ad.. fPilium Procreator! & vonnullis interjectis citia virtutum fibi comparandum , congeftis verf genzes, Íübdit : Prisza enim tu caufaes , locusve. divitijs; ac thefaüro illud pariavit,ut pari de: fiderio , quo d ?hHm , & fpatium , fundamentum. cunitorum 'iv/ici.as cupiunt,' niterentur €O2- l53 70 Diflertatio i11. 1cælel.ï'em enancifci bcätitudinäm; cüm in ea 3 nobis ftatim abeþntes: fuos divitiz celet- verfentur corrupta opinione , quà putant, rimé fugiunt poffeffores , quos beare neques . latere in divitijs felicitatem ,. cum vidéant unt 5' fed tantüm tor quere cum fugiunt. divites delicijs difluere, Beatitudo eft fine defe&tu; & bona tempo- 4 Thefauro igitur fimile dixit coclorum - regnum , quó premptius homo cor fuum , ralia, quz poffidentur , divitig, qua& con- geruntur , fine defectu effe non dixeris, nec omnésque fuos affe&tus in ceelum dirigeret: duxeris ; deficiunt enim, ac dilabuntur unà Mattib, 6. Ubi eff tbefaurus tuus , 1biefl cor tuum; om-« cum tempore, vix cumulari incipiunt , & fta- nium animos ad fe trahic thefaurus ; affecliis- tim evaneícunt, Hinc Euripidis in Peleo que omnes ad fe rapit; ideóque regnum coe. commendatur effatum ; Noz probo utgquam lorum thefauro pariavit , qui abíens perle- inter homines illes opes , que facilis delentur lat , & prafens delectat ? in 'eodem cordis 4 DE€O , quam firibuntur $— ac fi divitig Ícrinio thefaurus fervatar, & amor; in ea- «um acervantur, ícriberentor in flumine , dem arca conditur pecunia , & fepelitur af- ubi tanta velocitate delentur , nt non finat feCtus; eftthefaurus illexvoluntatis , fomes aqua characterem unumabíolvi; quia fluxae voluptatis, magnes defideriorum: fed bra« Lj funt divitiz ftare nefciunt á fugitive funt, Cleata eít felicitas , qua in auro fplendet ; infidz , volaticz ; appofité D, Chryfofto- Tom. 1,/:0-; perfonata beatitudo, cui fi larvam detrahas; mus divitem avaritià fordcícentem perftrin- l.a Pjal. nonnifi curas , moleí(tias, & dolores depre- 88. git inquiens: 4wro pallidior uolitat propter hendis. Aliudopes effe videntur inextimo divitias, que magnopere expetunturs qua. aurinitore; &aliudintusfunt, diceres fce- rum amicitia snfirma, & mflabilis efl ; qua- nicam perfonami in hujus mundi theatro re. rum cupiditas infidiarum plena eft , qua deri- przíentare, n fcena, qui przdivitis Regis dent ut domina multorum ; qua irrident, ut perfonam agebat,auro , gemmisq; fulgebat , vebementer amentur, qua vintle funt , & fi eidemlarva detrahatur, vel abiolutá fabu- fHfhecta : mortus funt, fed noxia, qua inmum, là priftinam repetat proprij ftatus conditio. do conge(ie uenti vim obtinent: non folüm nem; pauperrimuse/t , & qui videbatur di- fugaces funt opes , ac ut fervitransfugz , tur- vitijsaffluere, ac delicijs diffluere , pannofus pis funt fugz femper fufpe&te , quamvis in affligitur miferijs , inops premitur anguítijs, arca veluti in carcere detrufz , ac vin&tz ; ve- &ger torquetur doloribus : Hoc idem ob. rüm etiam fuis die,no&táque infidiantur poí- tingitdivitibus : hucaccerfendusD.Chry(o- fefforibus ,*qui nonnifi gravibus affii&&i mo» Homil. *e, ftromus, ubi calamum acuens in divitias ait : leftijs divitias confervant , quas impenfola- an Epiff. ad — Sj delicias o bjeceris , fi gloriam , fi dvvitias, ARem. bore , multóque difcrimine congefferunt, fíve a'iud quodcunque ex bis , que magna effe Dum enim cuítodiuntur perpetuis curis , ac fo qiidentur , fgura tautummodo funt non ipfius, animi cruciatibus uberem fuppeditant fomi« qua inrebiu eff veritatis demonffratio? per- tem : priüs quàm poffideantur, quandam fona quadam fcenica , non confiftens verum videntur beatitatis fpeciem fpondere: quz fubflantia : extima divitiarum facies nos non tamen femel poffeffz curarum , ac moleítia« decipiat ; Davidem imitemur , qui fuo ex- rum fecum trahunt gehennam, emplo nos ab hoc evocavit errore. Cogno, 48. Rutilat aurum , fplendetargentum , ni- vit ipfe mundi opes veras non effe divitias, tent gemma ; fed folicitudo, quá cuftodiun- fed mera przíligia decipiendis hominibus ine tur; cura, quáaffervantur; timorneamite vecta; proinde licét ijsdem effet onuftus , tantur , fuos miferé torquent poffeffores; & quamvis multo ditefceret auro , pauperem hocmaximé praftigio decipiuntur , qui ter- Íe tamen fatetur, probé fciens , bona omnia renarum cupiditate divitiarum corripiuntur: terrena ferió cogitanti nihil effe ; nec tempo- hinc non defuerunt , qui fophifticas fzculi ralibus bonis fieri hominesbonos; & hallu. divitias dixerint ; eó quia nil folidi, & veri cinari iftos non minori damno , & perie ijsdem ineffe putaverint ? huc eva(it Petrus: culoin zftimandis fzculi divitijs ; opes enim, Blefen(is , ubi divitias carpens appofité ait; dignitas , honor ; gloria , fama , & aliaid ge- Epift. 6;7. Beattor in fua miferia reputandus eff pauper , nus, boni nomenclatione donari non meren- quám diues n opibus fopbifficis , 64 gloria fe- ^ tur , quia fugiunt inflar umbrz , evanefcunt dutirice, . Et D. Ifidorus Pelufiora phantas- Lib' chPiE. inftar fumi , pereunt cum fugaciffimo tem- ma4ta divitias , quibus homines inhiant , vo« 36. pore; quàd fihzc bona nonfunt, cum bo. cavit; quia phanta(iam magis pafcunt , quàm nos non faciat poffidentes ; nec divites dicen- cor reficiant ; cui affentitur D. Chryfofto- di funt , qui in mundo divitijs affluunt : mus bomil. 80, in Toennem : Nemo, inquit, appofité S. Bafilius expendens verba Davidis. argeutum , aurum , & bujwumodi imagina- Et fatlu efl Dominus refugium pauperi x illico riat divitiat po[fidet , quin majorum defiderto teneatur. fubdit? /epiff»io? David pauperem fe , & te- Et homilia , 4uód nemo leditar nuem appellat , quamuvis vegijs circumflueret "ifi 4 fe ipfo, nonfolüm divitias fucatas effe £n, Pfalm, o. opibus , ac divitis. — lItpote cui certà certins dicit, fed cultum etiam prafeferre meretri- con[laret , omnia bumana ficcum pulvergm . €is , quatenus eblandiuntur , & vulnerant 5 "ibilque effe. mulcent, & fauciant ; alliciunt , & enecant ; 4.7e Fallaces funt diviti» ; alternantis fot- ait Chryfoflomus : feut plerumque meretri- tun& nuty veniunt ad nos , utnos decipiant uY AT ) 'vu(lts',cumfcïdm,öf turpis eff per na ./uf-if, ;Afïc&us in divitias plurimum adfert difpendij,nilq; compendij 7r. motis,etiam antiquitus fuit , ut Is cecidiffe fucis , & coloribus pigmentarijs. proffituitur ad decipiendos , qui ignorant, quanta faditas diceretur , qui foeda libidine fe inquinaverit ; , fub velamine fuci illius contegitur : ita 65 id innuit Joannes Climacus inquiens; Z« alzzs GrAda 15. h divitie facient ; quia folatiaipondent , & peccatis veliquis. fedu&tos bomines . folemus curasexhibent; gaudia promittunt , & lac- dieere , cium wverü quempiam fornicatum effe rymas eliciunt ; ofculafigunt , & vulnera audivimus , dicimuss ille cecidit, Caveamus ab hac divitiarüm fiti, ab infligunt ; quos extimá fui fpecie illiciunt , f[u veluti adhibitá larvá decipiunt , quia per fe hauftu voluptatum,ne meusebria titubet, & difluunt , vel infelici negotiauone diffipi- cadat: virtutem fitiamus , ejásque bibamus ? pantur,vel morientem deferunt , & tuncnon exercitium, ut praftitit D. Macharius . qui, Lib. 445, - EM minüs lethale doloris vulnus infligunt : & ut habetur in Apophtegmatís Anachore- tamen àde5 czcutiunt homines;ita defipiunt; tarum,quoties àfratribus invitaretur ad hau- ftum, bibebat quideni fibi propinatum vi- ut ipía vuinera effe folatia putent ; & divi« tias poffe beatitatem divitibus impertiri: ac »num , hac tamen fibi lege indicta , ut pro beatos dicant, qui divitijs affluunt. vini calice uno integto die folam frigidarm 495* Quis ita dejectz fit mentis, ut eum fe- biberet ; & per hoclatabatur in liauítu vini, licem autumet, qui afpidem in finu fovet ; à quia inde fe'per abflinentiam diurnam effec Toy;, .1,];4.— | t8il. i gj u quo mortiferum patitur vulnus ? quisadeó cruciaturus : -quod ubi fratres refciveront ; $ à fana mente alienus eum beatum dicat, cui non armpliüs aufi funt vini hauftum ei pro- viperini feetus viícera corrodunt ? omnem pinare, Bibunt divites divitias, fed fitim fuccum , & fanguinem ex(ugunt? tales funt non extinguunt;hydropicis fuppares , ut no- diurnz curz , nocturneque mole(tiz, qui- tavit Caffiodorus Ze amicrtias inquiens : Hye bus divitiz , vel poffeffz cuttodiuntur , vel dropici moré , qui plus bibendo , plus fitit , pe- poffidendz coacervantur , pectus pungunt, eunie cupidiras ex wmultiplicatione grande- vilcera torquent , & cor lancinant : & tamen fcit: perinde ac ignis arefcentibus lignis non hi infelices , qui dies , noctésque torquen- obruitur , fed augetur ubérior . congeiltze tür obviliffimasterra fxces, & caduca for- divitiz cupiditatem avidae mentis mzgis ac- tunz munera felizes cenfentur , ac beati effe cuunt, & inflammant, Tametfi mare ome dicuntur. Àn non potiüs miferrimos dixe« nia ebibat terre flumina; nunquam tamen ris, cum nil animo volvant pracer umbras fatiatur ; nec fuam extinguit fitim ? mare cupidicatum , ac vacua poffidendi finiulacra? multiplici zítu effervefcens dixeris animum divitias fitiunt extinguendz firi. inidoneas, divitijs inhianrem ; licet plures ebibat opes, Cupiditatibus inflammandis duntaxat aptas. abíorbeat divitias, nunquam tamen eft fa- Quinimó plerimque dum opes , quz tur , nec expletus ; appolité $, Nilusait : Nec Oraf, 5, de $o fiduntur , defideria inflammant ;5 vitam , mulritudine fluminum mare 5 nec divitiarum AUAT IEUA, . * faltem animz excidentis é diviná gratia in- copia avari animus expletur quod f1 ma- feliciter extinguunt; quia utfcité, ac veté . re fuis intumeícit fluctibus; divitijs affluens, loquitur Chryfoftomus bomilia , quod nemo - vel ambitione inflatur , vel fuperbia fit tumi- laditur nifi à fe. ipfo, Divittiarum fequela dus: fimare procellis agitatur; diveszftus efl luxuria , irainteumperans , furor injuflus , pravorum affectaum , vel inipfa amoris ma- 4l, arrogantia [uperba ,omuisque irrationabilis lacia experitur ; naufragijs obnoxius in ipfis OtUf. Divitiarum pediflequx omnes funt arridentibus mundi deiicijs, noxz ,qua venenum voluptaus, vel improbi Habet divitiarum mare Scyllz fcopu- $3e affestás diviujsaffluenti propinant: dives (i- lum, & Charybdis vortices ; quinimó , & quidem venenum bibit , dum divitias perpe- adblandientzs cantu Sireaes in perniciem ram impendit in mundi voluptatibus , quas trajicienriumejus fludus ; trahunr divitize dum bibit , mortem ebibit, . Legimus , quos- fecum mundi delicias; voluptates, libidines, daa vehementi aqu fiti correptos, mortem & vitia reliqua , in quz veluti in fcopulos unà cum aqua hau(iffe, Refert Sabellius impingentes divites foedo pereunt naufra- lib. 10. decad. 3. Leodrenfes à Turcis diu- gio; quis igitur eat inficias, divitiarum.ma- p;þ ób, turna, ac pertinaci vallatos ob(idione, cum refua habere brevia, fuásque voragines, fuas ad id aquárum inopiz deveniffent ,' ut vix Scyllas, ac Charybdes, cüm divitijs affluentes, iþc flEpM' modicum quid Gngulis diftribuendo per tres & delicijs indulgentes tot patiantur naufra- j adhuc dies,fuffecturz crederentur : abeunte gia , quot funt vitia, que contrahuntur, mox hofte , qua6i pracipites ruiffe in vici- Cavendi funt hujus Charybdis vortices, huj- num flumen, ac vehementer concupitam us Scylle Ícopuli ; fi naufragia velimus de- maultis diebus aquam tam cupidé bibitle, ut clinare: hzc Charybdis non folüta corporis plures eadem repleti ,. ftupidi , rigentibus navigium forbet , fed & animz mentem de- membris flatim exanimes conciderint. Ple- glutit. Szva eft hec Charybdis, eó le:ha- rique divitias fitiunt , quas cum ebiberint, liüs furit ,quö Íuaviüs eb!anditur ;nec ab lua feu congefferint ; ardentiori etu vitiatas vo- abjungitur Scylla : audi peritum nauclerum luptatum aquas ex diffipatis fzculi cifternis D.Hieronymum; quid ícribat ad Heliodo- lauftas deglutiunt , & exanimes concidunt Epiff, 2. ad rum: In illo effu Gharyódis luxurie falutem é divina excidentes gratia. Cadit qui vio- vorat $cylla ,. «eu renideus. libido. blandi- Heliadf-fmm. [2 P latá caítitate in Ícelus delabitur impuritatis; Quis Differtatio Il. - ^ 7X / EL Quis hzcÍnter difctimina f« beatum di- «Neque Chriftus ,. quó per virtutum, xerit; quis propriz apparens incolumitatis exetcitia ad veram , & coeleftem beatitudi- hos non declinet fcopulos ? non vitet vora- nem alliceret homines , fub alia voluit hane ijsdem exhibere metaphorá , quàm thefauri gines ? Neque fuis divitiarum pulagus eftfi renulis deílictutum ; noncaret hoc mare hisce divitiarum , ac poffeffionis regnorum terra illicijss generatim omnes fzculi voluptates, Beati mites ,. quoniaim ipfi poffidebunt ter- ad quas divitiz viam flernunt, firenz funt , ram. YTamet(i non me lateat, SS. Patres cüm Lb qua fucatis fuis illecebris homines fallunt; D, Auguílino Ze fermone Domini £n monte alliiunt , ut interimant ; eblandiuntur , hancterramà mitibus poffidendam intellige- ? dul lethalia vulnera mox inflicture ; demul- re.terram viventium , Íeu regnum coeloe cent fenfus, í2virurz in animam , adeo ut rum : attamen D. Chryfoftomus bomif. non poffis fatis cum earundem feritate con- 16. & alijcenfent , hanc terram eífe. intelli- ferre Draconem venena defpumantem, nec gendam , cujus poffeffio mitibus promitti» (Chimeram flammas exitiales evomentem ; tur , quibusfuffragatur Theophylactus , qui neque tricipitem Ponticum canem , neque expendens przfata Matthzi verba ait.. fphingem ícopulo infidentem, ac vitz infi- Veritm tu banc terram intelge: fed orivue dian'em, neque Hydram lernzam feptem- ftatim diffizultas , cur paupertati promite plici capite ftrages minitantem , neque lez- tatur Regnum coelorum. Beatt pauperes , nam repetito rugitu exitialem , neq; volucres Lü:. 60 quoniam vefirumef) Regnum DEI; & mane Harpyarum genus; neque ullum ex Hircania iuetudini , quz placidior , ac gratior eft virtus, terrz tantüm exbibeatur pofleffio, monílrum , quamvis diritate cateris tru» fh culentius: quia hzc monttra corpori dun- Non enim videtur zquitati confonum, ut a taxat nocent; divitiz autem per vitia inani- minori premio nobilior , : fplendidior Opufcul. mam Íaviunt . L2 audi Petrum Damianum donetur virtus; & pannofa, ac lecera pau- " 18 differt. quomodo . al'oquatur mundi blandimenta , pertas longé uberiori mercede : quinimóà 18,6.7. divitum delicias, vitiorum illicia , & procaces non folüm minus premium virtuti afbgnas mulieres: J/o: Harpijs, qua [aerificium Domi- tur manfuetudinis , verüm etiam longé ex- ilius, & infuturo duntaxat dandum j cüm nicircumvolantes arripuis , eósque qui Deo oblati fuerant erudeliter devoratis, INam , paupertati de prefenti , ac ftatim Regnum etenim de manfíuetis di« &6 /eanas y05 non incongrue dixertm, qua bel- detür ceelorum ; luarum more iubas attollitis , & incautos bo- citur : Beati mürtes , quoniam tpfi pofdes puines ad f[ue perditsonis interitum eruentis ÓÉunt. terram « hoc eft , erunt cerr.m pof- amplexibus. barpaxatis. Vos (irena , atque Ííeffuri : . fecus pauperibus ftatim datur €barybdes , qua dum fuavem deceptionis pramium longé nobilius, ac locupletius: editis cantum inevitabile Iruitis [alo voran- Beati pauperes ,. quia vefirum efl Regnum DEI. Quid quód pauper flatim inaugure* te naufragium. Divitijs inhians vitijs faciliüs indulget , tur Rex coeli ;; & mitis tantüàm in futurum $^ fit terram potfeffurus ? quianimirum innoe quibus lethaliter faucius mifeté perit ; funt divitiz homini ad vitia per mundanarum vo- tuerunt Chriftro , quantc fint in pretio a« luptatum illecebras prono;perinde acfuriofo pud homines bona temporalia , & quàm nudatus gladius; imó quidquam acerbius, anxi? ea quarant , quàm ardenter cupiant: &f acnocentius: nam qui furit, adacto femel in ut igitur magis alliceret , certiüsque per- traheret ad amorem maníuetudinis neceffa- pe&lus gladio;à furore fe liberat, ejüsque fu- rentem a (tum proprio extinguit cruore , nec riz ad humanum convictum , & inrer hoe mines focietatem ineundam , & coníer- alterum lethale fibi vulnus infligit : divitia- rum autem appetens;diriüsin fe fzvit, & non vandam ; minüs quidem pramium vir. denatantüm,Íed & cententa graviora vulnera tuti fpondet manfuetudinis , fed quod plu- ris fiat ab hominibus , qui magis appee fibi infligit, tot fcilicet , quot fcelera perpe- trat: quin maerores etiam, folicitudines , ac tunt divitijs temporalibus affluere ; quame vis in futurum tantüm promifsis , quàm moleítias in fe fovet ; quibus diré torquetur: ficut Hirundines , quasdam dicuntur circum. fpiritualia , & cale(tia, licit flatim poffi- ferre inter plumas areneas fui corporis fuc- denda, Soli enim divites cenfentur prafertim TE cum , ac fanguinem perpetuó fugentes ; quz tamen in paícua ijsdem identidem cedunt; à pauperibus beati , & in mundo felices , ita divitiarum donatus cumuio ijsdem curis, quos propterea monet Augultinus ; ne intue acfolicitudinibus , quz przcordia mordent; meícant, ait enim, — 4udire divites , qui Serm, 25 'falmo $ '". corarrodunt , & animi vigorem exhauriunt, aurum 66 argentum babetis , & tamen «u. ex —tdo jugiter pafcitur; eó quianon minor fit cura, piditate ardetis , quos quando pauperes in - f & molefília in cuftodiendis acervatis divitijs , iuentr , murmurant , gemunt , laudant , quàm in ijsdem parandis : & tamen adeó € invident , aquari optant , E impares , €xcutiunt homines, ac delirant, ut beatos fe dolent ,. &5 inter. laudes divitum ,. boe cenfeant divitijs cumulatos ; & opes quan- plerámque dicunt , foli ifli felices fümnt , qui dam przfeferre beatitatem, Idque caufz , feli vivunt. Pro bis verbis quibus bomines car fitopulentia illex voluntatis , fomes vo* tenues dyvitibus adulautur, m dicunt z sf luptatis, magues humani de(iderij. foli wivunt, ne in. fuperbiam erigamini 0 vos dl'&' - n Affc&usin divitiasplurimum adfert difpendij,nil q;' compendij. 73 E divitest. fed potius Apoflolum audite morbi ret, fi quales in fe fint ferió perpenderet , & éuratorem, C& non verbi adulatorem. Via quàm flocci divitias fecerint etiam profanz if!a fomnus vefier efl ; divitia ifla velut. 1 Philofophiz ftudiofi, & quàm levi manu iis» Soli ergo divites cenfentut dem miffionem dederint,oculo fimplici, nul- fomnis fluuut. inmundovivere, ac felices effe cüm tamen lóqueaffectu przoccupato viderent. Crates Thebanusé przcelía rupe infabjectum mare pluribus premantur miferijs , torqueantur cutis, quàm ipfi miferi ; quos fortuna bonis cum pluraauri , argentique pondera projt« bc l, de(tiruit temporalibus; hinc Syracides ait : ceret, dixiffefertur: 4óire peffum mala cu- jidstates: ego vos mergam,neipfe mergar à i Divitias in perniciem fui poffeíforis affervari. Eft & Alia infirmitas peffma , quam vidi n vobu, Diogenes có usque fe vitz fübfidus . $ Ecsl?s.caþ-;. nudavit - ut nihili fortune bona fecerit , fole, divitie confervata in malum Domini fuis Pereunt enim in. afficlione pefffma. Affi- qua abjecit, ne ulla ampliüs doloris mate- gnans caufam , cur divitiz conferventur ia ria ei fuppeteret. Qui fapit de(init ea fe- qui, qua aífequi miferia eft, Sariüs cüm perniciem fui poffefforis , aliam non adfert , "nifi quia pereunt in afflictione peffima : pe- honore ea fpernuntur, quàm cum dolore a- reuntdivitie , quia poflefforem fuum ultra mittuntur, ;ï: Non is beatus, qui divitiis affluit, fed $3- tumulum non nrofequuntur; nequeapud hz- redem (tabilem fedem figunt : fiquidem vel qui divitiis imperat, qui animum erigens re- w.. 6. bus humanis majorem , divitias non utido- potentioris aiicujus violentiá rapiuntur, vel infelici pereunt negotiatione, vel quodam la veneratur, fed ut inflrumenta vitz adíin- tefluxu fortunz alio (uum derivant curíum, gulas opportunitates paratas effe jubet - & Inter bona fartunz à jureconfultis ; obíequentes;, qui non fordes in iis eruendis, $7: quzdam talis dicuntur effe naturz , qua fer- & accumulandis, fed in . ufu fplendorem di- vando fervari nequeunt. ut qua corruptioni ligit, & dignitatem? qui non incuftodiendo funt faciliüs obnoxia, id generis funt vinum, Íoiicitudinem ; fed in erogando beneficien- frunentum, fructus.. Alia veró qua fervan tiam confectatur. Inventz funt divitiz non do lervari poffunt, cujusmodi tunt bonaim- ut fuperflua poffideamus, fed ne quid ex ne» mobilia, & qua fe habenc inftar. immobi- ceflarió nobis de(it : ideóque menfura opu- lium , utveafa aurea, argentea, gemma, & lentiz eft,non multa habete, fed nihil dee(le: pretiofa (upeilex, fed hec omnia quamvisin quod autem plurima nobis defint, id fola pretio habeantur , hominémque. dicantur cupiditas facit: funt qui plurima cupiunt in Laf beatum conitituere ,. nihil tamen habent (la: cella penuaria e(culenta,in vinaria potulen- ta, in pixide gemmas, inarca athaiicas veítes, bilis; n».»,gque firmi , quia quod ab inítabili ende: fortuna, flabile effe nequit : quéd (i plures in flabulis equos; qu& omnia ideo de« ftabilem fervet clienti fidem , bonum non funt, quia de(iderantur; G eorundem de:e. €it fortunz; ergo quz magns, fpeciofa ,. im« &us egeflas eít, quz cupientem torquet , & mobilia, ac pretiofa habentur, fluxa funt; milerum facit, Tunc homo egere caepit cum expetere,ac concupilcere incepit. Qs quz fervando fervari nequeunt, fed pereunt in afflictione peffima, qua tantó eft acerbior, eo pauperior , cui multa delunt? Quis eo quantó ardentiüs, & accuratiàs aífervantur ditior, qui nihil cupit, & quem pauca ex« divitiz: hanc afflictionem explicans Seneca plent,fatiantque? & ramen felicitatem quae . J de tranquillitate animi ait : Si omnia alia, runt homines in poíffcffione divitiarum, licet nonni(i miferias enancifcantur,- Imo tanti quibu« angimur compares , mortes , agroca- tiones, metus , defiderta , dolorum , labovitz- faciunt hominesfzxculi divitias, ut impene que parientiam.cum js,qua nobis mala pecu- fiàs defudent in iisdem quarendis , & ac- n»£a nofira exbibet. He. pars multum prá- quirendis, quàm in caeleíti M s gloriz laborent gravabit. D«inde huic «gritudini curan- adeptione. da aptum dicit effe . al'exipharmacum ferió .. Quapropter advertens. Chriftus hanc 6o0, perpendere , q2*£0 leuzor doler fit non ba-. hominum incuriam;qui nonnifi tarde, & ofci- bere,quam perdere * quia paupertas minori- tanter feruntur ad. coeleítia appetenda , qui- bus ett obnoxiacuris folicitudinibus ac mo- bus videntur fluxa terrz bona przferre; ad lettijs; hinclatiores deprehendis, quos nun- exercitia, virtutum homines excitaturus cce« 4 quam fortuna reípexit , quàm quos diutius leftem beatitatem fub divitiarum fpecie ex- ff alpexit, & mox defervit. Quapropter mo- hibet acquirendam fzerte vobiefaculos , qui Luc. 45 net nos Regiu: Vates. nenoitra defideriain n0n veterafcunt, tbe[aurum non. deficientem V. jj* P],klmo 6!9 incelis. divitias congerendas dirigamus Dzvii« fi af- Quid quód Chriltus moneat ho- ntl, 32' i T.11. fluant, nolite cor apponere. , Y mines faculos confuere pecunijsopplendos ? 4 $9. Facilé ea dimittuntur, quz velut ub anavaritiam edocet Chriftus? num homines adhortatur ad pecunias congerendas in facu- müs hofpitalis farcinz in angulo. jacuerunt abjecla, ac (orduerunt domeftico pulvere ne- lis? fi paupertatem ipíe pratalit divitiis, & glecta: ea veró acriori avelluntur cruciatu, pauperes beatos dixit; Bearipauperes , «ur qua in finum pectoris recepta, ipíi cordi in- nuncadhortatur ad faculos parandos, & pe- tenfiori. affzctu funt agglutinata. Nullus cunias in iisdem fervandas ? an mutato effet,qui rebus hifce.fluxis,labilibus, ac cor- confilio de(ideria excitat divitiarum, qui a« ruptioni obnoxiis amoris affe&tu adhareíce- moré paupertatis perfualerat? fcire D.Chry« fologus Ferani de A[eäiöw Jom. l, M 74 Diflertao III, - Serps 24« fologusEcceJacet AVATILAT.QUI cpevat fua- omnia bonatua , 66 da pauperibus , &f fe. dere contemptum. Nimirum contemptum quere me , & illi itaque. fecuturt vocantena divitiarum tua urus hominibus , eos edocet Deum, prits vendunt omnia , quam fequane avaritiam, vircutem tegit fpecie avaritias, ut tur 2 divittas enim onerum , atque impedi- homines pertrahat ad virtutis amorem : in- mentorum loco effe ducentes , expeduos. f geniola (ané indu(lria eít per divitiarum af- won putant ad [equendum Deum, nifiomnia fluentiam ad earundem contemptum homi- priis carnalium. farcinarum. impedimenta nes pertrahere ; cüm noviffet homines divi- projecerint s. fimul ut. more bominum com. tiarum appetentes, opes in faculis congeren- migrantium , priis ad locum babitaculi de« das iisdem fua(it, ut per fucatas , ac fallaces fhinati , ves. fuas. tran divitias, veras, ac caeleítes nancifcerentur : jferam , quám fe spfos. Facite vobs faculos, qusmon vetera fcunt bem 6*. Divitias Homoille, qui in Evangelio divitiis Matt l, 2$« f'rum . non deficientem $n calis. affluens voluit. peregré proficifci, tradidit contemnit , qui moleílias, & curas in iis- priüs fervisbona fua, ex quibus qui accepit j Sem.m* dem acquirendis, ac fervandis in faculis ex« quinque talenta, alia quinque fuperlucratus W" [ peritur, idcó jue per virtutum ftudia fatagit eit: fimiliter & qui duo, alía duo ; fed qui veras congerere divitias , verümque enane unum tantüm acceperat illud otiofum tee cifci thefaurum non deficientem 1n . coclis, nuit , & Domino reduci reftituit, qui pra Non latuit Chriftum , homines divitiarum cepit , ut ab hoc fervo nequam , & defide defiderio ultro cogi, ac libere adigi ad ea- auferretur; & ei daretur, qui jam decem rum amorem, ideóque piam ingeniosé invee habebat. — Conveniunt facri Interpretes., id nit avaritiam , ut faliax fallacis pecuniz dee intelligi de mercede reddenda pro humana fiderium religiose falleret, & aff:clum in- negotiatione ; feuhominum operibus in ju- ! haantis divitiis fluxis fzculi , traherec ad ve- dico finali, Verüm oritur dubium , cu£ ras, ac flabiles cceletlis beatirudinis divitias? fervo jam predeftinato, & qui ex quinque acuté Chryiologus: Ecce docet avaritiam, talentis fibi concreditis, alia quinquefuerat Serim,14o qui ceperat fuadere contemptum 3 qui tbe- lucratus, hoc unumadhuc ! impertiatur ta- faurizanres. temporaliter m'guf/mt ; 4d to- lentum: fi jam fuit judicatus , & coeleítis. tum cupiditatis fomitem juber [aculos [ine fi- patriz adícitus civibus,à quibusomnisexu- ne perquiri, — Chbrifle quó te perirabit amor lat negotiatio, cüm ibi non fít ampliüs me« puorum? utavarum lucri facias , facis eum rendi locus; cur habentijam decem talenta quo4 defiderar, non quod oportet audire « fa» adhuc additur unum , cujus negotiationem culos imperas, aternos tbefauros, qui non de- fervus defes neglexerat ? an ut novumiinfti- ficiant, vis parvari? ut avarus dum confueta tueret negotium lucri causá? & talenrum, pereurrit ad. (ucra, aut viriutem captat. » quod in lervo defide nullum dedit fructum, 4ut à virtute capiatur, in lervo folerte lucrum pareret? fed fi fere 61, Verz diviuiz funt, non quz fluunt;trane vus ifte ulterius nequit negotium infliiue- feunt, ac pereunt in terris, fed qua eternum re, cur hoc donstur talento ? acuté Caiera- perfeverant in coelis, fed ideo terrenas anxié nusait: Tollire ab eo talentum , €$ date ei, concupiícimus, quia cujus/int ceele(les con- qui babet. decem talenta , non quoad ufun, ditionis non videmus ; ideóque incuíanda quia non efl amplüs tempu meriti, fed noftrorum oculorum lippitudo ett, qui di- quoad gaudium * numeroíam talenti pecue vitias veras putamus , quz divitiarum funt niam 1n die judicij eric Chriftus beatis datus- tantüm przítigia: hanc lippitudinem excu- rus, non tamen negotiationis causá , quia tiendam effe monet D. Gregorius Nazianze- nil poterit ampliüs ex terrz bonis emi ,. fed nusad Julianam f(cribens : Non flrþun in uberioris gloriz gratiá ; utque ad hoc glo« celum a[iciemus ?. non expergi[fcemur ? non rie& incrementum homines alliceret , divis (4. eculorum lippitudmem amovebiumus ? non 1n- tias, feu talentum fe reclé operanti datue telligemus ?. quanam vere fint divitie:? Qu rum fpondet ; nimirum ei innotuerat, quo .dn terris poffidentur divitie , fi pauperibus &[tu, ac ardenti defiderio cupiant homines erogentur in coeleftes vertuntur, & tunc (a- divitias , quibus ineffe beatitatem putant ; culi non veteraícunt, fed thefaurum acci- ideóque ad veram eos iliecturus gloriam di- | piunt , non deficientem in cocli;. Idque vitiarum terrenarum promittit incrementa, cauíz cur primi in Ecclefia fideles divendi- ut paratiores fint ad ccele(tes fibi comperane tisqua poffidebant, przdiis, pecunias ad pe- das divitias, . des Apoftolorum projicerent, ut depofito Hinc etiam caeleftis paterfamilias ope- 6;.. ] quovis onere , ac impedimento expeditio« rarios conducit, labores fuos in venez cul- Matthb,20, G":ef, ' res fierent ad . falutis percurrendam viam, tura impenfurcs: conventio autem fit ex de- 9. 2. verásque divitias acquirendas in ccelo , ele- nario diurno , quis veró fit hic denarius pio Lib, 4 ad Ec- ganter zqué, ac nevuosé Salvianus P/erique conductorum promiffus labori;; communis elej.Cathol, eorum bec babent quaft exordia, & qua[iins Interpretum fenfus eft ; denarii nomine bea- eunabula conver[ionis (ue , ut priusquam li- titudinem prafigurari: fed quid caufz , men [anéle profeffionis introeant, de propriis quód przdef(tinatis operariorum nomine fi« ff facultatibus. nil relinguant ,. fecundám gnificatis proponatur cceleflis beatitudo fub sliud. Domini neffrá diélum, quá ait D Vende m cupiens fpecie denarii diftrni? vq4m'ïa nimiru Chri- * Es j ,Tiffe&us in divitïas,plmïmümiadfert difpend j,nilq; compendij*f t Chriftus homines ad. beatitudinis amorem putant,ac permanentes; ideóque quà prome« piiüs allicerentur. homines ad amorem cee« allicere, quos fciverat à natura. avaros, & pecuniarum appetentes, ut faciliüs defide- leftis beatitudinis , recté fub fpecie denarij rium beatitudinis acquirenda in iisdem ac- iisdem aterna felicitas exhibetur pcffiden- cenderet; lianc ftudió fub fpecie propofuit da ; quamvis fit pecunia ex íe diurna, im numotrum, Inhiant operarij pecuniz, ob affe&tu tamen eam app«tentium diuturna elt, imé & aterna, quatenus nullo unquam teme * quam fuos impendunt labores, quos fortaí- fis impenderedetre&arent, nii íub nomine pore vellent eà deftitui; íed quia hzc beati- fpecie pecuniz iisdem . fuiffet beatitudo tudo, quz in. poffeffione collocatur pecue. f exhibita; adeo avaritia humana occupat pe- niarum ex fe inftabilis eft, fugax, & incerta, Vuxego €tora, ut hifi pecuniarum lenocinio excica- ádeo confukó denarius dicitur , non fimpli- (t, rentur ad amorem cocleftis beatitatis , for- citer, fed diurnus ; quia poffeffio pecunia- TT | talfis ejus negligerent affecutionem. D.Ber- rum inconflans, incerta, & fluxa eít , vix Serm,12. nardusappoüre ait: Sumt viri drvstiarum in enim poffidetur,& ftatim elabitur, Imó per-- eivitate Dowmini virtuiumz fortaffis alludit inde divitiz evanefcunt, ac umbra, & fu- f, /' (ufwr Cant. ad hos Operarios, quos paterfamilias cons mus , ut obfervat D. Chryfoftomus in- ;; m quiens : Quid autem omnino funt. dryitie 9 3oan, duxit, pacá mercede denarij diurni; amo» re fiquidem pecunig vineam extoluerunt , umbra iners , fumus defusens, qui eit äcya- & impen(is laboribus promiffam fibi obti- nefcit. 6$, g nueruntmetcedem , & hi (unt viri divitia- Eft igiturhzecbeatitudo , quam in pof- rüm in civitate Domini in ccelefti patria : feffione divitiarum nituntur homines enan- .cifci, umbratilis, & non vera; evanida,non fpe enim pramij, ac pinguioris fortung a- git; quidquidhomo operatur ; & ficut apud plena, im& & purum nihil; quapropter À- mos Propheta divires (zculi redarguens , e& Píalmiftam homines divitiarum appetentes NOcantür if terta virà drvitzarum ob . nimis- quia cüm divitiis affluerent ; & delicijs dif- fluerent, fe beatitate donatos exiftima:ent, um in-opes affedum : ita Íunt virtutum cultores etiam viri divitiarum , quibus ipía ait: Qui leramini in mibilo , vocat divicias C.6. 9. 1d, beatitudo denarii nomine exhibetur ; adeo nibil, quia cüm fluxe fint & inftar fumi e- inhiant homines pecuniis , ut quamvis ftu« vanefcentes;, nihili funt faciendz : quod eti- eyi dio (int virtutum addicti nullo blandiore am edocuit Chriftus 442:tb.25. v.26.ubi pae lenocinio ad amorem cccleftis . beatitudinis terfamilias, qui peregré erat profecturus tra« excitentur , quàm exhibitione denarij dinr- -didit fervis (uisbonaíua, Greverfus intele ' mi: fed fi beatitudo coeleftis diuturna eít, lexit, eum , qui quinque talenta acceperat & zterna, cur denario pariatur diurno, ac alia quinque fuiffe lucratum , & fimilitee TX fluxo? fiquidem tranfit ad plures manus, qui duoaliaduo; qui veró unum duntaxat variósque acquirit poffeffores : fi beatitudo acceperat , illud otiofum ferváffe ; tunc he« $ eft ecerna permanens ,. & in lempiternum rus inpoenam defidia juffit ob co aufetri ta- perennatura non apté per demarium diur- lentum , & donari ei, qui decem poffidebar : num, ac momentaneum reprafentatur: eít Habenti dabitur , & abundabst ; eà autem qui Mættis p $5 enim ztetnitas interminabilis vitze tota fi« non babet , & guad videtur babere , aufere- V. 29. tur ab co. Sed 61 fervus deíes dicitur non tul , & perfecla pofleffio, (i enimtermino caret, nullóque fine clauditur , quomedo habere, quomodo poteíft quidquam ab eo- denarius diurnus potis eft eam nobis exhi- dem auferri, nonenim poteít quis privari bere? quodenim diutürnum non eft, & a- €o, quod non poffidet : qui nihil habet, nil ternum , feddiurnumà beatitudine deficit , poíffidet; nec poteft propterea quidquam ab illo auferri; quid ; -enim; auferendum eít à $ quz diuturna eít, & aterna. Verüm licét fit beatitudo zterna, ad- nihil habente? fed fi fervus . defes integrum €4. huc tamen recté denarij nomine fignifica- accepit talentum , quomodo dicitur nil ha« tut, quia bona pecuniarum videntur bomi- bere? fi unum duntaxat talentum | valore nibus divitiarum cupidis ftare; ac quandam &quatur duodecim millibus aureorum, quo« prafeferre felicitatem permanfüram , cüm modo poffeffor harum divitiarum dicitur nil indivitiarum poffeffione fitam beatitudi- habere? quia nimirum divitias , qui poffi nem eífe autument: huc accerfendus D. dent, nil habent flabilis , nec permanentis; Chryíoftomus ubi loquens de bonis. pra- ut veriüsnil dicantur habere, quamvis opes Y fertim pecuniarum ; quibus plus cateris in- poffidentes: fiquidem divitiarum, numo- / Hotsil. 4,35 hiant homines, ait; Er bec qua(t ffantia ar- rámque poffeffio fugax e(t, & infida , quae 6;.. Gep^f. bitrati funt , €$ manentía , €$ non quafi fs« Íuos przfligiis eludit poffeffores , divitize atbl Íunt umbra inertes, fumus evanefcens, & gientia , boc esí avolantia , 69 ne d mo- ,2' "mentum quidem permanentia , licét fugiti- plura illa aureorum millia fervo defidi con- vifint nami, GL ab fpharica, quam pra- €redita non tam fuére divitig , quàm divi- Referunt;figuta, volvi dicantur promptiores; tiarum umbra fugaces, evanide, & que in ac citius fugere, quia tamen pecuniarum fe nihilfunt; quapropter confulié ait Evan- apperentes fuam. in eorundem poff:ffione gelifta , Ed eutem qui non. babet , & quod felicitatem locatam eíle arbitrantur, pecu. videtur babere auferetur ab eo , quiainfidae miaslicét ex natura fua fugientes ; ftabiles funt, fugaces, & volatiles divitie , cito & Verani de Afetilibus Tomm ) K 2 mani« r 76 Diflertatio | III. ;nanibus priflini polffefforis elabuntur, & Cs q W. fugiunt ad alium Dominum : & qui letan- &ur ob acervatas' pecunias ij funt, de qui« bus dixit Amos |Qwi letamini in nibile. 3æculz' divitia [uis nom funt Zona." 66 uod fi aliquid effe dixeris)id nil boni si poffefforibus, fed aueris ac dedecori, HMHI]'J feM laqueo s propterea bumanus in eas- gl fecum vahit, fed potiüs totam malorum '€ongeriem; ait enim D. Ambrofius de bono dem affeclus excutiendus , ne (uis mortis, Lzgqueus £m euro, "vifcus n Argento, prefigüs dua'at I AC i Gap. j. Dums Dbiantes, "exus im pradim , elavus in amore. aurum quaerimus, firaugulamur : Dum ar» 67. gentum quarimus. n vifto ejus beremus : lvitias qpi amant ; fe ipfos oderunt ; Di- quia pondera quzrunt auri, vel ar« Dum predium invadimus alligamur. Bpf.n vitiis curnulati vitium contrahunt Phrygis genti , quibus premantur , GLoppri« mantur; non honeftant, qua congeruntur Wb Mydz; ditefcunt enim ut fame pereant, iNon corpus tantüm fed & ipfam mentem divitiz;fed onuftant; ut non honori,fed onerz Íuffocant divitie , cüm non finant proba fint fuis potfefforibus. Agnatum. divitiis onus eft, quia onerantopes , quz honorare deideria ad cor pervenire: quin vitia accet- ln Oäa'viaf f funt, quibus.& fomitem fuppeditant, & videntur,hinc fcité Minutius: Dzves esz fed materiam fubminiítrant , -quapropter ele- fortuna mala creduor , & magno viatico bre« lib "' ad ve vite iter non infiruitur , fed oneratur. ganter ait Salvianus Auvo nibil eft [celefliuss Ecclef, & pefimum y. ac feraisjbmum morbi geuus, Hoc initinere peragendo divitiarum acerv£ fuis funt poffefloribus impedimento,quó mi- Effe pravum in divitias affectum proborum "morum deturpatorem, & flagitiorum o- nus ad patriam perveniant, detinentur enim : lil h r mniam pautidiffimum fontem, imó & ipfius in via divitiarum oneribus pre(fi , nec ce« kf a leres progrediuntur ad terminum. Hinc il Lutn . 2—0 "vitz iarerfectorem , edocuit Judas proditor: &t pathi [unt pecuniam illi dare,qua verba ex- grandia patrimonia gravia dicuntur. onera, g. f peudenä Ch'yfoftomusin Catenaait : 7a/es quibus divites premuntur , & anguntur, enim avaritia generat pa[fones : hoc. eftà ut innuit Seneca -de confolatione ad. Hel- Cdp; it. Pecunia nibil -ad — asi- rava in divitias 4ffe&u paffiones prodeunt, viam inquiens : adeó ut affectus inhians. diviriis. indulgeat euum pertinet , von minus quam ad Deos vitijs , fitquepravarum. omnium páffionum immortales omnia ifla , qua imperita 1nge« radix corrupta, vitiorum foecunda mater, nia, C nimis corporibus 4ddi£lg fufpiciunt. Lapides, aurum, argentum , & magni,; & virtutumízva noverca : idque caufz;cur Zib.z. deia. D. Ambrofius , hunc affe&tum in — divitias levatique men[arum orbes terrena [unt. pon- gcrpellat. vocaverit alterum peccati fomitem,inquiens: dera, qua uon potefl amare fincerus autmus fincerus.igitur non eft, divitias qui amat, 3ob cap. 5.. Magna illecebra delinquendi e$t rerum affla- . * In cap. 6. entia, & alibi eleganter nominat divitias /e- quia coelo -natus in. ceeno vult detineri L6, nititur anima in. fublime ferri , quam ta- nocinia delitlorusm , quia affe&tus in. divi- 'tias vitia omnia fuadet, G infligat ad de- men deoríum premunt congefte divitie; & linquendum, nec uno duntaxat modo ett cri- avaré poffidentes opes, opus fuumtotum in minofus , fed criminum omnium 1íemina- iisdem fervandis, cuftodiendisque impen: /& rium eít, ac fomentum : fiquidem | perfua- dunt, ibi enim cor ponunt,.ubi opes repos - det avaritiam , provocat ad luxum , irritat nunt, ut innuit Salvianus Maffilienfis. Epi- ad vindictam , inftigat ad libidines , gulz Ícopus inquiens: «Cendentes profundás [pe- Lib.i. ad Ec- :deliciarum materiam fuppeditat, ira fomi- cubus infernas opes , [imul pecuniam fuam; & fpem fuar infodientes , [ecundum iUnd.Do- c(ej: Caibo- T .tem fubminiftrat 5 G nullum eft vitium, cui . pravus alfectus in divitias fomitem non ex- mini noffri dium, ub fuerit 1befaurus tuus , hibeat: tales enim generat paffiones, qua ibs erit,: €8 cor tuum. vitiis omnibus obfequuntur; adeóut qui o- Invidentes igitur propriae fa iuti animas 62. pes immodico affe&tu coacervat,illecebras ad- proprias, quz furfum innato inftinctu ni- dat originali fomiti, & uberem feralibus tuntur., terrenis ponderibus , feu auri, ar- gentive oneribus in terram premunt; fiquie .hominum paffionibus ' materiam fubmiai- ftret, Quéd fi quidquam boni dicatur in- dem mens thefaurizantis ibi tantüm quiefcit, ubi thefaurus conquiefcit ;; imó ibi premie effe divitijs, non aliud certé dixeris bonum efle, nifi quia in-amatores fuos ita feviunt , tur,& torquetür;ubi congeflee divitiz ab ipfa ut in magna eos pericula injiciant ; ut no» longé non abíunt, Quid ni,an non pondes re preffus fatuus haberetur ,f majora pete- Lib. g, Epift tavit Ifidorus Pelufiota inquiens ? Divirie 447* - unum mibi. continere bonum videntur, quàd ret pondera, quibus graviüs premeretur ; €25 amantibus ingentia partant pericula ; & iisdemque opprimeretur ?-(anà mente nec do- quó major earum affeGtus eít, eó majus perie nantur, qui divitijs affluentes, alijsque ine culum Íubit; qui eas amat. hiantes congerendis; id unicé concupiícunt uberiori divitiarum copiá gloriari , ac gtáe 'Niotibus congeíli auri ponderibus premi ; ab hac infanz mentis nota vix Íe eximunt divi« uis A ffe'tus in di: itiasplurimum adfert difpendij,nilq; compendij 77 tijs affluentes ; quosque divitiarum uberior nes, G quadringentos milliones aureo- €opia in fuperbiam erigit,ac in tumorem ine In Ecclefinp, rum, utnotat Cornelius à Lapide ; & ni- flat; pudori potiüs fuffundi deberent , quàm hilominus candidé fatetur Salomon ,. íe in patt 3 5.49. gloriari hisce oneribus premi, fcité Ugo univería fua opulentia nil aliud deprehen. Hotuil,.z, i Victorinus. |Quis non van? glorietur am- diffe prater vanitatem i ;«X aæi&ionem Ípi- pliós fe cateris oneratum effe ?. boc profettà fitüs, ."Eccle.änjä. 9I. divitia , boc dignttates [uis po[fefforibus faw Da divitijs affluentem, quileng?, la- ljon conferunt , ut quo ex. ejs plus aljs ae- téque fine termino , & propemodum in in- eipere videntur , inde plus aljs onerati inue* finitum. exporreéta poflideat rura ; zdife- )7. niantur : hisce ponderibus pragravati mini* cia fplendidiffima , 1n quibus laudetur ame mé fuerunt Chrifli difcipuli, de quibus S. plitudo, ftructura, ornatus, & univería fu- JBpiff. xt, Hieronymusad Ágeruchiamait: (Quód nom erant divitiarum (arciná pragravuati ,. & pellex, quà auro illita, quà gemmis fulgi- da, ac unionibus, margaritisque di(lincia: monet Exuperantium, ut nudus , & levis.ad Ejift, 5 s Stagna maris inítar in iÍmentum effufa , adie coclum evolet , quia auti pondera alas de- ficijs circumíepta , omnium pilcium refere primunt virtutum, ta ggncribus. Colles vinetis, racemí:que OCarvio, Ípumantes. Pradia culturá, & feracitate 690 Effe divitias oneri ,' non honori , i-mö G impedimento nitentibus ad fublimia; nos feliciffima, Sylvas pafcuaiuppeditantes in- edocuerünt primavi exorientis eccle(iz fi- numer& pecudum multitudini. l'alatia , i 5 " deles, qui Chriítum fecuti tertena quzque quoruit; fundamenta tartara penetrent , G teliqueront, ne impedimenta ijsdäm inijcee faftigia quaft propé Lunam protendantur ; rent, & obices, ut monet Salvianus Maffi. z;&. 4;0 dd quorum parietes in exuma facienonoifi Ale- lenfis, — Plerígue eorum bec babent , quafi xandrina marmora veíliant JINumid:cis di« Ecclef, £f £bel, exordia . &6 qua[i 3ncunabula conver[ionis ftin&tacruflis ; vel filice-pinlo, atque cone fue . ut pritsquam limen fantie prof effronis tufo ; aut coerentis imbricatim difpofitis , dnutroeant , de proprijs fib faculiatibua mibil ars ad finguiarem communiat elegantiam, l lls relinquant ,juxta illud Demini Nofivi.. Ven* Quarum in atriis zfluent fon:es intra mar- moreas coacharum laxitates ; vellaliant /n de omnia, qua poffiaes , & da pauperilus , €9 féquere me. ll itZque vocantem DEUM cratere , € cujus labro caduci laiices , veli 1 r fecuturi priuc vendunt omnia ,. quam fe- inftar tenuiffimi ; G zqué translucidi , ac guaniur ; quia diviias onerum , acampedi pellucidi dimittuntur in. fubjectas pifcinas 5 gyentorum ioco e[fe ducentes , expeditos jemon quas circum fyphunculi plures expreffi mie purant ad. fequendum DEUM , "ifi omnia cent 5 vel ex varijs fiftulis foras exilientes ad prins carnalium. f[arcinarum wmpedimenta altitudinem nitantur originis ; móxque ree- projecerint ,. fimul ut more bominum com- cidentes in fubjectumjalveum grato labendi tunmultu placidé obmurmurent.Da divité,cui ä guigrantium prits ad locum babitaculs deffi nati ves fuas trausferavt , quam [e ipfos « tota ferme domefítica fuyellex argentea fit . hac deponamus pondera, ut iurfum mitta- vel etiamaurea, meníz, vaía, felle , fcri« x* mur, ut in fublime nitamur, nia; dareprehendenrem iniquiffimaseorum /9» querelas , qui noftram atatem ferream effe Non Íunt divitiz eas pofüdenti-bus'iee vamini; Íed ijsdem gravamini auri, & ar- lamentantur , cum 2ffluat avro » argento'z hunc tamen inter divitias fuas trepidum ine 22 genti pondera.? qua quó majora fubeunt cert& cogitationis folicitudo difcruciat, ne jj a t incrementa, eóperniciofiüs aggravant , pre* müntque poffeffores, À vera exulat felici- predo vaftet , ne percuffor infe!!et , ne ini- ([/; Cullte mica cujusque locopletioris invidia calume T tate , qui divitijs inhiat , quia tunc vitijs Huic nec cibus fe- propenfiis indulget : perinde ac divitijs, niofis litibus inqu:e-et. curé , fomnüsque contingit ; frequenria & vitijs cognata, & perquam affinia inlunt 6t emittit in convivio lufpiria , quamvis in nomina ; ita parüm videntur re ipfa diíta- re , qua divitijs, & vitijs congruunt ; re» gemma bibat ; quinimó , epulis gravatus vinóque madidus adhucinthoro, mollique Ípondent integra feré echone ultima primis, quia promptiüs divitiz dicuntur in vitia de- pluma vigilat , nec intelligit miter (peciofa generate , quibus faltem viam fternunt, ac fibi effe fupplicia, nec cognofcit auro fe te« neri alligatum , & poffideri magisà divitijs, emolliunt , dicitirque propterea , plus di- vitijs ineffe afflidtionis, & vanitatis, quàm ac ijsdem affinibus v vitias, N ! itijs, quàm. þoindere di- folatij , & felicitatis. Poffederat plura pretiofiffima Salomom , cui David exuens Nulla igiturin divitijs felicitas, .utk non mortalitatem pro folatempli Jerofolimitani immerito Sy!lam felicem illum hermaphro- fiructura reliquit talentorü auri centum mil- ditum poít Africanum Bellum gloriofis fe lia, qua c.mputantur ducenti aureorum verbis efferentem praítrinxerit; neífcio quis iniliiones: & argenti mille millia talento* optimatum , redargueritque , quomodo bo- rum , qua tantundem computantur , una niviri nomen potuerit affumere , qui modica fiquidem libra auri decem argenti libras va- in fortuna relictusà l'atre, tot jam divitijs af- lote equabat : reliquit igitur David mo- flueret ?. quia nimirüm videtur opulentia telis armata aureis morümi tiens Salomoni fuperftiti bis mille millio- " megritati bellum K ; indig — —Ó MÓ M««« DT ^8 - Differtatio: 1II. n indicere cümenim pu gnent opes ármis af« filicet in. Dujus qità iucevto ,| étm vetibín " genteis, inermem virtutum aciem facilé exe rerum -[uarum ,. €5i plicatione pairimont) t L;'þ. " pugnant, G prtofternunt 5 adeó ut vix in derelicto : hisce retil M us finunt fe homines hi m m eodem poctore valeant ftativalocare virtus , prepediri, ac implicati , qui divitijs acer- & opulggia , cüm hac interitum illius ju- vándistótam impenduntoperam? & iraim- : giter moliatur ; hinc Lacedemonius ille fcité plicantur , ut expftcare alas cogitationum jj d divitias thefaurum edixit malorum,calami« nequeant, nec ad fuperna avolare :' uia come "i. tatis viaticum , comitem improbitatis , vin- pedes, & vincula terrenis delitefc n di« MP. UI culum injuflitiz ? * aureis fiquidem nodis vitijs,' quibus implicanturvitijs, & in ime poffidentium voluntates illaqueant 4 vinci- detinentur, qui divitijs afluunt : hinc Ni- "atque, & ad quacunque pertrahunt flagi« cetas Choniates in Manuele Comeno de Jo- tid. Non enim aurum lutofz genitricis ànne Épiceno, ait, ^ Sed divitias perpetua terreus foetus poteft nifi fordibus inficere vinculis . infolubilibus eonffrictas teneret. , Mydas illos ,, quorum pafcit aviditatem, nec eae magis in publscum prodire. pateretun, Neque aliud quàm opulentia Czfarem , & quam olim Dana£m Aerifius, Pompejum furialibus in exitiim Reipublicz Poffident , ligíntque avari fuas divi- 25« fac:bus armavit , cum intellino odio exci- tias , fedimiferiores ipfi poffidentur , ligane tárunt incivibus difcordias , ac difüäia, qui- tárque fuis à divitijs ;; earíámque affinibus p bus veluti diflecta matrisalvoinpatriam , & vitijs Cümvinciuntopes , vinculo vinciun» Rempublicam fzvierunt, turipfi cupiditatis; fcité Chryfoftomusau- 1'/44 " "EL Qui fapiunt , in auro laqueum ca* rea fua eloquentia divitias carpit , inquiens: Aogoil. va. » vent , G retiain divitijs ; ne vitijs capiantur , Si divitis fuerimus Aligati, quomodo vin- in Epiff-.1, quia ut monet S, Ambrofius, Jeguensin pe* cemut aduer[arios ? Sunt entmmanuum vin- ad Cevimib, : Lib 4.in LHuHCATOo, euniaefl , quo miferà irretiunzur , qui pe- enla-bis , qui divitjs , quas po[fident , uti euniis inbiant. Et de bono mortis, Lagueus uefeiunt, Ligari igitur fe finunt, qui con- , Cif'c $* in, auro, vifcut zn. avgento y nexus in piædio, geítas divitias in faculis ligant , G eodem., clavus ia amore. Dum. aurum. querimus quo divitias vinculoilligant , libertatem ipfi firangulamur : dum argentum querimus 1n perdunt ; congeftis fervientes divitijs ; eo* ejus vifco baremi ; dum pradium invadi- rümque cognacis vitijs. 7u , alligamur. Plerósque adlaqueumad- lNemo ita defipiat; ut i lligari.vä-it , cum 56. Ont, 1, egit aurum, incidit.pra ceteris Judas, hunc liber effe poffit , nemo patiatur fe hisce vin- in laqueum , qui auri amore poffeflus , la- culis conftringi ,. fi fervitutis juggm cu- Qu queo vitam claufit , ut fcité notat Drogo pit excutere, — Quisque in fublime adípi- Epifcopus Oftienfis Ze Sacramento Domini. rat , cupitque in colum avolare , neceíse $eri, T. c& Pa[fonis , ubi loguens de Juda ait: Ee- eft, rejiciat hec vincula ; , exuat crafías!, ce infelix qualiter excacatma efl ,. maluit ac ponderofas has compedes, quibusin imis fé ipfum perdere , quàm denarios perire.s. detinetur.; neque enim compede , five au- Denarios templo ,. (e ipfum laqueo addixit, rea, Íiveargentea , autetiam fertea prae A mabat baredes fuos., qui eosdem denarios peditus furfum niti valet , ut fcité inqui£ exinde colligerent. Projecit eos $ templo, S. Nilus, Adovarus in colum con[cendens OVJ! $ ofe & abjens laqueo fe fufpendit, ' Jam diu erat eic fimilis efl , qui pedibus [ui vineulo con- AVATFIGR, . quidem , quód à Chriffo rece[ferat , & avia- firiclis currere conetur. Pudeathominem , vitielaqueo [e fufpenderat : féd quod fecerat quem natura , & gratia libertate donárunt in occulto , palam omnibus innotust. Utis finere (e hisce vinculis illigari ; & miferze fà nam plures noflrum avum Judas non ha- fervituti addici. Divitias ligere mentern avari, expertus fuerat Matthaus , cüm ad- beret , qui avaritie laqueo irretii , & divitijs prepediti , vitijs non illaquearen- fuc effet Publicanus tefte S, Petro Chryfolos tur. Hinc Apoítolus monet fuum Timo- go,quiait: AMartbeum Publicanum divitia Sergm, 28, h MP, l I«adn- theum : qui voluut divites fieri , incidunt fic cupiditatis pullicabant Magiftrum m for- snoth, 6. mhj. gn tentationem , 6 laqueum Diaboli , quae nace avaritie fic cogquebant ,. fic aliigabant vinculis cautionum , faculorum ponderibus , dp Pfalm. verba expendens , S, Ambrofius ait : 44- 218. 0f Af. vertis laqueum diaboli effe divitias, quem fic presmebaut , — ut levari ad iunocentiam, 14-0 tetendit etiapa Saluatori, ac ne medicrem ad juflitiam furgere 5 adivirtutem . progredi buuc laqueum putes ,. Tudam Apoffolum , nom waleret. . Cüm primüm vero hac vin- laqueua 1fle firangulawit. Laquei funt. di- cula diftupit, ab hisce ponderibus fefejunxit, — & retia dilaceravit, liber fa&tusad juftitiam vitiz , quia miferé capiunt in fuum famula- tum 1jsdem inhiantes. D illicó furrexit ex publicano , ad Apoftola- tum evectus, 24« Non foiüm laqueus, fed & retia dixe- ]ta eft quisquis avaritize rim divitias, quiavitijsirretitur, qui divi- pulfatur ftimulis, fuis à divitijs, quas putat tijs augendis inhiat : hinc qui fapit exem- poffidere , miferé poffidetur, iisque famue latur, qua in hominis ufum , ac ferviuaà plo Apoftolorum hzc retia relinquit , ut pr& cateris alijs Severus , de quo ita fcri- natufta deítinantur.. Epiff. 1, 76. bit S. l'aulinus ; inquiens : Celeflem Pa* Legimus moris fuiffe olim ut Rei, && £rem antegerterat terreno parenti , exemplo nocentes aureis vinculis , catenisque argene dpoflelerum Batre n navicula f'utiuante 5 gs' ef- teis w-rincigren'mr , utco locupictior fent-, i Affc&usin divitias plurimum adfert difpendij;nilq; compendij.79 fent , quó nocentiores; eó vinculis nitidibres, þ'erfonatiqu.e divites, & fallitur , quiex ex» quó íceleribus foediores,. hüc vocatur illud tima faciejudicium de illis eftimat: Pulchré Lib. de ba- Tertulliani; qui loquens de populis;in qui- ait Joannes Chry(oftomus ,. ficut efilores Concione 25 bizu iulier. 8le Lazavo, €, 70 bus mosiíIe vigebat ; ait , qui Auro vinélos iu $n fcena Regum ,ac Ducum per[onas, item ergajiu'k babent , & divitijs malos euerant ; Medicorum ,. ac Rbetorum ,' Sophiflarum ; Lib. de zantó locupletiores , quantà mocentiores , &5 ac Militum affumentes ingrediuntur , cum eultufatmin, innueas hunc eundem morem apud priícos spfi nibil borum fimt : fic & in prefenti vita ait; urum ipfum , cujus vos gloria oce paupertas , E$ divitie. mibil aliud. funt y €AP. 10» Eupat , cuidam genti ad vincula fervire ve« quám perfona, In mundi tbeatro , — fi It fersnt Gentilium . lirtere, — Non ita defipie dentes in. fiena [Detles ,. ubi videria plures ant divites, uthisvinculis, ac catenis appee divites , me putes verà divites effe ,. fed g: tant illigari, Quéd fi tortores olim vincue divitum obretlos perfonis, Sicut qui i lis , & catenis legimus reos illigáffe ; quis fcena Regem ,. el Belli Ducem agit , fre-; non dicat, divitias divitum Yortores? cum quenter eff famulus eorum , qui ficus , aut MRERE A ii fuos vinciant poffeffores , torqueántque , ut Botros Vendunt inforo: ita & bic dvpes eree [j* fufpirent in convivijs , vigileat in. pluma , brà pauperior eff omnibus , quód fi detraxe- illachzy mentur in rifu, anguítentur amplio- ris illi laruam , fi con[cientiam explices, && ribus in plateis ? quia ut recté obfervat S. angrediaris auimum 5 multam alliec offendes Momil, in Chryfoítomus, jJam veró divitia funt tore vtriutis inopiam , comperiésque omuium effe n W P/Jl' QSU £0re acerbiores : Tortor enim corpus vincit ; bominum abjecliffimum, | Ex quo conjicitur, il a. fed divitia animum vinciunt ?. qides tllum divitias moeroris potiüs , & triflitie exhi- Epf.1, vintium , nec illius te miferet 2 illum p'o- bere materiam , & divitias effe fuis poilef- H m prerea odi ,. quod vincitur 5 quod non ne. foribus , fletui potiüs , quàm rifui ; tam- eeff;ate ,. fed confulto catenam atiraxit. etí divitijs affluentes latitiam oftendant : Imo non vinchis tantum, & compedibus prz- fucatatamen hxc eít, cui larvam, fidetra- xeris , noanifi curz, folicitudines , mole- peditis , manibusligatis reis ,. pares dicune tur divites ; verüm etiam canibus rabidis, ftiz , angoresinumis deprehenduntur in pe« qui catenis vinciuntur, Divitum (iquidem &oribus, eóacriüs torquentes animum , quó L. X* v catenz curzíunt, G anguíliz, quibusop. cordis penetravir intimiora, j primitur, qui auri ponderibus premitur , Neque ingenerare poffunt conge(te di- 72» Qrat, , de. Ut notat S. Nilus , inquiens:: Dives erume vitia genuinam Jetitiam , cum tam diré AVATHEA, nt$ , £5 molefiis impeditus ,. 8 «anis suflar fuos diltorque;nt poffeffores, acvitijs om- ef , quod fi migrare compellatur ,. dvostia- nibus folednt viam (iernere ; adeà ut polt LT rum memeriam , & dolorein inutilem tan- Piutum , fequatur Venus ,. sitque luxu- quam gravem [arciuam circumfert , mae ria auri pediffequa : tanta enim eít luxu« vore fhimulatur , animáque vebementer an« rie , & opulenuz conjun&tio, ut affluentes N zif divitijs, vix àvitiJs praefectim carnis fint im* gitsr , quinimo canis unico Íole: vincuio li* gari ; dives veró pluribus circumligatur , niunes. Euam olim in templo nbi vafo- MTTA quia quó plures pecunias babet , eà pluri. rum aureorum acervos , aureásque cortinas bus curarum catenis conttringitur , ut diffi- confpicimus latuifle , inibi Adonidem fuifle )l lil ciliori fit fervituti addictus, ac rigidiori fa- deprehendimus; immo ne: latuit ibi Cupido, vyaritth, p mulitio ; rabido cane eo gtiam infelicior ,quó qui nudus lufit , & in fumma rerum opulen- ditior, tia didicit laícivire : & quia nudus acriüs $ Auri fulgor , argenti nitor ,. gemma: tunicatos ; . ac veflitos inflicto vulnere fau« rum fplendor iridem referunt extima fui fpe- ciavit. Non igitur mirum, f1 Venus come cie ; fallunt enim , quos habent ípeclato- burat , quos Cupido transfigit, In(idia- MORT tes, à quibus fub fpecie risüs lachrymas ex- tur nudus amor P'aludatis, quos(latim de- fÍpoliat , nec quisquam promptiüs nudatu£ ;"*p)' 184 dqarap , VOfquent, ut lepidé tetigit Joannes Tolle- ecelef. narius , inquiens : Nzbil ef mortali condu- graffante amore , licibüsque veftitur, quam qui molli;:ous'., dup- s ecibilius , quàm ut divitias inflar arida effe veputet , qua vano [Mendore perniciem [uam Quis credar divitias fpoliate fuos pof« 8o, occultent ,. 68 fhellantium oculos mox la- feffores .eósque deprimere , nonerigere: do- ebrymas datura f allant. cumento elt nobis Salomon , quicüm emilffis Qued tiTris , cüm in nube ridet , pluvias fpondet , ita riden- ad Tharíos navibus. receptisquenataret in au* tes in divitijs , imbres mox tunt daturi la- ro , Íeu afflueret divitijs , in luto deje&us chrymarum : & ficut fucati funt ,. ac lar- eft ; quia vitijs indulfir. Rex autem Sa- vati, feu ficti, quos Iris colores exhibet ; Iomon adamavit mulieres alientgenas zmul. latvatas etiam. dixerim divitias cum aliam 1ab , filtam quoque Pbaraonis , & Moabi* Ípeciem preleferant, à qua in reomnino di- tides , ]Jdumaeas , €$ Sydoueas , £$' Ze. ftant. Non donatut felicitate, non affici» tbaas , ut legimus in [lacris litteris, Ec- ce quàm infelix fuit Salomon in ipfa di- tur gaudio, quisquis divitijs affluit , aurí- . que oneratur ponderibus . larvatus eft hic vitiarum felicitate , cum per gradus Ge- 76! rifus , fidta hec felicitas, quà dives, quasin monijs infeliciores in voraginem volu- intimo pecCtore cxpericer curas , contegit ; ptatis , & vitiorum praceps ruerit T H Primüm Regis filiam non tam procus, quàm ns alf]s appareánt j períonata funt divitia j g Prin« » 90 Differtatio Ill, Princeps ciepefiit; poftea accenfam facem Gant, nec quó illa pertineant ,. qua ex loue Hymenei Kegni juri przetulit, & alienigenas ginquo firusuntur , antelligunt : idem vobis thoro adícripüit. Obducebatur tunc infana evenit ? marcetis in ve[firu rebus, nec cogitae libido (tudió firmandi feederis , ac vorto il- & t , quot cafus undique immineant , jatne luftriorisconnubij. Etclicét ardere toeda non Sunt igitur die que pretzo[a fpolia laturi. valeret exterarum nuptiarum, quin templi vitiz plenz periculis , referte ditcriminie lampas extingueretur ; San&tuarij nihilomi- bus, &vacuz deliciis, exutz gaudio ,. quia Sern.110, de. nus nox iíta colerabatur tanti generis, accla- ut monet Auguítinus: Diviriesle, quas éempore, J rioris connubi( compenfíatione ; libenter putatis plenas effe. deliciarum, pleniores funt u prztulit populusReginam lucernz Sanctua- periculorum ; nullusigitur fanz ments . fibi rij, & fplendorem connubij templi Lychno. eblandiatur divitiarum affluentijs , quia qui Verüm quia Salomonhác nuptá haud fatur; dives efl opibus , dives eít etiam periculis, Líb.7, caf. H ad /Ethiopas etiam abripitur, ut non minus ut monét Lactantius; 24 zgnorass quet pe- Ícelerum , .ac foeminarum caligine etiam riculis , quot cafibus cum bis malis . opióus templum obumbraret,domümque propriam f*hiaceas ?. nemo igitur credatíe à periculis obícuraret,cum feeminas /Ethiopas Hierofo- alienum, cum obruitur divitiis , quia tunc lymas inveheret. Et quia quó quis plus indul- fnajus imminet periculum quó quis lomgiüs get libidini,eó acrioribus urgetur flimulis ad .Non caret [e à periculo diftare autumat, alias; & aliastranfiitSalomon mulieres ; czz periculo amor ditefcendi, ut qui divitias non yna [atis femina , nulla [ata, 1mo & quzrit, periculis obviet , ubi enimquis in- «. Numina, quibus flexo poplite obfequia prze- cipit vere ditefcere, incipit innocentiam nee ftitit: quianimirum opulentiá , & divitiis gligere, & cüm inhiare incipit divitijs, vicijs affluentes promptiüs ad deteriora fluunt , & iudem incipit indulgere, | Scite Sanctus Hi« aliena quzrunt Numina , quibus miferé in. larius expendens pericula, in qua Íe divites ferviunt, &ad id relpexit David càm cixit; injciunt ait : Perzculofum eff velle dz'teþe-* Cab. 19.52 $ gfalm.2Y. — Adoraverunt omnes pingues terra,(eu quot- Mattb. re, & grave onus innocentia [ubit sncremen- quot terrenis opibus abundant. Moris apud ts opum occupata., Athenienfes referente Svida fuit, ut divites Quéd periculis obviet ,. qui divitijsin- 84. "Concion. 10. pizgues vocarentur; & .D. Auguflinus divi- L 4 f hiat, id etiam monumenta priftorum exe fiuj, 6, $5 Vf4l..48«. tjas a pinguedine vix fecernit: ait ipfe: a prefferunt: dracones enim olim cuftodien- ducaverunt ,. 65 adoraverunt omnes divites dis thefauris praficiebantur, ut perinde effet ferrez? quia nimirum divites folent pingue- thefauros, ac dracones quarere,& acquirere, Ícere , & ab effe&tu divites pingues dicuntur; ut uno, eodemque itinere pericula Draco- idque conjicitur ex illo Zacharim Carnes UT IT £.Il. num,; GL opulenig divitias quarentibus pinguium comeder , Íeu. ut habet Chaldaica Obviarent. Quinimó draconis exercet mue . l. veriio fubflanziam divitum. nus is,in quem cupiditas divitiarum fuas Veras qui cupit divitias poffidere, affe- exerit vires, quia perinde ac draco. vult & €u, & przfertim amore in divitias fe fpo- iple cuftodiz adjici divitiarum : qui enim liat: tunc enimeó fit liberior, quó paupee divitias congerit,neceffc eft eas dracone vigi- rior, quia utappofité loquitur Sanctus Lau- lantior cuítodiat, ut vel ipfz divitie multo Lil. dep?« . rentius Juftinianus: Nz/ perdit,qui fe ipfum labore congeftz, plurimóque fudore parta BEÉHACAD ^ pobert: dicit tamen querimoniosé, qui di- fuos torqueant poffeffores, quos etiam iise lexit ,. & amifit temporalia : pecuntam per- dem compellunt famulari. Germanorum didi s fortaffs fi non perdidufes ,. illa te per- hunc fuiffe morem legimus , ut numis fere didiffet , felicem te dixerim ,. i cum illa a« ram infculperent, ut hinc difcerent poffeffo» varitiam perdidiflü , antequam tu . baberes, res divitiarum , pecuniarum amore perinde alius illam perdidit ; intellige tamen, quam cor fecari, ac ferrá lignum , quia mentem snulta cupz'dttahöw viapracifaest. . Dives diducunt numi, cüm amantur, foléntque enim in fuperfluitatibus refoluitur, à jatlan- perinde ac ferra dividere, feiungere, acíce tia efranatur, curritad lbitums currit ad parare, dividunt enim divitiz amicos ab ami- allicstum ,. && ftmt infirumenta penarum ,qua cis , & plerumque etiam à Deo , cum facilé Labor £5 eraut. oblilamenta culparum. affluentes divitiis vitiis indulgeant, quibus- acquirendo , dolor in amittendo $ timor. in ab honeílamentis virtutum alieni à füummo poidendo, mentem [emper fatigat, folicitat, bono feiunguntur. Divitijs non retantüm,. & afffigit. Ífed etiam nomine cognata funt vitia, ut Ul i $2, Divitias igitur plures comitantur foli- pulchré Eucherius inepiftola Parenethica ad citudines, ac pericula; prafertim fi avidé Valerianum adeó quedam focietas penes etíi- quarantur,G& poffideanturauaré; tunc adeó am nominie duabus bis rebus vi tj , 8 di. in amatores fuos feviunt, ut in graviora pe« ricula eos conjiciant, & quó major eítin Latet in divitijs vitij nomen, utinam 84. easdem amor, eó majusimmineat periculum: non etiam res : & ficut eo in animo ubi vi« €4p.26, fcité Seneca de vita Beata : Orzofi divitiis tia flabulantur, neceffe eft virtutes exulents Juditia , nec pravidetis earum periculum fi- proinde & vera lztitia ; fequitur ,. verum DMM' 4 eut barbariplerumque melufi, 66 iguari ma- gaudium divitias non pati ,. quia vix virtus , cbinarum y- (egnes laborem obfidentium. [pe- qua vera latitig eft genitrix, divitijs cona foc;ag l Affc&tosin divitiasplurimum adfertdifpendij,nilq; compendii, $r fociatur,& egré cum iisdem coharere probi- Hinc fi divitiz facilé ad vitia viam ez 87 tatem ceníuit etiam Sylla, qui referente molliunt,rectus tamen earundem ufus virtu- Plutarcho jactanti fe cuipiam, quód vir pro- tum promovet culturam, fi nimirum paupee bus effet , refpondit: ,Qui poffs tu probus ribus erogentur, & quà majores affluunt o« e[£? qui cum nibil à patre acceperie y. munc pes, major excrefcat munificentia: idque die po[fides adeo multa , innuit enim decremen- dicerat Sanctus Job, qui prz cateris Oriene ta fubire probitatem, fi divitie crefcant ; fi I ij talibus bonis affluebat temporalibus, ait enim jore, pluribus augeantur incrementis, Si negavi,quod volebant, pauperibus, €$ ocu- b-31« 8]0 .. Quis veró modus fervandus fit in divi. los vidue expetlare feci : fi comedi buccellam tijs; prz(cribi quidem pote(t;an veró fperari; meam folus , &6 non comedit pupillue ex ea. non affirmárim, cüm & ipfz divitie modum Non damnat Author facrz hiftoriz in Jobo neíciant, G quóplurescongeruntur, eó ea- A ;'IJE', opes, & divitias, fed probum earundem u- rumdem fitis acriüsacuatur, non absque de- fum commendat, eó quia ftimulos addat vir- trimento virtutis, quia ubi de(iderium ardet tuti : recenfentur quidem in facris paginis divitiarum cumulandarum, cinereí(cit difci- bona temporalia , quz poffederat , ted ut ap- plina ,. exareícunt vircutum flores, & extin- pendices, ut accefforia ad ipfam virtutem, guitur tota probitas; quia divitijs promptiüs quatenus Deus adeoeít munificus in cultores coníociantur vitia, Non tamen divitiz ex virtutum , ut non-íimat iisdem qaídquam- Ífe improbz cenfendz funt, cum ex fe mali deeffe. . Utinam pluris probitas morum fie- quidquam non contineant, nec boni ; fintque tet ab hominibus , quàm pondera auri , & bona adiaphora, feu indifferentia, eo quia argenti? pluris cenferetur fplendor virtue poffimus ijsdem benà, vel malé uti, fintdue tum, quàm nitor gemmarum : pluris ex« bene utentibus veluti pennz, quibus ad coe- ercitium ju(titiz , quàm acervatio pecunia« lum attolluntur; & malé utentibus pondera, rum: ditioresprocul dubio fierent homines, A $6. quibus ad ima deprimuntur. quia patrimonio virtutum ditati, Qui4 pro- jb Sunt igitur divitiz, quz uberem fuppe- deft arca. plena bonis, ait Auguftinus, Si m« Serm 19, ditant materiam zqué virtutis exercendz, ac aniü fit con[cientia, Quid prodesi diviti d improbitati, & vitiis indulgendi. Plerum- quod babet , fí DEUM, qui omnia dedit , P ) ad Ii- que (celera opes docent; hinc Apoftolus fcri- non babet : adeo humanum judicium eft N "motb. 6, bens ad Timotheum ait; Qwi volunt divi- corruptum, ut neglectá virtute, pofthae tes fieri incidunt in tentationem , &f in la. bità probitare folas in hominibus divitias ve- queum Diaboli, & defideria multa inutilia , neretur, &tanti faciat hominem, non quan« & nociva, que merguat bomines in. interi- tum in fe revera e(t; fed quanti eum faciunt ;ucc TN tum ; quinimo etiam Servator ait; Facilius eftimari bona, affluit, que poffidet, divitiz, quibus efl camelum per foramen acás tranfire,quam divitem intrare in Regnum Dei, — Vix idcre- 88. Non ita fuit S. Job, quinihili faciens deremus, nifi is diceret, qui nec falli, nec nos divitias, quz illi inerant, foli virtuti adhzfit; fallerepoteft, fed quis non credat, (i is dicat, plísque ftuduit fimplicitati , quàm cupidi- in quo nec dolus, nec mendacium effe poteft, tati; plus juftitie exercendz , quàm defi- Qui igitur divitiis inhiant coacervandis , ex- derio the(íauros coacervandi ; & tamenpro- cludi voluntà RegnoDei , cum facilius fit, cerum atatis (ug potentiffimus fuit, opie €amelum per foramen acüs tranfire, quàm büsque exundavit ; nimirum quia fortuna divitem intrare in Regnum Dei , unde vel de- illi favet, qui virtutem fovet; eique eft fe- bet dives tranfire cum camelo per foramen cunda, cui Religioet prima, — Erigue vir acüs, vel cum eodem defperare de RegnoDei, ille magnus inter orines Orientales , (1 quage ex decretoria fententia - illius , qui mentiri ras, quomodo vir ifte defcribatur fubdit Au« non poteít, Sedquid ergoagendum? fi di- thorhiftoriz facrz: Erat vir ille fepplex , vitiz Majorum induítriá coacervatz acceífe. & reciu , ideo rectus quia fimplicitati , & re- rint; an cum Philofopho abjiciendz erunt &itudinii opulentia famulatur. Nonkta. omnesin mare? probandanone(t mens hzc men Jobi opulentia limites exceffit. neceffi« a Hpspee " ais O adeó indignabunda, fed fi divitiz accefferint; tatis ad. illuftrem familiam tunc temporis omni ftudio curandus eft probus earundem ^. congrué fuftentandam : ait facer hiftoricus, V ufus, cum divitijs poffimus etiam Regnum Fuit poffeffio ejus — feptem millia ovium, &$ - LHG. 16. Dei nobis emere , ut nos monet Chriítus a. tria imillia camelorum , & quingenta. juga pud Lucam Facire vobis amicos de mammona bovum , G'quingente afine ; hifce potentif- iniquitatia , ut cum defeceritis vecipiant vos fimi viri opulentia circumfcribitur termi- in eterna tabernacula, - Quod f contra- nis , quorum nofílris temporibus puderet. &us emptionis venditorem obligat, ut que virum quemlibet illuftrem in ordine eque- paratá pecuniá emimus, nobis tradat ; vendi- iiissctdiiiiidiin ftri; quisex nobilibus non fe patiperrimum tores Regni Dei funt manus pauperum janu- tb diceret, fi iis tantüm inílrueretur opibus, am ccli nobis aperientium,(1 manus paupe- quibus inter Orientales Job potentiffimus rum eleemofynis impleamus, ipfi nos redi- habebatur , cui tamen nulla fuerünt figna, munt à noxis Peccata tua eleemof[ynis redime, nulla tabulz, nullzaulez, nulla fupeilex au- & iniquitates tuas , mifericordiis pauperum , rea, G argentea , necpotaria gemmata, nec Jorfan ignofcet delitlis tuis lances ex argento conflatz, nec vafa exau« . Ferani de dffeBlibus Tom. I, ro -^ Differtatio II 82 ro cum emblematis faberrim? cxlata , neque micos de mammona iniquitatis fibi compa- picta telz , qua fictis coloribus vera expri- rate, ut in zterna nos recipiant tabernacu- merent equé in floribus, quàm in plantis , la: invidentiá pleng fünt opes, maximae brutis, € hominibus. Adeo enim opulene rümque offenfionuni referte ; fed utrique tiffimi illius temporis Principes horrebant malo una medetur munificentia * nemo fÍi- Ípeciem quamlibet,apparatümque luxuriz: ut quidem liberali invidet aurum , quin potiüs ijs tantüm contenti effent, qua natura fuppe- apprecatur, ut cumulatiüs eodem ditefcat l : l ditaret. Ovestunc computabantur in cenfu, nec ulla fortunarum offénfio- legituré libe- ralitate nata; cum ea fir hujus virtutis in« & boves;ac reliqua jumenta agris excolendis, vel fructibus comportandis apta, doles, ut eorum amorem fibi conciliet, in $9, Non legimus poffediffe termas, viva- quos fe diffundit, & odia extinguat ; imà ? ria, T heatra;contenti tunc erant Proceres ijs, ignorat liberalitasinfidías, quas avaricia ine quibus D. Paulus Apoftolicam circumleri- venit 5 convítia non audit , quibus fordida it; quibus pütegeftatem, Fuerunt quidem Jobo afi- parfimonia pulfatur ; odia nefc nz quingentz , fed equus nullus,biga , & infelix avaritia obftetricatur, Da divitijs Sut 0. quadriga nulla; vel fi habuit , ea Deus recen- affluentem , . fed' lþiberalcx'n' ; & munificum fere noluit , vel quia fuperflua etiam viro in pauperes, in amicos , i quosvís , opern Principi, vel quia viro jufto minimé accom- ab ipfo pofcentes , & hic expers etit amula- modata, Unde non mirum fíi vir rectus tionum , infidiarum , fraudum, & invi- ;;[ fuerit Jobus , cüm nihil- obliqui, feu ad diarum , quibus. D w;/;)], h ?þlcæ paffim gvar-itia ob-- congruam fu(tentationem non neceffarij pof- viare. federit , omnémque fuerit. fuperfluitatis - Amici, qui prod Efe veiïntg -xäülla me- 91. pompam execratüs 5 przterea quia licet ei liori arte poflunt comparari , quàm munie fica bonorum largitione : non eít timens fuerint ovium feptem millia , nusquam ta- men de pafcendis ovibus folicitus fuiffe legi- dum., eos velle nobis obeffe , quibus proe tur , fed curam totamimpendiffe in epian- deffe (tudemus :: qui commoda à nobis re-. dis filiorum maculis, ut documento foret cipiunt, ben£ nobis apprecantur , funtque patrifaniilias , quem anxitudo augendz pe- nóbis auxilio , ut fibi coníulant, Neque cuniz exagitat ; & nulla eum tangit folici- ex folo illuftri genere parandi funt amici j tudo liberos excolendi, acin'cultura virtu« verüm etiam ex infimá plebe qui: poffint tum in(truendi: confurgensdue diluculo of faltembonum nomentueri, &quos vere- cundia non terreat in tütelam , íi graviot ferebat bolocaufla pro fingulis , obtulit agnos ne àlüpis dilániarentur ,. feu vitiis deturpa- nata fuerit neceffitas : hi enim etiam cum rentur : hanc filijs pius Pater pürpuram non propriz vitz diícriminé folent eum tueri , marinis & fluctibus, fed;agnino ex fanguiae à quo noverint , fe fuiffe beneficijs cumus promebat czíz fcilicetliottie. — Effundebat latos: hi é prateritis futura metiuntur, do- EEE EEERI T ^ victimarum cruorem ,.ne viri fanguinum léntque fpem fibi eripi cum fperata pro pof- fierent,. quos voluit folo innocentiz cando- feffis habeant : hinc totis viribus eos pro« re dele&tari. A truculentioribus liberos pugnant, defendántque, à quibus beneficia, hoftibus; feu allicientibus vitiis . tuebatut vel acceperunt ; vel fore, ut fint accepturi, fanctus pater, non pugnaci haílá, fed facto. fperant. Caterum divitibus fupra reliquos con- 22 cultro; & ut ad uberiora femper virtutum affurgerent incrementa , voluit pro iisdem, ceffa eít przerogativa ad hominum animos ut DEO caderent plures agnorum. centenz licét agreftes fibi comparandos; cum etiam ad vidimz : & quó inquinauiorem fufo cruo- Barbaros, hoflésque conciliandos nil mune- re facram intuebatur aram , eó mundiorem tibus fit potentius, nilcertius ; adeó utin manu divitum res.confiftant humanz , quas fibi domum fore augurabatut : ^ quot ma- €tandis agnis vulnera infligebat,, totidem t libuerit, difponent , ac dirigent ad pro- Dd . Swm, z;*! in filiis plagas obduclum iri / exiftimabat ; priam falutem , fi bene divitijs utantur hac fuerunt fludia reparanda familiz, in- eft recfus divitiarum ufus, qui ad coelum e- Ítruendis liberis , excolendis virtutibus im- tiam divitibus viam aperit, emollitque, fi in penfa; maluit in gregibus perdere, quein manus pauperum profundantur.; eíl enim filiis inveniret. Non legimus paráfle filijs DEUS liberalis, atque munificus remunera- convivia ferculorum luxu ultra neceffitatem tor hujus profufionis, quapropter, invitat inflruCla, quia verebatur , ne inter epulas nos Chriftus adpoffeffionem cocleftis Regni DEUS offenderetur , & crimen expavelce- per hanc profufionem : vices enim agens bat epulantium, Ne forià peccaverint pauperis ait : Po[fidete paratum vobis Re- Matthb,24, . *' filj mei : crimina pertime(cebat , ea fcilicet, $ 2hn num s efuriui enim, & dediflis mibi man- j - Qualatebantin ferculis. ducare , fitívi, €& dediflis mibi biberes bofhes D 92 Divitjisaffluentesedocuit Jobusvir fuo eram & collegiflis mes5 nudus , & cooperuiffis evo opulentiffimus , quomodo debeant me ; hoceít agnofcitr DEUS à manu divite uti.diviuijs, ne vitijs inficiantur ; fed vir» beneficium , quod coelefti regno n.mpnera- L tutibus excolendis fiant. aptiores. Impen- kur. i dendz funt preftandis DEO obfequiis, le- X o X vandísque pauperum miferis , quod eít a- Su VQ Affectus in divitiasplurimum adfert di(pendij,nilq; compendij.83 5. VO ihr& S.vAmbroüus. Non auro ;;edimz'tur ATÍ-. cay c, o Dos sou4 , mon arvgento , imó AUro Amittitur s mo mortis. dum aurum. plus aquo amatur ,. €9 quarie A*w)w opulentia þeleru;iz eff fue £Hur. pellex 5 & immodicus in divitias affe- Nil homini perniciofius auri amote , 9j* fus aurum pluris effimat , quam quo ad ícelera queque miferé trahitur do- AUITAT , aC "UErtit in materiam nec etiam ad patibulum pertrahatur, Quàd f1i avaritia homines perdit , interimitque » L £rimtnisyoccafioneta Virs Hitit. tandem & fe ipfam enecat, In Juda Chri- ftum avaritia occidit , fed cum Chrifto e- tiam avaritia unà cum atronibus é cruce 93. ( 3 Operrexit hominum in aurum , & ar- | gentum propeníio, & affectus ; eó pependit : Craeifixi funt cum eo duo latro- vefana cupiditas, utnon fecus, aca- 2es z unu à dextri , 65 unus à. [miiiris Matth. 27. Si quaras cur fola cum Chri- nima interdum ab aliquibus fiat pecunia , S'ïm- 9,9 ut notat Antiphanes apud Stobzum Ze /az- fto crucifixo pependerit avaritia in latroni« de divitiarum inquiens : "irgenium bomi bus? in promptu ratio eít, quia fola ava- ritiain Juda proditore Chriítum crucifixe- ubus [anguis , 8 anima est, ld quisquis non babet , mec. po[fidet , slle. inter — vivos rat; non homicida, non ebriofus, non mortuus obambulat ; cui adhzret. Pinda- adulter, non veneficus, non ariolus , fed Fym, 2» rus in Iífthmicis ubi pecuniam. vocat vitam Raptores auri, inhiantes pecunijs, homi- hominis: hinc ubi Avarus pecuniam effun- nesavari, res alienas fibi invito Domino 1n - dit, propriam diffundit animam: teítis a- ufurpantes cruci anguniur cum Chriíto ] forian ut difcamus , quód cum Chriftus.a- varus Judas, qui mordente, GCurgente con- Ícientià (latim fanguinis pretium , quod in varitiam.vel maximeé oderit , & poft au- Chrifti inquiffima venditione collegerat , rum non abjerit ; fed paupertati fuerit fem- per addictus; quó avaritiam deleret in ter« cüm primüm reddidit templo, animam ex- halavit; utdifceremus, avarianimam effe, ris, abiturus ipfe in coelis, voluit cum i- L vel pecuniam , vel pecunis hazrere Pl cum pía crucifigi & mori, ne viveret amplius in terris avaritia : cum natus fueric DEI' vix avarus adactus pecuniam folvere ftatim cum pecunijs animam à corpore folutam e- filius Bethlemitico in ftabulo , obítetrican- vomat, ut fcité innuit fanctus Maximus ho- te paupertate, noluit Hierofolymitano in colle mori , nifi fecum Q ipía avaritia mo- milia de Juda proditore inquiens: Po/ red- ditum pretium laqueo [e [ufpendit . ut qui reretur , quia noverat exaurifii omnesin fe multaverat pecunia , multaret , &$ vita homine ita fitiente zgritudinesoriri. Quam« fubindicans avari animam pecuniam effe , vis mori voluerit, ut omnia é mundo fce- cum unaà cum pecuniis privetur & vitá, lera amandaret ; licét fanguinem fuderit , Quód fi avarianima pecuniarum eít pediffe- ut quas per culpas contraximus fordes la- varet, noílrásque levaret iniquitates ; fos qua, ibi pramittendz íunt divitiz , quó i- at tura eít anima , qua cum fuerit à DEO lam tamen avaritiam , aurique fitim vo- condita , ut coeleíti donaretur beatitate 3 L luit fecum . extingui pfoprio fanguine , in celum fünt pecuniz transmittenda per quem cum latronibus auro inhiantibus 91 manus pauperum. Qui avaritiz pungitur effudit, ut reliqua vitia fuum poft funus pe- tirent, fümulis, & quas poffidet pecunias in ter- ris abfcondit, animam deprimit , non eri- Imó avaritia, vel ipfum fitivit fupplie 96. git , & éccclo ob quod creata fuerar in cce- cium , à quo fibi , & Apoftolis eripi pri- num detrudit. Hinc pulchré Petrus Chry- muüm doluit, & detrahi veíles, deinde fologus alloquens hominem divitiis affluen- .vitam ipfam adimi , G ipfum fpiritum in- Serm, 22, tem ait ; Hono mitte , 69 pramitte tbefau- tercipi fenfit. Quód íi Calvarie. montem TuP» tuUm : ccolos. ne caleflem | auimam pio afcendamus affectu, & quotquot Chri- demergas in terram , aurum . de profundo -fli funeri interfunt ,. luftremus, certà in- derr&a, anima ab excelfis celi, — Melius pro- ter lachrymas (ceminarum ,. inter fingultus inde efl ad fedem anima deferri animum , adítrantium , inter gemitus fpeCtantium, in- iif quam in fepulebro auri anima demergatur, ter pectoris toníiones,inter voces Genturio-- Inferviat aurum anima , non hac famule- -nis, Ginter naturz umbras funereas fuos tur auro, przmittantur pecuniz , ubi itura parentantes creatori, folam deprehendimus eft anima , non hzc detrudatur in ima ter- ludere auri cupiditatem ,. folámque illude- uhah 'i rtarum, ubi aurum fua traxit natalia, re, cum milites fortiantur inter fe veftem, 24 Pudeat hominem fervire ceeno. cum & avaritia in altero latrone blasphemet & fuerit colo conditus ; pudeat fequi in ima . €ruce: adeó altiüs fuas 1n terris radices fi- terrarum metallum inanime , eique vincu. xerat avatritia , ut nec moritura in latroni- lo ferreo validiori , quia aureo colligari ; bus cum Chrifto, & terra potuerit evelli, pudeat auri amore , animam propriam ne- cum adhuc pendente é cruce luderet in ter- gligere,ad ima detrudere , & etiam ad tar- ris , & illuderetin patibulo. 'Tantz fue- runtin terris avaritig vires, ut Chriftum tara demittere , ac zternüm amittere, pul- L z fempe Verani de Afääibuf Jo»& d 84 Difl'citatïo Tli. iemper fuerit infecuta cum in convivio avari, feipfos ad metalla eruenda vel acer« non ungeretur , quin avaritià pungeretur, vanda de(tinant ;. & cüm íub Ecclefiz exote ob quam experitur in horto inter ofcula la- dijs 55. Martyribus daretur glorie in fidek queos , in cruce chlamydis fortionem, in teftationem ad metalla damnari : avaris da« fepulchro corporis venditionem : licét qui- tur ignominiz , in. probitatis. deteítatio« eíceret ibi mors, vigilabat tamen avaritia, nem ; & cumilli nobiles effent Chriíti pur- ut fuüblatum Domini corpus à difcipulis ex- . purati; teterrimi funt ifti Diaboli candida- cubie mentirentur ? & avaritia, qua vi- ti. Metallorum foffores funt divites ava- tam Chriíto eripuerat , moliretur quoque ri, qui non fibi, fed alijs laborant , ut fcicé immortalitatem eidem eripere poít mor- innuit S, Chryfoftomus inquiens: Hs fimi- Honfil. 5'- , tem debellatam. Ita eft, DEI charitas, les [unt , qui metallorum operi traditi fuutz que de DEO ipfo triumphat ,. avaritiam nullum enim illis emolumentum , nullas opes non vicit , neque emollivit , & qua fu- fnde confequuntur : [ed magno perieuloy ae g1re potuiffet Diabolum & corde ]Judz , deirimento [uo aljs laboram : nibil pror(ue avaritiam non exclufit, quia peior doe- de [udore , ac labore, ac morte , quam ple« mone , nec in oratione , nec in jeju- rumque obeunt ,. ad fru&lum fuum inde cone Qerteutes, nio, imó nec in lotione, nec in cibo ejici Hos igitur plur..imi nWutne 42mitAne otüit. pur, qui non fibs ,. fed alijs divitias conge- 37 ANullum dixerim in mundo malum Yunt, 92» fiotari, quin avaritia eidem, vel vires fup- Verüm quod avatus congregat , hares peditaverit, vel incrementum dederit , ut diffipat ; & quod parcus fervat , prodigus 101, fit avaritia vitiorum omnium ( afferente Ore vorat 5 G quantó eft avarus ditior, tan- Apoítolo 1. ad Timoth.6.) venenoía radix, tó eft pauperior ; quia ille pauper, cui plura A flagitiorom feminarium,& noxarum, fomes defunt, & avaro omnia defunt ; ideo páupe- fcelerum,fons putidiffimus culparum , fcatu- rior, cüm longé plurima femper concupifcat, rigo calamitatum , delictorum propugna- quæräcque etam in intimioribus exente- culum , przcipitij origo ; prafidium con- ratz telluris vifceribus. Demum aitSeneca cupifcentie, nutrimentum ambitionis, do- Lib.s.iatur. At Laborat faculum noflfrum uon novis Vit j micilium malorum omnium, àc totius ini- fed jam antiquis tradiris: mecnoflra etare Nullus quaft. mp.:s: quitatis damnanda rnetropolis. primum avaritia venas terrarum , Tapidime mons tot fpargitür fylvis , nulla íylva que vimata in tenebris malé obtrufa quafi- tot veftitur planus , nulla planta tot luxu« vit: ui quoque majores noffri, quos celebr A« riantibus foliis capillatur , ut flagitijs. no- inus laudibus , quibus d:ffrmiles QUETITHHY 405 Bornil, :7, fcitur circumfepta avaritia : hinc Chryfo- effe , fpe du&li skontes caciderunt , & fupra flomus tolle pecuniarum. fludium , & omnta locum, [ub ruina fleterunt. Quz tanta Ípes emala fublata funt , conquiefcet. bellum, cef- fuit, qua tanta neceffitas hominem ad fyde- fabit pugna ; eliminantur berefés ,. extin- ra erectum incurvavit, ac defodit, in fundum z;; $ 4014 6 guuntur inimicitie, - Ut enim innuit Plato telluris intimz demerfit, ut aurum erveret, Republie, Avaritia mater eít, & nutrix omnium mo- non minori periculo quarendum , quàm tuum , turbarum, ac feditionum in. Re- poffidendum? propter aurum cuniculos egit , publica; qui enim hac animi pefte corri- circa pradam lutulentam;incertánque repta- piuntur , eo confilio fimultates fovent, dif- vit,oblitus dierum , oblitus naturz melio. fidia ferunt, ut commotz Reipublicz in tur- ris, à qua fe avertit, nulli ergo mortuo rerra bido expifcentur, résque fuas augeant; ten- tam gravis eft, quàm iílis fupra quos ava. tavit id ipfum Catilina , & Cicero Marco ritia urgens terrarum pondus injecit, qui- Antonio id objecit. Eandem ob caufam bus abítulit coelum, quos in imo, ubi illud Pericles fufcitavit ; contra patriam — bellum malum virus latitat, infodits iiló defceadere Pelloponefiacum. Et ab hac. putidiffima aufi funt, ubi novamrerum pofitionem, ter- radice pullulárunt frequentes illz apud rarümque pendentium habitus, ventósque Grzcos , & Romanos contentiones Agra- l, ria. per cecum inane experirentur; & altam,per- petuámque no&tem ; ut jam viventes in ine 98. Verüm cum fit av'aritïa tot in tei*-ris fecnum defcendant , difcántque inferos me- , malorum origo, non tamen caret ipfa fuo tuere. || tormento; etenim inter alia fupplicia, qui- £o9. Ita eft, qui auri inhiat fplendori , omni bus olim Rei afficiebantur illud poftremum fe abdicat nitore, & fordidus , illiberalis, haud erat, ut ad metalla eruenda defítina- hiulcus, miferrimé vivit ; imó, & iniquiffi - rentur. Quidni, fe ipfos nulla przcedente mé; aurum enim qui anhelat juflitiz obli- Judicis fententia ad hec fupplicia fponte vilcitur, & in coeno fordefcit improbitatis; damnant, qui avaritiz inficiuntur vitio: eo extinclá fiquidem rationis luce, rejecto judi- enim amentie deveniunt, ut absque ulla €io, & confilio non ampliüs Deum revere- mercede, absque alieno imperio metallis tur, fed aurum in tetra femper pronus uni- aggerandis le addicant, avidiüs aurum, ar- cé colit cai & labores coníecrar, & Ccogitas gentümve , vel in intimioribus terrz vifce- tiones dedicat , fudorésque olferr. Qui ribus quaerentes,quàm olim damnati ad me- enim auro incubant , quí Ípem tota m in talla eruerent, Hoc tamen diícrimine; quia lucro ponunt, qui div:tiis coaceryandis in- hiant, Affectus indivitias piurimum adfert difpendij,nilq; compendij, 8g 9 L inhiant , nil loquuntur , .quäm lucrum aliquid fimile utendum rogitet ; fures venif- nilve cogitant , quàm ex mutuatis pecunijs fe dicit, atque abftuliffe. Porró autem de- foenus ; utinam non etiam funus , cum dies; bita; fi quis die preftitüta nonfolverit , ut eft importunus exactor , peenam pro mora , no&tésque ducant infomnes , ut pro auro vivant ; à quo nonauram vitz , fedferalem atque adeó ufure ufuram Íolet exigere, aternae mortis umbram confequuntur, Quid, quód fervos ahit filiquis, & fi quiseo- Unà cum pecunijs iniquitates congetit ava- rum patinam , aut ollam fregerit , de ejus de« N rus, qui ob aviditatem pecuniarum nul- menío tantüm detrahi jubet , quanti erat , ] « lum quzflum turpem putat , fraudat, de- quod fractum eft? Quid ; quód uxor, fi cipit ; aufert , eripit , fociósque expilat ; numulum amiferit , domum evertit ; om-» & turpiffimo vivendi generi prorfus dedi- nem fupellectilem', lectos etiam , atque tus nullum dedecus , nullam infamiam ve* capfasloco movet , & ancillis equleum , ni retur. Non tamen ob id extinguitur ejus inveniant , minatur? Jam domicum bruma fitis ,. nec expletur ejus cupiditas ; quem. eít, rigetfrigore, & ne candelam accendat , enim auri defiderium tenet , is quantó majo« felem circumfert , cujus oculistanquam fa» res opes acquirit , tantó plures femper con- cibus illuftretur ; at cum populares convis- vio eft excepturus , nec aliter fieri poteft , cupifcit , & quó plura poífhdet , eó major accenditut in eo cupiditatisfitis, ut fentiat, diu ante pertentat macellum, piíces, agni» 9» fe fetmper torqueri ; fempérque fecum haj- nam, vitulinam , porcinam, ne cata invee bere tortorem., niat omnia. Tum vacuus rediens, fecum Ut enim Cruciarij apu d ptifcos Roma« inter eundum muffitat;fefto die,ne quidquam klOl. nos fuam deferebant crucem , cum & ipfi expendat pecuniarum , fatiüis ducit nil eme« effent abea mox ferendi: ita fitientibusau- re, ne facrumdiem violet : redemum cum rum , avarisque injuíté agentibus hanc vi- uxore diu deliberata, decennem gallum galli- detur ,ultor DEUS conícientie crucem im« naceum jugulat ad geniale convivium , & pofuiffe, in qua infatiatz cogitationis fli-. pueris uncinatos pedes, criftámque decapi- f bafit mulo agitati poenas priüs luant , quàm ad te refectam largiens ; capite hoc , inquit , . poenas ob delicta coarcervata cum divitijs & genium curate, quando femel prodigere t/f.f-ïf.iäu' iniqué conge(tis condemnentur ; luunt fiqui» oportet : Mox convocatis covivis , atque dem poemnas ,- cum nullibi quiefcere , nul- ijs epulantibus, tetricum quidpiam renidet, libi tutó confiítere valeant. Licét divitijs fummis labris ridens , ac interim ,. quot affluant, opibüsque abundent , eas tamen quisque calices educit in convivio numerat , plerumque Tantaio fugientia pocula cap- pene ad fingulos ingemifcens, Ha&enu;* tanti fimiles contrectare non audent. Bal- "'Theophraftus. neatoris pariaveris afino ligna , & aquas Nullo deteriori , magisque lethali , pd-' 103. deferenti , ut alii fe lavent ; cum ipfe for« teft homo morbo laborare, fiavaritia cor- deícat denigratus jugiterfumo. — Velfima- ripiatur ; eftque morbus iíleeó gravior, quà lueris Chio illi &quiparaveris ;; qui apud qui eo laborat , minus morbi fentit acerbita- Plutarchum vinum , quod habebat genero- tem, ut recle dixerit S, Ifidorus Pelufiota. Lib. 3.epift, fiffimum alijs vendebat ,^ cum biberet ipfe morbum effe fanatu perdifficilem , ait ipfe : 442, flocces, & vappam , adeo ut fcifcitatus fa« Inexplicabilis eft avaritia morbus,08 enigma- mulus;, quid ejus Herus domi ageret, re. t fimila , & nountfiegré fanari potefl , none Ípenderit : m omni bonorum affiuentia ma- n[ineces, & funera pra[agit ; adeó ut plue lum quarere. An non hujus furfuris homi- res avaritia occiderit, 10j. nem illiberalem, fordidum , rapacem, hi- Teítis eft Nabothus*, poffidebat hic ulcum , Milvinis tantüm ungulis inflru- vitiferum collem regijs conterminum prze ia &um , in conquifitis vitiorum fordibus , in dijs ; ad hunc injecit Achabus oculos , petiít- ' ecceno fordefcentem avaritiz exfibilares ? que fibi vineam , vel pretio dari , aut permue löZo- .Hunc hominem fordidum , hiulcum, tari cum alio fundoj; eó quia velit apri- ac rapacem proprijs pinxit Theophraítus , cum collem excifis vitibus, olerum, herba- coloribus inquiens. Cerne , ütloculos ha- rümque amznitate veflire, Nabothus veró, bet , fitu obfitos , claves ferrugine illo- qui agellum avito dominio ad fe transmif- tas, oppletas araneis zdes, ut ipfe capite d i fum fciret paterna hzreditate , negat fibi li- (ot. eít usque ad cutem ; raío , ne fzpius ton- citum effe per patria inftituta fundum aba- lienare. foris operà indigeat ? ut domi nudis pedi- Rapitur in furorem , fpumátque bus cbambulat, ne calceos deterat : citiüs rabie Achabus repulíam paffus , praque ex pumice aquam , quàmex eo elicueris be- animi zgritudine cibo , homini Íortio abítinet, — mque con- neficium. Agrum quotidié infpicit , anli- mites eodem loco maneant immoti , ficum Objurgat Jezabel imbecillitatem , ac 166- de fuo. horto neminem güflare (irit , ne- timiditatem Achabi ; quia nefciret regijs uti minem per fuum fundum tranfire , aut ul- imperijs : fcribicillico ad eos, qui judicia- lum pomum tollere , ignem in edibus ex- riam poteftatem in Jíraélitas exercebant,lit- tingui jubet , ne quis corroget teítula 1 & teras nomine , & annulo Regis fignatas , fi quis forté vicinorum ( ut ízpe fit ) cul- mandátque, pratextá fceleri pietatis fpecie , trum , Ie;urim , pittillum, mqrtatium , aut ut edicatur publicum jejunium , [quafi de j grav; 96 Differtatio 11 profapia ", qxuarum fingulis fi pro comitatu gravi rclägiohis negotio agefetur, convoca- tur feniorum , & optimatum confeffus in- pediffequas adijciamus , & ancillas ornatri« Inftituitur ju- ter quos oderat Nabothus. ce$ cum nümero fominarum excreícunt jf : dicium , fubornantur accufatores , adducun- fumptus. Prater hunc uxorum primarum, Uic 16' tur falfi teíles, & innocens Nabothus lzfze famularümque coctum erant Salomoni etiam Maieflatis tum divinz, tum regiz Reus pro- trecent concubinz , feu uxores fecundarizes clàámatur; calumnijs opprimitur iüocentia , quz nec dominz erant , nec prenobiles, fed viobruitur juflitia, & Nabothus inauditus , quafi proletariz , & propagandz tantüm fo« ac indefenfus morti adjudicatur , & lapidi- bolis causà quafita , quibus fi fuas conceda- bus é vita, & fuo agello exturbatur , & cum mus ancillas , & famulascreícit ad pleniorem. ipfo occiduntur quadrigemini filij , ne fu- numerum fequioris fexus exercitus, torum- pereffet , qui Nabothi fundum hareditario exfugens erarium ; adceó ut indiguerit Salo- jure peteret ab Achabo, Quís Nabothum mon; perque fas, & nefasaurum extorquee perdidit , nifi Achabi avaritia? Pesit 4cbab ret, ac divitias congereret , quibus fuam ex« lwfa i, e R?g; m?. in doumum [uam indignans , && fremens , pleret libidinem: & quiaavarus fuit Salomon Zl. caufa veró regij furoris alia non fuit, nifi quia in populum , ut prodigus effet in mulieres; Nabothus avitam tradere ei vineam recu(a- eo redactusefl inopiz; ut qui annuis reditie verat: tamer(inon deeffent Achabo colles ad bus fex auri milliones ex oleo , vino, frumene omnem amanitatem confiti , vinez vinde» to habuit, prater tot infuper ve&tigalia,in- dictiones , tributa , collectas, dona ; adhue mijs defpumantes , adhuc Nabothi vineam concupivit ; inexplebilis fané eft avaritia , laborante erario populum acerba vexatione cüm quó plura confequitur, eó plura fem- contributionum , manüque avariffima flagel- per appetat. Fuitavaritia internus tortor ; laverit ; & quem inexplebilis libidio prodie 10, qui animum excruciavit Achabi , cui nule gum in muliereshabuit; turpisavaritia pau- lam conceffit quietem , donec Nabothi vine- perem inpopulum effecit ; quia ut recté Hie- » am fuis adijceret cupiditatibus. Pulchré ronymus. JMaltis paupertatis , & indigene InSerimonib.. S. Ambrofius libro de Nabothe carpit ava- tie occafto eft avaritia : quos avaritia divitijs Mul 1 rtiam, Jwflammatur lucro avaritia , nou cumulat , pauperes conftituit, Cap, 2, reffringitur. — Quafi gradus quosdam cupidi- Utinam folam induceret avaritia paue 107. tas babet , quà plures afcenderit , eà. ad al- pertatem , fed pejorum eft etiam caufa malo- ziores feflinat , unde fit gravior ruina lapfu- rum, Acciri huc poteft Acham , qui avari- *0, , P:ucis interjectis fubdit. Rex Acbab tiz morbo infectus furtivam predam abícon- in Ifral erat , €$ pauper Nabotb , ille regni derat. Tam Dei;, quàm Jofué intermina. opibus «ffinebat , ifle angufli foli cefpitem pof. tione feveré fuerat interdiclum, ne quis de fidebat : mbil pauper de poffeffiousbus divstis Urbe anathemati fubjecla , funditüsque de- concupivit: Rexfibi .egere vfus e(0 quia vi- lenda quidquam fublegeret , fibíque ufurpa- xeam babebat pauper vicínus : quàm mifere rete Juftum mandatum infregit. Achani [ indiget dives avarus, qvàm abjecté mendi- militis avaritia : hic fiquidem in direptione «at, vineam anguftis circum[criptam limiti- Jericuntis confpicatus inter fpolia chlamye busà paupere lNabotho petit ; Za mibi vine- dem purpuream auro intextam , laminam g. Reg, 25 am tuam , quafi indigeret , expofcit fibi vi- infuper auream , feu regulam quinquaginta neam donari , quafi aliud vivendi fubfidium aureorum furripuit: quidni ? unius delictum Lib de Na- non haberet. Pulchré S. Ambrofius expen- totum verberavit exercitum , & ommnia cae' dens verba Achabi, a mibi vineam tuam , both, cap, 2 ftra Íceleris contagione involvit ac divinze fubdit: Da mibi,quiaegeo, damibi, quia Íubiecit vindictz, Miferat Jofué ad expug- aliud vivendi fubfidium babere uon po[]um , nandam Haiam pulcherrimam tunc temporis damibi, quia noneft mibipanis ad vitium , Montanam Utrbem, frequentià civium, & numus ad potum ,. fumptus ad alimentum , copià divitiarum opulentiffimam, triapug» fubflantia ad indumentum. natorum millia:: negárunt fiquidem pluribus 196, Ita eft avaritia , quos inficit non divi- opuseffe, qui locum exploraverant: hi ve- tes , fed pauperrimos efficit ; argumento.eít ró dum aggreffionem moliuntur , prorumpit RexSalomon , qui quó blandior fuit mulies ex urbe ftatim miles , G perterrítos in fugam '1-09. ribus , eó afperior fuit populo líralitico; vertit, interfecitque ex fugientibus tres fu» quem exactionibus Tyranno proprioribus , pratriginta: cüm primum in caftra pervenit quàm Regnexfuxit, Prodigus in mulieres; nuntius fufcepte fuga , & cruentz cladis avarus in populum , . cui pellem detraxit , longé majoris , quàm revera fuerit caforum 4"12 Wmmem cum aurum, & argentum corrafit , ut habe: numerus , moeílicudine totum explevit exe fttt li. Wi ret, quod fuas effunderet in Veneres : quid ercitum , ratum ea fe regione poutum , & enim non exegiffent tot delicatiffimarum exercitum, ut DEUS promiferat , evafurum mulierum convivia , ludi,donaria,mundus illefum : haecque caufa fuit, cur Joíué in muliebris , res vetiaria, ornatus gemmarum, lu&u , & fqualore, lachrymisque DEUM. cum vel ab unaaure foeminz foleat integrum enixim togaret ; ut fuam dignaretur opem: pretium .pendere opulentioris patrimonij 2 ferre , cui refponfum fuit cruentz cladis cau« quas non abíorbuerunt divitias feptingentae fam fuiffe facrilegium militis, quod totum Regina , (eu uxorcs primaria regia oriundae polluit exercitum ob violatam religionent, * ' U." 'Mfcétusin divitias plurimüm adfert difpc'ndij,hilq;compendij, 7 .divites habere ,. fed confolationem fuam , * Pulchré S;Ambrofius avaritianrfoli opponit; fcilicet fomniatam ; fucatam , & larvatam ; "qui iubente Jofué ftetit, quó caderet Amor- orheus. Vide quantam adférat mali effrenis eft hujusmodi confolatio deaurata ; quod E RB Xib. 2. 0 ^ autem auro-oblinitur , venuftum, per ie non WP. 26« ^ MUATIUA, -efu Nave , qui potuit. folem avaritiam bominis eft , cumfuffragio aliene pull-,chïritudinis ve- EL filere , we pracederet « E - Ad vocens nu(letut, - w s0n potui t fiflere: , 'ne ferperet,. Sole igi- - "Tantüm àbe l, ut divitijs affluentes ve- 110 - ejus fol fletit avaritia non ftetit. Jefa victortam , AVUAYÍ- ro gaudio diffluant , ut potiüs ab eo exu- tur flante confecit. lent extorres ::/reique firmanda opportu- " fia procedente pen? a mifit triumpbum, Ne- polluit ex- num eít ,. quod de paupere quodam circum* «que Achan , cujusavaritia totum -ercitum , inultus fuit dimiffus, fed lapidatus fertur;- hic.cum viclum, füis manibus arte quareret , 'tranquillam ; & curarum omninó ' «um filijssrogo inje&tus, Sed quo jure pec- expertem vilus e(t vitam duxifle , forte fua . €atte patre ple&tuntur filij , & filiz ? cum &ontentus ; imó & in fua paupertate divitijs Ezecb, 12, - DDEUS dica t : Filius mon portabit iniquitas r animi abundare;cum mané latus antelucano "tem patr $ 5 -fed puniuntur:cüm patte-filij » «^quia Ach anis filij ,. & fili grandiores patere cantu latentem in corde veram Jatitiam ex- luunt liberi-de» primeret, - Dyriafes. nefcio quis exper- " mofurto confenferant: nec turus , num.aurum $jaudium induceret. , - -dfictum patris-fato functi,fed adhuc viventis, & videntis , ut in filijs acriüs puniretur vel extingueret j áliquoc auri numos in do- fum pauperis; fed.leti iijecit:. quidni . Gc'pater, cuju s fupplicium eà effet gravius invenit pauper pavimentunt . fui. tugurioli quó plus dolori - " g hguriret ex vfili-o-rum occi- fione, .pluribus diffeminatum aureis:* . non tamen et :ivarus auto ;*qüäm magn&ä ipotis fuit tellus illa aureo hoc femine fata 108 * Fortiüshat ferro ; evelli ab hoc facilé poteft lapis; fed veram progerminare latitiam, cüm. pauper ille ftatim in aureis illis fpinas.legerit , qua non citra vitz difcrimen ab auro avarus. Vorni. t in mare pifcis, qui; fta- ejus animum popugerunc multiplici curde Symbolum avari fui rum ftimulo: cospit ; quisillos ipjeciffet fe- terem aureum deglu tivit& à quojuffit Chri- & mitte ba- cum cogitare; quis poflet inje&tosaureos tü,. MsE. 17«. (tus extrahi : Vade ad mare ; um : G enm pifcem , qui primus Afcenderst, tiüs cuftodire, Gin quz utilibs eos impene to7, dere: & demum €ó res abijt ,. ut multiplici, zolle , &f aperto ore ejus snventes flaterem ; il- w curarum , acfolicitudinum ligatus vinculo ,. jum fumens daeis pro me, G re ; aurum de« H Íolvere ampliàs in cantum lingaam non poí- gluri V " X " t pifcis Symbolum avaritiz , & 'adeb dem adhaf(it , ut debuerit ferrum Íet , nec labra diducere latitig per.cantuna tenaciter el in eundem deízvire ; aícendit quidem pifcis, expromenda : ubi in paupetie ferenitas fron» tis totum vultum exhilaverit ; (ubeounte mox :fed ferreo homo extractus ;; & poftquam auri fplendore triftitiae nube obductus , om» 'ferrum deglutiit, adhuc aurum non evomuit; ldque ubi Dyna- Kai Li fed obítructum os piícis adigitur Petrus di- nem abegit hilaritatem. fteiinotuit : accerfiri hominem jubet, . in- ducere , nec ffne conatu aperire...-. Adeo pi« ^ fci , vel morituro carius erat aurum, quàm terrogátque , cürampliüs non caneret: diu 5 veritatem ftuduit ille fubducere , fed tandem vita, ut marinis & fluctibus violentià ferri s extracdtus , & in littore palpitans fpiritum ada&tus veritatem aperuit ; faffus ingenueab romptiüs emitteret , quàm ítaterem, — Ecce inje&tis in fuam domunculam aureis fenfiffe fibiabripiletitiam omnem 5. & plures curas. quá violentià extorquetur pecunia ab avaro. Non homines tantàüm pulíant avatitiz fti- ejus menti flatim affricavife : Didicit Dy- naíla à paupere illo aurum veram lztitiam muli, fed etiam bruta animantia torquent ; 3 florum odoro (inu non efficere, fedinficere ;; && numos zqué apiculas videmus le& mella ftipare; & bombices folijs faturos vi- arcam gravare , ac cor , & mentem pofli- dentis aggravare, Deprimunt enim auri , fcera effundere in fericum ; ac Elephantos dimitti edentulos,poftquam in ejus faucibus argentive pondera , non alleviant corpus poffidentis , ot difcamus flocci facere divi- . ebur adolevit. l Nullum adfert aurum genuinum avaro tias , & bona temporalia, cum moneamur Luce 6. Auferenti nobis veftimentum non : 1'09, audium cum fuos aurum, vel torqueat , prohibere etiam tunicam : . neque merentur vel interimat poffeffores ; quia affluentes di- vitijs licét ridere extimo ore videantur , fu« Chritiani nomenclatione infigniri, qui ac- quirendo auro tam ardenter inhiant , ac fi cata eít lztitia, larvatus rifus , ut Ícité notat » A € plena effent beatitate donandi ;! cum tamen In commente S. Hieronymus , expendens verba illa, juper Ifai- — gobis divitibus . quia babetis confolationem auri cuftodia torqueat ; ejus nitor cxci- 277 P advertit ,non dici fimpliciter con- tatem inducat 5 ejus poffeffio nonnifi foli- velfiram , folationem , fed confolationem ve(tram , citudines , & fpinás producat, Aumbes Sunt enim divitiz fpinz , qus& acriüs quia avaro rum bona non dicuntur fimplici- pungunt , quia blandiàs alliciunt ; nec veram Ylr. ter bona , fed diminutivé bona avarorum ; eo quia ipfis duntaxat bona effe videantur ; poflunt propterea lztitiam invehere. 'Sin- ceri gaudij fymbolum ficus ponitur , eó quia cum Apo (tolus Paulus , qui larvam ijsdem dettaxit , ftercora effe deprehenderit. Non fervandz dulcedinis defiderio ultro oblatam flanter re- fibi ab al;js arboribus regnum con jgxtur conífolationem fimpliciter Vdiguntur pudiavit; 88 Dïlïcrtatfo li. pudiavit; nimirüm ut nos doceret verz l- tidiano pane, cum docuerit eos orare pawrme titiz dulcedinem minimé ex aureo fceptro , aofirum quotidianum , danobis bodies inen- ex gemmea corona , nec excongeltis opibus dicos enim vult Dominus affeclas fuos effe , Íperandam, Amant nihilominus , qui fli- quos quotidie voluit egere pane, . Videant mulis pulfantur avaritie divitiarum fpinis qui congeltis divitijs aflluunt , qui congre» dilacerari, ut delicijs, perinde ac divitijs dif- ant in horrea.non ad unam , vel alteram fluant , putantes poffe ficus é tribulis collige- h ebdomadam , íed ad plura luftra , num à re , uvásque € rubis ; fed falluntur , cum Chriíto addifcere poffint , hunc orandi mo- fub larva deliciarum lateant fpinz , quz dum: panem noffrum quotidianum da nobis lancinant ; falluntut , qui racemos é fpinis, bodie , cüóm eorundem opulentia horreorum, Iii. d De lib.ar- non vulnera, & dolores, fepofle colligere integrum poffet ad plures menfes exercitum éir, autumant, — 'ta eít ; ait D. Auguflinus : alere, Redarguentur;qui panes,quibus abun» Cum Aavaritia alicui dominatur ,. fubjeitua dant, petentibus efurientibus denegant , nhala omnibus demon[lratur , quia de avari- cum divite illo Evangelico ;. qui nocle in- LM&.I iv tía mala omnia oriuntur y & peccatorumom " tempefta pulfanti oftiumamico petitos recu- nium [bina producuntur. 11£2. fávit panes,inquiens: Nw/i mibi moleftus effe, Manus avari nos de licias ex auro col!i- jam oflium claufum efl , tf pueri mei mecum gunt , fed dolores , aon vitam hauriunt ; fed fnt in cubili , non poffum [urgere, 4 dare tibi, fpiritum exhaurivnt : affuet& manus avari Sunt qui pueros iftos , on filios interpretén« pecunijs acervadis, ungues rapaciorum mil- tur , fed farnulos, Quód fi famuli erant , vorum -nutriónt , quibus non fanguinem quàm ferió heris plerisque inhumana pror- tantüm , (cà & vitam abripiunt: hacque ra- fus avaritiaexprobratur! prafert paterfami- tio, cur Silvator diceretur traditus in manus hominum ; . futurum eff ,. ut tradatar in tna- lias fervorum quietem amici pulfantis indi- —— m gentiz : proh dolor, ut ludo, vel chorzis at bominum. — Sedcur potiüs non dicerecur tempus prodigatur , jubentur famuli , & an- U filius hominis hominum pedibus proteren- cille noctes integras infomnes ducere, qui dus, vel oculis deridendus, vel labijs blas- dormire finuntur ad virtutis exercitium. phemandus , vel convicijs pulfandus , vel Certé avaritiz fuit, repuliffe amicum immanitati tradendus ; cur non diceretur ; 14. no&tu: ne pueros excitaret , abitum indixit filius hominis fuübijcietur imperio hominum effurienti amico : quid hac excufatione in- condemnandus, potentiá crucifigendus , fpi- fultius? ergóne ad propria obeunda munera nis coronaadus , flageliis cruentandus, & non funtfamuli é fomno excitandi ? ergonon clavis vulnerandus,, affligendiüsque crucis lig- funt famuli vocandi, utamicorum confulant no ? Sed-fatiüs fuit dixiffe fururum ef , ut neceffitati , fed tantüm cum propria indul- tradatur inmauu bominum ; Ícilicet in ma- gentiniquitati ? Non puerorum fomnus,(cd nus avaritiz , cujus manus hominum funt vigilantis avaritiz inhumanitas panem efu» inftrumentum, — Proprium erat avaritiz pe- rienti amico negavit; cum clamor petentis, cunias coacervare cupiditati ; & divinitati & ira denegantis , aptiores fuerint quieti parare tormenta ; ficut radix malorum om. amovenda, quàm clandeítina & culcitra fur- nium e(tavaritia , acputidus totiüs iniqui- rectio,& panisé feneílra in plateam demiffio, tatis fons primarius ; ita qui fcaturivitab hoc In domo avari coetus famulorum, & ancil- fonte rivulus, mors fuitSalvatoris, & ideo larum non excitatur jurgijs, pulfatione , & dicitur , fururum eff , ut tradatur , $n manus repulfis, fed fola panis exporreclione , cürn bominum , quia perinde fuit , ac fi diceretur, pracefferint jurgia inter Patremfamilias , & futurum eft, ut' morti addicatur, quia ma- pulfanrem amicum , confabulationes , & nus hominis fuit , que numos numeravit , repulíz , & tandem denegata fuerit panis & piifimum , ac innocentiffimum JESUM exporrectio, ne pueri expergefierent; hoc furentibus fatellitibus tradidit , nec ulli ex eft in domoavari , nonturbatur fomnus cla» mermbris alijs tribui potuit tam attrox faci« moribus, nec jurgijs, fed fola panum diítri- nus, quàmmanui , qua& avaritiz famulatur, butione, Videatavarus, quomodo panem non enim fine pecuniz interventu , fine ava- fuum quotganum à celefti patrefamilias ritia fuggerente Chrifli proditio fuum po- expoícat ,' cum panem fuum deneget ipfe. fuit initium : imó & Pontifices eb prom- amico efurienti, noctáque pulfanti o(tium. ptiüs Chrittum morti addixerunt, quia tem- Perperam 6bi coníulit, qui ftudio op- plo , fibique decimas imminuendas effe ob 11f. um augendarum avaritia infervit , turpitérq Chriíti doctrinam,timuerunt, fuit igitur ava« in ejus famulitio inforde(cit : non avaritia ritia , que JESUM prodidit ,vendidit ,. & dat opibus incrementum, fed fplendidamu- crucifixit, Extorrem nof(tris & laribus dimittamus nificentia , diflributio panis in efurientes fl;- amicos; idque nosedocuit Chriftus Lac, 9. hanc Mageram , quz nonnifi fpinas, vulnera, & necem molitur. Cüm affümptis Difcipulis feceffit feorfum in Auri , argentique pon- defertum, qui eft Bethfaidz, ubi paucos , dera abijciamus , fi aggravent , fi per manus qui fupererant panes efurienti turbz juffit pauperum viam nobis ad cceleflem patriam impertiti ? càm enim adeffent fere uinque non aperiant ,(ternántque: vult enim Chri- r millia hominum , & Difcipuli rogá lent JE- ftus [uos fectatores contentos effe folo quo- ' SUM ,utturbas dimitteret , qu fibi vidtum COITi. Affe&tus in divitias plurimum adfert difpendij,nilq;lccmpcndi j89 ETE compararent in oppidis eremo illi adjacenti- togare : fiitadiflrribuantur opes, replentue divitijs atce , frumento horrea, cellaria vi- - ia bus, eó quia nonnifiduo pifces , & quinque panes Apoftolis fupererant ad levamen , juf- no, G oleo ; abigaturàcuftodia divitiarum fit eos di(lribui, ; Pane tantüm , & pifce ve- avaritia, & uberiüs opes munifica diffufione fcuntur Chrifti Difcipuli in deferto ; quia multiplicabuntur, Apponunt diícipuli pau- eremi afperitas epularum delicias non patie- culas efcas panis , quas Chriftus multiplicat ; quia non avaritiz cuftos earum fuit , fed li« batur, non enim id ex paupertate contigit Íed exparfimonia, cüm non defuerint pecu- beralitas munifica dilpenfatrix. niz ad lautiores , & delicatiores efcas emen- Putabant olim priíci homines,dracones 117, / Lut. 9. das,cum dixerintApoftoli:Ne forzà nos eamus confervandis , cuftodiendisque thefauris de- £ emamus inomuem banc turbam efcaszNon putatos, ut notat Czlius Rhodiginus , in- Lib. 10, le& dixerunt Apoftoli , ibimus emendicatum quiens: Pervulgatum eff dium , Oraculo- Antiq . cap g. cum turbis, fed emamuspro omni rurba , ut *um , nec nontbefaurorum cuflodia Dracones « liuit, inde nobis innote(cat , non adverfari Apoíto- Sed cur divitijs cuftodjendis draco prafies. ER d lice paupertati numerofa pecunia, duammo- preponitur ? quia nimirum draco divitem donon przparentur numerofa fercula in fo- refert avarum : divitias congellas qui arcté litudine, nec luxus inducatur in epulis. Se- cuftodit, divitijs non utitur, fed zquédi» quentibus Chriftum Religio(is , ac coenobitis vitijs, ac vitijs famulatur; & ficut draco cu- menía fit frugalis , quód fi ceenobiorum re- ftos tantüm erat non dominus divitiarum ; ditus incrementa fubeunt, nonferculorum perinde avarus, quidivitijs non utitur ; fed eas tantim cuftodit , dominusearundem non augendus eft numerus , fed Monachorum , ut non pompa tumeat menfarum , fed cultus e(t, uthomo;fed cuftos,ut draco: pulchré irradiet ecclefiarum : Juffit igitur Chriftus : $. Chryfoftomus ad populum Antioch. ait : difcumbere turbas. Avarus cuftos eff non Dominus pecuniarum ; 111 6v Quidni in tanta loci flerilitate , ac cibo* feruus non poffeffor. Divitem avarum vigi- rum parfimonia , multitudo non furget ? non lem draconem thefaurorum cuftodem etiam huc,llicque difcurret ad efcas fibi comparan- novit Martialis inquiens ; Lib. 1a,Epi. 'gram- 4 )o m das in conterminis oppidis, fed otiofa dif. Nummi cum tibi frnt , opésque tante, cumbet ? pen enim quinque panes, & duo Quantas civis babet, Paternevarus pifces explere poffunt turbarum urgentem Largiris nibil , incubásque gaza , famem, ^ Verümqui Chrifti epuloexcipiun- lit maguus draco , quem cauunt Poéte tur, non efuriunt: fed hi Chriíti epulore» ficiuntur , qui humiles difcumbunt , quifine Cuftodem Scytbici fuiffe luis, Placet heccuftodia, & munushocce vi- folicitudine in folo DEO quiefcunt, qui nul- 118. gilis draconis obire , fed pudeat hominem lis pulfantur avaritiz ftimulis ; necacervane dis divitijs ftudent. Elias fiquidem difcum- draconem referre, & draconi fe parem facere. Divitias , qui poffidet; & illis non utitur; bens in eremo ab Angelo fubcineritio pane alitur , & quidem lautiüs cum tranquillé fub draconem praíeferre thefauro invigilantem innuitS. Bafilius; inquiens; Egononvideo, Junipero diícubuit , quàm cum in urbe fedit Homil.de le« ad paratum fibiab amicis prandium, Aves quid pro[int illa divitia , nifi fortà more dra- gendà li. — Gezítil, itidem coeli , licét, nec ungue, nec roftro conum in fabulis jucunditatem aliquam affe - terram excolant,fed aérem cantu recreent;ad- at defoffs invigilare tbefaura. — Cuftodit | huc pafcuntur , licét inhorrea non congre- alijs divitias avarus , non fibi ; fervuse(t, non Dominus diviuarum , hominem exuit , ut gent, Lilia itidem agri tametfi non labo- rent , neque nent,Salomonis ornatum long& officium induat draconis , quod hominem fuperant. E converfo induílrij bombices pudeat ; idq : ue fit ei iti.mglo'.av,ari.tiæ elimi- totius ferici ornatus artifices , dum Textri- nanda. ld nz toti incumbunt, alijsfericum , fibi fepul- Hinc Chriftus ;iis, , gui divitijs £onge4 /319. tendis toti erant , edixit; on porefis DEO chrumcon(truunt, Chriítusigitur ineremo folos pafcit difcumbentes; quique folicitudi- fervire, & Mammona, | Inalijsvitijs videtue quodammodo homo regnare , fola avaritia ne quarendi aliena , ut fibi confulant, non anguntur. Sedquomodo folis quinque pa- coronam non patitur , quia compedes inijcit. Etenim indulgentes fenfuum voluptatibus fie nibus potuerint tothominum millia proprize Tï fatisfacere fami? Manusid przítitit muni- bi videntur regnare, cüm dicant: Coronezus. Sapient. 2. n fica Chrifti, non illiberalis avari, Refexit -.no.:.-rq]i':; Epulc lautiora inter fercula, inque luxu epularum purpurá operiebatur ; qua t Chriflus in cmlum , benedixit sllis , fregit ,&5 diftribuit difcipulis fuia, ut ponerent anre tur- regnantiseftfymbolum. Avaritiaautem, & coronasabijcit, & purpurasexuit , & folüm 45 ; nonavaritia congefítis divitijs turba- rum confuluit neceffitati , fed liberalitas folà ferreas cryptas, &neasarcas, repagula, pe. panis parfimonià. Benedixit Chriftus pau- ffulos , pendulas claves, & catenas diffonan- culos panes , quos fregit, G auxit ,ut abundé tes circumfert ; quibus inftrumentis ni] certé fufficerent omnibus diícumbentibus, Hanc tetrius ,nilad famulitiumaptius; quódfiad- ijcias pallorem vultás , timorem cordis, an- unam augendarum opum rationem Chris ftianos edocuit Chriftus , nimirum frangere, gores animi , mentis cruciatus , pectoris fu- quod poffident, & turbis, feu pauperibus e- fpiria, corporis detximenta, noctes infomnes, ä Verani de Affeilibus Tom. I, dies l CO Difïertatiof:IH. dies moleftiffimos , fordidam patfimoniam , pectüsque pauperis mordebat, N;egh&ü'ä fuit pauper à divite, pratermiífus à miniftris, avatitiam dixeris veram, & miferrimam íer* vitutem inluctu jacentem, in fqualore íor- defpectus à famulis ; -& fcli canes accedentes deícentem: & quia congeftis divitijs avarus aliquid lenimenti ejus attulerunt ulceribus. Lüc. :A' L Sed & canes veniebant , & lingebant ulcera infervitjà famulitio disjungitur DEL, cum di- cat Chrillus; non poffe nos Deo fervire , & ejut..—. Gemina torquebatur Lazarus zgtitus Ridentibus veró Pharifeishac dine , ulcere fcilicet , & fame , hujus poftree Mammonz, audientibus à Chrifto repofuit Chrií(tus. Pos mi mali in domo divicis dapibus jam fatuti ree p77 2 3 effis , qui juflificatia vos. coram bominibus : medium quzrit, & primi impetrat à canibus medicinam: folatium ; quod homo denega- Deus autem novit cordavefira: fed cur non dixerit potiüs noícere manus , cüm in(tru- vit pauperi, accurrentes canes praítitére * menta fint manusavaritiz? Dixit,novit corda cüm cuperet famem explere., tunc vulnera 39? curabantur. Falluntur, quotquot fpes fuas veítra non manus, quia peítis avaritiae rectà cor petit , quod penitus inficit. Non enim in homine collocatas volunt , cüm hic benee fine amoreaffervantur opes , proinde nec fine ficium deneget, quodcanes ftatim exhibent, corde retinentut, Id intereft difcriminis inter divitem avarum, .120, Imó cor non retinet , qui congeftas tenet & neglectum pauperem , quia hic etiam à canibus beneficijs cumulatur; fed ille vitijs opes; clausásque inarca, quia f ibi dicitur cor divitis effe, ubi ejus thefaurus , non in fe implicatus fit infelix demonis prada. cor retinet , fed in arca tenet cum acervatis - Quàm infelix , quàm immanis eft avae ritia , quz fuos interficit cultores ? qua none opibus: undefe corde evacuat, qui defiderio auri,&argenticor implet. INon tamen ex ni(i necibus, malisque tetrioribus delectatur ? ídque nos edocuerunt Coloni illi evangelici, auri nitore ullum haurit fplendorem , nec fubit incrementum, licet hominibus videatur qui fervos exigentes pro Domino penfumte» cxteris felicior,ac excelfior,quia ut dicitur. petitis ceeciderunt ictibus , & ad extremum Áj etiam in rabiem acti filium trucidárunt pa- [/7 87772 Quod bominibus altum efl 5 abominatio eft Lut, »0. ante DEUM : nimirum hominum divitiz, trisfamilias dicentes, Hice/f bares,occidamus vanzque pompz , quibus praz cateris fata- eum ,ut noflra fiat bareditas, Quàm imanis iM eít avaritia, quz fanguinem fundit, ut aurum gunt eminere, abominationi funt Deo : quó enim divites in fuo luxu fuperbiunt , eó te- colligat,fervos heri vulnerat , filium enecat, ut per crüenta flagitia , per necescrudeleshaz- triori deje&ti in luctu contemnuntur à Deo, & pralertim fi facerdotes fint, patrimoni- reditatem adire valeat, "lametfi avaritia aurum fitiat, adhucetiam ferrum tractat, & um ecclefiarum in fucum convertentes vanie tatum :. hi vel maximé funt Deo abomina- ideó ferrofzvit, ut aurum fibi eblandiatur £ tioni ; adeb ut nonfolüm fint viles, inglorij, haredem confodit, ut aurum effodiat;infligit vulnera ferro,ut auro medellam adferat mote & vani; verüm etiam abominabiles prafer- tim fi cxlo aurum anteferant , quod fcelus bofz fiti, Quàm ferales plerimque funt vi« - non folüm eft enorme, fed infania, cui ne« neg,cüm Noemum denudaverint , Nabo- thuminterfecerint , & filium hunc occide- ue helleboro mederi poffit, IZI;Q ' In lege Moyfis fubductum erat cclum rint! ita efítterrarum deliciz , vinearum voe hominibus , ut unus duntaxat pateret Abra- luptates noxiz funt hominibus, 1mó & e- tiamfilio Dei, cum vix ab horto Getfemani hz finns, & quidem nonnifi optimis , ac vità pientiffimé funclis: mortua veró lege Mo- egreffus ftimulante avaritid traditus ad ne- cem fuit furentibus Judzis. [Equé avaritia le.z [ faica., chm primüm czepit evangelica enafci h Deus coclos ipfos inclinavit, ut promptiüs ftimulante infanijt Cain in fratrem , ac Judas ijsdem homines per fubíidia virtutum poti- in Patrem , & Magiflrum: Cain , & Judas infefta nomina, infaufta omina fanguinem fu« rentar ; nonaurinitore, nec opum affluentiá coclum emimus , fed ultronea paupertate, derunt innocentiz , ut fitim explerentavari- Epulo ille Evangelicus in luxu ferculorum, tiz ; & quidem Judas triginta argenteis eum vendidit , cujus caput erat aurum optimum , purpurà indutus pauperem contempfit Laza- rum multiplici ulcere faucium, detritis indu- ac probatiffimum, fi teftanti fponía fidem ad- bibeamus, Cain verà patrati fceleris Reus mentisveftitum ; hic pannofüs , &laceratus ; Ad'Roman. ; à Deoconvictus mul&latur privatione opum , ftimulante fame coram epulantibus non da- ac fru&ctuum , damnatus ad terram excolen- pes exqu ifitas, non fercula ad delicias praee fed tantàüm micas fuperítites concu- dam fine fructu , & meffe. Cum operatus parata , Gnæfg. & quis crederet ? Lazarus fua pau- fueris eam , non dabit tibi fru&ius [uos : &qu- Pivit $ ertate coe lefte fibi emit Regnum , cum auri um erat,ut delicto refponderet poena, ut per qua& quis peccat , perhzcplectatur; Gideó P ondera infelicem divitem traxerint ad tare tard? à deà pauper fuit Lazarus, fimulque Caino fratricido tellus fterileícit , quia ex ra- dice cupiditatis orta rabies malé litantis;Abe- felix , ut nec micas petierit, fed tantüm con. us lem eradicare cogitavit é terra; fed avulíit cupierit ad urgentis famis fedandos ftim Jos; tametfi enixim flagitare, & micas , & fimul aboccata tellure feracitatem , ut cupi- ditas , que caufa fuit fceleris, torqueretue. anes , & dapes adigerent , nonfolüm fames, uá torquebatur , verüm etiam prafens fer- cultz telluris fterilitate, Fuit rapax Cain; culorum copia , qua acriüisfamem irritabat , & avaritià i-nfeäus, fiquidem càm primüm - : conf Affe&usin divitias plarimum adfert difpendij,nilg; compendij. gt cdnfpäxi,ffeï Dfe.cf) gtatigtes fuis hoftijs Abelis e;us radice enixa c;c;datuf idolclatria, & ter- effe victimas, fufpicatus fuit, futurum, ut ra tota repleta auro , G argento fua. colit I- pra (uisfraterne opesincrementa fubirent; Otk dola, tóta procumbens in eorum cnltum : arrorantibus. fuper Bona fratris propitioris neque facilé ad Idola declináffet terta , fi non Numinis beneficijs t ne igitur íe ditiorem argenti copia inebrieta infaniret. fratrem pateretur, innocuum ejusfanguinem * I Vix fperent , qui divitijsafluunt, qui 12f effudit , & paternz- damnationis primitias in auro , argentóque florent, fore, ut avari- adegit fratrem praguítare? adeó ut ayatitia . tiamà fe abdicent, cum terra ipfa non folüm fuerit, quz primi amortem corporis inmu.g. : aurum optaverit, verüm etiam in adoratios dum induxerit, » nem rona aureum coluerit idolum , ut Quis non. dicat av t [ ïtia'h: malórum om- : 3sz ipfa théfauris ditefceret, Homo veró, qui nium radicem ? cum ab ea indudla fuerit pri- avaritiz famulatur ,aurum congerit , non ío» inüm mors in mundum,cacitate ipfa lab&tat , lim utauteacolat idola, feu aureas pecunias, auri nitore perftricta;fed (i oculis talpam, aut verüm etiam , ut talpas adoret , & cacuti-, velpertilionem ; manibus Briareum efüingit, - .entes vefpertiliones , ut loquitur Ifaias, Ef Me legifle memini, Sinarum Principem non- Caf, 2,"verf. fimulacra: auriJui, quefecerar fibi , ut ado- 2Q, nifi obducto , velatoq; vultu confpiciendum raret talpas , & ve[hertiliones ; apprimé ver- fe (uis prabere fubditis, ^ Quàm meliüs fi ba lfaiz avaraTcongruuht', . qui fimulacra Princeps nudaret faciem, ut poffet ipfe exa- auri fibi conflruit , cüm divitias congerit ; lH.,» Giüsfuos,videre, & cognoícere fubditos: eatenus igivur aurum coacervat , ut cacu- & detractum à fe velum in vultum inijcere tientes talpas:, .exoculatos vefpertiliones in fubje&or um , quorum obedientia , f;wt«,-de- terram pronus ; feu terrz adharefcens ado- cet,caca effecG oculatiffimum fieret Princi- ret. |Talpa animaleít , ait S- Hieronymus . pis imperium , cujusfymbolum dederunt a- oculis deftitutum;, quod femper terram fo- | '.Apoc'. & nimalia,:llà quz defcribunturi Joanne plena dit , humümque egerit , ut radices tübter co- ( 16 oculis, — Et n sedso fedis,64 in circuitu fedis medat plantarum , quibus propterea , vel quatuor animalsa plena oculss ante , & retró. . Bo maximénoxium eft: cacitate igitur turpiter 1724-0 In mediothroni, ubi Imperator fedet, laborat , quitetram fodit , ut ijs pingucfcat, plena funt oculis,quia hi non procul debent à qua fub terra gignuntur;cujusmodi funt me- throno abeffe; utinam Principum Admini- talla auri , & argenti: induit igitur avarus ftri pleni forent oculis , & manibus care- naturam talpz , quatenus cacus ad zquita« rent , vel oculos aperirent , & rnanus claude- tem , radices. eradit familiarum foenus exi« Tent , quàm felicius Regnis profpicerent , & gendo*, G&ipcautorum adoleícentum patri» parciüs domos pauperum expilarent! Sed monium occulté. vorando , eá tamen fraude, pleriimque qui Argosacturi, deberent pleni P ut pompam foliorufn exteriis luxuriantium effe oculis, pleni funt manibus , & oculis va- relinquat indemnem , radices veró confum- €ui j ut Briarei,non Argi fabulam in medi. met; ut inde fubiti fequantur. florentium um,producant, Vel/íi manibus abundanz , -- .. plantarum cafus , & familiatum everfiones, 0./&4 7. '2«'.9. - utinam non palparent , ut aureailla (im la£- " quia comederunt alieni robur ejus, CF nefcivit, ra, que mangs habentia minimé palpabant ; Quéd veró avari dicantur talpas adora- 126» fedavati quamvis duro pleni , argento onue re , ad id adítruendum innata adigit avari fü adhuc divítiarum inhiant incrementis , ut propeníto ad terram jugiterifodiendam, ad rerorqueatur in ipfos illud Iíaiz, Repleta | Cap. 2, -v " novos thefauros quarendos , &€ congerendos, Z* eff terra argento , & auro , €9 non eft. finse ad vegetabilium radices altiüs in terram actas tbe[auporum ejus , quia ut pulchré S. Hiero. devorandas;' fed quód etiam vefpertiliones nymus t-femper avarus eget, 6 nonell faiis afferantur avari colere non modica oriri dit- zbefaurorum ejus , non quia thefauri fuisnon claudantür limitibus ; ficultas videtur , cüm vefpertilio non terrze fuis.non. citcum- ima penetret , fed furfum aliger aéreos dif- Ícribantur terminis , fed quia poffidentium curratcampos, — Verüm corruit difficultas,(i animus non impletur, fitque avaritia inex« indolem penfemus vcfpettilionis : fiquidem -.äd,-Roman. plebilis; hincquotidie experimur impleri " vefpertilio, ait IS. Hieronymus ; licét videa- uod Apoftolus redarguit : Qui pradicas nom Incap.2» 2- tur volitare , animal eft lucifugum , quod / urandumfurara. | Furem]udicem arguit ; «3 J(qtg. :folem mon patitur,' nequepropterea & qui fententiam promens propriz confulit a« - Tuis exitforaminibus,nifi poft folis occafum , varitiz , finítqueauro corrumpi , & flectis uf 4. .. & cum nox atra aérem occupat : quodava- qui adamante deberet ad «quitatem tuerns tOS, & fcneratores exprimit ; videntur hi damefíefirmior, . Et D,Hieronymus legem 'auri nitorem odiffe , cum congeftas divitias improbat repctundarum , quà in quaftores fepeliant claufis in arcis , & ipfi fordefcant in rapacesà Judicibus fententia ferebatur ,ut ab caligine turpis parfimoniz, li, qui repetebant , mercedem reciperent. Sunt tamen , qui & divitijsaffluunt, & 127. Utinam interdum Judices, qui furem addi- auro inhiant , eóque fimul fuperbiunt; fed vz cunt patibulo; rapinis ip(i non exundarent, ipfis, ait Ifaias. Q siz dies Domini exercitutm ltaeít , una avarítia radix e(t malorum om- qu;ö.z. värf ; fuper omnem excelfum fuperbum z ia e(tavas N nium , Repleta efl terra 4rgentb » G auro ,hoc rorum fupcjrbiam depreífam vulc Deus , cum €ft, replera eít terra idolis avatiti &, UL cx Verani de Affeciibus Tem. L, cert-;lm fit , nullum (celus in die illa Domini z exe 92 - Differtatio 11I. exercituum abïturüm—impunitum;&tüm cer, aurum, acfanguinem Gtiunt-: verüm militís 1;[; licare vi« nomen non promeréntur , qui fpe pugnant turm fit, avaros fe pluribus alijsimp tijs * an non reliqua avarorum fcelera impu- rapine, & fordida cupiditate auri enervant ferri fortitudinem ; & fplendidam devenu- nita Deusdimittet ? nequaquam id erit., fed folius meminit fuperbiz in avaro, quia avari» ftant militis nomenclationem, Is miles, qui tia, & fuperbia putidz funt geminz illa ra« ferrum flringit , non qui auro adílringitur ; dices , & quibus ;turpiffima queque emer- ideo Medos felegit Deus ad fubvertendam unt vitia, excisá autem radice neceffe eft, & Babylonem, ait perlfaiam. —Ecee ego [ufci* Cap. 13: rami cadant, ac folia; exficcato fontearefcunt tabo fuper eos Medos ,qui argentum non que- raAnt , nec aurum velint., Medos accivit ad rivuli, fublato fundamento cotruit a difici- um. Sedfidivites avari radices altiüs in ter- fubverfionem Babylonis , hoc eft, homines ramagunt, fimiülque fuperbiunt, quenam ar. inimicos argenti , alienósque ab auro delegit Deusad fubvertendam Babilonem , quia au- bores verum avarorum fymbolü erunt nobis daturz? líaias gcminam nobis indicat arbo- ro non inhiantes validiores funt ferro mu* nitis : non enim mundum vincit ferro;qui fe rem,q uercum fcilicet Baffam, & Cedrum Li« bani ; ait Prop heta de avaris fimul fuperbien- ab auro finit vinci, nimis delicatus eft miles; CAp.* , "ver[. Jd3. tibus , ac auro inhiantibus : Er fap er omnes nimis imbecillis , quiauro vincitur , qui ar- gentofuperatur. Non delegit Deus ad fub- Cedros. Libani [ublimes , & eretias , & fuper omnes quercus Ba[Jam L Sed cur avari parian- verfionem Babylonis milites aurum fitientes; ?quia quercus vel pror- quia poculum aureum , quo mulier Babylo- tur quercubus Baffam fus fterilefcunt , vel fi fructu s ediderint , fru- nica propinat hominibus ,promptiüs milites aurum fitientes ad fua vota flexiffet , ac fub- &us (unt porcorum , hoceft gregi porcorum faginando aptiores , quàm hominibus refi- jugáffet: re&té igitur ad Babylonem (ubver- tendam Deus exercituum Medos delegit $ ciendis idonei., | 128. Legimus ex quercu fuifle olim coronas qui alieni ab auro proximiüs accederent ad triumphum. compaélas , quia ezdem arbores, qua fues Non tamen be lli duces, & milites , qui 13e. pafcunt; etiam duces coronant;ut inde conij- ciamus , quantá laboret ignominià avatorum ferroad aurum viam fibi aperiunt expilantes domos civium , acmapalia rufticorum, dite» fuperbia , cum illius fe arbotis fronde coro» net , cujus fuesfructu vixfaginantur. Recté Ícunt ipfi ; cum morisfit, ut in bello capta reduce aureo faculo feruntur homines glan- prodigantur , non retineantur ; & plerümq; de vi&itáffe; cüm homines , quos avaritia belli duces , ac Prafecti exercitüs milites de- nudant , quos veftire debuerant. Idq; videtur pulfac, vix diffimiles à fuibus habeantur , ea- démque propterea faginentur arbore : quá innuerelíaias, Nwdabitur alveu rivi à fon. 19 fibiavari confulunt, qui cum Tan- £e fuo, quid infolentiüs, quàm rivum exficcati , ; 2, perperam taloin profluente itafitiunt, ut vel inaureo Íuoà fonte : & rivulos latices fuos fcaturigini fuppeditare? Prafeclos id refpicit equé mi- fzculo , inter arcas auro oppletas ; fcrinia emmis tedundantia , vitam gerant porcis litam , ac fubditorum cujusvis conditionis cavendum ijsdem eft, neavaritiz morbo la- j aud degenerem : quamvis noftra atas ferrea dicatur abavaris,tamen tota migravit in aurü; borantes , extorqueagt à fibi fubjedis, quod T ut in rediviva hac aurea atate fuilles &erent ijsdem conferendum effet. Quod improban- homines fordeícentes in coeno avaritiz. Eo- dum,vel maximé foret in Pralatis ecclefia(ti« rum veró fuperbia per cedros Libani fubli- cis, qui reliquo coetui clericorum praficiun- tur , & quorum propterea munus eft pafcere mes nobis exprimitur , quia vindicis Dei ju- ftitia zqué quercum, ac cedrum eradicat ; ne- dominicum gregem ; cüm enim Chriftus in- (tatem, neq; terrogáífec Petrü, an eum diligeret ? repofuit que cedro parcit ob auream venu quercum negligit,quia fues pafcat; fed utram- poítea Chriftus, pa/ce oves meas,non dixit;ut Paítor pafceretur ab agnis, fed ut agnià Pa« que arborem punit, & evellit, — Nec mirum | Cdp, 4) fi quercum zque, ac cedrum eradicet Deus,; flore. Agni utpote atate tenelli, nec lac, cum ambz arbores fublimes fint, € foliorum nec lanamn proferunt ; imó lacte indigent,quia lacnon prabent, Utinam non effent paftores, pompáad venuftatem etiam luxurient, quia tametíi in utráque arbore celfitudo pulchri- qui ab agnis fanguiné elicerent ,nonlacemul- tüdinem fibi conciliet , & pulchritudo altitu- gerent.Quidni ditefcunt alieno auroPrefedti, dini confeederetut; avarorum tamen fuper- quiq; alijs prefunt fitientes fubjectorum au- rum , quod tamen , cüm exhauriunt , ve«» biam , & avaros in fublimi dignitatenon pae titur Deus , proinde utramque. arborem , & nenum ipfi hauriunt. Felicitas eft hec , fed mifera,ita inauro bibere , ut venenum ebibae. quercum Baffam , & cedrum Libani radicitüs divellit. 1 tur , quis eredat;Reges, & Principes venenum NonindieDom ini tantüm conterbntur, bibere in auro fubditorum? & tamenà vero id 129. qui auro inhiantes,divitijs acervandis toti nec latum unguem diftat,fi injuftis graventut . fubditi exa&tionibus: coronam tunc fibi Prine fuerunt; verüm etiam, cum opes congerunt, opibus à Deo avari deítituuntur. Irruens cipes conficiunt auro fubditorum nitentes; .. bellum uná horádifperfit , qua folicitudines, fed tot experiuntur incorde fpinas,tot con- & labores plurium annorum congefferunt , trahunt noxas , quot in capite fulgent gerp- quiaavaritia etiam milites inficit , quiequé ma. . Sunt Affectus in divitias plurimum adfert difpendij,nilq; compendij. 93 Sunt qui auro affluentes äneno in fub- tidem perpetua folicitudine cuftodierat, id;- 131, lime attolluntur, fed follis inftar luforii, ut que videtur Ifaias predixiffe inquiens: Z4»c QP. FO i&tu allidantur graviore, lapfüque perniciori; dividentur (polia predarum multarum: clau- quó pulfu, repulfüque detineantur fublimes; di diripient rapinam, — Omnestunc expediti, & tamdiu perfeverent verberati, quamdiu & celeres funt ad predam, caci ipfi vident , fublimes attolluntur: non eíl hac avaro- claudi ambulant,furdi audiunt ; fi quid ob- rum fublimitas iisdem honor, & dignitas,fed viumrapinis pateat, etiam claudi recté ad au ludus; perara inflati vento ad aliorum ípe- non rectaaccedunt ;; & utroque crure pra« élaculum, & jocum in fublime efferuntur; pediti, etiam Regiam Davidis frequentant , ut eo inféliciores pulfentur , & torquean- ut inde aliquid a(portent. Avaritiz qui mot« tur, quó fublimes hac, illácque percuffi di- bo laborant ad ford trahuntur. - ida quaque , & turpía 3 Ícurrunt ; donecinterram deducti,ibi motu juovis deftituti emoriantur, V z Ecclefia- Nulla fuit gens profufior Hebrzá , ut 135« rum Pralatis , fi ita in fublime attolluntur liquet in Abrahami hofpitalitate, Ifaaci mu- álieno auro. fplendentes ; hi enim pompas nere , Jacobi fupelle&tile: fed poft quam E- fuas in opprobrium vertunt , & cum vehun- gyptum expilavit , poftquam avaritià ccepit tur ipfi aureis effedis, Chriftum calcant ; cum intus fordefcere , adeo tenax effe&la eít ,. ut parietes ferico " & auro fulgente vetiu hts nonnifi ufuris pafceretur ; fordibiüsque fce- Chrifti corpus denudant; cum achate ; & diffimz mercature ; Gaurum fitiret, feu die fmaragdo digitos coronant , Chrifli caput vitiis inhiaret, quibus congeítis fitis magis fpinis cingunt; cum luxu delectantur in e» acueretur, acriusque torqueretur, Bibunt pulis, Chritti famem in fuis pauperibus acu- avaridivitias , Gt(itim minimé extingunt ; unt; & (ublimitas hzc virtute vacua in Op- Hydropicis pares, ut ait Caffiodorus de azi- probrium cedit domás Dei, Certé qui hoc citia,inquiens; Hydropici more,qui plus bi- vano faftu intumeícunt, Neronianá potiüs bendo, plus fitit , pecunia cupiduas ex multi- fuperbiunt pompá , quàm Apoftolicà fplen- plicatione grandefcit. Cathiodoro fuffra. deant religione ; cüm legamus projeciífe InPaneg, n gatur Paccatus, Ut egrorum [itim potus ac- Tbeodos, quidem fideles aurum ad pedes Apoftolo- cendit,ut ignis arentibus nem obruitur.fcd au- rum, non vero manibus tradidiffe eorun- getur s ita coatie publica egeflate divitie a- dem; fordeícere in pulvere potuit aurum viditatem jejune mentis acuebant, Sitiunt propé pedes Apoftolorum, non in eorum avari auro inhiantes, divitias, quas ebibant, ianibus fulgere : qui Chriftum fequuntur quibus non fecus ac vino madidi inebriantur, auro non coronantur, fed fpinis cinguntur: ac mifere lumenextinguunt rationis, quia ut decet enim, membra fub capite fpinis coro- notat Ifidorus Pelufiora. Et fi temulentia L NU )2 nato, dumetis conflipari , ut dolores capitis eorum , qui vini, & pecuniarum rabie tenen- 4 * leniantut tránsfufi in membra. Nonvocanes tur, fpecies diverfa eft ( altera enim à vino; tur qui Ecclefiis praficiuntur ad infulas au- altera à pecuniis proficifcitur ) effe&tus ta.- ro, gemmisque fulgentes, fed ad fpinas inti- men fimilis eít , quia utriqueeodem modoà miüs pungentes.- turpi ; & abfurda cupiditate fubacti funt ; 132, Redarguendifunt etiam qui avaritiz z« fiquidem & qui vini aviduseft ; quó plures gritudine laborantes propria negligunt in calices exhauferit, eó plures appetit ; & qui fibi concreditis Ecclefiis munia obire,ut pro- pecuniarum amore tenetur , quó plus colle- Q'E prijs vel commodis ftudeant , vel acervandis gerit, eó magis cupiditatis fornacem accen- divitijs omne impendant ftudium ; hi enim dic; & Sanctus Leo hancin Juda ebrietatem tentantur à concupifcentiis fuis abítracti , & detexit, quia avaritiz infaniá miferé infe- L od Eu illecti,& nonnifi terrena (apiunt, Verüm per- &us: ait de paffione Domini; Hoe perfidus Serm,, s; inde fibi indulgent, ficut fomnians efuriens judas inebritatus veneno, dum fitit. lucrum, bibit &comedit,;aitlfaiasPropheta,comedunt Cap. zpf pervenit ad laqueum ,| aurum fitit avarus, quidem lauté avari,& falerna generofiora bi- fed cumauro venenum bibit , & tamdiu fitit, bunt, fpumantes calíces ex(iccant ; fed inftar quamdiu bibit, ut Tantalea fit fitis, quá tor- fomniantium , qui expergefacli ventre va- quentur avari: licét adfint auri fluenta adhuc OUU WE ATa I a a p cuo fe deprehendunt. Poteít quidem cor. torqueri nondefinunt , quia fitire non cef- pus onerari eícis temporalibus, repleri bonis fant, quienim aurum fitiunt, aurum quidem fenfuum, affici deliciis; fed anima virtutibus aflequi poffunt, non fitis extinCtionem con- vacua, inanitate laborat , & id clariuüs co- fequi. Hinc Petrus Blefen(is, Quidam mo- Epiff, Yv gnofcunt , cum é fomno expergefiunt , feu re Lantalico in aquis fitiunt , dum inter opu« cum Libitina oftium pulfat, & lethales vocat lentias inediá fe affigunt. — Mari pares dixe- ad Manes , tunc cum incipiant indormire in ris avaros: licetflumina omnia mare bibat, morte, evigilant ad mortalis hujus vitz - non tamen expletur, nec fitim, quam nativa rumnas,liquidóque cognofcunt nullá fagina- falíedo acuit, extinguit: opes ebibit avarus; tàm virtute animam , fed omni deftitutam divitias forbet , non tamen inde expletur, bono, &prorfusvacuam. — Quid quód bo- quia ut S. Nilus de avaritia ait: Nec paulri- Orat, $, nis affluxerint temporalibus ? Nil ipfis pro- tudine fluminum mare, nec divitiarum copiá funt coacervate divitie , & alieni rapiunt, avari auimus expletur, qua avarus pluribus annis congeflerat;X to. M 3 | Noxia 94 Diffetatio IIL- - Noxía eft EflïamþRelïgirofïs pedloribus 2 turit urticas , gïgnïtqüe tribulos,. StReh- inexplebilis divitiarum cupido , & congeftz gioforum ccenobia divitijs affluunt; impen- divitiz facra itidem clau(lra, ac. ceenobia in fiüs tunc Coenobitz propriis fludent com- di[crimina trahunt : quia in naufragium (em- modis, G ob nimiam opulentiam , bono- per prona eít avaritia, auri, argentique gra«- rümque temporalium copiam rete difrürm- vata ponderibus : an non Princepsipfe Apo- pitur religiofz di(ciplinz. Hinc 'Peteus ftolorum pené cum fociis a'ftuantibus flucti- conclusá pifeium multitudine ftatim .alloz , * bus forbetur ob nimiam pifciü captam mul- quens Magiftrum fuum dixit : Exi 4 »ie Do- T. emp. s titudinem? Ea eít auri natura,ut fuo alliciat i. quia bomo peccator fusa , tunc coee nitore, fed eb graviore premit onere, quó pit fe peccatorem fateri, cüm.fe novit bonis catera inferiora metalla antecellit; cümque temporalibus afflaentem. Sed cur/Chriftus fuo pondere deorfum trahat in. hac fluctu- Simonem, Joannem, & Jacobum ,' quos ad ante vita faciliüs ad naufragium pertrahit ; Apoftolicam paupertatem erat vocaturuss idque cüm cognofceret, oculatiffimus Crates affluere voluit tantà pifcium multitudine , Thebanus opes demerfit in mare , ne ab feu bonorum temporalium copià, quáte- ipfis mergeretur; obruit enim copia bono- morari potiüs poterant ab Apoftolatu, quàrm rum temporalium; fiquidem prz multitu- ad Chrifti difcipulatum trahi ? / Scité voluit Ls cap, 5Q dine przdz Petrirete rumpebatur. — Rgzipe- Magifter Chriftusfuos mox difcipulos bonis batur autem. vete eorum , && aunuerunt fo- abundaré temporalibus, quia nimirum hac h €t5, qui erant in alia navi, ut ventrent j &5 '€üm poffidentür curas,folicitudines pariunt, Et venerunt , & im- !6 adyrvarent, eos. quibus;sorundem 'Poffeffores tedio. etiam pleverunt. ambas naviculas , ita .ut, pene afficiuntur , cüm nil: magis. ('tgmpö'*xïa;ii'unt' zergerenttüg , tunc fübmerfionis, & nau- faftidium pariat, quàm eorundem copiá: fragij peticulum imminebat , cüm navis co- plerumque abfentibus bonis inhiamus , cu- pia bonorum temporalium plena fuit, Quid pimüsque przíentia; qua tamen fi poffide- ni etiam caffes religiofz diícipline inter- antur nohis potiüs funt contemptui , quànt. dum bonorum affluentia diffuit ; & càm di- &(timationi ; opum defiderium tenaciüs no- vitiz affluunt in coenobijs, tunc hac peri- bis hzret , quàm ufus, fórtiüsque earum geN clitantur. An non rete' difrumpitur ob privatio nos.allicit, quàm fatiet poffeffio z divitiarum abundantiam ?. copia frugum nifi Chrifti Difcipuli experimento depre- horreainterdum deflruit; premuntur enim, hendiffent , quàm futilis fit, quàm inanis Ea & vitium contrahunt, quo lap(ui fiunt pro» imó & noxia omnis copia , quz etiam rete ximiora. diffolveret ; fortáffis defiderio abíentem co« Etiam arbores, qnó | fruä-ibus-fu"nt' ;di- piam ad fe vocátfent ; & facilé potuiffent fe tiores, eófuis inhumum proniores curvan«- à Magiítro avocaré, — Poflquam veró nove- tur ramis , & plerumque difrupti vi ponde- tunt ambas naviculas effe' naufragio proxi- zisàreliquis arboris ramis divelluntur. Quó miotes, cum bonis tem.pora'libngppferen-' plures etiam coclum vapores in fublime at« tur; turic abjecerunt. omnia, & abdicata trahit, eóceleriüs eosdem demittit, vel con- pifcandi cupiditate, quá obrui poterant,non cretosin grandinem, vel cuffos in fulmina; fatiari; imó mergi, non impleri, fecuti funt t vel accenfos in fulgura , aut eliquatos. in Chriftum , & càm primüm' fuerit Petrus imbrem, conílipatosin nivem. Noxia eft pifcium captor , factus eft hominum pifca- jfibi copia, ut & injuriofa fertilitas,quó enim tur. Timeret cum Petro quisque, fi fciret, bona tem p-o:a'lig non opes ciï*e";;(gd laqueos: tellus eft -pinguior , €o uberiores.fibi parf ! * D » 4 / 34 " f 3 l .,,xx.. N Df Y L o d - ,«7 ïlï Y W s. W ;A- ,IA '. i . "i. "E Wi ;;); T À N ia & Xx&xxæ i 245 . uN d ao .;'! -1 ï NU PT N- RUE l2 g 53* 7 L W la' R Ixiw« np Lu:, DA J T SS LA vera Ia K s f v* 49 1 -ll a u x ; E e7 Iv. P ab ) - C D* : 'ä'('ï"iz. pup e s SAG J ATE a f ) 2 : ; N d A aT :d(rl N —ä 'EB .I, « ',/;/ x d .'»-' » 57 i,u d C U Y Z A d Y a SS 263 ; . A Y ) & ecy -a LA Y 5 DIS; | n ; H [] ; B£! (9;) ää . DISSERTATIO IV. . * Lie. s x : bt Pungitur Ambitio, ut c J us tumor detu. mcat ; ac infolefcens in honores, ac digni- rates affcctus non ampulletur,fed expungatur, - S. I. "h dcpmwt Appetitores , Quorum & Ifaw glorie ambitio fu | 4 pe??ahz,; ngfi s exm—tmngk,/ pertiæaciter urit, ie Fa d- ? - . 7 On divitijs tantüm inhi- monis in vertice tempïï, non tamen ut ibi fla- g E 2 ant homines, fed etiam ,; 2 ret, fed ut praceps deorfum ageretur ; quia honoresambiunt, qui- plerumque qui eminentiores ambiunt in Ec- | i bus auram popularem clefia dignitates lapfu graviore in ima detru- X ï expifcantur, Camaxle- duntur profundiora. Hinc Simeon plenus A -ï , onti haud diffimiles , SS N i &tate, & fpiritu fancto non fupra templum, i E cüm inani paícantur non fupra pinnaculum ejusdem , fed tantüm aurá. Implent mentem intemplo puerum JESUM meruit in. ulnis magniscogitationibus, qua propriá inanita- fuis fufcipere; quia Deum non rumidi alta te vacuitatem produnt judicij. Gloriantur petentes, & inflato fpiritu (urfum niténtes varia rerum occultarum fcientià, cüm nec inveniunt ; fed humil Socrate fint doctiores, nec feptem decanta« imis detinentur, e5, qui vero fpiritu in x Ambitio ad Dei nom 1 tis Gratiz Sapientibus fuppáres, qui tripo- en poteülquidem ; * dem Delphici. Apollinis juffu fapientiffimo pertingere, imó G attingere, non verb ipfum deitinatum ad fe, 'inguli ad alios transmife- Deum: &quidem nomen Dei non in fubli- runt, Tumor e(t, quemambitio prodit,fed mibus humanarum dignitatum faítigiis, fed plenus vacuitate; imà non folam fecum in- in humilibus pannofe fervitutis, Si enim vol- anitatem trahit; veróm äürgefeit, ut ftactim vas Romanum Cathalogum ibi civibus Beth- detumefcat; vehitur in (ublime; ut lapíu gra- lehemiticis accenfetuz filius Dei : qui fe hue viore adima detrudatur. miliavic , factus obediens usque ad mortem: Ambitionis ufusarietetartareus ho (tis proprium eft munus famuli obedire,& obfe- Chriftum oppugnaturus , vel fupra templi qui, & Chriíti obedientia non magis floruit pinnaculum , vel in montis editiori faftigio in cruce, quàm in cunabulis; nafcienim vo- ä eum aggreffus eíl, oftendens bona tempora- luit cum ex imperio Cafíaris Virgo Mater ad. lia, quz fponderet, (i cadens cultum ei ex- Davidicam proficifceretur civitatem , & qui hiberet, quia in altum evectos promptiüs moriendo patri obedivit, nafcendo Impera- tori (e fuhdidit. doemon aggreditur, expugnaturus, & in ima Imó ut ait Chryfologus deje&urus; ut inde difcamus, altiora non am- de Jacob 4vre didicit obedire, quam tivere ? Sevm. . ii n b a - o i bire, fed in imis detineri: tumidus eft, & etenim claufus in utero virginis iter arripuit inanis fpiritus, quialtiora petit: qui pluri- g imperatum, ut priüs paréret , quàm eum mae mum habet fpiritüs foliditatis , non (upra ter pateret, & priüs voluit fubditum fe fa- templumevehitur, fed templum ingreditur teri Augufto, cum voluerit & ipfe cathalogo Et ventt in [piritu in templum hoc eít, vene« infcribi, in quo fubditi omnes Romani Im- rat Simeonin Ípiritu, nonut in fublime eri perij cenfebantur: nimirum oscafionem in geretur, fedin templum vero ac probato fpi- lucem prodeundi na&tus eít, cum natus occa-- ritu ingrederetur: quienim ftacui ambiunt fioni obviaret profitendife fervum Principis fupra pinnaculum templi; non ducuntur vero Romani: quàm immodicé turgere , ac intu- fpiritu , fed trahunturà Lucifero. . Nec meícere potuit tunc Roma : qua fuos inter Chri(tus legitür fuiffe fupra templum , ni(i populos vectigalem etiam cenfuit, Deum ?. eó à deemone translatus ex deferti folitudi. fub Augufto enim Cafare univerfus orbis ne: ut inde doceamur à deferto ad templi deícriptus fuit; quafi regnandi libidini non pinnaculum fufpe&tum femper effe tran(i- fatis fuiffet corpora poffidere fubditorum , tum ; hoc eft à jejunio eremi ad lautitiem nifi G eorundem nomina fibi vendicaret , ut dignitatis Ecclefiaftice ; ab umbris folitudi- ne nomen ipfum immuneà Romana effetcu- nis ad fplendores infularum inter frequentias piditate, qua (cüm non licuiffet alia ratio- hominum, S:et;; quidem Chriftus ope dos- m fcribente ge) fi nonferreovinculo, falte «alamo H a d * A E 906 Differtatio 1V, T L E p2 « D calamo libertatem ipfis etiam nominibuseris —— Mons veró humiliatus , aC d;preffus, cum . puit, qua necíyllabam poterant ampliüs a» Epulo dejectus fuit in tormenta apud tartae lió transferre, vel abjicere ; & cüm non pof- ra. Non exhauritur mons, non penitus de- "fet ambitio Cafarisnomina ipfa in carcerem letur, nec redigitur in nihilum, fed depri- detrudere, voluit ea alligari in libris; quia mitur ejus faftigium, humiliatur celfitudo ; ubi faftus, & ambitioimperat, etiam ipfa no- quia honorum ambitiofa fiti qui laborant, mina, & titulos fibi fubjicit: gaudet enim humili;abjectóque famulitio allaborant. Ne« ambitio titulis ampullatis, & nominibus, que defunt in aulis prafertim principum,qui 7. qua cüm exprimuntur folum aérem verbe- onerof[z fervituti terga incuruant fpe vanida rant, & cum aére deferuntur, illeti, fore ut tandem ad concupitum ho- 4 Ut autem Chriftushec tumida nomie noris gradum fint provehendi. Ad hanc- na in purpura, vel fceptto damnaret , nafci fitim honoris, explendam pluribus fe fubji- . ^voluit in przfepio, pannísque involvi; ut ciunt heris , abjiciüntque fervis , vel ipfa pudore fuffunderentur homines ambientes venerantur aulz mancipia, colüntque abje- in fenatu veftiripurpuráà, cüm Deum vide- éliores ancillas ; (curras audiunt , ut ali- : : E ant pannofum,feminudum in prafepio , & quando ipfi exaudiantur, zzgue unus ab illis 1 erubefcerent pracelfa palatia ; cum luna cere numeretur bonoris aunus (ait Seneca debré- tantia , divino fole accubante in flabulo. Fie vitate vita?) Omnes conterunt annos; omnes €« . lium Dei celorum Regem non fclüm palae impendunt vite dies ; idque totum proprer tia excluferunt nafciturum , fed etiam ur- unius anni volaticum gaudium, ut loquitur Humanio- Lib,de poenit, bes ejeceruntcruci affigendum. Tertullianus, Laborant, torquentürque diu, res certé hominibus fe prodiderunt fere noclique, qui honores fitiunt,ut per im pen- cap. uit, cüm proprioin ítabulo admiferint , quem Íos labores ad dignitates viam fibi fternantz nullüs civium voluit recipere hofpitio, Na- fed improbi laboris fructus, fi colligatur , Íci voluit inimo, & obícuro loco, ut vel é adeó efít modicusut nonnifi ad breviffimum .cathedra cunarum nos edoceret humilita- tempus -guílari poffüt; cum ineluclabile tem, Naícitur extra urbem, quiaFlos Jeffe fatum non finat diu preguílari: modica igi- nonin plateis, vicisque urbium , fed foris tur, vel prorfus nulla tot exantlatis labori- -in agro extra hominum frequentias reperi- bus, praftitis obfequiis, exhibito ,famuli- tur. Non floret in civitate flos campi, quia tio fupereft remuneratio,quia ambitiofa ho- ibi difcerpitur , dilaniatur.. Vernat extra norum fiti laborantes, nonnifi perituris alla- s urbem, viret in fceno , irrigatur lachrymis, borant, Confüultiàs Betzellaus ultro fibi obla« adole(cit in fpinis,glifcit inpalleis, — Ita eft 6, non in palatijs Principum, non in. frequen- tas ampliffimas dignitates fuadenti amico, ut E tijs ubium, nonin cceetu hominum inveni- acceptaret repofuit Ocfogenarzus um bodie, tur Chriftus, fed extra urbem procul ab ho« non indigeo bac vicifftudine , nimirumine minibus : extra civitatem invenitur à Magis; ter vitz, mortisque confinia conflituto , fu- ut vel ipfi Reges ament feceffus , fintque fub. bire alternantis fortunz vices, ac promoveri inde folitarij, ut fibi vacent, ac propriz fa. ad fuprema dignitatum faítigia,mox lapfuro luti confulant. Intemplo reperitur à Ma- in fepulchrum infanireeft.. Ambitionis pru- tre, quia inter orandum, non inter confabu- ritus fi florentem titillat juventam, rugofam landum invenitur Deus. Non reperitur à non decet fenectam pulíare; quia ubi ambie Íponíain plateis civitatis,neque in vicis; ut tio floret, ibi germinant fpinz, & animi ex- diícant virgines domi immorari, cüm fi va- ulat tranquillitas : parámque prodeft ver- gentur extra domum pallio fpolientur pu- genti mox ad vitz occafum in trino benefici .. doris, & quem quzrebant fponfum, minimé Jevisíol oriens, ^Quiigitur montis ambir invenientes, eum amittant florem, qui femel celfitudinem, inima neceff? efldeprimatur ; perditus, nullo fit ampliüs pretio venalis, proinde minimé confultum efl,ut vallis cacu- Ambitio, qua in fublime nititur adima men montis concupifcat ? quia tametfi videa- deprimitur; & humilitas, qua in imis gau- | tur montis faftigium celo propinquius, & det detineri, ad fublimia elevatur; hinc eít, quafi lunz conterminum , in ima tamen to» Luty3. tum cacumen detruditur. quód apudLucam legitur: Omn valli im- Felices valles, plebitur, & omnis 1:ons, €& colla bumiliabi- qua lapfui minim& obnoxiz uberiüs à coelo L £ur, Sed qua rerum humanarum cataítro- rigantur; quin & imbres , quos montium . phe, fi ima furfum eriguntur, & fublimia cacuminarecipiunt,transmittuntur in valles, deorfum deprimuntur , fi valles excrefcunt Ambitione, qui intumefcunt 5 ut ad curules in montes; & colles deprimuntur in valles? evehantur , integrum profligant patrimo. - hi fiquidem evacuantur, ut valles implean- nium 3 congeftasà (uis majoribus gazas , vel tur. Hz (unthominum vices, & prafer- negligunt, vel prodigunt, quafi leviores fine tim in aulis principum , in quibus plerum- auri pondere ad celfitudinem promptiüs e- que fordeicentes in pulvere eriguntur ad vehantur concupiti honoris. Plerique non fublimiora minifteria; & potentes detur- raró annuos etiam proventus, quos coémpta bantur in Jutum. Vallis impleta fuit, cum dignitas fubminiítravit , impendunt, novis Lazarus, cui fuit negatum implere ventrem officiorum muneribus confequendis. An non de micis, ad fiaum Abrahae evectus fuit : montes hos dixeris,nihil in fe roris, nihilque * imbr i-, st | CarpïrurA&'&Qus in d(ïgnitate,s? utdetumeatambitio. 7 imbrium fervantes? totam prodigunt fub- ncujus nobiliorem partem feu menten: corto- flantiam, ut vanoturgeant vento ; quinimó dit, ut non abs re D, Ambrofius ambitio- non femel infelices chamaleontes auram de- nem tinez contulerit: Erwc4 mentis eff atp- Inlac.cap.s. pafcuntür, & corio exuuntur patrimonij , petentía dignitatum , quia (upplicio eft am- nec tamen purpuram induunt, necchlamyde bienti, hinc mellifluus Doctor exclamat: Q L/43 4» . integuntur confulari , feque bonis omnibus ambirio ambientium crux , nititur ambiuio 59^/id. fpoliant, ut vaná fruantur aurá, quà nec nu- in fublime, ut lapfu ruatgraviori: propinat ditatis contegunt opprobrium. in melle toxicum, ,& ambientium mentes . 7* Pullulat & fluctuat in cor de præfert'ïhl funeftat etiam in emulorum certamine;quo- .. Aulicorum , non tam aurea famz feges rum celfitudinem fuam interpretatur depref- quàin germinet pracelfa aurei cedri. arbor, fionem, & eorum fplendores, ferales (ibi 'quz altiüs radices fuasapit;ut ad eminentio- umbras. Gaudetambitio umbraticis potis- n ta protendatur." Verüm pracelíis hifce plan- fimum promiffis illudere, & Tantalica [abo- tis promptiüs fecuris adjicitur in excidium ; rant fame qui celfitudini inhiantes, honores &te, 9« jam [ecuris ad radicem arboris po[ita eft, Ad appetunt, & in iisdem delicias fitiunt, qui- radicem jam eft fecuris pofita, ut mox lapfu- bus tamen (i affluant, effluurít illze, ra arbor fuam in humum deprimat celfitudi- Nullus Euripus ambientis mente eft — $; b fl nem; quidni adhucin fublimia nitetur; cüm turbulentior; excitat ambitio flu&tus decu- jam immineat lapfus ?. Arborem fi ambitio- manistumidiores , quibus ad naufragium fum dixerisinverfam , à vero neclatum un- ambientem impellit. Imó ut cecinit Juve- - Ll - guem errabis: cüm ad fublimia deberetho. nalis - 4b ult, mo eniti natus propter coelum, in coenum 4Effuat infelix angu/fo limine mun- deprimitur, humique repit terrenis tan- tüm inhians. Verüm radici hujus arboris "Talis fuit A!exadd?iMacedonïs ambitio, cuà fecuris imminet , nec ictum bipenais potis latitudo totius mundi angu(la videbatur, GC eít declinare, licét luxuriante foliorum pom- ita angu(tiis preffus , utaliis. conquirendis pá glorietur injuventa: non enim fenio 3- mundis inhiaret : fi hoc motbo non labo- ruerat atbor, ad cujus radicem fecurim ap- rüffet , fi fufpicionem elu(iffet ambitionis , poíitam dixit Lucas, quia tametíi nondum certé innumeris hominum ftragibus non fü- fenio aruetit, adhuc tamen imminuit eidem neílàffet tot terrarum tractus $ * neque exe» A ferrum. Nec homines (enefcunt omnes, cüm plendz fuz fitihumanum fanguinem fudif- ,, plures fuccidanturin florefuievi: quivana fet, quó ebrius füneftiüs debacchari fuit au- 6, turgent ambitionis aurá promptiüs fuos dies fus. In id confilii ambitionis (timulus Ma-- dimidiant, quia acrioribus torquentur cu- cedonem rraxit, ut cum /Efopi cane neglecto. ris; telliseít Abfolon, alijque fexcenti, qui prafenti cibo inanem majorís umbram ca- vana ampullantes ambitione, vel in ipfo ver- ptaret: quiambitione turgent ardentiüs dif- nantis juventz floree vivis abrepti fuerunt fitis inhiant , & przfentia, que poffident. flammis addicli. Quàm veró praíto (it mi- petinde ac excrementa fortunz , & ipfi pro- ferentis Dei beneficientia inde conjiciamus , jiciunt ; ut honores fibi comparent , digni- cüm ancequam plantam fecet, fecurim radici tates emant, & inflar canis in fpem majoris admovet arboris, ut faltem vicinitate fup- panis, fed umbratilis , impatienter affur- licii (uz foecunditatis recordetur , incipiát- D gant, ut ait Seneca Szc evenit nob : quid- Epift. 73« que fructus dare, quz in tumido ambitionis quid. expetlantibus fortuna projecit , id fine radices agens probro laborat fterilitatis. ulla voluptare dimittimus , fl'atim ad. vapi- Quàm promptius fteriles he plantz foecun- nam alterius ereili, &6 intentt, non atticif. darentur , fi de propria monerentur fterili- fat cothurnatus Stoicus , fed verum nos e« ä tate. Verüm Principes inftar cceli. vix mi- docet, quibus ambitionis ftimulo percitis E nis utuntur , fed (imul cum fulgetro fulmen nullum eft temperamentum; incubamus e- intorquent , cientque minarum f[lrepitum nim famz, ut pertinaciüs hereamus fumo, poftquam flragem edidere, Nec fterilefcens U cümque maturare famam ftudemus, fatuitate vitiorum circumfepta dumetis Ninive;vepri- laboramus, non enim quid aliud famam di-- 2 bus (tipata fructum dediffet peenitentiz, nifi xeris, quàm fumum plerumque lachrymas YAmminentem juxta fe noviffet fecurim. elicientem; & qui famam aucupantur nonnifi 8. Radices ambitionis nif1 evellantur intet vepres excrefcunt in arborem , mox fecuri fumum enancifcuntur.' profternendam: pullulantem in cordehono- f. II. rum cupiditatem , fplendidámque de fe ex- iftimationem ambitiofus evellat, ut fecurim Honores €9 dignitater umbratiles declinet. Ambitionis femina opprimamus, ! f'nt, fallunt quos alliciunt; pici u- nifi velimus & nos opprimi. Honorum il- ram exbibent evanidamyac illufo- lecebra vix nataincorde, Gtcurarum dume- ridmo ta nacla diícit cum iisdem flerilefcere, & fe- curim contra fetrahere; ambitio fiquidem, J1Ria duntaxat bona cor hominis viden. cui ultro obviamus cor torquet, & mentem tur poffe occupare, licét nunquam pe- I — lancinat , & in hominem deíavit univerfum, nitus explere; fi extra fummum bo- num Verani de Ajääïi&m Tom L 98 Differtatio IV. num evagentur, nimirum utile,hone.dum,& dam diflantia deleGlat, que ü cominis infpi» deledlabile, que bona feor(im dehumani cor- ciatur oculos offendit;movétque ftomachum: dis certant poffeffione ,. & fi fimul confpis rara fiquidem eítimago, quz cominüs intu- H rent, omnes ftatim ejus occupant. affectus, enti non vilefcat , tametfi eminüs afpicienti 70 Ambitio veró nullum fecum advehens bo- pulcherrimavideatur. Etiam Salomon deli- num licét affe&tus ambientis rapiat, umbras ciarum illecebris delinitus omnem in ijsdem tantüm exhibet: honores fiquidem quibus in- repofitam crediderart fuavitatem;. quibus ta« hiat quamvis quemdam videantur fplendo- men potitus faftidio illi fuerunt, earundem tem prafeferre,fi tamen ijsdem detrahamus Ícilicet deprehensà inanitate, ut eas vanitates larvam,vanidz funt umbra,terrori potiüus in- vanitatum dixerit. Quinimó etiam tartareus cutiendo,quàm amori ciendo aptz: terrorem hoftis vafer Chrifti oppugnator hac ufus eft igitur incutit ambitio, ut ad ejus füugam mo- picturà cum JEfum in przalti montis faltigie neamur, quinimó quó prolixius incumbunt um tran(tulit,ut eminüs terrarum regna cone ä ambientes laboriad honoris captandam um- tuens eorum fuco illiceretur ; Zwxit illum bram,eó inutiliüs defudant,cribróque aquam Diabolus in montem excel[um , & offendit ll hauriunt ; non enim umbram affequuntur, omnia regna orbis terre in momento temporít Luc.a4, qui honores fequuntur, cüàm umbra hos tan« quàm liberalis eft mundus in fuarum digni- tum fequatur, non pracedat,ut non poffint tatum pompa exhibenda.V erüm oculis illudit eam affequi, qui honores fequuntur ; umbra fallaci fpectaculo,cüm ludit;oftendit fe colla- fugientes fequitur, fequentes fugit, ut nun- turum,cüm nunquamconferat : (iquidem o« uám affequi poffit ab ijs,qui eam fequuntur. ftendit illi omnia regna orbis terrz,quaz fpone Plerique banc honoris umbram horruerunt, deret; cum tamen nullus tali laboret demene qui deinde ab hac illecti larvá fe illi mancipá- tia.ut omniaaudeat fperare mundiregna, & runt. Diguitas picturaeít, qua initio ru« omnia fibi fubjicere terrarum imperia, potes dis, vilis, ac informis; breviàcunctis in pre- rat vaferrimus feductor oftendere, ac offerre, tio habetur, Ambitioni famulantes magnis omnia mundi regna , qua tamen conterre cogitationibus meritem pingunt, qua tutiüs, haud poterat. ac utiliàs humilitatis penicillo delerentur, ne Imó nonnifiin momento temporis regna 12. mens ipsa aboleatur; quia nifi ambitionis mundi oftendit,omnémque ambitionis fupel. lineas deleamus,ftatim fuo denigramur peni- lectilem perfunctorié exprompfit , ut inde cillo. Evaambiens divinitatemà ferpente de- conjiciamus quàm brevi (it duraturaregnorü ceptajfore fperavit, ut fimilis effet Numini e« poffeffio,cum tam brevi fpatio eorum magnie vafura, ideóque cüm primüm permifit ambie tudo oftendatur ; quis grandem dixerithujus tionis lineas indeletas, fe ipfam delevit ab eo fzculi fupellectilem, fi tota in ictu oculi per- felicitatisflatu , in quoDeus eam condidit; luftratur, fi tota breviffimo tempore percur- quiarari funt, quiab honorum pictura non ritur? tam levis, tam modica eft tota mundi rapiantur, fi abinitio, cum adhuc rudis eft, fupellex,ut in momento temporis oftendatur, & vilis non deleatur, Saul afinas inquirens & evanefcat, Velnonnifi perfunctorie,& in maluit jumentis famulari , quàm hominibus momento hurnana omnia tartareo ab hoíte praeffe: quàm facilé honoris initia contem- expofita fuerunt; ut ex tumultuario afpectu nuntur, fi primam ambitionis picturam ad- faciliüs Chriftusraperetur; quia fi, ut Salo- huc tudem penicillo humilitatis oblittere- mon fingula attentiüs; intimiüsque perpenfa mus, Mox veró Pralatus Ifraéli,nec Samueli penetraremus,nobis procul dubio contemp- lh fubeffe voluit, nec Numini, adeo raptusà pi- tui forent,quia nonnifi vanitates vanitatü de. €turz elegantia, ut ab ea divelli amplius no- prehenderemus,Nemo fana mentis vellet tot luerit. Daviditidem adeo fuit dignitate de- impenfis laboribus fibi dignitatesemere,fi ea- lectatus, ut fceptro potitus,non folüm popue rum fucum,vanósque colores ferió perpende- lis imperaverit, verüm G ad pompam domi- tet:nullus facilé honoribus raperetur, nec fi- natüs fingulos dinumeraverit. Reluctabatur neret fe ftimulo pulfariambitionis,(i ferió co- Nero;Imperator renuntiandus: fed ubi abío» i r gitaret;effe ambitionem fecretum virus, pe- lutam vidit honoris ftatuam, adeo ea oblecta- Ítem occultam, doli artificem;animi fervitu- tus eíl, ut in ruinis labentis urbis folium ere- tem, quódque caput efl,etiam animz difcri- xerit, Ambitione qui turget, magnísque im» men; nullus ad infulas feflinaret, fi pondus plet mentem cogitationibus , Babyloniorum fentiretin pedo; nemo eminentiam indignie refert flatuam, quz lutea in pede cafura erat, tàte cuperet , f1 folicitudines experiretur in fi vel lapillo percelleretur; adeó ut. nonnifi purpurazíftümque in curis:nullus folium ad- fragilis miré furrexerit in pectus argenteum; (piraret, ficompedes in diademate cónfidera- caputdue aureum. Quid niaureum eít ambie ret. Sunt qui prolixis laboribus vacant,ut feli. tioni caput, cujus mens cogitationibus op- citatem in dignitate aucupentur, qui non« pleta honores, ac dignitates redolentibus,;folo nifi torquentes anxietates. deprehenduntur auri nitore videtur delectari; verüm cum lu- invenifle,cüm concupito infigniti honore ju« teos habeat pedes, ac humile fundamentum gibus angantur folicitudinibus,perpetuis pre. faxeo intpingens fepulchro in cineres diífol- mantur curarum torcularibus , no&ctésque ut vitur. plurimum infomnes ducant.Confule eos,qui T,. Honor tamen plerunque ut pi&tura in qua- n Principis aula ad fublimia evehuntur mi- nl ücc Carpitur Affc&usin dignïtatää;üt detumeatambiio, — 99 viciniores, ut perpetuo tofqueantür labore; niflerias raró illis ferena illucefcit dies , nifi Principis aura clementior eis faveat, & moe- Idque Turannius fupremus Caligulz If. roretabefcunt;fi eádé deítitutos fe novetint. Procurator fenex capularis , feu nonagena- 13. Quid ni ambitionis mancipia in mo- rius nosapprimé edocuit, is à Czfare tan« mento temporis Lippientibus oculis, purpu- quam emeritusab officio ; quo fungebatur procurationis folutusfuit, ut otio frueretut, ras, chlamydésque «onfulares percurrunt; cum tineas demolientes non videant; quini- ac tranquilliori aurá tefpiraret, Verüm am- bitio in fene beneficium vacationis in argue mo profligato patrimonio eruginem inter- dum deferunt. domum confumentenr, non mentum fubortz calamitatis infleCtens ocue pratextam exornantem. Etiam Epulonis E- lis fletu corruptis petiit à circumftante fa- miliafibi parentari, in feretro quodam de« vangelici purpura,& byffus innato alliciebant nitore, tametíi vermes ex ea naícerentur , & funcli inítar jacenti: accedit univerfa fami- lia mentienti mortem parentatura,lachrymas flamma accenderentur mox torquenteseum; qui in byffo, & purpura fuperbire confueve- fundit, fufpiria emittit , totámque aulam rat; quia & calices argento, vel auro conflati, clangoribus replet: abfolutis juftis injufté lMi peractis, quiaficté ; fufpirium ex intimiore quiquead fitim extinguendam diviti propi- nabantur, nonnifi fupplicia mox effuderunt, corde emittit jacens fenex in feretro, móx- que furgens crebra palmarum verberatione non ampliüs exficcanda in calice, fed ater- nüm excitanda in torturam divitis. Quis non caput, vultümque tundit , peclüsque moe- ambitiofius fibi cuperet,mendici vulnera pu- rore «grum manuin pugnum collecta diver- berat; conqueritürque, quód nullius Reus re, & fanguine fcatentia, quàm byffum divitis nitore praefulgentem? quis non prafferret La- flagitii füo fuerit à Cafare fpoliatus officio, zari nuditatem mox collocandam in finu À- privatus dignitate, deflitutus procuratorio munere. O me afflictum exclamavit! ó me brahz,purpurz divitis eternis flammis con- deploratum? quilicét neminiinjurius fue- fummendz? Sunthi fru&us ambitionis,que fi enititur, ejus nifus cicuta eft mileriz inve- rim, nulli extiterim gravamini ,. omnibus profuerim , nemini obfuerim, fidelitatem hendz, quàm advehenda felicitati aptior: eft U fiquidem ambitio, que byffum, purpurám- Cafari incorruptam fervaverim modó fim que cupit induere;anguis in herba, toxicum privandus Czfaris procuratione: Turannius ait Seneca de brevitatevite, ExaGe furr di- Cap. 20, melle illitum, venenum dulce;mórsque blan- da; quam fi roíam dixeris, hzc fentibus obar- ligentia fenox , qui pofl amuum monagefi- mum, «nm vacationem procurationis 4 Cajo matur fuisad vulnera infligenda; neque ab in- fidiofis abludit (irenibus, cüm fub amicitiz Cefare uliro accepiffet, componi fe in ledlo, Ípecie perfonata arrideat, ut ad luctum, ad €$ velut exanimem à circumflante . familia - plangi juffit : Lugebat domus otium Domi- morores perducat. n fenis, nec finvust ante. triflitiam, quam la- bor fuus illi reffitutus eff : devenerant que- $. III. ruli fenis lameénta ad Caligulz aures , àquo 4mbitio quos ad ublimia evebit fuit fenex nonagenario major priftina reíti- dnimum detrudit,de Sifypheo faxo tutus negotiorum moli, dignitatique procue YOt4t, 4c torquet, ratoriz; nimirum infelix Sityphus cum ía- xeum onus fuis delapfum & manibus videret, l4 T* Antüm abeít, quódambitio, quos in- novum, recénsquelaborum veftigium terete flat, ad fublimia trahat , tit potiüs in «oGpits quia ambitio fuos famulos ad extre- ima miferé detrudat , idque velipfe mum usque vitz miferé conterit : imó pye tartareus hoílis nos palam edocuit, cüm ratis vult fimiles, qui nonnifi onuftas depre- d Chrifto fpopondit mundi regna: 7ibi dabo dantur naves parcentes vacuis, de fece , & poteflatem banz univer[am fi procidens ado: vappa parum foliciti: nifi Turannius prifti- raveris coram me. Vult Chriftum priüs pro- nà gravaretur negotiorum mole , & redor- : MCQ 4.' num inhumo, & ut defcendat procumbens in diretur Sifypheos labores, fibi defuiffe vi- adorationem, quafi non potisfit qüis ad thro« fus fuiffe, Suutn. fempet in damnum am- num afcendere, nifi priàscoram dcemone de- bitio molitür ; cüm ut fuz inexplebili fatis- fcendat proflrátus: quia nimirum promptiüs faciat fiti etiam in extrema fenecta priftinam fublimiaad cafum impellunt3 exquoimmi- fubit labórum farcinam. net ruina; non quod quotquotad folium eve- Plores funt, quos Chriftus à minifteriis 16, huntur doemonem procidentes adorent, cüm aulz, ab oneribus fervitutis, ab obfequiis plures & imperaverint, & imperent immacu- principum ad qtietem vocat; & ad tranquil- lati, cultura virtutum unicé addicli; fed quia liores dies; quibus cum Paralytico Evan- z « d ambitionis veluti mancipia fi nimium elata gelico Imperat feceffum intra proprios la- concupifcant,faciliüs cafui fiunt obnoxii : vel res; dixit enim Paralytico, qui in lecto por- quia redivivi &fabula Sifyphi per afpera , ac tabatur. — Surge tolle lecum tuum , && vade prarupta faxeum fpei onus nituntur circum- in domum tuam , hoceít exi abaula, depo- voluere ad honorum usque apicem, quoé ne, quibus premeris;tot minifteriorum one- manibus mox prolabente deorfum, eólapfui ra, & patriosrevife penates; quafi diceret in fiunt propinquiores , quó erant eminentiz ! aula ; qui ambitioni famulantur lectum qui- $ | Ferani de dffetilibus Tom, 1. dem um IoO D*ifferratio IV. A0 dem dicuntur poffidete , nontamen domum tionum congeriem ; quia ut blandé alliciat ; quos fzvius inficit; non ut hoftis violenter propriam : paralyfi laborant , qui in aula le&tum habent, nec illi ex omnibus fortaífis incosdem irruit, fedíub larva amicitiz fe blandé infinuat; quia fi hoftiliter aditum fibi bonis quid aliud fupereft, quàm le&tulus; in p quo egri decumbentes miferé jacent , cüm aperiret fortáffis arceretur, nec ullus ei in- fibi ftare videntur. — Verüm cur jubetut hac greffus pateret: cum verólarvata amicitiam fimulat, facilior aditus ei aperitur; fpondet Jaborans paralyfi fecum afportare lectulum zolle le&ulum tuum, nifi quia morbo labora- purpuras, fceptra, diademata, chlamydes, ho« notes, dignitates, quorum fpeciofitate abuti- verat? & cur per tegulas ad pedes JESU de- mittitur ? nifi quia ambitio fuos fupra tecta tur ad hominum peétora expugnanda, 1$. elevat famulos, ut graviori lapfui fint. ob- Verüm cogitatio; quz mentes Apofto- lorum invaferat, quís eorum major e[fet, non noxij? utinam ita feliciter ruerent,& &gro« tarent, ut à JESU fanarentur. tanti fuit roboris, ut vinculum Apoftolicz Adeo audax efít ambitio, ut non folüm dile&ionis potis effet difrumpere : niteba- I7. aulas Principum perambulet , verüm & cce- tur quidem quisque major efle, ita tamen ut fraternz dilectionis minime oblivifceretur , nobitarum clauítra ingrediatur , religiqfa licit ambitio fua in prcordijs natalia pofue- pe&tora inani repletura tumore: quinimo & tiam quos Chriítus fuos delegerat Difcipue rit, in religiofis tamen pectoribus fuis prz- Ánt-9e focabatur in cunis , ut nec vagire quidem ei los ambitio pulfavit, Jmzravit autem cogit4, tio in e05, quis eorummajor effet : idque vel permitteretur: cognofcens enim ]ESUS coe- lh «o tempore, quófuturum erat, ut filiusho- gitationes cordis illorum, apprehendit pue- minis traderetur, cum avaritia JESUM ven- rum, quem ftatuit fecus fe, eümque omni- deret, crucique affigeret; ut inter feralis ap- bus majorem futurum pradixit in coclo, qui minor eífet inter omnes: ut nimirum detu- paratós inftrumenta infurgeret ambitio; & inter fpinas coronz reperirentur; ac fceptra mefcere edifceret ambitio , cüm per depref- fiones ad fublimia affurgatut, Obiecit Ma». inter virgas, & arundines quarerentur; per czdes fiquidem, facríque cruoris effufionem giíter inflat& difcipulorum cogitationi ptie- rum, ad cujusprimum acceflfum detumuit effrons ambitio mentes occupavit difcipulo- rum cogitantium quis eorum major effet;& ambitio: G puer armis deílitutus iterum vitiatus imperandi ardor,defiderium przemi« Goliathum ambitionis proftravit. nendi bis pofitum,in faftum humana fublimi- Adeo vanidus eít turgentis ambitionis 19. tatis, etiam pretium divinz humilitatis,con- tumor, ut flatim difpareat, G qux Gigan- tedm videbatur celfitudinem — prafeferre , vertit, Ad id audaciz pervenit ambitio, ut ex Chri(ti cruore prefumpferit fibi purpu- triumphum cedit humili puerulo. Pracelía ram tingere ; & crucis clavis thronos fibi quzque confcendit ambitio, pulfátque etiam compingere; lignum crucis in fellam ado tn cocfites; hecenimfuir, qua fpirituum prze« 2j nare; arundinem in f(ceptrum convertere; & ftantiffimum in Empyreo corufcantem fuo inflavit veneno;quód enim Angelici illi fpiri» Ípinas Chriítifanguineis guttis. madidas in tus ab illa defcifcerent fauítitate, in qua con- diadematis rubinos, & carbunculos : zs£72- diti fuerant, contigit culpá unius turbatoris, it cogitatio 1n €05 , quis eorum "ajor e[fet, quia ambitio etiam inter compedes (timula. quem facrz paginz Luciferum vocant,& qui caufa fuit,ut pluresrebellarent. Fuitinuno tur ad coronam , inter vincula animátur ad regnum, inter. flagella erigitur ad imperium, Lucifero congeftum quidquid ornamento- ruens per depreffiones (urgit adfaftum, perc rum fpiritualium,quidquid natura,& gratiz ta vulnera ingreditur ad purpuram. Quis dotium ceteri novem Angelorum ordines tantam in ambitione audaciam crederet cum poffediflent; potiebatürque in omnes princis acerbiffimam |Chrifti lanienam . in proprij patu; fed illi nocuit nimia felicitas; qua anía Á triumphi commutaverit apparatum? Quem fuit defeCtionis: non ine latet,varias effe fen- tentias hanc circam defectionem, cüm plures ambitio non. percurrit locum ? qua& pene- tralia non petvadit? quos receffus non pe- velint,Luciferum invidià (timulatuminiquis- fimé tuliffejhominis dignitatem in equalem netrat? fietiam inter vincula,flagella,G cru- gloriz cum Angelis poffeffionem venturam. ces (ui explicat triumphi vexilla , uc trium- het in funere, vivat in nece, & fplendeat fe- Alij fentiant , Deum Angelis adhuc inviz t tfales inter umbras? Quid mirum fi ambitio fuz curfuconflitutis aperuiffe futuram Ver- Pilatum urferit ad fupplicium innocentis, ne bi divinicum natura humana conjunctionem, & Chriítum conflitutum iri Regemn, & caput authoritas Czfaris quidqtiam pateretur dee trimenti! cüm & ipfa religiofa Difcipulo» non horinum tantüm , fed ipforum Ange- rum pectora pulfaverit, && corda occupavte lorum, cui propterea detreGlaverit Lucifer debita eidem obíequia exhibere, Mihi tamen rit, cüm primüm Chri(lus in manus homi- num tradendus effet ? quis ab hac pefte tu» ijs videtur promptiüs adhzrendum, qui affc- tus? fi fandtuarium etiam inficit, fi Chrifli runt, folam ambitionem caufam fuifle talis paffione expiatis Difcipulorum cordibus defe&tionis , nimirum Luciferum infolente fuum diffandit venenum? quinimo non di- menctis elatione zqualitatem ambiiffe Numi- citur ambitio irrupifle, fed intráffe in Apo- nis,nec fuáconrentum arrogantiá, plures An- m traxiffe defertio- ftolos per peftiferam , inflatámque cogita- gelorum myriades in /'[LV nem. Famu- | Carpitur Affectus in dignitates; ut detumeat ambitio, 1oI : 20. Famulabatur ambitioni Lucifer , cum natum , eün:rxqu,e inflruxit fcientia, G cogni- dominatu potiretur ; acPrincipatu in cz- tione non rerum tantüm omnium naturali- teros fpiritus , fed cüm primóm ambitione um; fed earum infuper , quz fupra naturam ! coepit intumefcere , à fummo illo cecidit elevantur : addiditque gratiam , quà ab ipto Luc4'12, Principatu: Chriftus apud Lucam, — ze- ortu Deo grati , amici, & filij , conítitue- bam Satanam [icur fulgur de celo cadentem , rentur ; dedítque corpus viribus validum , eft fulgur debacchantis procellz fplendidus fpiritu vividum, fucco vegetum , tempera» nifus , aboríus vanidus , ac fimulatz lucisfe- mento fanum , fenfuum miniíterio perfpicax, ralis artifex; vulnerat enim , cum lambit ; membrorum compage , colorum adaptatio- it. umbras adfertlibitinz, cim propé emicat j ne, partium proportione , eximià predi- ftragesfpargit , dum ftagore obftrepit ; illu- tum venu(tate, nullique obnoxium intefti« eefcit é difrupto nubis (inuexiliens, fedvix tui: &hisce cumulato favoribus addidit be- üeficium innocentiz primigeniz , hoc eft fpi- natum, & fepulchrum nactum emoritur ; exa n ul ghat o 7 I RRR RE 207 tuinguitur , cüàm primüm fplendet ; & inte- ritumliberum, furque juris, cuiappetitio- zitum invenit , ubi primüm in finu nubis ma- nes fingulz , ac cupiditates obfequerentur; tris fplendorem affectat? ergo Satanas, quia imà pactum etiam adjecit , utfi in Numinis ambitione tumidus é fummo coelo corruit , períeveraret obfequio fingula bencficia fibi ut timeamus ambitionem , qu& ad fublimia praílita , velutijure hzreditario in pofteros €elevat eos , qui eidem famulan V transmitteret ; Íecus imperata f1 rumperet , tut ; qt repenté in pracipicium agantur, quidquid bonorum, & dotium poffideret , illico amitteret , séque neci obnoxium confti- 2I. Lapfus Luciferi fulguri pariatur prafer- tim ob velocitatem defcenfus, cüm momen* tueret , fuósque pofteros in moriendi necef- fitudiaem traheret é celoextorres, terrzque to ruat ; & ob fplendoris brevitatem , qui in atadifo deturbaret, fuo extinguitur ortu; & cum ipfo lapfu fe- Erat locus ifte deliciarum omnium refer- rales convertitur in umbras.Vel comparatu£ FID tiffimus ; ccelum femper ridens , & arridens, £ulguri ambitio, quia ut fulgur plerumque & quod nulli terre halitus ; grave, graffüme- noüifi procellis ifiutritur,nec emittit ambitio que redderent , proinde falubre jugiter , & fine czde lucem ; folem ipfum divinz gtati ereptura,ut fplendeat ipía per difrupte nubis verna quadam temperie proríus paccatiffi- mum : illicomnis honeftz voluptatis , ac de« maternum finum exiliens, Quàm mifera ; n quàm infelix ifta fplendentis fulguris condi- liciarum plenum vivarium infpiciebatur , illic arborum , plantarum ,ftu&tuum, florum fe« tio! cujuslux fulminis prodroma nonnifife- rax ubertas neceffaria fuppeditabatad fenfua ralibus cuprefuum umbris confoederatur. Qui ambitioni famulanturà fulgure haud &qué demulcendos, acpaícendos. Ibi mi- ra plantarum diflributio, elegans florum vaes abludunt , futfum nituntur, ut ibi fplendores enancifcantur, ubi ad ferales tenebraspra- rietas, ferax pomorum copia : ibi ambulacra fpaciofa, virides porticus, herbida apricans- cipitij aditus aperitur ; fides nulla eft am- bitioni adhibenda , quze perinde ac ful; tium folaria, viridantia meridiantium ume bracula, & refpirantium fub dio aura lenis, gurinturbineoritur, & moritur, Caven- dum eít ab ejus fplendore , qui lumen non hofpes Hyblz, Hymetti filia, — Diftingue- b emiitit fine vulnere ; nec cum fragoreobtlre- bantur artificiofis difpofitz fpatijs amoenae fylva, opacati faltus , frondofa nemora,plan- git , nifi (lrages fpargat , & cades. M taria, vireta, pomaria, utuna venuüftiffima voluptas in mille videretur fparía illicientes $. 1V. voluptates; illic cellus femper virore latas floribus difcolor , & elegans; ver perpetu- äï;ï Ambitiofum excellendi deftderium um , ut arbores nunquam fe frondibus fpo» j Protoplaflos ? terrena felicitate egit ex- gorres , totíümque bumanum genid liarent, ut novam inducerent fpem fructu- ; um , quibus jugiter ditefcebant. In arbo- ad mortem fubeundam :ï rum ramis , & per a&rem avicularum tur- coégit. mz demulcebant aures liquidiffimis cantie " Rot&rva ambitio non Angelorum tan- bus, quos tenui gutture edebant ; auditum e£1, mirabiliter recreantes , ut & picturatis pennis P tüm przftanriffimum de fummo coclo Verüm etiam in terris é ter» vifum demulcentes, Przeter hac,ne tcllus are- abegit. rena felicitate extorrem egit humani genetis fceret, aut ficcitate fqualeret , fons ingens pat maximis fluvijs prorumpebat , qui in alíos fe communem parentem. Ingreffa ambitio paradifum terreftrem., adeo altiüs ibi radi- quatuor dividebat amnes. Hisce delicijs geminam munificus ces egit, uc univeríam humanam propaginem &4^ infecerit, ac miferé corruperit. Sicut Deus DEUS adjecerat arborem , alteram vitz fomitem , alteramvirtutis, ac mee in empyreo Angelos collocavit ; ita in tetris fitorum exercitamentum , quarum pri« primum hominemreceéns conditum in horto pofuit, omnium fcilicet amcenitatum, pratia« mam in ipfo horti meditullio defixit, ut 2- qualis fingulis ad cam pateret acceffus, ac rümque compendio , imó condidit ibi Proto- plaftos ad. fuam imaginem Deus , quibus e- facultas : hecque arbor vita erat , cujus na- ture vis medica vefcentibns ejus fractu , £iam anumum impgrtivgg immortalitate dQ« N3 quam. ao ia Ro lol aE a Io2 | Diffcrþatio lV. [u! quamvis non immortalitatem , Iongifï'imani vetiti pomï morfus in fizctuantis hb;us vitàe 1101 'tamen vivendi fuppeditabat facultatem. Po- procellofum mare omnes homines dejecit , & ftrema diverfofita loco , flirpis tamen folio- ubi venti vehementiores tam. concupifcen- [ü rum , fructuámque forma elegans;arbor fci- tis , quàm iráfcentis animi , fluctüsque , decu« qUt entiz boni , & malivocabatur: ut autem fuz manis tumidiores ad perniciofa nos pertra- fid homo non oblivifceretur fervitutis, pracé- hunt naufragia,- &6. f pit éi Deus, ne poma hujus arboris fcientiae Ex hoc larvato pémo ; ex hac fomica Ti boni , & mali guftaret , ídque fub poena; unà flatim pravarum cupiditatum ebullivit pu* Ti cum pomo deglutiendi mortem, rulentia; qua totum infecit humantim genus,- [c 24* Satan veró invidus tantz felicitatis per quod luit in fuo primo parente; ut quod u br« feminam hominem ab ea extorrem fecit , nusdeliravit!, plectantur omnes : ad hanc l l cum enim invidia cácodoemonem torqueret , miferiarum iliadem homines omnes una per- ferpentem animal aftutum, & fagax ingref- traxit ambitio , quz in protoplaftis voluit PO! bi fus fuis artibus vocalem effecit , & loquens Deo affimilari ? fidem praflitit mulier fu- hi Satan in angue;Evz fuafit , ut fivellet pro- furrantiferpenti; Erirí ficut Dj ,hacfermoe f ximiüs ad Deum accedere , & veluti naturam nis illecebrà ; virus peftiferze ambitionis hau- Qu Numinis induere pomum ex arbore decer- fit, & fimul cum pomo ambo protoplafti ( peret , dentibus morderet , ac deglutiret ; fibi, & pofteris mortem deglutierunt , & [? paruit foemina angui , qui mira fermonis il« una ambitio totum perdidit humanum ge« nus, pu1 lecebra ejus fibi captaverat benevolentiam ; fal & deguflato pomo ftatim avolat ad maritum Quinimó non in protoplaftis tantüm am- 27. 0i mulier, vimque pomis illis infitam pluribus bitio homines quatit, fed poflerorum etiam Jaudibus commendat , eíque fuadet , & per- pulfat pectora;ut duplici fupplicio prótopla. b K fuadet, ut experimento comprobet , quod fti , & proprio torqueantur quotquot am« verbis infra meritum tantüm potis eft expli- bitio ad fublimia erigit ; ijsquelapfugravio- care, ut pomum guítet, & totam (fimul íci- re pr&cipitium adaperiat , ut contigit Da- thani , Abironi , & Cori, Conflituerat entiam boni, & mali cum pomo deglutiat ; fiátque omnifcio Numini fimilis, fedó rui- DEUS Aaronem fupremum facrorum Ponti- nofam ambitionem ! hac ut protoplaftos al- ficem, & Moyfem caufarum civiliam Judi- liceret fpeciequadam divinitatis cum pomo cem , ac divinz internuncium voluntatis, K Ü deglutiende ad ima detrufit zrumnarum : Pupugit fraterna fublimitas Corem virum Levitice propaginis Aaronis , & Moyfíis fiquidem coepit ftatim infurgere turba con. cupifcentiarum, & rebeilare contra fpiritum, confobrinum , qui ut utrumque fratrem ex- [ aucloraret , Dathanem fibi , & Abitonem £0 capütque attollere irrequieta legis membro- rum rebellione contra recta rationis impe« adjunxit, viros ad quodvis facinus paratiffi- k rium, r mos; viribus etiam potentes, G|factiofos 5 Qu Pre ceteris fort iüs eos aggreífus eft quorum propterea ope ufus Core plurimos , ükl 2fe furor erubefcenda libidinis ; cujus ipfi turbu- & quidem fpeétatiffimos ex populo ad fuas N pertraxit partes ; adeó ut conjuratorum cor- Y lento fenfu exagitati erubefcere coeperunt ; & à propria nuditate ob patratum inobedi- venerint ducenti quinquaginta , omnésque entiz crimen, & vultüum confufione ada&ti patricij generis, publicique confilij Senato- in denfius ambo concedunt arbuítum vere- res; quorum omnium eó nitebatur Íumma cundiam fuam foli , ac luci fubducturi , fibi« conjurationis, ut Moyfem , ejísque fratrem ! que frondea fubligaria ex connexis confuturi Aaronem Magiítratu propellerent , & huic ficuum folijs: ita eft , quiambitione turgen- Corem, qui vcl maxime dignitatem fupremi tij facerdotij ambierat , fubrogarent; & Moy- tes ad fublimiorà nituntur, lapfu femper gra- vioreinimaruunt miferiarü, Male fiquidem fi alium de coctu Senatorum ,. qui conjurá V. runt: cateri veró fortibus inter fe jaclis ad à foemina carptü malum, morsüq; ab utroque protoplafto fractum ,. & deglutitum malo- minora eveherentur facerdotià , nimirum rum omnium fibi , & políteris ilias fuit, quotquot Leviticz flirpis effent : & aliarum det ftirpium populi przturas ; Prafecturas , tri- Unicus interdicti pomi morfus in profun- eu dum omnium miferiarum totum detrufit bunatus fibi partirentur: & munia hac om- lion humanum genus , utnon immeritó carptum nia Factiofi illi fpe jam fibi ufürpaverant ; tioi à feemina pomum dixeris illam Pandorz py- adeó ut qui facris obeundis inhiarent, jam in- lu xidem , à quatot fcelerum portenta, tot fup- tra tentoria fibi quisque acerras , thuribula , lm plicia , calamitates , morbi , agritudines , & aliaid genus ad divina obeunda minifteria pete dolores , erumne , bella , fames, peíles , ac clangulum prapararent , ut càüm primüm pre c&terarum omnium calamitatum agminaexe tempus exegiffet ad adolendum accingeren- qu iliunt ,.nobis mortem propinatura; hinc & tur, EH cclo nubibus feedo ruunt fulmina, minan- Rebus ita compofitis glifcente tüniuhuä 9. RUT tur tonitrua, G. in hominum perniciem de« antium colluvie , conveniunt Coritz pro di- Rüg cidunt grandines , camporum Ífegetes uno at- vini foribus tabernaculi fuis finguli- zeneis ah thuribulis inftrucli : aderat & Aaron thu« tritu mefforibus abripientes;excitantur pro- at cellz, ac turbines ad naufragium impellen. ribulo aureo, quo ut Pontifex uferetür ; ade« a rat; & Moyfes fua cim Judicis virga; hic verà tes , qua mariatraijciunt navgs ; G unius con* Carpitur affectus in dignitäteä , Ut detumeat ambitio, 1 03 conteflatus coram plena populi frequentia tamcoftonz, quàm capiciä,fe dedit;en quàm non ambitionis fuz commentó, quz dixiffet, pertinax eft fpes , quam ambitio concipic, & & feciflet, fed exfolo divini oraculi przcep- glorie cupiditas parturit ? Florem attige- to ; dehiscentis telluris fepulchrum ; igniüm- rat tunc Adonias prima juventz vigefimum que inferorum fuppliciarebellibus intermi- Ícilicet zetatis annum , & in vulgus, vel ma- natur : rogat tamen Moyfes, ut tumultuarij ximé commendatus ob fpeciem formz , pri* «6 ànefarijs coeptis defiftant ; hortatur., fi- vilegium nafcendi , & munificam in popu* mülque obfecrat Core, ut vanidum ambitio- lum liberalitatem, ] nis tumorem deponat , incipiátque detume, Hic igitur mortuis Abfalone, Annone , 31. fcere, Verüm quia perinde id fuit, accri- filióque Bethíabez ratus fceptrum ad fe per- bró aquam haurire , & furdis canere,di(ruptá tinere, fibi currus , equos , & equites , ca« illicó terrá , hiatáque laté diducto uno tem- tervásque famulorum adí(civit , Davide pas poris momento eos tetra deglutivit , qui am- rente jam fenio labente, Íciente quidem , íed bitione turgidi, infublime ad principaliores non reprehendente, Copit ftimulis ambi- nitebantur dignitates evehi : hauíta itidem tionis .folicitatus titulum pratendere Reli- funt cum hominibus hiatu difciffa telluris gionis, ut populum promptiüs in fua flecte- cum ingentifragore , ac ruentium confufo ret vota: facrificium extra urbem Solyme- clamore, tentoria, & tota rebellantium fu- am, fimülgne regium convivium inftituit, pellx. — Exterruit hic interitus omnem po- ad quod fratres cateros invitavit uno omiffo palum , qui circum caítra cum Moyfe (lete- Salomone. 1, Convenerunt ad epulum etiam rat , fimülque fpectator extitit totius ruinz , Belli duces,nimirum ut robut, virésque fce- omniümque cladium , quas unica effecit am» leri accederent , affidentibus convivio Joa- bitio in Corem debacchata: ab hac enim bus accenfebatur Davidici exercitüs fupre-. fcintilla tantus fuit ignis excitatus , qui prz- mus Prafectus , & Abiathar facerdos fum- grandem incenderet fylvam ; & hzc ea eít nius; coeperunt omnes, qui aderant indul- Ícintilla, que etiam nunc coetus, domos, gere vino , & exiccare calices , jimque Urbes, Provincias, Regna , & Imperia terra- convivij hilaritas eó procefferat, ut fuman- * rum inflammat , perdítque, preíertim fi am- tia inter fercula , fimülque vino capita , bitio invidiz , ac livori adnectatur. — .Co- Adonias inunctus à Pontifice à reliquis rem ad primam , fupremámque facerdotij Rex falutaretur. Verüm non potuit hzc dignitatem ambitio ftimulavit, & invidia inauguratio ita clangulum fieri, utad aures nrít: has veré veluti ex erebo prorumpen- i- non deveniret adherentium Salomoni , prz- tes Megeras fecuta funt veluti pediffeque fertim Nathanis Prophetz , quem Salomon cogitationes turbide , & principatüs adipi- | educatorem , fimiilque in(titutorem habuit , Ícendi nigra , ac nefaria confilia, Verüm is qua contigerant in Adoniz convivio, j quos ambitio ad füpremum ftimulavit Ponti- defert ad Bethíabeam , & hizcad Davidem , ficatum , primásque in Ifraele dignitates, hos qui ad moras omnes refcindendas, ne quid "Eb EM fupplicium adeó deturbavit in imum calami- periculi inde oriretur , ftatim Sadocho fa- tatum, ut tellus fe ipíam difcinderet, eos hi« cerdoti ; vatique Nathani, & niilitie Duci an;e Ore devqtatura. Banaig injunxit Salomonis unclionem in 5. V. Regem , & inaugurationem ? convocató- que exercitu Salomon imponitur mulz re- Jomodicus in dgm'mter afeä?w giz, deducitürque in arcem Githonem, ubi ä cum fuis Adonias epulabatur regiisin hortis. infidias etiam proprio fanguimi nedfit , [ Ungitur ibi Salomon in Regem , & faufítis & tortor eff (ui im -Adonia, acclamationibus reyectus Hierofolymam pa. 30. Mbitio , quia oculis orbata, ac fo:da terno fceptro donatus regium confcendit fo A laborans cacitate, quos fuo inflat tu- * » lium adgratulantibus populis, j .more pr&cipiti in imum miferiarum Terruit afcenfus Salomonis ad fceptrum - 32, ä detrudit impetu, perdítque eos, quibus lu. Ifraélis Adoniam , qui àreliquis defertusin d crum , vel dignitas unicé erat cordi , Papi- focderis fe tabernaculum recepit , quod Ga- ]ionibus , nec latum unguem dixerim ambi- baone fummiá celebrabatur religione ; aíy- tionem abludere ; hi fiquidem umbratiles vo- límque apud Aram quazfivit, & qua(itum ll lucrum foctus lucernz. capti fplendore eam invenit. Non tamen exulavit ambitio à ca- tamdiu circumvolitant, donec aduftis alis pite Adoniz, licét diadema Regium ab co- pereant , folvantürque in cineres. Teítem dem jam exulaverit : alias , & alias fluctu- produco Adoniam Davidis filiorum natu antes excitavit cogitationes, procellam fcili- quartum , qui captus ambitione regnandi , cet, qua fuum poftea abforbuit Authorem, " aufus fuit fceptrum paternum fibi polliceri Ambitionis fiquidem folle juvenis animum contra parentis inflitutum : caverat enim 19 inflàarunt Joabus , & Abiathar pracipua teftamento David , quó Salomonem Regni feditionis inftrumenta , dolebat Joabus fu- heredem conítituerit. Noverat Adonias premam militiz prafecturam fibi ereptam , fratrem Abíolonem in conatibus oppreffum Amaío zmulo fubflituto: &gre ferebat A« j[» 1] audaciffimis,& nihilominus in difcrimen non biathar Pontificatum à fead Sadocum transe la* 104 ADiflertatio IV latum : & eateris äcnüs torquebatur Ado- fí deeff confulatus s. mec bie quidess fatis eff nias, quia Salomon fibi praferretur in dia- fiunu eff : ultra fé cupiditasparrigit , &9 fe- demate. Hinc inde ad recentem confpiratio- licitatem [uam nan intelligit , quia nou unde mem viam flravit exceffus Davidis é vivis , venerit , re[picit , fed quótendat, Sed quó ambitio altiüs contendit, ebfit $* animósque addebat infirma valetudo Salo- monis recens elecli/ Abifag fceminarum ruine proximior , argumento eft poíleris , formofiffima jam dudum oculos rapuerat À- Carolus Audax poftremus Burgundiz Dux doniz , crediderac enim poffe foemina fpe- ad Nanczium à Renato Lotharingo in acie cxíus. ciofitatem regium diadema in dotem con« l(te etate, glorià bellicà, Provin- ferre; nuptias expetit , G nuptiarum confi- cijs fubditis florentiffimus nullum fe ipfo liatrix accitur Bethfabea , qua doli ignara expertus fuit acerbioremhoflem; ftimulan- te nimirum arbitione Ducis animum mage- eb lztiüs negotium fufcipit, quó cupidior etat fraterna odia , ac diffidia delendi , ma- nis oppletum cogitationibus: fiquidem cum culásque contractas abílergendi; unde ac- Calliam fzpiüs bello incendiffet , vellét- ceffit Salomonem , cui defiderium aperuit que Helvetiorum collo jugum immittere , l Adoniz. Lotharingiam , veluti aggerem fuis inter- 3j. Verüm advertens Rex glifcentem dolofo pofitum ditionibus amoliri : primó gemino fub cinere fcintillam ; qua promptiüsferales pralio ab Helvetijs in fugam actus Lotha- ringiam petijt ; fuis addendam ditionibusz erupiffet in flammas , incendium fparfuras in toto Regno, confultiüs duxit , maturé ex- verüm adeoó magnis hisce cogitationibusin- tinguere flammam , acinterfici Adoniam, tumuit , ut prope Nancaium violenta morte quem turgida ambitio, & exitialis cupido erepuerit, Periculofum eít , fi Princeps , tegnandi authorem feditionis effecerat , & quos pares nafcendo habuit , nitatur reg- nando impáres fibi fubijcere , tametíi nulla quidem armatà manu Banaiz tribuni prz« torix cohortis, En quomodo labitur infe- fit tanta humilitas , qua dulcedine gloria rius, quem ambitio in fublime nitebatur e« non tangatur , ftimuletürque ad altiora ; Vehere. Adonias fratris Abfolonis exem- penfandum tamen , quantum infit periculi plo füb fpeciofo facrificij illicio pofiturüs ambienticelfitudines , & eminentias, cum conjurationis initia , regnandi libidinem , fulmina promptiüs culmina feriant , [xe & ambitionis tumorem palliolo religionis piüsque utilius fit defpici , quàm refpici, Muliti non tànta fiducia, & alacritate cür« tcgit,fed in fui eluctabile exitium prodit, X quem ambitio ad folium nitebatur regium rerent ad honores (aitD. Barnardus ) f/& j g,jg, evehere , patratum in fratrem fcelusin imum fe fentirent onere gravari , uee cum tanto detrufit extrema calamitatis; vix latere pof- perieulo: affeclarent infulas, . Ze- funt, qua in magnos patrant fcelera: nu- Humilitati unicé addicli erant filj 36. bes, qu& folis nitores abripit , fe ipfam de- bedzi, nontamen tanta fuit hzc humilitas ; jectá in humum umbrá clariüsprodit, mo- ut & ipfa dulcedine gloriz illecti ad. fubli- nentürque omnes , quos umbra attingit, nu« mia non adfpirarent: tunc acce[fit ad eum mae bem furfum adefíe folis ad nos demiffos fplen- ter filiorum Zebedai cum filjs (uie adorans , dores prohibentem, & petens aliquid ab eo. Inadorationem pro« 34* Mirum fane , quódambitio adeo hono. cumbens foemina aliquid petijt , ut affurge- res fitiat, ut proprium etiam ebibat fangui* ret, & humilitas erigeretur: quàm raró íe jungitur ab adoratione petitio! Petijtmulier nem, nec parcat parenti , nec fratri : quis hanc ex erebo erumpentem Megeram ; vel aliquid ab eo, qui omnia munifica imperti* é füummo ccclo cum Lucifero delapfam fu- tur largitate, fed quid efthocaliquid à fce- riam non dicat fummorum fcelerum miniít» mina adorante enixim efflagitatum? an for. Jr ram?cum debacchata ruat per fas, & nefas; ju* táffis cum filij Zebedai pifcibus ftudeant ra humana,& divina confundat, fanguinis ne- expifcandis ,rete mulier , vel remüim, aut ceffitudinem oblivifcatur , vincula amicitiae lembum petijt ? Verüm expifcatio filiorum difrumpat , legésqueipfasnaturz conculcet, longé à matris abludit petitione , cüm pe» ut uxor invirum , fratresin fratrem, filius tierit non remum , fed fceptrum ; nonrete, in patrem ad necem usque crudeliffimé graf- fed chlamydem s. non lembum, fed regnum, fentur ? idque przftitiffe Liviam Auguíto Dic, ut fedeant bi duo filij mei umu ad dex- z, annal, Caíari marico refert Tacitus , ut etiam À* tram tuam ,. 5 unus ad . finifiram in. Regno. Lib, 12, f»* grippinam cum Claudio, Neque ambitio, 10 , quàmrapax ambitio, quaarundinem cum czcitate laboret , finit fufcepta refpici ferreo hamo armatam cum aureo fceptro fin ^ beneficia , przfertim cum infatiabilis, femper mutare fategit? & naviculam quatuor tan* Lib. $, cap, infra vota, ac merita fe recepiffe arbitretur. tüm remis actam cum regno nunquam perie VI, AppofitéSeneca de beneficijs, — Nom patzttr turo? rapacior fané fuitambitio in matre fi» Aviditar quemquam effe gratum. Non p4- liorum Zebedai, quàm libido in filia He» titur ambitio quemquam in ea men[ura bono- rodiadis : fiquidem ambitio regnum petit vum conquie[cere , qua quondam ejus fuit im- abeo, qui non habet , ubi caput reclinet ; & prudens vorum, Nemo agir de tribunatu libido in filia oblatum ab Herode dimidium gratias s. fed queritur , quüd non efl ad pra. Regni repudiat capite folius Joannis con* turam uique perdutius neque bec grata eft , tentá, Nimirum ambitio nunquam fatut ad L 4 Carpitur Affc&usin dignirates ut detumeat ambitio, E o$ ad fublimiora fempet nititur ,verüm fi pane Julius Cafar non folüm honores appetivit noíi pifcatores quóties ambitio eos pulíat immodicos , recepitque; ut. continuatum Regnum expetunt , fceptra, & diademata fpe- confulatum teíle Suetonio , perpetuam di- rant, quid non appetunt in aulis ambitioni élaturam , morum prafecturam , pronos um qui famulantur, & Principi? Quid, quód men Imperatoris , cognomen patris patriz, non folüm pauperes fuerunt pifcatores , ve- ftatuam inter Reges, fuggeftum in Orche- P rüm & Apoftoli, qui nihil poffederant, & flra; verüm etiam ampliora humano fafti- omnia pro Chrifto reliquerant , ut conditio- gio fibi decerni paffus eft ; quz tamen om- ne eflent religiofi, -& profeffione mendici ? nia extempló pulfante Libitinà oftium di» & tamen quos mendicitas detinebat in pul- mifit , quz nonnifi diuturno fudore admi- vere , petitio matris evehebat ad Regnum ; ferat, Pragramdes animz honorum non Adeo verum eft , ut quos ambitio pulfat ; delectantur fucato nitore , qui fulguris in« hi fublimia tantàüm fapiant: quamvis paupere ftar morirur, cüm oritur : hinc preclarum tas fordefceret in pulvere, vel aquis innata- circumfertur effatum Maximiliani Electoris fet , cüm primüm tamen ambitio furrexit; Bavarie in monitis filio datis , qua altiüs regnorum fitis exfurrexit , G curulium; & memorige imprimeret ,. gloríe fumum [per- quos horror futuri funeris in Magiflro de- nit tÓaguanimitat , ambitio quarit, Qua- terrere debuerat , hos honor eminentiz in rit tamen fumum , qui plerumque oculos matris ambitione ad folium evehebat ; ut qui adigit in imbres liquefcere lachryma- rete femel dimiferant , fublimarentur ad rum. thronum ; neque objecla crux potuit exune Quos ambitio & fublimi folio in lu- e 38 dantiam ambitionis inhibere, quin utrum- é&tum non deturbavit , ac lutum detrufit ? que latus dextrum, | & finiftrum invaderet Ter ,' quatérque beatum fe fore exiftima- throni ad illud occupandum, — , Quàm dif- vit Abfolon , f1 redux ab exilio patris dig- l Íoni funt ambitionis mores , quando enim natetur afpe&tu , quem . enixim expoftula- aliquid modiciffimi pretij , vel dimittit , vel vit : obfecro, ut videam factem Regis, Com« omittit , ftatim inflatis buccis , apertóque placuit, annuit pater filij votis , ofculó- ore clamat * * €cce nos reliquimu: 0mni4 que fupra fpem adolefcentis fuam extulit ä Matth, 19. tete nimirüm dimiferant ,. in humanitatem , fortémque filij plurimum quo totum claudebatur patrimonium ; ve- provexit. Vocatisque eff Abfolon, & in- rüm cümambitio optat , que fuperant omne travit ad Regem * ofculatsque eft Rex 4b- precium; cüm ambit Regnum,infufurrat cum folon, Redundavit gaudio Abíolon ; qui 2, Reg. 144 P g matre , G in adorationem prona prolabitur , cüm fimplicem ambiret ingreffum , excep- ut petat, quo ad fublimiora affurgat ; hoc tus etiam fuit amplexu, Verüm quia fiti 350 autetn proprio non exprimit nomine , fed laboravit Abíolon ambitionis, mox coepit imminuit , 4dorans , && petens aliquid z. nie currus , equos , tubas , turbásque accire , mirum regnum , quod infatiabili a * mbitioni quibus profectus in Ebron fibi Regnum ar- pauxillum aliquid videbatur, rogavit , exiliümque. patri ante ofculanti ; & amplectenti indixit, — Szzz£zz ut. audieri- * S, VII. zá clangorem buccina , dicite regnavit 465- ,0 folon. O fitim ambitionis inexplebilem ! 2, Reg. s. "tnubitio laborat bydrope , 72772 Abfolon , qui tantüm inhiabat afpectui pa- que quá affuat , potis uon efl ex- tris ad fummum felicitatis faftigium attin- tinguere», gendum; quia pater non folüm afpectu ,ve- lu rum & amplexu, & ofculo dignatuseum fue- U TE bd fi Regnum ipfum colorum exfa- rat, coepit acriori fitire ardore , móxque turandz ambitioni adhuc impar; non thronum ipfum ambit , à quo deturbatum n Q t credam? fluxa mundi bona ejus extin- patrem extorrem in partes exterasadigit: & guenda (iti idonea;maris eft fitis,quá ambitio faturata ambitio ofculis , ac amplexu non ardet,tamet( flumina omnia temporaliü bo- quievit, íed tumidior infurrexit, Verüm 7| norumebibat,non inde extinguitur fitis am. affurrexit, ut corrueret ; quia cüm fedens bientis ad (ublimiora niti , quiaambitio fitit in throno lauro inhiaret , hat infelix quer- r- — Kj in hydrope poft rivulum flumen, poft flu- cui pendulus ; dum fceptrum manu tracta» i men fluvium , poft fluvium plenumdelaben- ret, adhaíit capillis ramo 3. & cüm fulge- ó tium aquarum Catachlyfmum , infatiabilis ret auro ; gemmisque flipatus, feralibus ob- eft, & inexplebilis hydropsambientium ; viavit Libithinz umbris. Dowminandi CUpt« Lib, 6; quó plus bibuntur , plus fitiuntur aqua, ditas (ait'Thucid. ) zaró £onos babet evene Verüm fi hydrops ,^ quó pluribus turgefcit . j congeftis aquis , eó proximior fit interitui , Nen tantüm ipfa ambitio noxia eft ; ves 32* (s promptiüsque detumefcit 5 folvitárque in rüm & ipfius fomnium ferale , & umbrale. el cineres : ab hydrope haud abludit morbofa thalis, idque adumbratum deprehendimus ( ambitio , qua quó tumidioribus , mag- in Jofepho fomnianteapicem felicitatis, fibiqs nisque impletur cogitationibus, eà prom- praítita caterorum obfequia. Putabam Genef. 37. - Á ptiüs in exilem delabitur pulverem. — Cajus nipulos f Vef'dni de Affeclibus Tom. I, 29auipulum mez(?z ff are; xwg/ljrd:que 14 (l "u * 2 Differtatio IV, 106 * circumfhantes )Jar.»:re manipulum. smeum. hoftem ad pugnam paratum , non expaverit : ut d Sed vix fomniatam delibavit felicitatem ; quia Ícilicet ambitionis fiti exardefcens Ab« h cüm fiti acriore ad uberiora licét fomnians folon, verendum erat , ne paternum bibe- hi ret fanguinem: meritó igitur imberbem in» fe prafen(it evehi honoris culmina ; revul- q fis (iquidem flipulis, & exfufflatis paleis ; ermem David refugit , qui armatum fpre- fii fpicarum ariítas , vel in aftra ipfa fuffixit , ut verat , quia ambitio etiam paternum fun- f non folüm in campis flavefcentes maaipuli in dit fanguinem , quo purpuram fibi tingat : yt fui obíequium humi fe profternerent ; ve- fed plectitur à patre , quia de Abíolone la rum etiam cali flores , ac fydera vernantia | tunc tantüm defperandum erat , cám reg- füi in rofas in fuafe fleclereat obfequia : aliud nandi libidine coepit zftuare : ambitioüis (ti» ht quoque vidit fomnium, quod narrans frat- muli adeó adolefcentis animum urfetant , C Genef s7, ribusait: Pidi per fommium quafi folem ,& ut Sion invaderet , regiam diriperet, urbes k lunam , & flellas undecim adorare me : in- expilaret , Reginas proftitueret ,. & etiam L] . choavit ab humiliatione manipulorum in ag- patrem ipfum infequeretur quódque ris fuum ambitio ad fydera usqueaícenfum , Sennacherib inchoare aufus non fuit, id à culmis exorditur . in coeno , mox pro- adolefcens ambitione turgidus perfecit z Ej greffura in coclum ; acclinatos fibi circum- adeó immanis eít hzc Megera, . ut nec !pae uL Ípexit manipulos in vallejfed excuffis paleis terno fanguini parcat, nitatürque patris vi- te folem ipfum , & lunam, ac reliqua fydera tam extinguere, quo propria fatisfaciat fiti, tü pro culmis defixit : fed quid ni ? vel fom- regnandique cupiditati. 8 nians ambitio vigilem experitur in imo de- Nil eft validius ad expugnanda pe- 4 trufionem ) . €tota etiam adamantina ambitionis tumore, « caufa fiquidem fuit Jofephi ! Íomnium , ut à fratribus in cifternam quó ufus tartareus hoftis etiam filium Dei l demitteretur , venümque nundinantibus adoríus fuit , oftendit ei omniaregna mun- Madianitis daretur ? fed hujusmodi depret- di , & gloriam eorum, Deiperaverat Matth. €. fio , ac humiliatio ; quia non fomniata , enim Satan ceteris machinis Dominum exe fed vera fuit, Jofephum é cifterna ad culmen pugnare , quem fenferat irrififfe domina* provexit in ZEgypto honoris, Nititur tum , & licet in reliquis congreffionibus ad fublimia ambitio , prafertim in Princi- nil à Chrifto aufus fuerit petere ; & quan- do lapides verti peroptat in panes, nmil pum aulis ; videmus plerumque pannofos , exilisque fortunz viros , perinde àc forde- offerat, nilque exigat ; adeó tamen fidit fcentes in coenofz telluris finu vapores bene- ambitioni , ut ejus tumido fpiritu futue ficio folaris radij furíum evehi, &in nubem rum fperet triumphum , indeque fubdit , Ípiffari , ac aéris przcelía difcurrere fpatia , bec omnia tibi dabo : verüm cum fuffoffus terrorem , nonnunquam incutientes minis ab hoíle cuneus in irritum abijffec, & am- F. B5 "a a GD . tonitruum capitibus hominum , quorum an- bitionis ufusariete nil ad votum effeciffet , tea pedibus conculcabantur. Qui in aula defperans de victoria abivit. Et confum- Ltut&. 4 DT u1 favore Principis é coeno mendicitatis furfum mata omni tentatione Diabolus veceffit. ab evehitur, ftatimfore fperat , ut felicitatem zllo * tria legimus tentationum jacula Dia- * L] & bolum in. JESUM vibráffe,, chm nimirum, in fublimiori gradu debeat. enancifci ilicó ne incomitatus fpectetur in aula , pe- gulà, ambitu, & prafumptione fategit Sed cur in hisce tribus diffequis ftipatur ,. móxque rhedam me- illum oppugnare. ditatur , vehitürque curru , non tamenin- coníummata dicitur à D, Luca, omnis tenta» de fuum explet ambitio triumphum ; . quia tio , an non fupererant aliz fagittz , quas in curru feadhuc humi reptare putat, nifi fe- Satan ejacularetür ; nonne potuit ad iram jugo in curru catervá fequente famulorum, provocate ; avaritiam accire , livorem in Verüm reclé dicitur cone m SuEL. - — GE OA. u czterorum obfcuret fplendorem ; perinde fuppetias vocare. ac ceenofus halitus furfumelatus, & innu« fummata in una ambitione omnis tentatio , bem coa&tus umbras , vel in ipfo folefpargit, quia quem Satan invidlum noverat contra quibus ceteri deílituuntur in terris folari ambitionis affaltus, hunc fruflra cenfuit ree nitore, Verüm plerumque quos ambitio & liquorum machinis vitiorum oppugnane . * coeno ad coelum usque extulit , non (ine la- dum nifi fruftra hoítis tartareus ambi- tionis arieteufus fuiffet ad pulfandum Chri« chrymis ijdem primordia repetunt ; perinde ac halitus furfum in nubes addenfati , & in fti pectus , non defuiffent catera inflrus pluvias fpiffati deorfum relabuntur in coc- menta , quibus ad vicloriam fibi viam n num , unde fuerant evecli, fterneret ; verüm quia feliqua minoris Declinanda eít ambitio , penitüsque func roboris , fpem totam perdidit fruft- 49., rata ambitione, Sed cur adhuc libidinis fugienda , cüm nonnifi lethales lapfus , & ferales ruinas meditetur : etiam David fer- in eum machinas non admoverit ? Ve- tur à facie Abfolonis trepidus profugiffe", rüm abítinmit , quia jam noverat jejunum , Dini:l d hoc eft , qui Goliato giganti ; & ad bel- ac de gula retuliffe triumphos , cm enim lumarmato , terrorémque incutienti truci efuriens neglexiffet lapides in panes vet- intuitu intrepidus obviavit ; mox trepidus ti , libidinem profecto promptius fefellif- Íet* adolgfcentem fugit, timétque filium , €eum De- ; Ca-rpitquffc&üs in dignitates,ut*dctumeat ambitio. Io7 & aureum caput profligavit : quidni delap* )t Detumefcat, qui vinci tartareo ab hofle fus humilis non coloffum tantüm evertit ; A2. detrectat, Vicit Chriftus omnes hoftis co- fed lapidem ipfum licet exilem grandefcen- Ü natus , coétcuit affultus , infregit ictus ; quia humilis ; à ftabulo enim Chrifti humilitas temjin montem fublimavit , qui non Afiam " tantüm , verüm Europam , & Aíricam , ip» curfum exorfa ,. nonnifi in patibulo, qued L] sósque Antipodas occuparet, — Lapis autem : meta probrorum fuit,conquievit: etenim fi ia qui percufferat flatuam factus eff mons mag- prafepio jumentorum foeditatem tempera- num , C implevit uniuer[am tevram. Per Dakiel, 2; vit Magorum acceffus ; & nuditatem Bd defcenfum e monte per gradus humilitatis learum nobilitavit oblatio auti , thuris, & mirtha; in cruce ramen infamiam fupplicij de tartareo coloffo triumphos reportamus, eumevertimus, fi humiles defcendimus ; fi- lattonum focietate duplicavit: quàd fi totam $ Chriüli vitam percurramus , unicum fuit mülque erigimur , augemürque ; acin mon- tes excrefcimus , fi ad valles defcendimus folius humilitatis ftudium: à prafepio fiqui- É humilitatis. Nil fortiüs ambitionem ever« dem profugus in exilium delarus fuit , ab of- ficina in Jordanem , à Jordane ad piícatores : tit; quàm humilitas,etiam David unico lapi- H uàd fi Satan in fuas effunditur laudes, ad de obarmatum ptoftravit Goliathum : egref- d, Rep.cav. U$j^ L filentium ftatim eum adigit , quem neícias fia eft Goliatb de Getb altirudinis fex cubito- . ntrum luctantem in etemo; vel obfequen- rum, G palmi, terroti coti erat Ifraéli car- j neaturris, cüm impavidus Gigas videretur tem in loco campeftri fortiüs vicerit, Coenat mox cum Pharifeo ,. non tam ut ejus aleretur pofíe ruentem in fe olympum excipete: ni- hilominus lapisunus immanem hanc evertit x;ch. € 32 4h appofitisferculis, quàm ut latratibus ejus la 7U. 49, i ceffitus corriperetur : freffer Propbeta bic.fci- molem : elegst fib quinque limpidiffmos la- ret , que & qualis efi mulier , que tangit il« pídes de torrente David , & mifit eos inpe- ram paftoralem , quam babebat fecum, | Sce- lum, íiàrefipilcente,Magdalena inungitur terat obarmata ambitio in Goliatho contra x Mattf, . pede , ut inungentis cap utfanaretur, obmur- Dei caftra , utIíraélitas demutaret in Phili- [a murat ítatim [Judas , fed Magifter rabiem " difcipuli hamilitate coércet , . fragrantiam fixos , vel ex lapfu, caedéque Iíraélis altiüs $ unguenti in diem rejecit fue fepultüre : mox ipfe eveheretur glorià triumphi? Latraverat L] contta coclum veluti erebi cerberus , evomtie in horto à Juda proditur, in atrio à Petro Verüm unicus ado- l eieratur , in monte cüm iniquis reputatur , íque fulfur in arcam, leícens David paícendis pecoribus;non caftris & tandem medius inter latrones cruci affigi- s tur, ut vel ex ipía cathedra crucis nos hu- dirigendis affuetus minantem molem , ter- at mnilitatem edoceret , cui à primis cunabulis rorésquefpirantem evertit ,non loricato pee adeó ftuduit, ut toto vitz: curfu exemplo &ore , non armata ferro manu , non galeato L fortiüg , quàni verbo füos edocuerit Difci- capite ; fed lapide in torrente felecto; .gla- ream torrentis humilis, acarefcentis tumori ) puloss crevit igitur cim proficiente Chrifto humilitas, qua adeó tenaciüs eidem adha- objecit minitantis Gigantis ac fuperbientis , IMA 4 fit, ut eo deficiente in cruce minime ipfa quia humilia deprimunt pracelía , evertünte defecerit, necvoluerit à corpore licet exani- que ambitione fublimia. mefejungi; fiquidem nec poítemiffum fpi- Regnaverat fuperbia,intumuerat ambitio 445 à primis mundi cunabulis, feu ab Adamo lap- ritum ejus cadaveri parcitur, & poft crucem adhuc feducloris nomenclatione donatur, fo ufquead Chriftum: verüm ubi Rex Regum E Studeamus igitur humilitati, fi Chrifti ve- voluit in prafepe declinari , & in fceno cuba- ftigia fequi volumus , fi cum ipfo incoelum re,detumuit ambitio, ceepítq; humilitas faüi-' evehi ; triumphat humilis , càmlabitur, ac dire fceptta, & illa non fecus , acangues fuge- re : Moyfisregnaturi virga, cüm primüm ter- furgit , cum deorfum inclinatur, quia am- ram deferti attigit, in anguem verfa terruit , »bitiq tunc victa cadit quem confueverat fulcire ; quia nimirum fce* ptra, qua interris ab hominibustranclantur, vesweitacsiinssimil o R M n g. VI [. terrori funt potiüs, quàm folatio, quod non- nifi in humilibus deguílatur. Ambz'tz"a;ä: ægritudz'fzi curauda — Ea tamen eít ambitionis czcitas , ut fu« " nullum humilitate 4lexipbarm4f Da perainfera dicat, & hzc afferat fupera., CUP ApHUS. hominem ambitione tumidum , cui ad con- 43* Udlaturuscum coloffo ex auto , argen- cupitam dignitatem via przcidatur , in bilem a&us Principi primum dabit locum , fecun- ; , tóque conflato rudis ,àc exiguus lapis, non furfum nixus fuit, fed & montis dum Deolfaiz 8. Ez cumefurierit, irafcetur, fafligio profilijt , deorsimque devolutus € maledicet Regi fu0,& Deo fuo,& fujpiciet [ur» pedes aggreffus coloffi nobilem inde detulit fm,nimirum vefanus ambientium tumor in« s iil Daniel.3, triumphum, ercuffit flLatuam in pedibus ejus tra fuasnefcius ripascoérceri ; (iultra limites non effunditur , in convicia diffunditur , & ferreis , & fiélihbus , quis lapilli audaciam non redarguiffet, cm tantum aggredi co» maledicta contra Principem,& Deum;fed cur loffum niteretur ? fed auream coloffi fublimi- primum dat locum Regi fuo , & poítea Deo 'tatem humili delapfu aggreffus lapis gigan* fuo?forían quia ambientibus in aula Princeps team evertit flatuam , pedes luteos percuffit; eít Deus? àquo concupita fperant honorum O 2 : decora, Wfääi de Affetlibus Tom, l. 1c8 | ,:'D"ifl"crtatio lV. decora,& culmina dignitatü;quód fiambiens exagitantur in aula : illa non nent, nec &a: Uh P v; men ullum ducunt; cumtamen ifíti fubtie h Aulicus pro Deo non colit Principem;primas tamen dat Principi,S ultimas partes Numini liüs femper fatagant filum nere; ut aftufo- defert,cum irafcens pluris videatur Regem fa- lertiori; aliquidaccipiant decoris. Crefcunt cere, quem primo nominat loco: Regi inquit lilia, nec ulli florum excelfitas major , lan- fuo : & DEO [uo , h&ceft ambientium ca« guido quafi femper collo , haud fufficiente capitis oneri, Ejus candor eximius eft folijs citas, utterrz Principes coelorum Regi prz- ferant, majorémque impendant diligentiam, foris flriatis, & abanguftiis in latitudinem ut rerreno famulentur Regi; quàm Deo; ma- paulatim fe fe laxantibus, effigie calathi re- 3« gisque adverfentur Principis, quàm Numi- fupinis perambitum labijs, tenuique filo, & femine ftantibus in medio croci , hinc odor, Mibum us J Cüdet , "AE r d r - R nis offenfam, Abjiciantur hi Aulici vefper- — tiliones , qui cecutientes in foleordine prz- & color geminus calicis unus , alter ftamie nis. poltero primum dant locum terreno Prin- cipi, & fecundum coclefti Regi, cui Principes Vult Deus Aulicos lilij imitatóÓres, floQ 48. omnes famulantur, & ex cujus nutu depen- rentes fcilicet morum candore, & virtutunt dent creaturz omnes. Incrementa fperant geminatum redolentes odorem ; nonverà [ "V ambientes Aulici à Principe, qui nec ad pro- ambitione turgidos, terrenisque jugiter ho noribus inhiantes, quód f1 ad dignitatum e« Jl priam ftaturam potis eft cubitum unum ad- jicere. Quis autem veffrum poteft ad flatus vehantur fafligia,vult eospropria conditio- nis memores; quapropter quoslilio pariave- l ram fuam adjicere cubitum unum, quomodo A alios grandeícere faciet, qui nil poteft ad pro. rat , nunc mutato fplendore vocabuli foenum dicit fubdens: Sj 2utem fenum;quod bodie eff Luc.22«v.28» - priam ftaturam adjicere? quo al Fquid inde hauriat incrementi. in agro, & cras in clibanum mititur , Deus ïa 46. Non igitur credas incrementum fub- fí« veflit ,. quantó magis vos . modice fidei ? jiffe ullum, qui tibi creviffe videtur , & per vult jactantes íe lilia intelligant, fe fognum. fas,nefásque evectus ad dignitatem,non enim effe, cujus pompa veftis dicitur, quia quavis dignitas, & felicitas in aula nata minimé no- dignitas ullum cubitum malis, bonisve arti- bus adeam evecto adiecit : qua fpectas or- bis eftinnata; fedadícititia. Quàm fcité di- namenta trabez,celfitudinem fedis,ac folium gnitas veftis dicitur , quam exvimus, cü l poteftatis, nullum adferunt augmentum, li- imus dormitum ; quis enim inhonore quies &t familiz fint fplendori: perinde repit hu- vit? quisin dignitatenonlaboravit? quisin mi earümdem ambitionum coeno involutus throno non vigilavit folicitudinibus , curis» que innumeris flipatus ? hacque fortaffis I in curuli Majeftatis fella, ac repferat in te- nui fordidáque fortuna ; & quamvis altiori caufa, cur lectulo Salomonis mala punica [ fedeat loco , animus tamen ambitione tur- adjecta fuerint, ut nimirum Rex Sapientise V idus adhuc fordefcit in coeno terrenarum fimus Aulicos edoceret ambitione turgidos; TW nullam ineffe Regibus requiem ; fed jugems cupiditatum , & quà altiàs fucata diguitas laborem, & tuncnon delicatum aut mollem; Y eum evexit, eo profundiüs Deo, ac virtuti decrevit. fedà rurali non abludentem, & ruflicano ni« 47« Erectus videbatur fuper reliquos terrze fui haud abfimilem ; fi enim in agro mala RegesSalomon, cujus tamen ftaturz fuppo- punica fereret rufticus, blandiüs forfanlabo- [] fitus neutiquam fuit cubitus ullus, cum po- raret, molliásque , quàm qui dedolatis coe E tiüs proftrata decreverit ad fimulacra Mo- lumnis, que thronum fulciunt, punica mala ]i abitidum, Qui Aula inferviunt, ita Prin- fculpfit : 'à humiles valles incolentes ruftici Iic cipi famulentur, ut prapofteré debita Nu- etiam in fudore vultüs panem ex iisdem re- L petunt, mollémque humum , multiplici fu- V mini obfequia non exhibeant homini , ut co- itationes non abfumant in honorum medie dorum imbre irrigant ad feracitatem meffis; ] quas non fundunt fudorum pluvias ,qui in a- tationibus; fed principaliüs in famulitio Nu- f ininis: non improbatur labor impenfusin prico ficcóque colle, locóque excelíiori ter« ü ram colunt, cum humus ibi durior fit, ac h Principis famulatu, fed exprobratur immo- dicus affectus, quo ambientes honorem , ei- ficcior, quàm in valle ? experiuntur id Prin- 4f dem toto nifu adharefcunt; & plerumque a- cipes, qui cateriseminentiores vitam ducunt Wt nimo laborantes, & corpore, nil recipiunt laboribus, curis , ac folicitudinibus gravif- Qu Lst, 12 metcedis: hinc monet nos Chriftus; ut lilia fimam ; quosíp(i non fundunt fudores? quot Je» noctes non ducunt. infomnes ? id expertus aeriimitemur, quz crefcunt absque folicitu- Im.63 dine, albefcunt (ine cura,florent fine labore, David Rex ait:: Azgabam per fingulas nocles Pfa letum mettm , nec credas [tillicidiis roris ane Con (ider ate lilia agri , quomodo crefcunt,non laborant , neque nent, — Quód fi cum liliis telucani maduiffe regium le&tum ; fed labo« aeri ambitiofos Aulz conferamus, lilia can« rantis capitis fufo fudore: quos enim credi- dore cohone(tantur, & hi calliditate devenu- mus aureà culcitrà molliüs quiefcere , hos labor rufticano durior in pluma defatigat: ftantur; illa erigunt fe fe; ifti humi jugiter reptant terrenis cogitationibus , quibus ad- Sibi caveant , qui in oculis Principum 42* harefcunt; coelo illa aperiuntur , coeno i(ti ambitioni famulantur; quz videtur ad fplen« iugiterinhiant; illa fine labore absque foli- dores via patere; hacplerumque ad ferales cicudine crefcunt inagris, ifli curarum eflu interitüs umbras perducit: &hac ratiascur [ Carpitur Affe&tus in dignitates, ut detumeat ambitio. - 109 Lucs 224 Vi Chriüus Aulicum moneat, ut fibi caveat in» rum fceminis protulit: v« autem pregnanti- quiens ; Cáz autem vadis cum adver[ario bus , nutrientibus in diebus illis : fed cur minze tu0 ad. Principem in via da operam liberari pragnantes feriunt; terrorémque onuftis fz- Ab ille: nefortó trabat te ad Tudicem,6 Tu- tu incutiunt ? quia nimirum onuílo ventre dex trAdat te exaélori, 8 exallor mittat te in difficulter effent ex urbe ob(idione vallanda €AYCEYEI, Quàm multiplici eft obícitum egreflurg ;. quàm raró ambitio , quos inflat laqueo; quàm frequenti difcrimini obnoxi- Ípe foetüs , feu humana felicitatis,(init aula um iter ambientium ad regias Principum, exire, ut montium feceffus petant,ut animas fuas à vitiorum affultu. incolumes - fervent, cum eorum intercepta cupido e via felicitatis avul(a,ad carcerem trahatur calamitatum! ut Vah przgnantibus , feu ambitione tumidis, Íciant famulantesambitioni, uno,eodémque qui fpe foetüs, feu honoris , dignitatis, aut itinere ad aulam properari, & fupplicium;ad opum;ab aula avelli nolunt, utimminens de- regiam, & interitum; ad honores, & igno- trimentum animz declinent ; hi perinde ho- . miniam. Documento eít nobis Amanus ftibus cruenta clade fubjiciuntur, ac pregnan- ocyus in carcerem detrufus ; quàm in regia tes,que imminente urbi obfidione invitaban- tur ad montes, dominaretur ; citius éfublimi patibulo con- Ípicuus , quàm in throno fulgens; fed uti- Pregnantes feeminz foetum, quo tument BD nam via ad Principem, domus eflet Judicis, puriori pectoris fanguine enutriunt, cui ut ut ijs tantüm liceret regiam ingredi, G au- adoleverit, vix fubinde neceffarium ad vitse lamterere, quos morum praftantia; vite irie fuftentationem fuppeditant fruftulum panis, nocentia, virtuseximia, fuis munitos come inopià id prohibente; nec mater ipía à filio 08 mendatitiis litteris ad eam transmitterent : vices gratitudinis experitur. Percara eft di- non tot palatia Principum quisquiliis redun- gnitas, dum fperatur, fuavis dum pregufta- darent ambientium, Verüm íi aula Princie tur,fed mox grave, & intolerabile fit pon- pis domus non eft Tudicis , agat tamen Prin- dus, poftquam noftris requievitin ulnis. Fre- ceps Judicem, ut honores nonnifi merentibus quentiüs videmus ob onus dimiffas infulas, largiatur, dignisque dignitates impertiatur. fed rarb in fpeivirore defpectas. Spes quz in Sed quid, quód viaad regiam, iter fit ad car- aula foetus eft ambitionis, vernam imitatur cerem? forían quia non raró invidorum ca- anni tempefítatem , quia uberiis delectamur lumniz iter przcludunt ad dignitates , ut a- floribus redeunte vere, quàm frugibus adultá periant ad carcerem? T'ales funt jocantis in jam atate; tametfi dulciores habeantur fra- aula fortunz vices , ut qui in faítigio digni- &us, quàm flores.Id contingit, quiacum flore tatis fplendebat, mox in tenebricofum de- videtur tellusridere, nobisque coelum arri« trudatur carcerem , & qui inter. compedes deres fruges veró maturiunt zíluantibus in vinctus fqualebat;ad fummum evehatur ho- terras demiffis folisradijs, quibus floresex- noris; teítis hujus veritatis fuit Jofeph in coquuntur, & fimul humana corpora diffolu- fEgypto, ubi € carcere advolavit ad tegnum; tioni proxima fatifcunt. Symbolum fane ut non defperent carceribusintrufi, cum ex honorum, quibus in aula ambitione turgen- compede iter pateat ad fceptrum, & coro- tes inhiant ; inflorefiquidem cupiditatis, & nam, Si velint igitur Principes fuas expiatas fpei virore florefcere & ipfi videntur,ac fua- peítibus aulas, viros promoveant, nonquos vitate perfundi; ubi veró honoresambienti- ambitio inflat ; fed quos virtus exornat , & bus incubuerint,ita eos ornant, ut curarum juftitia commendat: cüm uno eodémque iti- pondere, plerumque fupravires onerent;op- nere ad regiam, & carcerem pateat acceífus, primántque. Vahhifce pregnantibus,& nu- virtutibus commendatos regia excipiat , & trientibus hoílium irruentium obnoxiíis afa vitiis deturpatos carcer comprehendat ; cüm fultui; licét przJia audiant, & feditiones,ad- plerumque fit aula criminum officina, in qua huc ut faxei harent, nec moventur,per(ire. Ícelera maleantibus vitiis cuduntur, non di- ? punt timpana bellica, clangunttubz, vocan- Ítet carcer à regia. tur militesad arma, nec tamen ambitio detu- 39, .Extorres igitur ab aula excludantur;qui mefícit, neque re(ipifcit, quia quos femelam- ambitioni famulantes, tumidis tantüm cogi- bitio inflat, nonnifi pallidá mortedeturgent; tationibus mentis inanitatem implent ; in nec priüs deponunt tumor tur in cineres. 3 em, quàm folyau- quos retorquetur, quod Chri(tus imminente Jerofolymis Romanq;qm obfidione, Judzo- y'al:ri-ü e»s W $w t Y i* R LX (.1: ] T - a f :ää p O 53 DIS. ^ ^ $& (110) 268 Mul egedededede qeipdepdeqepqetdetededepsgetdepedededqegeqededo DISSERTATIO V. Affedtus ab honoribus, & di gn.itati'bjug - vellendus, ne (1 altius radices egerit, noxios, lethalésque nobis fructus pariat, ep de Inagintm DE! fliimpre[pom let bomo, 'cum, Umno dico 4172274 'lyainav- 6s ;ufz't. H I. C NX ) D id fuit dignitatis fafti. P—ätr.e, & Filio: ita homo, cum üf mens de- c)*'"-ï gium evectus homo,li- fcecata ab omni materig cralfitie omnia in. ^ /? d zX äg, YT cét ex humo conditus , telligit , & intelligendo rei intellectz ver» R 41 ut ipfius DEI vivam bum producit, & ex verbo.cüm fir quoddame o C* LE LE W& AC NSNV prafeferat imaginem , objecti idolum àmor procédit ejusdem; nom . p N |/, jf æ*r enim voluntas poteft odiffe, vel non amare, ; E PRS veram exprimat, fimi- —— d — n iL ia A -- litudinem. Faciamut quodab intellectu mediante verbo, ut intet* oïmï dinem n0« Bf t nem ad mag inem, & fimilitu nuncio ei exhibetur, ut pulchrum, utile; ho« | * : p ffram, Si DEUS quamvis inílar lucis claris- neftum. LP A ime, & immeníz omnia equé luftret, & il- Quód fi Deus nofltos fugit 'fenfus,'. GC 4 r luftret, fitque ei pro domicilio fplendor in- nonnifi per znigmata creaturarum ad ejus u circumfufum lümen: eít acceffus, proami valemus agnitionem pervenire: ita hominis. nihilominus exomni parte densá circumfep- nobilior pars cum noftros minimé fub fenfus tus caligine , & in obícuro delitefcens , & cadat in abdito , & intra opacatam noftri quamvis exbenefica ejus munificentia quan- cotporis nubem delitefcit, — Quin ad hane dam nobis inditam ejus preznotionem, infi« Dei conditoris fimilitudinem uberiori pro- fufione exhibendam datus eft humanz menti támque à natura habeamus cognitionem; ad- huc tamen nil de Deo noítrarum nifu cogita- proRegnomundus , pro Regia corporis do- h tionum affequi valemus, nifi quantum coclo- micilium, non auro, gemmis, marmore; fed rum mira conflruclio ,. fyderum florefcens offibus , nervis, carne, venis, fenfibisque longé pretiofioribus conflrüCtum; ea arte fplendor, elementoruhiconcors difcordia, & terrz varius ornatus ab ipíoad omnem gra- tam miré adificatum , ut Philofophiin ejuse phicé defcriptum elegantiam;oftendunt ; ita dem perícrutatione obftupefcant ; mirentür- E homo licétin (ui nobiliori parte fit veluti lux que ftupefacti 'Theologi in ejus contempla- àDeoin ipfum transmiffa , quá omnia lu- tione : proarce munitiflima caput , eft ei in ftrat; résqueabditas inveftigat , inveftigatas celíiori loco, ac tutiori fitu,in quo voluntas Em 80 i comprehendit, quatenus naturam rcrum o- przeft; & memoria rerum omnium (upelle- mnium fcientiis , & artibus veluti direclis, &ilem velutiin zrario fanctius confervat; in« eertísque itineribus ervagatur j ac percur- telle&us,qui ex editiffima fpecula omnia lu- rit ceelorumimmen j* aÍpatia, terrarum edi- firat fupera, infera. 1 : tiffimos montes ; imásque valles, marisque Quéd (i Deus utpote to tius bonitatis — 3« otigo, ac pulchritudinis fons pellucidus o- long?, latéque diffufas planities mirá trajicit celeritate ? neque in hifce aquiefcens, é cali- mnia emigenter continet, fitdue in ipfo cce- lorum puritas, fyderum harmonia, folis ni- gine rerum, quz interitui funt obnoxiz ipfa celorum penetralia pervadit, mentésque ab tor, imbrium foecunditas, hortorum gratia; omni concretione materiz difcretas perlue pratorum amoenitas , florum varietas, colo- Ílrat, usque ad primum univerforum Sato- rum pulchritudo, odorum fuavitas , campo- |h ha, ] Mu tem, cujus Maieftatis perculfa humana mens rum ubertas, fylvarum viror, gemmarum radiis, ejus refertimaginem ; quia ficut Deus nitor,fontium claritas , auri pretium , mar- omniícius ex eo, quód omnia intelligat hac faritarum candor, purpurz decus;plantarum cognitione perfecliffimé omnia comprehen- virtus, rerimque omnium venuftas, amabi- dit, producitque ad intra Verbum , quod eft litss, meritum, & dignitas, Ex te, & per te, Agtoy i, &f in te funt omnia z ita(i hominem ípecte- fecunda in Trinitate perfona,& Pater, & Fi- lius fe viciffim amant, ex quo amore proce- mus omnia in Dei imagine, quam przíefert dit Spiritus an&tus tertiain Trinitate pere miré continet, fitque propterea microco- (mus, in quo perinde ac in magno. mundo fona ejusdem nafuræ? uniusque effentiz cum mundo ;E l Affc&tus ab honoribusevellendus, ne fi radicesegerir&c, — am , ER mundo rerum genera omnia divinitüs illi- : ïnitätibus, ad quas cupit promoveri,deve- gantur cocle(tium;terreftrium mortalium: & nultat; audétque hanc Dei imaginem delere, iinortaliü: compleétitur efíe cum elementis, ac digaicatem negligere, quod fané contin- vivere cum arboribus, vegetarecum plantis, git; quotíes à fummo. bono fe. avettit, ut creaturg adharclvat. r fentire cum animalibus ; intelligere cum An- gelis,& uno complexu continet (imul omnia, Veta non elt; edlarvata diguitas,quam $* qua res cztera feparatim poffident, Qua- mundus exhibet, cum dignos ab indignis non Auor in ipfo elementa totidem dicas in ho« difcriminet, fed utrósqu'e admittat, fimül- mine humores, choleram, fanguinem, pitui- que confundat. Plerumque in aulis prae- tam, atram bilim,quorum primus ignem,al- fertim Principum conferuntur dignitatesiis, ter a&rem, tertius aquam ; pofiremus tere qui motibus funt corrupti, qui vitio detur« ram naturáà , & proprietatibus affequitur, pati, vel quibus affectus Principis favet, Qui Siinmagno mundo octavae fpherz incita- ad Dei dignitates promoventur, nonnii vir- tione orbes inferioresrapiuntur: inhomine tutum ftudio ac operationum merito co/mie fuprema regio, quz eít in ejus nobiliori parte mendantur: hacque ratio, cur Samuel in- ratio principatum tenens appetitus. omnes auguraturus Saulem Regem fuperlíraél prz- inferiores movet, & dirigit , neà recto de- monitum eum voluerit, quatenus puerum à IO Re?; ,. V fledtant : fi in media a£tis regione elati, ter- fe dimitteret , Dic puero, «t antecedat mos ; *vn'f,z.7, . rarum, aquarümque halitus in nubes denfan- fed quid hoc pracepti? an pueri innocenti- tur; in homine eft cerebrum , ubi evapora- am proculvult à regio Íolio abeífe? ficane Eu tiones ex imis vifceribus furfum elatz frige- dor vite , & probitasmorum,à quibus puer fcunt , indéque veluti in pluvias folüta de- non abludebat, fceptrum tractantem Prin- filiunt, vel in imbres lachrymarum, vel in cipem commendant , cur non potiüs pueri ï rivulosfluxionum : eít igitur homo ad eam innocentiam, ac candotem cum Saule vocat evectus dignitatem, ut in fe omnia comple- ad Regiam , adneólítque folio ? quód fi for- Gatur,referátque vivam fui Conditoris ima- .L Eþi,üo ïl 85 taffis candor morum puerum non commens ginem. Hinc Ambro(íius ad Honontianum davit ; nonne adhucS:ul famulis, & Ephebis JUm,e ait: Novt[mus operum Dei bomo , quafi to- afcenfurus ad thronum indiguit? cum non«- h zius [umma corpora, quafi caufamundipro- nifi numeroío fervorum comitatu confue-- pter quem fatta omnia , quafi omnium babi- fcant, qui ceteris prefunt incedere, Verüm £ator elementorum., ratio, curSamuel extortemab aula juíferit Inter feras vivirj cum pilcibus natat, fuper aves evolats cum Ane puerum, affectus fuitSaulis in puerum : fi-. &gelia converfatur , terram inbabitat , culo cut noluit Samuel deefle Regi Aulicos; ita. militat , fulcat mare , pafcitur agre, cultor voluit abeffe, quos ante principatum fors; folis psfcator n fluctibus , auceps in adre , in vel cafus eidem comites dederat : noluit Sa- mtel ex confuetudine veteri fervos adhae ««la bares , Chrifis coberes. - Agnoícat ex humohomo conditüs di« fiffe Principi recéns ad folium evecto; quia gnitatem fuam, & é coeno coelo natus, difcat fufpicabatur, ne Principis affetus facilé ve- Íolis cceleftibus inhiare,chm catera animalia teresfamulos promoveret ad primas in aula - prona terram fpeclent; foli homini Deus os dignitates, non merita promovendorumt. dedit fublime, ut non terram,fed coelum in- Qui Principi lateri adfci(cuntur deli- $s tueri hec ftature rectitudo ipfum moneat, gendi funt, non diligendi ; qui enim dili" natümque propter coelum, ipfámque moveat guntur minimé deliguntur, & íine delectu € cceno , abducat é terra. Picfus es 0 bomo, Lää. 6 . Hes ad dignitates promoti fibi , & Principi funt ait Ambrofius PzZus es 4 Domtino Deo tuo. noxij. Extulerat Deus Saulem ad folium Wlm. CWP. 8,* Bonum babes artficem, atque Pitlorem, Ifraél non Saulis famulos , nec quos ipfe di.. Noli bonam delere pitluram . grave eff , ut ligebat; non enim ob idtantüm,quod Sauli dlicat de te Deus non aguofco colores meos , puer infervierat ; imperare debuit. cum Hanc autem Saule inthrono, Ceaterum is ab evecto mi- 20n 4gnofco itiaginem meam. ) imaginem Dei, hanc dignitatem delet homo nimé deferitur, quem fortuna non deferuits um aliis inhiat dignitatibus , que à Deoa- fi tamen probusfit , G candorem candidato vertunt quzduein auri fplendore adiguntc quarat augere; quia tunc non dilectus, fed cxcutire? non eft aurea hecimago , quam delectus, quemque probitas morum com- Deus homini impreffit : aureum numiíma mendat, promóvetur: alioquin de honoris non Deum refert,fed Cefarem;ut enim fcite fuggefto, ac dignitatis faftigio promptiüs Ip cap.a.z, . Mdttt- Angelicus Doctor * Numifma Ce[aris im cadunt indigné evecli , quàm ad fupremos auro efl,in quo ejus imago depitlas Dei au- honores fuerint promoti. Documento no- tem jmago bomo ef , in quo eff Dei imago bis eft Lucifer cum Dei throno inhiavit. Is Ifai& 14 faurata ; hinc Auguftinus trzc. 40. in 7o- celum con[cendam füper afira Dei exaltabo annem pulchré ad rem noftram:. Keddite Ce- folium meum ,. fedebo in monte .tefflamenti , fur,i fari numos , qui funt / Cefaris , & reddite fimilis ero. Altiffimo. Non difplicuiffet cu- vos ipfos Deo, chm fitis Dei,emad eam [itis piditas in coelum afcendendi, f1 Lucifer cceli dignitatem elati, ut Desimaginem referatis. inflar fuiffet multiplici virtutum fydere co» Verüm pudeat fui ipfius hominem, qui hanc ruícus,fi. fuper aftra afcendiflet, G&ibi fuos Dei -imaginem fucatisin Principum aulis di- Íplendores &lcoelo in terras demififfet,fi in bo- wm ---Difï'ettätïo V, Liy^ hum terrarum, ut cæte'rä aítra immenfa illa Tiberij veftigia calcavit Caligula, quo 9. colorum Ípatia perniciffimo curfu peregif- nullum unquam moníltrum inter homines fet. Verüm quia afcendere cupiit, ut fede- magis abominandum vixit, cujus malignitas xet: fedebo im monte reflamentinimirum ut eó devenit, ut fi potis fuiffettotum humas àlaboribus requiefceret , non ad laborem num genus deleviffet, Caligulam íecutus convalefceret, ideo non caruit vitio COrl« Nero fi flagitijs eum non fuperavit, faltem fcendendi in coelum defiderium ; cfuod pro- aquavit; monflrum potiüs Erebi, quàm ho« o pterea pracipitem eum egit i terrz bara- minis veftigium , cüm nonnifi cruentis. clae trum. Plures func qui cum Lucifero ad apices dibus,hominum ftrage, cadaverum cumulis, cupiunt dignitatum promoveri , ut in fafti- humani fanguinis effufione dele&taretur, ci- gio celi fattidia exuant curarumà laboribus tharam tunc letus pulfavit cum ad lethum immunes, Hi optant quidem aftris cocli fieri urbs conflagravit, quin nec propriz pepercit us ' propiores, non tamen ut ibi fplendeant inftar genitrici; Agrippinam fiquidem matrem fu- am interfecit, infpecturus intra difectum ue Íyderum, luménque fuum terris impertiant; Íed ut moredraconis peftiferá fuà caudá in terum locum, in quo conceptus fuerat. Do« obfequium fui minüs cautos trahant, hoceft mitianus Neroni haud fuppar omni flagitios aftris inhiant , ut aftris proprios abripiant rum genere Imperatoriam purpuram macue nitores, Cupiit Lucifer in coclum conícen- lavit. Commodus nonnifi perniciem in if« fum, ut fe Altiffimo exzquaret , Sedebo ín perio hominibus attulit , fibi tantüm come sonte teft amenti, fimilis ero. Altiffmo, Uri- modus,& cateris Tyrannus. Caracalla fra* trem Getam materno interfecit in gremio;S€ nam fupreimz in cleris, & Monalteriis non optarentur dignitates , ut requies in monte Papinianum . Jurisconfultum eó quia cruen« tam eam czdem defendere noluerit, trucida- illius cel(itudinis fedendo acquiratur. Uti- nam non eífent, qui fupremasin cleris opta- ri juffit, Heliogabalus in throno fedens .zent dignitates, quó opulentioribus familiis nonnifi tetra, & abominabilia meditatus, u« cozquarent genus fuum. biquelocorum exempla impreffit crudelita- 7^* Hoc unum Luciferum impulit ad cupi- tis.. Ut etiam Maximinus, Tyrannus magis; ditatem celíitüdinis, nimirum , ut fe DEO quàm Imperator , quem Romanus Senatus aquaret, ut ceterisomnibus praeffet , ac fu- hoftem potiüs, quàm Principem habuit, & pra creaturz conditionem evcheretur, & hac ad id nequitiz devenit, ut exofusfuis etiam ambitione inflatus Dei imaginem in fe infe« militibus factus, ab ijsdem fuerit interfe« cit,ac per peccatum delevit. Ádhonores &tus unà cum filio fuo adolefcente, ne ullum tantz tyrannidis fupereffet veltigium. Gal» non promoventur, quitaliter honoribus in- hiant, quiaàvirtute abeuntes, à vero diíce- lienus Valeriani Imperatoris fucceffor focore dunt honoris tramite , qui nonnifi in exerci- diffimus fuit, & fub ejus imperio triginta tio invenitur virtutis, neceít veradignitas, tyranni omnes fe Imperatores affectantes e« que zqué dignos, & indignos confundit, merferunt, qui Provincias fus déque everte- Pluresitidem invenias dignos dignitate an- runt, flocci id faciens Gallienus übi?non alijs E tequam ipsá dignarenttr ; qui tamen digni- confulens, tatem aflecuti indignos ipfa dignitas effecit, L2 exemplo fatis perfpicuo funt plures ex prifcis $. II Imperatoribus,quorum plerique flagitiofiffi- mifuerunt Tyranni, ex quorum imperio Honores mutant. mores frequen- l, nil aliud poffumus addifcere ni(i nefandain- Ls ia deterius, d dignitates probi- i temperantiz; lafciviz, crudelitatis ; ac alio- eatem corrumpunt, rum facinorum deteítabilium exempla. Si ex prifcis Romanorum Imperatoribus exci- Unquatn magis confpicuz fiunt. ma- Lfe piamus Auguftum, Flavium, Titum,Vefpa- culz,quàm in fole;qui fi eclypfin pa* IN fianum, Nervam, Traianum, aliósque pere tiatur , neminem ejus latet. deliqui- um; vitium in dignitatis fatigio omnibus paucos, ceteri monftra potiüs fuerunt ex or« co in perniciem hominum evocati,quàm ho- fe prodit, impellitquetali in(ignitum di- mines Romano imperio regendo fuffecti. gnitate é culmine honoris deorfum agi pra« $. Tiberium fiquidem Imperatoria digni- cipitem: fitque ut plurimum indoles terre- Cnt, i, tas fummum eflecit Pfeudopoliticum ; egre- norum honorum in fublime erigere, &in imum detrudere; vel honoris titulum in» "giümque fimulandi, ac diffimulandi artifi- cem, à quo etiamnum tyrannidem exercen- jufté circumferre,.eó quia malos , Gimme- Extremi rentes etiam efferant, neque bonos difcrimi- tes exempla trahunt imperandi. etiam vitz anni , quos Capreis tranlegit, nentà malis; quin & pluries malos peiores adeó feedi, Gb turpes cum ipío cucurre- reddant, imó & malos, qui bonis ante accens ruünt , ut graveolentiam, odorémque pefti- febantur; cüm ut plurimum honores mtte ferum toti transmiferint pofleritati , abhor- tent mores, quod deflectit àvirtute, quz it» L variabilis eít , fibique fimiles fuos fervat Lj reatque etiam num animus honeítusà me- moria earum turpitudinum, qua Tiberium mütant honores mores,raró quidem in me- in faftigio Imperatorig dignitatis foedá- liores, frequentiüs in deteriores, idque fatis tunt, contempti-. ad comem ptum honorum, qui & - - bilibus 4 Affcétus ab honoribus evellendus, ne ü tadices eggrït a. ug $, bilibus pa'ent , & contemptibiliores etiam quia ad coronam invitabatur, ad diadema vo« STHERERERR o o r zeddunt. Quidicenda fit vera dignitas, qua .«abatur ven: de Libano, veni, coronaberaz uno eodémque complexu dignos,indignósq; trahebat quidem fpon(us. fed retrahebat co- —— confondit , quique digni ante dignitatem e- rona: alliciebat vox dilecli,fed terrebat nitot diadematis , ; ad acceffum ftimulos addebat trant, indignos conflituit ín dignitate inftitu- tos, eóque peiores, quó aliis meliores effe, affe&us in fponfum, fed ad receffum fortiüs &quitas exigit, ^ fuadebat dignitas coronata? voluiffet quie ii. Idque etiam ma li à culmine fcät—urit di« dem fponfum;fed folàüm amplectentem, non gnitatis , ut malum inde emer(um incre- coronantem ? fi depofuiffet fponfus oblatam mentum fubeat, eó quiaab illisfiat, quifunt coronam, alas fponfa poíuiffet, ocyus ad majores 5 cüm exempli virus in cateros eó Íponfum properatura. Adeo vifa eít fponfa nocentiüs ferpat, quó celfiores funt , qui de- exhibitam fibi odiffe coronam , ut maluerit linquunt, Quàm tutius illis effet in imo cu- Íponfo carere , quàm diademare infigniri; bare, & fafligiis non inhiare dignitatum? eti- optaverit potius exulareà dilecto , quàm in- LÀ am bombyx é verme;fi ales fiat é ferico erum- ter ejus amplexus diademate pragravari L pit papilio ,, videatur fibi magni aliquid effe mirum tamenquód fponía coronam horrues. €umalis munitus fpatia circumvolitat a£ris, tit, & recufaverit non à populo, non ab Ele- qui vermis repebat infoliis, Verüm quiver- &oribus,fed àproprio fponío fibi oblatam,ab mis fovebatur in finu,alebatur in folijs;aliger illo fcilicet fponfo , quiin montem fugam decidit in lutum, conteritur pede, quafialas arripuit, cüm Rexàpopulo foret renuntian- affumpferit,non ut altiüs volaret,(ed ut ocyus dus: & cur fponfus ad coronam vocavit fpon- properaret ad funus. Quamdiu bombyx ver- fam cum ipfe fceptrum delipexerit, ac diade- mem effe haud horruit, fericum intexuit,fe- ma neglexerit? probare fortáffis fponíus ricámque domum incoluit; cum veró inhiare voluit,ac explorare fponfz animum , an ali- ccepit fublimioribus, aligerümque turmis af- quo pulíaretur ambitionis ftimulo: fed quz à fociari alas quidem fibi addidit, non ut evo- quovis erat fponía tumore aliena , coronz, laret, fed evane(ceret, Exuit naturam bom- non fidit, quamvisà fponfo exhibitee, cüm bycis; ut alas indueret; fed qui bombyx gem- non latueritfponfam , Saulem licecà DEO . . ma eratinter vermes,imó & gemmis charior, ad folium eve&tum periiffe, Davidemà Deo puellarum miniíterio delicaté enutritus , fa- inunctum corruiffe: Salomonem à Deo vo- &us e(t non alescum alis, fed infelix papilio, catum ad thronum regnandi vanitate. con- jocus aurarum, ludus ventorum, volucrum cuffum in veritate non ftetiffe; adeó eít cir- ludibrium. Quotbombyces in humili ftatu cumfepta periculis dignitas ,. quz quó fubli- fericum intexuerunt, qui mox pertefi bom- mior, €ó graviori lapfui it obnoxia. Licét bycem agere, voluctes effe expetunt, alásque fponfus fuerit , qui ter fponíam vocaverit fibi parant, quatum ope ad dignitatum emi- qent de Libano [bonfa mea, vent de Libano, nentias enitantur ; qui tamen non aves fiunt, vent, Íponía tamen ambas obturat aures, ne - fed infelices papiliones , qui ceteris funt lu- vocantem fponfum audiat; parata potiüs dibrio: qui enim ut vermes fericum texere fponfam effe definere, quàm regnare incipere, B X r aflueverant,nuncbinis inttru&li alisnon a£iis Quàm noxium fit diadema, quam fatalis co- diícurrunt fpatia fed humirepunt; pulvere rona, vel ex eo conjicere poffumus, quiaé fordeícunt. Partorum,Leonum, & ferarum eít diadema i2, Scité fponfa licét fponfi fui przfentiam compactum non tàm exuviis, quàm veneno z concupifceret, ejüsque ubera vino, & fra- Veni de Libanoyveni,coronaberizs de capite A« grantiam ungentis optimis preferret , quin mana, de vertice Sanir, €€ Hermon de culbilz- & ipfum anxia folicitudine in le&ulo quare- bus Leonum de montibus Partorum. 1 iiwiero d ;r—), E r g La o E ret , imó & per vulneraarmatos inter mili- Ita eft,dignitates, quz in mundo offe- 13« K "ii tes; ter poílea vocata à fponío eam apertis runtur larvata funt, fucóque illite ; fub lar- ulnis excepturo venire detrectat ; Vení de va honoristegunt horroris ferales umbras, Libano Jhonfa mea, veni de Libano , veni : quibus homoobfcuraturiimo&delet inditam coronaberis de capite Amana, de vertice Sa- fibi Dei imaginem; fplendere videntur digni- nir, G Hermon de cubilibus Leonum, de mon- tates ingemmis, fulgere in auro , nitere in (;'xwt.- r tibus Partorum. . Cutter à fponfo mox vo- purpura, fed fplendor elt iíte, quó papilio- «ata fponfa cunctatur? vocat íponfus, & nes, ac infelices pirauftz capiuntur ad interi- Íponía nonproperat? quzantea per vicos; tum: dignitates non funt, quz przcipitia in per plateas; per gladios, pervulnera anxia, celíitudineaperiunt: nudafuntnomina,qui- ac impatiens eum quaficrat.. Cur ad fpon(i bus dignitatibus inhiantes decipiuntur , ut amplexum alis nonavolatamoris, quztota fcité ait Chryfoftomusinquiens: Dignitates Homil.T. i atdebat affectuin fponfum ? Acceffum non temporaneas baudquaquam quis dignitates cbit. -ad Roo properat fponfa , fed receffum potiüs medi- dixerit, fed dignitatum nomina duntaxat, ml taturcüm nonad amplexum vocaretur fpon- Non eít veraeadignitas, quà equé digni, GC fi fed ad fatigium honoris,ad culmen fuprc- indigni infigniuntur;larvati funt illi honores, m2 dignitatis,ad nitorem fplendide coronz qui alliciunt, ut perdant ; evehunt ut deprie veni de Libano veni, coronaberis, non voca- mant. Vapor nunquam intumefcit in cceno, batur ad fponfum, fed à (ponfo evocabatur, nunquam (uperbit in pulvere, nunquam ob- ccelum Verani de A[eäiäu: Tom. If flrepit jn umbra: fin verà & cceno in. Íub- 2 L I14. £ Diiïert?;io A fubfiliat, & in nubem cogatui celütudine doe induuni. Dic quafo num aliguid Regno naut | natus, mox ignefcit, fulgurat, fulminat, ture atqui ferutare,qua Regnum funt: cblamydes ; zes evertit,arces fubvertit, montes ferit , & cenquireregias, quamplurimas [auà reperieg ubique ferales fpargit ftrages, ut inde mone- ue Regum multorum, corpora texerint,quod | [,Pfll!"'æ amur, quantum fit celfitudo allatura damni; & de coronis, fibulis, zonis cenfendums omnid «üm velin telluris vapore intumelcat ; bel- nempe bereditatem inflabilem , ufimque £0« lümqueindicat arcibus, & montibus. — Saul rum communemy5 ab iis,qui abeuntad aliot cum afinas pabulatum duceret , manfuetu- 'qm' remanenut tmn[euntem. dine czterisexcelluit; qui evectusad folium Nil habent ftabilitatis,quas mundus di- :f non Samuelem tantüm fprevit; verüm etiam gnitates exhibet ; in fcenam perinde produ- vocanti Deo autes ciaufit, Scio; lapillum Ba- cuntur,ac hiftriones, & mimi, qui alienam a» i., p bylonicum ; antequam de aureo , argenteo, gentes períonam, brevi regiam,quà tegebane zneo, fictilíque coloffo triumphos legetet, tur,chlamydem exuunt. Daregio diademate absque vi ulla inflar folij vento rapti ; .deor- infignitum, Regem in hujus vitz fcena agen- fum devolutum de monte vix pedum fictilia tem;quid ni brevi peractà fabulá,ornamenta, petcutere aufuüm fuiffe : verüm cüm ante fe quibus coeteris antecelluit, vel invitus depo- Anolemillam ruentem conípexiflet, excrevit nit, & zquans inzqualia ineluctabilis Libitie illicó fupra celfitudinem disjectià fe fimula- na omnia unà commifcet , fceptra ligonibuse cri, & qui fua exilitate tiemini erat terrori; Id fan& innotuit Ezechim Regi , qui pro- cum primüm coepit grandefcere, fuccrevit in pterea non potuit lachrymas co£rcere;nec fle« Danitl,a. montem,copitque fingulis effeterróri: La- tus prohibere , perpendens fluxibilitatem re« pé autem qui percufferat flatuam, fatius esi giarum dignitatum , cüm gravi correptus mons magnit, 8 implevit univer(am terram: morbo languefceret inle&o: Is diebu il j l/l!'l f Sed curtantilluslapis pregrande proftravit agrotavit Ezechias usque ad mortem, Quin 4« Rf£» 620* « fimulacrum? nimirum, quia Principem de- tonitru etiam illud ejus percelluit aures, 720« cet clementia, & humilitas, & quia in fubli- vieris enim tuyE non vives: quiamoriendum me clatus Nabucdonofor intumuit in fi- eft,etiam imperatoria chlamyde munitis; eti« aulacro; pronior fuit ad lapfum; quia omnis am regali diademate circumfeptis,five velint, tumor inanitate repletur, promptiüsque pe- five nolint, five propitio Deo, five irato; quia rit: plerímque qui honor centetur , nonnifi umbratiles funt mundi dignitates , quibus volatico accenfetur tumori ; appofité Augu- Parcz minimé parcunt, fed oculis orbata fta« pb i ;Contion, 2« ftinusait: Ex pecunia, ex argento, auro,65 mina omnia five aurea, fiveargentea, five íe» 'in Píali32. pradis, & pompa [aculi bonore wolatico , &5 rica; five lanea fuccidunt; & qui Imperato- periturovolunr effe beati, & id minus funt , rem, vel Regem agunt detractà larvá perinde quó magis fe efíe putant. , Volaticus eftho« ac rurales, ac infimz plebis homines fordee nor, quem mundus exhibet; dignitas, quam Ícunt incinere. — Scena eft prafens vita ; cui ambitio offert, & in hoc tantüm firma , quia prelogus eft nafci;natratio vitae fabula, epilo» nunquam fiftit; in hoc immobilis, quia ju- gus mori,nec mors ulli parcit capiti;fed zquo giter movetur; fortáffis id edocere homi« pede pauperum tabernas pulfat , Regümque nem Deus voluit,cüm hominem piícibus ma- turres;hinc Ezechias audito tonitru : »2075£- ris, & volucribus coeli przfecit ; hi (iquidem ris $ non viues flevit fletumagno 4. Reg.10» fignaté hominis imperio fubjiciuntur, ut vel Mirum tamen quód Ezechias nequive- 16, à pifcibus maris difcerethomo; imperia fuis rit fe à fletutemperare, cüm plerunque in- agitari fluctibus, repleri amaritudinibus , & firmitas corporis fanitasfit animz : & re- dignitates fluxas effe cum a ligiofiffüimus olim fenex Difcipulo fuo le- quis, & jolaticas eum volucribus cocli, thaliter decumbenti , ut folatio effet , di- xiffe fertur, ne trifleris fili ob morbum $. II corporis ; fi ferrum es, per hunc ignem ru» biginem exues, fin verb aurum , novum Scenatiles [unt mundi &;gnitater; indues nitorem: appofité Auguftinus : Seri, 2 de Q perfónata, ac volatiles,quibus f aurum es, quid times ignem ? Si frumen- ! temporebare l u gum es , quid times tvibu. Am?* nona4pp AY £ lï.äï; larvam detrabüs ; nonutfi curas, & gravamina tibi exbi- bis qualis autea eras in fpica , nifi. tribula zonterendo à te feparaverit paleas, — i ole« lts €nty um es, quid tàmespreffaram prali ? mon de^ I4e , Eferunt hominum dignitates hiftrio- elarabitur fpecies iua nifi etiam pondus lapi« num períonas, quz ab alijs feruntur d« à te fecreverit/ Amurcam. [gritudo 5 ad alios; ipfa enim regia infignia,quae quá corpus torquetur , lapis eft Lidius, exa- ab hisadalios tranfeunt, hocalté inclamant, mipator virtutis, fcrutator confcientiz , quamvisprofundé fileant; pulchré . fanéctus. excitator animi poenitentis, Monitor zter» * * nitatis, unde Ezechias lethali morbo decum- Afteriushomilia de Oeconomo iniquitatis Sicut Hiffrionum PERSONAS proprid, &f pe- bens languidus omnes anteactz vite dies euliariter eorum po[fidet nemos fed pro re, & vocavit ad examen, & íui accufator di- argumento promt[cuó quisque fumit z ita tev» xit ; Recogítabo tibi ommnes Annos meos in amariiudine anima mea, Quad Ezcchias ad TAm ,[e:e'gqug rerrena quafi vefies ex alijjs alij :l [] v2 €xà* w Affe&tus ab gonöribus evellendus,ne fi radices eperit &c, li examen vocaverit dies omnes anteactz vitar, ufus pondere ftamina ducat, & deducat, eà mirum idnon videtur, quia morbus ad le- &qualitate , ac proportione ; ut. nil poffic thum ingraveícens eít perinde ac fuccenfa ts correctioni fübjici. Suum texturz opusà . In Pfalms615 fornax , ait Augullinus Ip 494 ardet palea , meditullio inchoat , circinato orbe fubte- & purgatur Aurum , illa in cineres vertitur, - gmina adnectens, & maculas paribus fem- Aboc À fordibus exuitur z & lib. 1. de civit, per intervallis, imó ubi neceffitas exigit, e- DEl cap. 8. ait; Sícut ab tmo igue aurum vu- .tiam crefcentibus, ex anguíto dilatans nodo Vlat , paleafumatz ita una, cadémque vis implicat indiffolubili. t Mira fané ars eít, irruens 6onos probat, purificat,eliquat : ma. quà calat: pedicas fcutulato rete graffantes; los damnat,vaflat, exterminat. diu multámque difcurrit in opere fuo perfi- Sed quód Ezechias fleverit, audito immi- ciendo hac, illacque circuit , in idem fzpius nentis mortis tonitru, non videbatur id regie redit, fe ipfam confumit,exenterat , eviíce- m corpmendare fortitudinem. Anorbitas, rat, ut illam fuam multiplicium filiorum , €üm careret Rex prole, lachrymas excuffità rotulam abíolvat. Verüm labor omnis,to- ;morituro? Sed Regis pieatiifimi erat divi- tümque opus textile ad levem (coparum du- a voluntati propriam conformare , féque &um abraditur, & perit: quin & araneus Vflectere in DEI beneplacitum, Tametfi pro- ipfe in fua tela interficitur, quà veluti la- lis carentia fucceffurz in Davidisthrono, & queo trahitur ad mortem, pede obterendus, , usque ad Meffiam propagaturz potis fuerit Hc igitur ratio, cur Ezechias audito toni- lachrymasà Rege morituro exigere; for- tru mortis JMorierís enins tu, & non UÍUEf , tiüs tamen lachrymas elicuit fluxa,' & per- fleverit fletu magne, quia plerumque labores;, brevis humanarum dignitatum conditio ; quos homines impendunt, utdignitatescon.. ( R'g: £,5 (ubdit enim Ezechías Ego 4ixi im .dimidio fequantur,ijsdem trahuntur ad interitum. jerum meorum vadam ad portas inferi , 194 Quód fi Ezechias tunc non decefferit, feu ad fepulchrum: fiquidem Ezechias in z- id ex lege füit vires excedente nature, ípea tate florente cüm ad quadragefimum annum &atá (iquidem morbi malignitate, ac decum- adhuc unus deeffet audivit tonitru illüd : bentis imbecillitate conclamatus erat Eze- Morieris enit&. tu , €$ non vives, proinde chias,quia nulla humana arte priftinz poterat son potuit non illachrymari vanitati, ac bre- fanitati re(litui. Sin veró auxilium divinum vitati hümanarum dignitatum ; quà ratio- penfetur facilé fieri potuit , quod natura ne etiam conqueítus Job Deum alloquens vitibus erat factu impoffibile. Duplex eít T i dixit ; E fíc repenté pracipiias we ? . Non vit& periodus alteraà natura, cujus curíui ace imminenti morti, non egritudini torquentí commodatur; a!teraà Deo; illa mutationi eít ) fuit Ezechias illachrymatus ; fed humana- obnoxia , potéftqueaugeri, vel minui, con« rum dignitatum volatili curfui, cüm enim trahi, velextendi, quia legi paret fuperna- Ezechias trigeümum | nonum vite annum turali: qu& verà à Deo eft conftituta augeri agerec, computat hos triginta novem an- non poteít, nec minui, & ad hanc refleclens nos breviffimam diem fubdens Deané us- oculos Jobus loquens de vita hominis ait * * que ad veperam finies me, quiavita homi- Conffituifli terminos ejus, qui prateriri non Gap, 14a ;f nis,quafi dies helterna , quaprateriit: ne- poterunt ? quidquid enim in coeleíti hac eít que videtur ab illa abludere volucri de cu- diphthera con(ignatum, ratum , ác immuta- iU a P licum genere ad Hypanim fluvium. Heme- bilehabetur; nonita femper invariabilis eft robios dicta, de qua refert Plinius. /;6. ;;. illa vitz periodus,' qua curfui accommo- p cectoid €4p. 3ó, non vivere ultra diem, & eadein datur naturz , hanc enim etiam Syracides - Bo luce fimul vitam inchoare, & finire, ut na- petiüt fibi protrahi Ecclef, — Pro morre deffu- C&bygt-. : , fcatur manecum fole, & cum eodem vefpere ente deprecatus fum , dicitur mors dcfluens; ! decedat, mané enim nafcitur, meridie viget, quia perinde ac fluvius impetu ruens, imo- | vefpere confeneícit ; -oritur mane, moritur dó hunc, nunc alium fecum rapit ; & vita ve pere. 18. hominis nil aliud. eft, quàm continuus ad uid ni iisdem limitibus circumítri- Wm 34 df mortem floxus, adeó ut fluxe (int dignita buntur ampliffime dignitates, pro quarum tes, fluxi honores, quibus ut infigniantur, mPW h*f , affecutione tam grandía , tamque difficilia n tot impendunt homines labores,tot fundunt moliuntur homines iisdem inhiantes ; qua- fudores, Unde Ezechias. Precifa eff ve- Jfaia 3;; propter fubdit Ezechias 4mí noffri ficut arae Iuti À rexente vita mea : dum adbuc ordi- N nea meattabantur hoceft telas teximus,qug ver f[uccidit me, in mediofluxu. , repenté reciduntur, quod cum Ezechiam Non fluxas tantüm , & perbreves di- iza, nonlateret fubjunxit, precifa eff velut 4 te« gnitates dicas , quibus homines inhiant in» xente Uita mea: dum adbuc ordirer [uccidit figniti, fed. etiam larvatas , & noxias; ut se l(aie 38. rditur telas füasaraneus , quz auro illitz fulgent in gemma, lethales tantíque operis materiam uterus fuppeditat, lint umbra: quis dicat , regnantium fceptra, five fit quedam intus lanigera fertilitas, five non virgas aureas multiplici coruícas gem« corrupta alvi natura, ut Democrito placet. má, fed colubros veneno infectos? Et ta. Mirum fané, quód animarculum tam exi- men omnem delet fufpicionem Pharao, cui le, hanc texendi artem adeo calleat, ut mo- Exodi 4 vel ipfum fceptrum, feu virga Moyfis fuit derato ungue, tereti filo, féque ipío ) araneus tetrori , cum defiit nitere in manu, & humi & Vargni de Afetlibus T 0. I, repere —— " I6 - Differtatio V. repere in coipbro: quid ef! , qued tenes ia re, ac dignitate conflituti, honorem tantüna. anauu tud) vefpoudit virgam, Dixitge Domi- vident, non pericula. nus projce eam sn terram. . Projecit,68 vesfa Servator apud Marcum miferatus fuit — 4 &f m colubrum, Quia fceptrum, fi & mani« fuper turbas, quiajam triduo in deferto warii $, bus delabatur regnantium in anguem verti- eum fuftinerent. Quid feliciüs, quàm Chri« tur venena evomentem 5 ut inde difcamus, ftum fequi, cui turba, plus zquo quafi vifa ? exitium metuere , undeauxilium potuit ex« eít adhzíiffe, ac expecláffe , eó quia jamtri- pe&ari. Vertitur inanguem fceptrum , fi duo cum ipfo fubítiterit, INos veró Aulas terram tetigerit ; feu coeperint qui fceptra ingrediamur Principum , & interrogemus; tra&ant, terrenis adhzrefcere , divitiis ine quos famulitium addictos habet Principi, an hiare, & fanguinem fubditorum exfugere , triduo tantim, vel quatriduo przítolati be- IUF;?M.I ? | venenofo tunc morfu inficiuntur , qui hifce neficientiam Principis aliquid. fuerint folatij in | fubjiciuntur Regibus. Qua in manu Moy(is experti: erunt procul dubio, qui non quatri- virga erat patrandis prodigiis deítinata, ac duo tantàm expeclárunt, ut reficerentur,fed imperio praparata , turn /Egypti, cum Ifrae- quatriduani jam feetentes; & diuturnitate liss humi abjecta fit ftatim anguis repens in miíeriarum jam putres, & exeíi, defperant; terra; que imperabat in manu.' Quot addi- quam tamdiu exoptárunt refectionem. Plu« gnitates evehuntur, quorum fceptrum in res jam famesextenuat , & abfumpti panes u monílrum vertitur ? 2l« expecant, quibus nonnifi fragmenta appo- Vidit hujusmodi monftra olim Roma nuntur, vel fi panes videntur effe, qui exhi- cüm imperium occupárunt Tiberius , Ca- bentur, plerumque micz funt cum ori inge- ligula, Nero, Heliogabolus, Maximinus, runtur: utinam etiam in Aulis Ecclefiaflico- & alia hominum monílra, guz fceptra in rum hac non obtingerent, Renuntiatur quis angues mutárunt, venenum effufurosin per- infulis infigaitus,, falutationes flatim & grae niciem hominum, Quamdiu fceptra in ma- tulantium officia undique coacervantur. Ve- nu tenentut , feu dignis decorantur operi- rüm fubductis rationibus tantum exhaufe- bus, imperij habentur infigna , ac dignitatis runt munera, figilla, onera, & peníiones, ut flecora; fin veró ijs deftituantur actionibus, ex infulis tantüm ipfi videatur baculus fuper- qua Principem decent , veluti in tetram de- effe, & quidem adeotenuis, utvix fuftinerà jécta; anguesfiunt, terrori aptiores , quàm poffit, utpote flagellis aptior , quàm fulcro. honoti ; non enim funt tunc ornamenta,quae Alij veró ex Aula jejuni dimittuntur,& nulli& blandiüntur ; fed infignia lethalia terrores plené faturo licitum eft difcedere. Mendi- incutientia : fi virtus in manu virgam in «atum plures aulam ingrediuntur, quia caci- P Íceptrum vertit; vitium, fi € manu eadem tate laborantes: fi oculosaperirent, procul virga projiciatur, in colubrum convertit. ab Aulis,à dignitatibus ab(cederent: ideo cze« ET Larvate font mundi dignitates fub cus Evangelicus fedebat in via, mendicans perfona Principis, anguem contegunt,quód.. quia nondum oculos aperuerat , cüm pri» que fceptrum auro illitum , emmíisque müm enim coepit videre, furrexit flatim, & corufcum apparet, plerumque anguis eft mendicare defijt , fecutus Chriftum , quem fub auri ornamentis venena fpargens. Non etiam magnificavit : Er co nf: feflum vidit , UL"cf 1$. — funt felices, qui apicem attigerunt dignita- fequebatur illum magnificaus DEILM. Ideo tum , fummümque honoris fa(tigium; ex- cxcus, quia mendicavit fedens in via , & LY timà enim fpecie füos decipiunt fpeéctato- ideo mendicavit, quia nondum ocülos ape« res, fcenicum induunt habitum; & ífcenz ruerat: nil ita exczcat, ut jubar dignitatis; inferviunt ij ; quibus videntur alij fervire , fplendor honoris; háccacitatelaborat , qui quia ut recié Seneca. Neo ex iffis , quos aulas Printipum ingreditur mendicaturus purpuratos vides,felix eff , non magis, quám eam in honoribus felicitatem , quá exoptat ex illis, quibus fceptrum , & cblamydem in ex(aturari : fed vzh illis! quia ita mendicane fiena fabula affguant ,cum prafente populo tes propriam expetunt perniciem. elati incefferunt , & cotburnati , (imul exie- Non aliud'eft felicitas, quam mundus 24e eunt , excalceantur ,. 8 ad flaturam fuam exhihet, nifiludus, ut eam definivit Dhie redeunt ; nemo iorum , quos divitia , ha« lofophus, vel laqueus ut placuit Auguítinos norésque in altiore faffigio pouunt , magnus hanc enim quarentes felicitatem miferé illae eff , fi igitur fucata eft magnitudo , quz in queantut ; & ea paíli miferé capti vitiis ir« folio eminet; ille magnus, qui ad honores rctiuntur ; quis Davide fidelior, quis fane raptus fe demittit, nec exit extra fe, nec €ior, & tamen hác paítus felicitate captus multó minus fuprafe, Quot in AulisPrin- fuit à Bethíabea, Summum felicitatis a« cipum nituntur ad fublimia , qui vilioriad- picem appetiit in coelo Lucifer, fed ftatim jiciuntur famulitio ? quot in bonoris fubli- captus miferé cecidit, & qui fuerat inter mitate con(tituti periculis circumfepiuntur 2 Íydera fplendor , tartareas inter umbras & plerunque qui tument ob honorem, ti- detrufus fit titio fumigans, & vinculis ad- ment ob plura, qua ipfis imminent pericue jicitur infolubilibus, Quomodo cecidifls sl la? quia utrecté S.Auguflinus: Quanró plus €clo Lucifer. qui mané oriebaris: exclamat bonoramur, tantà plus periclitamur, & tunc propheta : Angelus erat ín coelo locatus, vix 7//^: ^14. majus imminet periculum ijs, qui in henos ericbatur ; & fimul ruit ; vix fplendebat, && - extincto / Affc&us abhonoribusevellendus ; ne fi radices eperir&c, g — extinclo nxï.tore feral&s deturbatur in ume 28 Quod fi velit qtispiam fuper alios adíciti- bras : fed quomodo de coclo cecidit Lucifer, tià , vanáque honoris aurá inflatus evehi, cum nullam ibi audierit Evam illicientem , L 2;, plerámque, fit infra fe, ut enim appofité Atf 2, nullum viderit fructum adblandientem;nul- Ip Epifl.] ad Primafius, — Qui faper alios vult effe, infra A0 lus ibi adfuerit ferpens , qui falleret? quin- f fet * &t enim intra fe , fi poflquam fuper imó fuerit Lucifer tunc amiQtus gratiá, val- alios eft, tumet, quód ita fit ; quia ut aitPro- latus lilijs , tipatus Angelis; quid quodnon pheta, Homo ,ciem inbonoreeffét , non in- fenuerit in paradifo , led vix mané ortus illi- zellexit. Sedcur in faítigio conftitutus ho- €ó occidit in omnium delapíus occafum ca- norisnon intelligit ? fi fpecula , quó edi- lamitatum ?; Eminentiarum appetijt felici- tior ; eoaptior eft, ut fiagula circumjacen- tatem , & in imum detrufus eít miferiarum, tia oculis luftrentur , intelléctu confpician- zecbiel, . l 47e Et elevatum effl cor tuum in decore tuo 5 per- tur? fed recté ait Propheta : Homo , cius didifls [apientiam tuam in decore tuo, Gla- án bonore effetinon intellexit, quia ut edifferic dius quó Lucifer perijt , quó ex fplendore mellifluus Doctor : id ad caufam magis , cali verfus eít in feralem Erebi titionem ; quàm ad tempus refertur , quatenus hono£ &latio fuit cordis ; ambitio, quá fuperiorem; videtur intelle£tum abforbuiffe, ait D. Bere longéque eminentiorem fitiebat honorem , nardus, Homo , eüm in: bonore effet , nom & elevatum efl cor tuum in decore tuo , qui intellexit. — Quód quidem adcaufam magis , H fulgor fuerat inter Angelos , hunc honoris quam ad tempus arbitror e[fe referendum , fiuis tulgur effecit inter Erebi furias, Quan- ut [ic intelligatur ditlum. Cám in bouore tis flipatur honor periculis, fivelipfius fitis effet ,. non intellexit , ac fi diceretur , bonor primos coeli nitores in imum detrudit mife- abforbuit zatelletlum, Intelle&u fpoliatur, ziarum , verdcque in quaffatam Megera te qui honores induit , & omni carecgaudio, EPif. 1gp Qam ? qui fitit honore affici ; cure fiquidem ipíz, qua honores fequuntur, nullam felicitatem $ V. affequuntur, & honorumcupientesab ome ni avocant folatio , omníque deftituunt lz« Irerum enancifcitur bonorem,qui titià ; perinde curz , folicitudines , molee ab omni bonore difcit affectum ab- ftiz, honoresfequuntur , funtdue dignita- dicare, Premitur fervuuiute alájs tum pediffeque ,. ficuc umbrz famulantur LÀ corporibus * multiplici laceratar morfu impgmm. mens ambientis honores ; ut jam fit fuüi torz Uis non ruinofa dicat fulcra , quibus tor , fibiquecarnifex : triftes vultus, fron- 2f* Q honores fulciuntur , càm honoribus tes fulcis aratz , afpe&us torvi in honoresg ambientibus claré evincunt internas curas, adharentes przcipites deorum agan- tur? nil firmum fperandum eít ab honori- qua mentem intüs lacerant , & interna vie Ícera difcerpunt ; nil bus, nil ftabile , cum nonnifi ruinas fpon- que felicitatis honoribus deant , & exitium ? à vera felicitate funt ineííe o(tendunt. alieni, quifelicitatem inhonoribus , & dig- Proditum eft , victimas olim cim ad 1. 73 nitatibus enancifcuntur , à veris delicijs re- factificia ducerentur;infulis fuiffe infignitas ; cedunt, qui ad fucatos mundi honores pro- ut inde moneamur , infulas , & dignitates cedunt, recté Auguttinus, Sunt quadam ad fupplicia , folicitudines , & curasviam r Präl.- T delicie fantla , &$ bona in libris * neque enim fternere , pulchre ajebat ille ; Covfzlares f« in affeilandis ruinofis bonoribus. 'Timenda ftesy. pratextam , purpuram,curulémaque fel- eft ruina in honoribus, quia ruinz expofiti lam , nibil 4liud quam pompam funeris pu« ruinis exponunt pofitos in honore ; honori- tent , claris infignibus, velut infulis velatos bus , qui afficiuntur , tamet(i videantur fuca. Ad mortem deflinari, Quomodo lztus effe to perfundi gaudio ; veré tamen nullá funt poteít, quiad lethum ducitur ? qui munda» verà perfufi lztitiá, quia gaudijs innutrien- norum honornm amore rapitur? cüm íla- $i enim ih dis apta non eft honor materia. tim , ac honores amat , aliorum torqueatur quid fit honor inveítigemus, nil in nobis honoribus ? honores enim , qui fitiunt , cít , quó poffimus melioresfieri , velaliqua tot in fe experiuntur cruciatus , quot alios teali felicitate donari : honor enim in fola vident majoribus affectos honoribus , fibí- tefidet opinione; in fola nafcitur,& adole- que in honore fuperiores ; quomodo vera ícit e(timatione, quz cüm fit extranos, nil poteft felicitate donari , quem felicior tor» videtur nobis impertiri, nec quidquam no- quet? quem honoratior pungit? quem fu« bis elargiri, quó virtus incrementum fu. perior vulnerat non alio gladio , nifi quia fe- beat ; non enim honor noftrum eft opus , licior, & honoratior effe credatur ? Verus Ícd alienum , neque opus eft honorati , fed honor eft ab omni fe abdicare honore. honorantis , & proinde e à nobis magis Efthonor perinde; ac umbra , quz fu- - 28. alienus , quó alteri, nonnobisineft, Ne« gientem fequitur, fequentem fugit, &ille que honor honoratam fupra alios evehit , eft verisdignus honoribus, qui ad gradum quia cum fit in folo honorante, & honora- honorüm non afcendit , fed honoris gradus tum non afficiat , no (M'N [a07) db ad illum defcendunt , talis fuir Virgo Sal- liquos evehere, n poteít eum fqgfa Ie- vatoris Mater , A qua ab Ángelo falxutata ; r P 3 : 118 Differtatio V. [ älfä l'*, fe effe ancillam prdfeüä eft. Ecre Ancilla proximior; quia cateris lapfui mais obno« Domini , fiat mibi]i;cundüm verbum tuum , n xius : neque lztus verá lxtiti efle poteít , [* Íe dixit ancillam , quae mox futura erat Re- qui humanarum rapitur dignitatum amore gina, $tideo Regina , & mater , quia ad fi enim diguitas ver foret latitiz genitrix officiom fe deiecit ancillz, Verüm fi ad- nunquam feré]atarentur, qui dignitate de- ü t mirationem non ingerit fe ancillam dixiffe , ftituerentur, perpetuóque omnis effent l- antequam mater fieret DEI, Id tamen Í titizexpertes, id autem quàm aberret à ve* proríus inauditum ,eandem jam foetam Deo ro, docent, qui dignitate minime infigniti, l titulum non exhorruifle fervitutis , fi enim qui nullo affecti honore cateris funtfronte « ancillam fe dixit coram Angelo , fervam fe fereniores, vultüquelatiores. Intuere ho- [4 Et rofiretur coram anu Luc. 1. verf, 43. minem diguitati inhiantem ; magnísque co- undehboc mibi, ut veniat mater Domini mei gitationibus implentem mentis vacuitatem ; ad me ? Quàm digaumadmiratione! quàm quàm triftis vultu, quàm cogitabundus men- fupra humanam confuetudinem ! quàm ra- te , quàm rugofus fronte, quàm vilis cor- rum , utinter prodigia pueri exultantis , ac pore , nullus difcurtit per aulam famulus g faltantis ià utero matris, & obfequia anüs curusque ad humum fenon fubijciat, nulli prophetantis , ab humilitatis ubere neque obviat Principisadminiftro , cui (ua. non exe 9 latum unguem divelleretur ; qug pleno u- hibeat obfequia ? imó etiam przftet viliffi- bere Deum laéctabat ! plures reperiuntur in mum famulatum: dignitatis acquirenda cau- ipfo dignitatum ve(tibulo humiles famuli , sá , G miferé fingulis fervit , ut valeat ipfe paucis dominari L * ; qui fe paratos ad obíequia fatentur cum quem alloquens S. Virgine ab Angelico caduceatore falutata : Bernardus pulchré ait : T £eo on ferou, Lib. , con Íed quàm rari , quàm pauci nobis obviant , quia non uni (érui , fedomnibus : Neque (i " ""* quos pofítquam naéli funt dignitatem , non dignitatem concupitam affequatur , eum pudeat famulos, imó & fimplices Domi- putes à fervili abíolutum conditione , quia nos dici , ut ijsdem videatur dedecori , nifi non eximitur àfamulitio, qui in plures ex- inflatis buccis titulis fuperlativo majoribus ercet imperium , fed eó laticri fubijcitur falutentur? Quot ab aratro ad gladium mi- fervituti , quó in plures fibi fübjectos im- litia vocavit , qui furfureo pane enutriti perium exercet. poft elapfum luftrum ftomachari coepe- Quód fi nondum ad apicem confcen« g runt, quz ante ijsdem fuére in delicijs; eó derint dignitatis , cui inhiant , aliá etiam quia dignitatem aliquam etiam ex inferiori- premuntur fervitute , quia de(iderium do- [ bus affecuti , eos pudet gregarium antea minandi ijsdem dominatur ; proinde à ve- militem egiffe, Eó devenit faftus, ut qui ra exulant felicitate, quia fucatam cupiunt h lucernà initio Tyrocinij modice illu(ites e« humanz dignitatis vanitatem , hinc perité rant; [latim ad aliquam evecli dignitatem Sydonius, Sententie tali nunquam ego af-. Lib,a, Epiff-- , velint jubare zequari Soli ; & nonni(i in fentior , ut fortunatos putem y qui Reipub« 43« purpura dedignantur apparere , qui antea lice pracipitibus, ac lubricie infiftunt culmi- viliori amicti penula , nonnifi pannofi for- nibus, Nam dici nequit, quantum per ba, deícebant in pulvere ? ras fert $n bac vita smiferiarum vita feli- 29, Ea eftrerum materiz concretione com»- eium ilorum ( fi tamen fic funt pronuutians pactarum dos, ut fuis fub initijs, humilíq; ia di, qui fibi boc nomen ut fylla prafumunz ) ui- exordio froeno coérceantur moderationis , mirum qui. [upergreffi jus , fsque commune qua fi é nativo evehantur. flatu, intume- fummam exiflimant beatitudinem , fummam Ícunt in perniciem caterorum. Nil vapo- poteflatem , boc ipfo fatis miferiores , quüd re abjectius, fi telluris matris detineatur in parüm intelligunt. inquietiffimo fe. fuljacere gremio ,fin autem furfam evehatur , fpif- famulatui * nam ficut bominibus Reges , ita faturinnubem, & plerumque concrefcit in Regibus dominandi defideria. dominautur 2 fulmen; quod ut primüm de(ilit, blanditur Suis igitur famulantur defiderijs, qui czteris quidem lumine, fed mox perterret tonitru: dominari ambiunt , & eó infeliciores , quà etiam babylonicum fimulacrum luteis coepit felices tunc putantur. é pedibus evehi , & incrementum fubire in - Gloriantur , qui Principi famulantur , 32. zre, Grargento; fed mox in auro confum- Lib g,.m €5 quia dignetur Princeps ijsdem uti , quod il f, l'a matum ferales umbras invenit, ubi in auri perinde eft , ac famulitio gloriari ; - fed nitore gloriabatur, Lapillus etiam,qui (imue non indefelices, quia Principi famulentur, lacrum dejecit tacto luto , mox crevit in & cateris dominentur 5 utitur Princeps montem , occupávit univerfam terram., cui hisce iufttumentis, perinde ac Samfíon man- fuittertori ; utinde doceamur, contemptui dibulà , quà mille interfecit Philiftaos, de haud habere modica, qua deijciunt magni- quo dicitut: Iumaxilla afini , in mandibu. Judic, 15. tudinem fimulacri in auri fplendore erecti la pulli afinarum deleuieoss & percuff mille é luto. 9irós. Cámque bac verba canens complefz 30, Quàmparüm fidendum dignitatum mag- fét » projecit mandibulam de manu , 64 vo- nitudini, quam vel minimus lapillus deijcit , bhy 4 cavit nomen loci illius Ramatb-lechi , quod & :. 1. Ífolóque equat? plerumque qui lztusin fa- snterpretatur elevatio maxilla. Ita eít,. eà fligio videtur dignitatis, letho c&teris eft dcvcniugf ha inttrumenta Principum , feu eorum Affectus ab honoribus evellendus, ne firadices eperit &c.. 119 &orum adminiftri, ut cum talibus plerumque nolite exaltare cornu : quidergà in Rbinoces ufi fuerint inftrumentis ; ea poílea proij* vote , cuju nomen latinà interpretatum fou ciant. Cumdque Samfon fuiffet ufus afini nat, IN NARE CORNI nifi potentes bujta fae gaxillà ad hottium cladem , ad perennes fui euli defignantur? wel ipfa in eo fumma Frine triumphos , non propterea honeítiori eam eipatuum poteflates ,. qui typo faruæ j4&a- titulo condecoravit ; ; digna procul dubxo pHoná elatí ,. dum fal(is exteriis inflantur. fuiffet, ut titulo cohoneftaretur aliquo illu- bonoribus , veria miferijs intué inanc[cunt, ftri , vel diceretar victoriarum artifex , vel 1mó eó miferiores , quo magis à cognitione vocaretur trophzorum inffrumentum , vel miferiarum abfcedunt, & quó miferi, cates etiam ut eidem erigeretur monumentum z- riseffe non videntur : quia ea gravior, ple- re perennius. — Sed oppofitum obtigit j fibi niórque eít miferia, qua miferantes non hae Samíon omnia tribuit , & ut bellicam pro- bet , & fub dignitatis velamine ad uberius riam virtutem commendaret , maglsquc mifcriarum augmentum delitecit. . attolleret, plus mandibulam vicloriarum in- Quám intelix conditio eorum, qui in 34 firumentum depreífit;; quam propterea vo- fummis dlgmtatum faülgus funt eve&ti, nul- cavit mandibulam afini , quin & pulliafina* los habent coniolatores , quia plures ad fe rum fzuüuluma Digna quidem fuiffet trahunt adulatores : aliena fe produnt facie, mandibuja , quó auro tegeretur ; gemmls quibus fi larvam detraxeris,madere lachrymis ornaretur, thecá includeretur aureà ; vel deprehendes , quos rifus videbatur hilares faitem auro illita, gemmis corufca, & (um- efficere, Quot (uperbiunt in regio minie b ff mo in tholo luipenderetur : fed Samíon fterio , quos Rex ipfe faftidit, gaudentPrm. h, nil horum praítiut , fed in contemptum po- cipes rebus przclaregeftis? negotijs ad prz- tiüs negle£tam proijecit mandibulam ; ut in- fixum finem feliciter perdu&lis, pugnis for- de edoceantur adminiílri Pnnclpum , inlru- titer pugnatis , viétorisque de czío hofte menta Regum , quàm futiles, quàm vanz , praclaré delatis : fed interdum non jucun* dantur cum infltrumentis, cum admm:ürxs, , quàm nullius momenti fint fpes illz magnaz, quas turgidá concipiunt mente, Samíon & inbello Ducxbus. Symbolum horum in- locum , in quem mandibulam projecit ele- ftrumentorum obfignavit David pofteritati vationem appellavit mandibulg : quia ni* Ln Pugnavit ipfe paícendis gregibus affuetus, mirum Principes fatis fuis Admini(tris faviffe non armis tractandis aptus. contra Golia- putant ; fi ijsdem ufi fint in regimine, qui» thum ftaturá corporis czteris ommbuc cel- bus fi non amphus utantur , mandibulam fiorem , pe&ons fortitudine validiorem , ut Samfon proijciunt, bellicà virtute commendatiorem , ut fO[! Non mandibula tantüàm cum Adminie Iíraéli effet terrori : EL Eugnav:t Davnd iner- ftris Principum: fed & cornua cum dignita- mis, viribus imbecillis, corpore exiguus , & aj Prava- lh tibus quandam præ(eferunc cognationem , gracxhs & pro('trav:t Goliathum. : 2, Reg. ay, «um etíam apud Venetos in ufu fit, ut Dux, Iuítque David Adverfus Fhilifieum in fwnda, feu Princeps infigne capite efferat cornu ex«- &lapide , & cüm caderet,lumpiá , nudatá. hibens figuram , ut fymbolum Ducalis dig. que victi Gigantis mechará , ejus caput in nitatis , &præemmenuæ & quis miferits tefferam delatz vn&onæ ootruncavxt Pro- zefectos eos non dicat, qui iad culmen elevan- ftravit David Goliathum non gladio, fed tur humanarum dignitatum ?. Scimus cor- funda, & lapide, & tamen non fundam de- nua intus medullà carere , propnamque va- latæ victorie m(ïrumentum fed gladlum «uitatem przdura cute contegere , jn quo duxit in triumphum ; gladxum enim in o« ablndunt ab offe , quod intus medullà dite- ftentationem mumphx abílerfum , ac orna« dcit ; tametfi tumidum quid , & magnum tum fufpendit, primüm in fuo tentorio, mox mdcantur prafeferre , qux in culminibus in Foederis locavit tabernaculo in delata vi- locati dignitatum prz cateris eminent , fi äonæ perenne monumentüm ; fed ü tanti kcxumam cutem , Pompamque extenorem fecit gladium( Goliathi , ut eum fufpende- an!plcxamus, intus tamen medulla verz la- ret in tabernaculo in tefferam proftrati Gi« titiz . fuccóque folidae jucunditatis (unt va- gantxs quxd de funda vr&orxæ m[trumento 2 Lib 31,1:9- €ui; appofite S, Gregorius. Cornuua dzg- egit? fi hujus beneficio vibrato lapide Gi« rül €, lo pmitatum mf 'guia funt,non offa , guia mzj?- gantem proftravit , cur fundam potiüs, quàm qiarum aPre referm funtculmina, non veri gladium non appenderat tabernaculo ? fi gaudij medullá, Ex fanefi mente fubeamus fundá vicerat non gladxo ; Cur illam huic non Principis mentem » flatim eam deprehendi. præfert 2 mus, veróf[olatio vacuam , & mordentibus Verüm quid a&um fuerit de funda ,ne- 3f. tantüm curis refertam , &aere vanido gra- fcunus, & tantüm fuiffe gladmm non fun- W. lá vidam, vt in eos haud immeritó flectamus, dam , delatum in triumphum ícimus; quia quod in tumidos cnlminum amatores , quod nimirum gladius victoríam bellica virtute in cupientes dignitatum , inhiantes] praemi- delatam teftabatur : funda veró cum aliqua L L 3'- 350* nentijs retorfit San&tus Gregorius, i inguiens: exprobratlone Paftoris aflueti ducendis , pa, &l. £, T. In cornu ,. quia elatio frequenter acup:tur Ícendísque gregibus percufï"um projecto la» Prapbeta atteflante didicimus , qui ait ?. Di- pide in fronte gigantem , ac proftratum, dun. &i iniquis nelite iniquà agere , & delmquentes taxat innuebat ; vicerat quidem funda , non gla- - 120 Differaio V. dius , fed paftoritiam illa Xvilïta:tem prode. rent virtutibus ; veflirent pürpurà þi'öpi'ïi bat , bellicam iíte fortitudinem ; non vicit fanguinis, rigarent fudoribus : cum enim gladius , fed fünda , fedille ducitur in tri, ambitioni minimé fervirent , cum honores umphum , quia honoris fuppeditat incre- non cuperent , dignitates non quzrerent 5 mentum ; abijcitur funda, ut memoria de- quzfiti fuerunt ipfi, &inventi, & ad dig- leatur: paftoritij famulitij, Quàm crebró nitatem Apoftolatüs promoti, ut inde vel inftrumenta victoriarum , ftrenuósque mi- ipfi Apoftolorum füucceffores difcerent , e- lites , quorum bellica virtute praclaras de tiam natos obícuris natalibus infulis in(igni« proftrato hoíte victorias Principes detulére, re, f1 virtutum fplendore clarefcant ; cuüm ijdem negligunt , acoblivione delent , ut fi- etiam Amos dum velicaret Sycomoros Pro- bi uberioris gloriae arrogent incrementum. pheta creatus fuerit ,. ut etiam Jeremias in Sufpicitur pendulus &tabernaculo Goliathi Judaea , & Matthaus & Telionio , Petrus & navi pifcatoria vocati à Chrifto fuerint ad A- sladius, qui tamen nec proflravit , nec vicit Gigantem , cüm David fundá non gladio vi- poftolatum, & Paulus àczde, quam fpirabat cerit : funda tamen, quiagloriam videbatur contra fideles, electus fuerit in vas electios Davidis imminuere, in Sarcophago claudi- nis. Contemptui non debent effe , quos tur oblivionis ; gladius veró , quiahonoris avorum illuftris fanguis non illuftrat , f1 eos addebat incrementum , ducitur in trium- virtus commendet ; nil glande abjectius , nil- phum, appenditur tabernaculo, ubi in glo- que vilius, càm fuiligregi apponatur , faee rie monumentum haret pendulus. culentiffimum ut alat pecus ; fed filiquam Quia tamenfuerat David moribus lau- 36. pede , finoncontriveris, fed manüexcolue- datiffimus , vità integer , . Deique fervus , ris ; qux abjecla eft glans , in humum, fi ideo é baculo paftoritio ad fceptrum regale feratut ; precelíam , virentémque excrefcit evectus fuit. Invent David (ervum meum inquercum , militibus coronam fuppedita- I l oleo [antlo meo unxi eum : utinde fcirent turam, Succeffores Apoftolorum , quos eccle(ijs de- Nullum acervatur in' BOrreö-frumeu—' 38. berent praficere , quos eligere ad Infulas , tum , quod inagro non fuerit palea veíti- inungere ad fupremas dignitates ; . fervos tum. — Cepam , fi inhorto invenias tulipz, fcilicet Dei ; quosipfi quaerant, & inveniant, promptiüs pede conteris fuam ob foeditatem; ait enim Deus: Z/»veni David [ervum me- quàm manu naribus admoveas : íi tamen Pnfülu 8I, um: invenit,quiaquafivit: non quarentes feratur in areola ; pulcherrimus indeglifcit dignitátes , fed eas potiüs fugientes," qua- flos ; cujus vel tyrocinium pompam expli» rendi , ac prom.ovendi funt ; nifi fugerent , cans difcolorem cateros longe fuperat à na- non quarerentur , nec invenirentur : non tuta depictos multiplici coloreflores; nullat quarentes dignitatem funt ad illam prove- fiquidem in planta alia zqué verficolor na« hendi, fed fugientes quarendi funt , ut in- tura licentia lafcivit ;cüm non defuerint , qu& veniantür, ac promoveantur 5 qui cos un» in uno flore fupra ducenta difcreta colorum gunt , quos non inveniunt, fed à quibus in- genera enumeraverint ? & quamquam pra» veniuntur, imó & circumveniuntur, diífi- cox tulipa breviffimo caule é terra vix emi* miles utíque fiunt Deo in-eligendo. Inve:; neat, tunc tamen florem fparfim commu- niendi (unt , qui latent , qui proculab aulis niunt folia pleriimque terna, nonnunquam degunt , & hi evehendi. ad facras Infulas etiam quaterna ; vel quina , craffa, oblonga ; fi probis moribus cateros antecellant ; . fi carinata , & interdum per oras modicé re« Ícientiis emineant , fi ftudio pietatis fintu» flexa, ac crifpula, nunc pendula , & modo nice addiéli, Praficiendi funt ecelefijs, qui Íurrecta: ipfe veró flos fummus colore vae non quarunt ijsdem prafici ; hi enim non rius in fena nonnunqnam etiam in feptena , vel octona luxuriat folia 5 calicis, five cala» quarentes quarendi funt ,. & f latent inve- niendi, Sufpicione non caret , qui ut Aa- thi, vel pilei refupini effigiem exhibens. Ex meditullio , feu finu totidem emittit filami- ron non vocatur ad facerdotium , fed vocat ipíe Infulas ;; & utinam pecuniá interdum na , quot flos ipfe lafcivit folijs , apicibus lu- promptiüs , quàm. meritis fibi ad facerdo- teis , vel pallidis infignita , vel etiam nigri« tium viam non flerneret. cantibus. Quid ni flos pulcherrimusécepa 37. Neque ex eo , quód Deus invenerit Da* naícitur feeditate contemptibili : & nihilo- : Bol s. vid fervum fuum , quem unxcrit oleo fancto minus ob inditam fibià natura virtutem ,ac fuo , inferas, fervos, & famulos eorum , venuftatem czteros colorum varietate fupcg qui in fublimioribus, & eminentioribus funt ratflores, meretürque in principum hortis excoli, & adoleícere, dignitatibus con(lituti ,e(Ie promovendos ad Etiam à vermiculo dignitates , praficiendos ecclefijs, infignien- flocci faciendo ,. fi fuo fpectetur in corpu- dos infulis , raró enim inveniuntur in aula Ículo,fericum texitur, quo etiam ad pom- Principum, qui fervi finc Dei, & hominis, pam, veftésque elegantiores utuntur Prin- ut David; qui quzrantür , & inveniantur cipes, qui fi vermem pede prottiviffent ho- ad infulas apti ; plures tamen, qui jn aula lofericum non induerent. honoribus inhiant, dignitates quarunt , Non quos genus nobilitat ; fed quos' Vif- 39 Chriftus ad (edes duodecim eos delegit , qui tus illuftrat , excipiat dignitas; fi fuerint ij ecclefiam fuà fcabili;ent pesnitentid ornae lluftrior, dignitate infigniti , griF & dignitasi ..cüm r " Affe&tus ab honoribus cvcllcndus,ne f radic&s cgerit,&c, 123 i E &um incrementum nitoris fubeant à virtute tum ;perfeverans homtüncio , inhumanus ; incultus , rudis, indo&tus ; adeb utipfum ( dignitate infigniti, Quantó accuratibs litte- vis (tuderent homines , quàm diligentius ad- adeuntes nonnifiper abrupta, exefa non fine g- diícendis fcientijs praftarent;operam , quan- periculo afcendant : percufsit ftatuam lapil- to folertiàs virtutes excolerent , fi dignita- lus, non fimulacrum tantümeverfurus, íed 'el - tes non pattocinia deferrent , fed merita re- ejus locum , fedem , & dignitatem occupa- ferrent! etiam inermis paftor, imbetbis Da- turus , quippécó lapillus excrevit in montemg s vid congredi cum Gigantenon timuit, pug- quó univerfam impleret terram , locimque nare cum Goliatho non expavit; fed quz- fimulacri aurei; fi enim omnes; & fingulos Ja nam caufa tanta audaciz ? certé non alia terrarum tractus occupavit , certé etiam locum , ubi antea flatua furrexerat , ' imà e 5 fuit, quàm fpes pramij ex pugna flrenué pugnata, ex meritoob partam vicloriam fi- & montem , à quo fuerat emiffus; quia ea U h bi comparato; fiquidem Regiz nuptiz non eít invidiz indoles , ut inaula , nec pro- E flirpi, non opibus, non generi , ac nobilita. prio parcat fautori , non enim lapillus & ju S ti ; fed fortitudini, ac Vidtori exhibitz fue- monte emiffus , ad montem redijt ; quin eum runt. Si nobilitatem fanguinis fpectáffer fibi adharere co&git , quia invidus vult in $ Saul in genero , Goliathus non corruiffet, aula folus effe , invidet enim par pari , quia . & Iíraél non fletiffet ; Ideo fletit Ifradl ; eiaquatur; invidet inferior fuperiori , quia. quia cecidit Gigas , & ideo Golias corruit , ei non zquatur; invidet fuperior inferiori , ! ne illi zquetur ; proinde ubi femel invidia quia nuptiz regiz merito victorig , acvit. £uti fortitudinis exhibitze fuerunt, nonno- aulam ingreditur Principis, cateros exclü- dit , ut folaregnet: necullus cam minimug bilitati generis ; nec vxdivitiargm cop'geQis ecervis, E aulam ingreditur, qui invidià, fi torquea- 400 Sed quot in aulis Principum absque ull tur , magnos quósque evertere non nitatur,. meritoruni fulcro , nulláque innixi virtute fore Íperans , ut in alienis everfionibus, ac. T Ílare cupiunt in primarum dignitatum fa- ruinis poffit ipfe aurgere, — Qui tamen , ftigijs? Quot, qui flatuam exhibent Na- fi meritis non nitatur , e5 fit lapfui proxis buchidonoforis? Fulgent enim aureo capite mior , quó fublimiora petit faftigia, prudentuá larvati, argenteo pectore candore fucato, zre multiplici in officijs obeundis ; fedquia non nituntur meritis, non fulciun- tur virtutibus, fed ferro , & luto, prom- Nulla ia culmine bomoris floveg püüs cadunt , quàm furrexerint. Quot verafelicitas , & qua-videtur dianita- etiam lugubri metamorphofi ícenam exhi- " dübusineffe ,. Bracfeata efl , ad quags bent lapilli; quié monte delapfus in tefftam Jerumque immerentes evebuniur, flatue impingens, feu luteos percutiens pe« | Sibi non favet ,qui affecium t des, folo zquant aureas flatuas , feu depri- $n dignitates fovet, xnunt, qui eminentioribus erant dxfgnita- tibusinfigniti , fiüintqueipfi precel(i montes, Uäm'ïalieni funtàvera felicifate ; qui Plerumque lapillus ; feu vilis homuncio re- 4 T, E- Q - culmima enacli dignitatum fe felices. d velat lutum Principi , quod latebat in fuo " putant ? cüm lapfui fint proximiores; " Adminiftro, & quz erat aurea flatua diffol- ac promptiores, ut pracipites agantur; nee vitur in pulveres. Quid flagitij repertum que f1 in culmine fteterint , ullo ibi fruun- fuit in homine tanti nominis ? fortaffis in- tur gaudio , quia quó funt eminentiores , eó EE £erdum nullum in eo crimen , fed quia nullá quoque proximiores, acaptiores , ut in ani" virtute munitus , nullóque fuffultus merito mam triílitiz fontem , feu cnlpam inducant: Intez innixus bafi ftare nequit ad lapilli pul« faciliüs , qui honoris attingunt culmina in fum; fed & lapilli , qui plerumque haben« fcelera proruunt; süntque ad lapfum pro« tur contemptui ; feu homunciones excre- niores , qui czteris altiüs evehuntur , putant fcunt in montes, — Lapie autem , qui percuf- fibiin eaculminis eminentia licere , quz ia ä ferat fiatuam 5) fatius eff mons magnus , && imo vilis ftatüs dedecora credidiffent : z24s; implevit univerfam terram. Sed longé imulti , ait S. Aflerius , per bonorum efcas , Danitl, a. Homiladi- major fa&tus eft lapillus , quàm fuerat ever- € illecebrar , unà um sllecebra transgreffa- fa ftatua;. & qui ante reverebantur ftatuam nibauum devorzrunt. . Si oculos conijciae Ver fus ary&s K'oloffo Nabuchodonoforis haud abluden. filiaqpn mus in retroacta fzcula , plures nobisobvia- tem, capite aureo, pecloreargenteo, mag- ä bunt;qui plura indigna prafliterunt in fafti- nitudine; G pretiofitate cateris in aulaho- $io dignitatis, quàm in humili (latu. pauper- inibus pra(tantiorem 5. mox non ampliüs tatis; honorabiliozes futuri , fi minus fuiffent flatuam colunt , nec lapillum negle&tui ha- honotati, Inquz fcelera non proruit Ne- bent, fed montem venerantur fimulacro lon - to, cüm primüm fuit ad culmen imperij £* fublimiorem : íed mons eft etiam ipfe evectus, cüm nec maternispepercerit vifce- zudis , totásque faxeus , & folüm excrevit ribus? Quz non patravit fcelera Tiberiuss in eam magnitudinem , quia plures OCcupa- p cuitotüm humanum genus extinguere vos vit officia, enactuseft dignitates , ex quibus lupe fuit ? Si alios recenfeamus, qui olim famen nil illi in aurum vercitur ) leC argen- ad culmen Komani imperij fuerunt evecti ; * Vf" 4ti & d fedibus Tou. L, Differtatio V. 122 magís libuerit ; acinfleuentis: opusfuit fus & excipïarïüä Auäü&uiïi Flavium , & Ti- premi Numinis, fi anguis antea humi repenss tum , Vefpafianum, Nervam , Trajanum ; aliósque'perpaucos, reliqui monílra potiüs fuerit in Moyfis manu illicó. in virgam , Íceptrámque verfus ad regimen Ifraélis : fed :: extiterunt crudelitatisin pernicem hominum nati, ac dedecus Romani Impetij. utinam Clerici humi repentes ,. quia nulla fublimitate virtutis confpicui ,ad regimen 42. -. Sed quid caufz cur tam multiin culmine gf. l honoris, in fafligio dignitatis , vitijs po- non eveherentur Domiaici gregis; ad digni- tiüs obícurentur deturpati , quàm fperatz tates non promoverentur omni deftituti me- rito ! fed iftis dignitates , ut noxiz , plus virtutis clarefcant fplendore illuftrati ? quia jubare excacati dignitatis , quid fen- adferunt damni , quàm inde hauriant folatij ; querunt in dignitate non opus Dei , fed fus , & appetitus concupifcentie fuggerit , opes mundi. Aurum ipfis mundus offert affequuntur, non veró, quae recta ratio di« &at , fequuntur; pauci fane , qui cum fpon» in culmine dignitatis , ut per aurum auferat Coli Regnum, Thefaurizant in culmine Ío eminentiori infigniti dignitate fru&tus colligant genuinz virtutis: alloquitur fpon- honoris , in dignitate , quà infigniuntur ; fed thefauros in terra, ut eos pudeat natos fafuum dile&tum , inquiens ? Szzrura tua ,IC/mt. 7s Affmilata eft palme , & ubera tua Botris : coclo, coenothefaurizare , quis thefaurizet ; unde abiturus eít ; quis ea congerát in iti- afcendam in palmam , & apprebendam [ra- nere,qua fecum afportaturus non eft ? "T he« Qum eju ,. Íed quàm rari afcendentes ad palmas , primásque dignitates , fru&tus pal- faurizant in faíligio dignitatis , fed opes congerunt , quas eruca , G 'tinea corrums ma in pa lmis colligunt ! Quid caufz? nifi n quia priusquam in palma afcenderent , in fta - punt ; quàm fragiles mundi thefauri , qui erucis exponuntur , & tineis ,à quibus bre» turam non excreverunt palmarum, eó quia vi eroduntut , fimülquejdivites fe torquent 5 &pulvere plerumque homines ad cathedram evehuntür , & non raró é theatris , & orche- cóm fuis non careant folicitudinibus,fuisque non deí(tituantuür curis. flrisadaras, &íuggeítus afcendunt. Pri- mas interdum fedes occupant , qui antea in Imperium in alios exercere pluribus 44 fit ebnoxium curis, cum etiam fub aureo cathedris detinebantur peftilentiz ? . nemi- nem repenté fieri optimum dixeris , & diademate plura lateant ferrea acumina , qui- bus regium caput non modicé pungitur * e naturam nos docere plantas, & flores &fe- mine , & radice nonnifi gradatim pullulaz nec fui eft juris, qui in alios jus exercet , mi» dpail, i re, &t excrefcere, neque incrementa íub- nisque fibi imperat , qui cateris imperat : plura fplendorem , ac elegantiam pro- ire , &ad celfitudinem pervenire , nifi per modica initia. , Nequit qui palmam aícen- dunt;quia auro illita; à quibus, fi extima detrahatur fuperficies , funt contemptui , / dit dignitatis : fructus palmz legere , nifi ftatura ejus confimilis fuerit palma , hoc qua antea erant pretic. Scité Seneca, cumulata meti« eít inftrucla virtutibus , Cum auro tella perfundimus ,. quid. aliud , Epiff, 12.);.' nifi mendacio gaudemus ,. [cimus enim fub tis :qui omni prorfus deftitutus virtute, me- ritóque [poliatus palmam afcendit , non illo auro feda ligna latitare ,. ommum i- florum , quos 1ncedere altos vides bratlea- fru&tus palmz apprehendit, fed aconita , t4 felicitas efl , in[jice ,. & difees fub iffa helleborum , & cicutam in palma colli- tenui membrana dignitatia , quantim mals t Florem , dignitatem dixeris purpura; lateat ; larvatz funt ízculi dignitates , bra- 4 éleatam exhibent felicitatem in extima fu- fcentem in rofam , fuis etiam vallatam fpi« perficie , cüm intus uberrimam fuppedi- nis, circumfeptam curis, cui, fi infideat apis argumentofa mel. exugit , fi volitans ingen- tent lachrymárum materiam ,; & fub larva felicitatis ingens lateat miferia, Quo* ticum murmure ; abíonóque mugitu íca- rabeus, cicutam , & venenum ebibit ; qui modo poífunt terreni honores veram im- meritorum volatu dignitates confcendunt , pertiri felicitatem , fi vacui felicitate non- nifi miferijs , fpinis ; & curis opplentur , hi fructus colligunt dulcedinis , qui veró in- condito mugitu , meritis deflituti , nudi vir- & fi quid prafeferunt nitoris ,. adeà ha« ret in fuperficie , ut intus non penetret g tute , per affentationes viam fibi parant ad culmina honorum , ad faítigia dignitatum , fed tántüm exteriüs oculos feriat ? Umb« ram potiüs honorem dixeris , quàm core hi procul dubio non vernantin flore; fed fte- pus, cüm nil habeat ;! quo fubfiftat , & rileícunt in fpina , ex qua aconita duntaxat colligunt, "Afcendunt immerentes dignita- vanam duntaxat fequatur hominum opi« nionem ; nec umbram implendz vacuitati tispalmam, quam tamen promptiüs annoe fam vertunt in quercum , quia quos virtus idoneam dixeris: fi umbraz funt honores, nullius valent animum implere, & quamvis antea hone/tabat in palma,mox ut fues viti coacerventur, vacuum femper zqué relinque ad aginam impinguatinquercu, Quód lu- pus repenté vertatur in agnum , non huma* unt ventrem, ac mentem, Recté Ugo Caren- In €dþo 30* nz eít virtutis , fed Numinis datur omni- fis, Honores bujus mtndi funt umbra , que Proverb, potentiz ; & fpeciale eft opus Dei homi- nou repfent ,uec [olidant, & ideonulls fuffest honor bouer fuue — 1 gangümfbeü, quàd num mentes, gcgggaüeagntis, prout ipfi Ya* x Alïe&üs ab honoribusevellendus, ne firadices egerit,&c, 125 vacuitatem repleat , ut ejus (inus uberiüs inanitatem, — Plutes hisce infigniti dignita- 1 laxet , collatus fiquidem honor fitim ex- tibus fucata fplendoris fpecie lucent in fo«- citat majoris honoris , & vacuitatem in lem , qui tamen pleni funt vacuitate ; cate« ilius animum invehit , qui ad honorem risque , qui vix apparent fplendefcere,long& evehitut. * exiliores 5 nonfecus, ac luna, cum fiellis Noncredas,honorem ullam fecum ve- pariaturfirmamenti, Idqueclariüs ut quise 35* tam felicitatem trahere ; fumo pariatur la- que infpicat , obfervet Dei juftitiam in coelo chrymis eliciendis aptiori , quàm latitiz in- locum cuique fuum tribuere, feu nonquem XIEPZ'H. s 8. vehendz ; quàm fcité S, Petrus Damianus ait, decepta noftrorum acies oculorum defignat , Terreni bonores , terrena dignitates quafi fu- fed quem virtus, & dignitas cujusque depo- auilt , quó altiis extolluntur , innibilum rede* Ícit; tunc plures infra jacebunt, qui plus ce unt, Pariantur dignitates fumi volumini« teris inter homines videbantur fplendere ;, & bus, quz quó adaltiora nituntur , eó decres plures , qui habentur contemptui , ac ve- Ícunt , ocyüsque evanefcunt; & perinde ac luti pede conteruntur, emicabunt in capite: fumus, ut folatium adferant , nihil funt ; fed & qui videntur nunc fulgerein vertice , de- ut crücient ; torqueant , lachrymásque eli- fpicientur cateris inferiores. Quàm noxiz ciant, aliquid funt ; imó eatenus honores funt, mundi dighitates , que furfum videntur ijs. quia putantur effe , & eoóampliorem miferi- dem infignitos evehere, quos támen ad i« am adfert eorundem exilitas , ac inanitas , mum detrudunt miferiarum : nullam inve- quó in ambitioforum mente aliquid viden- hunt dignitates quietem , nullum adferunt tur apparere. folatium , ' quia curis flipantur , ac folici- 37: Quod exile in fe eít, .*plqr*umque , quia tudinibus quietem procul abigentibus, nobis propinquius,grandioris apparet molis, Quis credat , plus ineffe quietis, cüm 38. Quéd (i intimiüs in fe penfetur, nonnifiexi- adverfitates urgent , tribulationes crefcunt , litatem prodit : hinc qui purgato intellectu, arumne incrementum fübeunt ; quàm cüm dignitates excrefcunt uberiori circumfuíze mentéque defeecata à quovis ambitionis tu- ^ more, acfumo,mundi honores, ac dignita- fplendore? Scimus Servatoris Difcipulos in tes con(iderat, eas pedibus potiüs calcat , ha- horto, cüm perfecutio immineret , adeó bétque contemptui , perinde ac mulier illa tranquillé quieviffe , ut debuerint folicité . Apocalyptica, qua fole amicta , luuam pe- expergefieri ? cum in Taboris fpeclaculo Aposäl, 12, dibus conterebar, Sicnum magnum appa- nullo indiguerint expergefactore ,. & Ma- ruit in celo mulier amttla foley & luna [ub giíter Chriftus , qui fuos excitaverat ad pedibia ejus , &f in capite ejus corona [lella« tormenta Diícipulos in horto ; eos non ex« Non eninm rum duodecim : Óignum quidem magnum fuicitavit ad gloriam in monte, fuit , cám fole vefliretur mulier , & etiam diu quieverunt in Tabore ad gratiffimum maius , . quód fyderibus coronaretur , fed transfigurati Magiítri fpectaculum : quam- maximum, quód lunam pedibus contereret , vis enim Lucas perhibuerit , oculos eorum NUA & Luna [ub pedibus ejus. ItaneLuna folis fuiffe tunc fomno gravatos , fubdit tamen ; foror , noclis lampas, mundíque oculus pe- Et evigilantes viderunt. Majeffatem ejus , de conteritur mulieris? Itane ítellula exi- € duos viros , qui flabant cum illo. Ni- Lib, 2« guz coligemmulz , minuta lucis fragmen- mirumi ipía [pecies divinz Majeílatis aptio- : ta, folaris nitotis fuperítites guttulee in fu- ri fuit ttimulo Difcipulis, ut oculorum fu- premo vertice locantur in fplendidam mu- perarent gravedinem. Mirum. tamen ! e lieris coronam ;; & luna luminare nodclis , qui enim in horto ad mortis nuntium tertió E zenebrarum expultrix, ac umbrarum fuga- moniti menle excutere non valuerunt * trix fub pedibus neglecta jacet ? quàm recté in monte folo Majieítatis repercuffu evigie Juna fub pedibus , càm fymbolüm exhibeat lant, Quid aliud id nos edocet , nifi quia umanarum dignitatum , ac honorum ? tam- dignitas in Majeflate fita quietem omnem &t(i grandior nobis videatur Luna reliquis abrumpit in montis , feu throni fafligio ? firmamenti fydetibus , caterísque lucidior & zrumnz inhorto , ubi cum floribus ger- planetis uno excepto fole, mentitur tamen minant fpinz fomnium conciliant , ut com- Íuam granditatem , cümlongé minor fit cz- modiüs 2rumnis circumfepri dormiamus , zeris Íyderibus , non enim vaftitate. fui quàm diguitatibus infigniti ? 'Petrus etiam excrefcit reliqua fuper fydera, fed vilitate vin&tus catenis duabus adeó profundé dor-« noítta grandeícit in folem , quia nimirum mivitin carcere, ut vix percuffo ejus latere proximior tetrz, & poilremaincoclo , no- ab Angelo potuerit excitari ; imó & non- E. bis grandior rcliquis apparet remotioribus nifi difficulter ab ipfo Chrifto in horto , Íyderibus, quz nonminora funt , fed celíio- ubi vix ad. flrepitum appropinquantis coe ra ; quàmapprimé fymbolum humanarum hortis evigilavit, Quid ergó ,. quód di-- dignitatum nobis Luna infpiciendum exhi- Ícipuli ad iprimum — Magiftri transfigurati bet ; videntur nobis, qua à mundo offerun- fplendorem ; imó vix Chrifli intuentur ful- m M?O ;01 ) rv tur dignitates plurimum przfeferre magni- gorem ; oculos adaperiunt vigiles , quavis. tudinis, quam tamen mentiuntur ,nec qdid- excufsá fomnolenta fegnitie , & affulos le- uam aliud in fe continent , quàm vacuam idem vident Moyfen, & Eliam ? fortaffis Verani de Affectibus Tomn À Q. 2 quia F d 124 ! Diff&rta—tïo V. quia ín novitate honorümi, in recenti ad tamen ex virga Aaronis pulluldrunt miraculas )b dignitdtem eveGlione, nil perfpicaciüs cone quàm flores; fiquidem. cüm ántea arefceret ,. Ípicimus, quàm quos proximos fibi Princeps germinavit baccas , qu& eodém tempore o- afcifcit, ut ijsdem utamur , tanquam inftru* doram in flores explicuerünt. pompam , G flores ftatim maturueruntin fructus; quod« mentis aptioribus, quorumfavore ad pin- guiorem conícendamus , & nos fortu- que mirabilius , quiá;niunquam defloruerit , neque fruclus amiferit, Fuit autem Virga nám, umb.m» 38. Mirum tamen, quod cum 'plureg ob- hac miraculorum foecunda parens , amyg- fervent , moris rnon fuiffe apud Hebrzos ef- dalz flerilis filia; eft Amygdala, quainter arbores prima floret ; & eadem pofltrema figies fummorum virorum pingere in tela, Lil,3. de *oi« | nec fculpere in lapide , nec fufpendere in pa* inter plantas folia exuíttefte Philone ; quia nimirum ad dignitates , quievehuntur eccle- £4 Moy[is, riete, adhuc potuerint Difcipuli in Tabore Moyfen , & Eliam fufpicere Chritti lateribus fiafticas przcoces debent flores virtuturn , & fructus meritorum dare , ut czterosexemplo affidentes! Non me latet id factum divina illuftratione , & intüs contigiffe in mente , fortiüs , quàm verbo ad culturam alliciant quod foris fplendentem videbatur pompam vircutum;exempla enimDucis fortiüs milites tahünt. Verüm cum amygdala inter arbo- explicare, — Sed dixerim , id fortaffis conti- giffe , ut fegnities noftraredargueretut , qui xes floreat prima caterarum 5 etiam prima frigora , pluvias, grandines, ventósque to- folertiores fumus , ac magis Lyncei in exa- minandis moribus, indole , & genio eorum, lerat , àt inde difcant in dignitatum faftigijs qui lateribus affident eorum , qui ad digni- conftituti virtutem in adverfis crefcere gran- 2 tatem recens promoti funt ; ut eosdem in diorem , & afperis magis firmari, noítra flectamus vota; quàm in obfervandis Quéd fiamygdalini fructus duto tegun- 40, tur cortice ac nucem opus eft, frangat , moribus Principis , ad quem nobis difficilior patet acceffus : nimirüm allicit dignitatis qui nucleum vult przguftare; Id eft, etiam nobis documento, ad dulcem dignitatis nu- fplendor , qui tamen vix ortus occidit 5 ut difcamus, honores volatiles , milléque curis cleum non perveniri , nifi per fra&tam duri» involutos repudiare, ac refpuere , non fecus, tiem : qui enim duri funt in refpuendisdignie ac lethale venenum mortem adferens biben- tatibus,fi cliaritas urgeat; vel obedientia adi- Lib.de liguo tibus, ut enim notat $; Laurentius Juftinia- gat ; finunt fuam frangi duritiem à nucleo miniméabhorrentes; hiita accedunt ad dig- fuim eap, 5« nus , fídes Chrifti exemplo docet ,. bonores elfe tanquam mortale tenenum. contemnen- nitates, ut minimé recedantà Dei famulatu 5 dos: contemnendi igitur funt honores , qui neq; inflantur jactantia nectumefcent fupere nonnifi lethales horrores incutiunt , qui ve- bia ; idque homines edocuit Gabtiel Archan- &ucá. z. nenum propinantnecem allaturi, — Lethales, gelus, cum miffus ad virginem Nazaream,di» xit: Egofum Gabriel, qui adflo ante Deum, & bracteati funt mundihonores, qui aurea fuperfice toxicum contegunt , quod dulce« miffus fum loqui ad Te , fuam non jactavit dine quadam conditum propinant ; utblan- dignitatem , fed Dei Miniftrum fe fatetur; diüs interficiant. .1d etiam mali continent & miffum ; quin & reticens titulos nomen dignitates, & honores, ut homines deci- duntaxat füum prodit , & adftare fe dicit ante Dominum ; cüm veré, & finceré pos piant, mortémque ijsdem inferant , cüm mortem minimétiment ; hincexclamavit S. tuiffet dicere,feeffe Archangelüfn ; cui plures fuübdunturAngeli: fe voluit tantüm profiteri "'Thomasà Villanova , poftquam perpendiffet Contione de liumani honoris fallaciam: à mundi letbalis miflum,non ut füam przdicaret dignitatem 5 fed ut Deiliaberetur nuntius , hominimque $. 3acob, ; bonos quomodo fafcinas bomines , quam malà decipis yortales! quid eff enim gloria confervus, & ad homines legatus: difcant ab : *Apo(l, bacuifiventus ;vanitas vanitatum ,& onmia Archangelo, qui infulis in&guiuntur, ut fe infulisdignos prodant. Meminerint etiam vauitas: quifapit mentem erigit , quam à dignitatum affectu avocat ; pede conterit Pralati vitz praefertim ftudere integritati', . ipfe dignitates , ne indigne à dignitatibus morümque candori , quo enim nitidior eft contératut 5 honoribus fefpoliat, neabijse veftis , eó fcediores apparent in ea maculz ; dem ipfe fpolietur.. inter purpurz fplendores quzvis fefluca: for- , 39. defcitin nzvum;& inter veftium nives pulvis Quód fi nos fugientes adhuc dignitates fequantur, neceasdem valeamus declinare, quilibetvilefcit in Tutum ; quz latuiffent in ita illis adhzereamus; ut virtutum culturà flo- panno maculz fe produnt innive; hincfor- reamusin rofas charitatis, in lilia puritatis; taffis indumentum Chrifti in Tabore transe - violas humilitatis ; fimülque fructibus bo- fieurati niveum fuit , ut diligentiüs , qui praee Dig- funt , & imperant , à maculis caveant ; & norum operum videamur ditefcere. nitatem prafertim ecclefiafticam nobis fym- impuritatis íflammas excutiant € corde , ne Varne bolicé exhibet Aaronis virga , que germina* nives proximum fentientes ardorem fol vítinflorem, fimilque maturuit in fructus, tur ; & candor difpareat innocentia. Ni- quia litem facerdotij dirimere valuit ; ac pro- veus candor honeflatem commendat , mo- nétque Przlatos, ut procul flammas omnes pterea perpetuó virens flore, & cum coelefti Manna in tabernaculo deinceps affervata libidinis ablegent , quarum folo afflatu ni« fuit in ambitiofa difcordie metum, PFlura ves pudicitiz eliquefcunt. Sed Affe&tus ab honoribus evellendus,ne fi radicesegerit&c, — ag Sed cur transfigurati Chrifti in Tabore vant autem Moyfes ,. & Elias vifi in majefla« 9T, veftimentaalba dicuntur ficut nix 2 & non ze & dicebant excejjum ejus , quem comple turus erat in Jeru[alem; crucem Íceptro co: Lut, 9. potiüs eorundem candor pariatus lacti fuerit, vellanz,aut muris pontici pelli? cüm zqué pulárunt, & noclis fqualorem Íoiis ad;unxe- runt jubari ,. quia nimirum infule ita plens candor lactis , ac lanz , pellisque muris pon- tici innocentiam prodant, ac puritatem agni, dent in nitore; ut fimul folicitudinis fqua- G muris; G tamendicitur: veflimenta ejus lore pallefcant : ita eminent infaftigio ; ut Mattber7, Jatta funt alba ficut nix. Maluit nivium can- curarum ítipentur vepretis, quia non pompae militant , fedlaboribus, & cruci : hinc Jo- dori veftes pariare, quàm lactis, & lanz , aut 16.3 d, Mw pellis, quia ornatus Prelatorum promptiüs annes Caput Przlati ecclefiaftici vidit non s evanefcit, f1 ardore non fanclo affletur: li- aureá corufcum coroná, fed iride circumda- APOG I0. d Moy Jis, j quefcunt nives,fi eft? ferveat concupifcentis: tum in nubibus arcuatà,& iríc $n capite ejus, quia f1iris vefperefuturum imbrem pranun- imó & fi aura intepefcat, ftatim niveus eva« nefcit candor; non italactis, lanz, vel pellis tiat; etiam pafloralis infignia authoritatis color: vult Chriftusveftimenta eorum , qui Eccle- tormenta defignant , & fupplicia. Ecclefiis praficiuntur effe alba ficut nix , ut fiaíticorum corona iridi pariatur inter tur- Non ornatur caput Pra- vel primas cujusvis impuri ignis favillas di- bines fplendenti. fcant excutereyne quidquam patiatur damni fulis thiara, ut caput tancüm elevet fupra innocentiz candor. €or, fed utcervicem fubmittat fpeculæ, in- Vel nivium pariantur candori , ut fciant infulis . infigniti fe ob- vigilétque pro grege àlupistuendo. Sirz- noxios zrumnis, G adverfitatibus, cüm ni» Íules fpiritu inchoárunt munus, quod ob- vesfub dio frigido, & grandme percutian- jerunt Paftoris, caveant, ne carne illud con- 4 fuümment, tur, ac imbre: fic difeipuli cum Majeftate "Taberis fuppliciaconjunxére Calvarij? . E- - 368l8816858 5 3/69l; SIIESIIESIE æiïæll 9I SS o EO DISSERTATIO VI Affectus omnis avellendus eft à fucatls uu(li I L] mundi delicirs,ne iftz nos evellantà íummo Dono, ac vera in ipfo voluptate, So Io Völuptw adridens irridenda eff ,ue nofiras fuo vifu ldt?jmæf elzcmf v A feculi illecebris ad fcelus faczlzs eff gradus. -N'XK ^ Go Dd od ec w] Deoó mundi illecebrze conem , fed iisdem ille&tos homines,aureum QU !)W Ü "MA EE x*,w corpori eblandiuntur ; animarum vellus rapturz: Pandorz pyxidi ( enlüsque mulcent , ut funt fimillimz, à qua velutà putidiffimo fon- * UE ERE 2 WY in iisdem aucupandis , te malorumomnium fotidiores rivuli fcatus — n WJAïE E QN N homines plenam adhi- xiunt in perniciem humani generis; habent (£ NSS o b NI X Q beant folicitudinem , enim mundi illecebrz pedxfïequas vgritu. :.. ET —— W E r m I I EL u o B quarentes 1n melle ve- dines, dolores, pauperiem, cüm thelauros nenum, quo malere pereant : mundus enim exentetent, inhiántque auro, argentóque ; i gac at o EH C C ERN quibus ditefcant. Decerptum imitantur ab Circza porrigit pocula , praítigiarum dul- cedine inebriantia , quia dementant. qud Eva pomum, quodoculis priüs adblanditur, dixeris effe carnis illecebras ? quàm firenu- moxqueallxcxt mapnum,utcum fru&tüs dulce- las, blandulas quidem ; fed ad exitium pet- dine mortis deglütiat homo amaritudinem: trahéntes? Pentapolis poma ; extimà fuper- abladiuntur mundi illecebrz, alliciunt ad fui ficie vivido depicta colore, manámque alli- amplexum, fed ut eo tetriüs interficianr,quó cientia ad ea carpenda, fed necem adferentia, blandiüs fe infinuant, VAdit mulier , quó4 fi carpta deglutiantur ? funt enim mundi il. $onum effet lignum ad wefcendum , ait lacer textus, lecebra apes aculeis potiüs armatz, quàm melleinftru&tz; dulcia acerbz poenitudinis Verüm quomodooculi de bonitate po- $, femina inuberrimam (uccrefcentia doloram, mi judicium ferre valuerunt? nunquidoculi acarumnarum meífem. Saculi illecebrz 10unus tunc obicre pa!atn ? flaures munere nequeunt oculórum fungi, necde colori- Jafonem éfabulis reducem fapiunt , redivi- vum fiquxdem fopiunt non Celchxdls Dra- busqmdquam judicate; quomodo valuerint ; oculi BU a '26 Diflertatio IV, oculi judicium ferre de gd&u? potnit qui« bigunt virtutum cultores , quiaà Deo funse il l oris extima mo bono avertunt; non enim verum gaue dem dcpi&a adblandientis c pomi cutis oculos allicere;noninfita i fibi dul- dium, & genuina voluptas alibi poteft in- cedine iisdem fuadere efum, cum nonnifi de veniri, quàm in unico (ummo bono, ut ícite dixerit David : Latzficabis.eum in gaudio cuma yfglþ;'.' 29 coloribus poffint oculi judicium inferre. Id au:em contigit, quia falfis, ac fucatis ille- vuliu tuo : innato naturz pondere prop:n- cebris capto, malum quod rectaratio malum dent homines in delicias, ac voluptates, cüm omnes beati effe velint, & nullus mifer ; ve- imó & peffimum fuafit , falía opinio benum Orat 3.in erfoafit, fcité Bafilius Seleucienfis: Préxs rüm licét cupiantomnes gaudium , & volup- A«Adam tatem, rari tamen funt, qui verá potiantut quidem viderat , fed a[pettum expugnaverat jucunditate; quiaflos eft, qei nonnifi in Dei ymn. 28 affe&libus , propter puritatem rAtio 1n [ervt- ztutem minimbduci poterat : anima verà paf- vultu, in faciali Numinis praíentia nafci« tur, & adolefcit , &àvera jucunditate is fronum vinculis impedua cum oculo. malum communicavit. Sed etiam accerfitum D, aberrat, qui fe à Deo . avertit, cüm latitiz Ambro(íium audiamus, ait enim ad rem no- flores nonnifi in feraciffimo divinz prafen- Liba. de bo* (ram, £ratoculus ubi erat affeciusz ex cor- tie germinent campo : qui Deum mente pof- WA ToOY , CA« . (idet, qui cogitatione eidem adharefcit, is 9. pto affectu in vetitum pomum, ex fen- fuum illecebris illecta. foemina manum ad- veré lztificatur, florésque colligit genuinz voluptatis, poftcujus odoremcurrens veram movit, pomum decerpfit, quod decerptum coníequitut beatitatem ; fcité D. Augu(tinus momordic, mqrfu tamen, quototum dila- Trac.gY, in. ceravit humanum genüs; omnésque intecit Ubi entm bene erit fine illo, aut quandomalé . joan, effe poterit cum illo, idque cüm minime Da- poileros, quibus & mortem intulit. Nullain mundi illecebris eft vera ju» videm lateret, Pfalmw. 15, ait Providebam 3. cunditas, cüm alliciant, ut vulnerent; eblan- Dominum in con[]ectu meo femper, quoniam à dextris efl mibi, ne commovear. diantur, ut interficiant, placeant mortem il- laturz. Ulceribus fe fcatere prodit, qui car- . Veram qui quarit jucunditatem,3 quo- L nis illecebris (calpi cupit; ulcerofa procul du- vis cupit difcrimine removeri, Deum habet bio cenfenda eft anima , ac lethali labozans Re&orem,ac Ducem ; fi Deus à nobis abfit non poffümus non periclitari,cüm etiam dore agritudine, fi hanc pruriginem fentiens, fi- miente Chriíto infurrexerint - ftatim fluctus nat fe carnis illecebris fcalpi : expertus lo- in quaffatze navicula perniciem, Aícendente ED confe[f. quitur D. Auguftinus inquiens: Cireumfire- naviculam Chriíto ftatim mare fluctus exci- 6Ap,Lo - pebat me undique fartago flagitioforum 4- táffe fuos decumanis tumidiores refertur : Ó 240* 41Z, Nondum amabam, G amari ama- Afcendente eo in naviculam Jecuti funt eum | Matthb,2. bam, (f fecretiore indigentia, oderam me ! minis indigentem. Quarebam quod amarem Difcipuli ejus,& ecce moius magnus fatius ef amans amari, 0 oderam fectiritatem.& viam in mari, ttaut navicula operirerur flutiibus. Sedquid caufz , quód cempeftas auía fit tu- fíne mufcipulis : quoniam fames mibi erat antus ab snteriors cibo, te ipfo Deus meus. Et mentibus fuis flu&tibus naviculam arietare, ideo non benà valebat anima mea, & ulcero- concutere, & quaffare, quafi foret ludibrium ventorum, fluctuámque lufus ? Quid quód fa projiciebat [e foras miferabiliter Kalpi a- vida contatlu. fenfibilium. [Egritudinem mare, cum pedibus Chrifti tumentia terga fubmittere affueverit, ac flernere in plano prodit non (anitatem, fi quarat animaà cor- vortices fuos, motuscoercere, fl uctibus de- poris illecebrisradi, carnísque pruritu con- fricari. Quis infanus non effet, G helleboro bacchantibus froenum injicere,X per liquene ' P:!dm' 7l tem viam,faxeam deambulanti Chriíto fub- indigus, fi hanc pruriginem fanitati , non &- jicere foliditatem; modó aícendente eo in n&- grimdini daret? cüm nonnif(i corrupta car- nispus, &ífanieshanc quarant confricatio- viculam fucs excitet fluctus decumanis cone nem: concupifcenria,quz veluti pediffequa citatiores, quibusin fuum defzvit Autho- rem? Quid? quód Chriftus füturorum przee comitatur corporis delicias; & dolot , qui iisdem famulatur abundé internam produnt Ícius przfentium fic videbatur ignarus, ut seritudinem, eosque fcabie laboráre, qui hac imminentem procellam, tempus periculi, ho« ramcommotz tempeftatis non caverit? Quid h brurigine illecebrarum ícalpi cupiunt: tu- mor, qui confequitur, argumento eít, fcal- caufz fuitfubortz tempeflatis, navisque ad pentinm ungues animam fenfibilium affectu naufragium flu&tuantis, acDifcipulorum in navi periclitantium ? Certé non alia ratio fenfiffe; hinc Auguftinus experimento edo- Gus aitdefe ipfo* Judeerant dolorum amo. adfertur, nifi quia navicula minimé tunc à Lib.g.confïejï eap. 2 res, non quibus altits penetrarer , [ed quibm Chriflogubernaretur, aitenim Matthaus 2 E: ecce totus magnus fatlus efl in mareitaut auditis , €& fitlis tamquam in fuperficie rade- ver,quos tamen quafi ungues. [calpentium navicula operiretur flu&kibus, ipfe autem dor. feroidus tumor , & tabes , && [anies borrida miebat: tametfi vigilarent reliqui in navicu- la, adhuc unico dormiente Chriflo, pericu- confequebarür : nonadducunt mundi illece- bre veram voluptatem , fed eam abducunt ; lum ftatim ceepit fubmerfionis imminere, $. eít enim voluptasgenuina , & vera una; al- Sed cur permifit Magifler fuos affligi tera noxia, & larvata;. hancaccerfunt mundi Diícipulos ad commotam tempeftatem? for- delicia, ut fallant, quosalliciunt; fed hanc a« fan,ut eorundem experiretur nauticam ar« tem 2 XA&*e&us omnisavellendus eftá facatis mundi deliciis, &c. 127 cem ? cum pifcibus cäpiendis, jam diu affue- feediffimz titillantis libidinis fuggeftionem ; verint; fiquidem Gubernatoris peritiam cujus flammz nonnifi aquarum é difrupto coelo in terras delapío cataclysmo reítingui non probat temperiesferena, fed cempeftas procellofa; non marina malacia, fed de(pu potuerunt. Periit aquis humanum genus, li, mantes fluctus ; nón quies equoris, fed un- ne cinerefceret igne, & elementa ipía ultura darum tumultus ; non favonii , zephirique injuriasabhominibus Deo — illatas confpirá- arridentes; fed Euri, Notique furentes: fi runtin perniciem mortalis generis, & aér; Pt aura favens adblandiatur, navim regit ulti- tellásque imbribus, & fluctibus pugnáverunt mus Nauta: at inconfufione ventorum, ars contra hominum fcelera: exhorruit.fiqui- quaritur folertioris Magiítri ,. & hac caufa dem aér putidum foetorem, quem hominum Ícelera exhalabant , ac fpiritum impurum, Ser'm.'zo; fuit, cur Difcipuli ait Chryfologus : Poj7- quam viderunt. fibi induflriam Nauticorum quó contaminabatur ; puduit terram , tot deperüffe, in fe maria favire , fe flutlus pete- tantisque fubfterni flagitiis, qus indignata re, adverfum | fe ventorum turbines conuee proprium noluit finum apetire, ne fuis in vi- niffe; ad ipfum Gubernatorem rerum, Retto- Íceribus tot fceleratiffimos,virósque nequam rem mundi, elementorum Magifirum trepids reciperet; proinde cum homines fcelera acer- confugerunt.petentes, ut fluclus fedaret; peri- vantes fceleribus per tot jam annos (fexcent£ culum fubimoveret, [alutem redderet defhera- fiquidem, G ampliüs fluxerantà mundo con- £, dito ) Deiconniventis clementiam Ípreve- Voluit Magifter Chriftus fuos edocere Diícipulos, ubique imminere pericula, cieti rint : infurrexit tandem juftitia, ac vindictae 151 u h, i procellas, patere naufragia , nifi Deus fit tantó feveriori, quantó lentiori poenas com- pra(ens, qui regat, & dirigat, ficut praefente, mifit exigendas, plenóque aquarum eluvie & regente Deo detumefcunt fluctus , . quie- homiznese terradelevit, G flammas turpiffi- marum cupiditatum extinxit, Idqueaníam fcunt zquora, ceffant venti, tranquillatur aét; ita eo non przfente tantüm abeít, quàd dedit D, Auguílino , excutiendi torpoream IpD/al, 233 h &—S ulla nos valeat vera. jucunditas afficere , ac in impiis, qui fcelerafceleribus accumulant latitia exhilarare , ut potiüs flatim procella ultionis fecuri,ait ipfe: Ne pures Domtnum terreant, fpumantes fluctus timorem incu- dormire, quando tu vides.qua fatia fuut im tiant, fonantes venti' interitum minentur, impzos, Cave ue fiant in te , ad boc eaim hinc David : A4verteute autem te faciem tur- & coutra illos faika funt , ut tu tran[ires, 9 babuntur : auferes fpiritum eorum , & defi- €05 n0n imitarevis, 6 talia non patereris.Vide esienr, & inpulverem fuum veuertentur. quoniam flagellum Domini efl fuper omuena 6. Quot pericula ftatim imminent , quot C€AYWHEIP, Omnis caro ait fcripturacorrupee atih,a vat viam fuam., damna nos. comprehendunt, in quot difcri- Nimirum quiain cunclis mina ítatim labimur à Dei vultu eliminati : hoiines deliquerant ; in cunctis feriebantur, apté notat D, Hieronymus /ib. 2. :2 Mattb. ut ipfa quoque elementa aér, terra, aqua, Difcipulosnon adaetum, fed ad imperium cümfuerint inltrumenta nequitiz , tranfi- 3 Domini ab eo abíceffiffe , quafi prícios. ie: rent in carnifices fupplicii, $e cuturaz illico eo abfente tempeítaus. — ReZié . Sin veró caufas expendamus eluvionis, quafi snviti à Domino Difcipuli recefferant, feu cataclyfmi aquarum, quibus nnà cum WL mj a nime o vie 1llo abfente naufragia fuflinerent, . Non turpiffimarum cupiditatum impuris flam- alibi flos verz jucunditatis colligitur , quàm mis extinctum,ac deletuvi fuit humanum inareolis diving przfentiz , reclé David nus,paucis exceptis ex Nohemi familia; de " P[d(m; 76, Renuit confolari anima meas: memor fui prehendimus, fenfus, carnisque fuiffe illece- Dei , & dele&tattus fum. Sed quid, quoód Da- bras. Primum fiquidem diluvii initium - vid tunc delectatus fuerit,cüm renuerit con- multiplicatio fuit hominum, & fcelerum ; ait enim facer textus : Croa cmpiflent bomi. folari? ita eft, tunc veram prafenüt divinze Gmes.äg voluptatis dulcedinem, cüm aures claufit ad. nes multiplicari fuper terram z iquidemcüm blandientibus firenulis terrenarum volupta- hominibus multiplicatz itiderh fuerunt fen- tum, fuum nequitiz;ac libidinum illecebrz, quia De avea Duplex datur voluptas, fucata, & noxia ficut fcité ait Ambrofius, Paucitas , &6 pae g o o D od 7* €ap. 9s una, quam mundus íuis exhibet cultoribus , perius pediffequas. babent. induffriam , €$ perque carnis , fenfuiimque illecebras exhi. frugalitatem , ita multitudo, & opulentia, bet, hzcque tefte Ifidoro ia. fynonimis eft facordiam : &5 nequitiam , hinc pergit facer cum quadam lubrica fuavitate ad illicita for- textusinquiens : Er fílias procreAffent , fed didz mentis inclinatio, & hzc nonnift egri- quid mirum , quod fcemine fceminas pro« tudines, & arumnas invehit ; falfüsque fit; creaverint, cum ab ipfo mundiexordio jam qui ab hoc putido . fonte dulces veri gaudij coeperint foeminz generari, & generare? fed putatebiberelatices: àfucatis. mundi deli- non abs re dicuntur foeminz hic generate, ciis nonnifi venena hauriuntur , quibus epo- quia fub primis mundi exordiis conflat.fuiffe tis anima miferé perit. — Nil tetrius mundo uxotes ductas,fed multiplicatà poftea homi- Obtigit, quàm cüm carnis illecebris indul(it, num nequitià multiplicari quoque coeperunt PAOR ol EE Q MOK C at a ul hz (iquidem Numinisiram in perniciem ho- & fominz , propter hominum intempe- j P minum fuccenderunt , calamitatümque con. rantiam , luxümque in efculentis, & pocu- ia, qua geries ommes ;n orbem invexére, praderrim lentis, & alia Jcorpctis » ac animi vit Lt ons vircs 128 ! Differatío VI, vires in viris ttofi modic? debilitant ad mares alicujus; delere hoc idem fatapit, a€ aboleftás procreandos, Pergit facer Hifloricus, G hinc pergit facer textus, Ee tacus dolorecor- fubdit: videntes filij Dei filiae bomiuumquód dis intrinjecus delebo inquit bominem , quem effeut pulcbra acceperunt fibi uxores ex omni- ereavi af acie terra, ab bomine usque ad ani- Óus, quas elegerant : perinde prima humani antia ubifcité Hugoait: Noneff dolor niff generis pernicies lethale fuumab oculis fum- de amilfrone ejus, quod amatur ,. unde ciitma ; .qulm.rl- pfit exordium, ficut fuum in diluviointeri- amittimut ven,de qua mon curamus, dicimus tum? fiquidem per filios Dei pofteri intel- illud non tangere cornoffrum: quantà autenn. H ligunturSethi, & perfilias hominum foemi- profundior erat amor, tantó altile tangebat nz é vitiataCaini ftirpeoriundz. Illicum cor. Kinc Chryfoflomus notat, Magnany Homil.22:i» pet feptem ab Adamo generationes in Avitae habereemphafinillud, guez creavi quafidi- Gé?4f- HU pietatis ftudiis perfeveráffent, & Cainita- ceret Deus, quz mei erant officii , omnia ex«- rum focietate, connubiisque abftinuiffent ; hibui. Exnihilo, uteffet, hominem pro« quia tamen 'ex inolita prava confuetudine duxi; nature cjusfcientiam eorum, qua fa« labem contraxerunt , G focietatem fimul, ciendaerant, aut non faciendaindidi; libe- & familiatitatem cum gente reprobata, G rum atbitrium donavijineffabili benignitate maledista inierant,G ut loquitur Theodore« ufus füum, & poftlongum illudtempus, & tus: ;/llecti Setbiani muficis Catnitarum du poít indignationem, & minas, quas dixi, ad- firumentis, lafcivia , &U luxés ceperunt irri- f£amentie concitari : floruit enim cunc teme- huc pr&finivi tempus centum viginti quine que annorum, volensutfua peccata homines poris Thubal, qui pfalterium , & cythatam lugerent, fe corrigerent, GLindignatio mea fertur inveniffe;& quia putidz luxuriz flam- revocaretur. Verüm quia nihil lucri-facios mis ceeperunt hominesflagrare, fumtque te- nec proficio, cogit neceffitas, utminas opere tra volumina in coeelum emittere , injurias compleam, & omnibus modis hominem de- fupremo — Numini irrogantes, ideo dixit leam; & ficut malum quoddam fermentum, Gmc;idg Deus, Non permanebit fhiritus meus in-bo- aboleam totum genus humanum , ne pofle- mine in aternum, quia caro eff , quafi dice- rioribus fzculis peccandi authores fiant.Imà ret: auferam à fceleratis fpiritum,feu vitam, nec foli homines, fed & brutze animantes , & contraham ztatis humang fpatia , quia propterhomines extinctze funt in humanze id merverunt hominum fcelera ruentium in malitiz deteflationem. omne fas,& nefas, prefertim fcediffima li- En carais illecebre in quantum detru- 19, Homil.22. i5 bidinis, quia ut ait Chryfoftemus: Carna- iin. & ferunt hominem miferiarum , chm eum pe- Genes, libus operibus fe ipfos totos dederunt , & nitus éterra deleverint. Alliciunt fenfum animz fubítantiá abutentes; quafi fola con- carnmis illecebre, fed aucupum inflar, ut flantes carne, ita vixerunt; ac fi animá caruif- itretiant, eternümque perdant; hinc ajebat fent, mente, & ratione fuiflent deftituti , ut David: Iniguitatem fi afpexit ia corde meo Y foli indulgerent carni : quapropter pergit nonexaudiet Dominus, - Sedcurlethalefue- »/ug 6gs . facer textus; Videns Deus,quódmulta malitia rit Prophetz , iniquitatem afpexiffe in core bominum e[fet in terra ,. & cuntla cogitatio de? Forfan quia iniquitatesin corde blan- cordis intenta effet ad malum omni tempore , dimenta referunt fenfuum., concupifcen- penituit eum, quód bominem feciffet in terra, tie irritamenta, accarnis voluptates? fiquis Del P UT lt nimirum aict Ambro(ius ?. Peccatorum exe dem iniquitas in corde blandiffima eft, & fo« JINoé cap, 4« primeret acerbitatemy, quia eü culpa . incre- lam fceleris dulcedinem guftandam exhibet qerat, ut. etiam Deus , qui naturaliter nou fuppreffis difcriminibus , & erumnis pecca- movetur Autirá, aut odio, aut paffoue ullas ti; mundiillecebrz quafi nundinentur in cote provoratus videatur ad sracundiam, Non de, fua ibiexplicant holoferica , purpuras, enim in Deum poteft ulla cadere peenitentia; gemmarümque nitores, cum in ufu congeftas quz plerumque culpam , & non raró igno- exhauriant pecunias, patrimonium diffi- rantiam pracedentem confequitur , qua fin» pent, libertatem projiciant , ac fervitutem. .gula procul àDeo diftant, invehant; proinde magis dicuntur cor exee 9. Dixit igitur Deus ipfum poenituiffe, dere, quàm feníus delinire. Vzillis, qui qtiod feciffet hominem in terra , confueto fe iniquitatem in corde fovent , qui querunt accommodans hominum loqueridi modo, eb animam fuam in mundi illecebris, à quibug quia fi capax effet poenitentiz, ipfum meritó finunt fibi cor rapi » quicunque enim quae porniteret, inquo fenfudixit. Paezirez »e, fierit animam fuam faluam facere , perdet quód conflituerim Saul 'Regem, ut nimirum illam, 66 quicunque perdiderit illam vivificae fignificaret Deus Samueli , velle fe Regnum, bit eam , deterret Chriftus addictos volus Zsce $£; quod Sauli indulferat ab eo auferre; eodem ptatibus * defiderio deliciarum. Quarunt pacto confilium de humano genere abolendo delicatuli non animam fuam reficere,fed tan« dicitur poenitentía, & quód Deum poenitue- tüm eniti, utaliquid eidem indant folatij, ait rit hominem feciffe in terra; ut exprimere- Chriítus quicunque quefrerit. animam fuam - tur effe&tus divini confilii,quódque fequi fo- f«lvam facere, perdet eam , feu qui quafi- verit eamreficere, non veró, qui eam refe« let inter homines, quoties ipfos pcenitet ali- cujus operis, quod propterea abolent flatim, cerit:quia ex hominib? nemo adeít;qui deliciig Zuger- - d o TM - p n m a a EE a Ea dcléntque ; quoties hominem peuitet facti perituris fe plené faturum fentiat, quia ni« girum * Miags &us ävcl'lcndus àámundi deliciisne iftz nos evellant ötc !2'9X nimirum nonnifi inextima fuperficie przgu- £ $- II flantur delicie , càm voluptarios pceniteat, i €as praguítáffe, à quibus plus hauriunt a- maritudinis, quàm dulcoris; utnon poffit Affecius in gule deliciar perampla quis delectari,cüm delectatur; & delicias re- eff varago interitui eorum tnbians, Ípuat, uc delicijs quis affluat, ita docente ;P[nlm.7 Y. gui carnis indulgent Volupta- Davide, Resuzz confolari antma mea, miemor tbus, g f" Dei, & dele&latus fum , nimirum anima Davidis tunc delectata eft,quando renuit con- - Alluntur quotquot in ciüernïs- diffi patïsü x folari, quando delicias abjecit; quia tunc dul« humanarum illecebrarum veros;ac fin» T Gmef, 3I, cedinem fenfit divinz voluptatis, ceros credunt deliciarum ebibere lati« Abjiciant terrenam latitiam , qui €; cum nonnifi putidas, vitiatásque nequi- veralatitià cupiuntaffici: £xwlrenr fil Sion tiarum hauriant aquas, acuendz (iti aptiores, 25 R ege [uo, quia ab hoc duntaxat fonte lati- quàm extinguenda., Quód fi vorago locus f ces hauriuntur veri gaudijs extrahortum cae- dicitur, in quo omnis immunditia, omntisque lettis iponfi nulla germinat voluptás,quz fin- impuritas congeritur , ita hzc terrenarum cera fit, (ed tantàüm larvata incedit, qua ter- . deliciarum diífipata cifterna vorago eíl, in renis addictos deliciisfallit, decipitque. Ve- quam ommiis diffinitimmunditia, omníisque la Lib,de fan& 12 voluptatis flos in fola cocleítis fponfi exe ftabulatur impuritas,tefte Augufti no qui ait; $ culta areola vernat,in illa fola repericur. Non Indigni funt ,. qui licót ab immun ditie vora- - Virginiate, dicitPropheta; Exultent filij Sion in mune- gune liberati, ad eos imitandos mittatur. aj n ribus Regis fui, in bonis,quibus ex ejus muni- 6ata virginttas : donatur veró vora ginis no« ficentia cumuiantur, fedexu/tenr in Regefuo, menclatione, eó quia terrenis diffluentes de- quiaex:ra cocleltem fpon'um nulla flore: vera liciis, afiluentes voluptatibus vorat;ac perdit; voluptas ; non enim vere, ac fincere delectan. | generatim quavis carnalis voluptas, quadam - tur,qui exultant in opibüs fibi à Deo concef- cft veluti vorago,à qua miferé vora ntur vos à fis; vel dignitatibus fibi per Deum delatis; vel luptarij. Quin non voragini tantüm paria- in honoribus fibi collatis; quia iiti in Rege tur putida;ac diffipata illecebrarum cifterna; fuo non exultant, in quo tantüm potett quis verüm fíi accerífitum audiamus- Petrum Ce. veré exultare : at quis hic,qui potis fir in Rege lenfem Puteus eüddemonis,loquens fiqui- Liöu z.fþw f. i exultare ? forían 1s duntaxat;qui regi dona- dem de.titillantibus (enfuum idlecebris, de tur dignitate? fceptrum traétat? thronóque ! .Pjalm; 62;. fuperflga carnis deleclatione ait: ber *2dix infidet? cum Regius Píaltes dicat: Kex verà eff peccati, torius boneflarís tinea, fovea vi- letabiturin Deos fed quàm rari Reges hifce 40rum, puteus demonum , VOr4gO antmae temporibus, qui mundi delicis neglectis in vum: froeoum injiciendum huic ferz eft, re. o -- 0" umb folo Deo lztentur,tot fiquidem divitiisafflu- cludenda hzc vorago perniciei inhians ani« entes, ac delicijs diffloentes in. (uis lzetantur marum, cocrcenda hac carnis illecebra, q"uæ, ;Pfalm.äfp : voluptatibus, Sed recte Davidait Rex verà ,& fe- E in monílrum degenerans vorago fimul J letabitur in Deo, cumnomine Regis minimé ra eft; vorago,quia fuis obruit fluctibus;fe- eum intelligat, qui chlamyde trabeatus , dia- ta, quia rabido mordet l dente, & quamvis d , Gemate coronatus, fceptróque infignitus in ridere videarur, acarridere, dum fenfus mul- throno eminet hominibus reliquis imperans; cet, carni eblanditur; larvatus eft rifus, qui fed Regis nornine juítum fignificat , qui fuis noanifilacrymas elicit ; ferit enim t unc le« dominatur concupifcentiis 5 regítque ad ra- thaliüs,cüm mulcet blandiüs; fzvit crudeliüs, tionisamuffim tumultuantes, tum arafcentis, «üm fuaviüs allicit ; ä / Siren eft cantüs dulcedi- tum concupifcentis animi affectus,eoríümque ne vocans ad exitium; Hercules furens ame ; motus coércet; hic veré dicitur Rex, qui fibi- plexu Anthzum perimens ; calix Ba'-ylonicze met imperans verélztaturin Deo. Quod (i mulieris,quz venenum in phalerno propinat; Regi nomine verum intelligamus Regem,ad- nec perdendarum animarum tempori infi- huc verumeft, Regem non poffe alibi dele- diatura ullum perdit fuccifivum tem poris &ari veré,acfinceré, quàm inDeo; quia eo snomentum. M»;lle (ternit illecebrá otí jpul- ipfo quód Rex finceram in Deo lztitiam e- vinar, ut quibus eblanditur, eosdem fopiat, nanci(citur;fatetur ftatim, non ab ipfa terre- fuisqueindormifcentes blandi 2 tiis defidiz ru« narum deliciarum affluentis fperandam effe ibigine obtundat. b veram lztitiam: mifi hzcà Deo hauriatur, Caveis ft recluduntur ferz,in fpeäacu- , If;o ä qua(i dicat David: Rex veró Zerabitur ss Deo; lum, & munimen, ne obviis damna inferant; eb quia in ipfo folo flos verz latitiz vernet, arétiori procul dubio cuílodiá claudenda eft.- ;w: f . nec poffit ejus fuavitas alibi przfentiri: ta- hac voluptatis fera, ne ad mortem lzdat, ne metfi fit Rex congeftis opibus dives, avito moxdeat ad interitum: eílautem Cavea, quá genere clarus ; fauflo imperio felix, delatis coércetur ne f2viat ; ipfa abílinentia, íub- f triumphis fortunatus, nunquam tamen inter tractioab efculentis, & poculentis; non fz- blandientis fortunz ridentes,ac florentes pul- vit, fi jejunet: perinde ac in noftris Proto. villosveré letabitur , nifi in Deo delecte- plaftis mors per gulam in corpus humanum . tür? quiavoluptatis re ingreffa ferales cupreffus inleruit,ubi viétri- exítructa triumphat. gia i, folo Dei finu X $ ces palma ad triumphum frondeícebant : a- « Ferani de Affeilibus Tom, /I. perue- 1 xz—cjï . Diflertatio VVI. peruerunt primi parentää O$, ut fibi vetitum pepigit: fed at enorme fcelus fuuihä gula initium traxit., profugit tunc, cüm medi« malum comederent,putantes hoc malo poffe yintn iplos omne bonum enancifci, fed cum pomo taretur Magiítri proditionem, à menía; & plenam deglutierunt miferiarum congeriem, Ícelus omnium enormiffimum , quod avari- Mart, Y4. Fuit fempergula in perniciem hominis apet- tia excogitaverat, fola gula perfecit ; Quz tz- ta , & in ejüsdem fubfidium claufa: hacque Ltinpit mecum manum in catino bhic tradet ^ fortaffis ratio , cut' Apoftolus expreffim 16, & gula, qu& primo Ada paradifum eri» moneat Timotheum, non jam fuperbiam puit , fecundo feu Chrifto vitam . fuftulit; declinare, non fe avaritiz fubducere, nonli- forfan ne felicibs videretur infidiata primos bidinem fugere, nonà futtis fe abítinere, fed quàm fecundo , cüm utrumque morti tradi- derit. Quot numerant prifcorum monu- 2z,ad 1umoth: unicé monet, ut fibià gula pracaveat inqui- ens: Sobrius eflo , quia nimirum fi hzc una menta heroes in caftris, Martisque campo 6p €oérceatur in homine gula, froena cateris vi« ob delatas victorias de hoíte proftrato? quos tiis injiciuntur; fiquidem fine Baccho, & Ce- poítea unius gula illecebra infeliciter vicee rere friget Venus. Antequam gulz indulge- runtyac miferé interfecerunt? Quot;qui fte- rent füb mundi exordio primi homines;adcó terunt in conflictu cum plures vulnerarentufg caftus Adam fuit , ut nefuam quidem nudi- ceciderunt gulz deliciis vidti? Machabaus 1 iM tatem videret; adeó pudica Eva, ut nuda ef- Simon qui effufo hoftium fanguine palmas fet coram viro, & virgo: quia veró uterque plures (ibi irrigavit ad perennem gloriam ; chm primüm vinum.cocpit incalices fundee maluit exulare, quàm efurire, cüm primüm 0s aperuerunt,ut pomum comederent,& nu.- re, eósque exficcare, ac gula indulgere ille« dos, & morti obnoxios fe noverunt: hinc cebris, cecidit ipfe proítratusàgula victus, z.mig ff;mmb. qui inter arma habebatur invidus; cüm e- $* Paulus fcribit ; Vidga, qua im deliciis eff, vivens mortua efl : at fi vivens, quomodo nim fratribus fuperítes hoftes in fugam a* mortua? mortua quidem, non quia vivens geret, Ptolomaus, quem gladio, & ferro non potuit expugnare; gula illecebris cir- fimpliciter,fed quia in deliciis vivens; quia mundi illecebra lethales fünt, mortem inte- cumventum fubegit, ac debellavit: Er«zs J.MWMZ runt : gule deliciis quia indulferunt. primi inebriatus e[fet Simon , €& filij ejus . furrexit 6. parentes unà cum pomo vetito mortem de- Ptolomaus . cum fuis , €8 fump[erunt arma elutierunt interitui obnoxii , & ideo mortui, fua, &6 intraverunt in convivium , 6 occi- derunt eum, & duos filios , & quosdam pue- quia in deliciis gulz , hincre&ié Apolftolus ; vidua qua in deliciis eff , vivens ef mortua : "05 eji : qui enim cadentibus czterisin acie quia gule,carnisque illecebra letbale propi- fortiter fleterat, mox deliciis circumventus lj vi&tus profternitur, & miferé cadit:qui in ho- nant virus fub dulcedine voluptatis : tametfi vidua virum negligat; i vinum amet, virus ftilis fanguinis multa effufione intrepidus fuit haurit, & mortemebibit , quia qua in deli- gladiorum contempspf ; invini effufione;in* ter gula illecebras trophaum cecidit pocu- ciis eft vidua, vivens mortua eft. 14« .Parcat vidua vino, guleque deliciis , fi lorum : càüm écontra Judith imbellis vidua, hoftes vincere cupit ; etenim Judith non pu- non affueta caftrisarmata duntaxat pramiffi jejunii fuperftite pallore unà cum Holopher« dori viduitatis tantüm fidit, fed pallore jeju- nijarmata fecura obviat Holophetni, non ne Aflyriosomnes profligaverit. Vi&tus à fce- - vacatura jejunijs, fifolam putátfet fuffe&tu- mina cecidit Holophernes, cujus martia vit- ram.caftitatem , valituram vidualem pudici- tute fleterunt Affyrii: fed cur victusHolo- tiam ad triumphum : quz enim diu vidua, phernesà foemina,cujus fortitudo terrori fuit & pudica fuerat domi immorata, profiliiffet univerfo Ifra£li? ceffit foeming , quia jacebat ftatim in caftra Holophernis: fed quia fola in lecto, nimia fepultus ebrietate;Judith quia pudicitia ni fcuto, clypeóque tueatur jeju- jejuna vicit, cüm Holophernes temulentus nij, non facilé cupidinis declinat tela ; ideo perierit? indulferat ifte gulz deliciisfenfuum illecebris,& quia in gulz deliciis exceffit5cüm pramifit Judith abftinentiam ,. ut pallore jejunij munita fecurior profiliret ad victo- ad lectum acceffit, lethum invenit ; quia af- riam ,' voluit prius gulam vincere , quàm fueta mors hominem per gulam expugnare 5 hominem , utaffueta victoriis gule, prom- jam victus Holophernes à gule illecebris 5 ptior procederet ad triumphum de proflrato mortis in fpolium cefferat : hinc facilé po« N Holopherne. tuità foemina profterni, qui jam fuerat gulze 15* illecebris proftratus: dubitésque, an Juditha Non eft quod timeat, qui gulz delicias proftravit , fcimus enim tres Hebrzorum vicloriam pravio fuo debeat jejunio,vel po* pueros acceníz imjectos fornaci non nives tiüs Holophernes funus fuum convivio, .U- »! trumquetamen fi dixeris, ! vero nonaberrae pudoris, fed jejunii pallores incolumes fer- váffe voracibus3 flammis: fcimus Samfonem veris, quia Juditha vicit jejuna, & Holopher- àfoeminis minime abítinuiffe, fed victoriz nes periit temulentus. tamen affueviffe gulz , abftinuiffeà vino3&C Quot ftrages,quor fu nera unàa ubique tkrfay 16. ideo quamvis impudicus adhuc quia fobrie- rum [parfit gula ! hzc fuperítes fluctibus,qui tate munitus infignes de proftratis Philiftzis IEgyptios unà cum Rege Pharaone abforbues Hümüw 4 retulit triumphos; fcimus facrilegum Jude runt,infurrexit ad perniciem hominü,ut quos thg/. pactum, quo pecunià mortem Servatoris marini fluctus non fubmerferunt, ipfa fola Wauftá« . ä 'Affe&uslavellendüs àmundi deliciis, ne if2 nos évell änt &c. nj haufragos deglutiret:E: tentaverunt Deumin Licehat videre vem novam , € — Admirali- Pjalm.775 . cordíbus fuis , ut petevent efcas animabus fura lem, agnum m lupi , imó leene ungues incie aR Evaletat Iírael Pharaonis compedes,íéd inter É dif?, ac falvari poruifje. Et ficut columba Mi , illecebras, vel ipía libertate donatus, fervi aquila damnum effugit , dta &5 juflus ab illua - turem fuftinuit voluptatum: & gula,quz jé- "Antibus evafit. junanon fuit fluCtibus merfa; nonaquis ob. 18, Noxiz femper fuére virís mulierculz, zuta, quiavacua, & mare elufit; mox cüm quz nonnifi aquas impuritatis edoclz pro» primüm coepit plenis innatare calicibus,vino pinare, virus lethale dulcedini voluptatum & gulz illecebris indulgere, proftravit Iíra- miícuére, ut blandiüsallicientes fzviora in« €lem, quem iníequens Pharao fuo cum exer- fligant vulnera; oculisenim cüm eblandie citu vincere non valuit, Quinimó ea eft untur, peftem communicant ; fi loquan«^ gulz petulantia, quá vel in ipfis aris facer- tur, flammasore diffeminat, vel labiis ve- ï dotes adoriatur, & proílernat: etenim in nenafpargunt; cüm fuaviter videntur olere; . ipío facrificio filij Heli eula immolabant adi- tunc malé olentibus refertam impudicitiis gentes ejus illecebris fubfervire, vel ipfum fentinam, ac cloacam aperiunt ad viro-. victimarüm adipem , quem populus fupree I, Regn . rum fubmerfionem; quia ut recté D, Tho., mo Numini litaverat : Ouicumque 1:m0e mas lib, 4.czp. t4. de regimine Princip. aitz lAfft vittimam veniebat puer [acerdotis dum Hoc f'acit ia mundo meretrix , quod fentina £oquerentur carues , & babebat fufcinulam z n uavi,quod eloaca in palatios tolle , cloa- eo devenit procax gulz iliecehra, ut vel ipfi cAm; G rep lebis /æto;"e palatium ,. &5 fansliter Numini non eruübuerit hoítias in aris eri- de fentina, pereu Quis gulam non timeat ,cum n.;c Vi Impurz;ac putidimmæ funt aquz, quas 19. &imig Deof oblatis parcat ? : muliercule propinant fitientibus volupta. tes, quia fentinam referunt , & cloacam. ». HIE Per aquam écoelo decidentem aliquid indi- Madal catur imputi , eó quia fabulz Poétárum im- Procax in la Croientes. mulieves brem aureum , & ineo ftuprum Jovis fin- 1ó, 4!/"2&70:, ngä flatim excutiatur, fapien- xeruntreferente lerentio in Eunuco. Hinc Ia expellorat , €& flammas CORCIDib, Salomon juxta lectionem feptuaginta Inter. Praver?, r quibus virtus cinefit, $ bomines preium , vocat mulierculas vene $o RA H Y m foven- ! L PEI"EI!?Z!. tes amorem aquam alienam : ze/ili ne more- 17 vis in loco, neque énjicias verbum tuum ad 'On gulz taniüm illecebrz, (ed & cz- terorum (eníuum declinandz ome- eatny ita entm tran[ibis ad aquam aliename nimirum is illicitis. cupit voluptatibus dif- ninofunt; quia profuslethales, & fluere, qui procacemfpectat mulierem. Qui maximé noxiz: fugienda prafertim funt per angaftum pontem tranfeunt, ne. fubter- blandimenta muliereum , quz. perinde ac labentes aqua caput tentent, oculos alió blandz (irenulz alliciunt, ut devorent, per- vertunt, avertüntque fe ab aquis: fi impu- ; díntque. — Mulier procax , fuis viros ille« ris aquis, GL male olentibus mulierculas z- cebris decipit, & quafi vorat ; nimirum, quiparaveris, ne cadas,neceífe efl; oculos &t S ] quas viri poffident pecunias , habéntque pre-- affe&tus avertas ab ijsdem ; caput fiquidem »] tiofi; adeo ut vorago át; (i enim hoc no- tentant , & A w X ad lapfum viam fternunt, Alie- men virgoaudias , paululum immutatis li- nasnonbibit aquas, qui fluenta declinat vo- tetis vorago e(t; hincmulier melle mollior, luptatum ait,. Clemens Alexandrinus, idoue quó nitentior, eó nocen:ior eft, qua cüm vel maximé cavendum in illis voluptatibus ; $« Pedag, virum tovet , fibi faver, necvirgo eft. pu« dica, nec virago, fed vorago , quz. in- qu& pugnant contra pudicitiam, fludéntque ^^?7- * puriratem radicitüs evellere, tegra virorum patrimonia vorat. ; Petdit Moris olim fuiffe, ut à ccmplexu f& 26, mulier illecebris , & -voluptate , quos do. lore, X zgricudine peperit. retricis in balnea profilirent immundi,quafi Hinc monet beneficio fltagnaatisaqua luxuriz abíterge- äl?"/t:'u*' S Hieronymus ad Florentium ; ne viri ob. rent focditatem meminit S.Chryfoftom?, (ed latos fibiàtceminis, & mülierculis ebibant luxuriz foeditatem, ac libidinum fpurcitias latices, ait ipíe: Bibar de foutibus fuis , &5 von quarat cifternas luparum déffipatas, qua infert inquiens: 45 2variria quidemfraude, t epift. s. nd &rapinanon curavit quisquam ire in. bal.. Corintb. puriimas aquas. pudicitie continere / non veum, fed citra. ullum difcrimen redit dg- Cab..bomily ^ pofsat. — Per lupas meretrices in:elligi, fz- QUP Aconcubitu autem cum meretrie , ^ minásque fenfui induigentes , exploratum tanquatm. totus effecius ummundus venit. ad eít fingulis, lupz enim dicuntur à rapacita- lavandum., Ita turpiorem quaudam exiffé- te, G voraciate, & muliercule rapaciffi- mationem ex boc peccato babet. confeientia. inz funt, cüm totum exfugant (anguinem, Major fiquidem eít luxuriz foeditas, altibis- Y voréntque totius fubítantiz thefauros, & que hgret , ac profundiüs inficit, quàm ut quidquid poffidetur ab homine pretiofioris; - Homil,44.in aquis balnei abílergatur : qui fcediffimas / Genef.. & S.Chryfoftomus Lupam vocat /Egypti- has luxurize maculas contraxerunt balnei - 2« am mulierem , quz Jofepho infidias ftru- quas nonadeant , ut abítergantur; fed veri xerat, imó & etiam leznarn dicit;inquiens ; doloris lachrymas eliciant ab oculis ; quia R4- f1 vee Verani de 4j"eäi6m lom. I, i Differtatio . VI. 132 f veruä dolor eas eliciat ; confcientiam la- rint viro; & quod armatotuf vïgof 'nön-ä crymg emundant, deléntque maculas, ex- valuit, fceminarum potuit mollities; quia in caftris Veneris vincuntur tnilites, & cadunt tinguunt foeditatem facrà accedente. exho- etiam qui viclores fteterunt in pralio; pue mologefi. Quinimó adeó aquis addicti e- rant,ut ijs uterentur, temptüsque metiren- guatur ibi ofculis, non fpiculis; delicijs, non. tur, cüm Veneri indulgerent. Mertycho- tormentís; nonterroribus, fed blandimentisz nem fiquidem meretriculam ad. clepfidram non tumultu,fed quiete; non horrore faucioe zum,(ed gratiá allicientium; non fufo cruore, s, nefario vacáffe opeti refert Atheneus ; idque ;ib.l .eap. actum , ut horas adulteris corpus fuum pro- fed propinato hanítu voluptatis ; non claffi- €is clamoribus,fed blandis lenociniis;non cla» ftituentes mulieres dividerent ; cüm nollent hzc libidinis mancipia uni tantüm fuum loca- de,fed amplexu;non bellicis machinis, fed al« re corpus,ut pecuniasà pluribusemungerent, licientibus leporibus; non vulneribus, fed il- liciis; idque caufz , cur, ut ait Siracides : pro« s Ape 9, horasclepfidris metiebantur , huc pertinet illud Senecz lib. 3. de benefic. cap. 16.ubi lo- prer fpeciom mulieris multi perierunt. Pellaciz forma blanditiz acceflére vere 2j quens de procaci muliereait: Quw4m znve« zies tam mi[eram , tam fordidam,ut illi non borum,ac lenociniamunufculorum, Secum fatis fit unum adulterorum par ? uifi fingulis detulerunt fceminz Moabitides, & Madiani* *tides fuorum figilla idolorum, quin & idolo- Aivilit boras, & non [ufficit dies omnibus? nifi 4d alium geflataefl , apud alium manfit $ thyta, feu cibosidolis immolatos , victimáse que iisdem facrificatas, GC facratas, ad quas itahz prodigiofz luxuriz foeminz amafiis fuishoras dividebant diei, ut plurium faluti comedendas Hebrzos milites illexerunt , & monad efüum tantüm, verim & ad cultum. obeffent, fibique magis prodeffent , quó plu- rium opes exhaurirent, fanguinem exfugee idolorum; poftquam fibi, & illis nefariis fa- rent, Utinam non etiam plerumque vitam, tisfecéreamplexibus , neque lufus fuit He- $I, Quid enim non audet , quid non poteft brzorum cum foeminisinítitutus, fed luctus; pellax, feu adblandiens foemineo in corpore prodromusinteritüs , unde jubetSalomon. Hos mulierum lufus prorfus declinare; ait Proverb,ss forma? eaeíl vis fceminez pulchritudinis, ut quosnon poteítin bello ferrum profter- enim Ne ingitaríis fallacie enulieris , fauus nere, hos in pace vincant illecebre foemina- enim diflillans labia zmeretricie ; & nitidius o« 46 rum:; nequeHebraos tot. victoriis in bello Jeo guttur ejus 5 novima autem illius amara, delatis infignes vicerunt, quàm lenocinia fce. quafi abfyntbium 8 linguaejus acutas quafi ininarum. Nec alijsfuit Balaacus ufus armis gladius biceps, ad Iíraéliticas turmas profternendas, quàm Larvata funt faeminarum blandimenta oblatis per focminas illecebris, ratus, quod fi fub melle fel porrigunt, abfynthium fub o- fcetidis inquinarentur fceJeribus, Deo fierent leo,fub flore aconitum, «eft enim muliebre exofi, quibus propterea detraheret fpecialia blandimentum trifte gaudium, mors hilaris, auxilia, ac bellice fortitudinis fubfidia, (ine dulce venenum. Falluntut craffé qui foemina. quibus deinceps facilé caderent à fexu licét rum illecebras, ut lufusadmittunt. Quinim« mo eó impudentia devenit, ut inaliquibus €« imbelli proftrati, 22, Curavit igitur Balaacus lectiffimz for- tiam Principum aulis equeftrisOrdinis teffe- ra fornicatio habeatur, minortsvefiat nobie mz mulieres conquirendas,quas ad Hebrzo- rum extrema cafítra facrificandi causá fupre- litas, fi hoc non detineatur lufu, adeo utin Talm. 435 mo Numini veluti pudibundas , cunctan- ipfos retorqueatur illud Davidis Corrupts funt,& abominabiles facii funt,nimirum ideo tésque mifit, Sacrificio inftituendo delecta erat Sechimaa * locus facrificij incorrupti abominabiles facti , quia corrupti: quàd fi abominatio luctuseft, non lufus; fcelera funt — ligni nemoribus frondofus erat, & valle, quam Settin vocabant, amenus. Deus ve« nefanda, non lufus, mulierum blandimen- ro, fominz litabant Belphegor erat , vel ta, Non nobilis, non eques, fed equus, fce- dümque pecus eff;qui fe finit formineis. irre- ipfa nomenclatione cudendum fimulacrum. Foeminz Moabitides , & Madianitides erant tiri 1lliciis. Imó pecudibus viliores funt confedentes in extremaSethimez vallis par- impudentes, fi facrum textum audiamus te, qua lafcivis vocibus, geftibus impudicis; accerfitum : prodigus fiquidem adolefcens procacibus verborum irritamentis , choreis,; qui intemperantiüs vixerat alendis fuibus fra&tisque in mollitiem cantillenis, militibus praficitur, cüm enim focdiffimo depravatus Hebraorum fraudes. ftruentes , eos illexe« vitio degeneráffet in belluam , promeruit . ducem fieri putidiffimi pecoris, atque cum Bu d- Es - lodlb 214 7 .. ais s ais MR runt; & quos non potuit viros fortes in ca- ftris ferrum vincere, foeminarum libido pro- porcis immorari, qui vixerat impudicus. iNon credatur lufus, carnis illecebris in- Y flravit; qa eriam ex pectoribus bellicam —— ag fortitudinem, & avitam religionem excuffit; dul(iffe, feeminarum annuiffe blandimentis; fi t fic milites qui inbello fortes íteterunt , ceci- luíaseffet pluviusécoelo ignis impuras non L derunt pro(trati, & victià foeminis ; quarum obruifferurbes; fijocus eflet lenocinari ime d frons, oculi, vultus, & forma, quovis gladio pudicé,flamma tot Regiones non deleviffent: l tot milliá hominü non extinxiffent : cum hu« intimiüs vulnerárunt militum pe&lora, qua li non Martis gladio,fed Cupidinis telo faucia jusmodi blandimenta tam attrox promerves - l palmas conceflére foeminis ; licét nulli ceffe« rigt fupplicium,non lufás levitatemo,fed enore d mni$ X ?, Affe&us aVcllcndus, amundi delicijs, neiftz nos evellant,&c, ;35 mis fcelerisgravitatem praetulerunt; ex poena nem -, & aquam adhibet ad ejus veftigia pes nitus delenda, qua à fupremoJudice infligitur,gravitas cons jicitur flagitij. Quód fi luxuria lufus foret ju- Sidicas , Chriftum 7oa». $, perpercif- 7* venilis, non tam gravi fupplicio eam fupres fe adulterz ; dixerim non fuiffe aufum pa- mus Judex expiáret. Nullum crimen tam lam parcere , fed duntaxat non damnáfle di- attrox , quàm idolis Jitare ; nulla fortaffis miffam , cüm non dixerit de Adultera, ut tam levis noxa, quàm extorrem multitu- de Publicano , fe mortemnolle peccatoris , dinem obviantem exteris fzeminis , ijsdem fenoneffe Judicem ; fed non effe Medicum: abuti; & nihilominus poft litatas aureo vi- quin potiüs contrarium injunxerit adítanti- tulo victimas impunis finitur abire populus; bus; nimirum, nteam faxis obruerent, fi cui parcitur; poít veró violatas Ammoniti- nullius criminis fe confcios nofcerent , ne- das, imó fortaffis non violatas, fed tantüm que poenam omnem condonavit adulterz ,. MPO,! receptas, viginti quatuor millia virorum fed tantüm ei dixit , ne impofterum pecca. cruenta internecione delentur. Nunquid ret, INeque Davidis lachrymz , quia poft m luxuria foedior , graviórque idololatriá ? vi&torias vi&tus fuit ab impudicitia, ac ce- & quamvis poft cultum vitulo exhibitum «idit coram faemina , qui fteterat anre Go- triginta millia ceciderint occifa ,, hoc tamen liathum , impetrare potuerunt filio viram. fupplicium de idololatris jubente Moyfe in- Promptiüs finuntur impunita reliqua fcele- junctum fuit 5 fupplicium vero de fornica- Ia, quàm impudicitia ; adeà e(t hec Deo rijs Deo imperante fumitur , & infligitur, invifa! Nec mirum eít ; fiquidem eft libi- Ibi Moyfes ex Numinis verbis arma minift- do mater flagitiorum nunquam effota , & rat Levitis: hic veró Deus ipíe Moyfi prz- Íceleris primogenita ; càm fub mundi exor- €ipit , ut ipfemet libidine foedatos iuteri- dio , polt deglutitam cum pomo mortem inat. lilicó exilierit ampudicitia, quam primi ho- Ibi qui vitulum auro fufo conflave- rat, vixit 5 hic Zambri , qui fuerat moe: mines experti funt irrepfiffe per membra chatus , interfeclus fuit. ]bi idoli adinvene «orporis rebellantis rationi : imó tam petu- VTT tor non expungitur ab albo facerdotum ; Janter infuürrexit , t involucris indiguerint hic veró rigidus fornicantium vindex inter Protoparentes ; nullum in íe infeftius fen- Pontifices à Deo cooptatur.- tientes crimen ; cujus petulantiam erübe- 26, Quid? quód luxuria nonnunquam fi- Ácentes, veltire contextis folijs propriam cce- natur impunita ? timendum tunc , ne ejus peruntnuditatem, Sed quó poítea huma« impunitas fons fit graviorum calamitatum ; nam mentem non abduxit impudicitia? cum M diffcrtur plerumque fupplicium , non ut fortiffimos quosque proílraverit , fapien- poena auferatur , fed ut gravior inferatur. tésque dementaverit? Samíonem fiquidem Dilulerat Deus olim ad plures annosinoli- Philifteis inyictum Scorto tradidit vincene tam inter homines lafciviendi confuetudi- gdumük Davidem leonum prof(tratorem , nem punire , fed Pentapolin in perpetuum Gigantis Domitorem , in finum feminz extinxit$ totámque terram aquis diluvij fe- abjecit , & ad id eum detrufit fceleris , ut ia pelivit,ne ulla fuperftes effet fcedita:, ignis qui à vulnere fui infecutoris abítinuetat ,. & aquz purgamento delenda, . Etiamex de- mox gruenta cede fidiffimi Uriz fe foedaret, cem Decalogi preceptis nullum contemnitur Salomonem à fupremi Numinis colloquio eitra fupplicium , nifi fola fornicatio ; fi- ad monítrofa Moabitarum lenocinia pertra« Uälm' D quidem fidei defertores exuruntur 5 blas- Xit. Infinitus forem fi damna fingula huc z phemi ftigmate notantur; parricidz culeo; attexerém , qua unica intulitimpuritas. Ea Íeu facco infuuntur , homicidez gladio in- fuit Zambris impudentia, ardórqueamoris £erficiuntur ; fures fufpenduntur ; & nibil Ampudici in Cozbzam , ut meridiapa (ub luce , afpe&tante tota caftrorum multitudine, D Go 6d o M E R ominus luxuria , quamvis bis in decalogo prohibita, nec femel dicitur in foro punita: &oram Moyfe ,. nullà fronte , verecundiá fed f non puniunt homines luxuriam , huic Ne- nullà cogrcitus proftibulum peteret, tamen &on parcit Deus , qui fi poenam dif- mo tunc erat, quem perfpicua nequitia tam fert , fupplicium auget. Peccárunt Achab,; ámpudentis viri hon percelleret , jufláque & David ; uterque fuit Rex , & homicida, «ommoveret indignatione ,. tacuit populus hoc folüm difcrimine , quia Achab occidit , permittens Moyfen fceleris vindicem , .& ut vineam poffideret; David veró nt libi- IDeum flagitij ultorem , fed tacuit , & Moy- dini indulgeret ;; uterque homicida fuit , fes in fupplices duntaxat lachrymas colli» fed non ntrique pepercit Deus ? Achabo ad .guefcens. primam capitis inflexionem condonavit de- Verüm non eadem, quà cateripatieu- , ,. PLIA lidum: Davidi autem etiam poft pluresla- itià Pontificis Eleazari filius Phinces nfus eft, " ib chrymas, ac fufpiria , pe&torísque tonfio- ftimulatus fiquidem dolore divinz legis vio- nes., etiam poítquam panem comediffet la- late , Numinisqueinftinctu, intimo.mentis chrymis immixtum ;! non pepercit Deus , lenfu priüs exarfit ? mox arrepto pugione fed illum in filio ; & per filium punivit : fubalari , neminique faorum indicato, quor- licét igitur patiantur homines impunitam fum eruptura effet vis con(ilij fui ,Zambris luxuriam ; non ita Deus , quia etiam pott veftigia,folicito pede , gracüque concitato — perfequitur , animümque pragrandem (ub deletas lachrymis ejus fgïditgtcg, adhuc ig- j ocu* d aQl GR i QUi edé ii ii 136 Diffettatio V. oculis fulminantibus , fimülque ferrurn la« crificaverit affectu , procubierit córde; nont tens fub vefte omni fufpicione carente gerens propterea ftatim delentür lachrymis , quas in Cozbzz tentorium usque 3udax penetrat; conttaxerat , peccatorum fordes, fed ad has ) ibique deprehenfus Zambrim , & Cozbeam abolendas ab igne charitatis , à flammis a* 1ei fcedz dantes operam ingeminatis verbis morisfuerunt fuppetiz petende; nonenimt . illis LÀ boc babete [celef , nudato pugione potis fuit fletus maculas abftergere per plue n H TM utrümque confodit, dire&á etiam manu pere vias lachrymarum , quas lafciviendo Mag* cufforis à fuptemo Numine. . Horreant ifta, dalena contraxerat , fed ad eas penitus abo- Reseit * ac paria fupplicia impuritatibus addicti , re« lendas ignis acceffione füit opus, Luc,75 bus veneteis indulgentes ; quibus impudi- tuntur ei peccata siulta , quoniam dilexit citiz vitium lufus magis effevidetur, quàm emultum , d eft , remittuntur ei peccata mul- fcelus ; . quique non alijs deledtantur vitae ta, nonquia multum fleverit , non quia o« fructibus , quàm libidinum obleciamen- culos planctu corruperit 5 non quia cere- tis, brum in lachrymas folverit; non quia pro» Poffent ftatim fexcenti miferabiliores 29. cubuerit ad pedes Chrifli ; non quia alaba- recenferi cafus non modó fingularium ho« ftrum fuderit , odorísque füiavolentia totam minüm, verüm & urbium , Provinciarüme repleverit aulam; fed quoniam dilexit mul- tums: quz contrahuntur ex alijs vitijs macu- que, quas impura libidinis flamma delevit ; poffent huc vocati Sodomeorum ignes ; Si- lz, paratioriundaabíterguntur ,fed qua ex chimorum czdes , Beelphegoritarum cla- luxuria, libidine ; & impudicitia proveni- des , Madianitarum ftrages , Beniamitarum unt, ita altiüs radicesfigunt ; ita adhare- interfectiones ; & innumeri alij; quosad in- fcunt pertinaciter , utfole lachrymarum teritum animi , corporisque internecionem luviz non fufficiant ad eas abftergendas , ac fola rapuit libido , ut hanc non immeritó delendas;- fed requiraturulteriüs ignis, qui dícas profundum dammatz voluptatis bara- intimius penetret, ablumátqueradicem om- trum , in quod zqué Principes, ac plebei ; nem, deleátque omne veftigium patrati fce- viri, ac faeminz miferé delabuntur, & pe- leris: vemittuntur ei peceata multa , quoni- am dilexit anultum. reunt. Eítlibido immane monítrum, quod inomnes graffatur , ut omnia lethali funere Cateris , quos fcelera avertetant à di« 5I. repleat;: & ideo , quia in fcelera omnia pro- vina lege, G à fummo Bono, promptius pe- rumpit , & ad omnia flagitia viam fternit percit Chriftus ; fiquidem latro, quamvis graviüs cateris punitur delictis ; quàd fi Ícelera, quibus crucem promeruerat , blas- morbi acerbitatem ex medicine praftantia phemijs cumuláffet ; vix Salvatorem rogat, conijcimus ; deprehendemus paratiori phar- ut velitfui memor effe, (tatim fit harescoe* maco cateras vitiorum peítes curari, quàm leftisRegni, remittit illi coacervata crimina, Quid publicano flagi- impudicitiz luem. & januas ei aperit Paradifi: HoZie mecum e« uofius, üpauperes/torquet , viduas oppri- Yi :2 paradifo; Negat Thomas Chriftum mit, divites Ípoliat ; templa expilat ? & furrexifle,. & tamennon plectitur perduelis, nihilominus tot coacervata piacula feflivé fed alliciturad fidem, invitatur ad creden- inter epulas expiantur. — Vocatus fiquidem dum; G adid etiam aperitur aditus in prate à telonio Matthzus JESUM convivio ex« cordia Salvatoris , ut manum admoyvens pe« cipit, & flatim ab ufuris , & rapinis ad evul- Gori, proterviam capitis infringat , & pet gandum evangelium defílinatur ; & ex publi- tactum faucij pectoris reflituatur integrita- cano fit repenté ApoítoJus, ti mentis, Peccárunt alij fexcenti , qui ta« 20, Non ita parabile fuit pharmacum, quo men [uis zgritudinibus curandis paratiora vulnera fanarentur Magdalenz ; etenim a- fuére pharmaca experti; fola Magdalena dif- moris telo icta , & charitatis flammà exz- ficiliàs curatur, diutiusque infiftit, acceffu fluans domum advolat Pharifei, nontamen ad domum Pharifei , proftratione ad Salva» epulatura, fed ploratura ; non ut accumbe- toris pedes , folutione innodatz comz, ee ret menfz , fed procumberet humi ; non po- miffione fufpiriorum , effufione alabaftri , h cula hauritura, fed alabaftrum unguenti ex- diffufione lachrymarum , impreífione ofcu- hauritura; nonut calices exficcaret, fedut lorum, adhuc enim hzcnon vifa funt fuffe- | lachrymis maderent gena : fiquidem ingrefla cifíe , ut ei anteaclz vite patrata crimina re« domum unguentum ad Chritti pedes fundit , * mitterentur ; fed ad id ignis adhuc requireba- & lachrymas turgidis effundit ab oculis 3 tur charitatis, ut per acceffionem puri, ac I comam folvit de capite, capillos difcerpit ; fanioris ignis impurz récederent luxuriz & qui retia antea fuerant , quibus amafij flammz ; earümque vefligia prorfus abole- juvenes caperentur ; nunc intorii fiunt fu. rfentuf, Non fi Magdalena alaba(trum nes, quibus ftridtiüs , ar&itisque pedibus fundat , abfolvitur , fed f ardeat, fiflammas adhzret colligata Setvatoris, quibus per re- conciplat , *emiüttuntttr ei peccata multa , petitaofcula, amoris , quó ardebat, fymbola guünikm dilexit multum, Ejuraverat Pe- imprimit; neque cüravit convivantium di- LA trus fidem refpondens fcifcitatus fe hominem €teria , adítantium convitia , eó quia pro- illum non noviffe : fed vix amaré plorat , & | * R.'t'g, l, diga opum foret ; atlicetlitaveritfletu , fa« effufis lachrymis non contratam duntaxat , * X elu« Affectus avellendus a mundi delici j ne if2 nosevellint,&c, 17 eluit maculam , fed & Princeps conflitui- 4.-, derelinquite eum $— ut pwmgä?u ántereat. fur € Ceicl i , & ex transfuga fidei , claviger Vix copit libidinis flammá ardere Rex , & fit Regni éelorum, flatim in. baratrum ruit plurium [celerum , 32 Peccant plures alij , fed nemo diffici- fítque ffatim adulter, proditor, particida, liüs curatur, quàm Magdalena ; nimiróm ob ut enim fuuin fcelus perficcrez,m fcc!us to- odium , quo Deus averíatnr impudicitiam ; tum induxit exercitum, Et de relmat & proinde ícribit Apo(tolus, Hoc enim eum , ut perculjus sutereat , nimirum vo- bef. y. féitote intellidentes , quód omnis fornicator , ïmtmxhte*s omnes prcd. ores fieri forciffimi 4 » Aut :mwgmzdw ; 4utavarus ( quod esi idolo - fui cofnilitonis , ut prodcv'**t ipíe impudicas ; FEná mu ) non babet bareditatem in Reg- quas corde conceperat flammas uxori Uriae J G5 UP & Dei : loquxtur Apoítolus em-. in bello enecti, Ad quaflagitia, ad quae iati dicens : Hoc enim (citote , hos eft - äia ; fcelera non trahit libido , cüm ad tantas pete gite ; attendite diligenter ; traxerit Davidem enormitates ? [ E & * ï? 013: à mente in id percipiendum , auUuo0dc wl am epaüolam vobisexploratum * I 25 Qid 0muu fornicator , Aut immune 2 j 72 " & us babet bareditatema in Regno Chrifli Unz cum æ eAu etiam oculi aver- EX wþu, TA ;n..wdlt omnes , quotquot forni- ecautur ? "endi fünt E procacibius - enulierculus, omnes sque excludat , five pueri Üngties euim muliebri 5: T mulcetur hot, five mate florentes ,. five extremo fe- ocalis y ad turpe fzsmm 71645 in'Vi - nio coní c.,u » Óive in dignitate conftituti , £4UT. ! L äm:q.: Juces , Principes , Reges ; Impe- fatores, mares , foeminz , omnesindi h,r:- Vertendi funt oculi à mulieribus, ne 34^ Sn t &! l*t" miuatim fupplicio involvuntur eodem : qu jia iosavertantà fummo Bono:' ia- äï h. mmmaam , aut immundus non ha- 'endum eít , ne earum blandimen- bet herrediratem in Regno Chri(ti ,. & Dei: ta noRros mulceant fenfüs, ne animam ine &iüco monfítrum hoc impudicitie eft Deoin- ficianc , & pet dant ; Íaviendum potiüs in if—äw (d xï-* Ó à fuprcmo INumine averfatur, illaseít, se'ila n nos Ízviant ;ne dum blan- t nulli parcat atati , nulli condonee (exul , H diuntur ; tO:-neanr; dum alliciunt ; intere äluhdm excipiat dignitatem, Nulli confue- imant ; dum amp.&unrur, fuffocent,. Hine v;hm 2 : parcere,teítes accerfuntur fenes in moris fuit apud ptiz4. ut meretrices ,. GC Ícorta ab alijs fcæfaren..,, füburbijs ?4 yyl gmmapadgbgs obruti : nives uódque vel ex $ canitiei byemabant in coma , & libidinis eorum nomenclatione COlll,«rur Íiquidem äïw.m-üæ z(tuabant in corde ; rigebat caput ineretrix à feparatione Mede[jas. VOcatur , byemali aive obrutum, fhbrabat pectus exi- ne eorum przfentia viros inficer Ct,q, terfic f*zet, Ícité Oleaftrer: Meretrix dicita. uali flammáexardefcens ;; neque latices fon- U2 Medeflab , feu feparata , qyüal fepararetur - P L. tis, neque pellucidz aqu& flammis extin- * & ciestatibus ,. 66 maneret in loco [ecrato s g&uewm aptz fuerunt $ quin materiam fup» peditàrunt, quó uberioriincremento auge- quódque generatim afferit .de Scortis id: entur ; ut aqua ignem in fenili pe&ore ale^ Author , inquiens: d:mcuzautcm Scortum C'zPo EP i£€ct, non 6.» tin ïü*rät ; augcr et ,non minue- mafculum, & fpemma 4 Chadas , quod ett h:ï; !Uä g!im.la :rüubuerunt in(ani fenes £ feparare ; .quoniam hm;ü»modl ícorta fole. ä diifime maculari ad äm,m,c:wo; fontis lauces, bant;eífe feparata à civitatibusin locis fe* [ Cretis. aufi mationam fe ibi lavantem inquinare im- Nullum libido exhorre- F pthate «&onilij. Imo etiam in locis fepulchrorum con, 3f. ícit ;äaw ?h VA u fueviffe meretrices degere , produnt prifca, m; etiam in fontium aqms [uas accendit ilàammas , quibus mlpui" amantes monumenta, Catullus fiquidem Ruffe Hie- [ vemm mf,a iices wmäæ cinefiant , ruánt» retricula hoc dat domicilium , inquiens , ..».: qug i 1 itcää u & [ Y !: ïwv " üumbras. eam [olitam ver[ari $n fepulcbretis , ut va- , L 1 d Tiom: 3 iNon parci jido Regibus, quosfi fc. peret cenam de rogo: binc fcité S.Chryfo 2/a m-»x JIDCCEr ftomus ait de correpto libidine, infecto lu- Ad popisl, T* it, ad fcelera quaque pertrahit, teíti € ,;.D* S &iL David äx&»um mitiffimus , quem xurià , aíiuante lafcivià : Nen lapidibus TT libido it4. ef leravit , quem i mpud.cxtxa ita fe zpfum c&dit , fed. fcelevibus 5 ut nunquam ónunt érudelem effecit , ut cruorem fitiret Uriz f $t in feapfo , fed im fepulchris verfetur. fidiffimi zque, ac ftrenuiffimi in bello ftrate- fepulechbra meretricum dioerforia , cum multo gi: fanguinem juffit effundi innocentis , ut f*tore , multa putredine funt, í laxiüs Íe Qkäüü leret in fcelera linPUdlLlüæ Quód fi hodie icpu Ichra -meretrices 36. cum ejusuxore D« -mzabæa, cujus niveus can- non mw!ant, intef cadavera nonimmoren- dor flammas in corde regioexcitaverat , quas tür, fcdiffimo tamen fuo fcelere fepulch- . ut liberiüs foras emittecet, Uriam mifit ad rum referunt , & mortem inferunt. In l . Yoabumíui funeris Nuntium ,mmirum cum monumentis olim operi nefario incubuiffe litteris ; quibus præcxpxebat, ut hoftium impudicas mulieres refert Martialis , aïïe:- exponeretur furori, Ponite lrvizm ex Ad- rens monumenta lupas , feu meretrices ab» E æäg 211 fcondiffe j wrjo belli , ubi fartzfemum eft fmlzum 8 Ab- DL : Diiïcrtatio VI. 1 D8 0 verüm & contfa Tyrannum arma fübmmini- äbfcondunt fjuriat , & mouumenta fü 3 , lupdi. ftranda infurrexerat, — Quiaveró poftquam f : Hïnc- Zu/t'udriæ etiam . audiebant meretricu- facris exciderant Hebrzi , bellica quoque fortitudo fuis collapfa fuerat & pe&toribns ; la, ita diclz , quia inter bufla, & cadave- hortatrice Debbora Baracus Hebreorum ra proftarent , imó hunc morem viguiffe e« Y Prator bellicos excitavit fpiritus , congeftós tiatn apud Hebraos cenfent plures, ebquia u f Provirb,2;/ Salomon loquens, de meretrice dicat: Im- e decem millium virorum exercitu , in ho« fi ítes movit , adjunctáque fibi expeditionis l clinata efl ad mortem domus ejus, &f ad in- D comite Debbora ; que montem Taborem il feros femita illius , íeu intra fepulchrorum cum copijs circumfedit. Ad pugnam pluries tumulos. Non modica eft libidinis , & fe- hi laceffitus fuit Sifara , qui audità famá defe« L ; pulchrorum cognatio , imó magna affinitas, €tionis Bataci ; & montis Taboris modica grandis nexus; ad mortem fiquidem pro- P manu Occupati , ea qua potuit celeritate in» perat , qui libidinis caftra fectatur. — Quae propter Prudentius in Pfychomachia cala* gentem collegic militum turmam , cum w/-*ä I nongentis falcatis curribus, magnóque belli mgm in libidinem a«uit, apparatu , montémque audax circumvallavit » 'laborem 4 non fine timore Hebrzorum , — Tu praceps ad mortie iter ,. tu janua f letbi. quorum formidinem abigere fuis nitebatur f Debboracontionibus ; & prafertim precibus Corpora commaculans auimas in. tar- [ ad Deum fufis. tArA mergü. Siíata vero hoftiam Dux curru fubli- a* Al [ Veneri mortem cognatam effe indicabat e- mis, auro confpicuus, gemmísque corufcus , tiam prifcus ille Romanorum Ritus , quo in l €zdes fpirans vultu ,ac minas , ad pugnam in« Libitinz, fano, quz Venus putabatur ; ea ve- vitat Baracum, qui victorie minimeé dubius numexhiberentur, qua ad fepulturam per« fuos ad pugnam excitat ; novóque fubeunte tinerent , ut notat Plutarchus , inquiens : roboredat animos , & ad bellicam fortitus V. s Quid cau[eefl , quód in ede Libitines qua dinem fingulos cohortatus unà cum acie ino ad fepulturam pertinent , veudere «"Onfueute fiructá, cujus in meditullio erat Debbora vunt ? Libitinam nibil aliy2 if Venerem militum hortatrix ad pugnam; fe & monte efje exiflimantes, lmóprs alijs funeris in« demittit in Chananzos , quosfortker, & itrumentisVenus venuzOffert fuis fe&tatori- ferociter aggreditur , fibíque ferre, ac bel» bus, fi probé fpeG«ffius, in femoribus ca- licis inftrumentis viam aperit p« obftantia )u caf, | piftrum, quo4«fnortem inter blandimenta impedimenta, Pugnat etiam pro Hebrais Yderum 1 trahunturVeflerei , ad patibulum inter deli- contra Chananaeos codlum ipfum nimbo , 4itid, l ciasesefluntur. Idque fubindicat Job inqui- grandine , fulgetris » ac fulminibus przeunte 6 Y5, "verf, enis: Operuit faciem ejus cra[fitudo, &5 de la- prefertimAngelo diítricti gladij fulguratione 2?0 zeribus ejus aruina dependet , feu ut notat terribili, Chanangorum cuneos primó im- t: - D. Auguítinus in Job : — £ fecft capzflrum petu difrupit Baracus , agminum ; ac turma» u fuper femora , quamlectionem ita fledlit in' rum diffolvit Ordines, ut fluctuarehoftium noítrum fenfum:? Ur libidinibus fuis colliga- acies inciperet, ac paventium Chananxorum vetur , quo vinculo. duceretur Ad mortem , legiones terga vertere , mutuóque fe con- qued fi in fepulchretis meretrices latent ; fundere , contremifcente fimul terr2, nutane mors fub mulierculacelatur , & abíconditur , te folo, & fremente Cifone; colo quoque Homil. 4, ut notat S. Chryfoflomus , inquiens:; AMere- tonáante : Sifara veró cüm fruítra turbatam ad popz'tl. trix amare nefcit ,. fed infidiatur tantàm 5 aciem reftituere niteretur, aureo cefilijt cur- adntiothb, ; EM,". venenum babet ipfiu« ofculum, Gftoxicum os ru , fugam defperatis omnibus fuifit , quarmn t pernictofum. — Sin veró non flatim apparet , & ipfe pede(lrem arripuit, propterea ipam magia fugere oportet , quo- In'ea veró fugz feftinat lone ad 'tenfo-' ;g 39. niam obtégit perniciem , &6 mortem occul- rium defertur Hiberi natione Cinzi , qui ?£4t. fub pellibus habitare confueverat , & huic » 27* Mortem igitur, qui horret, muliere uxor erat Jahel, Uz,cüm maricus unà cum cula exhorreat familiaritatem, ejus non (fu- fervis domo abe L. et , Sifaram excepit hofpi- beat domicilium , qui fepulchrum refugit ; tio : fufpicata tamen eum à malé pugnato nil veneno lethalius , nilque noxius fceminá pralio illuc fugiffe, metum omnem deponit, adblandiente ; teftis accerfitur Sifarz lacteus eümque blandiffimis verbis invitat, utfere- hauftus , & dulcis fomnus : hiftoriam hicte- ficiat , utque laterettutiüs in abílruftori 1o- yudicf 4e cenfeo, — Jam per annos viginti ingeniuerant coftragulo operit, Priüstamen quàm fom- Hebrai fub Jabini Aforzorum in Chanani- no indulgeret fitim, quam anteacli labores tide Regis, ac fupremi ejus copiarum Ducis fuccenderant, petijt extinguere , séque parum Sifarz acerbiffimo jugo , ac przdura fervi- reficere hauftu frigida, Jahel veró non pee tüte, Floruittunc temporisDebbora vidui- titam aquam exhibet , fed exutre coríaceo lac li laude commendata , quaque poftvirum é recéns expreffum in Phiala porrigit ; quá ex- vivis fublatum unicé fe Deo mancipaverat 5 ficcatá , alto fopore captus indormit , fed | quam propterea Deus fpiritu infignivit Pro- mulier , cui Sifara fidebat fumptis animis ongum phetico : & nonad refponía tantüm , & jura; ultura Hebraez gentis hoftem pral accie Affcüus avellendusá mundi delicijs,neiftz nos 'e-vellant,öltä.v' | 139 | ls fermonibus ,unde Sapieds monet. F* mi, provrburo accipiensclavum ferreum , quo tabernaculo- rum deníi funes folo depungebantur , art- fite lallaverint. peecatores ,| me acquiefcas m £, — Ohquot monítra inuna latent mulier- reptóque altera manu fabrili malleo , inceffu j * molli, & quafi fufpenfo (e ad fopitum Sifarae cula! quot ferz ftabulantur inunico allicien- tis foeminz fina! quot bruta in una feviunt 1] caput.defert, clavámque eiinfigens, & pa« xillo ferreo validitfimé percutiens dormien« adblandientis fceminz gremio ! fub larva la tis tempora trajecit viríque caput terra af- blanditiarum feritatem contegit , & ferarum. H omnium occludit antrum , continet fpelz» fixit$ & Silara, cüm à foemina cutam fperaret um, vitam , feralem invenit mortem , foemineis Sitiunt hujusmodi muliercula ama- j fiorum fanguinem , quem ebibunt , fimülque ille&tàs blanditijs , laCteáque captus dulcedi- d ne: frigidam petjerar, & la&teum propina- petdunt , ut fcité fcripfit 5, Chryfoftomus , inquiens: Quemadmodum Venatores retibus Homil.t44 - vithauftum, equam petenti lac dedit , & in Ad popul. le exten[is fyloeffria animalia immittere aggve- Anïiofbo :7'udic. $. Pbiala Principum obtulit buzyrum : Ícilicet 1 lactis lorem, & butyri pinguedinem obtu- diuntur , ut ipfa jugulent : ita & meretrices li — fierf 24 gofiquam la[fcioie pennas undíque extenderint lit, t uàm infané fidithomo improba fcemi- peroculos,& babitus 8f verba , poffeatn fuos 3» nz! quam ftolidé £ecuritas vitz blandiend anijciunt amatores ,& lsgant , non prius abfs- [ concreditur muliercula ! cüm hzectunc vene* mentes , quám ipforum eruorem ebiberint , n- s num infundat , quando lac propinat; aconi. féltantes pofimodum ,. && ipforum flultitiam earpentes ,€ multumtle ip[is vifum fundentes. tum exhibeat, quando buryrum offert : quàm uis adeó delirus, & à mence alienus ) noxia fgeminarum blandimenta , que cüm A. selit mulierculz fidere ; cujus illecebra foc- oreoículafigunt, lechalia infligunt vnlnera; lac, & mollitiem butyri videntur porrige- cunda eít malorum omnium parens , plüs- que mocrotis , actriftitizs habet, quó plus re,& arma gladios, ac tela vibrant,quibus eà í2viüs interficiunt, quó blandiüs viros ille- cenfetur lztitiz przfeferres ridere videtur, ä fed rifus lu&tumadfert ; fi enim ictu rrajecta xerunt, AMolliti funr fermones ejus ficut. ole- þf:zlm. $44 NNon dicas blan- in prelio pugnantis militis przcordia , riium um , &5 dpfi funt jacula, dimenta effe , quibus mulier virum allicit; quandóque attuliffe afferit Ariftoteles; neque latum unguem à vero difcedimus, fi rifum fed lethalia nocumenta, quibus blandé ene- ä cat, Mellea fiverba. profert ,. fellea funt mulierculz $ vulnere prodire dicamus : ab ictu lethali rifus ifte oritur , quiaà fucataex« jacula , qualia vibravit , blandum quidem, fed exitiale Fenelle pomum, de qua Carda- otitür,ac mentita voluptate;rifus eft, fed quo Lib, 12. c4. anima fauciatur , ac eternüm triftatur, & ri- 36.deverum nusait; quot gemmis corufcum, tot fuiffe "UATICE, fusinflicti vulneriseftargumentum ; & quà infidijs refertum , ut tetigiffe , fuerit perijf- Íe ; quia erumpentibus ftatim jaculis curio- latius quis cum adblandiente ridet muliercu? Ja, eó lethaliüs fibi inflictum prodit vulnus ; [us infpector Rennethus RexScotorum mul« tipliciter vulneratus, & fauciüs perijt. quo lztiüs exhilaratur , €ó latiüs fauciatur, Olim meretrices confueviffe urbem cifcuire 40. Hac eft indoles venerez voluptatis :al- i licit ;ut interficiat ; blanditur , ut vulneret; allecturas cantu , aclyre pulfatione incautos ampleétitur , ut fuffocet ; mellea loquitur, juvenes infert Oleafler ex verbisifaie, —$s- Cap. 233 utfelexhibeat; dulcia offert , ut venenum ne citbaram circui civitatem , meretrix ob- 4ye rf; l.fc fundat; philtro laciat , confopit , ut peti- Jivioni tradita , benà cane, frequenta can« zécum , ut memoriazui fit: qu& verbaexpen- mat, Quot monítra, quot mala latent fub latva emenritz voluptatis! cui calamo lar- dens Oleatter fubdit : — Putarem quondam | meretrices eblivious tv aditas bac fectffe , cum vam detrahens S. Petrus Damianus , allo- &pifl. 55. ad bominum memoriam vedire vellent , cir- quens inulieres viros blandimentis allicien- tes ait: Juzereavos alloquor pulpamenta diae «uiffe videlicet Urbem ,cantando , tf pulJando Jyram , at amatores ad fe provocarent : íed E boli , projettio paradifi , virta mentium ,gla- /^ dius animarum , Aconita bibentium , toxicA Abifynos extorres & civitatibus , & oppidis exclufiffe meretrices, & decommuni zrario convivarum , materia plorandi , occafio pe- veundis Vosinquam alloquor Gynecea boflis fuiffe ijsdem neceffaria ad victum miniftrata ; Athe- antiqui ,upup , ullule ,notlue ,lups , [angui- illius gentis produnt monumenta, nieníf é itidem mal?olentibus mulierculisin- Juga s affer . affer fine cefjartone dicentes , venite , atáque audite [corta , proflibula , terdixiffe templum ingredi, refert La&tan - Z4P, s, eag, 20 tius, Imo etiam filijs meretricum fuiffe in- fentina ,uolusabra porcorum pinguium , cubi- Dettier. 23 lia firituum smmungorum , wympba , Sirena , greffum prohibitum facrain loca , habemus, & caufam explicat Clemens Alexandrinus lamie : hiscenomenclationibus mores pin« Adbort.ad Gentesinquiens : Szgntgficat eum, git muliercularum eblandientium , quas la- miarum informi formà claudit, In fabulis qui pro wno folo , qui eft Deus smultos fibi fal- fo nomine adfcribit Deos: ficut ies qui na- fiquidemlamiz funt monílra, umbilico te- nus muliebrem przfeferentia fpeciem, deor- tu5 efl ex meretrice ,. multos adferibze fibi Ratres propter "eri patris sgnorautuam. fum ferina, mammis lactantium more pro^ tuberantibus; fedeos; qui lamberent illecti, Qui enim verum patrem non agnofcunt 5 devorantia? fymbolum fané malz adblandi - fubíidia petunt ab €o , qui -mi;zi;n& eft pa« entis foeminz;allicientis mollib?vgrbis,lacteis 'gc'r. $ Ex — Verani de dfeiiibne Tonn I:y 140 Diffextaüö VI En akd»quale ihducit venerea voluptás t 4 quam minüs cauti lubrico pede delabuntur, Ícelus, quàm grande infert ipfa damnum, Verüm quid mirum, fi lHfrael procubuit in a« q» 4 cum etiam arceat é facris templis, prohibeat dorationem Beelphegor , cüm ad tantüm fce- ingreffum adverum Numen , lumen extine las filie Moabitidz per lenocinia libidinis, ac n guat recla rationis, & ad turpia trahat idola ; blandimenta luxuriz eum incitárunt? Quid & ne mentiar , pergamus pede folicito, fefti- non valent mulierüm verfutie , cürn vel eae natóq; greffu in Setim,ut clariàs hunc intuea* rundem inaures in manibus facerdotum eos mur delagfum à vero INumine ad foeda idola, dementent,ut à cultu veri Numinis deficiants viam fternente libidine, 7Morobatur autem eo Numev, 2 5. etenim velipfi facerdotes mulierum fuafu ex zempore Ifraélin Setim, & fernicatus cff popu- earundem inauribus idoium fibi conflarunt , lus cum filiabus Moab : nontamen putes, fo- cui cultum proni exhiberent, Quid nonten- lius libidinis luem graffatam: fiquidem non tat,quid non valet mulierum petulantia ? cümr quievit I(raél poft foeda patrata fcorta, fed fi- etiam à fuiis facerdotibus vitulusadoretur; fiex mundo muliebri, annulis,inauribus, relis liz Moab, que blandimentis jam fuerant au- eupatz filios Ifraél;eos (ecum traxerunt ad fa- quisgjue* a(u)reis ornamentis fufi conftruatuts ïN;fmr. 25. crificia: pergitfacer textus, P'ecaverunt eos ad faerificia fua, . Quod. Ifrael cum filia- $. V. bus Moab foede fuerit coinquinatus infrmi- FEflus libidinis non folim marinos tati forfían poterat dari carnis , urgente pra- fertim concupilcentiá,cui Moabitarum blad- emulantursin Scyllo ]Eapula.f, ö-Charyb- dis vortices minis cautos ad naufragium tva« dimenta plurimum fuppeditaverant virium 2 at quàód vocentur ad fua facrificia , debuitid bentes y fed G sebennales aternüm tor * líraéli horrori effe; cum blandimenta puella- quentes. Proinde omnis ab jjsdem A avocandus eft affecius. rum irritamenta fuérint tanri flagitij; Qccra- men nontremuit populus Dei , nonexpavit, Uàm rapax, quàm foetidum , turbi* 44 tametíi ob erectum olito aureum vitulumDei Q dümg; fornicationis flumen,cüm Eu« ro ocyus in vitiorum omnium effluat vindicis fenferint poenas trignta millia, qua jubente Moyfe interfecta eeciderunt: mirum fretum! Excurrit flumen hocce per plura fce« tamen , quàd cüm cruenta clades memoriam lera: fiquidem poft fornicationem diffluitin refricaret fuperítitum , adhuc hinon exhor., hortos nefandz voluptatis, ingreditur lucos ruerunt ipfa nomina idolorum , neque flagitiorü, lambit templa idolorum, excurrit minüs oblata ijsdem facrificia! Verüm &illi ad facrificia deteftanda, defluit in cultum proe unà cum laícivientibus filiabus Moab , com- fanum, donec in amariffimum mortis fretum L . federunt , & adoraverunt Deos alienos faos infepeliat afleclas ; & Venus ; quz in fa- & ne putares , paucos duntaxat lapíos in tam bulisex tumefcentis marini fluctüs fpumafere atrox flagitium , vel femel tantüm , & tur nata, exitium parat;ubi fumpferat ipfa in- itium : caveant ab hisce venereis litoribus; ad breve tempus , pergit facer textus , & ait ; ixztiatisque e[ft Ifraél Beelpbegor : en qui proculà flu&tibus obítrepentibus , & nau« ad quanta. fcelera , & flagitia una libido fragio velunt abeffe, Infauíta femper fuére pertraxit lfraélitas ; poft moechiam , non hujusmodi littora ; cüm tefte Juftino ex Dro- Lib. 8, 787 Íolüm facrif&cijs inzerfuerunt Moabitidum, go moris fuerit Cyprijs, ut Virginesante nu« 77 verüm etiam comederunt cum eis; & quod ptias ftatutis diehus dotalem pecuniam qua« deterius procubuere ante idola, & defece- fiturz in quaftum ad maris litus mitteren- runt à Deo poít tot fufcepta beneficia : & tur pro reliqua pudicitia libamenta Veneri fo- abdicatá veri Numinis relegione, falfz Moa- luturz, £occe qui venercum enavigant z« bitarum fe&z turpiffimé fe mancipárunt ; quor,naufragium non declinant in Syrtes im- [ Pfa/l',;o;. hinc David ingemiícens , ac repetito fingultu pingentes;vel Scylla fcopulos,aut Charybdis pracidens verba , ait ,. initiatisque eft Ifrael vortices fubeuntes; non enimalió traijcientes Beelpbegor , Íeu ut vertit hebràica transla* hoc zquor naves folent libidinis aqug perdu- cere ; cam influant ipfz in abyffum,;utitur D, Seragu, :4;3 tio , & adbeferunt ipfi Beelpbegor , non fo- lüm flexo poplite , falfa coluerunt Moabi- Auguítinus de tempore hujus merfionis nte. tarum idola ,fed affc&u adeo arl? ijsdgm ad- taphora inquiens; Ilj miferi [unt ,quorum cor« heícre, ut divelli ab illis non poffent ,. ma- da carnali concupt[centia funt polluta , quia gittri fa&li novorum errorum ,. ac fupertti- etevnas merguntur in penas: caflitas entem au«- [2 vikt r atis, tionum 5 quiante fuerant difcipuli v gelica efl vitas caflitas cum bumilitate Spiri- feu veri INuminis , & £nitzati funt Beelpbe- us Santli saerchitur hbabitatiouem , QUATI CX« gor, & comederunt facrificia mortuorum , 69 pellit immunditia libidinum., Quorquot pela- Pfal, 165. arritaverunt eumin ,zdz'nvemi(mz*-bwfuä; )9 gam impuritatum traijciunt, fretimque e- muultiplicata eft ineivuina, navigant fodarum- voluptatum , efflante 43« Enad quz nefanda ícelerz, ad quam ma- Euro concupifcentie ad imminens ducun- lorum congeriem blandimenta foeminarum tur naufragium , poenas fuübituri üunquam traxerunt populum Dei , Gentem fanctam, finiendas, nifi meliorem ebibant mentem ; i6, genus ele&tum ? O fornicationis voraginem in fartagine ferreaebullient, qui veluti pifces nunquam explendam ! eft fiquidem vorago in aquas enatárunt libidinis ; neque abs icelerum omnium putidiffima fentina , in re hoe videtur pertinere fartago illa ,. cujus. E Affe&tus aïellöhciuä àmundi delicijs, ne if nos evellaät,&c. Mi tujus apud Ezechielem fit mentio, . Suwe z enavigant hujus flu&uantis vita : Gq/uidem i tibi fartaginem ferream , qu& verba expen- affueta , vel ab incunabulis Venus procellis, dens S, Betnardinus Seneníis ait : Cur son Tom. , 6, nonnifi infamia fpondet naufragia , quibus 29. eimeant ab extremo ,€6 fempiterno fupplicio , ad inferos detrudat , quosipfa dilexit, & il« quod poft banc vitam manet libidimofos ?. u- lexit : imó ita ex aquis fingitur orta Venus , x* dunt quidem, &6 lafciviunt in pelago fuarum ut veré Orco , & Acheronti comparetur : voluptatum veluti pifces , vel in maris [alo , quia ficut quidquid Acherontis cymbam , & el in fluentorivuli enatantes z. at fignum in- Orci januam ingreditur, nunquamegrediturs quit Ezecbiel cap.a4.. eff dotutii Ifraél , propé ita ubi quis meretricis lares ingreffus Veneri eram rivuulis, aut littus maris , qua prfces adheaíerit; difficulter à fiau divellitur ejus« Jufitant, fignum erexit divina juflitia ,. ut dem, huc fpectat illud Salomonis, Et ad Prowsrb, aminaci [peciro lafcivientium compefcerez in- inferos femite zlliut s omnes , qui ingrediuns "vtrf.28, temperantiams [edquodtandem iflud eff fupe r ad eam ,on veuertentur , mec appree RUP EE plicium ? Sume tibi dicitur Propbete fartagi* bendent femitas vite , nimirum ut procli- nem ferream s| ea ad con[etium veffrorum vior ad Venerem pateat aditus, difflcilior fit, lufuum, ac deliciarum 0 miferi pifces ferrea exitus ; quia propriz falutis oblivifcuntur, fertago gebeunalibus flamimi inarde[cens e- qui meretricis adeunt gehennalem domum, Aullit; in banc à mari, rivulógque buju [2- ferviüntque libidini , & nonnifi difficulter re- €uli transmigrabitü ; flamma pofl aquae,feme fipiícunt, unde Ofea, No» dabunt , inquit , C^f« $* piterni eruciatis, posi fugaces delicias , mo- cOgtt ALHones (uas , ut revuertantur ad Deum enentaneasque volup tates excipient amatores fuum. Quid? quód tam facilé propriz fi- sunndt. ant immemoresfíalutis ? 2uia fDiritus forni- 4j Terrori ingerendo , juftóque incuti* CALODum $n sREdIO eorum, Conclamata endotimori aptus eítnexus, quo impudicz videtur eorum falus,qui Venetiadhzrentes fe ^ Qd AK EE mulierculz inferno adcopulantur,& nectun- libidinibus proftituerunt, turgehenna: rei firmanda acceríita exempla Acheronti etiam pariantür i»mpuxdicæ " 47« fuppeditant argumentum ; ut omnes , quot- mulieres , que opes omniam dementium , quot ad traijciendum hoc libidinis fretum à amantium devorant , deglutiüntque , nihílgg- blandis invitantur firenulis , ab ícopulis , qui ijsdem rellituitur,ni(i tormentum,& crucia- ad naufragium in hoc pelago voluptatum ob- tus: quàm reclé igitur domus meretriciss - viant navigantibus, avocentur. Mente vol« gehenna dicitur , cüm ibi immundi non de-. "- vant , altiísque imprimant hos ferales fco- fint fpiritus , feu impura cogitationes , vo«- pulos , in quos impingunt ad infame nau- cétque S. Chryfoftomus, domunm meretricis- Gfomil; $ . fragium , qui libidinum fluctus enavigant : immtundam Diaboli offcinam : (iquidem ha- -Mastho, etenim gehennz lares , meretricis domibus bet ibi tartareus fpiritus fua inftrumenaa 5. . &quiparantur , eó quianeminem excludant, quibus gladios cudit ad vulnera infligenda ; forésque eorum pateant omnibus , nemi, retia nectit , ut juvenes aucupetur; fuosibi nem repellentes , nullum reijcientes , fed prodit cantus , ut homines alliciat adretia , emnes in exitium invitantes ad ingreffum , ut & decipiat , deceptósque trahat ad tartara,. WA 4 Serss, Yor, - obfervat D, Auguílinus , inquiens. Pro in- Quinimó cubilia (unt doemonum meretricis. de £einpore ferit ponitur domus meretricis , quia nemi- lares , fi accerfitum audiamus $, Petrum Da- uem repellit, 68 omnem zutrantem ad fe trabit, TEpIf g g ! mianum, nos alloquentem : 4Mudize sie s , Y GLadíerens argumentum ad id evincendum , feorta, proffibula , cubilia [unt [Birituum ime fubdit: quia ignem inferni babet domus me- euundorum ,. liberiüs igitur ad hzc avolant vretricis. Eít fiquidem gehennalis ignis , immundi fpiritus cubilia, ceenum quippe ut quem libido fovet ; erumpit & gehenna , ut Íuesamant , quiaut recte S, Chryfoftomus ? PfAlm.ueng, : adorcum trahat, quosinflammat ; e€ó enim quemadmodum ubi efl cenum ,. eà porci con - ': 1 revertitur , ünde eruperat; éümque domus currunt 2 it& ubi funt mieretrices , €8 mergs y i meretricis gehennalibus hisce foetidarum li- zricia carmina , ibi congregantur demonues, u od bidinum ardeat flammis , quibus miferé cine- Certé ante Satanicos hos porcos pretiofiffi- refcunt , quotquot infelices imitantes pyraue mas proijciunt margaritas, qui fuas ipforum ftas , hunc circumvolitant ignem , & hos in- animas pro viliffima, ac impuriffima delecta- grediuntur lares ; quis domum meretricis tione doemonibus proctlcandas exhibent , ac gehennam non dixerit? fed quisadeo fatuus, fpurcitiz luto imergendas proftituunt inlu- ut lubens , ac volens fe in gehennam pracipis panaribus, Frequentantturmatim lupanaria - tem agat, inferorum pcenas eternüm fubi- immundi fpiritus,quia meretrix,ut (cità atti« turus ?] & tamen adeo infaniunt hanc fre- git S, Ephremus Syrus. — Caz 7 jj^ Ad» quentantes meretricis domum , utvel viven» '/ 4 DidäO!i qu I*,ra& quia nimirum in favorem metetrix petforat cer[us im- tes gehennalibus pcenis fe adijciant : traijci- Diaboli, ejüsque caufz patrocinatur, quia per probas mwa unt libidinumaquas, quas innatant, fed ut metetricem acquirit nequiffimus fpiritusius "eres, | ijsdem mergantur ,detrudánturg; ad inferos. 46* adanimas eorum , qui (iverunt fe meretricig NNon me latet , commenta Po£tarum , blandementis irretiri, Hzcque ratio , cue Venerem finxile ex fpuma flu&tuantis zquo» merettices fulcire, ac fuftentare infegp m di- ris natam ; ut quam procella enixa eft, time. g cantur, €ó quia ftipatashomipr;m multitudi- FProverb s. tent quotquot naufragia declinaturi , fretum nes ad pehennam pertr ghv,m omon Verani de Affeciibus Tom. £, z ,.: hinc $al *verf. , d Difïertazio VÍ. [ mertetrice, ait, gedereju defcendunt in mor- ret,móxque evaginatis gladijs, nudato ferto, zem , & ad infevos greffus allius penetrant, ubi omníque populo proludente lachrymis fune« hebraice legimus ; & ivfernum grejfu« ejus ti fuo, pallor imminentis mortis , pavórque | W fuffentabust , ideo meretrices dicuntur in- fingula funeftárunt,dixítque Moyfes adJudi- sey g, fernum fuftentare , feu implere;3 quiahomi- ces IHírael;Occigat unuiquique proximos [uos, nes illicijs, ac blandimentis trahunt ad or* qui initiati (unt Beelphegor, | Sed prolatà, cum , qui fortaffis nutaret vacüus, nifiim- fimülque audità hac mortis fententiá non ta» purz mulieresingenteshominum multitudi- menriguit libido;non palluit , nón ingemuit; nes illuc deferrent, |Hacque ratio ,. cur $. non ejulavit, nec inducias petijt,quibus füuum Ephremus Syrus improbam mulierem fcep- poffet fcelus expiare 5 nil cogitárunt Ifraélitze trü dicatinferni in tractatu adverfus impro« de fepulchro fodiendo , nil de Deo,quem la- - basmulieres , ubiait , quideff mulier . jwve- chrymis emollircnt,precibüsque fle&terent ad gt : num perditio , fceptrum inuferni. veniam , fed adhuc eó devenit libidinis petu- 54 48. Quod íi Perfarum colim mos fuit, ut lantia, luxuriz infania, utfacer textus dicat ? - fceptrum in pietatis tefferam , & clementize Et ecce unus defíljs Ifragl intravit coram fra- Numer.25. argumentum exhiberetur , ut Eftheri ; op- aribusc fuis ad fcortum Madianitidum ,viden: pofitum hic contingit , quia Satanicus Affuc- te Moyfe ,. && omni zurba filiorum Ifrail , qui rus fceptrum extendit, non in clementiz tef- flebau: ante fores tabernaculi, — O flagiium. Íeram, íed in argumentum íavitie 5 non ut nunquain fatis fupplicijs ple&endum! ó im- 'erigat correptum timoreanimum ; ut praffti- puritauis pelagus nullo coércitum littore , tit Rex Affuerus Sceptriextenfione in Efthe- nullo claufum limite! 6 infatiabilem libidi- rem; fed utanimas ad fuaRegna detrudat , nem , ne tuncquidem finiendam , cüm finis E; zternisque adijciat cruciatibuss inferni igi- imminetvitz !ó libidinum fitim,nec tunc ex- Jl tinguendam , cüm vita extinguitur ! nimi- dhnhst t tur fceptrumeít meretrix, quze tothominum millia illuc immittit , & quia in miferos illos rum pudoris transfuga de(init ante vivere , b incolas fuum exercuerat imperium; meritó quàm libidinibus mori , voluftque priüs mo- dicitur meretrix, quendam habere gehenne ti, quàmin ccno luxuriarum non immora» principatum ob ingentem multitudinem ho- ri , non foetidé volutari : fpeétante fiquidem minum , quos fibi fuis fubjecerat illecebris , omni populo prefente,& vidente ipfoMoyfe; transmisitque cruciandos ad tartara , poenis prolatá jam fententiá cruentz cladis , immi- torquendos aternis : & revera , fiobvitium nente toti multitudini fupplicio , flente uni« aliquod triumphat Doemon, fuüimque fcep- versá turbá , adhuc unus fuit de filiorum If- trüm extendit;ac imperium propagat;procul raél, qui lupanar fubijt , ut pudicitiam tunc, . dubio eítipfía luxuria ; qua cateris potior vi- vel maximé foedaret , cüm eífet ipfe miferrie j tijs majorem hominum partem famulatui mé interimendus, Quid non ageret inter fubijcit Doemonis. palmas libidimis temulentia , fi adhuc lafcivit U&AI AMW 4npi, 49. Hanc luxuriz Tyrannidem, hoc libidi- in cupreffo? quid non auderet in flore , cüm tripudiet in funere2 quid non tentaret pra- Xib.ozQ con. nis fceptrum prz cateris noveratAuguf(tinus, inquiens: C accepit in meluxuria fceptrum toruminter vireta, fi ferales inter umbras feff. eape?. Ef totas manus ei deds/Tametfi haec humiliter hiantis fepulchri adhuc triumphat ; Eh quis de fe fateretur;ab ejus tamen fe fervitute fub- furor infanior illo lafcivientis animi, fi debac- duxit, caftísq; de luxuria triumphavit. Uti- chatur in luctu? quó non prorumperet nullo Ípe&tante? fiprzfente, & vidente Moyfe, &t nam quotquot libidini allicienti dedére ma- nus re(ipifcerent,ne in profundum mergeren- jamjam imminente morte; cujus pallor omnia jam funeftaverat , adhuc impuras accendit - tur! Pulfant enim Orci januas;ut fibi pateant, qui meretricio ofculo mentem polluunt: nifi ; flammas , ut -clariüs'mæchctur 2 pedem ftatim retrahant lubrico lapfu praci- pitesruunt, O impudentiam plusquam pal- $, VI. marem ! finere fe mulierculze blandimentis üþoü. Up, 5 vinci;ac vinciriytrabíq; ad Orcum, Veneri af* Venereasvoluptas ,frmon fumo ,certé fuetz procellis adherere, & naufragia non fv flammá excacat , quos incendit y «v timere,infania eft.Ea eft libidinis temulentia; ut nullum prz oculis habeat,quó valea: coér. venenum in eelleo latice 5jsdem pro- pinat. ceri: etenim etiam filie Loth adhuc oppletà cadaveribus tellure, adhuc flagrante mundo, tametfi fole effent cum patre, poft funus ma- Enerez datur voluptati , 'ut.quos de^ $t L2 tris , poft buftum patriz , poftcolloquia An- mulcet fuis illicijs; ijsdem adnitatur gelorum,aufz funt fierifrátrum fuorum ma- oculos'eruere rationis ; eósque ob« tres; G monftrofo inceftu,matres, X forore—s cxcare , quos fuo inflammat igne , ubi unàcopulàárunt. enim femel libido arferit , ejus flamma , Q. Iratus Deus ob fornicationem filiorum nec mortis gelu extinguitur , neque im» hzc- Ifrael cum filiabus Moab, praceperat Moyfi, minentis fepulchri íopitur cinere : ut fanguine viginti quatuor millium virorum que raátio , cur Cain fratricida extorris fo:diffimam impuritaus maculam abfíterge- etiam in ipía fua damnatione voluptati lub. d 4 L] " Affectus av'cllcnd'us ámundi dcliciis,ne ï&æ nos evcllahth,&c. 143 fubf&r?ierit; ttemebat , fed fimul lude.. citate,eámque ingerere fibi addictis,quos du- a bat ; pavebat , fed (imul ridebat ; impalle- plicicacitate fibiarétiüs devinciebat, Quàm Ícebat, fed (imul jucundabatur , Egref/usque bellé Cupido velatis pingitur oculis; quia n IDH t fqucs,4. Cain à facie Domini , babitavit profugi in impudicus quivis amor cacitatem amat, quam invehit , communicátque iis, qui telo terra ad Orientalem plagam Edem , cognovit cupidinis finunt improvide fe vulnerari, Vo» autem Cain uxorem (uam, qua concepit ,69'. pe- cariad id evincendum , poffet hucSamíon ferit; fugerat quidem Cain à facie Domint ; captus amore Dalil. cuius nomen luxuriam .. fed non fugerat libido à facie Caini ; quia ni- AA mirum libido czcitatem inducit,ut ejus flame Íonat , interpretatürque fitula, feu vas haus * má correpti, quz imminent pericula non vi- riendz aquz accommodatum, eó quia luxue deant ;. hincde Sodomitis, qui oftium Loth ria femper fitiat, ac iugiter ardeat impuris nitebantur ingredi, ut hoípitibus abuterene flammis acvendz, non extinguenda fiti ido» E :Gmes*. 19e neis: blanditiis igitur Samfon illectus, fi« tur , legitur, fuiffe czcitate percuffos, Eos qu: foru erant percu[[erunt cacitate à miti- miülque deceptus Dalila;poenas & ipfe fubi- "m". 2 S h RRU aE vit czcitatis, exczcatusà Philiftzis; quia o« 240 usque ad maximum , ita ut oflium imve- culis orbatur, qui mulieris captus illiciis, vi- nire non po[fent : nimuum flagitio refpondet muléta; & íceleri poena; corporis damnan- &us blandiriis, (init fe deliniri; fcit€. rem hancedifferit B. Albertus Magnus, Dalilz Serm.de $, tur czcirate, quia cüm libidinis zítnarent u& imterpretatur fitula luxuriam fignat,que Wieolan, impuro igne, ac luxuriá diffluerent , mentis oculo jam erant vidui ; habet fiquidem quz- femper fitie libidinem : fuum invitat. ad. [i- vis flamma fuum fnmum oculis noxium ; fed num, ibique eum tamdiu dormire facit, do- qui élibidinis prodit flamma non corporis, nec ufus. fuerit, feu quamdiu vires Coryorié Zib.1, de 4. led mentis, ac rationis eruit oculum, fcité S. babuerit 5 quibm deflitutus. per tnopin m E a mortem abjicit eum À fe, quem tune Philifiar, ' brabam cap, Ambrofius ait:: Percufferunt illos (nimirum 6, Sodomitas ) Angeli cecuate, ut etiam offium "u demones excacant, Ideo libido oculis deftitui Y quoes fuos ) domás, qu,'-r:*d aperire cupiebant ,. non r&eperi.. rent : [imul ertam illud oftenditur , quia caca inftituit affeclas, ut caecitate laborantes mi- nimé terreantur fosditaribus , millenísque — efl omnis libido,E5 quod eff ante fe non videt; Íordibus, quas fecum trahit luxuria; & hec hoc exploratum eít , deprehendimus enim «os ufu oculorum in corpore deítitui, quos ratio, cur libidinis lue infedtus rationis oculo diutiüs libido inflammavit, utexterna czci- iam deperdito;nec criminis foeditatem videt, neque quz adíunt mala, neque futuras infpi« tate clarilis conjiciamus etiam interni oculi amifíiffe ufum. cit imminentes poenas: cacus procul du- $2« biocenfetur , qui licét coclo natus, cceno im- Plura poffent hujus poenz exempla con- geti, fed illud (ingulare, quod de Algaro Re- pudicitiz oculos oblinivit, quos ccelo claude- I—;b.4-b hiþaf. gulo refertPolydorus.MeditatusAlgarusFri- ret, ocyüsque perprerupta vitiorum , per h: Anglic. lapíus criminum, pede nbique labrico. prze desnidam cujusdam Ducis. filiam Virginem Oxonienfem con(tuprare , fugientem perfe- ceps rueret ad orcum ; nec finit. me Jatum unguem fallere accerfitus. S. Chryíoftomus quitur ; illaverb cüm in obvium íe recepiflet oppidum, janua ftatim Algaro Regulo clau- inquiens; Quando 4b impudica lib:dine ca-. Homil,11,42 I.44 C0« . ditur, fimüilque utriusque oculi ufu prorfus p4 fuerit AanimA, ]icut nubes, 5 ca[igo cor. rntb,. deilituitur, & eadem Sodomitarum poenà poris oculos , ita cim illa eripuerit meniem, plectitur, qui eidem cum illis famulabatur Ac perfpiciendi: facultatem,nibil. finit videve slterits,non pracipitium,non gebennam,nom libidini, . Fertur tamen, puellam virginem fufis precibus Deum Algaro placáffe, qui ite- 4imorem, ; rum ufui reftitatus oculorum videre denuó Vixintam poenitenda,támquefodafi-- — $ 4, H neret fe pertrahi àlarvatis foeminarum blane copit, ^ Cacitatelaborant, qui flammà ex- ardentlibidinis, & non mente. tantüm, fed ditiis, qui oculis incederet apertis; pediífe- . quas videretluxuriz ancillas , füntque eva- Z3b,6 cap. 5, &tiam corpore cacutiunt , fi Valerium Ma- ximum andiamus; refert is, elencumlegem cuatio thefaurorum , diffipatio patrimonii ; tuliffe, quà adulrteris oculi € vultu erueren- dilapidatio bonorum, egritudines cerporis, imbecillitates capitis, lues confumens, calor tur; chmque ejus filiüs natu maior exigente patris iuze, & lege fancita utroque ocnlo de- exficcans, peccati feeditas , amiffio. divinz beret miferé ob patrata adulteriacarere, to- grauz, conícientia torquens, poena immi- nens,horror gehennz,& alia id genus fexcen- tüsque populus enixim rogaret, ut penam a« doleícenti ültrocondonaret, noluit civium tamalaex una libidinis radice pullulantia. jh voto annuere Seleucus; inflitit enim, ut filius Quisitainfanus , G à mente alienus,peren- promeritas lueret poas , fed rogantibus ite- maturas flammas mentis oculo intuens velit ob momentaneam larvatz voloptatis duice- rum, eniximque fupplicantibus populis)hanc dinem iisdem addici? Nonnifi fceda labo- efflagitantibusgratiam vi&tus tandem Seleu- cus conceffit, quatenus fuo priüs, poflea filii rantes czcitate in coeno volutantur libidi- num, &éóluridiüs czcutiunt, quó hifce fe eruto oculo falva lege fupplicii, legis tempe- Quod fi ad- rauit rigorem, fimülque incorrupte iuftitiz fceeditatibus diutiüs obliniunt,: exemplum transmifit in pofleros, Haclege ultero fancità Seleuci lege oculi eruebanturz hanc fponte mulétam fuübeunt , qui Jafcivi. enti gru?iebantur populi, libidinem laborare cz- - s -x; 144 : Differtatïo VMI. | enti a'dhæfefcuntVeneri,fuique tottores poe« fciens, tunc ín hofnine oculuty obrui fatid nam fibi inferunt, quáacriüs torqueantur; nis,cum ipfe impuris hifce iibidinum ob. qui enim luxuriz famulatur, foedóque carnis ruitur humoribus. l jl vitio infervit,ipfe fibirationis oculum eruit; Ex hifcepluviisfuum repleverat cali- $7- i o* ut vifu deflitutus promptiüs in cxterorum cem mulier Apocalyptica,venenum propina- pracipitia proruat vitiorum : id innuit Cy- tura hominibus , defcribiturhae mulier in Zib.c i ca5, rillus Alexandrinus qui loquens de ambitio« Apocalipfià Joanne: ubi pra cateris dicitur Pí "Apocal, u;m" ,- 21, Joannis ne, opum cupidine , venereisque voluptati- Et babeus poculum aureum in manu fua ple- 7e busait : /f/ quis bonoris ambitione laborat,aut "um abominatione , &5 immunditia fornica- gravi exafhuat opum . cupidime, ZEtbuais vov zionis ejus : fuit enim mulier iflhac meretrix, duptatum. ignibus efferuet 2 mimirum [ibi ipfi crudelis, blasphema, fcetida, orinisque refer- octulas eruit, € deflitutus lumine meutis , 1m taabominatione: poculum, quod manu ge«- foveam iniquitatis praceps agitur. Vafri- rebat aureum,amatorium erat , quo auri ni- tiem aquilz diceres libidinem zmulari; hzec tore alliciebat ad hauftum veneni, & ideo de- fiquidem hujus volucrisindoles, ac innata a- fcribiturà Joanne blasplema,& crudelis,cum flutia eft ; ut cervum in pracipitium ducat, fub larvato auri nitore aconita propinaret; fed alarum flabellis pulverem priüs excutit in fuit poculum illud abominatione plenum, *ejus oculos, G excacat, poítea urget, ac du- feu officiis, qu& amatoriis poculis tribui cit ad montis precipitium 4 utibi praceps confueverant , cum fierent ex impuriffimis; ruat, ubi cacitate laborat. acfodiffimisrebus, . Venenum igitur conti- . 5 DT PL Qais adeó czcus, ut non videat eodem net, quod impudica mulier homini libidinem : p aftu luxuriam uti?. nititur priüs oculos ado« fitienti propinat , & cui fub ementita dulce- .. riri ; ut dempto mentis oculo,extincto ratio« dine, ac impura voluptate interitum parat, nis lumine ftolidé cecutientes pracipites a- necémque bibendam offert, ut recté S.Petrus gatad tartara, — Quid ni an oculis infidiatur Damianus: ZJf/gd poeulum wvoravit virus amorimpudicus, quia cecus ipfe, alienis in- mentium , * : gladium animarum , aconita bi- * diget, ut videat , oculis? Pudeat hominem beutium. fuz cacitatis, quà ceeli orbatus afpectu,non IOT Venenum ipitur a dinteritum biBurif, $?. ldg nifi in cceno foedarum voluptatum volutatur, qui rollioris fexás fitientes voluptates pocu- Quis tantam cacitatem non flupeat? quis lum fibi exporrectum hauriunt,quiablandum tantam impudentiam non improbet? tan» venenum, dulceaconitum;melleum toxicurm támque amentiam non lugeat? pofthabito deglutiunt non fiti, fedvite extinguendz (0, €celo, cceno inhiare; ferales umbras clario- aptius; aconitum fiquidem fuis ámatoribus ribus praferre fplendoribus; beatorum con- ad necem inferendam aureis in poculis fuca- o fortium cum damnatorum commutare tore tarum blanditiarum porrigunt allicientes M Inentis? cacutientis eft prxpoftereac inver- muliercule fua fitientibus blandimenta : ne - fum ferre judicium; non videt ; qui. fupera mellitum hocce voluptatis poculum ebiba. nferisfubjicit. — Hané cacitatem luxuria in- mus,à quavis cum mulieribus abftinendum L.sdu ducit, qu& mentis oculum prius aggreditur , eft familiaritate: eft enim ipfis perquam fa- 6507 ut lumenextinguatrationis, totümque ho miliare eblandiri ad damna inferenda , fünt- minem fibi dein fubjiciat. que feeminarum afpeéctus illo bafilifci tetrio- ;4. Feruntüur corvi à natura itae doai, utin res, venenum fiquidem advehunt, quo infi» cadavera proruentes oculos primüm - effodi- ciunt; ofcula, lethalia funt vulpera, quibus Proverb 50, ant; & huc refpexit Salomon cüm dixit: O- interficiunt: mellita verba . dulce funt fel, culum qui fubfannat Patris , €5 qui defpicit quia folo halitu per aures mentem corrum«- E?if?. Bn partum matris [ua effodient eum corvi de tor- puntanimámque occidunt divinz gratiz. Ge«- rentibut. ldque nonabs re flectitur in cada- neratim quavis voluptas amatorium eft po- verofos homines; quibus libido vitam divinze culum ad mortem inferendam fitientibus ad- gratiz abripuit; corvus fiquidem tartareus aptatum. Declinemus hocce voluptatis po- nititurin iisdem oculum effodere rationis, culum, ne laqueos mortis incurramus, ne a- tum pracipites in carnis fcelera, omniümque conitahauriamus; venenum in hoc poculo foeditatum cloacam agere ; fcité Hugo Vi- latetfubaurinitore; fub mellea . voluptatis Zib,r, de be- Ctorinus: Coruu eff Diabolus, qui in cadave- dulcedine aconitum exhibetur, utobíervae fliis cap. a5. vibus primim oculum petit , - quia bominibus tum voluit fanctus Paulinus fcribens adSeves earnalibus intelleclum extinguit. dzfcveriona, rum, cuifagam fuadet mundi illecebrarum: SHoYMPA, Epiff, 2 Wd o ficque per oculum cerebrum extrabit , quia aitipíe: Exerpit mos zundus varjs volupta. eifcretionte privatio fenfum mentis. euertit. zibus florens , U fallentibus venenatus illece- . Quàm noxius, quàm feralis hic corvus, qui órs, Venenum fiquidem libido propinat noítris infidiatur oculis ! abigatur à noflri fitientibuscarnis voluptates, quos volupta- cordisarca, ut longiüs abeat , nec reverta- tum dulcedine, & blanditiarum illecebrá de« tur; quód fi Noé corvum ab arca dimifit, ut cipit, ut interimat. conjiceret, num aquz dilüvii ceffáffent: Sa- Infecla veneno eft potio , quam mulier $9 " tanicuscorvus non luxuriaz fotidiffimas a- impudica voluptates fitientibus offert, ac quas natantibus refertas cadaveribus,ficcatas propinat, folétque propterea viperz pariari, effe denuntiat, fed eas augere jugiter [tudet; IEF üotat fanctus Ephramus Syrusi n zraciatau Advtre . . Affe&tusavellendusà mundi deliciis, ne iftz nos 'äi?öliani &c. *'l);; edwerfus improbas muliere.f, ubi defcribens meminit S, Chryfoftomus, qui infamem a- H,,,,;;',./,,:g mulierem ad turpia allicientem . eam vocat malorum paüentiam redarguit inquiens; ep;?, ad Re- expeditam rabiem, viperam veftitam ; & S, Non vides turpes illos: amatores alapas , op- enan. p 44 Neopbyt, Gaudentius foeminarum geílus repentibus probrias f[putayiunumerdque alia incommoda, ; ;Ser.m. 9* - quiparat colubri greffibusinquiens: zsrpis qua fornicaris ille mulieres infligunt, pats- euter ferre?. Nerüm flores, rofzque forent feminarum colubrini geffus ad concupt[centi- [^ AP OMI, [W; :. am movent illicitamynimirum quia velà nudo hacincommoda, nifi alia longé nocentiora fominarum geítu lethale emanat virus, quó adferrent; fiquidem non alapas tantüm in- viri lethaliter inficiuntur, Ferunt, qui na« fligunt, fed lethalia infligentes vulnera , €ó turas, ac proprietates recenfent animalium , crudeliüs occidunt , quo blandiüs alliciunt, viperas femellas fe maículo commifcentes,ei Non credas dulcedinem eífe , qua ad amari- -caput pracidere, fítque amplexuslaqueus ad £udinem duciteternüm daraturam. interitum, & blandimentum conjunctionis Pellucidi videntur latices , qui & fonte $4 lethale interfectionis nocumentum, cum ne» fcaturiunt venerez voluptatis, fed rivuli xus ipfe mortem adferat. — Quid fi dixerim, funt;qui perpetuum vertuntur in amaroremz meretrices viperarum induentes naturam, perinde acflumina omnia mare ingrediuntur; . Chriftum, qui hominiscaput eft; ab homini- . ac fepeliuntur perpetuo immixta. amatori; bus, quibuscommifcentur, przcidere ? mei omnes voluptates, qua extra Deum homi- afferti propognatorem accerfo S.Petrum nes aucupantur ocyffimé fluunt; ac in fre- tum delabuntur amaritudinis. Deliciz o- Damianum:; qui in hujus furfuris muliercu- Epift. ï,: - las invehensait z J/os vipere virofe , que pre mnes quas mundus exhibet fluminis inítar jmpatientis avdore libidinis Cbriflum,qui ca« dilabuntur; quéd fi flumina ripas fui alvet corrodunt,exedunt; voluptates etiam vires put ef clericorumyue[iris amatoribus detrun- €átís : nil certe exitialius , nocentius nihil, iufringunt corporis ,. G valetudinem abfu- P * Homil.ss; aX M. E quàm hifce adharere viperis, quae caput no- munt, ut notat S. Chryfoftomus inquiens popul..4a - Ítrum Chriftum Servatorem à nobis feiun- Non tam vebementer. flüvialium aquarum £iocb, gunt, feparántque : hinc ait Apoftolus: qui eur[us vipas corrodere, & fabmirtere folet, fi- 1.' Coripth, f i6,. adhbaret meretrici, unum corpus effcitur; qui eut delicia, 6 luxus omuia valeiudinis noffra anutem adbaret Domino unus [piritu eff , quia firmamenta facilà fubruere. — . An non larva- nimirum nequit Chri(te adhzrere;ut capiti, u funt mundi deliciz;carnis voluptates cum qui meretrici commifcetur;ut membrum, fub perfona gaudij hoftes obtegant ? qui 60, Immo deteriores, nocentiorésque vi- corporis oppugnant vires, valetudinem pro- VREPRRREZRARETA peris, (1 afferas meretrices, àvero te uon er» fternunt, & quod omnihofte. nocentius efty rare, aflertorem nancifceris D. Ambrofium: animam etiam vulnerant , miferéque.intere vipera fiquidem . ante commixtionem cum ficiunt? Quis veras dixerit carnis volupta- — mare venenüm evomit;quod opere mox con- tes, mundi delicias, quz ftatim incorpusip- fummato rurfus 'ebibit, aitenim Antifles fum armantur, ejüsque robur dejiciunt, for- Lib,s;Exam, Mediolanenfis loquens de vipera : Peraéto titudinem infringunt, vires furripiunt;quod- ££P-7 * conjuntiionis munere venenum quod evomuee« que deterius in animam etiam debacchantur; rat,vur[us baurirefertur, — Xlinc conjice, fi quaminflictis culparum vulneribus, lethali- viperis fzviores funt, G nocentiores meretri- tet fauciant, & crudeliter interficiunt ? INul-- * lumadferunt homini folacium , nullum com« cül, quz minimé venenum deponunt fed ponunt, cumcommifcentur, augentque, ut modum voluptates, quas ipfe enixim aucu- : fibiadhzrentes perimant ; ut S, Petrus Da- patur in mundi illecebris, cüm non . folàm | Epi/lq 5;. E mianus has mulierculas alloquens ; ait;. /os corpori noceant, cui viresfurripiunt; verüm miferis , &8 incautis: bominibus fic fanguinem etiam mentem crucient , verámque animae 1 fugitis, ut letbale virus eorum vifceribus in- jucunditatem cortumpant,inficiántque ; imó 4 fvatis. G animam ipfam interficiant. — Quid aliud Circeum eftpoculum, quod hz vipe- carnalís voluptas eft, quàm mel felleum; & ris deteriores fceminz fuispropinant amato- luxuriz delectatio, quàm melleum fel, dulce venenum, rifus lethalis,qui (* arridet;irridet; ribus, G lethaliseft potio,; que ex meretricio poculo hauritur: quamvis ementitz volup- fi vultum exhibet lzetum ad lethum perducit; e tatisaliquid videatur dulcedinis continere . ? Ícité Idiota loquens de turpi amore Venereo zZ?JT d 4 larva tamen hzc eft, quà venenum obtegi- ait: Z4lis amor laqueuseff anima, difcrimen móre divint,. tur: aconitum enim bibit; qui meretricio vite, mors faaun , blanda percuffo. interfettio gt poculo os admovet , quia cum peftifera po- leniens, mel felleum.pernicies delicata , dulce tione peccatum illabitur, & mors deglutitur: venenum, malum [hontaneum, [aptda jugula- Quisquis propriz confulit faluti meretricia ti0, É omnium verum. calamttarz quis ita . hzc pocula proríus defpiciat, lethales impu- defipiat, ut dulce venenum deglutiat eterna rz voluptatis potiones devitet; nemo fit à moite pleQtendus?. quis tam emotz mentis, mehte ita alienus,ut in lactea dulcedine illi- ut mel felleum trajiciat in ftomachum, ut fu« cientis voluptatis velit aconitaebibere, Mo- cata dulcedine totum inficiat corpus abfin- », ris olim fuiffe , quó procaces impura fozmi- thio, mentémque lethali corrumpat veneno? n fuis alapas infligerent amafiis,eósque plu- fiquidem venenatam effe luxuriz dulcedinem ribus laderent convit;is,focdareqt opprobriis probé innuit Arnoldus Caractenfis inquiens; Hora | "Dïf'fcrt'ätïo VI. 146 . Goliathi domitotem , THraelis propugnatbs Tras deope- Hora illius auguflsa fatis sndicat. qz':.e fít illa n caufa, qua in tales eruripit effechus , & quia rem ; Salomonem contemplare Sapientiae ib jc]): die, omnino dulcedoilla venenata eff , que tante Sacrarium , prudentiz . exemplar ; juftitiae amáritudinis torrentem effundir, allicitur ca- normam , felicitatis aufpicium ,. hos,& fexe yo 4 libidinofos complexus, prurientium ir- centos'alios, quos ferrum non vicit in. ca- flris, una proftravit in gyiizeceis voluptas. sirata vaporibus, & cum ejus fenfum quedam 63. siéndacia blandimenta demuleeant, capti. Holophernemhucaccerío ; cujuscaput um fequitur appetitum : veenum porrigit fpirans czedes, pedes protriverunt mulieris: Sendalia enim Judithze oculos rapuerunt Hoe blanda voluptas, quando dulcedinem exhi- bet, corpus allicit; ut meritem inficiat : eít lophernis. Sandalia eju. rapuerunt oculos 3uditb, eat ejuc , tantümne potuerunt involucra pedum ?* enim vénataejusdulcedo , qu fapit, fimül- . que interimit , quia ut aitAuguílinus etiam ex animalium pellibus confuta, Gt bomby- Lib,a de ci- Poctze Ethnici ufus authoritate : Mox &t eos um tela? tantámne valuerunt calces, quie 640 vit, Detc 7, ljbido pepulerit, ferventi, ut loquitur Pérfeus bus terra terimus ; fordescalcamus, coenum tintla veneno. Rifu,vultu,oculis lenocinan- quatimus, partémque corporis ignobiliffi- mam, feupedescontegimus, ut oculos rá» tur mulieres, fedvenenumde poftico cor* poris jaculantur, fcorpio perfimiles,qui tactu puerint illius capitis , quod toti líraeli erat terrori, faftüque fuperbonon homines tane blanditur, fimülque vulnetat, Fera eft vo- S.Chryfofl.. luptas "t fera gravie: neque fcorpio , neque tüm, fed & Numina ipfa defpiciebat ? ita ferm . contra dnxum, ferpeus in vifieribus moflris fedens ita wndee eft, cui fupplexad pede : Otior pars gentium procumbebat, is fuos a n étus pedibus fub- quaque grafjatur, ficut deliciarum concupi- feentia omnia fubvertit , & perdit. Et fera ftravit mulieris , fandaliis fubjecit Judithze? & populorumdomitor, lfraglis terror,capti« ille tantum corpori infidiantur: baec autem cum infederit cum corpore , fimul, & animam vus cedit & cadit ad crepidas foeminze : fuee runt Judithze Sandalia inflar prerupti Cau- perdit. uid non inyehit voluptas mali;homi- cafi, ad cuiusradices fuis libidinibusilligatus $2, ni fi dominetur? nullam dixerim poffe ab tenebatur fuperbiens hic Prometheus : ni- homine actionem proficifci, quam volupta- mirumea eft impuri amoris indoles, ut ree tes non corrumpant: hz fiquidem fana men- bus fe viliffiis mancipet : quid capillo te« nuius,quid levius? G tamenuno amans tra» tis con(ilia prepediunt , prudentiam *elimi- nant, fortitudinem labefactant , juftitiama- hitur collicrine: quid involucro pedum ab- jectius? & tamenuno capitur calceolo: quid bigunt, totámque corrumpunt humanita- tem. . Ha corpus lancinant, membra ob- vapore ignobilius? & tamen textili quadam UR truhcant , vires debilitant ; nervos inffin- irretitur nebula, O pudendam voluptatum unt, Davoluptatibus diffluentem,& huic férvitutem! O ponitendum Veneris famu- cerebrum zítuat, aurestremitant , oculi ca- litium! cum vel ipfa belli fulmina in lacry- marum flumina lugenda metamorphofi com ligant, frons tabet, vultus macet, manus ttemunt, cutis rigefcit, venter diftenditur, mutet. O probrum! ó dedecus! ó in fues degeneres; quibus neclar eít illuvies; pin- eruratitubant, pedeslabuntur. Si voluptas blanditur ut mater,ftatim ferocitut noverca: cerna faeda cupiditas , calix calceorum Íen« tina, fercula fordidiffimum cosnum volupta« fi cantuallicit, in belluas fono transformat tum, in quibus volutantur, "Quod fi invo- li fung] lomines : (i ut Regina imperat omnem evere Diu,qg titfenfum , extinguit rationis lumen, quia lucra pedum tam ferox caput valuerunt ir* $ retite, ac proflernere; quid non erit illicii voluptatibus omnes fenfus ftupent , & he- becantur] ratio brutefcit,nilque magnificum, in foerninei vultüs przeítlanti formà? inlin- ac divinum valet fufpicereé coelo dejecta, in guz mellitis verbis? in oculorum arridente ceenum delapfa, acin fordido volutabro ab- intaitu? infrontis blanda hilaritate, in gs- narum ridentibus rofis, inlabiorum purpu- jeQa : fiquidem voluptatibus mensà fua fede EP;A h dejicitur, àífuo ftatu dimovetur , & animus rafcentibus coralliis ? certé hzec omnia. eó in furorem, rabiémque convertitur, Si vo- armantur acriüs ad profternendam pudiciti- am, quóblandiüs ridere videntur, ac arride- luptas ftet;neceffumeít, omnes virtutes éà- dere, ac jacere, confilia 3mpediri , prudentie re: funt hzec omnia protenfa retia , quibus i am eradicari , fortitudinem langueftere, ju- homines irretiti capiunturz unde recte mo- ftitiam corrumpi, & reliqua virtutum hone- net Salomon:Noz concupt[cat pulcbritudiuem Proverb, $ ftamenta interire; hacque caufa, cur Cice- ejus (loquitur de muliere ) cor zuum;ne capz» aris nutibus illius;abi Syrus legit; Ne fis prada ro vol üptatem malorum dixerit matrem; eft enim illa Circes, quz venenata propinat po- venationis oculorum ejus , 6f palpebris fuis ca» Quia foemineo in vultu cula ; illaSyren,quae cantu planctum excitat; piyoum te faciat. illa Phrynes, cujus pulchritudo homines de- oculorom nutus , palpebrarum iclus retia mentat, fuilémque inter gregem dejicit. Lo- funt, quibus minüs cauti capiuntur irretitis thumconíule in miferiarum detrufum ba- imó fulgur, & xfagi;ta,quibus ad internecio« rathrum; Samíonemrecole, nec armis vi- nem vulnerant, quiaut reclé dixerat Carnea- €uim, nec vinculis vinciendum , imó Leo- des, mulieébris formaregnum eft fine fatelli- num , urforímque colluforem; Davidem tio; vim adhibet fine vi, profternit fine im» Ípecla virtutum illum cultorem eximium, petu, vulnerat fine gladio . quia eft hoflis ar- ridens, Affc£tus avellendus à mundi delicijsne iftz nos evellant &c, 147 j ridexis,blandus'Tyran'n'us7 fuave tormentum, ponticum canem ,neque 'fphidgem,hydräm,' ! Cp.o, ^ quapropter Siracides recte virum monet: P;7- leenam, viperam , neque volucres harpia» ginem ne con|hicias, ne forté fcandalizeris in rum genus , neque ullam demum beftiam- decore illius: (iquidem in adolefcentula;flos diritatefua conferri poffe cum foemina. 66, etatis, nitor formz,mollities fexüs,linguze Idque de impuris foeminis verum effe 6j, blandimenta, veftium cultus , comitas geítu- 'caleulum adjicit S.Petrus Damianus, qui im- Opufc.y8., um,orisrifus, in ruinam impellunt: hzce pudenteshasfceminas alloquens ait: Jos Hare que ratio cur Alexander Macedo abftinere g (imiles i]ïgk,.rqucg facrificium Damini cir. - d:';/]*ert. AA prorífus voluit à captivisvicti Darij filiabus eumvolantes arripitisyeósque,qui Deo oblaté iib p | | infpiciendis , inquiens: 40 captivae adppi- fuerant. «rudeliter devoratis: nam & lese €iam pnuellas , ne cum viros icerim ,à mue 3145 V05 H0n incongrué dixerim,que belluarum . Jieribus wvinzar. nore jtbas attollitia , &6 incautos «bomines 4 JPerizpe'quos Mars non prollravit in d [ue perditionis interitum cruentia amplee aftris, hos Venus profligavit ingynzeceis, & xibus barpaxatis , vos fyrenes,atquecharyb- Aulis; quisHerculem «monftrorum domi- lides , que dum /fuavem deceptionis editie torem Omphalz devinxit? quis Antonium eantum , anevitalile firuits [alo voraute Cleopatrz fubjecit? quisHannibalem Sci- waufragium., — Vix potuit pulchriüs de foe- pioni tradidit, quàm una adblandiens Venus? 'dis mulieribus, impurisque foerninis loqui . quis Pentapolim amoeniffimum terrarum purus puritatiscultor. "Vocatidgenus mu- hortum protrivit? quis Babylonem :mundi "ierculas smarinas fyrenulas , «quia nimirum totiusmiraculum folo zequavit ? Quis Troi- 'fretum, à -quo Venusfuam traxit originem, am florentem,tam amplam,támque opulen- -& in quouti in popria patria zítuat, fluctus ä tam urbem folozequavitnifi Venus? hac the- «excitat decumanis tumidiores,ínis non deíli- fauros Heliogabali corifumpfit ; Commodi 'tuitur fyrenulis, quarum aüblandientes can- 'azas perdidit; Neronis facultates exhaufit; 'tus vitos alliciunt ad interitum : funthujus- /Hzc eft illa Caligulze divitias diffipavit, modi fyrenze voluptates carnis , qua fuis il« blanda bellatrix,quze arte proditeria :men- Jecebris homines fallunt , fuisque fraudi- tem priüs adoritur , cujus oculum eruere ni- 'bus in imum demergunt amaroris: fcité Sy- titur , ipíámque rationis arcem 'expugnat; nefius ad Herculianum : 4udrv: dotlusm «vi- .InEþz/ï 2á "& in animz arcem per cuniculos irrepit, ut um , qui fabulam allegoricà exponeret , .Sy- AHerenlian, nobiliorem hominis partem ; «eó crudelius 'venas enim denotare voluptates, que delini- profternat, quó blandiüs illicit. $3. 405, &f fuavitateea capros pauló poff int&e CO EC Qui voluptatum zftu (inunt fe abripi, "*imunt : quodvel maximé venereis congruit extra rectumtramitemrationis rapiuntur,& voluptatibus, & fuffrapatur ZElianusSophi- ; per flu&tuantes concupiícentias trahuntur ad fta inquiens: Poéfis mámque fyrenas,ut putos naufragium : ;.habet fiquidemi iuxuriz fre- -«omminifcitur elfe fedas uoluptates. — Si fa« *um íua brevia, fuisarmatur Ícopulis, fuas pis, Ulyfem imitare, fretum trajicis fluctu- aperit voragines; fuasquoque fovet icyllas, ntis hujus vitz, ubi fyrenule nobispaffim & complectitur charybdes: imó venerea i- obviant, *ore rident, (pecie arrident,cantu ; pfa voluptas charybdis e(t, qua (uos abfor- alliciunt; nedecipiaris , ne te retibus .aue« bet Seclatores, Ie fpeculo, Quem luxurie ebarybda «upentur voluptatum ; furdís frecum hoc- n abforóutt ? ait B. /Elredus. caveawur hzc bor Libr, cap», trajice auribus, crucis arbori jugiter adhzee XÓ. charybdis, quz non íolüm corporis rati infi- re: ambas Ulyfles occlufit aures, permi(ite - diatur5 verüm & mentis , animzque abfor- 'que malo navis fe illigari ; evafítque fallas : betnavem: quó blandius atridet,có cruculen- €ia fyrenarum blandimenta, Syrenulas ve- | tiüs fzvithzc charybdis , à qua fcylla nun- 1ó efle meretriculas illicientes exteros cane | quam abjungitur, pulchré S. Hieronymus tüs fuavitate, verborum lenocinio, fimüle ' Epf. n fcribens ad Heliodorum : Ip illo eftu cba- que conciliantes patriz , Terümque füarum ' vybdis luxuria, falutem worat fcylla, feuveni- oblivionem non diffitetur Damafus Syrus,' dens libido blanditur : quis tot inter immi«- inquiens loquens :de mulierculis: Zzf/illanz nentia difcrimina tutus? Quis (uz «confu- illorum animi verborum vipm, & lensfalutiinfames has non. declinet voragi- pellacifie : mam verborum Syrenem., nes ? Quisfibi beneapprecans hos fluctuum Y ffW"b 1 i vortices fcyllam inter, & charybdim. zítu- & VIÍ. antesnon vitet? fugiendus eft fcyllz fcopu- lus, declinanda charybdis vorago : implaca- Carnis illecebra, mundiguesvolu- bilis, & infidiofa charybdis muliet eít im» prates blande funt. Syrenule , que dupa pudica: fiquidem fcortis, & meretricibus cantu alliciunt plantium eliciunt : nifi ob ingentem voracitatem charybdis nomcn videtur adhzfiffe; & hzc ratio, cur Anaxiles ajfettus ab nsdem avertaturs djf- ficulzer abiguntur,ac fu- apud Athenzum fceminam impudicam ho- perantur. neftati infidiantem viri, monftris conferat; charybdi, (cy!leque comparet, cenfens, neque Aveantur impudiäarum ï"ecebrarumk draconem, neque chimaram flammivomam, 63, neque charybdim , reque tricipitem Ícyllam, j3irene, qua dum oble&lant decipiunt, - — decipientes(auciant , & fauciantes in- Ferani de Affeiibus Zom. I, teri- t —— RR D 148 DiHcrtatïo LVI.. terimunt, adeó ut que fceminea face blan. perIfaiam chm populum fórraretur;ut à vi2 diebatur, draconisnaturam veftiat, fuósque tiis fe coérceret, ab oppreffione, ab avaritia, difcerpat, occidátque cultores : huc fpectat à crudelitate, monuit, ut converterentur ad Cap15:;verf illud lfaie : Ere' refpondebunt ib ulule in humanitatem , eleemofynam, juflitiam, non 22» tamen eosab incontinentia dehortatur, Dzf- Ifaie 58i 4dibus, & fyrenes in. delubis voluptatis, ubi legit Caldeus, Ee dracones im domo babi- foloe colligationes impietatis, folue fafciculos zationis deliciarum eorum , & feptuaginta deprimentes, dimitte eos , qui confratii funts liberos G omue onus difrumpe , frange efurs- Taterpretes fcribunt : Er midificabunt £&ricj in domibus corum : nimirum quaz blandé vi- enti panem tuum. 69, dentur fyrenes, latvz funt. dulcedine blan- * Sed cut fiavertitab impietate.non come dimenti vencnum obtegentes. draconis * pefcit luxuriam ? fideterret abufuris,non re- apparent in cute . extima adblandientes fy- vocat à libidine? an fceleftius eft, pecunias malis artibus coacervare, quàm impudico a« renes ob formz fpeciem , féd fi larvam 1is- dem detraxeris, ericij funt , utrinque pun- more diffipare pudorem? Non dubium,quim gentes , G animam expungentes à coelo, & tam impuritas, quàm foenus avertant à fum- moBono; fíed quia conver(io quz fperatur à figentes in coeno. — V&h iis qui fe hifce fal- Jacibuscredunt voluptatum fyrenulis ?. vaeh cateris vitiis, ut plurimàum defperatur à foe- mollibus , & voluptariis hominibus, qui ditatibus libidinum; qui enim femel in hoc fitientes mundi delicias, carnis voluptates; ceeno utfues volütantur, difficulter ab ipfo e- Circeum ebibunt poculum, venenum hau. velluntur; veluti vifco capti, ita implicantur, utindeevadere vixpoffint, quia ut dicitur riunt, mortem deglutiunt! vzh éffzminatis L hominibos; qui viasrofis , violisque ftratas apud Ofeam Prophetam, Fornicatj funt, e Of* 45 ingrediuntur, ut vepribus ac dumetis mi« son cel]averunt, 70* Ícré dilacerenturt flores calcant , ut in foe- Tlamma eftlibido, quz fi femel accen- diffimo eodémque tenaciffimo cupiditatum Gatur vix extinguitur, concupifcentiam e- cceno harentes , & quafi clavis quibusdam, na&ta pabulum,quamdiu hae viget;illa ardet; ut Plato loquitur, terrz affixi, nunquam ad lafcivire propterea, qui incipiunt, .non defi- cocleftia afpirent, nunquam coelo affurgant , nunthoc ignecomiburi, quia ignis placets quamvis non fplendorem emittat,fedin fera- ccenóque immerfi, & ganeà demeríi ab omni recedant honeftate, rerámque fluentium de- les cacitatis demittatumbras: ignis eft, qui fiderio , ac volu ptatum illecebris, veluti zeftu ardet non fplendet ; ufit, & non comburit, quodamabreptitotam navent operam , ut ut eó diutiüs poftea torqueat, quó blandiüs allexerat. voluptates hauriant , & veluti equi excuffo Sibi caveant ; qui hujus flammz 'is fcffore fine rectore effroenes, effractis tempe- incipiunt calorem experiri ; extinguant fuis rantiz repagulis; detectá rationis habenà in in initiis hancignem nonalia aquarum effa- fÉgyptum currentes; voluptatibus inhiantes fione, quàm lachrymarum; fuffocent . hanc ferociunt in deliciis : hifunt molles, ac deli- flammam priusquam & pectore erumpat ver& catuli mundi clientes, hi Epicuri redivivi, qui cordis contritione ; qui enim hanc flame iam femel fovet, diutiüs cádem ardet; per- voluptatis idolum dies, noctésque folicitant oculis, contrectant manibus , amplexantur inde ac écalice mulieris Babylonicz difficul- brachiis,(inu fovent,corde circumiferunt. ter labia removent , qui femel ejus felleam 68. Hi funt é fepulchrali cinere reduces Sar- dulcedinem deguflàrunt : ladea videtur danapali; hi é feralibus Manium umbris re- hacpotio , quamvis noxia, quamvis fub mentito candore 'infamem obtegat fodi- vivifcentes Heliogabali, feu homines in vene- rem,& libidinem projecti;ut non tam de'ho- tatem; & quó plus bibuatur hujusmodi lar- minum coetu,quàm fuilli de grege cenfeantut: vatz dulcedines, ferventiüsfitiuntur; acu- endz fitinon extinguendz paratz ; ideóque "Ganeones perditijhelluones profligati,Smyn- dirides molles, quibus compti funt capilli ; difficiliàs evelluntur à venereis voluptatibus, madentes cincinnorum fimbriz, fluentes ce- qui femel earumdem guílàrunt fucatam dul- ? rufatz bucca capulá illàvetere, ac anfata di- cedinem, gne, cum Íe [e in tot flagitia ingurgitent, Hzecqtie tatio, cur Chriftus mulierem 71. cüm vino madidi tot fcelerum fubeant tur- inadulterio deprehenfam inimé fupplicio pitudinem : quia perinde ac qui morbo ali- addixit,fed tantüm ei dixit, vaZe, & jam am- quo, & fenfus ftupore captifuavitatem cibi pléts noli peccare, monuit tantüm mulierem, ut fibi caveret, abítinerétque impofterum à non fentiunt, ita qui fefe in libidinum | in- gurgitárunt mare, vite acdoctrinz melioris violatione thori: fed cur eami monuit, ut guítum non habent : imitantur ptopterea in fibi caveret? quia nimirum timuit, ne in in eandemlaberetur feeditatem : monentur, hortis Epicuros; Metrodoros , Gracósque voluptarios ; in efculentis , & poculentis ga- ut fibi caveant, quibus aliquod imminet di- neones garrientes, Hi funt Volupix cultores, ; /ic:rilm*en,quia cauía adeft timendi, ne illud 1n- Veneris alumni, ad nullum vite ufum , ad currant: monuit igitur Chriftus mulierem nulla hominum officia idonei. Quéd veróà deprehenfam in adulterio , utnollet amplius deterius femel voluptatibus venereis adhz- peccare , quia timuit,mulierem relapfuram 5 rentes nunquam; vel faltem difficulter ab iis- qui enim femel mochatus eít, iterum & pluriss iterat, qu-:,& femel inchoaverar ; eft fi- »de.mx cvelluntur, Hæcque cauía, cur Deus .qui- Affectusavellendus à niundï deliciis;neiftze iids evellant &e. 149 uidemhoc viuiüm adeo blandum , ut viam cumà ceeteris zegritudinibus; velunicà vocue fibi emolliat; fternátque proclivem, uteam lá, aut nutualios curavetit. femel ingredientes alliciantur ad inceffum: & Sed quod admirationem movet, non 71* ideo nonnifi difficulter retrahuntur , qui ab t Samaritana tantüm, fed etiam vir aliàs pru» hifce venereis voluptatibus trahuntur; argu- dens, ac regià infignitus dignitate eandem mento fuit prolixus Chrifti (ermo cum Sa- prodidit ceecitatem, '& duritiem..— Preetexe- maritana. Sitivit JESUS fceminz luxurio- rat Natham Propheta David Regi totam fui Íx falutem, puteum adivit, é quo mulier a- flagitii foedam hiftoriam : verüm David ra- )9. quam confueverat haurire , acceffit G. ipfa tus fabulam cani de extero qu»piam,Prophe- cum fitula : pluribus verborum deliciis ad- tam redarguentem audivit, nox1 ut reus pos- nixus eft foeminam delinire ; multiplici al- nam fubiturus, fed ut Judex fententiam la- legoriarum lenocinio eam demulcere; imó turus; refpondit fiquidem David : Fivitt Ref. ff & rationum efficacia ei fuadere, ut fanctiori Dominus , quoniam filius sortis ef. i , qui aquá fordes, quasindulgendo fenfui contra- fectt. boc. Et càm alia proferret. incitantia xerat,feliciüs elueret,& depulfis mentis cym- ad punitionem Rei;indignatus cunc Natham meriis defineret ceecutire , acrationis oculo Regisfermonem difrupit , eámque arguens dixit: 74 es i/le vir, Oh czcitatem nocte inciperet videre, quas ipfa congefferat feedi- tates, ut eas deteflaretur, lacrymisque pur- ipsá obícuriorem ! cüm David poft enarra4 garet: plurimum impendit JESUS laboris, tumà Propheta illuftri allegoria fuum patra2 ut mulier libidini affueta refipifceret; fed per tum fcelus, adhucillud non videritz imó itz Z multum temporis oleum perdidit , dum a- obduruit poft patratum adulterium, ut i quam quaereret, quá foemina, quas contraxee Propheta vulneratus ictum non fentiret , ex- 70 rat, lavaret, fimülque levaret fordes: prae- plicatum fibi turpe facinus non agnofceret, n flitit tandem, & refipuit, fed poít prolixa & Judicem fe crederet, quem fcelus Reum verborum lenocinia, poft multas fuafionum convinceret : & cum capitale fupplicium tu» allicientias, poft plures argumentorum ex- liffet in raptorem ovis; non intellexit , fe hibitas rationes : Ício unicum Servatoris ver- uxorem rapuiffe alienam : rubere noluitqui bum fuffeciffe aliis hominibus reverfuris ad voluit fedari; quianimirum libidinis zegri- meliorem frugem : hominibus piícatoribus tudo adeó altiüs fuas figit radices, ut vix di« laxantibusreua in capturam piícium dixit velli ampliüs poffit, »5 Venite poft ane , & itatim reli&tis retibus, & Hinc qui femel hoc libidinis inficiun. P] L navi fecuti funt vocantém. tur vitio, nonni(i fcediffime olent , nonnifi : ;lli 71 Publicanus vix invitatus;ut Chriftum fe- fcurrilia, & verba proferunt venerem redo- ^ queretur , vix audito eguere me, re(ipuit, & lentia5 quia pus ulceris intus corrupti,foras £ Chtiftum fecutusin ftudiis virtutü profecit. [4 P(aluse728 foetorem emittit , cogitaverunt , & locut Audivit Doemoniacus Ephephatha, & (tatim fémt nequitiam , nimirum cogitaverunt tur- fuit locutus, Scio quatriduanum Lazarum pia, putidumulcus intus admiferunt, & lo- auditá voce Chrifti imperantis $uzge, ftatim cuti funt foeditates ; quia non ibi quiefcit é Manium umbris rea(lumpto Íípiritu. pro- Ícelus, ubi nafcitur, fed inftar (luminis fons diiífe in lucem. iNon me latet claudos,fure tem deferit, ut montium difrupta petat, vel dos, cacosad unicam Salvatoris vocem fta« camporum planities perfluat: cogztaverunts tim obfecutos ambuláffe, audiiffe, vidiffe, & & locuté funt uequitiam, — Cavendum eft,ne aliislaborantes zegritudinibus priftinze fuiffe turpes admittamus,minüsque foveamus coa b ; fanitati re(titutos. Sola mulier affuetaim- gitationes, quia libido fi femel mentem oc- puro libidinum igne ardere po(t prolixas fua-« cupet,foris per oculos, per labia profilit ; fi fiones, poft validiffimas rationes , .poft tot in corde floruerit, in oregerminat. Daime convincentia argumenta , vix fcivit fe fle, puris intàs zeftuantem flammis, da mentem Gere ad. refipifcentiam ; exprobravit Chri- venereis fedatam cogitationibus; & is non- ftus religionem;objecit ignorantiam,fed mu- nifi turpia loquitur ; nonnifi verba Vene- lier Samaritana Ghriftum ridet ; mentitur rem redolentia profert , cogitavertnt,G [o- 710 coram veritate , & ex hauíta € puteo aqua euti funt nequitiam, non aíferit preeconce- potum denegatei, qui fonserat totius refri« ptam mente nequitiam emicuiffe in oculis, geri , G folatii: f1 fe defatigatum dicit, ut rubuiffe in vultu, palluiffe in genis, fed pro- infringat inflexilem foeminze : pertinaciam; diffeelingua: quianimirum hec humani hzc durior, viribus ex itinere deftitütum re- cordis exploratrix, & interpres, quae intus darguit ; fi prze fiti . videtur Chriftus lane cor fovet,vel mens cogitat, forislingua pro- dit, gueícere, mulier, nec aquze guttulam offert Vel fortáffis adeó tenuis, levisque eft in folatium; plurimum debuit Chriítus la- venerea voluptas, ut vix mentepraeconcepta PA " borisimpendere , ut ferreum mulieris cot traníeat per os;. eft fiquidem omnis terrena emolliret ; quia nimirum libidinis motbi fe- voluptas perinde ac umbra tranfiens,& in hoc mel connutriti,quique non (tatim corrigun- tantüm fitma, quia nunquam flat, fed fem. tur, curam femper difficulter fuftinent. Oh per fluit, & ocyffimé currit. Umbra eít quam difficilis eft impuritatis curatio, cüm omnisvoluptas, G umbratilis, quia nil ha- vel ipfe cocleftis Medicus non nifipoft plures bet; quo fubfiftat. impenfíos labores valuerit mulierem fanare ! | Expert ushanc umbram fuit Jonas: Et Cap,a, L. ] Verani de afecibus Xom. I, &j egrejus — H n 1$0 -Differtatio VI, egreffue eft Janas à cioitate , € flevit contra ptates feces fuäïü&!uþïätïs; excrementa fos Orientem ctuitatie, & fecit fibymet umbracue latiorum, gaudiorum inanes umbrae. lum ibi, nimirum non quieverat voluntas Hinc fame petit, qui terrenis (tudet voz 71« Jonz in utbe, quam deferverat, ut commo- luptatibus fatiari: inanise(t, & vacua,quze- :diüs ejus fpe&taret excidium: verüm fruftra vis extra Deum voluptas , que propterea expectavit quia exarefcente hedera, quee ca- fatiarenon valet, nécappetitum explere ? non enim corporis famem cibi umbratiles,ac put inumbraverat , fol acriüs feriens eum vulneravit,aduffitque, Fecit (ibi umbracu- picti feu ficli fedant: neque depicti fontes lum ; & fedebat fübter illud in umbra, & la- perpratorum florulentas ripas decurrentes zatus eft Jonas füper. bedera latitia magná , fitim extinguunt, recté de non reclis volu« qua tamen cüm ílatim exaruerit, vería cít ptatibus ait Joannes Tollenarius : Cuzrei !2 cop, T. leütiain luctum : petivit anima fua ut o« aptiàs profanas woluptates: comparavero *** reretur, & dixit : Meliuseft mibi mori,quam ^ quamwen[a Heliogabali,quaim ad ludibrium vivere. . Oh letitiam vere umbratilem ! i amicis infiraverat, n qua cibi omnuesé vitro gaudiuminane! Ófolatium breve ? hedera- ad imitationem veritatis effeli, izritanda pa- cea hzcvoluptas duplicem hoftem habuit fo- tihs, quàm fedandae orexi inferuiebanut : & lem, & vermem ; G brevitotus apparatus tamen placent id genus menfz , inhiant vo- hujus umbrofe voluptatis evanuitz talis luptarii earum ferculis;licét.nunquam reple- eft cujusvis terrence voluptatis conditio; flo- antur, nunquam fatientur ; fed f(emper fame L ret hzc fuübinde per aliquid temporis, fed torqueantur; nonenim poteft voluptas fa« huichederz proximum femper imminet exi- mem fedare, ftomachum. replere, cum ipfa tium. Sunt pluresin mundo, qui deliciis Íemper famem patiatur. alieng. indigentizes diffluentes, quia divitiis affluentes, Lucullia- quia ut fcité S, Laurentius Juftinianus de con. nis menfis, Apicii dapibus ventrem faginant; tinentia, voluptas femper famem patitur a Cap. 2« funt plures rediviviSardanapali; multi é Ma- qui alienze fami expellendeé apra erit , quze nium umbris reduces Heliogabali,feu homi- Íuam nusquam valet auferre? qui volupta- nesin venerem, &libidinem proje&i; funt tis famelaborat, neceffe eft. fame jugitet pluresSmindirides , qui nonnifi rofas quz- torqueatur: & nihilominus. ade$ ceci funt runt voluptatum, florésque colligunt deli- voluptarij, uthzc ludibria non videant, has ciarum? fed quamdiu in hifce perfiftent de- fallacias non agnofcant ? .quia nimirüm voa« liciis ? quantum ipfi temporis impendent in luptas mentem adoría ocalum eruit ratios 4 hifce voluptatibus? cum Deus fubitó aufe- nis,ne mala,qua imminent, videat: hinc ^ goná 2. rat quicquid erat umbraculi: Ez paravit voluptasnon umbra tantüm fallax,fed & fu- Deus vermem a[cenfu diluculi in eraflinum s mus mentis dicitur ; non folüm quia lachry- & percuffit bederam, & exaruit. maseliciat; quod fumus przeflat ; fed quia Paratz fi fint umbratiles voluptates ; mentisoculümturbat, & confundit, ne quze 76. patati funt quoque vermes, fivehodie, five imminent difcrimina,videat; fcité S. Antos cras habituri voluptarios hofpites, imó & nius Patavinus : Polwptas tamquam fumus Serm.3.do- efcam in fepulchro; cujus umbrá extinguitur mentis oculos turbat, quia fcilicet. mentem «zic.poft ftatim quilibet mundifplendor; cujus lapi- confundic, & à fuo deturbat fuggefto; & ni- ba[chs , de clauditur omnis humana felicitas; cujus hilominus aucupantur voluptarij hunc fu- fine definit omnis hic inccpta volaptas. mum, quo caccutiant, ac precipites in imum Quàm umbratiles funt , quàm fluxe mundi detrudantur eerumnarum,feque à coclefti ex« voluptates, quz ftatim ad Manes, umbrás- cludant beatitate; appofité S; Petrus Damia- que delabuntur? & poene quz fequuntur ; .Ziä,;.-epik. o nus; Quicunque fe carnalibus lenociujs pe- eternifunt cruciatus, qui imminent in ge» tulanter inmergunt,gaudium a fe eterna fe. 1j, licitatis excludunt , Ícilicet eternüm futuri henna: quis adeó delirus. & à fana. alienus mente, ut velit unam , vel alteram volupta- infelices, qui momentaneze adhzferunt um« tis horulam ita mercari, ut pretium exhibeat bratili voluptati, quia momentanei gatudij fupplicij &eternüm duraturi? Mentem aliam fpecie decepti à fummo bono fe averterunt. ebibat, qui coelo natus, cceleftibus inhiat vo- Veram voluptatem nonenancifcimur , ni(i in luptatibus ; & fapiat eamente, quáfanctus Deo, qui eftfons, & origototius verze vo« Anfelmus, qui in fuis alloquiis cceleftibus luptatis: folusDeus potis eft. noftram ex« , Deum totiusbonitatis, & folatij fontem al- plere vacuitatem, auferre famem , veré D, loquens ait; Pota se torrente voluptatis Augufítinus - 7020 anima non fuffcit , uiff Sermais. vel tuasut nibil jam mundanorum deguflare libeat quite creavit : quidquid aliud appreben- 40.€x no'vif. geneuata dulcedinis: extra hunc fontém to- [imä &ditis,. dis , miferum eft , is tibi folus potest fufficee tius bonitatis,extra huncredundantem verze "& quf' ad f:mi!z'mdinem/uam té fecit. & voluptatis torrentem cætgræ in mundo volue l Sd (0) d DIS- : & (11) 2d 1 m ir àr Q^ h * "w Immodicus affedtusin veftium luxum ni- ^T. fi coérceatur, dum corporis ftudet ornatui , e/' J* mentem devenuftat , animámque deturpat, S, I. Abufus , me ab earum decente , ac m odgjïa C;zz;oz'tur w»zräw'wqþi;zm :ifn affecius abfcedat, C A w Z p5 pZ T. ^ Eftium ufus poft Proto- :quibus fortuna minüs arridet, lino, feu gof- 1 D s l Qu — parentum noflrorim fipio corpora tegant ; lana fiquidem apud l L (r. , »lapfum eam excitavit Synas cum maximé fuppetat, minimé texi- 4 ATH Ls Y E D in hominibus conten- tur. Sagisitidem ad veterem Hifpaniee con- !d NeN N A tionem , ut difficulter fÍuetudinem utuntur media fui parte cri- ( N Es ww ( üf& S 2V j valeat mentisconfilium Ípatis, rugosísque, fusátamen, G expli- u A (55 ( - ] * immodicum coé&rcere €atá lacinià , laxisque tanicis : fagum ta- —— qnen in levo confibulant latete. "Talari iti- affe&umin abufum or« matüs: fi enim vatios ubíque gentium veli- dem utuntur tunicá , quam , qui é tegia imus ubufus veítium recenfere , ac tempora Íunt flirpe , Principümque fanguine oriun- anteacta luftrare, non hominem exhibebim?, di, autfuperiore aliquo Magiftratu fun- fed Protheum imillenis formis fempet vari- guntur, vel maximé circa balteum ;. alio- À um. Scimus anteacto fzculo moris fuiffe , quin limbo tenus acu induílriofa eleganter pingunt ferico auro intertexto, Caput pree- ] quóauro pilei coronarentur ad regiz frontis amaginem 5 -& collaria ftrijs,feu à finuofis €elío , ac rotundo operiunt pileo ex tenue iffimis virgulis atro filofubtiliffime, & ele- «analiculis protüberantia, velreticulato , & denticulato opere , minutis maculis elegan- ganter praetextis, «Caligis itidem utuntur tiffimé depiéta collum obamibirent ; ex quo affabré fa&lis , cothurnísque elegantioribus , vermiculatus adamante multiplici , alióque &alceísque bombycinis obftragulo perpolitis, h3.H n pf £emmarum genere corufcus torqucs etiam Hyemante veró tempeftate, ac rigente aére 1n fymbolum penderet fervitutis exhibendze pelles induunt pretiofas muriumScyticorum, ib vanitai : Ícimus corpus veftibus Attalicis fuaviter calorem foventes , quibus etiam foe« «ircumamiétum , quas aceuratiffimo Mean- mine zequé , ac mares colla circumfovent. dro, &flexuofis in morem Labyrinthorum Sin veró Eois é regionibus ad occiduas 3- tranfeamus ; populi in Americano tractu ambagibus ; labor improbus implicavit : fcimus manus revolutis ad brachium inis nobis obviabunt operis plumarij fcientiffimi, f.!.q;;/; : ;, «arbafinisintumuiffe ; digitos adícito gem- ea fiquidem arte difcolores ex volucribus de- marum fplendore corufcáíle ; crura Hercu- cerptis plumispifiulas texunt;ut omnia prout leo fafciarum nodo conítrictatumidos pro- alteri magis placuerit , exprimant ; nimirüm rexiffe umbilicos ; & calceos lunatosin au- rerum cunctarum imagines, hominum effi- reamrofam termináffe , quó etiam in pe» gies , brutorum varia genera , plantarum , dum pulvere vanitas floreret, . Imóà fcimus ac florum, acvivum depiclas fpecies ; ídque tam vatium fuiffe in ufu veftiumornatum, praftant tam pertinaci laboris incubitu , tanx ut nulle fuerint gentium nationes, qua in rigidá fuze manüs cenfurà, ut uni plerumque veftitu confentirent : fiquidem Sabini pal- plumule rité concinnandz ,verfandze , ac re* E lium , Gafiacam Grzci, Togam Romani , verfandz , nunc in dextrum, tíunc in levum , H9.15. ul Braccas Galli , Rhenones Germani ,. Stti« mox re&to, vel obliquo fitu integramimpen- t wf gium Hifpani, Dalmaticam Dalmatz , Pe- dant diem , & lubinde potiorem no&lis par- tem,ut omnia rité congruant ; G ea dicun- ;; plum Troades , QCaunacem Babylonij , Candym Perífz ; Myotam Armenij habue- tur fubtilitate , & elegantia difcolorcs con- runt in ufu, texere plumas ad corporis ornatum , ut om« 2: Quéd fi veflium ornatum velimus te- nes fuperent Phrygiones gloriá Babylonicee cenfere , quo remotiífimé ab Europa utun- acüs , ubique terrarum commendati(fimos : adeó excrevit ubique locorum , & genti- tur populi : moseft apud Synas , quó divitijs g ROL affluentes, acincaítris militiam exercentes um veftium luxus , ut fingule nationes vi- ferico verficolore veftiti incedant, & plcbei deantur de primatu certare , fpolióntque . j Qs 152 Differtatio VTL delicätïoribuä pellibus animalia , elegantioe mus ex mulíetüm inauribus höh aliquem éx ribus plumis volucres, mollioribombycum plebe, non unum ex fabrili arte prvarica- opificio vermes , morbidiori lanà oves , ut torem , fed facerdotem ipfum affuetum in humanum corpus ex alienis veftiant fpolijs. altati victimas Deo offerre , vitulum confla- Imó ut aliquid adijciant nitoris vetlibus , viffe 9 colendimque populo exhibuiffe. mau— quas fibi contexunt , terram ipfam exente- Utinam non effent facerdotes , qui noftris rant aurum erepturi ; & quidquid pretiofi adhuc temporibus gloriam incorruptibilis Íuis claudit terra vifceribus, Eritreum e- Dei commutarent in fimilitudinem Vitali tiam depauperant, futsque fpoliant marga- comedentis foenum ! utinam cum vana, ac titis, Quin eó-vi(ze funt in cultu veftium larvata muliercularum pulchritadine , & sentes infanire , ut Fannefiauresipfas adhi- . pompa idolum non colerent vanitatis pro buerint, quibus nuda corpora contegerent; Deo vetitatis! utinam non fuppeditarent , & ne unum tantüm referrent fabulee Midam apfi inaures,& reliqua mundi muliebris orna» auribus afininis infignem, fed multos pot- menta, ut &ipfi fuain foeminisidola colee fent veriüs populiafferre, ac referre fuze va» i rent: ideo plerique ad hzc convertuntar nitatis tefles : imó qualis olim non fuit in idola, quia infule nimio luxu fplendent- ; una urbeRoma hujus luxás triumphus ? ibi nimio ornatu fuperbiunt. enim Meconas ftatim occurrit moll vefte die Sub primis ecclefiz ínitijs cüm pifcato- f. ÍcinCctus ; Sextus Pompejus pallio contectus res ecclefias adminiftrarent , fané&lé pluries ceruleo ; Cato Senior cum praecurta , fed rubuerunt infula repulfam paífz ; íed ubi candida toga; Caeíar cumlato clavo imbri- pinguius effe coepit facerdotium , menía cato ; Caligula depiclà penulà frequenti ditior , ornatus fplendidior , non detunt , qui vermiculata adamante contectus. Scimus dignitates colant ; quamvis officia non ex- ex monumentis ptifce Rome , Neronem colant 5. quia qu& ornant , facilé cultum J nullam veftem bis induiffe ; Auguftum qua- extorquent; abijciuntur veró , quse onerant. tuor tunicas, nec reftriclas, necfufas affump- Abijciant, qui dignitatibus ecclefiafticis in- fiffe; Marcum Antonium pretiofa veftimen- figniuntur opera tenebrarum , & induant ta induiffe ; Vefpafianum neglecto quo- armalücis, utmonet Apoftolus, — Abjjcia- 44 Rema« 770$ 13, vis in veftibus luxu ; & ornatu vix àgrega« «s opera zenebrarum , 68 induamur arma rio milite fe diftinxiffe; Antonium Caracal. Iucis , non vult Apoftolus , facerdotes ar& lam ,. & Lentulum dibapham induiffe , feu mari lucis armaturá, fed indui, quia nimi- purpuram Tyriam bis tinctam; fuit enim di- rum militantibus fub Chrifti vexillo veftes bapha Tyiria , que in libras denarijs mille funt arma , quibus tartareum hoftem expug- non poteratemi, quà LentulusSpinter zdi- nent , carnem profternant , & de mundo lis curulis primusin przetexta ufus improba- gloriosé trinmphent. tur annourbis conditze7 oo. Demetrium ve- Sunt autem heclucisarma , quibusnos €, ftes adhibuiffe a(trorum varietate fpeéctabi- indutos.vult Apoftolus ftudia virtutum , exe les, quibus nimirum fydera transferret in ercitia Chriftiang pietatis, incrementa fan- terras, ccelümque ficut pellem terreftris Ju- Gitatis ; ipfa enim juftorum opera arma funt piter extenderet; vel ut folem caeteros inter lucis, quibus ad terrorem fulgurant infero- homines fe proderet fyderibus coronatum, rum, G blandé fplendent Superis ; funt ar- fed undique ftipatum vanitate. malucis, quibus caftitatisniveus candor , GE 'þï l- Utinam non Jovem tantümé fabulis re- aurorz purpureze charitatis fplendorinhalae Non vocarent, quem imitarentur homines velti- tur , nóxque libidinis difpellitur; um luxu, fed quod deteriusex luxu ad idola enim arma lucis pectorailla dixeris mulieb« devenitur, quibus & cultum exhibent vero tia,qua ad mammas usque nudata intuentie Numini duntaxat debitum. Nonne Vitu- um cordaferiunt , fauciántque inflicto ple- lus in eremo ex veftium luxu , ex muliebtri rumque lethali vulnere : eft quidem fucata ) ornatu , ex inauribus conflatus fuit in per- ibi albedo ; nontamen , quz diem aufpicee Exod. 315 niciem , ac fubverfionem populi ? Tol/rte zn- tur in aurora ; fed queenoctem quávis cym- aures veftrat , G nonnullis interjectis! addi- merià tetriorem fecum trahat in gehenna tur; Erfecit exeis vitulum : bi funt Dj tui, Quis enim hunc mulierisafpexitcandorem , Utinam nofltis etiam temporibus veflium -quin fno priüs in eorde noctem tranftulerit ornamenta in fimulacra noa tranfirent Ido- impurze cogitationis , quá oculusipferatios Jorum , & cultui divino preferretur ornatus nis eruitur ?. Vult Apoftolus , Chriftianum corporis: quot puelle, acmulieres fpecula indutum armis lucis , feu ornamentis, nito confulunt , & corporijornando , eam ma-« ribüsque virtutum omnium; & non in cor- tutini temporis potiorem partem infumunt, de tantüm , fed & invultu, totóque habitu ut vix facris interfint, vix ip(is fuper(it tem- candefcere caftitate , ruberecharitate ,fplan- pus debitum fupremo Numini exhibendi dere ceeterartum virtutum radijs. cultum , quem vanitati impendunt ? i Iíra&- Rurfus vult Apoítolus, non ut artmemur, 7 litze confuetis contenti ve(libus,fecum in e» fed ut indnamur arma lucis, ut inde difca- remum inaurium non detuliffent ornamenta; mus obtegere hoc indumento , qua vanz fe foediffimé non coinquináffent probro ido- gloriolz poffent effe incitamenta , & ad o- lolatrig , verümque Deum«oluiffent, Sci- - dedli« Ítentationem omnem , & jactantiam na- d n ós devenuftet. I$5 Affe&tusin veftium luxum Cbäzc&hdus,nc reemiale: Unde bic nobis pavo? fcd utinam, niandam. flures hac arma lucis non in vit- tutum culturá, fed in fceminei corporis cul» ut pavoni poflet uni ex ijsdem lemma infcribi tu perCI'S &quaerunt, non pugnaturi , led ex- vanum poflbabet orbem, íeu caud&, floccíque faceret hujus muliebris mundi vanitatem, pugnandi : afpectus immittunt in mulietes , * . Veftes, qua corpus ornant, perfepe 1O., quarum ornaius , ac fucus arma funt , non animum onerant, Gteógraviüs, quó vanis tamen lucis, fed tenebrarum ; cüm rationis taseít levior; vinciunt pe&tus , amiciüntque oculum nitantur ftatim eruere; & mentem cceca obducerecaligine, — "Fransmiffze fiqui- latera ad modiciffimam fphoericitatem , ut eb fominarum pompa grandiot appareat , dem per fenfuum externorum vehicula fce- 1 quo exilitas eft minor: confutze fraudibus mineae pulchritudinis fpecies , ita hominem íunt hujusmodi vefles , — quae intuentium rfapiunt , mentis aciem obtundunt , ani- mentem illaqueant , viaciüntque ad infamemn mümque fuo perítringunt íplendore ; ut impudici amoris famulatum, | Videmus au- tametfi folutus fithomo, acliber; fuavi ta- b rum varijs difcruciatum fupplicijs , elabora- men captivitate laqueis irretitur amoris , .tum arte; ductum in fubriliffima fila , & quibus larvatis adhzrefcit voluptatibus ; ut contextum ad eximiam pulchritudinem , eá ex mille vix unus recenfeatur Ulyfles , qui Circea veneficia deluferit, «üm íocij dolofas , duntaxat ratione , ut muliebri cogatur orna« tui infervire , cujus & flavze comze adici- f. ingreffi zedes , epotóque voluptatis poculo titie , tum apparentes , tum fubiucentes ; in belluas degenerárint : & licét pluresfint, & crinium nodi , acimpofture ; tum cir- qui nullis lenocinantis illecebrze frangantur cumfluentia, & pellucida velamina, mentis conatibus ; pauci tamen , qui corpotis in» rodunt levitatem , & capitis inflabilitatem ; dulgentes oblectamento , Vitiorum non ca- quód enim lapidum fplendores, gemmarum piantur preeítigijs, -eratize , unionum candores caput circumíe « 3. Foemineis tamen fe ptl'lodit veftibus levio- piant, hoc adícititio nitore , hoc fplendido rem, qui ex veítium ornatu, luxüque im- ornatu clariüs umbras proprie czecitatis obij- modico aliquid cenfet poffe veri gaudij hau- ciunt fnfpiciendas ,. 1 hujusmodi pompa ad rire : illud notata videtur dignum , quód Ri eum dirigatur finem , ut procacibus oculis 1j. Begbed apud Hebracos zequé de dolo dicitur, idolum exhibeant , alliciántque meretricio ac de vefte, quia nimirum fcemineze prze- fertim veítes translucidae homines fallunt , -faítu ad turpia; quia tunc naturalem Des imaginem adulteriná hác foedatur pulchritu. quos irretiunt, utperdant? ornant quidem dine , devenuftatur ornatu, obfcuratur ni» corpus veftes , fed animam devenuítant , ac tore; & tunc£rons, verba , vultus, capillatue- onerant ; & (ub veíte fraus latet , i ex ve- ftium extimá pompá veftes ferentium pretio rà, manus , corpüisque totum blanditias vie metiamur: coníuta eítdolis , referta fraudi. . dentur fpirare, fedut virile peclusemedule« lent : teneritudinem. manuum , pectora h bus veítis , quee intuentium oculos ailicit ; menrémque illicit, quam dementat. mollia , & vultus nitidos produnt, fed ut validiüs hominis expugnent fortitudinem. Fugiendum propterea omnino eft ha- 1 Ie . J. 1. rum improbarum muliercularum conforti-. Mulieruhi translucida vvefies con- ' um, quiaut monetSapiens: 4agis placebit. - commorari Leont , 6 Dracomi , quam babi-. feta fant fraudibus , / intexta delis tare cum muliere nequam, ldque experc ideóque funt oculi ab jsdem avertendi , & clariores prae ceeteris Principes pietate, fae ad mórtem convertendi , non arriden- | pientiá , fortitudine David , Salomon . Sam* tem in gemma , fed terreutem Íon evidentiffimum reliquerunt pofteris do- in cinere. 1 cumenturn paífi infame, funeftüimque mulie- 9. Unt, qui delicijs fibi videntur diffluete, rum jugum; ut qui fteterint incaflris, pug- " ( veítibus utantur ad omnem coníutis, naverintque contracatafraclos exercitus, ce« S ciderint poflea expugnati in gynzeceis ab im- pictísque elegantiam ; hinc videas ve- ftes plerumque adcó fubtiles , ac translucidas, . pelli muliercula, Quot viros eruditione ut nunquam tam eleganter Arachne Lydijs claros , ingenio commendatos , prudentià infignes , dignitate confpicuos non vicerunt, telam delicijs illuferit; necita graphicé deli- batz furtum pudicitiae Philomella diltinxe proftrárunt , ac miferé foedárunt muliercu- lz ? proinde monemur longe ab ijsdem ab rit: fant enim Belgice , Gallice ; Anglicee manus hodie Attaliéís eruditiores opere effe , longà fac 4b ea viam tuam , & ne ap- r Phrygio eleganter pingentes veltes , quibus opinques foribus domus eius : quód fi pro« j ibemur proculà foribus domás abire ; vel nubiles puellz ; vel delicatuli Ganymedes utuntur: non tot videtur.gemmare floribus quantó magisà contubernio ,. colloquio , pavo , cum floridum verillud pennarum in familiaritate? quidquid enim id generis mu- liercula loquuntur, quidquidoftentant , e orbem explicat , quafi coelum micantibus L ftellis inoculatum obijciat . intuentibus ; tendunt , ut virile cor feriant ; . laíciviore quantum in veítibus Juxaum & ac elegantide przefertim acu per crifpatam comam luxuri- ante , curiofa oculorum ja&tatione, inceffu coragium oftentant venuftuli Parides toti ex cataclifta nitidi , in quos retorqueas illgd pa- moll';ore, voce blandá , & effga&ä " gegu ad mo» !(4 Differtano VII. mode(ftiam minuscompofito ; qued fiobtu- templis videamlis fquatere altart4 ; fuperbire. tibus ubera proftituant ; velo non integente fepulchra 5 vilefcere lateritiasatas, & nitere pudorem; fed decorem mentiente , ;etiam fplendentes in fepulchris ftru&turas. Ubi virorum glaciem;ac frigora folvunt,vertünt- feditumjcadaver vermium eft efca, plerume que in zftuantes fornaces : funt enim omnes ue ÁAchates , Amethyítus , Chryfolitus , non folüm ornatus muliebres , fed & pecto- alitsque depicti lapides ex exteris, diffiisque ris nuditates invitatoria libidinum, follés- Provincijs non modico fumptu delati ,. & que impuris excitandis ignibus accommoda- excifi laxam compingunt fepulchti mollem, ti, Quid cum calliblepharon , feu fuccus Otempora ! ó mores! fplendidiüs jacet ci- herbarum , florimque tin&lurz palpebris ve- nis in tumulo , .quàm colatur Deus in ata ; nuftandis , genisque fucandis admoventur? vilius in Syon Dei fufpicitur tabernaculum , quid cum corporis membra laciniofis pom* quàm in fepulchro claudatur cadaver, parum , ac deliciarum ineptijs veftiuntur , Vix impoflerum erit , «qui mortem 14. pratenditur ? quàm luxurie negotium , ac 'exhorreat , :'cüm humana corpora exanima pudicitize in(idiari? tunc'eó validiora 'ejacu- fplendidiàs jaceant in fepulchris , quàm fe- lantur ignita tela, quo é niveo prodeunt vul- deant in Cathedra ; quin nitidiàs alicubi tu: innumera funt adminicula , quz ex fuc- fepulchra rutilant , quàm folia; & Manium cis herbarum , 'ex nitore'gemmarum, -ex "umbra pretiofiüs triumphant, & clarefcunt i6. candore unionum , 'ex auri fplendore , ac ànlapide J :quàm fplendeant interdum Prin« ferici teneritudine accerfuntur , ut fucatee 'Cipes in. cubili, Quis non obdormiat in famulentur pulchritudini , & nzvi, acvitia orte , fi fplendidiüs jam homo jacet in fe* deleantur faciei ; *quafi naufraga fine hoc pulchro , :quàm federet in trono ?. fi pre- adícititio ornatu forma effet , :ac fruítra lu- tiofiüs 'ejus cinis triumphat inter Manes , deret: & reveravalentiori lenocinio fortiüs quàm 'ejus corpus fplenderet inter homines ; virili robori illudunt'multerculz, cum hisce cum viveret ? ad'id devenit hominum am. ludunt vanitatis quisquilijs. bitio , ut fepulchralesumbras ipfa luce fplene 126 Secedendum eítà noxio feeminarum con- didiereshabeat adfcititio ornatu , rarioribus tuberino, ab hocornatu , quo retia laxantur; élapillis mutuato : quid aliud id videtur, utvirimiferécapiantur, Hucflectitur, quod quàm exultare in fupplicijs, fplendere in Pfalm, 12. David eniximàDeo petijt. — Jumznaoculos umbra , fuperbire in pulvere, fplendere in 75605 , ne unquam obdormiam in morte : ue fordido cinere , & fuperftitem viverein ipfa quando dicat inimicus meus pravalui adver- morte? Vana hec ornamenta hominum ade fs eum , fed quid? ergo obdormire in mor- jecta cineribus quafi refpexiffet David , & te , perire eít? fimorüus'meditatio ftimulus à tanto fulgore aliquid contraxiffet cacita:is, eft advitam,ad refipifcendum , furgendüm- Deum enixim rogavit , quatenus dignare- que ab umbra mortis , 'cur detrectat David tur; has caligines fuis propulfare ex ocue ebdormire in morte ? (orían ad'ornatum lis, & non finere, utinmorte indormiret, allufit muliebrem; cüm morisfit non folum. Illumina oculos meos , ne unquam obdormi- ?[2tm '32. ex corallio mortis fimulacra€ collo geftare ; am in morte : concupivit in Domino ob- verüm ex pellucidiffimo adamante integram dormire; ideóque recu(avit , 'timuttque ; Calvariam; ut in ornamenta mulierum e- ne obdormifceret in morte. 'Pudeat virum tiam tranfeant funerum terrores ; & ^mors equeftrem , alitimque deterioris notg , fed ipfa difcat jam ampliüs non effe horrori , fed divitijs affluentem fepulchra ad faftum eri- luxuij & dedifcat pallere, quz incipit ru- gere ambitionis , exiguum cinereni , putie bere in corallio , vel fplendefcere in; ada- dümquepulverem:-complexura , cüm Reges mante, Eó devenit foeminea amibitio , ut ipfi , & Imperatores hac fuis & fepulchris qua mortem fugit ut noxiam, mortemermat, adfcititia ornamenta prorfusexcludant, Ine ut adblandientem. jufté agunt , furripiintque jus .Libithinz Id certum , inter 'Princ'ïpuni gemmas proprium , qui fepulchra 'fplendidé 'exor- l*ie mortem fculpi fplendentem ; & ipfemet in- nant fculptis , vel fufis flatuis , flipant la- ter gemmas Sereniffimz Mariz Antoniz nup- pillorum pretiofitate, ac cefis marmoribus tz Maximiliano Emanüeli Bavariz Duci a- muniunt;quia cüm terrere faltem liceat mor- damantem vidi craffitiem nucis avellanz z* tiin propria'domo ,jus iftud illi furripiunt ; U, quantem, qui mortis fimulacrum, feu Cal- adigüntque fepulchra , 'domüsque mortis variam affabré fculptam exhibuit; ut mors ridere in flatuis ,. -& atridere in fplendore nonnifi pretiofa impofterum diceretur etiam pretiofioris ftructurz, : ixconfpectu hominum , cum apud ipfos - /Liceat morti falt*em'in*feptilcïrrïs-; Qqua I5, etiam triumphet in gemmis; effingitur mors incolit, terrorem afpicientibusincutere , uc ex gemmis , fculpitur inadamante , ut fi in vitam faltem meliorem inde hauriant ; li- confpectu Domini pretiofa eft mors Sancto- '*eat Manibus fuis umbris terrere pertran- rum ; fit etiam mors Principum putanda feuntes , ut mentis'oculos adaperiant , vi- pretiofaà cateris hominibus, cujus imago deántque , quàm vana, quàm futila fint htr- tanti eft pretij, ac ponderis, Imó non tane mana quzque : liceat cineri , ac pulveri tüm mors prctium acquirit in gemmis , fed, fordefcere in fepulchris, ut memoriam ju- vet hominum viventium , & recordentur & in ipfis fepulchris , cum plerumguc in fe "d Affcftusinveftiumlaxam coércendus, ne nos devenuftet, 1sg feex luto effictos, & inlutum mox folutum Ultró fatEOr in quovis certamine , in iri, on rideat , nec arrideat mors intu- quavis inita pugna poffe jacturam reftau- L * id autem omnes mulo; non eniteat ingemmis , non pendeat rari, victoriam reparari & collo ; fed altiasinhareat mente: eatenus inficias eunt in Libiting congreffu , & mor- 3morshominem juvat , quiaeidem eít formi» tis aggreflu ; quippe nec virginitas femel dini; cavetenim , qui timet; íed quisame deperdita ampliüs reparatur ; neque zter- pliüs mortem reformidet ? - fi hec rubet in nitas femel amiffa inftauratur ? talis eft na» corallio , fplendet in adamante , nitet in tura virginitatis flos , ut femel deperditus gemmis , ridet , & arridet in fepulchris? nullo fiat ampliüs pretio venalis, nulla ar« us vv cui mors timorem incutiat, fi eam facimus te reparabilis ; & gternitatem , qui ingre- coronis Regum ditiorem ? Imperatorum ditur claufo oftio, jbi haret absque fpe ulla inde evadendi, diademate pretiofiorem? extrahuntur enim m gemma & Ípecuum fepulchris , ut noftram Verum nihilominus eft ; quodtams — 3$, fepeliant mortem, que non ampliüs forde- etfi virginitas femel lapía ampliüs in integ- fcat in pulvere, fed fplendeat in [maragdo ; rumrelurgere nonvaleat, ac integré ftare , micet in pyropo, rideat in marfnore ; arri» adhuc tamen claudicare poteft , abrepere :!; "deat in amethy(tis , & Chryfolitis, yalet : fed ubi femel mors pravaluit, con« i6, .Mirum dictu! coércentur irafcentis pe» €lamatum eít , & fpes ex integro arefcit. lagi fluctus decumanis tumidiores exiguo Hazcque ratio,cur David noCturnis lachrymis littoris pulvere 5. compefcitur tumidum ; £ontractas ex patrato adulterio , & homi- furénsque elementum, minutis arenulis; & €idio laverit maculas , purgaverit fordes , conditum in fepulchro cinerem ad refricane abfterferit focditates , & quidem in nocle, dam memoriam humanz conditionis fplen- morts ümbrá refricante memoriam. Id- dore gemniarum contegimus , me ad ejus que Thecüitis animo voluebat , cüm Regem P [ appulium noitra confringatur fuperbia alloquens ait : . Oyrmnes morimur , €5 quafi 3. Reg.14) ? ideóque mortem , quze flagitij eft poena , Aqua dilabimur in terram ,. qua non rever- malumus in pompam convertere opulentia ?. £untur ; didici ex agricultura;n callentibus & quafi modicé fuperbiret mortalitas in. di- arborum vulnera facile poffe in melius re- vitum zdibus exundante faítu , adhuc hanc farciri , fed una adeít zqué pracelía , ac volumus fuperbire in cinere , fplendere in lugubris cupreffus , cujos rami ,. fi (emel umbra , gloriariin pulvere, cüm ejusloxui putentur, pro femper amputántur; quia fubfervire cogamur achates , amethyítos ; nullus ex ijsdem germen pullulat, nulla vi« chryfolitos ,. aliósque lapides , qui nativa refcit Íoboles , & ideo mortis eft fymbo- duritie corrodentem Saturni dentem non ti- lum ; fiquidem vita femel recifa , ampliüs meant. Utinam quó mortis effigies fit pre- non revireícit : ideo Job non ficcis oculis, tiofior in gemma, non fieret nobisinvifior ; mon absque fletu , non fine fufpirijs , De- - &gravior, cum ipfa nosaccefferit: eamfi- um in luctu, in fqualore enixim rogavit , jvlm."!l. quidem lacefcimus in noílra damna ; eam ut fineret fuumn paululum dolorem lugere ; irritamus , .càm ejusterrores ridemus ;5 ne &b duia femel Japfus in fepulchrnum. am« timeamus fzvituram in falce , eam volumus pliàüs noneffet inde reverfurus, — Dimirte er- Sob, 165 blandientem in gemma; ne fuo terreat afpe- go me , ut plangam paululum dolorem me- &u , pretij nitore eam volumus phaleratam: um, Antequam vadam , C nonvevertar ad fed etiam Samfon nusquam attrociüs in Phi- zerram tenebro[am , $ opertam smortís C& lifteos fzvijt , — quàm cüm evertir Dagonis Jigíne , quia ut fubjungit Dayid. — Er fe- fimulacrum : tunc enim revul(is complexu pulehra eorum illorum domus n eternim 2 P/2I. $, : delubri columnis fepelivit idoli Judiones la- unde Salomon. Si ceciderit lignum ad au- Ecclef. 1X bentibus ruinis : mox morrem illudimus , irum , aut ad Aquilouemi in quocunque leco cüm e;us afpe&tus eft nobis in corallio rifui , £eciderit , 1bi ergr, in adamante luxui , in fepulchris fplendori ; 190 Verüm. non folhm idebet mors nobis Íed umendum , ne in nos fzviüs feroceícat , effe timori , zqué , & rerrori, eà quia , fi & quaz nobis fuit rifni ? tetriori non fitlue femel ab illa vincamur, omnis aruerit fpes - &u.. jacturam feparandi; verüm etiam quia in« E 'Non fit nobis mors illicium «oluptae opina, prematura, Q extempore nos ag« tis, fed argumentum timoris, eó vel maxi« greditur , five ambulemus inforo, five mé,quia nonnifi femel nóbis obviat, & qui- Ípatiemur in agro , five moveamur in pla» dem plerumque przmatura , & extempore; tea ; fedeamus in menía , quiefcamus in le« Ij ut paratiffimos femper nos habeat, — Ter- &o , epulemur ciim amicis , pocula exfic- rori,horroríqueeífe nobis debet junico mor« cemus cum focijs , five floreamus in juven- tis jactu de alea totius atternitatis agi , ut fe- ta, five frigeamus in fenecta ; quia nullam mel victis,nulla ampliüs affulgeat fpes , fore; reverita etatem , nullum locum , aut fe- ut ja&tura reparetur ? non me latet S,Ephra- em , omnes indifcriminatim pauperes , & mum devictos in arena pugiles , 'animáffe divites, nobiles , rurales, Principes, fubdi« ad deperditos refumendos fpiritus, eà quia tos fua demetit falce, unde feremias pra:« dedecus jacturz confiderent , in alio repara- maturo illaehrymaturus populi fui faro ait; 2^'?" tum iri certamine, Quis ,/ï(aäit capiti meo Aquam »&9 oculis enetis 0* Verani fie Affcüibin T QU& hh Differtatio VII. 156 dfontem lacbrymarum' ? | &f plorabo die ,. ac pedibus. Auguftus fiquidem veftium or- LJ L & ex qua cau- natui addictus calceo dele&abatur altius» notle interfetlos populi mes fa Propheta interfe&tos populi luget ?. cur culo , ut procerior affurgeret ; Caligula, morti illachrymatur ?. cur invitat ad plan- cujus ftudium magis in culturacorporis fuit, gter.26. &um foeminas ,. & puellas ? Docete filias quàm ornatu animi , aphraóla utebatur , vefiras lamentum , & unaquaque proxumum Íeu calceo muliebri , . utífupra czteros , fuum plancium : cur tam acerbus luctus, tam non tam dignitate, quàm corporis flaturá laxus plan&us ; quo oculi corrumpuntur , emineret, Garinus fibulis in calceo fuit & mulierum ,. & puellarum? guiznimirum ufus nitidiffimo conclufis margarito ; Eme pedocles caliga ferrea ; gemmata Helioga- ait Jeremias , afcendit mors per fene[iras no- firat , ob hocaquum eft , ftollatas matres , balus , aureà Demetrius , qui fuis indigné inclyras puellas in fqualore jaeere ; amaro pedibus tribuit , quod fuo capiti non de« bebatur , vel ut oftenderet , Regem in qua- luctu corruptas , lachrymarum rivulis ma- didas, jugi meeftitudine deploratas ; quia vis fua libertate aureis obligari compedi- bus, mors non per oftium, fed per feneftras no- Verüm 6 pede. revertamur. ad caput , A2, — ,iïrqs ingreditur lares, nósque imparatos ex- tempore aggreditur , vincit, acrapit: cüm ubi luxuriantes nativo veluti in folo capil- li, iirum eít , quàm varias informas an- non parcat impuberibus , nec puberibus ; nec adoleícentibus in primo vernantis e teaclis temporibus ingeniosé fobolefcerent ; tati virore; nec juvenibus in floreannorum quàm vanis plicationibus in omnes flecte- latántibus ; nec viris prove&tiore atate ad- rentur afpectus ; ut non tantüm ZEgyptus — nltioribus ; quis de clade animorum non Íuos jactaret Proteos , ífed fingulee mundi reformidet ? prt&ícrtim cum Angelo Vaíta- partes , prout in varias formas fuos volue- L runt homines tranfire ? faciémque unà tori precipiat Deus, ut immiffa falcezequé fuccidat lacteas herbufculas , ac fuccrefcen- cum capillorum fitu variare; Alij fiqui- dem capillos circumduxerunpt 1 -a : «apocal, Ls tia gramina ; & adultosflores: A4irte fal- cem tuam , C mete , Ícimus fegete flave- leam , reflexerunt alij in criftas : .ifti re- ácente immiflam rurali brachio falcem zque ciprocárunt in annulos ; illi obliquarunt in acervatim adolefcentes herbas ,. ac adultas. corymbos ; alij adílrixerunt in fuggeftum; fpicas , 2qué erumpentes flores , ac juve- fregerunt alij in undas , vel obduxerunt in cochleas ,. vel laxárunt in fimbrias,. Alij nefcentes plantas acervatim demetere , fi» mülque in unum congerere cumulum: quae fuerunt , qui crines & fronte rejecerunt ; fingula fucciía exarefcunt, & fejuncto fru- ut zequali fluxu in humeros defluerent ; alij füento electorum fenum marcefcit. repro- difcriminali acu zequas diffociárunt in. pare borum, Quia timor incrementum fubit , tes, ut in aures, peétüsque molliter. de« fluerent. quia imparatis advenit ,. quos tamen vel- Sunt etiam nunc, qui cum Ture Matib, 25. cis , alifsque populis globum capillorum ; let paratiffimos invenire, — Medranodte cla- mor fatius eft , ecce fponfus venit exite ob- velut cometem crinitum in occipitium pro- ijciunt; & alij etiam in pectore retorquent ; viamei, quia nifi nos paratos inveniat , - ternüm excludit ab amore coeleftis fponfi, alij per totam cervicem depluentes nutri* unt , etiam ad eculos inumbrandos , prz&- Deo qui famulantur eidem accedenti , ac E . injunctum fibi fertim jocantibus zephyris , & adulantibus pulfanti. (tatim aperiunt fervi officium obit , qui vigilans Herum Favonijs. Sunt.etiam. qui Scytharum in- Ífium expectat, donecaccefferit, ut (uccin- genio , utrinque enutritam fpargunt coe &lus facem praerat. mam , vel effundunt more Partorum ; vel torquent in orbem cum Sicambris ,. vel Ju perfundunt amomo cum Indis ,' vcl obvol» $. 1MI. E vunt ferica , ,vel linea faícia cum Arima- ^ Varius ,. E9 inconflans exbibetur fpis, vel implicant nexibus cum Maurifijs. ]Imó fuerunt , qui & ipfumà natura capillis «orporis cultus , ne nofler in eo cosflans colorem inditum faftidientes adícititios ac- detineatur affetlus ; fed morta mema- cerfivére colores ; fcimus enim Pyrrum incef- riá negligatur, fiffe comá varijs fücata pigmentis ; Sybaritis 2T, X 7 T fuum fponfa munus expleat non comam nigricantem fuiffe in delicijs; Aga- tu:byrfis ceruleam $ "Meranijs flavam'; Athe- TA fatis e(t , fivigilet, fed ulteriüs, ut ve- nienti occurrat fponío; nifi monilibus nienfibus aureis interpunctam cicadis ; non. fulgeat ; nifi nitentibus coruícet gemmis ; nullis ex Romanorum Imperatoribus aureis nifi omnigenz virtutis fit flore ornata for- illuminatam ramentis, ut aureo cinere jam det; & non jam ut fponfa , fed ut ancilla caput infpergerent ,. non in doloris argu- habetur. : I(te laudandus eftornatus,. quem mentum , fed luxüs figmentur, ftudia invehuntvirtutum , quíque animum Sed quid noftra hec etas dicendum 3. | ornat , non onerat., Abijciendus eít cor- fuggerit de vano zequé mulierum, achomi« oris ornatus ,' quo mens devenuftatur, num capitis ornatu 2 quid fidicam , fcemi« Plures funt , quos veftium pompa inflat ; nas vanitatis ancillas fublatam pavonis cau« qui tamen detreclant, ut pavones fordere in dain tronti füperponere, inanémq; pompam, quam j AA Affe&usin veftiumluxüm coércendus ; né nos devenuftet; I;z quam volucres retrà pfoijciunt , feeminas publicam turbare , quàm .äd[cititium capil. aucupari; capitis levitati indicande , quàm lamentum devenuflare? putátque equé re- Írontis otnatui aptiorem:: hancque mox ex- ligiofum efle pilum feccare , quàm Dianze plicantin orbem , nunc acuminant in cornu , lucos exfcindere 2 Supra cateros faltem in nunc laxant in alas , & quaficapite ccelum hoc fapiebat Commodus , qui càm nulli tangerent , - tot illuminant laxatam capitis fe credetet tonfori ,. nullíque fideret barbi- pompam ftellulis , quot ornant fulgentibus tonfori candente carbone pilos , & capillos urebat. gemmulis, ac fide fabulaitriumphantes Ath- Noflris veró temporibüs fenes lanthis ceclo ipfi effent fulcimento., Quid perinde? ac juvenes faeminea capti molli- dicam de adícititio capillamento , feu Ca- tie, genas, mentümque fingulis rafitang liendro , quo viri muliebri fexu molliores diebus, non tam cutis afperitatem novaculá ttuntür : quibus enim natura minüs venue levigaturi; quàm prodituri , ne pilum qui« ftum capillitium conceffit; hi à foeminis dem boni viri in fe detinere , .cüm omnes prolixius emendicant , quod in vatias texunt abijciant , ne ullius appareat vefligium, formas, reflectentes capillos in.criftas, vel 4 Pulvere etia cyprio pluribusimbuto odoria : feciprocantes in annülos, vel frangentes in bus caliendrum adfpergunt, ut videantur in- undas, vel obducentes in cochleas; vel la- xàntes in fimbrias , eà arte ut é fummo tegram exhalare Arabiam.. Utinam pulvis hic memoriam refricaret mortis , -séque 3 Vertice per aures molliter defluant in pectus; mortales agnofcentes , ab hac abítinerent . €ujus petiorem partem etiam obtegunt , in- feeminea mollitie , qua viris eft probro s dicaturi non folüm capitis,(ed & pectoris va- qui quamvis divitijs affluant , auro, geme €uitatem , cüm utrumque adícititio indi- mísque fulgeant, veítium cultu fplendeantg- £tat, exteróque ornatu ; proprio deftitu- non tamen inde detinentur , quin rapiantur ££. ad fepulchrum, càm etiam fol fuos in fingue .Sunt etiam viri, qui fcerninis vanio* las mundi partes delegans nitores proprium -fes emendicata nigredine à corvis albentes cognofcat occafurn. Sol cognevit occafum. Pjalgz zoge pilos , qui extremitatem ambiunt gena- " fE. ] rum , feu palpebras pingunt, ne canities fe- Quéd fi fol tot ftipatus radijs , tanto 26, nectam prodat, quam adícititium capillitium ornatus fplendore no&tis recordatur, séque ad flavam concinnatum venuftatem obtegit ; occafui deftinari intelligit ; certé homo x- adeà ut haud infipidé Philippi Magni major rumnis obrutus, corruptionem , & mortem' u pi filius Alexander fenem quendam irrilerit , fecum in carne advehens fui non dehet OCCae qui cum albis Cygnus effet capillis, in cor» süs oblivifci. $i fol ipfe no&turnas timet vum adícititiá nigredine cupijt transmigra- cymmerias , quis fibi diuturniorem meri- x&: hortatus fiquidem fuit, ut abflineret à diem audeat polliceri? fifons lucis , fi Pater canis tingendis , cui opus etat genua fulcire luminum, f1 mundi lampas , fi origo diei pre fenio labantia: id fani|vacuitatem pro- fuum fibi predicit occafum , fuas fibi fune. dit capitis à nativa defledentis conditione. tis umbras defionat in luce ;. aií non debe- Eizc ctiam ratio, cur Antipater & Judicum rent homines fe mortis eor pulchri meminiffe , qui in- fuerit albo abrafus, quàd capillos pariter.; pore verfantur ?. qui perinde , & barbam tingeret, ac fe fingeret injuventa ac foenum, quod hodie eft, .& cras in cli« 3 &tate, quiplenus gravitate debuiffet ex offi- banum mittitur , exarefcunt , & deficiunt2 cio fenio gloriari ; ratus propterea Princeps, Saniüs , & fancliüs fepulchrali cinere pros eum in rebus gerendis fidum non poffe Ju- perantis mortis memoriam refricarent z dicem effe , qui infidus erat in crinibus, quàm cyprio pulvere caliendrum w afperge- Lepidé quoque Phabum Apollinis Anti- rent : an.cedrorum fibi pollicent Uf inCOLe ftrophon praítrinxit Martialis: cum proa ruptionem, «cüm fint gramina humi tepens brofam veliet calvitiem contegere , & un- tia, G mox putredini damnata ?. tunc hos £uento comam in capite calvo pingeret , ac mo veré fulget , càm í(e umbris circumfe« effingeret , Salsé refpondit fcifcitatus , pit fepulchralibus ;; tunc vivit, cüm more quid de tali coma fentiret ; capiti jam non tem mente enutritit á " ^ &:wnc:mqr-itur, cum . €pis ejfe ton[ore , fed fhougiá , quà ementi- à morte recedit. tum capillitium limpha deleatur , non for- fice tondeatur. Nil validiàs fenfüm excntit variitatis ; 2 quàm feria mortis recordatio ;. nil fortius 2$* . Nemo fané virilis animïputaveriwpe. eitrenem ad voluptates animum coércet , z2 pretium de capillis fingulis áre in confi- quàm inelüctabilis fati acceffus incertus; im lium , & fi alter alterum excedat ,. plures abfinthium enim mella vertit » inlachrymas impendere horas, ut finguli ad zquales de- zifum » in amarorem emnem dulcedinem , ducantur diftantias , ac cincinnos : & ta. quam portis eft mundus exhibere : nil ma« men (untetiam hac noftra atate Reipublicz, gis revocatà fcelerum acervatione, à culpíg Moderatores , qui promptiüs irafcuntur cae 4j patrandis , quàm feria mortis meditatio $ liendro (i in collum , : petüsque equabili quisenim in illa mente crimen fpectret , 'quae £yro non diffundatur , quàm fi cives publi- praematuram mortem expectat,& cum mor- cam turbent quietem, Quis optimum te peenam nunquam finiendam ? Quis ita à Adminiftrum eum putet , TNEUCBUST EE qui mavglt Rem« mente alienus, qui procellofi freti tumenteg A —— £u- Ferani de Aþäifw Jam, .I' ? B^ 108 Difletatio VIL - fluctus in t:;bu!a f!uldäafv; Aïh affererideat, & proximus fubmerfionijocetur? Quis & prz« 4' 50 VIO . j alizrupis przcipiti faftigio penduius fcelera Muliebris luxus $m corporte orna- mieditetur? quis irruente armato hoíte in própriam perniciem , ac internecionem lu- 49 , anmimi eff venuflatià noxius v uifs dat , rideat/? Stolidioris eft in perpetuo dmmodicus in eundem compe[catur 310 mottis metu nonexpavefcere, noncoércere affectus. fenfüm vanitatis , non excutere illicia vo- U ód fi & virorum in veüiBus ornae lüptatis? Illefelix, cujus in mente omnis 29 dies poftremus ; & ille beatior, cui omnis tu ad muliebrem luxum calamum Q , hora ; imó & ille bearifümus', cui omne fle&diamus , flatim deprehéndimus ; momentum eft mortalisvitz: ultimum : ab. non plures tantüm Provincias ; non (ingula ftinet procul dubio fe ab omnifcelere , qui duntaxat elementa, fed mundumuniveríum momentum onine deciforium putat 5 qui uni ornandz fceminz ancillari, Quis re- non caliendrum pulvere odorato comit , fed cenfeat commotrias pectendis capillis accere fitas , ciniflones calamiítro calefaciendo , fepulchrali cinere mentem afpergit : fervat hiccinis incolumem fanctiorem ignem , quo pelves aureas ad corpusabluendum, guttur. fenfus quilibet vanitatis cinefit. hia argentea fundendis odoratis aquis ad« 28. Sin veró & fummo vertice , € compto aptata , fpecula ad formz confilium accita; adfcititio capillamento pauló inferiüs de- pixidum turbas ad picturz cuftodiam, fer- ramentorum fupellectilem ad cirros ime fcendamus ad genarum , mentique lanugi- nem, mirum (ane di&tu , quanta anteacto fz- plicandos ; pelliculas Mofci ad fuffitus exha- culo barbz conformandz varietas emerferit ; landos ;, quafi ipfz? non fatis olerent vanitae erant qui mentum tenui pilorum filo delinea-- tem; adícititios accerfunt odores , quibus rent; qui in cunei fpeciem barbam exacue- plerumq; proprium obtegunt foetorem juxta. Yent; qui inarcum curvarent; quidam gau- illud Martialis. No»6ene femper olet,qui benà debant pet malas illam ferpere; acfruticare femper olet, Uni ornandz feeminz fingulze defatigantur mundi Provincie : India auro pertotum, alij paribus angulis dilatabant in quadram 1 alij cum Epicrate Athenienfi ad mittendo : Perfia , & Arabia odoribus af* pe&us usque eam promittebant ; quafi fla« flandis ; Phoenicia coloribus miniftrandis ; ellum ad mufcas abigendas, Ántequam Heritrea Infula unionibus függerendis; In- virorum in veftibus luxum claudamus, neà dorum rupes adamantibus fuppeditandis,Si- memotia excidat Artemonis mollitudo;pro: cilia fericis nendis ; ac texendis ? Quis ree derit recenfere virum hunc uxorium omni- cenfeat váfa (ingula , pixides , ornamenta. um in fe elegantias tranítuliffe , arculásque- odores, fpecula, colores , & alia innumeri ratiarom folum exhaufiffe ; hic fiquidem ; vanitati ancillantia unius foeminz, quz nt. cüm indumenta fuaviores Sabeorum odores fuam tantüm coclum Pandoram jactaret , fe inhalantia muliebriter induiffet ; calamiftri terra exhibet uþerioribus cumulatam do* vettigio capillos in annulosrotáffet; faciem- nis, uód fi Pogtrarum commenta Pandora'm;.. 3o. cerufía , purpuriffóque pinxiffet , digitos ir- radiantibus gemmulis , aureo infertis annu- finxére multiplici Deorum beneficio locuple- lo ornáffet , totimque corpus mafcula vir- tatam: plures veriüs Pandoras habet tellus, tute de(titutum in ama(ij mutáffet illecebras ; in quas omnia fua transfundat ornamenta. ne pedes laxa.pellis follicaret calceos infigni Sin veró una exhifcecerrz Pandoris in pub- labore fubduxit; & ne plantas humidior tel- licum prodeat translucidá , fubtilíque veíte j l lusfpargeret , vix fumma impretferat vefti- vix tegit , quz non fine ruborce caíti oculi vi- « gia. Profilijt peturbis plateas morofa cor- dere poffunt: neque veftis dicenda eft, quà poris jactatione hac , illácque faltitans, ne nec corporis membra , nec pador animi de-- Iib.[ di quisquillias offenderet , ne in ejus veítes fendi poffic ? pendent ex auribus uniones,vel i Quidni Artemone adamantes tante craffitiei , ut plura patrimo* Virguss) quisquam impingeret, molliores plerumque noftrahac stas exhibet: nia dicas & tenui filio fufpenfa pendere abauri- ridendos potiüs , quàmfpe&tandos ; plures; bus. Frontem, & caput coronant corufcantes. enim (unt , quorum pedes, ne inceffu teran« gemmulz, velüti totidem ftellulz pulchritu- tur, per utbem effedo vehuntur, mollibus dinisSoli famulantes : utinam accenfz potiüs hinc inde. pulvinaribus obvallati , & ne non dicerentur faculz*, extinclo pudicitiz quid noxium in caput incidat teítudine fplendori parentantes. Pe&tus ftudiofa qua- auro illita ,^ pluribus depictam figuris ef- dam negligentia,collümque;hz foeming apes íedum obtegunt , quo vehuntur , forfan riunt , blandimento niveum, flammas excita- JEfchyli vatis: lapfam adhuc ex unguibus turz impndicitiz ; accedunt auro, argentöiä * pr&tervolantis Aquilze vereantur teftu- conrecta fandalia;ne folam quatiant celluremy * dinem, quz Po&éte verüm etiam oculos fcedent intuentium: cot - faput' Anfregit. poris totius veftes adeó funt terues, ut cotum veftium apparatum fericam mebolam. dicas cum Pettonio ; vel textom pelluciduim L L] cmg Terr zuiano $ vel fyrma nebulofum cum. ul« Affc&tusin veftium luxum Coärcändus, nenosdevenuflet, 159 Fulgentio; vel carbafeumï ventum cum Ti- — narum deli&tum effe cultius , Rudi*eüüsque fe ornare, & fi ab aliis abítineant hoc unum bulio; veivitream veftem cum Claudiano; fiquidem veítesaffumpte ad corporis mem- fufficit , ut graviter ceníeantur delinquere, z Homil.13 2$ bra contegenda ea fubinde fubtilitate ac ra- fcit&ait ipfe , Nullum verbum obfcenum fe- mina citóemiferit, cur tu ergo, dic mibistur- epift. ad ritate texuntur, ut partes corpotis facilé fub Ephef, aÍpectum cadant etiam obtecta. ia, & obfcana loqueris $ ne mibi enim dixe- $1. Varius itidem , & multiplex eft mulie- ris feminas deploratas , ef enim genus mu- bris ornatus, cüm difficulter fcemina in a« lierum ne[cio quomodo [us ornands findiofum , miétu fibi zquales patiantur; fÍcimus enim €& boc eff ejus delicium. 4 priícis temporibus Matronas ftolá, meretri- Non íolàüm foeminz delinquunt, cüm j2 €es togà , virgines cyclade, nuptas recta tu» fe ornant, fed etiam viri, hifiquidem pocu- nica, ancillas mitrá, & myrrhite ufas fuiffe : lum veneno illitum obviis foeminis porrie imó capillitio, ut . diftinguerentur nobiles - gunt ad necem , cüm fe cultiàs exornant, foeminz à plebeis, illead nigredinem capil- quàm puritas exigat ; egré viri nomen fuílie los pinxerunt; ha ad flavedinem finxerunt, net, qui fceminea levitate fe exornat: las chrymas potiüs elicit muliebris levitas inor- Quéd (i vel unicus de toro. comarum orbe capillus peccaverit acerbe flatim commotria natu viri, quàm ullum mereatur plaufum , VECTOIOTT I NUUEME 2, Réf. To plectitur , pulfatürque fubinde etiam virgis; huc pertinet illud , Fzlj Ifragl fuper Saul pluribus itidem vapulat plagis,fi alter cincine ffetey qui velliebat vos coccino 4n delictis, ieu nus, altero füerit eminentior $ nifi diflractae ut expendit $. Ambrofius , Filie $yon plorate Lib.5, offic ,w;þ.g. utrinque comz ad breve inter(litium diftin- * fuper Saul, qui veflebat vos vefiimento coc« guantur , pluribus ftatim - impetitur diris L cineo cum ornamento vefiro, qui imponebat quin meretricesne afpectibus tantüm feriant, aurum fuper veftimenta vefira, etiam líaias verüm & deote mordeanr, f eo deílituantur, nomine ütitur filiarum inter receníenda va- ï armantur dentibus non fuis, ne appareant e« ria corporis ornamenta inquiens: Decalvz- dentulz : ut flammas excitent à lacte afinino bit Dominus verticem filiarum Syon, & Do- Gäþ.?o niveum derivant nitorem ; G legimus unam minus crinem earuxa nudabit » $a dieílla au- Poppzam Neronis uxorem fexcentas fecum feret Domiuu ornamentum calceamentorum; & lunulas, Gf torques, G monilia , & armil- duxifle afinas, digna quidem Imperatrix, ut tanto (tipareturagmine, tam nobili fulcire- las,68 mitras E& difcriminalias 68 perifceltdas, tur famulatu , tamque infigni muniretur fa- & murenulas && inaures, & annulos, G gem- ; teilitio. Caveant caítitaus cultores, ne 2- guas in fronte pendentes Videtur Probheta fpectus inhunc muliebrem ornatum injiciant, mulieres. alloqui non viros, quia homines placere hocce volunt viris, quos alliciant; tunc non merentur viri vocari, quando core trahántque przcipires in cifternam impudi- poris ornatu, veítium cultu foeminas pociüis, citiz: eft fiquidem mulier cillerna, in quam uàm viros agunt, GLrevera contra 2vi no- plerumque viri incauté delabuntor adícititio firi mores exclamare licet ;; eh quo fato ad meretricio ornatu illecti, & decepti; foemina id ineptiz deductus eft homo, ut veftis ei fiquidem,qua ut cifterna aquas ad-extinguen- dáta ad tegendam peccati veritatem, jam ab« Q dam concupifcentiam exhibere debuerat , jerit inluxüs venitatem! G&tquod velamen« flamrmas excitat ,. quibus miferé- hominum tum turpitudinis eft, theatrum fiat eloriatio- pyrau(iz pereunt. Cifterna, quz affolet a* nis! prabeátque faftüs , ac fuperbix argue quas continere in refrigerium fitientis,occa. mentum, quod abjeclionis. eft indicium 1 íio eft ruinz minüs cautis, G impuro igne - Quodque fuius deplorandum,eít ipfa in ve- zíluantibus : eft mulier cifterna putidas con- : ftium luxu gloriatio ! quid infanius, quàm tinens aquas, quas tunc bibendas exhibet, inextima veíte gloriari ? Quis equum laue quando meretricio cultu exornatur: contra . daverit à pradivité lella 2 quis afinum à froee quem ornatum calamum egregié acuit, ac in- nis auto illitis?. quis fuem àferico difcolo- Lib.1. de torquet S, Ambrofiusinquiens: 4ftim mobis re, quo tegitur? quis vitemà purpureis vine 3 3 Vtrgzm'ä'.'ï zejetia. decori cura plusplacet, & bec ipfum, . culis?. Homiinis laudes nonà corporis adíci- quod vos.mon ornatu ,. ornatus efl.. Certéla- titio ornatusfed abanimi exculxa'vmumrhaüf fiuntur, cera vulneribus auves . devre[]e onera mifera.: cervicis non [unt allevamenta penavum ,. fed DosVs difcrimpa metaliorum: z. binc collum catena . coufiringit , inde compes iucludit. — Nibil re- Extimus rarp;rir OrziALUS nibil a- ferto auro collum oneretur , an ferro. Irte« gimo addit venuflatis . quia nec virtu- t:untur viri fuperfluis mulierum fucis,adíci- titiis ornamefitis, quia tunc mulier omni fete. 165 fouet. , nec earum culture fauet [ " ro virum vulnerat ízviüs; cüm ditior auro fe4 nacet j € prodeft, (ed 06/—" L] fplendet elegantior ; tunc globulos eiacu- latur omni plumbo' pernicioiores in homi-. -ED nis interitum , chm. margaritis nivea colla ;Vfi)gïtänduvm: elt ia k;homrine noni quid corpori, fed quid animo vefíles lar- pracingit, tunc fortiüs vinciunt incautos vi« C ros, cüm tenuiüs, molliisque fe veftibus or- giantur : commendationem utique mererentur , 1 corpori vites,decorem, ac va» hant, ut rïkkgfäkdixerit D.Chryfoitomus focmiw letu- —u æ ? M 160 Diffetatio Vl lecudinemfuppeditreat; &iaanimo inge- quia publicé rifit in piäteïä',' þubh'to' etam nium acuerent, judicium maturarent, me- flevit in convivio. Sed fi refcipitura jubetur jjadh l 4f 1 moriam firmiorem, ac tenaciorem conílituee circuire civitatem, cur méretricis nomen Ifte i I rent/fi virtutes infererent, ernditionem fup- duit? cur citharam affumit? quia nimirum peditarent, prudentiam fubmini(lrarent, vel tunc feemina incipit lafcivire , faltem ad ftudia virtutum, ad culturam bo- quande vaga; G libera vult civitatem circumi re;tunc enim narum artiumallicerent: fednilhorum pre- definit effe virgo, cüm inci i TA pit virosfrequene flant, nilque animo donant;cüm plerumque tare. GCurbis plateas luft tare, fub pannofa, paupere, & lacera veíle, quàm fub divite multo auro illita fanétitas illuce- Experta id fuit Dinaaïacobiälia;UrbS erat 35 in Chananitide, cui nomen Sichen;aut Sichar, Ícat: nonenim virtus nitidiorefl in gemma, auro, & purpu:a, quàm in fago, & tenuila- vel ut placet aliis poftea Salem;aut falemum, incujus vicínia agrum emerat Jacobus Di- cerna, Quód i nitor, & cultus veftium non dat fapientiam, non confítituit mentem ca- me pater, ubi conflitutis tabernactlis, &t «onítruclà ará, cum totaimmorabatur fami- flam, nec piam inDeum, Patrem, & paren- lia. . UrbitotiqueProvinciz praerat impee Lj tes, nec moderatam in profperis, nec infra- rio Hemotr, cujus filius Sichen deliciis difflue &am in adverfis, neque patientem in inju- riis, nec remiífam in vindicta, non efít, cur ens, & involuptates, quibus vel maxim& delectabatur,effufior 5 laxiorem hanc vivends o debeat fe homogloriariin vefte, feuextimo, licentiam potentia dominandi ei fu ggerebat. G adfcititio ornatu, quo animus non immu« Impuleratfortaffis Dinam Jacobi filiam puel- tatur. Sienim veftes nec corpori, nec ani- lam florente &tate nubi lem, forme- pre- mo quidquam elargiuntur , fatuum eít in il- ftantiá ceteris venuftiorem « uriofitas, ad lis gloriari, quibus plures vitiorum feeditate Sichimorum urbem luftrandám , morésque Geturpati;ac in fcelerum coenioimmerfíi,quàm urbicos fceminarum. obíervandos ; prafer. virtutum cultores, pietate addicli coope- tim cüm virgines plures eidem cozsvz five riuntur. — Fatuum elt ; gloriam aucupari ex profecturz ad nundinas, five feftum quod- n inO» ij, quenoftra non funtc,rnatus veftium piam folemne celebrature illuc fe confer- Mi funt extra hominem, cujus mentem non tan- rent;. q quas, ut Dinavid eret. gunt; cujus animum non ornant: G tamen aliis cupiit. t; videri gtigm ab X plures funt, quos fi parpura non vefliat, quos . 'Sed raró fine periculo i n publicfsm pres 36. — fi aurum non ornet , arbitrantur inglorios dit virginitas cultu veftium, &formz ve- vivere, Quz fatuitas vefles affumere ar- L nuílate eam prodentibus: vix Sichemus Di« gumentum gloriz , quz fünt corporis ope- nam infpexit,cum flammam in pectus attra- rimentum : datur veítibus frigori pellendo, Xit , quà ceepit zeftuare, puellam amare , ar- - non gloriz acquirendz. Til b 34. dere, & efflictim deperire, móxque abreptus Protoparentes no firi quamdiu inno- virginis potiundze ardentiori cupiditate,quia centiz candorem fervárunt; nudi, ac inveftes lenociniis ac blandimentis ad flagitium eam vixerunt, quos pofteà peccatum veftivit; pertrahere, etat operam, & oleum perderes " | quid ergo gloriamur de poena peccati? ad vitium tandem intulit relucanti, Acceffig quidgloriam aucupamur in noftris oppro- ad nundinas Dina non fructum ullum emptue briis ? ad quidlaudeminvituperio; luxum ra; fed florem venditura caítitatis, acceffit inluctu, & ambitionis tumorem in. humi- virgo, receffit fluprata; virgo perfeveratu- liationis depreffione, — Viri fortes, & quos ta, fi domi manfiffet; exiit é domo Penelo- virtus exornat , neglectum in vefte cultui. pé , fed rediit Helena, (cité S, Hieronymus corporis pratulerunt: ingenia difparia funt, Jenera reseft in feminifama pudicitie, 69 Epift, s. mollia mollibus delectantur, tenuia tenui- quafi flos pulcberrimus ,. citóad levemmar- r —a€ i bus, tnagna veró magnis occupantur; ni- eefeit. auram, afflatu corrumpstur. — Flos eít mius veftium cultus foemineam redolet mol- pudicitia , qua candorelilium , rubore rg« litudinem ; hocce qui luxu delectantur, foe« p s — MEBE" aC i E o E a . m fas vincit; florefcit,sratmque exhalat odo- mineum produnt genium;neque diffimile in. rem , fi fua manferit inareola, fi fuo florue« genium:virorum enim,ac magnorumhominü rit inhortuloconclufo ; fin vero manus a- viriles, ac magnz funtcogitationes; exiguee liqua florem hunc tangat, decerpat, & fo» yeró parvorum: quiimmodico delectantur. ras adferat, languefcit. ftatim , deflorefcit veflium cultu nil deviro, & maícula virtute ejus venuftas , totámque deperdit "poffident ; plurimumtamen de fcminea le- eleganti- am, hincfcité S. Hieronymus fcrib ens ad Eu- vitate, cujus feré totum ingenium in vefte ftochium ait : Horzus conclufia Epif. zz.:;.i . eft, ut plateas circumeat , ut inceffu, geítu, foror mea. EFFOCIJ. -u fponfas bortu conclufs fons fignatus, Cave ac voce incautos illiciat, ac irretiat, & hz C^. 85 funt de quibus Ifaias ait : ;Swme citbarans neé domum exeas, velísque filias aliene M LT ss videres quamvis fratres babeat Patrie eircumi ciuitatem smeretrix oblivioni data, Óene cane: frequenta canticum, ut memoria Tuhmpttur. arcbas, ex Ifraéle parente. Dina egreffa cor- gui fit * Íed cur potiüs mulier non dófmi re- g cluditur? cur circumire jubetur civitatern? an Nulli flu&us ocyusin extremum pu- 37- dicitiz difcrimen ac naufragium puellas ere forían, quia meretrix, qua publicé peccavit, à trahunt, quàm oculi, quàm videre, & vi eris quas. emendari publicé debet ? etiam Magdalqa. funt fiquidem oculi pamlag feneftra;per oftis. . g A»ffc&u's inveftium ;uxurh coércendus,ne nos devenuftet, . 161 tatem,vernantem formam',äl*!icientem vemle r 'hoüi-swi'n;greditur pudicitiam expugnaturus, ftatem; addit, vocátque puellam bonam: »os þv Libis;pedag, quia utappoH té nos monet Clemens Alexan- , calejcit cons vereatur bosa puella quafi ob inditam à na- 551)' TP drinus, Cum lafciviunt oculi dicuntur oculi frontis lumina ; tura bonitatem páratior, proniórque effet ad eupifcentia , obíequia, & non difficulter exorabilis: fub- fed flammis excit andis magis,quàm fplendo- dit: «onm vereatur sntroire, nimirum adimit ribus emittendis apta in puellis, cum etiam [/ 3.Georg. ; uritque videndo femina: timorem periculijac jaéture pudoris, ut ex- Virgilius cecinerit t vultu nontamen peditiorem , paratiorémque efficiat ad man- . miveum candorem exhibe [j fed ferventiüs ac- ducandum , & bibendum cum Holophernez - pectoribus refrigerandis, endendis; 1dque monfílrofi deera t concupi. fed cur ad fercula , calicésque exficcandos priüs fudirhamallicit? quia diftentus epulis fcentiz.in nive flammas excitage; vires dees venter promptiüs defpumat in libidinum foiffent,nifi fucatonivium candore ignem feeditates, hinc netat S. Hieronymus pluri- accendiffet ; fi mulier manu eft vifcus, vifu mum habere affinitatis viaum , & Venus ; Bafilifcus; hacque ejus eftars fallendi;fuge- imó ea neceffitudine vincitur , illigatürque re, utquod velit,aífequatur ; & in fuga ci- venus vino; ut illa (ine- Cerere; & Baccho tiüs arripiatur: ita terga mulieres procaces frigeredicatur. Addit turpiffimus leno: st vertunt, ut videantur ; &t ita pugnant; nt vine cantur:; íed infelix fuit Sichemus, qui ut vi- nanducet cum o, & bibat vinum in. jucundi- z4te; infidiofa elt ea jucunditas, qua ex cali- dit,periit : n aítuante amoris freto, ubi cibus oriturexficcatis; fluxa, fed lethalis eft mens fluctuat, vifüs hamo miferé capitur ho- hilaritas, que cum vino fanditur; triítisilla mo; quia libidinis amans compedes gerit in oculis; & puella flammas;q uibus adurit, tela latitia, quz &on corde jejuno , fed ex fto- macho, multo madente vino emergit ; ejus ' quibus confod it, huc accer fendus S. Chry- füa eloquentia id expli- initium rifum exhibet, &blandimentum 5 ioftomus qui aurea fed de(inic ftatim in flagitium, & lu&tum vo- cat, ignémque concup ifcentiz igni pariat €« : '-Serm.—in O. Sicut ignis ubi calamum luptas, quz vinum propinat, fed ut venenum " i. lementari inquiens: j x 0X 4ttrA Gam materiam fua. degiutiatur. ia 4p p:—-ebendem (Caveant 'Puel'læ , caveant juvenes ab 39 f" m accen dit s ita ignis. concupi[centie & uemuflatem hifce lenonibus , qui per calices vino natantes * ubi primum formofitatem , - fé nimum flatm inflammat. * ad naufragium pertrahunt innocentiam . qifu attigerit à flu&tuat prius mens in vino, incaleícit poftea 33. Non oculi scantüm;led & pedibus vin- in libidine , & cinerefcit in flagitio ; tuge fi ciuntur quafi com pede homines ; an non Ju- cave, fi times; fuge non tantüm in dithz pedes caput vincire, ac vin cere vifi fapis; fympofiis, & gynaceis ; - fed vel in publicis - guditb.cap, funt Holophernis ? Sandalia ejus rapur- plateis, vel inforo hos turpiffimos lenones, .9? aunt. oculos eju (alicet Holophernis : adeó fortia (unt pedum involucra in foeminis, ut Hsreant domi puelle , virorum declinent frequentias ; quie tunc mulier meretricis €apita contera nt fortiffimorum in caftris vi- quibus fcemi- nomen induit, cum citharam affumit , cunt zorum?; quianimirum calcei. na humum terit , fordes calcat , infirmam, urbis plateas pervagatur, cum canit, & lafci- vit infono : tunc plané definit e(le virgo,cüm. ac ignobiliffimam corporis partem conte- rapuerunt Holophernis fuperbo domo excedit, urbis plateas luftratura , ho- . git; oculos ac homines habentes minámque frequentiis obviatura. INon fibi faflu zequé Numina; puella quamvis cafta, G verecunda de virgis comemptui : qui enim magnis cogitationi, nitate blandiatur , non de proptia glorie- bus mentem fuam impleverat, qui molie« tur virtute , fiin publicum prodeat, viros 1?;/!4 h ! batur Hfraelis fanguine campos, agrósque ire adeat, venu(tatem, & ornatum non affeclet; rigare ad uberiorem palmarum fegetem; qui eftenim muliebrisornatus, qui alios devee orbem totum czdibus, & cladibus funeítare nuflat, incitátque adturpia; cüm 'enimin antenderat , is affctus fuos mulieris pedibus vultu, & pectore niveum exhibet candorem, fubftravit, & fandaliis (ubjecit : & glutium cor accendit. intuentium; dum.íei - refricat natot ad pedem fcemina populorum domi memoriam, ut fuimeminerint alii, vulnera compede vinélus cadit captivus. . Sed qui virtute Juditha caput amputavit Holopher- coenum.e infligit, quibus & ipfa ruit in impuritatis - nis, quem pe de jam fibi devinxerat? non a- Quód fi ornatui veftium addat fonum 4O, liter expugna vit Judithacaput Holophernis,. uàm virtute caílitatis , Non vereatur. bona cantüs, quó delectetur, & alios alliciat; vel in L' .'j'ua'ztb, tdp. q g. ia. ue lla intreire Ad Dominum meum, ut bono- ipfo cantuex virginefit meretrix, quia ta« metfinondum 1n fuumcorpus peccet, incipit ju[loc/io vificetur Ante faciem ejuss ut manducet cum Ifaia £a«5 verba tamen incorde moechati? Swmecitbaram; eo, & bibat vinum,in jucunditate - circumi civitatem meretrix oblimioni data, funt hecVagaonis turpitfimi le nonisinvitan- Bene cane, Et meritó ex. virgine fi meres 'tis Judicham ad flagitium. Quàm callidé tham , pudicitiz trix,quz tot virorum enititür ruinas. turpis leno aggreditur Judi Neque audieris, fi'affezas, laxanciani- atcem in ea expugnaturus. Vocat Juditham j &am,infigni- mi causá licitum quandóque puelliseffe, in« fosminam viduam, &tate prove tam virtute mafcula, puellam; quafi dignam, dulgere cantui; X mufices pulfareinftrumene m cams — ÓMÀ RÓÀ ta ad (uavem, & canoram vocem , ci apiámqs amoribus exeitandis ob florenté &- Itet, T 162 Diflertatio VII, flet; Davidem confueviffe citharaäl pulfare & mendicemuä àfeediorum änïmälcu!ofüm ad (piritum moetorisabigendum; quia non ejectamentis, unde poffimus gloriari in mu- datur folatio, quod in ruinam cedit plurium; ré in verme; vefles,quas alius homo femel non datur laxationi animi, quod compedes induit non facilé admittimus, ut ipfe nos injicit, & vincula minifltrat , quibus libertas veftiant ; & tamen fpolia, qua mures de- trahitur in fervitatem; nullus enim gravior pofuerunt folicité quzerimus, enixim peti- luctus, quàm ipfa captivitas, tunc fit puella mus , ut iniisdem gloriemur: inglorium impuritatis captiva, cum Lyra fono, vocis- cenfemus , ac indecorum habitum circum- que blandimento lenire ftudet. Pulfatur ferre ab alio homine. pofitum ; & honori cithara ia uno duntaxat loco, & ejus fonus damus, ac gloriz indumenta geflare , quae ubique propagatur, vóxque puelle cantan- mures depofuére. tisrefonat ubique,imo lues ifta laxior diffun- - Certé rationem videtur depofuiffe , qui 42, ditur, quàm per urbem, licétin fola urbe: à carentibus ratione depofita quarit indue effundatur hoc dulce venenum , hoc mel« menta gloriz fovendz|, cum ignominize leum fel. — Quid ni, quz. habebatur puella, promovenda fint magis idonea. Fatui fané, virgo ; pudore verecunda, virtute infignis, qui inter veftium fplendidos ornatus glori- mox incipit publicé peccare, quia publicé am quarunt, cüm fint infanie notà digni, lafcivoscantus non reformidat; nec verecun- H Jufté in eos irafcitur Seneca, qui homines diam ampliüs fervat in fcelere , quee impu- non ex illo, quod funt ; fed ex illo, quod denter à fui publicatione , & proftitutione haud abftinuit. habent , fi tamen habent , cümextim? tane uàm feliciüs manerent tàm ea tangant;exi(timant, ait ipfe ; uem e puellae domi!. quàm fanctiàs domefticos la- £Pæoi7... admodum fiultus eff qui equum empturus terent inter lares! fiinvifz effent hominibus, eum non injpicit, fed firatum ejue, ac frenose non paterentur ipfze vel in ipfa amoris ma- fic flultiffmus eff , qui bominem ex veffe affi« lacia, àc tranquillitate naufragium ; reve- zmat:i Ícité flulto. pariantur , qui ex vefle hunt quidem merces domum, fed pudorem hominem zítimant;quia alieni fiuntà mente, naufragum relinquunt in foro ; aurum ac- €im homines intus nequeant introfpicerein quirunt, fed honorem perdunt; munera , mente , fed tantüm in extima cute; non eít fructásque divitiarum accipiunt, fed florem is eeftimandus , qui ex fola vefte hominem corrumpunt honeflatis: etiam Danae in fa- seftimat, - bulis aurodefloratur? oculosmetallum hoc- — Nullam potis e(t veflis gloriam dare; 4j* ce preeftringit fuo fplendore,ut puellz,quod qua animum afficiat , quia nequit gloria, iisdem periculum imminet pudogisfmox nàu« qua ex veftium oritur ornatu, arctiüs quem- ragaturi , non videant, piam afficere , quàm vettis ipfa afficiat,quze cum extima fit, & ficlitia, ad cutis tactum, $. VI. non ad animi ornatum affumitur ; proinde gloria, quz hanritur ex. veflibus adícititia Mdeo corruptus. eff bumanus a £« €ft, proríüsque fictitia , extima tantüm , éfus in luxum veffium , ut glorie qua& tam facilé poteftdeponi , quàm veftis fovende brutorum adaptet fpelias poni: neque vera effe poteft gloria illa , nec &'excrementa, vera lztitia, quz ex veftium ornatu elicitur: THom:3l , i 41* Nhonorus eít honor, qui é luxu vefli- recté S. Chryfoftomus ,. 42imi tranquilli- iatem , €8 letitiam , non potentie tumor,non €pifé, ad Re um captatur; irngloria eft illa gloria , mBaz, i ] quam non boni mores , fed adícititia velitum ornatus adferre coufuevit : f velles veram gloriam afferrent, utique femper ad» indumenta invehunt , acuto calamo eos S. ferrent, & quidem omnibus afferrent, qui Bernardus pungit , qui infola veftium pre- veítes ferrent pretiofiores ; non femper ta- (::j tiofitate, ornatüque indumentorum glorian- men afferunt gloriam, nec' qui xelegantior.es tur, inquiens Serzz, 2. Ze veró. Ifaja ; Quid eis invides , qui de. operibus vermium , &4 induunt veftes pleniüs gaudenz : argumemn- to fané non poffe verum gaudium à luxu eli- | anurium pellibus ingloriam — plauà gloriam &i veftium; imó f1 aliquid inde hauriretur ; guendicarenon erubefcunt, vulig zndigno vi- gaudii; verum non effet gaudium , fed ad- I zi , interdilo , 6 mulierióus; femetipfos de icititiam , quod u2à cum veflibus indue- boneflantes potiàs , quaws ornantes, — Nil rent, & exuerent homines, veítes addunt animo, quin potiüs detrahunt, A veta igitur £loriaalienam effe veflium pompam, à vero nudántque virtute, dum corpus ad lafcivize gaudio toto colo aberrare indumentorum veftiunt illicia: non valent vefles hujusmo« luxumex eo nervofius evincitur , quia Deus di virtuteulla , nec honore veflite, quosipfze ä veftiunt, infinitá veftitur latitià, cüm fitin fe fum- Y quia nullam fecumadferunt virtu- tem, nullam largiuntur foritudinem; & ni- mum gaudium , fumma gloria, & ramen à r quavis corporea concretione diícretus, nul« hilominus eó ia veftibus plerumque infani- « lis utitur veftibus; nullus in ipfo indumen, K mus, utveftem , quam vermis evomuit, torum luxus; funt veftes non latitiz fomene vel mus exuit, vel pecus depofuit jactemus j ta, fed indigentize argumentaà , adcalorem N adgloriam ; gloriemürque excrementis ver- fovendum, ad frigus. arcendum , & Deus P mium obvoluti, murium fpoliis. co."nteäti, cüm fibi plené fufficiat , nullius rei eít indie f £us, u - N ( Atïe&u;s in ?e&ium Iükumcoärcendus,n; nos dcvenu'&et.,, 1 63 ]« £us. Angeli qüoque in cclo degentes fu- 'tät-em cbntulit nullo ;exp»rïmcndam calamd; d pero jugiter beantur.gaudio , fruuntur lz« cüm eos condiderit ad füam imaginem, ime 08 titià, zterná etiam donatiglorià; quamvis pertierit. animum 'immortalem , eümqxe Qe omni de(tituti extima vefte,utpote puri fpi. - ritus : nulla igitur ex veftium luxu , ex in- inftruxerit non retum tantüm naturaliüm s ]* fed earum itidém , qua vires totius. excee dumentorum pompa, vera poteft latitia dunt naturz, ícientiá, & cognitione, ade la otiri , nulla vera gloria. Imó non Angeli diditque gratiam tantüm , fed & homines in ccelo plena erunt ti; familia ;quàab ipfo ortu DEO gra« »ri res , imó filii, juíti, fan&li conílie r latitia perfufi , plenagloria,tametfi omnem tuerentur ; conceffitque corpus vividum, vi veftium luxum , omnem indumentorum tibus robuítum , temperamento fanum, vis pompam rejiciant , excludántque: idque ü od tali fucco vegetum , membrorum compagé i ). | argumento , minime à veftium luxu veram gloriam pendere ; cüm fine - velle (tet vera -Ad elegantiam compactum , fenfuum pere t fectione abíolutum , fingularti venuftate lztitia , fine indumentis floreat vera gloria: h 'preditum; nulli dolori ; nul li egritudini, ll. veflire hominem vera gloria potefl,etiam nullique interitui obno Xium: cui etiam ade fine füperfluo veftium cultu, absque emendi- ll» didit beneficium primigeniz innocentiz, fpi« €atá indumentorum pompá, u 44 ritum liberum , fuique juris, ac arbitriie d Eidem rei firmandz aliud mihi fugge- impetium rationis ,. cui appetit ritur argumentum ; quia verz gloria verus lones omnes la tum concupiícentis , tum irafcentis animi fons Chriftus eft , cüm eó fuo ferretur a- ; obtemperarent : fed hifce omnibus tamdiu ^ Bf more, ut fe amantibus communicaret , quà beati fuére , quamdiu ab ufu veftium abíli» eorum mentibus lztitiam adíerret: & ni» ".O hilominus fcimus, Chriftum ufum veítibus nuére, nudíque extiterunt ; & tunc quarie vis nudi; ita felices, ut non a(tuarent , noáa fuiffe ab omniluxu, & pompa proríus a. algerent ; non fudarent, non defatigarene lienis; é quibus vix ullee aliz fuére paupe- tur, Quàm gloriofiores fuiffent fi Le, riores; & tamen verain ipfo fuit. gloria , in proe It pria perítitiffent nuditate? quàm feliciores verüm gaudium , cüm ejus anima beneficio l hypotta(is fueritab initio fuze creationis be- f1 nunquam vefítes quaüiffen t, quibus nudi- atitate donata ; plena latitià, & gloria, tatem contegerent ? tunc enim ob male Cafe ptum malum malorum omnium ilias in pri« [ gaudióque perfufa ? quin poft (uum ad cce- -T los afcenfum ,. 1 ex amore vult fe homini- .mos homines , eorümque pofteros dimana- n vit: guftárunt quidem Protoparentes inter« dj bus exhibere, ac communicate , eas induit ]l* Aictum fibi pomum, fed cum ipfo mifetiag veftes , quibus nulle aliz (int pauperiores; «um nudo accidentium velamine contegas omnes , & morrem ipfam deglutierunt g fuit pomum illa Pandorz pyxis, à qua pro» ly tur in Augulliffimz Euchariftize Sacramen- t to ; veftes catere tametíi pleno ufu detri- ruperuntomnium Íícelerüm portenta , om« nium miferiarum collüvies, omnium fuppli- là t frequenti fciffurá lacerz , vilique lanu- ciorum tormenta , omnium calamitatutm, ) 1y gine pannoíz ; adhuc tamenaliquid conti- li r f nent fübftantiz : Chriíli vero indumenta, &rumnarum;cadium, ac morborum agmi« na, Mortíus (iquidem pomi mortem acci- e nuda funt accidentia: ne crederemus , Ve» [ ram gloriam poffe nos à veítium pretiofi- 'vit, & Protoparentes unà cum tota pofteri- " tate dejecit & faftigio felicitatum, & detrpe j- tate,luxu , & pompa haurire; cum ipfefons fit in vallem lachrymarum , in exilium, imn J IPIA at vere gloriz in throno fedens Euchati(tiz, mare procellofum, ó$ ff adeo pauperes (ibi ve(tes texuerit, quibus in übi venti utriusque ap* petitus irafcentis, & concupifcentis pervers& ) dueretur, ut nulle fint, nec effe poffint pau- efllant, fluctus excitant decum anis tumidioe acetit li cot J lui periores, nifi folius Dei Omnipotenti manu fierent. 1 res, & ad quotidiana impellunt naufragia z d ex hac vomica. demor fi pomi pravarum o 8 Sin veró à DEO, Angelis, & Chrif'cd ad mnium cupiditatum p puros de(cendimus homines ; id certum , utulentiallicó ebulliit, l & tunc. ceperunt Pr otoplafli effe inplorij, gloriofiores fuiffe primos homines omni ad- miferiis obnoxij , li« egritudinibus fubjeli , ur Ícititia deflitutos vefle, " quàm cüm ccepe- cum primüm veftes quzererent , quibus pro- rint veílibus uti, & ejus polteri gloriari , j« priam contegerent nuditatem* nulla igitur ac fuperbire in luxu veftium : nudus Adam gloria quarenda in ve(tibus , cüm tu nc ho« j omnibus fuerat virtutibus ornatus, innocene Jf mo omnemexuerit gloriam, omnem per- tiz nitore circumíufus, verá lxtitid. affe- f0 €tüs, & plena gloria repletus ; fed cum ve- diderit felicitatem, amierit gaudium , cüna primüm cepit veftibus uti ini ftibus ceepit indigere, veram exuit latitiam; jquas fi nunquam n adhibuiffet;eloriofior , & verá nudatus glorià. extitiffet nuditate, feliciqr in propria ml 45* Sicut Deus in ccelo empyreo Angclos Exuti igitur vera gloria cum 'fuc'rintþ 46. 14 collocaverat, ita & primos homines flatue- jl - primiparentes, eos peccatum veftivit 5 adeó, rat in horto, feu compendio omnium gta. ut data fuerit hominibus veftis ad Jl, tiarum , ac deliciarum , feu in paradifo re- tegendam peccati foeditatem, Pudor tamen eít. ho- Al* céns condito, cui in alimenta menfam pro- pofuit, terrarum omnium latum die,; ab hominibus hoc turpitudinis vela- ; & frugi- mentum affumi , ut theatru m gloriationisg 2 ferum orbem ; gloriam itidem 3 & feslici,- Qni$, fiat fuper- (j Veraui de Afeitibus Tom. 1, ut quod indicium eft aþjeäi bie - 1698 Differado VIll, biz argumentum ; faftüs, &arrogantiæ in- punt: ídque caufa fuit, cur Petratcha dete. citamentum? Nulla igitur ex veftium pom- mediis utriusque fortunz vocaverit veftium 29. pa, indumenti luxu poteft vera elici gloria; ornatum, /uperbia vexillum, nidumque luxu- ría: fiquidem fuperbie morfibus,ac luxurize id enim perinde foret , ac in flerquilinio fuavolentiam quarere , lucem in' umbris, infültibus fit obnoxius , qui nimio fuperflua- Íplendorem in tenebris: nexum habent ve- rum veítium ftüdiotangitur, faítuintumce fcit, pompà fuperbit. Ítes cum peccati foeditate, non poffunt ergo 48. veram gloriam efficere, nec verá nos affice- Quid funt veítes pret iofloresquz plu? ris à nobis fitint; quàm cibus tinearum? quàm reletitià , cum nos inficiant ob connexio- paftus vermium ? Quidergo gloriatur homo nem, quàm cum peccato contraxére ; hinc Homil.ri» fcité fuccinit S. Chryfoftomus, qui veítium inverme ? quid fuperbit homoin putredine? tu circumfers ait Chryfoftomus, paf/um vere Momilua.in ü. ( €PÍ^ ^d RU Juxum redarguit GC in earum immodicum [ 9. cultum aureá aqué, ac adamantina invehit mium , & cibum tinearum : malum id omen Mütï/?: eloquentia inquiens: qware, dic obfecro,cor- homini, qui veftibus tineas päfcit,& pafcitur ipfe, uttinea 5 dum curaseas nutrit, quibus du dta ornas, & gaudes ejuscemodi amittu ? 2)0n cogitas, quod pro magno fupplicio ,. pro- laceratur,torquetürque intimiüs, Sordefcit jter transgreffonem fignum boc fuit excogitae animus nimio veftium nitore, fylvefcit incul« tus ex nimio cultu indumentorum, quia ples £um? inlapfuvidentur elevati, ac intumefces re, qui in vano veftium cultu. gloriantur; rumque veftium elegantia animum devenu- ftat, & ornatüs preuiofitas mentis arguit de» cum veíles peccato neCtantur ; gloriantur Lib.s.de com formitatem; quiautícité D. Bernardus, £or- procul dubio de culpa, qui in luxu veftium fiderationes Íuperbiunt : à mentis fanitate videtur exci« ma bac vefltum, deformitatis mentium , ac turpitudina morum eii idicium , deformis diífe, qui lapfum ere&tionem putat, & ex tur- pitudine gloriam nititur enancifci : . veti- eft enim affe&tus, qui totus in forma vefli- bus, qui inflatur, infaniam fuam prodit , fa- um occupatur , in cultu laborat indumen- torum; corpus veftit , & animum exuit, ca- tuum tümorem, mentisque vacuitatem; fa- . €it enim materiam gaudiJ, qua doloris, & put ornat, G mentem devenuflat ; pectus adícitio ornatu pingit ; & intus cor tingit fletus eft argumentum : quoties veftes indui- mus memoriam lapsüs Protoplaftorum re- vitiorum fcditate ; non animum, non menes fricamus, & inde occafio lugendi, non glo- tem , non cor ornatus veftium exornat ; non indumentorum cultus perpollit, fed riandi nobis fuggeritur, virtutum cultura. 47* Quid gloriamur in veftium cultu ; cüm Certé non periftromas ta belluata, non Babylonica , non auro, aut plerumque qui veftibus funt nitidiores , fint corde, & mente cateris foetidiores? qui ve« opere phrygio intertexta quidquam adji- ciunt animo ornamenti, fed hocàfolo mue ftium jaCtant integritatem , mentem inte- tuatur virtutis ftudio : abílineant à nimió ft, gram non circumferant , imó & multiplici 'fciffufraCtam? 6 conversó, qui vefte forde- veítium luxu foeminz , ne luxuria (int in- citamento, cervicesnon auro , non gemmis fcunt, animo ornatu virtutum fplendeant;ní- inclinentur, fed Chriftlo, ut pulchré mo- tefcant candore pudicitie: perinde ac veftes Xihz d nitidz nullum tribuunt menti nitorem , nec net S. Ambrofius inquiens: vidimius femi- nas margarita onerare Aures , curvare cer« ni,cap 9. veítes integr& integritati fuffragantur animi; 4 vices , quas bene Chrifloynon auro. inclina- ita neque fracta integritati officiunt. animi; [ cüm plerumque fub veftibusfractis diuturno rvent: qua fe ip[as flere debebant, quàd mar- d garitam , que de calo efl, perdiderunt. Ve- uíu detritis, frequenti fciffu laceris,integrie [ K tàs triumphetanimi; & fub nitidis, integris; rum ornatum non à gemmis mutuent ; fed l à virtutibus hauriant ; quia ut loquitur H frequentique ornatu auri , & argenti fplen- f dentibus fraCta menslateat , fub veftium ni- Ifdorus, Aeque purpura, neque [plendenres .tiä.s,eþl'þ. ;j 38. tore fordefcens , fub auri ornatu vitiis deni- emma auro admixta veré effciunt mundum muliebrem, Multe enim tnepte Matrone i gtata. Dracones,ferpentes, aliaque id genus animalia, que nobis funt horrori, moris olim bunc invefligantes ornatum 1nvifa ,. atque i fuiffe, ut in veftibus acu pingerentur, ex eo li- odiofa conjugibus reddita fuerunt. —.dt a- nimi ornatui i5 efl , qui é virtute mafcitur , quet, quód Sinarum nobiles , ac illuftres U do g. "n Draconibus auro, & ferico intextis in vefte, convitlus : de[iderium excitat , & mentis eit "!.cap l biltrum. ] feu chlamyde, vel maximé deleclarentur; A- Non cultus veflium , fed nitor confci- 49* p biffini Leones, /Ethyopes urfos , aliásque fe- ü ras pictas, vel intextas deferrent in indumen- entiz mulieres ornat , non fuperfluus cor« l p tis, Verüm quod in veftibus extimis piétum porís ornatus , fed virtutum cultura eft mue videbatur, fictum non erat in intimis pecto- lieribusornamento; quamvis cervix niteat i ? ribus: quippe &ipfihasíferas deferentes, emmarum fulgore ; caput irradiet multi« animi indicárunt feritatem,quá terrori effent plici illuminatum adamante , colla coronene i ep, . populo. Sed ferarum morfibus mifere difcer- tut craffioribus aqué, G candidioribus onerentur pendulis lt ptos eos novimus , quiaiidem fuperbiz, fa- margaritis , aures ftás, invidentiz , ac luxuriz feris intüs mor- gemmarum nitoribus, corporis membra b denturincorde: etiamnum quos nimia ve- obtegantur transludicis fericis ; non ta- LU fliurn cura folicitat, eosdem hee ferae difcer- men quidquam inde accedit animo fplen- doris ARfectusin veftium luxum coé&rcendus, ne nos devenuftet, Jóg : doris; fiec ofnamenti , quin'plerumque'eb "áuri pallore ,':gemmar-lim nitore; auro qm fe : Ui " tutpiüs devenulflatur , .quó:elegantius cor- ornat, non fe exornat, fedonerat, & devee a pusexornatur; ftudenc venutftati: mulieres nuftat, auróque fe deteriorem facit, quia au« addictze vanitati ; fenfui in vitium procli- ro miferé famülatur , virtüs ornamentoeft vieri veftium luxu lenocinantur 5 concupi- auro, nonaurum virtuti; fplendore anima Ícentiam provocant in praceps ruentem; fi potiüs, quàm corpus;polienda etl; corpus,qui molliter inceffum componunt,viam ad viti« exornare ftudet, excolere quidem potelt, led Q um emolliunt ; . caput f1 vertunt ad incutie meliorare nen poteft: fit enim caro noftra, endum defiderium nutus fiogunt , vultiim- : fi cultura accefferit, deterior; infurgítque que defingunt ad voluptates ; & ex cultu; petulantior contra fpiritum , contra quem. j ornatüque corporis nonnifi feeditates lafci- eà fxviüs pugnat, qtió ipfa ornatur molliüs; Honilaa g vientis animi fpargunt, X contrahunt ; fitque propterea plerumque carnis cultura, l. Matih, quibus & ipíe , & ama(i devenuftentur, corporisornatus, animce interitus;nec caroà h Quid ipfis prodeft calamiftrare comam, di- Íua affütgit conditione, quia ut recté Hugo h fcriminare ornatti vefles , corpisque molli Victerinus:: Quantiimque corpus excolatur, Inflit noyit, t Ícveritüdine enervatum laciniatis , pere- €$ ornetur quid eff aliud caro, quàmcaro ? «ap.ii. l grinóque opere pallis quafi phaleris iníter- mnimirum fpumia fragili decore veílita, ver- : nete, genas fuccooblitaspingete , & exter- mium .efca, lutea farcina , fepulchrum deal- j minare ? Quid prodeftnitere facie,fplende- batum, venuftum flerquilinium, & omni« . Ícere oculis, irradiare capite; elegantias fe- um foeditatnm cloaca? nil enim fceedius, fi ; .fiä.;.de m ï ricas, GCaureas toto corpore prodere,fi inde »velis fingulas ejus miferias enumerare, quot deratim : H nil animo accedit ornatüs? íed . plerumque vitiofis Ícateat humoribus , quot zgritudi- I$ d devenuftatur turpiüs ? 'De(inant hac in gym- nibus.torquéatur ,' quot molefliis angatur, [ nade defudare mulieres, meliorem induant quot corruptionibus fit obnoxia; quód fi f* mentem, pulchriores quzrant veftes ; virtu- hominem in carne penfemus , is ab initio 4* tutes induant, vitia,& vanitatem exuant,ftu- de hacvili materia conditus fuit, inquepan« deant non cultui corporis , fed culturz ani- us no viliffimo involutus , men'truali fanguine ma; nonàgemmis nitores mutuent , fedà materno in utero nutritus, cujus tunica fuit git [l* virtutibus fplendores hauriant; non marga- pellis fecundinas & fic indutus , & orna. J ritarum candore delectentur, fed lilio catti. Lj tus prodiit in hanclucis ufuram, ut recorde« d tatisoblectentur, Virtutum culturz qui non tur qualis fit , n'im'irumlfpcrma feetidum ; E ftudet;aánimum nonexcolit, fed finit fyl. i. faccus ftercorum, cibus vermium ; quiapoft Ut velcere fterilefcentia inarbufta, vepretis, ac hominem vermis , poft vermem foetor, poít Kh xdumetis rigere , in quibus ferae degunt vi- fotorem horror , & uttandem in. ;non ho- fiorum, minem vertatur omnis homo , fiátque ite- "n "Tuncanimus ornatur , «àm virtutes Ó $9. xum humus ex humo «onditus homo :«€ excoluntur,funt enim hze, flores, qui aliá rion u quamdiu hac tunica veftitur carnea , pluri- n delectantur, nec adoleicunt culturá , quàm bus oneratur peccatis; irretitur vitiis, pul- * charitatis , G caftitatis, Nihil prodeft, fi o* fatur concupifcentiis , occupatur paffioni- üäel *W purpura corporis membra contegat, & rofá bus., polluitur illufionibus , proclivior fem- d /' yiigap v ï charitatis fit mens deftituta ; nil prodeft, fi per ad vitium. 3H auri, gemmarüimque acervata congeries ni- Quamdiu enim adhzrefcit fpirituscar- 14- 424 teat in veíte, quando nullus virtutum fplen- ni, nunquam «effatluéta , nec in homire lue (f dor intus illucetin mente. " Imónon mela- &us; ex omni fiquidem parte excitatur con- ft« * tet, purpure , quandamcum flamma «co- flictus; ín animi appetitu fpes metum, me- d gnationem ineffe , ut facile ad flammas fe- Qu tus fpem Occupat , & fluctus fludtum im« ratur, qui indutus purpurá intumefcit ; ar- pellit; revocátque flabilita nunc homo con« jj Dd if*'i gumentum in Epulone evangelium :mobis ilio nutans, aver(atur praeterita, futura re- j af fuppeditat? is quia divitiis affluens, ita de formidat, praefentia non fuflinet. N ullum n praeféntibus cogitavit, nt mentem ad futu- poteft bellum excogitari attrocius , .quàm qllt ra non flecteret ; fupprimi non debent ver. " : quod in fe experitur homo duplicem u- ba, quibus Epulonem premit D. Ambrofius 1ftiens hoflem , & quidem fortiffimum. Ni ( Il LEib, de Pas inquiens? Cogita divitis illiue opiparas ce- L P priftorum mmore lu&tatorum in hac lucta di nas, copiofarum dapum uberem. affinentiam, pugnemus, cadimus, G proftramur; abji- (purpurá , murici pinguioris , 68 10xtilibus in- ciendz igitar funt vefles; earümque orna« [ii LU clufi, ferico nitore [lendentis, totum de fpe «&um, luxum, & pompam neceffé eft exua- ofe prefentis temporie , umibil tamen de . futuro anus, qui luCtatorum |. more nudi pugnare [ue prantis., — Quid illi poft ifla omnia vepo- volumus; imó.& oleo ungi, ne capiamur teat nAUL. , 'au(.ï'ttlm: pf p wrpuram Jfoamma.poft ab adverfariis , ut. appofité nos moner S. epulas egeffas, Jlie Nilus in Áfceticis inquiens: ww* £mbs Nilu; m [ $1. À cuitu corporis, àpompa veflium, à Veró , & unilum oportet certarez. muditas Afeet , bus luxuin epnlis abítineat , qui xternis non entm facit , t ab adverfario lu&lator | ap- ulis vult flammis addici, & igne torqueti, verum ornatum in'ftudiis virtucum prehendi non poffit s. untlio autem , ut .f r quarat, n E. [* ä quande fu*:fft appreben[us , elabarur.. Pra« 5 U Feraii de dfeiitbus Tom, I, , Pt erea lete l$ 166 - Differtatio *VII'I.' puloie , id in noEro vertamitie 09 ia veld pterea lulatores pulwrg: kdverjkrgjs £0- nantür afergere ,. ut.olei lenitatem injetiu zerrenis occupatio : & quod sllic eft oleum , - bic est. quietie. fludium ob pulveria exaferent : atque ita facilits eos p 9mi f. 0licitüaf€?g apprekendere valeant ; jam quod illic. eii UVACHIUT , SicsicateaieaieaIealestesiesieaeae at 3916 DISSERTATIO VIIL - & dificia cafura. gloriz inzdificandz in- cpta oftenduntur: ut ab corundem immo- dico affe&u animus clari, ac füperftitis nominis ap- * L t petens avertatur, ) 6, I. Non fíat. ea honiinä:, €9 nominis gloria, que adifrciovum innititur 7H« mundo flare videntur , se in Iition('bü:; fluxa funt , quain jisdema noffer Jffet affetius. T. M Unt, qui labili innitenz Architedorum , uni conftruende domwi x; 1,"( f; N N j N ä*g m N tes Opinione , putant infervientium, ut ad coslum affurgat , Gin r 1 du ftabile (ibi nomen poffz immeníum propagetur ; quafi homo non » "777 "7 comparare fi zedificio- MXNANNN R AV fibi vi&turo palatium erigeret, vel moritu- rA N rum molitiones erigant, ro maufoleum ; fed fibi nunquam moritu- exítruántque eà muni- N VOV N ro, fuisque poíteris femper vicluris am- i tas cafi matmotis fit- plam confttueret urbem : fed corruptam t dntes Saturni dentes rideant mitate, u produnt mentem , quotquot cortuptae huic potiüs, quàm timeant: hinc toti funt in e- adharent opinioni; innixi enim caducis, & rigendis domibus , conítruendis palatiis, labentibus putant, firmiüs poffe, ac jugiter ornandis parietibus ; ut quibus virtus non flare; zdificia erigentes fyderibus proxi- conciliat ornamentum ; lapides, G metalla miora cenfent altiüs erectam fibi gloriam fuppeditent fplendorem : quorum propte- collocare; quid id aliud, quàm velle innixos rea palatiainfaneze molis funt fubftru&tiones, a&ri, inconcuffa ftare firmitate ? certé hujus ii quibus atria polito marmore nitent, laxze mentis homines non videntur mentis íuae domum inhabitare, dum arbitrantur. hifce porticus innumeris fuffulciuntur columnis ; thalami fornicati multo auro fplendent; pa- domorum fubílructionibus poffe fihi perene rietes ,. vel aulzis acu pictis veftiuntur , vel nem gloriam scedificare. Vera gloria non majorum imagines ad nobilitatis oftenta- cafuro nititur fundamento;quia nulli eft rui- tionem pofteris exhibent infpiciendas; tur« nz obnoxia; fivera eíl, perennitate gau- res in iisdem eriguntur, qua elata fronte det , proinde terrarum ima fugit, lapidum videantur lutam ferire, & in iisdem re- nitores , auri fplendorem refpuit, quia hac diuivam fuperbientium gigantum proge- omnia deficiunt, ac labuntur, niem accerfiri , non tam aedificiorum laxi- zü* Non poffe veram gloriam inniti. zdi- tate, quàm linguarum varietate. Quini« ficiorüm laxis , przcelfísque molitionibus ; mó pàáuper, & inglorius fibi videtur vir no- tametfi integris fulciantur columnarum fyl- bilis , imó & fordefcere in pulvere, palle« vis; ex eo facilé conjici poteft , quia inglo- Ícere in. umbra , omni deftitui fplendo- rius ipfe eedificiorum author vixerit, obje- re, nifiparietes tenui , ac difcolore mar- ritque, qui primusin terris domos fertur zz- more veíliantur , vel pretiofo etiam peti- dificáffe, urbes conítruxiffe; is Cain fuit , Ítromate fulferint ; nifi JEgyptiofaxo in va- quià vera gloria penitus exulavit; quinigno- ria picturze genera diminuto: pavimentum minià notatus omnibus erat, G contemptui texuerint, nifi te&ta defoecatiffimo auro il« poft Numinis fententiam, quá ob fratris cze- lita fulferint , ni( laxi fcalatum | gradus, dem punitusfuerat; neque à fua potuit de- ac parietes Numidicis cruftis nituerint. Saxa preffione furgere ; neque à proprio liberari uni domui conftruende ex omnibus proe opprobrio, nequeà ua fe . fübducere deje- L TPI pemodum mundi partibus advehuntüur; e- Cione;quamvis zdificiaerigeret, parietes, && Mi ; vifceratur terra, flagellatur mare, compla- faxa furfum elevaret, domósque in altum at. LY nantur montes, exfcinduntur fylvz , accer- tolleret; quia fi erexitzedificia, non erexit S'MP 21 funtur exetcitus operariorum, fabrorum ; parie- m;ntem;ü in fublime evexit lapides,& tes - - ^T. AffeQus ab ædiücij-s/;c'a*fuis, ,n'c cadat, avertendus, 167 N tes fion furrexit ip(e ab ignomïn*ïa;'fï ceemento gunt, domos conüfumft ; Ut muri, a pa- difpofitos ad tegulam sedificatorize artisjla- rietes ; quodammodo indigentium , 4eu ides illinivit , non propriam delevitigno- pauperum fanguine madeant. Domus, fi bilitatem ; fi calce parietes dealbavit , non ex(traantur, ita erigendz funt, ut nonde- tamen clarior ipfe evafit ; pavidus enim fem- firuant. alienas Opes ; non exfugemt alie- OOU LP per excurrebat , ut vel foliorum flrepitus num fanguinem , non extorqueant.mifero- timens carnificem conícientiam circumfer» rum fudores , non fruftrent pauperum la- ret $ & licét tacité, alté tamen inclamaret , bores. Suos etiam fibi. nidos conftraunt domorum ftructuram. timoris murum non aves, fed citra damna aliorum: etenim vo- evertere , nec glorize molem poffe erigere. lucres omnes opportuniffimis fedibus nidu- WE m Quàm labili, ac ruinofo innititur funda- lorum fibi maníiones conftruunt , eó profpe- BX mento, qui gloriamin zdificijs aucupatur ? &u', fitique accommodato , ut ventorum .' «üm vel ipfe author zdificiorum , ac pri- impetus , delapfi grandines , diffufze pluvize, L mus, qui interris coelum verfus aedificia e« Amequeant enixis pullis perniciem adferre m rexit, inglorius fuerit: quianimirum nul« hinc videmus ex avibus , aliasfaxis , & ru- lam domorum conftru&tione potuit fibi glo- pibus nidos fuos obtegere , & communire riam zedificare. / fufpenfis; alias in perforatis montium cau. 3 Quin in hoc zdium erigendarum an- tibus patentibus orienti Soli, vel meridiano ? thore illud notatu dignum , quód cüm Cain inzdificare; alias telluris excavare finum , primus coeperit domus zedificare malum inde acin foveis tutamina fibimet quarere , ac omen azdificia fumpsére , cüm eum ha- «ubilia edendze prolipraparate; alias atbo- buetint primum authorem, qui primz cz- rum comas quaerere, & fub foliorum invo- dis Author fuit ; qui prius humanum fanguis luctis , tutam confttuere ftationem ; alias x;,: nem fudit in fratris internecione , quàm a- inter vepreta obatmatam petere cuftediam , . quam in calcem,fpypfümque inijceretad pa- il ad rapacem manum fpinis arcendam. Quàd i rietes'erigendos; priüsfraterna nece manus finatura parens miniftras manus illis dediffet, foedaverit, quam vivacalce parietes dealba. n haud dubium , .quin & ipfz conftruerent ]s vetit;priüs ex faucio fratris corpore didicerit mceenium alta faftigia, & periculum quod- [« cruorem fpatgere, quàm gypfum ex albi- libet arüficiofa excuterent firmitate ; cüm in cante lapide mediocriter ufto paratum , ae « ijs, qu& roftris, & unguevaleat plurimüm pulveratum per cribumeffundere : caveant , confpiciamus ineffe vigoris , ac induftrize., ilv qui zdificiorum amore corripiuntur , qui imó, & artís fibi à natura inditze ; quam ho-. zedibus erigendis operam dare mocliuntur , mines imitantur, Nidificant Aquilze ex- caveant inquam , ne alienum fanguinem cal- efis plerumque in rupium cautibus , pe« ciimmifceant , & fumptus zedificijs erigen- ls trísque montium , pariüntque ova terna, dis neceffarios , nontamáà fuis zrarijs , quàm pullósque excludunt binos , licét linterdum s ab operariorum vifceribus extorqueamt ; ternos , alterum tzedio nutriendi expellen- plerumque fiquidem pauperum fanguis us tes , quia eo tempore cibum ipfis natura magnatum ecedificijs immifcetut , quod de- deneget , adeó ut albefcant inedia pennz; À teflatur Deus, dumait: Pequi edificat ci- ( ut meritó partusfuos oderint, |Verüm eje- vitatevi in [anguinibus , feu pauperum op- €os ab ipíis cognatum genus offifragze ex- i LC preffionibus ; Mercenariorum fudoribus , cipiunt ; educántque cum (uis. * fl quique fanguinem fuum exhauriunt divitum ]s Pra cxteris volitanti turmis plurimum palatijs erigendis: v& qui próprijs parcentes produnt fagacitatis,. & induftrizein domun« je facultatibus aliorum fanguine domos con- f culis fibi conftruendisapes: Mella enim fcr- firuunt, feu alienis utuntur pecunijs ; ut vaturz domüfculas, velarborum cauli, ra« A zedificia erigant , quz plerumque ; nonnifi nísque fubnixas , vel in alvearijs praecondi- plurimorum ruinis videntur ftare : vze qui ll 2 alios tas mirocon(iruunt artificio , in quibus hye« alios deftruunt , ut fibi zdificent ; me conduntur tutzà nivium, pruinariimque $) opprimunt , ut proprias domos erigant : rigente flatu , neque ante fabas florentes exe- ü v& qui aliorum ruinis , veluti ruderibus pro- unt ad opera. Nontamenin cereis fuis do- o* prias domus conftruunt 5 tantüm funt hi mtnculis putestotam dormirehyemem ,nul- »je- alieni àvero, figloriam putent zdificiorum lus fiquidem fluit, fulgétque dies, qui otio p fundamentis ftabilire , ut potiüs eam deftru- ijsdem pereat, fuo quzeque fungitur munere, ant. Hicalculum in ipfüm veritatis finum Il y cbeunt fingulz fua officia; favos conftruunt, o adijciunt , qui veriüs afferunt, gloriam zdi- ceram fingunt , domos , cellásque ex(truunt, ficiorum erectione non fu (ut rgere , fed minui , & fobolem enixz curz incumbunt , ne quid- d & fepeliri. quam noxij patiatur; & quamvis fuas apes Cavendum itidem ne in nobilium zdi- extruant cellulas ; acervent ceras ,. diítin- fe: itf Serm, .;4'. ge ficiis lateàt pauperum fanguis , ut loquitur guant favos ; ita tamen fibi, ac enixzà fe JUAMÍILAL, S. Bernardinus Seneníis, imquiens : Zmgre- proli profunt , ut nemini obíint ; laude » mwdi, art, dere Magnatum aulas triumphales , &5 uri- certe merenturerigi,que domos fuas ita eri« 3. €4p. 2. nam non depauperum cruore confirutias , ab j £uat, ut nulli officiant: non pudeat homi- fif omni procul dubio pietatis , & charitatis nes infecta fe&lari , & à ratione deftitutis J domo Íe excludunt , qui fuas ita zdes eri- normam edifcere fine czeterorum damno zedi- ficandi, $.1I, X 3 DurpMa du 168 | --Difï'cxtatio VIH.- nium infudárünt; fiartificium Fe'c&nfe'amüä $. II archite&onicum $ erant przgrandes lapides ita fe&i , dolati , politi , & quadrati, ita Humanus Affetdus tumc probé adi- fimul connexi, ut afpe&tui intuentium nul- ficis. innititur , ff in eorum flructurá jum appareret mallei , vel alterius fabrilis ,.ton bominis , nec proprjj nominis y. fed inftrumenti veftigium , adeó ut fufa potiüs divini Numinis gloría ,. ut in $e- omnia, & conflata, quàm arte coagmenta- Iymao . templo , [Mendeat. ta infpicerentur, . £Malleus ,. & fecuris , & 3. Reg.5, ï 'Tinam in sdificiorum molitionibus &. omne ferramentum non funt audita in domeo , nonptopriam , fed Deigloriam que- cüm &dificaretur 5 faxis nimirum jam antea l7 rerent homines 5 non hortos penfi- ubi à latomis excidebantur (ingulari perpoe les Semiramidis ; non villas amceniffimas litione, miráque connexione aptatis. . Neronis; nonampliffimas Augu(ti porticus Siconflructi jam templi magnitudinem , &. fuis includerent adificijs, fed cum Samuele amplitudinem , firmitatem , ornatum , & altare conftruerent fupremo Numini ; Ef fupellectilem expendamus, par opus nullibi gl! $, Reg. 1. adificavit ibi altare Domino , hoc eft in unquam mundus vidit. — Locus ftruétura domo Ííua, in qua non folüm exftruxit al- ampliffimus mons Aoria fuit , clarus relie tare , fed Altiffimo Domino con(truxit ; hoc gione Abrahami filium immolaturi ; hunc à :e(tnon famz fuz propagandz , non familiz contermino Syonis jugo ingens vorago , cui : decorandz gratiá , fed ut fupremo Numini nomen 4ello difcriminabat , fueritque pro- litaretur: edificavit ibi altare Domino : fed pterea neceffe ad laxandam . edificij aream, uónamin loco, quánam in domüsaula, an valles implendas, tellurem 2quandam , plu- foriáffis in oflij veltibulo ? ut omnibus pa- rimas , & ingentes excitare fubítruGliones; teret aditus ? nonibi , fed ubi judicabat If- L ut alicubi murus cubitos trecentos , plures ! raélem , ubi fedebat pro tribunali L quia alibi altitudine , quin aginta latitudine & d m Princeps forían raró Judicem agit , quin pur- &quaverit ; laxitas ; agnitudo templi gatione indigeat ; ut fordes, quas facilé in fpeciem prafeferebat ampla civitatis; ut tribunali contrahere poterat , inter hoftias teíle Tofepho procul afpicientibus montem expiaret , victimarum fanguine deleret , nivium blandimento albentem , mix:isque " eed:icavit altare. Imó praemiferat Samuel auri radijs non absque intuentium pavore , facrificia judicijs, cüm legamus priüs facri- oculorümque grato fimul , & terrifico quo- ficáffe , & poftea judicáffe , priusque idola damhorrore referret, | Altitudoad centum Uti- extermináffeà populo , quàm hoftes. viginti cubitos affurgebat pluribus diftinsta tiamNuminis cultus;Dei gloria,nonvana ho- contignationibus ; veflibulum fexaginta cu- minis gloriatio quzreretur in zdificiorum bitos excefferat inlongitudine , & vigintiin c; -gnolitionibus conílruendis ; non cafuris ; latitudine,gemino cinctum atrio multis por« j nec labentibus parietibus inniteretur gloria ticibus diltincto, — Tripartitum erat adifi« i con(truentium , fed firmiüs perennaret cum cium, Primó veftibulum pretendebatue :Salomone , cui nil magis cordi, quàm Deo templo longitudine viginti cubitorum , Jae tempium conftruere, quod laxitate , magnie titudine decem.; qu& eidem adnexa erat ficentiá, archite&cturá, fplendore , facrá fu- pars excurrebat in longitudinem quadra- . pelle&ili, 'catera fuperaret. ginta cubitorum, inlatitudinem viginti, & 7* Quanta enim fuerit à Salomone con- templum proprié vocabatur , à quo muro 'ftru&ti templi magnificentia Cornelius à La- cedrino multis gemmis coruíco feparabatut pide, & alij Interpretes, facríque hiftorici pars tertia , que penetrale , feu intimum referunt , & ex fine facilé conijcitur ; erat facrarium , vel fanctum Sancltorum diceba- fiquidem diving Majeftati fedes preparan* tur ; ad quod foli fummo Pontifici, & fee da; & decuit, ut omni majori fplendore , mel duntaxatin anno patebatacceffus. Muri o Ea ais - EEE Ea T magniücentia ; & ornatu conílrueretur ad utrinque ex marmore educli erant candidife Dei Majeftatem ibi humilibuscolendam ob- fimo , intus tabulis cedrinis contecli ; e- fequijs: fi (tru&turz fpeclemus ideam, fuit rant tamen tabule auro illitz , ac mira hac à Deo Davidi dicdtata , & per Davidem Ículpte celatura. Pavimentum itidem ni- Salomoni : fi (umptus penfemus , hi opu- tidiffimo conftratum auro ,trabes, & tigna :: lentiffima duo evacuárunt eraria , eos fiqui- potiori parte cedrina erant aureis veftita la« dem fuppeditárunt duo Reges David , & minis , quibus fubnexa laquearia eleganti Salomou fummis affluentes divitijs : fi ar- Ículptura plurimo fplendebant auto. chitectum , & conditorem fpectemus, fuit is Fuit huius templi ftructura pror(us fin- 9. Salomon caeterorum omnium hominum Sa- gularis :' hinc David eam unicorni pariavit: pientiffimus : fi templi confideremus ftru: Et adificavit .ficut unicornium Santluarium P jhlm. 77 ." €turam , membrorum fymetriam , partium fuumin terra , nimirum cornu robur prodit ; proportionatas di(tantias, & convenientias , G unicum operis indicat raritatem. Et quie lt opus erat ab omnibus fingulari miraculo ha- dem magnificentiz (ingularis fuit Solymei bitum , fimülque fummz venerationi : fi ftructura templi, cui excitando.per tot an- numerum operariorum fpectemus multaho- nos , quadraginta , & unummillia hominum, minum millia in ejus ftructura per fepten« & nengenti operam impenderunt , & cujus unus : -Affc&u,srab edificijs Cafurïs ,necadat, avertendus — 369 wunus aliquis murus ad mille propemodum nienfüræ, thuribula » tubze, phiale; &]li- paífusin longitudinem protenderetur ; &la- tatoriaviginti millia, — Initrumenta ex ele- &ro frabrefacta quadraginta millia, Cras titudine alicubi ducefitos excederet pedes , cujus lapides ex albente marmore ad eam terzeaurec ad fimilam recipiendam , & fubi- adducerentur molem , ut excavati pro zdi- gendam fexaginta millia ; Canthari vinartij ; bus mediocri familiz fuifeciffe viderentur , lancésque aureze octoginta millia , phiala. cüm effent quinquaginta pedum longitudi- zum aurearum centuin millia, afcenditque $ ng f fumma vaforum duntaxat aureorum ad nis , viginti quinque latitudinis , fexdecim altitudinis, Ex at- quadringenta ; & viginti millia. IO. Quoed fi intima recenfeamus ornamene gento conflatorum ad millemillia , & quin- ta, facrámque fupellectilem , certum eft; quaginta millia: «ex quibus conijcitur. , qua- lis , & quantus fuerit Pontificiz facerdota- ! ftetitfe ibijjuxta Arcam Foederis duo Cheru- binorum fimulacra alis n utrumque Sacrarij . lis fupelle&tilis apparatus: && revera facere latus exporreclis , proceritate decem «ubi- ' dotes templo minifttantes , -propemodum infiniti fuére , utetiam Levitarum viginti torum ex ligno oleagino laminis circumve- Íflita aureis ; & Arcam ipfam Cherubinicis quatuor millia ; .Prepofitornm , Judicum fimulacris licér 'exiguis juxra. prafcriptum fex millia ; Janitorum quatuor millia, to- Sci- tidémque 'Organis canentium, Sumptus Moylis obumbratam utrinque fuiffe, mus fuiffe ibi altare Thymiamaus, in quo templi ftructurze meceffarij , .quique coilati aromata mané, 4 veípeie cremarentur ex ifuerunt, excreveruntiningentem dummam : Scimus fuiffe David enim reliquit Salomoni auri talenta ligno conteztum «edrino, iLib« 3. Pa ibi menías denas propofiionis , in quibus " «entum millia , & argenti mille talentorum AU. CA a panes facri ingulis diebus fabbsthinis pro* mmillia juxta compütationem Interpretum 5 przfertim Cornelij à/Lapide , & omnia in- poneretur; & cotidem candelabra auro fufa. Scimus in ipo templi limine proitátfe duas fumptafuerunt in molis hujusftructura, in columnas , quarum alieri nomen fuiffe Sa* templo hoc ad omnem munificentiam , .ac cbin , alteri Booz , Ícapoinoctodecim cubi- fplendorem in Dei gloriam extruendo : quia tos, & epyililio in quinque affurgente, G adhuc praecipuum ipfi deerat ornamentum , raculum ícilicet divinum 5 ;fuit hoc :eó uidem ambitu:duodenüm cubitorum, auro ad digiti craffitiem obductas , ( earum inajori fplendore , & pompà , quà poflent poítesare fufo riguiffe, Scimus inextimo Solymei, illatum in Bafilicam, :adycümque templi ambitu plurima fuiffe excavata fub- peniciorem , 'übi nebulofa caligo Dei prae- terranealoca , firmiffimo opere conítruéta , fentiam illuftriüs. populo :teítata e(t: & j" cryptas , porticus ,. culinas , :gazophilacia facerdotes ad lucidam caliginem , facrümque horrea, cellascum vinatias, tum «olearias , "horroreni , 'quadam füére perfufi voluptate; tintz capacitatis , "ut in ijsdem inferri poí- & prefertim Salomon ; «qui tenerrimo :de- Íent, ac fervari primitiasomnes, -ac deci- libutus gaudio.populum ad gratiarum 3&tio- mes, folemnes.precationes , «& ad perfeve- 1nas totius Iíraélitici populi., quaque ítatis temporibus pluribus facerdotum . ac Levi* 'rantiam in timore , «cultique Numinishore tarum millibus diítribuerentur, 'Scimus tatus eft; jufsitque poítéa admoveri ad £a- dueicuL per gyrum pleráque fuiffe habitacula cone ««ramaram paratas victimas,adduclas holtiasy Ítructa , & exedras erectas in utum mini* & tunc nebula igne admixta , iflammáque In atrio íacerdotum ftrantium templo. multiplici :ceruíca:é fummo coclo «delapía ;l peramplum fu.ffe eneum altace erectum ad 'toti adítanti populo religiofum incuffit rer- incendenda holocauítomo:a jatitudine vi» rorem, igne viclimas depafcente , fimülque litationem approbante. Sepriduo hac.de» ginticubitorum, Fuiffeibi Jonge, laiéque effu(üm aquarum recepraculum are confla- dicationis folemnitas celebrata fuit , A& eo tum, ac duodecim boum :durfis ex eadem tempore:maólata 'in facrificium fueruncbo- materiafultum: & fuitle hocreceptaculum, :um viginti duo qmillia 4 arietum centum vie GT cujusmeminit facer codex , :ubi eiam mare ginti millia; :effluxo fepriduo populus in- zneummuncupatur;abluendis manibus;& pe« genti cum letitia dimiffus 'fuit actis prius dibusfacerdotum accommodatum. ^cimus Deo , & Regi gratjs: N pro ;.[acrisr beue per» K fuiffe ibi varia labra , & conchas inteílinis, 'a&ts. m Verüm adm on—:etur Salomon :noCle in- u2, pedibus viétimarum purgandis , 'uteciam la- 2 xiffimam fubterraneorum «onceptaculorum tempeita per fomnium , quietémque à Deo amplitudinem ad quinque usque ftadia per grata fibi fuifle facrificia , & populi vota $ templi ambitum penetráffe ; pluribusfiftu- exaudita 5 fervaturum fe fcilicet templum ;. lis plumbeis , aquas per muros , folümque fempérqueibi propitié manfurums 'quandiu Salomon, & ejus pofleri cum fubjecto fibi ; Pfdl!lh r templi ducentibus, quibus omniaaluerentur, ac purgarentur. populo à paternis przceptisnon deflecterent, ITe. Mirum etiam di Deum timerent , juftitiam adminiftrarent, &u erit , fivafä argen- tea , & enea recenfeamus, — Si enim Jofe- & virtutum czxterarum ftudia non neglige« 2 pho Hebrzo velimus fidem przftare, 'ex pu- rento Quód fi oblivioni traditoveri INue ll minis cultu ad exterarum Religionum ritus h IO auro decem fuerunt millia menfarum mi- [ norum ; totdémque migora candelabra , íc transferret , radicitüs ejus ftirpem !effc QXu ; J7o Diffbrtatio VIII, excidendam ; l;te'mp!ümque" recéns exfltu- lo cunias , acetvatós thefauxïoä ex ,fua'iuni ece tj &um folo zequandum, & urbem à Barbaris clefiarum proventibus , vel prodigunt in qu ditipiendam , incendendam, ac diruendam, luxu epularum , vel in pompa veftium , ac Pl Verümtemplum quod pietasad fummam ex- famulorum ; vel in alendis equis , & canibus g L/ , Ítruxerat magnificentiam ; hocfcelus ad ul- vel conftruendis hortis ad voluptatem, vel Q Vidi ab ecclefiatticis [^ timum detrufitexcidium $. quod culturavite in vana fupellectili, - tutis ad fingularem erexerat magnitudinem , erecta ampla , & ad fingularem pompam L mll hoc indulgentia vitij folo zquavit ; quod equorum ftabula , fedisetiam lapidibus con« | €ultus veri Numinis ingenti fumptu, miró- ftrudla : vidi hortos ad omne ameenitatis ol que fplendore conítruxerat ; hoc Salomonis; genus confitos, quibus excolendis non majo» 5 £0i & populi fcelera , in cineres , pulverésque rem Princeps fzecularis operam impenderet; edigerunt: quod virtus in univeríze terrae neque Semiramis in hortis fuis penfilibus , - pla fplendorem excitaverat templum ; vitium nec fortáffis Cyrus ipfe in nobiliffimis fuis g . extemplo cvettit, folóque quavit, ut De- lu 2: R, 9. quondam plantarijs, Vidi fiquidem in hisce us exprefse interminatus fuerat, St amóu-. hortis omnia tam concinné in pergulas opere laveris coram me , ficut ambulavit pater topiario vefüitas , in areolas, pulvillósque tuus in fimplicitate cordus , & n equitate; &5 It difpofita, ut pavimentum pictum;àac vivis o feceris omnia, qua precept tibi : ponam tbra- loribus teffalatum , pulcherrimum artiscum u natura videretur certamen exhibere, Vidi "um ruum fuper Ifradl sm fempiteruum, | Sin g Autem averfone aver[fi fueritis vos , 66 filij ibi flores plurimos exotico cultu , & colore E vefiri,non fequentes me ,. mec cuftlodientes elegantiffimos, quorum femina, vel cepulze q (andata sea , 8 caremonias meas , quas plurimo fumptu. àb exteris, diffitísque Re- propofui vobis — [ed abjeritis ,. 6 colueritás gionibus coémpte ; & adducla fuerunt. u Deos alienos , G adorateritis eos:. auferam Vidi peregrini.orbis germina ,. arborés- lfraél de [upevficie terra , quam dedi ei , && que fub aiio climate educatas, & quidquid demplum , quod [anttificavi nomine meo , natura in. floribus, & plantis habet illu» projciam à confpettu meo , er'z'rque Ifrael «n ftrius , rarius , & elegantius videbantur proverbium , & fabulam euntlua pupulia. hord itti complecti ; alij ex floribus 6 cas l;o - | Injerat Deus pactum de throno , teme lyce, alij & vagina; alij égemma protube« plóque lervando adjectá conditione, ficul- . rabant , ut languentium, vel etiarn morie tusveri Numinis, fi (tudiavirtutum, fi ju- entium defectus , ac ruinas alij fubnafcene !é, Aitie , & pietatis exercitia perícveráffent: tes inflaurarent tanta varietate, ut in una .& quia nec Rex , nec populus adje&tam à areola mille modis luderent ad intuentium 4 [ Deo purificavit conditionem, cüm fe viti ] oble&tauentum diícolores ; prafertim cüm fodaverint , & Numinibus exterarum gen- locus irriguus effet fontium ubertate , in * tium adhaferint, neglecto veri Numinis cul- cujus meditullio aderat teftudo perampla s tu ,. deijcitur 1írael e thtono in: fempiter- perplexo , ac concamerato topiario convee num', & templum poft quadringentos vi- Ílita , quz fedem oppacaret , & afítuan:cs * ginti quatuor annos tempore Sedeciz Regis erceret folis radios [ diftinguebat ateolag à Chaldzis flammis vorandum traditum in "arentina myrtus varié tonfa: neque fone cineresabivit , porticu unica fuperttite , qug tes deerant , qui falientibus aquis zftuarei.t à polleris ab ejus Authore Salomonis nuncu- intra mormoreum «raterem , é cujus labro pabatur : fed ex illis cineribus Cyrus RexPer- caducus latex veli inftar tenuiffimi demittee P farum poít captivitatem Baby ionicam duce batur in fubjectam amplam pifcinam ; cit- mebabele aliud zedificavit, €um quam fcyphunculi plures expreffi micas It cabant € folo , & in cratere reciproci gratiffi j j i 50 Ilï. mum miícebant murmur. Ecclefiam veró ingrefíus , nullum ibi luftranti mihi altaria —— — a Conmnendatur C-'yri R'egz'r piw 77 obviavit ornamentum , nullus fpléndor in Deum, ejtsque cultum affellus , ac mu- aris erectis, nulla pretiefitas in facra fupel- | Antficientia in. templo Numini «aifi- lectile , nullusnitor in ijs, quz addivinum cando. cultum fpectarent. Uünam hi Przfules e- rubefcerent, cüm finant fe à laicis füperare, I4. | Yrus regni fu anno primo ftatim co« fimülque propriam delerent íocordiam, . 4 gitavit dedomo Dei conítruenda, & Cyrus vix gradus confcenderat , Regalis ex cineribus calorem , ignémque ex- throni, & ftatim de erigendo, acinílaurane RUT citare , quó populusad cultum Numinis in- do Dei templo cogitavit ; tyrocinium fuz 5 flammaretur. Pudeat ecclefiz Prafules , T petentiz pofuit, non in fulciendo aureis Capita infülata, à quibus non folüm ab ini- ftatuisfolio ,. fed profufis aureis excitando j tio , cüm promoventur ad dignitates ulla templo , ut in eadem fede fimul adoleícee l excitatur cogitatio de templo reparando , t rent Pietas , & Majeítlas. de collabentibus parietinis inftaurandis , de Verüm quz Cyro Regi gemelle natze 1j. U domo Dei exornanda ; fed ne quidem de re- funt virtutes , fimülquethronum na&lz, vix parandis ruinis ultimis vitz diebus cogitant : plerísque. in Prafulibus infülatis ulla con« C s pudeat ecclefize Eræfules » qui congeüas ge- lociantur intet fe affinitate ,. sítque propte- N 1ca M Affe&us ab *ædïücijs cafüris, necadat, avertendus — t7i Eeapietas abavia, vel proavia dignitati , ad gionem pecude circumfcriptam pietas Cyrï quam Praful recens promovetur ; proinde ftatim fuperavit auri, argentíque profufione; pietas quafi jamedentula, rugofa , elumbis , fiquidem ripas transgreffa Eaphratis terren- viribus defectiffima excluditur ab infulis , in temJeroíolymis Cedronem penéexficcatum, quarum finu raró adoleícit ; nonin meridie adeó opplevit; qué auro, gemmisve in«- ä tantüm , fed nec in occaíu obítetricante tumeíceret ,. non veró turbulentioribus ex Libithina potiüs , quàm Lucina ; quia ni- preximis montium fiftigijs delapfis aquis ; j mirum deíignatas Deo aras à fenibus mors tumultuario flueret ftrepitu ; misítque Cy- & oítium pulfans intercipit. Confultiàs fané rus vaíaaurea fupra mille, ftatim pott fuba- Cyrus vix Regnum nadus prima mentis &am Babylonem. — Quis non aquile Cy- conília , primásque cogitationes in am- rum pariaverit ? cum (tatim primos Regní plas direxit zedes , quas Deo erigeret , fi- fui intuitusin folem direxerit juflitiz ; fed mülque fui Regai primitias ,- ut par. erat ; fatiüs dixerim naturam indtuiffe Oloris , Íupremo Numini coníecraret , ratus fir- càm nontam coronatus Cyrus ,' quàm infa- w ww ww w J - miüs flaturum Regnum , fi libis , & vidi. latus Cygnus Deo harmonicé cecinerit ; & mis , quàm fi catapultis , & baliftis fulci- veriüs , quàm fabulofus Amphion 'Thebe retut : fepire agnis balantibus maluit fta- dirutà, moenia conftruxerit Deo facra, en —— — —o-. A tim thronum , quàm Leonibus rugientibus ; quam harmonice ceepit in melos erumpere : quia innocentiz: candore , & victimarum In auuo primo Cyri Regis Per[arum , ut | z, Efv religione tutiüs cuftoditur Principis folium; compleretur verbum Domini ex ore Teremia » quàm advigilanuum Leonum cuítodia , Sufcitavit Dominus [piritum Cyri Regis Per- multiplicisque atmati fatellitij terrore.. Sa, farum , G'traduxit vocem in omni Regno fuo tis tuté Rex in folio fedet , fi blandimento etiam per feripturam dicens 5 bac dicit Cy- clementie , illicióque religionis fubditos rus Rex Perfarum. Omnia Regmx terra fibrobítrinxerit ; tunc flat tranquillitas Reg- dedit mibi Dominus Deuc. coli , & ipfes ni , fi frequens victima cadat ; culrüsque praecepit mibi , wt edujicarem ei domum im divini causá multiplex victima Deo immo? Jerufalem. Hoctamen diícrimine abolore letur ; imó tunc furgit Princeps vegetior , fuit Cyrus diffimilis , quia Cygnus nonnifi cüm plures jubet ad promovendam religio- ultimo vitze fuze die imminente mox morte nem immolatas Numini hoftias cadere, fertur harmonicus effe ; cum Cyrus harmo- 1 6. Ad propugnandum Regnum , à quo- nicos hos concentus anno primo Regni fui vis hoftili incurfu nullum aptius armamen- letus protulerit; Moriturus Íuavitet ca- tarium , quàm templum , ubi tuüc trium- nit cygnus; fedregnaturus fuaviüs accinuit l: phales lauri decerpuntur , cum florente olea Cyrus : cygnus fibi morienti parentans fu» victimarum fanguis effunditur ; nec alio um demulcet cantu funus , quó mitiüs pes Principis purpura nitet. illu(triori colore , reat ; minüs horreat advenientem Libithi- quàm eo, quem enectz victimz fanguis fup- nam ; fed primordia Regni fui fan&tiüs au« peditat ; fauftiorem fuze chlamydi aufpica- Ípicatur Cyrusharmonico fuo concentu Nu. ä tur Rex muricem ad felicius regimen , ex 4 mini concorde. Canit cygnus, fed funus hoftiarum fufo cruore, quàm ex piícis fa. vocat, cum Ítatim morsavem abripiat : fua- nie, /Eneumin templo mare pro ditiffimo viores Cyrus voces emittit , quibus Numi- eft ipfi Erythreo omni margaritarum locu : nis cultum excitat , ac reli " ita cenfuit gionis 'exercitia pletiore fupellectile referto : inílaurat. a Cyrus, cum primum fui Regni coepit auro- Quis Cyri pietatem fupremos non fe- 194 ra fulgere ; fuitque propterea haud Abeli ratincoelos, cum coeperit priüs cogitare de lm fuppar, hic enim primitias (ui gregis Deo domo Deo conílruenda , quàm de palatijs confecravit ; fed Cyrus prima Regni fui con* fuo commodo inzedificandis. Sunt, quià d filia " primósque thefauros Deo obtulit : Dei cultu alieni , in id deflectunt coníülij, n dicavit ille fupremo Numini pinguiores E. E utcenfeant, Regi magis proprium effe cle« je oves ; hic dedicavit opes luculentiores, : phantos in luctà, pugnáque, utrínque cru. ! Abel baculo íuo paftoritio gregem duxit entaducere, quàmovesad aram petducere; ] Deo.immolandum, fed Cyrus fceptrum fu- volunt Regem loricatum in bello, non lin« um in aureum convertit Angeli calamum , teatum intemplo ; putant;nil iaudis Regem quo templi frontem , ac partes metiretur; ls H promereri nifi fit catafractus ,& nifi Victor $ ut viderat Joannes , inquiens de fuo An- humanum fanguinem fuderit, cruentas cla- a a Alpec, or, gelo : Habebat menfuram arundineam. au- des ubíque fparferit, ho(tes everterit: pu« YeAm , ut metiretur civitatem ,. &6 portas tant, Reges decere, propugnacula erigere, H ejus , & murums Cyrus fiquidem arundine non templa conítruere ; urbes munire , non inflructus fanctiori , non urbem ; fed Deo aras ornare; claffes inflruere , non Levitas templum de(ignavit , quo tota ftructura 11 accire 5 Legiones fcribere, non populumad Numinis cultui impenderetur. facra vocare; fed quàm ceci , quàm aliens 7 * Scio Abelem fanclioris Opilionis fun- H àvero! cum à cultu Numinis ita aberrent;. &us officio primogenitas oves Deo obtuliffe. fiquidem omnis Principis fortuna , fua à H " "Abel quoque obtulit de primogenitis gregis [ui, folo Deo aufpicatur initia, &t ideo Cyrus & de adipibus eorum. Verüm Abelis reli- fs non arcem Babylone coadidit , fed Jerofo- Ferani de Affecibus Tom. L, lymis 172 Differtatio V IIL L d lymis templum , duo propitio Numine fa- argumeutum ad ripám Euphratï;,., in ám* tiüs fibi , Regnóque fuo confuleret? & re- pliffima planitie, . Opus fuit ab hominis vera non religioni tantüm , fed & fecurita- bus fingulis inchoatum , & duos poft vi« ti fuz optimé Cyrusdefignato templo pro» ginti annos nondum abíolutum ; & quame fpexit. , Non igitur Deum fibilenire victi- vis imperfectum , Regni.tamen fedes fuit , mis , arísque demereri plebeum eft, fed ex cujus fundamentis primum humanze at« Regium,ut etiam cum donarijs adire templa, tis prodijt miraculum Babylon civitas illa arásque firuere , cum in una folius Dei manu laxitate murorum , ac frequentiá civium cor Principum cónquielcat ; aut fluctuet , toto orbe clariffima, In ea turrim quo* prout Numini magis libuerit, que erexere , quz altitudine fydera ipía 19. Chri&iani Verüm quot in terris nunc videretur attigiffe, Verüm corruit priüs , Principes ; qui proprijs duntaxat inhiantes quàm erigeretur fuperba illa edificantium .€ommodis non victimarum fanguinem fur- vanitas linguarum divifione , ac idiomatum confufione . * dunt in templis , non hof(tias , & donaria non enim Deus depreffurus Deo offerunt, fed fubditos opprimunt ; ve- audaciam zdificantium fulmen disjecit , non €igalium impofitionibus , fanguinémque igneas pluviasé fummo ceelo demifit in ter« pauperum extorquent : palatia , theatra ; ras , fed acerbiori fupplicio puniturus flabula , hortos, proprim ut indulgeant fuperbos,idioma unum in-feptuaginta duo divifum invexit s voluptati ; erigunt , con(truüntque negle- animorümque difcore €lis aris , templisque Deo dicandis. Sed diam. 2I. ruinofa eít eorum voluptas , quz nonnifià Quàm infana eft mehshomïunm quæQ ruinofis petitur eedificijs , non poteft non rentium gloriam in zdificijs ! coelum ipa cadere, qua nonni(i parietibusinnititur ca» fum zdificiorum faftigijs impetunt ; faxis, dentibus, lapfnidue obnoxi|s; Nuliam & camentis conantur (ydera adoriri , pug- poffunt Princpes veram felicitatem. aucu* nare, G expugnare , & hi fuerunt , quos pari in hortis , quos ad omnem conferunt * facra (cripturaterrze filios vocat , de quibus amoenitatem L umbratiles funt deliciz , etiam Ovidius ^ Metatinor.. lib. 1, que in hortorum.umbris quiruntur ; di- urnz funt, non diuturnz; nafcuntur cum Afüaffe ferunt Regnum caleffe Gi- 4ntes , fole , occidántque cum: eodem ; fqualent hodie areole in ftipula , , quae heri luxuriáe Alráque congeftos ftruxiffe ad fydera Tontes, runt in flore, Fingamus in hisce. hortis Quorum tamen ítolidam providentiam platanum illam auream ,. quam referen« ' Lib, 1z, te Athenzo Pythius Bythinius Dario Per- Deusprofítravit non fulmine, fed flatu diverfi . . vel vitem illam Íoni , ut aptiüs deprimeretur faítus; qui farum Regi dono dedit nobiliffimam opus Amynthe , cujus ra« cum inchoáffet vaniffimum adificium á line gua oftentatrice ; congruumerat , ut etiam cemi ex pretiofiffimis gemmis coagmen« à lingua peccati flueret füpplicium : confi-. tati integtum in uvis thefatirum referebant ; vel etiam quid aliud fimile ex vicinorum lium fiquidem inter fe fe ineuntes ,. dixe- Gene.[ l. . 3 e runt, ' Celebremus nomen noflrum . eterni- Regum donarijs conftrudtum non pro« pterea de(inet effe; umbratilis quafita in tati , confecremus memoriam , educamus fubfru&iones no[lras fupra nubes , profun- hisce hortis voluptas , quamvis ijsdem ac- cederet amoenitas illa hortorum , quibus diffpma demittamus fundamenta ,. ut altiüs excolendis Reges ipfi opulentiores totam noftram erigamus gloriam 5 ed Ó vanitas tem , ludibriimque humanarum machina«- impenderunt operam : inamoena eftea vo- luptas, & amoenitas, quz unà cum flori- uonum ! O mentes hominum heleboro po- tiüs indigas, quàm íanis confiliis apta: pu« bus florefcit , & perit; cum vix nata (uum vergat ad occafum, langueat cum flore, & tant veram gloriam , terrenas , cafurásque in foeno marceícat. fubíltructiones , molésque ingentes , . quas 20. "Vana funt itidem ea ftüdia ; qua ad ftruunt poffe confítruere; & erecta edificia fibi comparandam gloriam impenduntur in veram adificare felicitatem , cujus fitis cos ftimulat ad palatiorum. ampliffimas fltructue conftruendis palatijs , urbes potiüs , quam domos referentibus. — Sunt , qui felices ; ras , domorümque elegantiffimas erectio- nes , qua flatim corrunt, beatósque fe cenfeant , fi palatia, feufub. ftructiones infane molis inhabitent ,. vi* $, IV. 1j deant atria plurimo radiantia auro ; laxas porticus pluribus marmoreis fuffultas co- dmprobi bominum labores im edi. lumnis , thalamos fornicatos ; plenósque ficiorum molitionibus pueauntur : majorum imaginibus , turres elata fronte colum ferientes , putemiüsque Nembroti quó immodicu in easdem affectus non tam laxitate expungatur , progeniem revixiffe , Uot hominum turbz non defudant in adificiorum , quàm varietate linguarum. 22, Scimus ex Genef. 11- antequam homines unius ftructura palatij? vocantur La- in diverfas fpargerentur terrarum partes , pidarij , qui ligone lapides eruant, vel civitatem pofuiffe in fu. potentiz firmius eitringant vectibus , aut difrumpant nitrato pul- Affectus ab ædi»ficijs' cafuris ; ne cadat, ävextendus. 193 M 'fulvere in laþidicïnis,feu latomijs; quoslato- las l;titudines., & longitudines, pav'ïinenu li ]à mi caclo, & tutide poliunt,ut ftructure recté fecto marmore firata , varias femper exhi- bentiafiguras , laquearia, & lacunaría, cas l , quadrent , & ubi copia non eft faxorum , coquuntur à lateratijslateres , & laterculie meras , aulas majores , & minores , contignae r tiones, tecla, ícalas , regiones , oftia, vefli- [u limo , vel lutoeducti , unáque congefli ex- ficcantür priüs lapides coctiles in lateraria, bula , areas , atria , feneftras, conclavia tnm. li quibus onerantur plauftra , & vehuntur ad anteriora, tum interiora, cubicula, conclavia " locum edifici. — Alij defatigantur in cumu- fecreta , mufza, armaria tum repofitoria , Q« gt landa arena , vel foffitia , qua in arenatio fo* tum pretiofz fupellectilis , zetas, veftiaria , f 4 porticus »fpecula voluptaria , podia , turres » ditur ; vel fluviatica , qua ex fluvijs erui- T tur; velmarina, qua ex maris littore eripi« horrea, cellaria , cellas vinarias , olearias , tur: velex veteri rudere per crates ,. ger- pentarias , panatias , lignarias , carnarias , pi« ftrinas, coenacula,coquinas; ftabula , equina, u$ rásque trajecta, & fecreta, — Alij alba col* ligunt faxa , vel filices, & in fornacem cal- canaria , pecuaria ,aviaria , columbaria , gal- n linaria, cohortes,fepta , foricas ;. certé in his« cariam inijciunt , ut per calearios coquane [* tur lapides , & calcinentur. Alij erutam ce omnibus luítrandis, examinandísque plu«, u$ ex fornacibus calcem vivam , feu nondum tes vix horz fufficerent. lu Quàd fi fingulas horum omnium partes aquis reftinctam , devehunt ad excavatas Ado foveas, aquá diluunt, preparántque ad o* ad examen revocemus 5 utoftij lumen , feu pus caementitium. Alij gypfum ex albi- hiatum , limen tum inferum , tum fuperum , du 4l poftes, antes oítij , fupercilia ; fa(ligia, Píeu- cante lapide mediocriter ufto jugi labore ex- ja trahunt, terüntque in pulveres , quos pet dothyria , poítica, poftulas,fores,valvas,fores cribum fecernunt , humeótántque in ufum plicatiles, cardines, epiftathmos, deras tum , sedificij. Plures accerfuntur fabrice Ca- fimplices , rum catenarias , peffulos, feras in- Qd mentarij, feu Murarij , qui jacto funda- citati peffuli, vel jacentis ,claves , poiticum ; u$ snento infolofirmo, velífiiu humido in pa- Íeu januz repaculum ; certé vel in luftrandis Metitin lis alneis, fiftucá adactis muros fubítruunt, unius duntaxat oílij partes fingulas non mo- T] lii dicum defideratur temporis ; utetiam in lu« rja zdificant , erigunt , lapidésque , vel late* ritios, vel (ilicios firmiter collocant cum firandis partibus columnarum , quibus exti* Vi« u calee , & gypfo , ut hac in unum coale- 1a fulcitur zedificij facies , vel atrium. Ícant , ac durefcant patietem zquali craífi- funtur in uno duntaxat zdificio omnia co- . tudine affurgentem : in id enim , vel ma- lumnarum genera, quibus diveríz fulciuntur ximé incumbunt ftudij Camentarij , ut ejusdem (truCture : hic enim affurgunt co* f omnes coriorum ordines aquales fint , & lumnz T'uícanz craffitudine czteras exce, ! &qua proportione conílruantur : éí(tque dentes , quarum crafhities feptimam in altitu- la dineobtinet partem , & bafis decimam quar- opus ifodomum , feu difodomum , & qui- bus Fruntani dicuntur , qui utrinque lz* tam : alibi furgunt columnz Dorice, qua- ls vigati craffitudinem exaquant parietis. A« rum craffities fextam complectitur partem lij erecta jam conclavia concamerant teítu- altitudinis, & ba(is decimam fextam, & ha- [c" Gu " 4dine, feu fornice , quae cruf(tarij trullif- rum capitula funt porrediiora , & elatiora, u fant, incruftántque , feu trullà corium , (eu Alibi Jonice , qu& novies funt longiores , jL] obductionem inducunt ex arenato, feu fub- quám craffiores; quarum bafis decimam o &avam longitudinis partem comprehendit z il5 a&ta calce , quz inalveo praíto et ; hac e- nim fine incruftatione rudes funt muri , qui füntque jonicz , capitello fimpliciore , extane i ll quandóque etiam fe&tis marmorrum ctu(tis tibus utrinque arietinis cornibusin anfractum veftiuntur, Alij non folüm conclaviorum devolutis. Alibi elevantur Corinthiz omni« 0' l« - teftudines trulliffant ; verüm etiam varijs um gracillimz , quarum propterea altitudo Je exornant figuris, coronis, corymbis , le- novies excedit ambitum]latitudinis , & bafis nifcis, aliisque adícititijs ornamentis, qu vigefimam complectitur altitudinis partem, u lla peniculo tectorio dealbant, —Alij pavimen- Corinthiarum columnarum epiftylia crifpata ta dilatant, perpoliüntque ad miram varie- acanthi , aut helicis in fe redeuntis folia 0i * . tatem ; quadam fiquidem funt teffelata , imitantur, Üs (s fegmentata, fcalpturata , alia etiam ver- Plurimum itidemimpendimustemporis 345 miculata,feu mufiva pluribus afarota figuris, in partibus columnarum vocandis examini z 25« - Quéd fi (ingulas unius domás velimus fiquidem in partes principes columnz diftin- guntur in faftigium ; columnam , & flyloba- partes percurrere , vix dies integra nobis fufficere videtur , prafertim fi luftremus tam ; quarum fingule in alias plures fubdivi- " Regionem , folum , leu aream , arexque duntur partes; nimirum faftigium in coro« nam ; zophorum, epiftylium. — |Columnain partitionem , zdium frontem ,. faciémque extimam erythmiam , feucovenientiam (in- ternas itidem partes, capitellum fcilicet , fca» pum, & bafim, Stylobataetiam in tria mem- gularum partium , commodümque afpe- é&tum : fymmentriam , feu veauftam totius bra,fupercilium, ftellam, & pedem : inhac A i edificij congruentiam , & proportionem; autem tripartita columnz divifione epiflylig, A* decorem , feuaptam , & pulchram diítribu- & capitula fingularibus conftant ornamenris, id tionem ; amuffiatas , feu ad amuffim dire- prominéntque proinde in ijsdem coronz ; 10 Verani de dffetlibus Xon . J- pro- Diífetatio ViII. 174 prvoje;&uræ; » pr&cin&tiones , teniz, echini , bulationes umbrofispergulis opäcatas ; plu» cingula , füpercilia, eminentiz , prominen- res villas omni atborum genere confitas , ti2 teretes,quadratz,coronices: lapidum, vel lures hortos ad fingularem amznitatem tigilloórum obnirentia capita, qu&à Vitruvio: floribus, fru&ibiisq; refertos non alio vigilis mutuli noncupantur: promicant etiam aba- draconis cuftodiá tutos , quàm prafentia cus, fima, regula;cimatium, Inzophoro, feu ipius Neronis ,. qui feritate animi omnie latiore balreo ad uberiorem ornatum iníe- um ferarum fuperavit fevitiem : & in illis runtur triglyphz , feu fcalpturz triplici fulco excolendis non minorem impenditoperam , canalicula:z : denticuli , feu fegmenta , fpe- quàm Semiramis hortis fuis penfilibus , aut ciem exhibentia dentium: guttz quz inverfi Cyrus nobiliffimus fuis quondam in planta- türbinis formam prafeferunt : metopz funt rijs : in ijs fiquidem Neronianis hortis, a- zophori intervalla , in quibus vatia etiam fi» deó concinné omnia in pergulas opere topia- urg folent , vel penicillo pingi, vel calce, & rio veílitas , in arealas, pulvillósque difpo- gypfo reprafentari;ut falciz,lemnifci, vittata fita erant , ut pavimentum vivis teffelacum taurorum capita , corymbi , feu complexus eoloribus , pulcherrimum artis cum natura florum, frondiimque ; aftragali in rotundas, exhiberet certamen. Luxuriabant ibi flo. aut oblungas baccas diftindli , folia , volutz, res exotico cultu, & colore nobiles : ado* quarum labia flexurz funt foliorum fupina- lefcere videbantur peregrini Orbis germina, rariffimos fruclus exhi tz, In ícapo, feu medio , vel corpore co- lumnz pars fuperior hypotrachelium , feu fub climate educatas. bere arboreä extero H 27, cóllum dicitur : hacque pars , quà incipit Neque ftetit $n hac florida amccnitate gracilefcere ; feu decrefcere craffitie , ac at- naufeabundus Neronis animus ; vile enitn Caterum tenuari, apaphigis nuncupatur. ei videbatur hoc veris cum autumno connue Ícopus , velteres eft , vei quadrangulus : fi bium ; nifi in fub(idium ornamenti fabulas teres, vel eft levigatus, vel ftrijs , ac flrigibus, accerfiviffet , ut hic populeis truncis vario feu canaliculis rectis ; vel etiam obliquis ftria- illufis colore Heliades ramofa brachia pro- tus , feu fulcatus, ftria prominentiuncula eft tenderent : alibi formofz Daphnidis fpar- canaliculorum, & ítrix cava fpatia fulcorum ; fa coma in frondes fe fe diffunderet ; & vel fcapus eít intortus, acvite circumfcan- alia id genus fabulofa in luxum verriffet a- filis, vel alijsfolijs , ac frondibus flexuofus. moenitatis, . Przterhzc , coenationem hae Hicque columne fcapus fuz nititur bafi,quz buit inter cateras ; figurz rotunditate ver» Ípira-nuncupatur , cingitürque torulis, feu fatilem , quz diebus, ac noctibus inflar orbis annulis , quos inter , cavitates interjectz jugi circumacta vertigine nova femper fercu- Scotiz dicuntur , quibus fubijcitur plinthus la exhibebat convivis , & pro nivibus flores , quadrati laterculi prefeferensformam.. Sty. pro imbre odorz guttulatiin aquz per fubti* " Jobata , feu fulcimenti pars fuperior fuperci- les aureas , argenreásque fiftulas fundeban- lium , media pila dicitur, oblongé quadrata; tur: & ipfe Nero, veluti in orbe illo Jupiter — & plerumque lzvigata, vel etiam elegantis affidebat , cui propinabat ii aurea patera celaturz varijs fcalpta figuris, Pars poftrema non raptus € Phrygia puer; fed Sporus , 9 dicitur pes cum fübjecto pintho. — Materiá, feu Spado à Nerone in delicijs habitus ? ex qua columne con(ílruuntur , interdum eft quem etiam in mulierem conatus eft trans- lateritia, vel cementum, aut marmor , fiünt- formare , palámque uxorem ducere dote que propterea opere caementitio , lateritio ; inter aufpices confignatá, Verüm poft Ne- vel lapideo , quv ex marmore conftruuntur ronis necem juffus Sporus à Vitellio,ut in hae folidz dicuntur, A columna diminutivum bitu conftupratz puellz fein theatro fiíte- columella derivatur , qua aliquando pre ret ; nec ferens Sporus eam ignominiam, fundameuto pulvinum habet czmentis ; vel violentas fibi manus intulit, maluitque ru« etiam arena fartum. bere fanguine , quàm tali verecundia, 26, Haétenus recenfitas domüs partes , co- Quid dicam de Magni Imperatoris 28. lumnarum fulcra, & ornatus, plures exhie Chami palatio quatuor pracincto muris , bent non.folüm Principum , verüm etíam quorum quilibetad octo millia paffuum por- equitum , & nobilium domus , & prafertim rigebatur; cujus laxitatis in meditullio z- aurea illa olim Neronis domus , quam non des furrexére regales nitidiffimo confectze auro. fatis fplendere cenfuit Cafarum crudeli(fi- Quidde Javz Infule Balearis Ma- mus , nifi ex urbis incendio infames eidem joris Regis magnificentia , & munificentia: adjeciffet flammas, Quot in una'domo is enim atrium exflruxit , ad cujus aulam non fepelivit domus , folóque equavit? ut Hdmil. » m a pluribus afcenderetur gradibus , quorum ag 'itanium genus Roma acceríens in. cce- alijex puro auro , alij ex argento con- lum aggeílis montibus videretur irrumpere Mij flati pretiofitatem nitoris per ades illas in unius domüs celfiffima ftructura ? plures afcendentibus , & defcendentibus terendam. enim hac includebat aulas in longam aream exhiberent ; & parietes & dextro làtere au- | produclas; innumeras propemodum perticus reis, é finitro argenteis laminis tegerentur ; ad tria usque milliaria protenfas ; plura Solis regiam imiratus fuerat Javaab Ovidio flagna maris inftar expanía, plurimas inzmg fabulos& defcriptam : aure tulo fulgidam , N aIR- * Affc&us ab xdificiis cafuris,ne cadat, avertendus. I$ flammas imitante ïpyx:op'q. Quid? quod dle praclaras iftas iutuere fruciurat , wideöä hortos penfilesreferam in fummo domás fa- mibil aliud effe , quám parvulorum ludicra, ftigio, mira plantarum varictate vernartes, Animohumirepit; qui mentem «levat ad in quibus verna temperies nunquam more- eedificiorum pracelía faftigia erigenda;terre- retur; eó quia jugi fucceffione lafcivirent ia ligatur cupiditate, qui cceli oblitus glo- riam aucupatur in zdificiorum conílruendis flores in calice, vagina,gemmáque protube- rantes,ea exculti artisinduftria ; ut aliis mo- molitionibus 2 Japideusefle videtur,quifola rientibus , alii fuccederent fübnafcentes,fuos lapidum pulchritudine tenetur : anguftum explicantes nitores , pompámque foliorum, procul dubio produnt animum , :quem ter» tot variis depicti coloribus,quos artifex nul- reni adificii tenet ereCtiojnec meretur in cCe« lus penicillo exprimere ad :nativam elegan- lum avolare, qui in terris carcerem fibi ef- L tiam poffet. Quid memorem faturatam fingit; neque quid aliud e(t domus corpori, frequenti conchylio purpuram auro intex- quàm cárcer; ;iperinde ac corpus animo cat- tam, pluribüsque di(tinctam coloribus,Phry- «cet eft, fi illius teneatur amore, quod corpus E ; gionum opera, picta Damaícena holoferica, tegit. Nobiseó majorem coeli partem eri- aul&a innumeris interpuncta &lorum mean« viunt domus, quó earum ftructurz laxiores * ,:Ii'b.)ïlewmä dris? quid fi recenfeam thermas, ubi fre- (funt, pulchré Senecaait: Qzà lonpiores por- dqicus expedieriut , qmó latins easporrexerint , ifol.nd :Hel- quefiter cum armi&tu veftis, honor *corpo- "Vtamenp, $ ris,& pudor animi exuitur? ubi lavatio po» quà depreffas effivos fpecue foderint , quà 2^, tiüs fordefcit, quàm ^ abluat ; "maculátque emajore mole fafligia canationum fubfiruxe- promptiüs, quàm emundet, teíte apud Mar- vint , boc pluaerit,quod il «elum ab[con- at. - tialem Levinia inter Sabinas Virpines, 'qua Baianis fe aquis purgatura , f1i ut Penelope ' Non fe: :"cne'ïum hominibus ächonecïïtkv,' 30» venerat, monnifi ut Helena abivit, *Quot fed homines coelum fibi edificiorum,domo- rámque ftructuris abíco dunt , fibique coeli puellz venientes ad aquas thermales nivea cattitate infipnes, difcedunt ignea fceditate 'afpectum furripiunt, fé äï ue coclo indignos coníluprata ? quot Matronz, quz hasdum produnt ; :dum fuperbientes terrenorum z- accedunt aquas, in flammas incidunt, Vene- 'dificiorum :molitionibus eximunt fibi :coeli g rémque.experiuntur adultam ? Defcenditur afpectum, :quó in coeli amorem rapi facilé in balnea non ut fudores cum Scipione , G poffent, 1 noctepraíertim intempefla.aére militiz fordes abítergantur, fed ut maculze 'nullis foedo:nubibus , «oclum intuerentur tot contrabantur.. Alii Heliogabalum imutans tofis floridum, quot micantibus ftellis corue tes nonnifi imbutis unguento nobili , aut fcum; 1 admirabilesmotusobfervarent ea- €rocó piícinis innatant, non ut foecidam cor- rum Íub firmanrento flellarum, :quzvulgà poris luxuriem fuavi odore compefcant, fed 'falfó errantes tiuncupantur , càüm nihil erret, ut feediüs libidinem oleant. "Tantüm ab- «quod in omni zternitate confervat eosdem eít palatiorum erectiones, thermarum fub- jugiter progreffus, & regreffus, reliquósque ftrucliones veram ploriam erigere, & zdifi- 'conftantes , ratósque motuss ipfi fiquidem care, ut eam potiüs abigant, deftruántque. planetz alternis vicibus abeunt, & recedunt, j 29. Hinc in terreftri paradifo nullee fuerunt voccultantur , G rurfus oriuntur, & ex di- conftructz domus, tametíi ibi homines verá 9 Épatibus motionibus fpatia diftinguunt de- fruerentut lztitiá , veráque terreftri dona« labentisanni; qui tunc completur, cum fo- rentur gloria, cujus capax erat flatus ille lis, & Lunz, &quinque aliorum planeta. innocentiz,antequam juítitia ab illis exularet rum ad eandem inter fe comparationem cone amonitatibus: ergo ineptit, qui gloriam fectis omnium fpatiiseft facta converfio; & in domorum , thermarum , hortorimque pre c&teris admirationem vincit Luna ter- ftructuris fperat, cüm veram gloriam pofle- tis familiarifimanocte intempefta fplendida derint homines antequamin terriseffent do« mundi lampas ; umbrarum*expultrix, ac te» i 1nus eréclze, thermz conflructz, & horti ho- nebrarurm debellatrix;jügiterenim oritur, & minum labore confiti, irrigatique fudore; fnoriturz adolefcit, & femefcit; creícit, &t non igiturà palatiorum ; domorümque ere- evaneícit, fempereadem, licét diveríam fem- Clione vera gloria fperanda, nec vera lztitia per exhibeat faciei fpeciem3 cum nunc cut» haurienda. Mentem, non palatia , furfum vata in cornua appareat; nunc zqua por- erigamüs, ceelümque Ípectemus; Ginane, tione divifa, modó finuata inorbem, mox Yacuümque , procul dubio putabimus quid- plenoorbe immenfaà ; G repenténulla ; nunc uid hicin zdificiis magnum videtur effe , pernox, aliàs fera, partémque :diei adjuvans Homil. v$,in i tpift. ad Ti- fciteS. Chryfoftomus : 44 tanto fiudio, fuo lumine. Quis non miretur etiam in quod nibilefl, quaris ? quid labores pro wi- firmamento ftellas aeternüm lucentes faces; ll motb, bilo fuflines? at [plendida adificía confpicie, majores, mi:ores,juncte, diffitz, finenume- j eorümque te fallit afpetluss in calum pro-. ro, & tamenad numerum fuas ducentescho- rinus attoleoculos , aver[umque d lapidibus, reas; hz fiquidem luce fua calores fovent, & columnis obtutum ad illampulcbritudinem colores pingunt fuis influentiis, & quidquid dirige, animaduertes formicarumiflae[fe, & in mundo pulchri latet obvolutum tenebris : eulicum opera. — Sapienter intuitum. ad di- hominum oculis objiciunt, reddüntque fpe- à primi- gwiora «onverte, afcende celeffía animo,in» Gabile ; fempérque fulf vcrun*t, «um 3 genis ä " Differtatio VIll, H 76 geniis aquis formofiffimi /üellarum ignes de- funt gloriam t'i"änsfundeile" !* hec igitut to 'f'. geneti partu extiterint. Sunt micantes no- erigitur zedificiorum ere&lione,non ftat cum €tu ftellae coeli vernantes jugiter flores per iphs adificiis, quzenihil in fe continent;nifs cculos, non per aures,homines in coeli. defi- conofa & terrae gremio erepta, 3j« derium rapientes; funtmicantesorbes, qui Quéd fi unà cum zdificiis gloriam ali- admirabiliceleritate fuas curfuum , recuríu- quam fibi inzdificarent ; qui zdificiorum ä ümque periodos conficiunt, fine fenfu labo- fubftrucliones zdificant , adhuc vera non ef- ris, fine tedio laffitudinis , fine curfus defa- fet, fed fupervacua hzc gloria; quia innixa ü tigatione, cum in perpetuo motu nunquam labentibus; vera non eft ea gloria, quz vel n! quiefcant , fempérque micantibus ignibus ruit, velruere poteft, ac perire: hocipfo ameniffime niteant , brumalémque aufteri- gloria non eff, quia perirepoteft, Adquid Á tatem muitigenc; & genitalirore telluris con- ergo tanta auri; argentique profufione, tan- gl ceptus omnes impleant. "Ordiuntur itidem. to impendio , hominümque allaborantium f dicrum, nocliámque curriculis menfes, te« Íudoribus domus in fpeciem urbium furfum * xuntannos, quibus feriem conficiunt fzcu- erigere? Ad quid tot mariora inducere, fe« i lorum. Has cocli delicias, hos fyderum a- care, polire? intimiora telluris vifcera dilae fpectus fibi furripit , qui zdificiorum ere- cerare, ut nec apud ipfos Manes fint lapide9 étione fuperbiens eximit fibi coeli afpectum, àmanibus fofforum fecuri? Ad quid tot la« quo in cceli amorem rápi mens facilé poffet ; bores in luftrandis lapidibus? ut in delicias J talparum potiüs, quàm hominum fortiü hominum videantur etiam rigidiffima faxa | naturam, cum domos terreas, quibus prohis« mollefcere ; & extima domóás facies velut£ beantur à coeli intuitu, querant, fibique eri» fuco, ac ceruffa oblinita , vultum videatur gant,ccno propterea , quàm celo dignio- imitati fucatze foeminz ? Ad quid tot aulas; 4 zes? quienim ceelo non coeno fe natos no» tot fibi fuccedentes cameras uno congerere 3 ; ym- i tfunt, non finunt terreis parietibus animum - intuitu? an forfan ut Inculinus, Herüsque ZEdificio- lia &oéreeri , mentem coangultari, é remotiffimis appareat , veluti lumen in fa- rum amore qui flagrant, & everfas domos crario ? an ut magnificum , nonnifi à lon- erigunt, fe deprimunt , evertántque , cum ginquo perfpici poffit? Ad quid 'altiffimas cc!o nati fe in ima demittant ,. ftationem tectorum moles protendere , acíi non. tam f quarentes coenofis in parietibus, in 2des, quàm in celum ituri homines &di- N ficarent? Quid juvat tot contignationes divi« 50 V. : dere, tot cubicula congerere, tot aulas ame m pliare cum humano corpori fpatium fex,vel Duos ummodicus a c;äuf in dift- o&to cubitorum abundé fufficiat ? Anad o- ftentationem divitiarum ha molitiones zdi« le cia erigenda 4d fummum evehit s ss d ficiorum conítrauntur? Verüm qua fuerunt gramdiati, ad imum deprimit qanitátis. divitiz profufz in zdificiis erigendis , am- ;; pliüs non poffidentur, cüm alienas in manus 3 Ludibrium humanarum machinatio- iranfierint, — Imó tametfi alie. poffidean- num! O dementiam non ficcis ocu- O tur, non tamen vera glorig ingerenda apta lis fpe&tandam gloriz inhiantium in funt. zedificiorum molitionibus ? deltruunt ple- Quis Salomone ditior , cui fingulz 4* mundi partes quidquid pretiofi habuerunt in d rumgue, quz funtin fe, ut zdificent , quod eít extra fe; erigunt plerique zdifigia, qui auro, quidquid pretijin argento, nitidi im mente corruunt ; parietes , & faxa in fub-- gemmis abundé fuppeditárunt ; & tamem lime attcollunt, & animo labuntur ipíi ad imaj nullam ex hifce congeítis divitiis haufiffe. H elevantur fuperbià , & intumefcunt ambi- gloriam, quin potiüs animi afflictionem tee tione, fimülque deprimuntur vitiis; nec o, ftatusipfe fuit: Coacervavi tuibi avgentum, Ecclef; ag 2n perariorum fudoras debita plerumque exfice & aurum, & fubflantias Regum , &5 Provine ver(s, cant mercede: nulla poteft edificiorum ftru- ciarum: feci mibicantores , & cantatrices, ä K &ura tante effe nobilitatis , tantique pretij, 6 delicias filiorum beminum ,fcypbos && ur- quó celfitudine has rnentis valeat ruinas ceos in minifierio ad vina fundendas €$ vids compenfíare: majus femper eft quodcecidit in omnibus vanttatem, O afficiionem auimi. amore fuperfluorum zdificiorum , quàm Quis Cyro locupletior, qui devictà AGa aur& quod poffit zdificiis etigi? nec poffunt heec pondo triginta quatuor millia, argenti quine veram inzediücaregloriam, cüm virtutes de- genta millia talentorum; feu quingentos no- primant, quibus vera gloria nititur; & vitia naginta quatuor milliones , preter vaía aue - 128 — P 1 promoveaut, quz glorize adverfantur. rea; G argentea infiniti pretij reportavit? G 3 Nequeunt íe ipfa erigere , neque fe tamen nullam exindegloriam detulit, cum ullo modo juvare, qua furfumeriguntur pa- hanc fola virtus pariat, non metalla cudant, latia, fed aliena ad id. manu indigent: cüm nec lapides conítruant, nec ulla alia terrz e- - — —— — p aadie fioi minime (ufficiant, fedab aliis, G qui- jectamenta promoveant, Quis ad calculos p dem ex infima plebe , ex Operariis conduclis vocet Alexandri Macedonis congeltas divie ; emendicent, hauriántque quidquid magni- tias? quifuperato Dario dacentostredecim fici, & pra«cel(i jactant ; nullamin alios pof- millienes retulit; & octingenta quadraginta gnillia po n - TAPURU MESo o Ài " L] Affectus ab xdificus cafuris,ne cädat,* avcrtcnäu S.M I77 inixllia ducatorum; & ex una Afia vecligali gentia illa palatia, queenon marmore tantim fexcentos feptuaginta feptem milliones, cen« veftita fuperbiebant , fed & columnis fufful- tum fexaginta millia ducatorum quot annis ta adccelum usque erigebantur: heillee ad ) acciperet in tributum ; & tamen adhuc in- fydera usque fubítructienes, in quibus tecta glotium fe noviffe exinde conjicitur;, quód ipfa folem semulabantur fplendore; rcüin;laf- minirtié potuerit fe temperare à planctu,nec quearia illucerent auro illufa. lachrymas co&rcere ; cüm noviflet alios exe Hee funt perample illze domus zdifi- 37* tare mundos, quos nondum debellaverat; «atz non humanismanibus , fed quafi divi- necfuijurisfecerat, 'Quis auro;gemmisque mis artibus; in quibusfumma laquearia, vel onuítior Sardanapalo? & nihilominus cum mitorem referrent auri, vel curiosé excavati fexdecim millibus feptingentis , :quinquae €boris, fummam artis -c'ldg'ant'ig*m;; inqui- ginta millionibus coronatorum in rogum fe bus aurez , vel marmorezecolumna adom- «onjecit fufo innataturus auro ; zvely,,povtiüs nem fplenderent magnificentiam , parictes naufragus merfurus. argenteo cxlamine tegerentur , pavimentà 3f* Non igitur congeílz divitiz , non auri lapide pretiofo «afim diminuto in varia pi-- Hz funt argentique affluentia, quam ingentia pro« €turz genera difcriminarentur. dunt palatia , potis eft veram gloriam ine illz edificiorum molitiones,in quibusmuni- generare, Scio divitiis affluentes totam vo« ficientia:cum regia Majeílatecertaret, & in quibus:omnis ornatus ab auro , gemmtisve luptatis pompam fuis explicare in erectis pa« latiis; in quibus omnia venationum genera, fuum mutuaret nitorem. Eo devenit zdi- & aucupij fpecies menfas 'conftruunt ; ubi ficiorum luxus, quó non folüm interni or- non folüm generofiora falerna , verüm etis marentur parietes, verüm & fuprema teda- am pretiofiorespemmz, utluxusin potu fit nitidiore veflirentur auro; fed cüm aurum De provi- illuftrior , accertuntur. eveherent , ab auro deprimebantur, féque - dentiacay.3 . Fuitque Senecz; «aufa ut conquereretur deijs; 445m gemma infra aurum jacere, ea viri-capti vanitate,te- inifiraturz quibus exolerus fufpen[am auro flabanturj cüm enim auruüm tegeret fuprema , Wivem diluit; & Pliniuseos redargueret,qui tecta, nil fplendoris adjiciebat fub teél:s illis gemmarum potarent pretiofitatem , G fma- habitanti; ac immoranri ; quin ejus dementia ragdis calicestexerent ; & temulentiaz causá, illuftriàs fe prodebat ad auri illius fplendo« auro ,gemmfsve Indorum littora fpoliarent; rem; non fplendct, cui domus nitet , fed cu- moris (iquidem fuiffe Regibus in Syria, ut jus virtus intus excultaforas fe proditz quis« aurea pocula gemmis pretiofiffimis diftin- quis edium fuarum ornatum amat, non do- derent , quo majoti pretio fitimextinguee imus parietes.auroilliniat., necferico veftiat; fed fe ipfum virtutum honeflamentis 'exor- rent, referuntprifca monumenta; imo fci- mus non folüm luxum in ferculis; aurum; met. "Verusornatus domüs, inquilinus eft gemmásque in poculis; verüm & pfaltrias, ejusdem:; «des fuas abundé ornat, qui vir- ac fidicines , illices formá virgines, ac cala- tutibus fe'exornat; e(t tunc qui domum ha- miílratos , comptulósque , fymphoniacos ibitat, :Xdomui ornamento , quia virtutum pueros muficis artibus inftructos accitos vo- ipfe ett domicilium ; qui temperantiam domi luiffe ex exterisetiam Provinciis; ut deliciis excolit, fuis abundé zdibus adjicit ornamen- filiorum hominum fimul principes perfun- tum ; veredixitilleapud Stobeum , INe zz- Serg.s, je derentur, cüm iíli vina funderent: vocat bulie, G pitluris domum tuam circumda, fe UET VRRROESESTTUMPe - Agelius?ib.i. cap. 11. Fiftulatores, Tibicines; temperantia ipfam depinge. — Tlud enim alie- Fidicines lafcivientium , delicias convivios num effy & ocülorum maodà jucunda prefliga- rum. Verüm neque in conviviis, qua in *io. Hec verüindelebilis, etermsque domus palatiis flruuntur , veram poffunt convivze ornatus exiflit ; quàm elegans ornatus, qui loriam enancifci , cum virtustemperantiz à temperantia petitur? quàm plenus? fi cz- iij apa plerumque allifa poculis fp terarum virtutum cohortem fecum trahat; yss & umgntiþu:s nau« a íraga pereat, non aulzis,non marmoreis cruftisveftiantur 26. Imó non divitisee tantüm, ï'fed & ipfa parietes; fed virtutesexcolantur,quibus do- palatia pereunt, & evanefcunt, ^ Quot no- mum inhabitantes probé cleant; turpe eft, ftris dietim obviant ocülis antique domus, parietes domüs fplendere auro; & ejus Inqui-- in quibus te&um rimofa jam vetuf(tate fati- linum fordefícere vitiis: infaniam prodit,- fcit; parietes defluunt fufca jam albedine lapides;& murosfericis obtegere aulzis eti- dicolores; & domus tota dehifcentibus af- am atu phrygia piQtis, & propriam detege- Éferibus; confractis co&lilibus imbricibus, te, ac prodere türpitudinem in vitiis, quibus ftillicidia admittentibus , luxatis fubícudi- andulgetur: obtegere nuditatem parietum bus ; putrefcentibus contignationibus , vi- pictiffimis telis, & propriam ignominiam tiumque contrahentibus fingulis jam parie- palam facere negle&tu virtutum, vitiorum tibus extremam videtur ruinam minitari. foditate; velfub alieno tepmine propriz Qued fi Ceefarum, ac prifcorum Principum infelicitatis propriam occultare turpitudi« ' ab Hiítoricis nobis defcripta palatia luftra- nem : nituntur fiquidem haberi pro felicibus, remus, nil aliud ibi deprehenderemus,quàm fi amplam poffideant domum; omni orna- fterilefcentes arenas, exefa rudera, inanem mentorum genere lafcivientem, quovis me« tallorum fplendore nitidam, cüm fordefcant pulïrerem : hgec Íunt no(tris teinporibus in« ipfi 178 Diffetauo Vill. | ] ( ipfi in vitiorum cóeno; & inhoc fuam pro» nitebat fpeculum $. patietes, & läqqearïa átl« ! dunt ftultitiam, quia domos erigunt, erectas rO illita fplendores utrinque emittebant, ornant, totümque ftudium, ac laborem in Verüm templa haecab JEgyptiisad fummam domo fox cafura impendunt: & quod fem- exítructa magnificentiam intus nonnifi de- pet ftat, feu anima fqualet; domüs parietes formem, ac viliffimam continebant belluam: omni curá ornantur , & anima d 1 omi;ilium qui enim in fpedantium admirationem pas : proríus negligitur. latia erigunt, & ere&ta incolunt, fi ipfi vitiis ?8. Novi virum quendam divitiis affluen- indulgeant, rorümque fceditate fordefcant : í tem, qui cum peramplam domum fibi in ur- feris haud diffimilesfiunt : quos enim virtus Í be zedificáffet , omnique pretiofiori fupel. homines efficit, hos vitium foeda metamor- lectile ornáffet, picturis excellentioribus, au- phofi inbelluastransmutat ; ut non homo, : — leis, fcriniis, fpeculis ad nobiliorem, elegan- fed vilifümum brutum fpeciofiffimam inhae tiorémque fplendorem locupletaffet; móx- L biter domum, ubiperinde ac brütnm in 7E« que lethal gritudine decumbens, defpera- gyptiorum templis flexo à populis poplite Ub,l,cdf c70 táqueàM cis falute; fellà fe geftatorià de- colitur, Quàm utiliüs, hone(tiásque fibi ze- ferri curavit per fingulas domüs contigna- dificant, ac proprize gloriae domum conftru- tiones, finguláque cubicula , & reveríus ad unt, qui folis incumbentes virtutibus earum yroprium , inquo decubuerat , heu crudele ftudia excolunt : divitem , regiámque do» fatum! exclamavit, quodàtantame eleganti mum inhabitat, qui virtutum ornatur ho- Í domo divellit! tot ego impendi pecuniasin neftamentis, & in ftudiis virtutum | jugiter conftruendahac domo; tot infomnes tra- occupatut, ut fcité de S. Bafilio edixit S.Gre- C l duxi noctes, ut eidem conítruendz invigila- gorius Niffenus inquiens ? /obrietas zllj pro Orat, de $, xem; tot fubivi labores, fudi fudores, fufti- domicilio erat , juflitia autem, G ueritas, ngjz'lio. nui moleílias, ut domum meo conformem cafiimonia pro (plendidia, 66 magntficis, atque h genio zdificarem, eámque ea pretiofiore fu- vifendi, & con[bicuis edificiorum ornamentie, pellectile ornarem, qua mihi, meísque ami- £n quibus babitator magis dele&latur, & pla- «is magis efTet oblectamento , & heu cru- cebat ib , quam qui in marmoreis,E aur d« dele fatum , quod me mox feparat à mea tl adibus gloriantur, Ab bhomine defici« domo! O Deus! nunquamà te Regnum tu- unt, cadüntque , qui in domibus erigendis um petij, & cur Tu mihi hanc domum in- exteriüs occupantut, neglectà interiüs virtu- vides! fed fruflrra voces has blasphemas ja- tum culturá. &lavit, fruftra execranda haec verba evomuit; Lapidei potiüs , quàm humani funt; 49. quia nec domum obtinuit, quam ita pere quibus nulla et cura internze fpiritualis do- fidé concupierat : an veró coelum; quod mi- máüs, & totus labor, totáque folicitudo ime nimé de(ideraverat, impetraverit, citra inju- penditur in ex(truendis exteriüs lapideis do- MMun, l .fjam poteít quis dubitare, Hac eft gloria, mibus, ut aliquid fibi glorize conftruant, ut ä Xuam é domorum fubftruclionibus exigunt, ait David : bi funt , qui vocaverunt nomina qui divitiis affluentes. toti funt in domibus ffía in terris fuis, Ynanis eft ea gloria, quae Pþl?, 48. erigendis, G exornandis, plerumque propria cadentibus innititur parietibus ; quid enim Judith , perditio, ) funt ampla palatia nifi laxiora curarum;fraue diímque receptacula? quid prodeít orna- tus domorum, fi animus intus devenuftatur? quid auri nitor, gemmarum fulgor ? fi -— Templa veferunt JEeyptiorum,€5 mens inhabitantis curis exagitata, copgitatio- faua mente cadunt,qui tmmodico affectu numfluctuat tumultu? nil conducuntad glo- adificiis erigendis, poliendis,ac ornanda riamingentia palatia, immenfa. divitiaruns áincumbentes, fe spfos vitis deues : profufione erecta , fiinterdum excludunt "nuflaut, quietem, & ab iisdem animi jugiter exulat tranquillitas. Neque quidquam | adferunt 3»» Uos ftudium erigendz, & exornandze folaminisconge(tz intus divitiz, cum he ex Mu o ao d. desuy h. M — EE domus occupat , & vitia quibus in- graviffimo Chrifli teffimonio non flores (int, a — dulgent intus foedant, fimiles dixe- fed fpinz, que curis animum lancinant, & f rim /Egyptiistemplis, in quibus exítruendis pertrahentes ad peccatum quafi inflicto vul- tota cura impendebatur, ut in ftruCtara, to. nere cruentant, Neque ullum adferunt fo« tum effet pretium , ad quam propterea to- latium, quz in palatiis. conftruuntur convi- tum artis ingenium defluebat: erant ibi co- via, quid enim profunt tot fercula plurium ronarum proje&ture, qu& marmoreis, aut patrimoniorum impendiis,vel etiam provine zneis terminarentur cancellis, furgebant co- ciarum vectigalibus parata? etenim cüm lumnz; qua parietes ornarent potiüs, quàm primüm ftomachum fubjerint , fingula ea fulcirent ; quadrate , teretes à fummo ad demfeeditas corrumpit; & luxus;qui videba« imum fcapum ftriatz , turbinatz, in fpiram tur arridere in epulis, lué&tum plerumque ex. in cariatidum fpeciem effectas; epiítylia co- citat, lachrymásque clicit ex oculis. Quid lumnis imponebantur guttis, tenijsque per profunt pocula illa auro czlata, gemmá- oram & marginem flexis; pavimenta fecto, que multiplici inoculata , fi zqué aconita, &c perpolito marmore non fecus ac terfum propinant; a« vitrea, vel fictilia ? Non me latet | Aff&&usäþ ædiHCijs cafuris, ne cadat, avertendus — 179 ïakct in fylvis, quas Africa nutrit zque fum- erecta mentem zdificantis & äuö 2dificia 5 3 mo labore , ac periculo ab incolis capi fe- largitioribusiumptibus extructa fuerunt; e ras, quz nonnifi magná cura,& folicitudine acriüs torquebunt ; majorésque ingerent moleftias ; tunc enim fpinas fentiet morden- j poffidentur, cicurantürque ; quz fzpe pof- feffores fuos difcerpunt , interficiunt : ita tis conícientiz , fimülque inclamantis;fatiüs, dixerim; voluptates,quas Magnates fuisau- utiliüsque impenías fuiffe pecunias , fa&tós- «upantur in palatiis., velinducendischoreis, que fumptus in folatium pauperum, in le« E vel in deglutiendis ferculis., :aut exficcandis vamen miferorum., -quàm in domos .con- $ calicibus , autaliis fenfuum illecebris, ferz ftruendas, lapides fecandos, parietes .eri- funt, qua tametíi videantur cicures arri- gendos,:xdes«ornandas. Praílatait Mufo« ] ï dere, difcerpunt tamen , enecántque fre- niusapud Stobzum,Poenitentiam anteverte- eyp,, r, .* quenter, càm nulla feré fit interris felicitas, re, G ferió perpendere quanto .clarius fit, «ujus extrema luctusnon occupet ; ac citó a3miferos :beneficiis :afficere, quàm .domum 3 m evanefcat, Fluxilis procul dubio fuit Servij fplendide inhábitare : «convenientiüs :wiro u ! -L"ib,z,s*c;gg,h "Fullij felicitas 'teüe-*F loro, :quem ex infima «cordato fumptus in homines facere, quàm in plebe, pinguior , & arridens fortuna ad ligna, & lapides; utiliàs multos poffidere a- Do- fummum evexerat honoris culmen. amicos, quàm .amplam domum occupare. L] cumento eít itidem nobis Nero , qui rebus 42« '"Certeillevereé zedificat, qui fumptus à ad extremum perductis , :ac defperatis, ut fe 'fuperfluis fubducit zdificiis, à lapidibusexi fupplicio fubduceret., & inter amicos pet- mit, /quos 'fpargit in :pauperes ; hi fiqui« dem utiliüs ánferviunt cceleíti 'fabricze pere cuflorem quareret, & cunctis fugá dilapfis fOrtt d nemini obviaverit , «cujus manu periret,, fe ficiendz, ut ad .ceeleftem habitationem pre- dul ipfum miferé interfecit, cibus eos:erigant , à quibus benefice largi- 4l, tatis muneribus-eriguntur., .ac füblevantur. Fortuna, quz Magnatum videtur pala- ia inhabitare , ibique pinguefcere inter fer- Quz in terris «conítruuntur ;:zdificiorum 3 r 'cula4 arridere inter illecebras :(enfuum molitiones , :nullam poffunt veram homini- plerumque noverca eít , :qua blanditur, :ut 'bus fpondere gloriam , -cüm & ipía -xdifi- enecet; ridet, ut lachrymas :eliciat.; :epulas 'cia lapfuiobnoxiafurgant, :ut-uant; ftent, 'ut.cadant; :ornentur, ut devenuftentur ; in apparat., quibus gravedo deglutitur fto- machi, & pernicies cotius corporis; folet fi- fublime confcendant,:uctandem folo aquen- quidem luxus in epulis totam -morborum tur., ut'fcité Syracides : (C/pmque me con. Ecil ;[. 2 j ) cohortem poft (e trahere,.& plerumque;au- verrtffem .ad unsver[a-opera , :que fecerant rea inter pocula , gemmeósque calices fan- manus mea y- & ad labores , in quibus fruftra guine , & ;veneno luditur, Spectandum ifudaueram , vidi in-omnibus vanitatem,, &5 lJ J s.Reg.tap. nobis'exhibent facre paginz /Amnonem jam afféiionem animi , & nibil ;permanere fub IN temulentum -Abfolonis juífu «confoíffum ; ;fole, quodque vel:maxime in .fenio jam cons ia menfásque ipfas fuo -fanguine 'foedantem. fectis.lugendum, quos licét gravitas .ztatis; annorümque pondus incurvet, deprimátque Holophernis vino madidi mutilum «cadaver in fuo fanguine volutatum: & monumenta 4àn fepulchrum, .adhuc .cogitant.de .domi- ecclefiaftica referente .Baronio ad :annum ia : bus con(truendis , «üe"'ïapidibusafe;canäis,pa- Chrifti $71, 'praz oculis ponunt . Rofimun- Jatiiserigendis; non fepuléhris ; excavandis; L] dam Helmigi fcélerum :fuorum participi :ac fi redivivi phoenices fuoffent .& cinerario Ir ïl Judit?, s j t venenum auro propinantem , -& ipíam gla- iterum mundo nafcituri ; miferam certe;fe- ! dio adactam, ut refiduum exforberet, poít- num Íortemr! quibus:quó -minus :fupereft . quam in parentis granio , quod -Alboinus 'vite , amplior de viatico, & maifione.eft maritus'in ludibrium auro incluferat ; fe '€ura; quo breviores funt .dies, .eó 'laxiores ä hauftu vini polluiffet; 'nullam 'igitur :glo- 'fibi conftruunt :edes , :quafi zternüm . eflent ! 1 riam fuis Mapnates 'enancifcuntur .in .pala- «cum iisdem duraturi : puléhré Horatius l- í tiis, in quibuscoriftruendis unàcum zrariis loquens fenem capulatium.; «cuitotum : ftu.:2,5:04e18. ! E interdum etiam mentem 'evacuant tranquil. -dium-erat ià perampla .conftruenda .domo. X litate expulsà ; cüm fint iisdem potiüs occa- A uditur dies die , l fio vitiis indulgendi, quibus inglorii morta- -Novaque pergunt interireLune, litatem exuunt: hacqueratioevincens;zdie Mu fecanda marmora , ficia terrena gloriam potibis deftruere, quàm ALocas , 'fuübipfum funus , '&& fepul- Qs C hr£ rl- erigere ; 'extinguere potius, quàm zdificare: eriguntur domus , & plerumque deprimis Immemor ,'fivuis domos ? " tur homo ; ornantur -edes , & devenu(ta- 'Cogitanti.non de domo erigenda, fed de (e- l: xlitiul t "m dinee tur anima ; luxus invehitur , & luctus eve- pulchro fibi :conftruendo mors ;portus eft hitur; veftiuntur nuditates parietum , & malorum, .perfugium rumnofz vitz; .eft i honeítamentis virtutum denudatur anima. fiquidem:mors requies zrumnarum in lucla, d Quid profunt domorum 'erectiones (i fuos & cuncla -mortálium «mála :diffolvit, An (s deprimunt'erectores? quid zdium-ornatus, extrema dlaborantes |fenecla :dificiorum d fi herum.devenuítant ? .certé, cüm 'hinc abe- fubítru&ionibus., 'marmoribüsque conge- ]. undum erit , 'depriment zdificia magnificé ftis ; «cenfent :nomina fua n :terris ;pe« À Ferani de Aj"eä?iäw Tom. 1. Z Tenna- N I8o Differtatio VILL rennate ? ac memoria ftíperftite vivere in- e. dimus murorum craffitudo int?gri' fuit ter mortales poft obitum ? falluntur ? ftadij ex lateritia materia, adeó ut equave- EX EX R o quia etiam infculpta lapidibus nomina -unà rit fpiílitudo parietum italici milliarij octa- cum ipfis faxis delentur, G corruunt; te- vam partem ? fundamentorum autem latí. ftis Aufonius , qui Rom:e rudera colla- tudo longé laxior, templumibi aderat qua- fz vetuítatis luflrraturus, cum dehifcens driformi figura, cu €ujusdam Cafaris Sarcophagum infpexiffet jus ambitus ihdia duo æquabat. pluribus ornatum ftatuis , fed jam femiex- Sed ubi nunc hujus pracelfz molitionis 4*, efis, corrofísque delapfi temporís voraci- ftructura? fi olim ejus faftigium nubes ipfas tate, nec fculptos ibi,qua(i ex integro de- penetravit,nunc folo zquatur; &immane letos characteres poffet legere; nec quid in- illud edificium fordeícit mox in pulvere, di;arem conjicere ; pulchré cecinit ; H uamvis antea fuperbierit in nube. Ubi nune Á 4 mofa mundi miracula ? penfiles Semirari- Miramur periiffe bomines monumenta dis horti? Ephefinum Dianz templum ? Fa« f^tifeunt. ftigiatz Piramidum in /Egypto moles? Het» Mors etiam faxis nominibisque ve« culis in mare Gaditano columnz? ubi nune nt. Rhodius folis Coloffus? ubi Cyri Regia ? Maufoli fepulchrum? Aureum Neronis pa- 41« Nihil interris ftabile , nil diututnum, latium? Diocletiani therme ? — Antonini m nihil ftat, quod non corruat , nil aflurgit in balnea ? Caligulz pontes? Pompei amphi- zdificiis, quod non cadat ; nil eminet in fa- theatra ? corruerunt hzec omnia , folóque Ítigio, quod folo non «quetur ; dic ubi nunc nunc aequata jacent,nec ullum fingularis ma- fuperbiz illud monumentum turris Babylo- gnificentize veftigium fu Aco o cHeM -dheuitbo perítes extat , quia pica? cujusapex adeo in fublime fuit, ut nu- nil permanet fub fole. bes pertingeret, Fuit opus iítud ercctum fu- Quot olim floruerunt civitates , quae turum monumentum adverfus aquarum elu- lapfu temporis, & ipfze ceciderunt ? quae- viones, fi iterum terras inundá(fent, & ejus que nobilioria affurgebant zdificia , humi altitudo ad commendandam gloriam condi- nunc jacent,alio pulvere confepulta , aliis- torum toti orbi, totíque pofteritati eorun- que commixta lapidibus ; ut ubiolim pero- dem memoriam ; &hzc caufa, cut. omnes ráverint homines, nunc ullulent noctuz; fer« non aures magis, quam manus paratiffimas pant humi infecta , ubi homines fpatiaban- exhibuerintad opus, quod ferventiffimis o- tur; rigefcant faxa, ac rudera , ubi fosminze mnium ftudiis illico inchoatur, urbisque di- ad mollitiem comptze ambulabant; crefcant menfis fpatiis, pomeriisque; limóque egeíto vepreta, ubi difciplinze , & artes floruerunt; € collecto certatim bitumine,compinguntur; nec ullum fit ampliüs fuperftes veftigium , excoquuntürque diu, noctüque lapides; fta- ex hifce urbibus , que olim florue- timque difruptá quavis morá murofum, runt; quia nihil in terris eft diuturnum, nil - hO D uoaemd q o propugnaculorum , turrium, ac domorum durabile: non opes, non Imperium, non po- firmiffima demittuntur fundamenta, & pra- tentia , non zdificia , fed omnia corruunt, fertim turris in urbis erigenda meditullio, labuntur cum tcmpore; fluunt cum annis, cujus ftructurz hominum quingenta millia & evanefcunt, Omnia vAagd gr«r:r ATATE Tbo.à Ketnys ä,: 461 dicuntur defudálle; fi enim Herodoto cres P?W: & illi (oli fereire, ls --- — u- o n 7 6 7 N )þ A ) ( Jj aE u M N xxx (9AN 7 A XXNXXW jx :ï 2 rR L 714 N NUA T. N ss H) RAR w Pt ia TM R, iU L W. * A .'Iï :I'A:.g*?&m .'I * sss , ((* 2v ) —j NDI "ao E A 25 p N ". N X LU E 4] m Z9 ïp 4l f MA . m m m m Na MR E »?W'f',. ENS "t N ;:lf v SS AX SS N a - '- v'*ïxlfr/xx 2 füy SANSANS r r ET l; DIS- gu u Z6 DES) OCb COb ab cocododa d do Cb doa5coddu as sdoedodqecte od g d od odaedo cgosdocgocte o ctcde cdedede teeo oee ocde dosdo o EDODODOD OCO CO CO CDCDCDODCDCD GD OP D CD CR E CPIGD C CIDGD DISSERTATIO IX. . u E Superbus preeminendi affectus per va- raftigia, quos inflat dementat, - nz gloriz p evacuat, ac transfigurat. / $, I. ä Vana gloria affettus Jfuos appetitores aarm)npit depravat, aC 'bifiat;' l. [ Su g u* ; Eft fuperbiavana jactan- quarum fructus longé tardius adolefcunt ; I X H tia, mentisque tumidus maturiüntque; fed odore deíftituuntur flores, 27 Bs cüm fructus fuaviffimé oleant. Y /: L Ü n faftus, & vitiofà elatio, (s BNSN zv G quze inferiores defpicit Cedrum imitatus D. Paulus nullam in 2« Yf I / flore adclefcentiz - odorem emifit. excultae. GN N W paribus fatagit domina- À 1 LUA virtutis ? at ztate maturior .Chriíti bonus AE !. j g J ri, féque fuperioribus , 20 1 [15135 ., : C As vel equare, vel iisdem odor factus, adeó bené olevit, ut potiorem Ee.N praefle , & ideo fub- gentium partem traxerit in odorem evange- lij. Laíciviunt citiüs virore prata ; luxurie effe cc/)gitur ,quiapraeffe nititur. . Eaenim videtur effe rerum humanarum conditio, & ántque flore, quàm frugifera arbores; fed: iftz homines nutriunt , illa pecudes alunt. non folüm hominum; verüm & animanti- um, ac plantarum, ut resillz, quz catee Vix ranz écoeno natz , veluti adultz ftatim ras antecedunt, ut plurimum iisdem virtue coaxant; cümlufcinie innido editz priüs te cedant, vel in deterius delabantur. Prz- audiantur pipientes, quàm canentes; fed illze ceffit nativitate Efau , fed primogenituram citiüs edoctze coaxare, velin ipfo fenio ob- ftrepunt ad auresflagellandas, non titillane acobo ceffit ; Magdalena | tardiüs , quàm Pharifeus Chriftum agnovit ; fed gratior das & demulcendas : lufciniz veró. modu- acceffit ad. convivium lachrymis, quàm los; quosab initio non depromunt, ele- Pharifeus ferculis; lautiüsexcepit illa Chri- gantiüsinftituunt; & quó cunclatiores funt, eó fuaviores aures alliciunt. Viliora nimie . ftum fufis lachrymis , quàm iíte effufo fa- rum funt qu& pracedere. nituntur : citiüs ) lerno : quia accubuit illa pedibus; furrexit ) generofior;quia fedit ilte temulentus cecidit fractu; in quavis arbore flos. erumpit ; fed ifte rudis eft fructüsembrio. Homo etiam ho inglorior. Ex plantis omnium ultima divi- tias explicat fuorum fructuum olea, fed pre- iple inter animantes fuit à DEO ordine po- ls. tiofitate eorundem cateras antecellit plan- [tremus conditus; fed dignitate cateris prae- tas,matutiunt in agro po(ítrema caterorum eft, in hominis generatione ; corporis pro« fructuum olive, fed earum liquor ignem duclio|animze preceditcreationem ; fed haec nutrit,quem fervat in terris,confervat in atis, eft nobilior, (ine qua corpus languet inani- In humano corpore poít cetera membra o- me, G&putrefcit in vermes., Precox fuit culus efformatur , fed dignitate, & pulchri- Saulis Regnum ex Agafone Princeps faluta- tus; fceptgumvena&us intet jumenta natus; tudine tarditatem compenfat , & cateris membris eft preftantior, Prait horis ante- us cum quareret regium invenit diadema, ex ftabulo. ftatim. confcendens thronum. lucanis aurorafolem, fed illa obícurior eíL, & ad hujus acceffum prorfus extinguitur; Cunéclatrix, & tarda fortuna Davidis; pro- Citiüs fplendet vitrum , etiam in cunis vix lufit fiquidem adolefcens cum Leone , lu(it cum urfis, dimicavit cum Philifteo, profli- in lucem editum ; fuimque ab obítetricaa- tibus flammis, mutuatur nitórem : é con- gavit gigantem , luctatus füit cum Rege; verfo gemmarum nobili(fimus adamas; non- quantum laboris impendit ?- quantum peri- ni(i poít diuturnum laborem eruditur ad ni- culi fubivit ? quantum fanguinis profudit ? : torem; fed vitrum pracedens claritate ada- quantum fudoris effudit , ut paftoritium ba- culum in fceptrum mutaret ? rudémque pe« mantem, huic cedit prae(tantiá naturz , no- bilitate nitoris, & (irmitate materize : quia nulam in nobilem purpuram ? fed Saulem, fi vitrum ftatim fplendet, citó etiam fran- cui fortuna citiüs arriit, fors ocyus irri(it ; gitur , & vix ullum fu(tinet lapfum ; ada- deturbatus enim fuitillicó éfolio , deje&tus & ma$ veró licét nonni(i tardé fuos deleget ni- Principatu,exclufusà Regno unà cum fua po» fteritate:fecusDavidisthronum adeo firmuas L. tores, diutiüs tamen eos retinet,malleóque gefi[tit , & incudi. Florent citiüs cedri; fundatum fuit , ut regni ejus non fit finis. z Sera Verani de Af:t?iäm Jom. I, ] f Differtatio IX, 182. Seta fuit Sazz feecunditas, fed 1faacum * tes cum animantibus , five difcurrentes, fi- 4e peperit./. Diuturna Anne ftlerilitas , fede jus muique fentientes cum hominibus; & quia pártus fan&tior, Prolem defperaverat Zacha- ampliffimas, ac propemodum immenías coe- :(:o I^ tias, fed in frigida fenectutis hyeme Joannem lorum fphoeras nulli obnoxias corruptioni ä ggnuit. Jacobi felicitas quàm tarda fuerit, fornicis inflar dilataverat ; & in. iisdem ne quàm cunctabunda, exeocomjicitur, quia coelum empyreum deliciarum omnium patri- jt fl delufa fuit in uxore , periclitata in filio,nu- ,am creatis deftitueretur colonis fpiritus An« PC tabunda in parente, profligatain filia,elucta- gelicos condidit, mentes fcilicet puriffimas p tain nepotibus, fraudata 12 hofpitio, oppu- ab omni corporea concretione defoecatas, qU gnata in itinere; etenim Jacob adhuc infans multitudine propemodum innumeras , quas pugnat, adoleícens laborat, fenex peregrina- ? fl in tres divifit Hierarchias, in quarum fupre- p tur; cum la&le infantig amaritudinem fugit; ma collocavit. Serapbinos ferventiffimo die E I in flore adolefcentig fpinas experitur; in vinitatis amore flagrantes; Chberubinos Ícien- hyeme fenectutis arumnarum fentit pro« tiá Dei profundiffimá fplendentes; & T5ro- cellas, ad quarum cumulum fuperftitem 405, qui Deo fedenti in fua Majeftate affifte- luxit filium, — Verüm licét fucrit cjus fortu- rent, résque pacaté fervarent. In media Do« na tot prepedita vinculis , defatigata itine- minationes, qug ceteros coeleftes fpiritüs ad- ä . . ribus, vexata moleftiis, obruta calamitatibus; [ uvarent ad Dei gloriamextrinfecüs promo« cüm prim!'m tamen eidem coepit arridere, i vendam , Jirtutes quze expeditee eflent ad li ad eum profperitatis cumulum acceffit , ut opem Angelis inferioribus largiendam, qui ftellarum numerum excefferit, Foenum ve- circa divina occupantur obfequia, & ad cor- L ris primogenitum .cateris virore antecellit poratuenda deflinantur: Poteflates ad Dia- f In ultima plantis, fed citiüus arefcit: & raró initiis fuis bolicas irruptiones retundendas., affines funtfines; Salomonisinitiafummam Principatis, qui univerfam natutam huma- vifa funt attigiffefelicitatem , fed Principa- nam adjuvarent, hominibüusque tuendis prae tós extremum miferiz cumulárunt; fiquidem fto effent, acveluti primi Duces qui opus in« templi ex(truétionem , fapientiee infufa lu- choarent, & executioni mandarent : 4rcbanes mipna, vifionum immiffa mylleria , facrifi- gelos qui celfioribus nuntiandis; Provinciise ciorum indiclas victimas, doclrinarum fcri- que adminiftrandis praficerentur5 G; demum : 2tos libros, divitiatum opulentias, pacis fe- 4ngelos , qui ut Nuntiiad homines mitte- ] licitatem , Principatus .gloriam foediffime rentur particulares, & ad eosdem privatim claufit idolorum cultus ; 4wia fi bumilitas dirigendos deftinarentur, . Hujusmodi dee Epif. ad bomines fantlis Augelis , ait Auguftinus, f- feecatiffimae mentes, vel fcintillze de fempi- à . DDiofcorid,, sniles facit 5 fuperbia , && luxuria ex Angelis terni luminis facibus accenfze , ac in plüres f Daemones facit : eftenim fuperbia omnium partita ordines, aliz aliis ita przeftant; &t fue l ecca;orum initium, finis, && caufa, & ut periores, mentes illuminent inferiorum;quie loquitur D. Gregorius , Radix efl omnium bus fuas cogitationes,& affectiones commu- -Inl MGMI. saalorum ,mater cuntiorum vitiorum * adeo nicant: omnes fiquidem Angeli. infltructi ut feptem principalia vitia de fuperbize viru- funt vi acerrimá intelligendi; ac inflammatá lenta radice proferantur; fcilicet inanisglo- in Dei amorem voluntate, & fumma agendi ria, invidia, ira, triflitia, avaritia, ventris celeritate przditi; ornati ea poteflate, & di- ingluvies, & luxuria; fimülque,quos in fub- gnitate, que vix animo comprehendi poffit, lime elevat, in ima detrudat: fuperbim fi- füntque integerrimi, caftiffimi, pulcherrimi cc .. quidem nulluseft terminus nifi precipitium, eeternóque lumine circumfufi, & ruina; contingátque propterea fpiritu fu» . Quamvis Angelus nil aliud fit, quàm $. perbie inflato, quod in fabulis teítudini, pura mens, purus putusanimus,. non tamen qua& cum volatum affedáffet , ab Aquila in ex eo igne delibatus,quo fydera fplendent,vel fublimeevecta, & moxab eadem dimiffa cocli torquentur axes; fed vigor eft excitatis- ipfo lapfu miferé collifa interiit: ^ velquod (imz mentis, tantó expreffiüsad zternz pul- [ " -—DuT UD--— o — cuidam fub Nerone Icaro ( quem Simonem chritudinis conformatus exemplar; quantà Magum fuiffe Philaftrius cum aliis ad(truit,) de ejus fonte propiüs , uberiisque refpergi » hic fiquidem referente Baronio auno Chrifti tur: huic accefferunt egregize nature tam 44. cum volatum in fublime tentáffet , vix praéfidia, quàm ornamenta; gratiz, ac virtu- "m n —2 diliges, — Oruli, binas adfcititiasexplicuerat alas , chm juxta tum dona amplifhma; adeó ut unicum dun« Principiscubiculum decidens totum re taxat ad perfeclam felicitatis confummatio- * f, per- fit cruore pavimentum. nem inpluribus ex iisdem defuerit, fcilicet 4 Sed uberiora nobis argümenta fuppe. perfeverantia,à qua defecerunt ob fuper- t ditant facrze paginze, in quibus paffim nobis biam unius turbatoris Luciferi. Tametfi j obviant fuperbientium lapfus, Plexit fiqui- miré in ipfo fplenduerit quidquid ornamen- dem Deus ftatim in primo mundi conditi ex- torum fpiritualium ,' quidquid gratie , Gg 1 ordio aternà infamiá fuperbum Luciferum. naturz dotium cateri novem Ordinum Ane Condiderat mundum Sapientiffimus Opifex geli. poffiderent , quibus in Principatu Deus,bonitatem fuam diffufurus in creaturas, praerat; attamen fpiritu fuperbiz- infla- 11"4!: ]*. omnémque ejus ornatum, ac creaturas fingu- tus, quia aqualitatem D E I. Conditoris las five vegetantescum plan'vtis » five (entiens ;qncupivit à fummo Íuz fclicitatis fafti- gio | $uperbu8 præcmincndixa&"c&us, quos inflat, dementat. 183 gio deturbatus in imum protrudituf mife- hcbraru-ni horrorem ; elegantize venuftatem, riarum ; Sedebo in monte Teflamenti £n l- in fpectrum deformitatis ; delicias Angelo* teribus Aquilonis , : ajebat, fuperbiá elatus rum , inhominum; ac inferorum commu-. táftihortores? Qua hujus deplorandee mee j -CKP. l£2 apud laiam. — 4fcendam fuper altitudinem vabium . [imila ero. Altifmo n celum con- tamorphofis caufa fuit? certénon alia, quam feendam , fuper afira Dei exaltabo folium.a unica füperba cogitatio ; hac non folüm zmeum , fedebo in monte Teflamenii. O fu. Liciferum à fummo calorum ad ima detru« perbientis animi czcitatem |. ipfum etiam fit tartari, fed plures Angclorum millicnes b Dei folium impetit, & nifi Altiffimo exze- € coeleíti Aula illicó precipites egit in quaretur, putat fe humi repere ; tametíi om- seftuantes jugibus flammis voragines; quód- nibus cumularetur gratize, & naturze donis, que pejus, quia nullus peenitentie ; nullus mifericordiz , nullus recuperandee venufta- adhuc fuperbienti menti hacviluerunt , ma- luítque hisce deflitui , quàm fpe privari , tis ampliüsrelictus eff locus , nulla refurgen- quae illi videbatur affulgere , afcendendi ad di ampliüs fpes affulget ,. Non enim Deus Dei Solium, Furit fupetbia , cui (1 fpes e/dugeli peccanttbus peperctt 5 fed rudenti- 1 aliqua dominandi fuboriatur , cetera, quae bua inferni detrallis $n tartarum tradidit eruciandos , (cribit S, Petrus. Quóéd fi re. Epifl.y, cæf. : accepit beneficia , nihiíi facit. $. Quae non detulit David Abfoloni , ne bellantes Angeli nullumin coelo afylum inve- $. hJ imperandi zítu infaniret ? nonne eum.ab exi- nére , non Íperent in terra perfu gium, qui lio revocavit? in Regiam admifit? amplexu, Nluminis abutuntur bonitate. & ofculo eum dignatus fuit ? nonne Hiero- : Quéód fi unica duntaxat fuperbia , uni- 7* cum capitalis criminis delictum tam feve. Íolymam ei reliquerat ? & nihilominus tot cumulatus beneficijs coérceri non potuit ; rum promeruit judicium , tamque horren- quin ejus fuperbia in parentis ceedem conjura- dum fupplicium , qualis illucebit fpes ijs; ret, & tunc tantüm defijt infanire , cüm quiincono mille flagitiorum jugiter forde- defijt fuperbire , & vivere: ita Lucifer tam- Ícunt ? qui ad vindictam innumeris delictis Dei iram provocant? quiin cceno diu , no- etfi omnibus naturze , & gratize ditefceret muneribus , adhuc fuperbiá elatus , quafi €tique volutanturvenerearum voluptatum 2 ipfi Deo fupremum invideret Principatum, fapiant ifli faltem alieno periculo, 6 defipi- ejus thronum ambivit , fciditque in factio- unt proprio ; s.;'cque ruina majorüm potiot nes reliquos fpiritus , quorum partem in cautela minorum , ut monet D. Gregorius, Libs 4. ia 2, fuam pertraxit focietatem , perfeverantibus Ecce Lucifer decor Angelorum , [Mendor ce- Reïg, €2p, 2. alijs in fua felicitate , in qua à Deo conditi dorum, delicium celefiumppirituum praceps in fuerant, quique contra Luciferianos acriter tartara ruit , quia ut legitur apud Lucam. Luc ?z? infurrexerunt : primüsque attrocis prelij Videbam Satanam decalo ficut fulgur caden - Dux Michatl fuitunus ex Seraphinis, qui $0. 'Timeatfuperbia, qua cüm nititur Angelici fermonis vocibus defertores atto- afcendere , praeceps deorfom ruit , & qui« nans dixit: Quie ficut Deus?. imülque cum dem derepenté quavis difrupá morá: lapíus cztetis focijs Deo fidelibus contra Lucife- fiquidem Luciferi é fummo coelo in imum rum, ejísque afleclas pugnavit, non diftri- tartati fulguri pariatur ob defcensüs veloci- &isgladijs, fed praeconceptis odijs; tenuit- tatem , eó quia ftatim ruerit, & ob fplen- que pugna atbitrio Dei, quoad ei vifum fuit, doris brevitatem , quze fuo extinguitur ia & perleverantes in pravo , promeritis pü- Ortu. nivit cladibus, ac adverfariorum emeritam Hzc-eft faperbize indoles ab Altiffimo $. virtutem przemijs affecit , — & tunc flatim fecedere , cüm altiüs erigitur; in imum de- m Dei fulminante decreto inítar fulguris & trudi ,. cüm adíublimiora evehitur 5 delabi fummo ccelo przeceps deorfum cecidit ad tar- cüm in fublimius nititur , imo fibi ipfifactus tatá Lucifer ; quique in coelo nitidiffimus carnifex , fe torquet , dilaniátque, vel ob fuerat donorum omnium nature , & gratize minima , quz aliàs nullius cenfentur mo- menti: quid enim exilius, quid invalidius fplendor, fit repenté fcetidiffimus apud in- feros Titio ; ut qui fumo fuperbiz fupra falutatione unius , vel alterius famuli, aut fuam nitebatur conditionem evehi , fumo rultici, & tamen quod flocci faciendum eft, Titionis apud tartareum ignem torquere- efficax fit inftrumentum acriüs pectus tor- tur : qui veluti fulgentiffimum fydus claruit quendi fuperbientis ; cui enim Deus maxis ceclo conditus , tanquam nigerrimus carbo mus fubducitur, velipía minimaapparent omni decore catuit , & veluti in nutrimen» maxima , quibus acrius dilanietur : quod fà tum gehennalis flamma detruditur in tar- fuperbia adeoó minimis cruciatuf ; quid fi in tarum, & ex miraculo venuflatis , ex epio- maxima impegerit : fi omiffa falutatio u« go elegantize repenté omni. deftitutus ho- nius mancipij pe&us trajecit Amani ? quid nore, omníque fpoliatus venuftate in teter- 'damni non attuliffet impacta alapa? rimum ,. feediffimümque vertitur cacodee- Tametfi (uperbientis pe&tus nuilo ia* 9» X monem. — Quomodo cecidifli de celo Lucifer, fli&o vulnere faucietur , nec fanguinem fun- lfat& 14» dat , pungitur tamen acriüs ejus cor ex fibi qui mané oriebaris plenus fapientiá , && per - fetius decore ? quomodo atridentem fplendo- denegato obfequio, adeó ut vel ipfze omif- fac falutationes ; quovis diftricto gladio le- remintetram caligiggm.' lucis claritaté in te* 48 tha« 1 184 Diífertatio IX, thaliüs feriant , eó qluia fuperbientis pun« nonnifi folum velit folem difcoloris fus B[Al. 83. gant tumorem , hinc David: Sagirze parvue pompz fpectatorem 5 càm nonnifi foli fuum Jorum fatie fant plaga eorum : non dicit adapetiat finum ; fed fi caeteris videtur flo- Propheta , elarum tuperbientis cor jaculis ribus magis fuperbire, adhuc cateris eft ta- parvulorum confodi, fed vel ipfas fagittas lipa inconftantior , & veluti florum Protheus quamvis non vibratas , ipfa tela licet non alternis annis alios induit colores ; quibus ejaculata, quamvis adhuc repofita intheca , plerumque à primigenia deficit venuftate ; nec miffilia , nec in jugulum direcla , effe definitque nonnunquam etiami in folam het- validiffima ad infligenda vulneta fuperbien - baceam viriditatem omni deflitntam venue tibus; quiafuperbiz pervium , & apertum ftate , omnique carentem elegantia : quia fit vulneri peétus ; non enim ut pectus fuper- quos fuperbia extülit, eosdem deprínut na» biá tumidum faucietur , necefseeft , nuden- tura iP(a. tur gladij, vibrentur fagittze , fed fufficit , fi tela oftendantur, fi gladij indicentur , qui2 g. ï[o fagitte parvulorum fatie funt plaga eorum , Ícilicet fuperbientibus infligunt vulnera non Tumidus excellendi affecius fuper- fagittz jaclz , fedoftenfe , acventilatz ma- bientes protoparentes exclufit extorres & nibus infantium ; quinimó vulnerant , quam- Pdmdz'fa felicitatis , & detrufit miferos. Jl,(. 29 vis finecufpide , quamvis retufz , & umbra- dn ertumnarum abyfum, &ili duntaxat puerorum deflinatz certamini fagitta paruulorum facie funt plaga eorum , On Angelos tantüm fupcfbia e fume ideít , non pugnantium ad vulnerainfligen- IN mo cceli faftigio in imum detrufit da , ad cruorem effundendum , ad necem 1I. ; W inferorum , érmaridiano cocli jubare "m inferendam ; fed parvulorum fimul luden- in tenebricofas dejecit tartari caligines: ve- tium , & adoflentationem manibus contre- rüm etiam primos homines é terreflri coégit élatze, Condiderat fummus O- paradifo exulare, io, Ad fuperbice tumorem feriendum fola pifex Deus ex humo primum hominem , & fufficit vulneris indicatio , fi fuperbiens pu- ex ejus cofta Evam , vitze, thorique confor« - tet ex contemptu non fuiffe fibi obfequium tem , quibus etiam regimen commifit caete - praftitum , famulum pileum ad genu usque rorum viventium, In lautiorem menfam l detecto capite non demififfe: fuámque de- terrarum omnium longé , latéque frogife- decus arbitratur , quod alij per(zepe ex fola rum orbem exhibuit ; & manfionem confli- Omittunt inadvertentia, Hinc Ifaias pul- tuit paradifum terreftrem , feu hortum ad chré fuperbum flori comparat , adeo dcli- omnem confitum amoenitatem , qui fedes catulo , cui vel folaris radius plurimum ad* effet honeflz voluptatis, feráxque vivarium omnium deliciarum ,. in quo coeli ferenitas ferat nocumenti, noceátque lux ipfa , quae lantis fummee eft utilitati , & hominibus , femper rideret , fyderümque clementia are brutisque oble&tamento : nil fuperbià delica- rideret , coeleftis aurze placidiffima tempe« tius , fragilius nihil; fed nihil etiam vilius, ries faveret , tellus jugi virore veftiretur , Tul'ipamintueamur , in quanaturze licentia omniimque florum ornaretur genere; licet videtur laxiüs lafcivire, Flos eft verficolor; nec fuis zílivis temporibus meffium felici- l in fublime foliorum pompam dilatans ; fed tate fruftraretur , nec fuis autumnis fructu* fi ejus radicem penetremus , cepa eít , ex um ubertate: füithortus ille , pree quovis alio terrarum tractu femper ridens; & delie qua bina diluto virore pallida folia erum- punt; dein nondum coloratá venuf(tate ad- ciarum , quà corporis , quà animi refertif- huc viridis, flos herbeuspubefcit ; móxque fimus ; aér ibi falubris , & verna quadam l temperie pacatiffimus. Quam:vis.per qua- 1:/9.[ X impellitur fuccrefcente fcapo, qui medullá duriore robuílior , ac rotundus in palma- tuor tempeflates fibi mutuis viciflitudinibus rem , pedalem , vel etiam cubitalem proten: fuccedentes tempus annuam fui cursós petio» ditur altitudinem ; modó rectus, todó in dum compleret ; non tamen ha« tempefta- anguineam tortilis fpiram : & quamvis przee tum Ííucceffio quidquam clementie coeli , cox tulipa interdum breviffimo é caule vixé temperiei aéris , viriditati florefcentis tellu- terra finu elata emineat ; heec tamen fua ex- ris abítulit , nec imminuit , quia non illic plicat folia virefcentia , terna , vel quater- ignei eeflus, torpidiimque gelu, non horri- na, aut quina craffa.,, oblonga, carinata , & dusrigor, nonamnmes, & torrentes rigido -1;;0- nonüunquam per oras modice ref ia a , & cti- frigore concreti in glaciem obriguerunt ; fed Ípula, vel pendula, 'aut furrecta ,. quce ve- blandiffimustepor unà cum aére aquam , &. luti floris fatellitium minuta infecla arcent , teliutem exhilaravit , ibi enim nullz nebulz , nein caulem repentia pictis ànatura in fupre- nec nubes, quibus aér feedaretur , nullé pro» mó flore coloribus inferant nocumentum . . cellz , quibus turbaretut , nulli imbres , ful« fuperbit fiquidem flos difcolor fenis , vel fep- mina nulla,cum ibi ver perpetuum floreret , tenis, & nonnunquam etiam octonis venue & arbores, vel in fpem fru&tüs fe induerent ftus folijs , quz folaribus aperit radijs in floribus , vel incomplementum fpei , fe fru- calathi , ciathíque , vel refupini pilei effi- &libus onerarent. Et ne arbufta, & plantze fitirent , fpésque hominum areícerent , fons gicnp cqmplicatverö recedente fole5 quafi In- Superbus pkræclmincndi aH'cQusx; quos inflat , dementat. 185 ingens ex horti meditullio faliens pellucidos à muliere pomum accipit , eique dentes in- figit, guíftátque, & fimul cum pomo mor- laticesabundé fuppeditabat,cum pares maxi- mis fluvijs prorumperent ; in quatuor enim tem deglutit , fpe, & ipfecaptus Dei enanci- Geminam fe amnes exonerabat fons ille. Ícendi fimilitudinem , Erzras ficue Dij , pro dolor ! quantum malé hoc carptum , ac de- Dei munificentia ad complementum delicia- rum adjecerat arborem, alteram in vitz fo- guftatum malum invexit mali ! in imum mentum , alteram in virtutis exercitium 5 omnium miferiarum humanum genus una detrufit Protoplaftorum fuperbia : ut enim prior in medio paradifi fuas fixerat radices, ut ad ipfam ex quavis parte (ingulis aequalis unà cum pomo divinitatem gufíltarent , mor- pateret acceffus ;; haecue arbor erat vite , tem deglutierunt , qua non ipíos taptàóm , cujus fructustalis erant qualitatis ;' tantae- fed etiamPofteros omnes interimeret. Fuit que virtutis , ut vitam mirabiliter protrahe- haec fuperbia ea Pandorz pixis, ex qua in Altera diverío defixa loco, foliorum rent, perniciem hominum omnia fcelerum porten« virore, frondiümq; pompa ita luxuriabat, ut ta , fuppliciorum genera,tormentorum fpee etiam pomorum forma, acubertate diteíce- cies , agmina omnium calamitatum , arume ret, & hujus nomenclatura fuit fcientize bo- narum , agritudinem proruperunt : vix ni, & mali ; prohibuttque Deus homini- enim deguítato pomo irrequietalegis meme bus , ne defructu illiuscomederent, - Pre- brorum rebellio copit portionem inferio Rn *ef. 2, eepítque ei dicens ; Ex omni ligno paradifi rem , fenfuum impetus urgere contra fpiri» coqede, deligno autem [cientie ne comedas, tum, adeó ut nonnifi difficulter valeret hic, Il ' Jn quocunque enim . die comederia ,/ morte feditiofa corporis membra coércere ; ne quid N0r1erís, agerent dictaminibus recle rationis diífos 12, Verüm cüm invidia dire cacodcemonem num, Pra cateris furor in(urrexit erubes torqueret tantz Protoplaítorum felicitatis in fcendae libidinis , cujus turbulento fenfu cce- perunt Protoplafti exagitari; & erubeícen- terra 5 ferpentem , feu animal pra cateris "aftutum , & (agax ingreffus , Íuis eum tes exortz libidinis inconcinnos motus, in artibus vocalem effecit , locuturus tamen deníius ambo conceffere arbuftum foli , & coelo fuam fubducturi verecundiam ; ibíque magis ipfe ex ejus gutture, quàm eloquen. tem faceret anguem : cüm igitur folitaria ex ficuum connexis , fimülque confutis fo« per paradifum inceffu fedato ambularet Eva , lijs , frondea con(truxerunt fubligaria. oculósque defigeret in arborem Ícientiz bo- Ab hac virulenta fuperbiz radice, quam 13« ni, & mali, curiofitas, G animi libido eam primi homines paradiío implantárunt ter- ibi detinuit , & callidus [erpens trunco cir- reftri, non folüm omnia progerminárunt cumvolutus , vel fortaífis etiam ramis ejus- mala, verüm , & hominesipfos , quoscon- dem ; vel, àt placec alijs fubter arborém in futis foliis veftivit, donis fpoliavit fuperna- F caudam , pedésque erectus mira illicientis e- turalibus , omnique venuflate , quá Deo loquentiz illecebrá benevolentiam coepit fibi placerent * ab hacenim radice prodijt nudi- captare foeminz , cui virus infpirat peítiferze tas gratiz coeleítis ; privatio donorum fu- pernaturalium , cacitas rationis, obfcuritas cupiditatis participandi Numinis divinita- tem, excellendique fupra humanam condi- in intelletu , malitia in voluntate, imbe- tionem, loquitur ut foror forori, alloqui« cillitas in Ípiritu , petulantia in corpore , tur gt Rhetor , fuadet ut Orator, invidus rebellio in fenfibus , tumultus in parte infe- ' tantz felicitatis tam mulieri , quàm viro. riori; ex haevirulenta radice etiamnum pul- Horruit tamen mulier umbram fimul arbo- lulant mor$; hominem affligentes , dolores -- ris, & transgreffionem przcepti , refpondic- membra torquentes ; egritudines corpus que: defrucfulignorum ve[zimur , de frutiu affligentes , & abfumentes ; triflitig ani- x sef. s. & veró ligni pracepit nobis Deus , ne comedere- mum lancinantes ; odia fpiritum detorquen- mus , 65 ne tangeremus illud , (ed utinam, tia; invidia mentem lacerantes, & tandem uod non fuit aufa manuattreCtare pomum, quod miferiarum omnium eft caput , om- horruiffet etiam lingua eum contreclare, niümque terribilium terribiliffimum mors Pomum tamen , quod impune, & tangere , ipfa tremenda , ac originaria labes horum & decerpere manu potuiffet , non folüm dex- caufa : adeó ut omnia malorum genera , terà attigit, fedetiam ita oriadmovit, den- calamitatum turbz , miferiarum coacerva« te conirivit; utcüm permififfet fe à Doemo* ti exercitüs , dolorómque omnium, ac aegtis ne perfuaderi, fpeillecta, fimülque fuper- tudinum accitz Mytiades ab hac una in Pro- biz elata tumore , cupida deglutiendi in po. toplaflis radice fuperbiz germinaverinz in mo vetito divinitatem , eminendique fupra perniciem , & internecionem totius bymani hufnanam conditionem, noníolüm prohi- generis, . Quis fuperbiam non dixerit gra« bitæxüirpis pomum momordit ; verüm etiam vioribus omnibus obnoxiam porais, e cujus guítatam ejus dulcedinem deglutivit ; & radice veluti é Pondorz pixide omnia tum quavis difruptá morá ad ejus virum avolat , fcelerum portenta , tum Íupliciorum ge- nera proruperunt ? cüi miré poma illa laudat , vímque ijsdem infitam commendat: pomümqueab ipfa de. Fuit hzec fw;, bia Lemeæ hydfæ baud 14 guftatum eidem offert; & ut vir uxori pla- diffimilis ; pl';ta enim ex hoc monítroemer- &eret, quamvis Dco dilþliccret, oblatum fibi htofa ícta ferunr, *vxelut-; x'exlfngta,capita porte: lera ; Differtatio IX. 196 . lera$ involvuntürquein uno crimine,quam« purit » i catia e3] , ut sguorans argustur : cüm veró videt , laudatür , ut [cientiam ad- pluradelidta, | Hec Hydra Adami fuit fu- perbia, quá ut fimilis fieret Altiffimo injun- bibens in confilium ?. deinde quoniam quils- lum (ibi à Deo preceptum transgreffus eít; ber arrogans infana opinioue inflatus , non utenim placeret mulieri fuadenti pomi efum, tam virum ,. quam beroem , aut genium non timuit Deo difplicere , maluitque fi- quendam fe exiflimat , ut "Pindaru ait tran- ' dem dare ferpenti inflanti fpiritu fuperbige fcendeus mature bumana terminos. Ef " verbis illis: Erit& ficut Dj , quàm Deoex- autem nec animi fatis compos , nec corporis, cidium minitanti z»orte morjeris, Quanta t£oto babitu, geflíique morbum prafeferens, pravitas animi inobfequentis , ac nolentis pa- Jncedit fummis pedum digitis , cervicem in rére Deo vetanti ? Quàm fcelerata gula ; morem erigens , attollénsque fe fupra nature qua inter tot palati delicias , illud quafivit snodulum , nec aliter quàm obliqué intue- malum , ex quo malorüm omnium ilias pro« tur , nec aliter audit , quamquafi mon au» diens , arbitratur [e omnium ditiffimum 90« rumperet ? Quàm perniciofaviro mulieris Íocietas, àqua malum omnehaufit? eblan- bilitate , ac virtute ceteros antecellere, ditur foemina , ut illaqueet; allicit, ut ex« Imó adeó fuperbia in fublime erigitur; ]g. ezcet ; malum videtur deteflari , ut in ma« ut nullo coérceatur fupra czteros eminendi lum pertrahat : fuadenti fiquidem ferpenti modo : edocuit id Cajus Cafar , cujus fa(tus pomi vetiti efum , ut Dei ena&la fimilitudi» unum fupra feiferre non potuit , cüm Rese nem fupra homines eveheretur , non folüm publica duos fupra fe ferret, neque hic de- averfata fuit pomi efum, verüm & tactum tumuit fuperbie tumor, fedfublato :emulo Geaef. g. ipfum. De fructu lignorum vefcimur , de adhuc nullüm fibi oblatum honorem nimium frutiu verà ligni pracepit nobis Deu , ue co* putavit, continuum propterea geffit confus snederemus ,& netangeremia illud ; nonpro- latum , perpetuam dictaturam , prono- 3 hibuerat Deus tactum pomi, fed efum , nec men admifit Imperatoris , ftatuam inter Eva videtur recté dixiffe , sllud me tangere- Reges, fuggeftum in orcheftra: imó & am- ! 7u4 , fatiüs dixiffet ad fuaforem illudendum ; pliora etiam humano faftigio, fibi paffus eft L pracepit nobis Deus, ne comederemus ,.& decerni , ;ut tefte Suetonio fedem aure- j,3,/,ca. ne de illo loqueremur: fi abftinuiffet à fer- amin curia, & protribunali, templa etiam /ar, cap. 25, mone, àverbis , ad os non admoviflet po- H & aras , fimulacta juxta Deos , pulvínar ; ! mum ; fed quz horruit tactum , morfum flaminem , lupercos , adeó ut nullum emi« nonexhorruit , & in pomo non divinitatem, nendi defiderio modum imponeret , nullüm- fed cineres mortis demifit in ftomachum , queturgido faftuifinem. — Verüm quem fu» Prz- poftquam viro guítandum dedit, perbia ita erexit , eadem pracipitem egits effe omnibus animantibus juffi fuerant Pro- in ipfa fiquidem aurea fede , quà fupra cat« toplaíti, quibus plantz omnes, arborésque teros emi:?:bat ; eundem mifer&æoppremt.' cunctz frugiferz dapes cujusvis delicatioris . faporis fuppeditabant , & effufi in paradi- P p fum fiuvij potüs hauftum delicatiorem , fa« lubriorémque, quàm poft pravaricationem «Ouem fuperbie faflus Nabucbo- artis induftria praparet int illecebras, er geqmzas ; àc dono[orem corrupto in Divinitatem af- fetiu inter Numina , Deósque 'extulerat ; 15, Pullulavit ex corrupta illa fuperbigra- dice etiam hoc aliud fcelus , ia criminis ultrix Nemefis infra bomines detrufit., culpam in deteftandam purgatidiem refun- érutíique adfcivit. dere niteretur Adam in Deum inquiens : Uid de Nabuchodonofore dicam 9 Mulier,quam dedifli mibi fociam , dedit mibi cui extremum pené exitium arculit Q de ligno , &&comedi, Prohdolor! quotab fuperbiz faftus , affectatio divinitae uno Ícelereenata crimina! initium fiquidem tis: 'etenim Merodachus ( is'fuit, quiRee omnis peccati fuperbia , quz in fublime gem Jerofolymorum Manaffem Dabylone Protoplaftos , cüm eveheret fupra homines , tractum in vincula conjecit , & ad peeniten in imum detrufit miferiarum , quia ut fcité tiz adegit necéíffitatem ) necato Deoce Ar- In Moral, S.Gregorius. Omnis fuperbia eo ipfo in imo phaxado Medorum Rege rebus elatus fecun- atet , quo in alto fe erigit : neque fiuit De- disaffumpto Nabuchidonoforis cognomen. us tetrum hoc vitium impunitum abire ; to , fe totius Orientis falutari Monarcham 1j cüm in facris litteris Deo fpecialiter proda- meditari ccepit , cümque totum vellet fce- tur invifum , ejüsque feriüs , vel ocyüs ultri- ptro fuo terrarum orbem fubijcere , inito ce expiandum dexterá , ut enim re&lé notat cum Dynaflis , & Ducibusconfilio viros de- legit bellicofiffimos , ac feroces fui exerci- Lib. decp4. Philo. — Illor , qui faffuturgidi , nolunt refi- YiAi. pifcere »- lexnon ad bumanum tribunal mst- tüsPrafectos, & prz cateris Holophernem £it , fed divinotradst judicto : ait enim,qui- natione Perfam , cui demandavit, ut quid- eunque aggredirur. aliquid agere, cum fupere quid in; Occiduis terris adhuc Deorum Jue bia Deum irritat , cur ita?. primum quia . dzorum , :ac hominum juris effet externi » arrogantia vitium est animae . Antma au* fuo fubfterneret imperio , nec aliusei titulus rem Deo fols eff vifibilis. ,öäti:cqui: anrem bellandi fuit, quàm libido dominandi; fuó- Nnij] , que Superbüs -pzæcminendi affectus, quosinflat, dementat. 187 que fceptro fubijciendi tumido faflu , fuper- bore fortitudinis mea ,& in aloria decoti nei, bià Dco , & hominibus exosá terrarum gen- Verüm vix praetumida verba ex arrogante , P [* tes omnes : fed defunélis periculo Hebrais fuperbóque illo ore floxerunt, illicó czleftii Juditha fortiffima foeminz virtute; fomnia- quafi fulmine diving vindictz Íyderatus , i« vit Nabuchodonofor no&e intempeftá , cüm &tusque de mentis deijcitur poteflate ; & quieti corporis indulgeret , fibi ob oculos eum quem füperbia inter Numina , Deósque arborem obverfari tantz celfitudinis , ac pro« extulerat, ultrix Nemefis infra homines de- , ceritatis , ut faftigij virentes rami nubes pe- trufit, dejecítque inter bruta, netrarent, tantz laxitatis, utfoliorum ex- Repit ftatim per tellurem quadrupes ; plicatu laté per terras univerfas fuas proijce- 'qui bipedes omnes meditabatur fibi fubijce- ret umbras ; & fructuum ubertate turgentes re ; vinculis ob(tringitur ferreis ; qui aureo rami in humum pomorum onere preffi pro- Íceptro gentes omnes poffe coércere exifti- penderent ; efílétque volucribus nidum , mabat ; cumque effet Nabuchodonofor ho« beítijs receptaculum , & hominibus ubique minibus cunctis pracelfior; brutorum more terrarüt degentibus fufficiens menfa; cum pronus herbaceum abijcitur in paftum: & if omnibus eícas fuppeditaret : imó videbatur cui hominum 'palatia videbantur angufla ; voluptas ipía frondofo , ac ubertofo fub & depreffa tecta ; fylveftribus adifcitur feris, illo te&o fedem fuam pofüiffe , " arridente totóque feptennio avia , lucos , faltisque mas etiam tellure per totum tractum illum riden- nibus , pedibüsque perreptat , capillis , un« D tibus veflitum floribus, Sed nonnifl umbrae guibüsque inftar aquilarum excrefcentibus tilis fuit ipfi hecvoluptas in arboris umbra inneglectam fuliginem horrificantem omnia i luxurians : fiquidem adfuit illicà genius & corporis membra ; licét non ita figuram hoe coclo excubitór in terras delapfus , qui mi- minis exuerit, utformam induerit beftiz , nacivoce pracepit Nabuchodonofori fuccidi fed tantüm corruptà phantafià ürfum fibi in caule arborem , amputari umbriferos ra. finxit, vel leonem , & inbrutum degeneráffe mos , diffipari luxuriantia folia , difpergi inconditos propterea emittens clamores , rue W maturos fructus , relictà duntaxat arboris gitus , acullulatus. 13ul,Cu. | radice pullulatura iterum in ramos , ftondes , Sed quis Regem é folio przecipitem egit 21, fjf flores, & fructus. in przfepe? Quisab aula incaulam detrufit? ?ï 19, Accedit Daniel fomnij Interpres ; apez Quis aureum torquem rude mutavit in ca- ä ritque arborem illam precelfam Nabucho- piftrum ? Quis Attagenas in feenum virere donoforem indicare vinciendum fetro, ob- ;! juffit imperanti ? Quis totam Chaldeam noxium cunGlis coeli injurijs . fylvas inter ; império exuit, & Principem homine majo- DaAuel, 4e & feras pabulandum , & integro feptennio rem ex hominibus detru(it ad P ecudes ? Ej- nonnifi herbis pafcendum : arborem fucci- ciam te ab bominibus , & cu m 6efljs, fe- dendam diverfas Regiz fortunz oftendere vísque erit babitatio t44. Daniel. 4. Non s vicifitudines , & füummam Nabuchodono- alia vis Nabuchodonoforem é throno detur» z foris felicitatem in extremam mutandam effe bavit , protrusitque in ceenum , ftabulóm- calamitatem: quia veró fuperfítes radix eífec Id que belluarum, quàm fuperbiz faftus, iterum in frondes, & fructus pullulatura , Nabuchodonofor paffus eft, quod fomnia- fatorum vim non effe ita ineluétabilem , ut .ta ab eo ftatug obtigit; lapilló illa conci- préce fle&i , acdeliniri non poffent , munifi- dit, & unus intumefcentis füperbiz flatus cá pracfertim flipe egenis fuppeditatá : fed Regem & fummo throni fafligio dejecit in- tantüm abfuit fomnium , ejósque enuclea- fra homines ; locavítque inter brutorum tionem tertorem incuffiffs Nabuchodonos agmina, : Fauítis, fecundisque rebus ever» fori , ut tametfi per aliquid temporis coeli tendis, & ad illuviem a&rumnarum, vatici» minis objeciffet clypeum liberalitatis inege- nium fuffecit Danielis, Nudabatur fuo Rex nos, & Deus fatalem ictum fufpendiffet palludamento nullo impellente hofte; dia. ( tanta eftvis auri inegenos fparfi , utvelip- dema , Íceptrum projecit; capiftrum nactus, fius irati Numinis percutiens brachium de- quo caput ftabulo alligaretur ; quod faítus, tineat fufpenfum. ) attamen redeunte ite- & tumor fyderibus inttarEnceladievehebant.: rum infiti fa(tüs arrogantid , tumidi capitis Timeat quisque aftrorum inhiat z- 22 fuperbià , poenas incurrit , quas beneficio qualitati , qui fuper homineselatus aftra fibi eleemofynz ante declinaverát, inambulare videtut ? nil odiofius Numini , 19. Forfan & pracelía turri Urbis [Babyto- fuperbo, tumidóque homuncione. Quamvis nic ornatum amplitudinem , fplendorem, Deus, cucjus natura eft bonitas, mitiffimus plateegrum multitudinem, zedium decorem, fit; G adveniam indulgendam femper pro- domorum magnificentiam , columnas , fta- fiiot , quàm ad peenam infligendam, feverif- J tuas , obelifcosin foro mirabundus contema Atob, 4 / fimé tamen fuperbisvefifir. Hinc Syracides Cap, és 1 plabatur ; & clatus unà cum celfarum (ub«- monet , ut deponamus omnem faftum , exua- ftructionum multitudine videbatur fibi fu- mus omnem fuperbiam : Noz ze extollas ja pra hominum faftigium culmen attigiffe feli- cogitatione anima tua,velut taurus. ( efttaue citatis, G potentiz : Superbóquefaítu tumi- ruscornupeta c&teras pecudes fugans , fler« Panid,14, QUS dixit: Nosnue bec efl Babylon 1AGUA , nens , & exagitans , ut przeftitit Nabuchodo- quam ego edificavi in domum Regnui, in ro- nofor, qui animo molieb atur, ubique terra: Aa rum ; nrdni 40 dikälþmïomo IQ 188 Diffcrcgtio iX. rüm gentes omnes coercere , vexare ,exagita. luftra humanitatis fenfum reperit, cum natu» tatearmorum vi, militum impetu , fuóque ram hominis fupra homines elatus perdide-. fceptro totum fubijcere orbem ) se fort? eli- rit: Dei , fuíque notitiam invenit clariorem datur virtus tua per flultitiam ( Ycilicet ne inter nemorum umbras , quàm fuerit expere Ítulta fuperbia, ne inanis tumor turgidi fa- tus inter aulz nitores, ac fplendores gemma- ftus imperium, robürque tuum evertat , vi« rum, & auri.Qui divinoshonores expofcens, res enervet, utcontigit Nabuchodonofori ) nec fe , nec Deum noverat ; inter pecudes pa- fcua quzritans Deum invenit,quem fupra ho- - & relinquaris welut lgnum aridum n eremo , hoc eít, ne deftituaris arnicis;familiaribus, fa- mines perdiderat ; fibique rettitutus feipfum mulis, omníque humano folatio , ut Nabu- cognolcit , cujus memoriam ante deleverat 5 €hodonofor , qui foenum , ut bos comedit, & quia ficut nil eft,quod tetriores animo noftro ut bos rore coelefti permaduit : mira fané , & tenebras offundat , quàm fuperbia : nil € con» Q1f proríus lugenda metamorphofis,oculis,mene verfo , quod dilucidius mentem ferenet , & tíque fceleratorum altiüsingerenda: ex Re- lhominem fui compotemreddat , quàm animi gefit Nabuchodonofor brutum, ex homine fubmiffio: hinc Regius Vates. Bonum mibi, Pfaln'i. 11$, pecus , ex imperante mifere ferviens, ex fe- quia bumiliafli me , ut difcam juflificationes dente in throno perrepens inter fylvas ; hanc Zu4S. Non folàüm in homines fzvit immanis luctnofam metamorphofin fuperbia procre- 4f« at, hanc mutationem ex homine in brutum fuperbia , quosextollis , ut lapfo perniciofio- inanisinvehitfaflus, utenim ait Regius Va- re , inimum detrudat erumnarum ; verün P[alz», 48. tes, Homo, cim in bonore effet , non intel- etiam coelum ipfum impetit contra Deum ine dexit , comparatus eff jumenta infipientibus , furgens : Da animum fuperbientem peten- | & fomiilis fatbua eff illis, tem fufis precibus à Deo evehi ad dignitatem Hinc Tobias filium fuum erudiens, u- aliquam , votíque compotem minimé fieri ; 23, nicé edocuit, omnem declinare fuperbiam , qualis tunc furor inflatum non exagitat ani«, 16, & tumorem faflüs , non fecus, ac animi mum ? quis ignorat, Regem Perfarum Xer- peftem averfari ; /uperbiam im tuo fenfu , xem , cum ex Abydeno littore Hellefpontum aut in tuo verbo dominari ne permittas, im juxta Seftum jungere meditaretur , herüme zpfa enim initium fumpfit omnis. perditio * que fe maris prodere disjectis furente procellá nullum obringit homini malum , quod fu- navibus, irá percitum trecenta Hellefponto . perbia illud non induxerit ; nulla pernicies , verbera infligi ," & in ejus fluctus par come quam ipfa non fuerit architectata 5 nullum pedum juffiffe immergi ? ac fifroeno injecto pracipitinm , quod nonaperuerit ; nullum * valeret impofterum ejus decumanos fluctus ? fi Re- venenum , quod non apparaverit coércere, fimülqueNumini legem injunge- fta'v?ïb.xöo gurn fapientiffimum audiamus ,. eentrítios re, nefineret Hellefpontum ampliüs iraícig nem ( Ácilicet confradtionem , & commi- indignümque declarátfet, cui ullus hominum nutionem ) gracedit fuperbia , &$ ante rui- impoíterum facrificaret * quis non videat & nam exaltatur [paratus. Sunt enim faftus; fuperbize faftu denudatum mente Xerxem ? & tumor fuperbieatis animi, prodromica» cüm legem vellet Numini dare , exlex fit ipfe lamitatum , przefagia eerumnarum , praenune à mente alienus. 26. tij infortuniorum , & radices ; équibus mala Sed quid operis eftprifca, & antiquio- ra revolvere monumenta , cüm non defint omnia pullyJant. iA 24» A mente alienat fuperbi-a, fi mentem oc- recentiora,nobísque magis familiaria, Cum cupet , adeó enim turget , excrefcitque ejus Sinenfes Bontij à Pagodibus , feu idolis . tumor,ut totum occupet hominem,nec finat fuis quzedam adigerentur concupita benefi- - locum ufui fupereffe rationis; & hominem cia impetrare ,— G ut fierent voti compos j| tes fingulari fe cibi abftinentia , viélüs . fuperbiaelatum ufu deftitutum rationis , pe- . cudum gregibus adícifcitunde David. Nolite afperitate, voluntariísque fupplicijs afflixif- P(aign 31* fíeri ficut equus ,& mulus, quibus non ef intel- fent , effe&tu tamen minimé fecuto , poenas -* Tetius , tamore enim fuperbise inflatus, veluti Ícimusà fuis Pagodibus exegiffe, ac in eos 4 inequum , mulümq; degener iracondize calci- fzeviifle flagellis, ac fuftibus, ac f1 fenfu efleng l b? caeteros impetit, & per effroenem lafciviam praditi , vigéréntque ratione , & id quia in coeno volutatur luxurie, NNabuchodono- noluerint ad fufas preces in eorumdem fe for quantó in fua aurea flatua affurrexerat , vota fle&dere. Utinam plures noftri etiam in tantó ex alto inimum ad beftiarum usq; con- Regionibus non effent , qui fuis fruftrat& . fortium deje&us fuit, funt enim lapfus, & votis petulanus lingue flagello, Deum ipfum ruina individui animi fuperbientis comites, non profcinderent, eó quia in fua vota De* um precibus non inflexerint ; deteflandas in Verümfi fuperbiaNabuchodonoforem ejecit & throni faftigio ; humilitasé prafepio , gre- Deum non effutirent blasphemias , quia fuag Utinam non géque pecudum iterum erexitadfolium, Ab Deus preces non exaudierit. hominum confortio exterminatus prafen. effent ,qui ad quemiibet infelicis alez jactum, "tiffimum animz pabulum in pafcuis bruto. injurijs Dei nomen lacerarent ; séque diris rum , in fylvis, nemoribüsque opacatis enan- cacodoemoni devoverent?utinam non reperi- cifcitur ; & interlucorum opaca, acferarum oris, aut tentur, qul Íe Latis emplumenti, hon c€om-. Supcxbuä przeminendi affectus , quos inflat, dementat, 189 zompendij precibus fuis à Deo non impetra- tur $ fororem accerfivit, jufculum fibi pa« verint; (tatimà divino defcifcerent obfequio? rati rogavit, flagitium tandeim obtulit re« adeó turget homo fuperbiens , ut prefumat luctanu , fed confummavit cím confene Deum habere fibi ad nutum obfequentem , tiente jeóque patrato, uti affolet, in odium flexilémque ad vorum, ' O infolentiam poc- mutatur amor , in feritatem blanditize , & nis abigendam attrocioribus! ita ne fuperbit eijcitur ex fraterniszedibus puellaregia, qua homuncio,tempóris fpolium;ludusfortunz ; fortaffis in| fratrem incidit Abfolonem ; qu mutationis imago , ccenofz telluris filius ,ut fubodoratus alienam libidinem , fcelus pa * coelum conícendat , Deámque velit fuisim- tratum in Amnonem fratrem natu majorent probis annuentem votis? quid fuperbit ho- conjecit ," nec conftuprata. puella negavit. ino , cujus corpus, ut ait Seneca de coníola- Siluit Abfolon , donec opportunior ei da-: retur ultionis occafio , fororémque interea tione ad.Marciam , eít imbecille , fragile , CAp. 1]. nudum fuapte natuta inerme , alienz opis in« in fuam recepit domum. Res tota ad Da- digens,ad omnem fortune contumeliam pro- videm delata, quamvis magnos triítitz flu « jectum. Quid infirmius homine ait Petrus &us excitaret , non tamen feveritatem judi« 'fdmb l"' : 1 Chryfologus ,24ez fenfus fallit , ignorantia cij invenit, quin fillio parceret inRegnofuce decipit ; pompaladit , judicium eircumvenitt , ceffuro, quodegerrimétulit Abfolon , qui£ 4j tempus deferit , etas mutat ,infantia bebetats vindictse defiderium biennio protraxit , do« juventus pracipttat , fenectua frangit ? nec natà opportunitate Ámnonem 6é cone fpectu furriperet patris , ducerétque extra. $. IV. civitatem Solymaam in locum , luciümque tanto parandis infidijs aptiorem , quanto Tumidum "regnandi . defiderium , Íagacitas longiüs removerat à quavis homi- num frequentiá, Tempus fluebat ovium pravisque affecius. Abfolonis fuper- biam dum fovet ,. ipfum miferà tondendarum , ac dies inciderant , qui alx 26, [2/ 12 97 Hebrais id temporis genialibus infume- Centro fuperbia ad peripheriam eXe bantur convivijs ; utque fpecie humanita« tremi exitij omnes ducuntur linez ini« tis larvam tegeret crudelitatis; Amnonem invitavit ad convivium regali munificentià quitatum 5 argumento fuit poíterita- ti Abfolon , qui cüm pulchro corpore atram , paratum : itague inter epulas id Abíolon tumidam , íuperbámque mentem tegeret dat hofpitibus negotij , ut Amnonem tan« in omnia prorupit fcelera, irrupit flagitiat quam digniorem largioribus calicibus pro- dicerésque in hoc juvenili pectore vitia om- vocarent ad hauftum , vináque generofiora nia fuifle (tabulata , oditim inteítinum , & eidem propinarent ; fed aliquibus ex fuis capitale in fratrem; inextinguibilem cruen- familiaribus precepit , ut cüm primüne noviffent Amnonem multo vino madidum; t& vindicts cupidinem foventem fub dolofo cinere iracundiz lethales flammas ; fimula- temulentum ; ac gravatum, figno à fe dato interficerent, tionem larvatae amicitiz . perniciofa confi- Quid ni fpumantes propi- lia fraterni fanguinis effundendi; perfidiam nantur , ficcantürque calices , madet Am« plusquàm punicam pallio conte&tam convi- non vino ; fimülque cum ftoraacho pleno 25 valis letitíe ; cradelitatem in poculis pro- gravatur caput , fumi denía nube adeó obe pinatam, ut fimul cum exficcatis calicibus feflum, utampliüs non videat , quid agat , fraternus fanguis ficcareturin venis, & vita quidve cavere debeat , & famuli juffi ftup-/ extingueretur generofioris vini largiori ef- ratorem Íororium temulentum trucidare , fufione; immane defiderium trucidandi fra» violentas in ipfum ad datum ab Abíolone trem natu maximum Regni heredem , acin fignum injecerunt manus; quique vino in« Íceptro fuccefforem : — has autem iniquitatis dulferat , fanguinem fudit; animámque e- linez ab uno trahebantur fuperbis centro , vomuit , qui ad temulentiam vinum bibee rat. ne ejus frater natu major ei praeffec , GC am. Metus omnes quotquot aderant pal. lore fuffultos occupat , replentürque cla« 27. bitiofa imperandi cu piditas caufa fuit frgte;- na cadis. moribus , tumultu ; & ejulatu zdes fraterno Amnon natu maximus filiorum Davi ] d, fanguine calentes. primà juventá floridus annum vigefimuma- Abíolon veró timore commeriti fup- 20 gens &tatis , oculos conjecerat in Thama- plicijad avum maternum 'Tholomaium Gef- furis Regem fimulacrorum cultorem fugá rem fororem , non ut pudice amaret, fed ámprobé deperiret $. captus fingulari formà Íc recepit ,. apud quem triennio fuit com- moratus ; necem fortáffis expeCtans patris, puelle caeterarum venuftiffimz , aufus fuit non folüm eam afpicere,verüm& loqui;eique ut confcenderet ipfe thronum : cümque fuadereturpia ; & quamvis verecundia puel- David vitam protraheret incolumem Abfo- la fratris effroenem compef(ceret audaciam , lon degener filius , & ingenij infolentis , vicit tamen pudorem libido; audacia timo- fuperbi , elati, ac indomiti poít enecatum Amnonem íratrem natu. majorem . fpecie rem 5 & fanguiais neceífitudinem improbi- tas , ac ftimulus recalcitrantis fensüs : et* quidem ulcifcendi flagitij 5 fed revera , ut ipfe poít fraternam czdem thronum con- enim fimulat Amhon xgritudinem , quà mon laborabat ; &diffimulat , quà ureba- [cenderet , Íceptrum tractaret 5 Regnóque aA pQos Firaui d JWWV-! Tum, À í 190 Diferado IX, potiretut. Jerofolymam reverfus poft elap- táffet arietem aur&i velleris fore jngulanc fum biennium tandem in Davidis admit- dum ? incidit Amnon invitatus ad epulag titur confpe&um ope Joabi fupremi exerci- in forcipes opilionis, & fepulchrum in con. tüs Prafecti, Sed reconciliatus patri fit de- vivio nactus, lupum in ove invenit: larvam terior, cüm enim manus fraterno fanguine «rudelitatis pallio maluit-humanitatis te» foedáffet , coepit tumultuantibus cogitatio» gere , quám aperto marte in fratrem ir» Bibus meditari, quomodo paternum itidem ruere, ut per clandeítinas fraudes , eó tti« eruorem funderet , omnémque movit in tiorem fibi confirucret ad regale lolium gra- aula lapidem , ut patri diadema eriperet , dus,, quóoccultiüs procederet;. Fuit Abe folonis vafrities .in parandis infidijs. ,. ia pellerétque € throno; imö etiamé vivis eum ) abraderet, fraucibus ftruendis prorfus fingularis , ju» &9. Nefarium executurus Acnnüliuïm , do- venis erat afpectu venuftus , zetate florefcens, mum curribus, equísque inftruit , virósque nec erat in omni Ifraél, qui venuflate ei z« advocat, fibique adjungit manu promptos, quaretur, Porro ficut Abfolon , wir non.s j Regg L2 223 & ad ommia ícelera paratffimos, — Mox erat pulcher in omni lfrail , íed animo :eo A4. blandis affatibus totus eft in captivandá fibi tetrior, fcdiórque , quà.corpore venu- | fubditorum benevolentià , oris, & vocis ftior , & fpeciofior ; pnilcherrimam:habuit ! blandimentis , manüsque muneribuss eíque navem , fed intas peffimum gubernatorem ; nil. magis cordi fuit , quàm corda populo- fi pulchrum xibi corpuse(t , ait lfocrates , .&C rum fibi devincire, apud quos coepit Patris anima mala , bonam habes navem , fed ma- arguere negligentiam in peragendis nego. lum gubernatorem; utinde difcamus ex ex- tijs publicis , in inquirendo quomodo ju« tima corporis fpecie non conijcere ; nec-ju- 4 Ü ftitia in tribunalibus adminillraretur 5 fibí- dicare, qualisfit intus homo , hinc monet Syracides. que captivata potiore populi parte pertex- Non laudes virum in [hecie , nec (,:ap. II' ! turus eam , quam incoeperat ordiri , telam, fpernas bominem in wifu fuo , ieu non judices practextu religionis Hebronem urbem nata- de viro ex cuteextima : hacque ratio ait S. TMUE 4 lem , & Patriarcharum Lypfenisreligiofam , Ambrofius, cur cum Deus omnia opera fua . fut, rVirg. fed fuis magis idoneam machinationibus con- laudaverit, coelum, terram, maria, noctem,& €ap. a. fentiente patre petijt , velutivota Deo nun- diem, fpeciesferarum, genera animantium, À "Gegef, 1. cupata facrificijs. exfoluturus, Quidni laudibus tamen abftinuit hominis , licét pros Hebrone non facrificia infliruit , fed rem pteripfum cateras alias condiderit creaturas, bellicam apparat , milites colligit , & au- Quia [cilicet(ait S. Ambrofius ) alza in ffecie daciffimos quosque ad fuas pertrahit partes , füuntybomo in occulto.. Nibil in beflzs plus v« uos inter Achitophelem virum veríutum , perias, quàm quod videtur : in bomine plua eft r 1 audulentum , & à confilijs Patri, aetate, interids,quàm quàód videtur exterits : quicuua & experimento omnium fagaciffimum : is ex animo conflet , & corpore , boc.utique in eo enim cum averfum à Davide animum fove« fervit ,qued videtur : illud autem in eo vegit , ret ob Betfebzam Neptem fuam adulterio 4uod nonvidetur, Meritó ergó alia in exors ZIR!g. LA corruptam , ejüsque maritum Uriam litteris dio sgundi laudantur : iflius veró laudatio interemptum proditorijs, libentiüs, prom« non promitur , fed vefervaturs quia alioruma ptiüsque Abloloni fe adjunxit ad Patrem & gratia foris, bujus intus efl : aliorum.ianae Íolio., imó etiam évita deturbandum; pro- tyitate , buju in corde. clamatürque propterea una omnium voce $i judicium deAbfolOne:conifjc*i'endum Rex. ji En ad quem cvexit eminentiz gra- fuiffet ex extima fpecie nullus eo innocen- dum Abfolonem fuperbia ? En per quas ma- tior, cüm nullus eo fueritvenuftior , & tamen las artes tumidus fuperbiz faftus Abfoloni nullus fortáffis ipfo tetrior , cum internam viam ftravit ad Íceptrum? nimirum per fra- Ízvitiem , fosdámque truculentiam externa ternam cedem , per paternam deturbatio- * contegeret fpecie ; eum dixiffes potiüs gladi- nem e throno * fratrem trucidavit Amno- um fufofanguine fcedum,fed aurcá inclu(um nem , eo vel tempore , quo oves tunde* vaginà , quinimó adeóà teter, fosdiisque intus rentur: heu! quantumà vellere Gedeonis extitit, ut nefcias imputior, an crudelior fue» diítant Amnonis vellera! deciduis de ccelo rit ,cüm enim interficere patrem non value- rofcidis imbribus maduit illud ad palmas , rit, parricidio, incoeítu fe feedavit , pulchrà cüm vellera Amnonis fanguine imbuantur Tom.-1, bo- Chryloftomus. Qui re,inquit.i boz Facinur mil. de Ab- ad fraternam cxdem, — lllud ceelum apluit , profilire parricida teterrime docuit ? quis te felez.e. ut victori fuppeditaret purpuram ; hzc de. furer audere tam immane facinus provoca- bacchante Megerá fraterno fanguine fcedan- vit ? fioffenditipater eff 5 fi lefit genitor, Quin- tur,ut Amnoni fpem adimant regnandi.Illud iviü neque offendst,neque laftt, — Vincat timüa cclefti rore maduitad vitam; hacfanguine rem ptetas » affectus in[aniam fuperet , crude« inficiuntur ad necem. Maduit rore Gedeo- litatem natura debellet..| Brflia, €4 miuta pecu- nis Vellus, ne Ifra&l maderet fanguine. Vino des pietatis jura conferuanr , inuocentem faturantur Amnonis vellera in Davidis la;i- perimere ue(as ef , parrem occidere execras fundijs , ut fanguine inebrientur. bile fcelus, . Ceffa jam ab ifto fcelere ceff a, d* 10 Quis inter opiliones carnificem latere quam, ue te boni omnes fesper exborreaut z eredidiflez , & cüm oves tonderentur , pu« Ut AHÁACGs ex te , quod nounoveruat, di[caut. p Supcrbus(præcmincndi,affc&us, quos i—nHat dementat. xoi Ce[fa jam ab ifto feelere,ue qui poff te tantum fa favet ; & pro juftitia res eft ; poft enim confertum certamen turbari ceepit Abfolonis facinus perpetraverit te utatur authore, Cur enundo novum . facinus. tradis cur . doces, acies, timórque.ejus milites occupare, qui quod natura nou novit , «ur audes perficeres non valentesferre impetum Joabi rei mili- tatisjlonge peritioris , coepit Martisalea , li* quod novo fupplicio cogatur Deus windicare. At fi tumor fuperbiz per malas artes Abfo- cét fb initüisanceps;flareà Davidicis copiisz Abfolonis fiquidem milites diffolutis .ordi- lonem nitereretur ad fuprem um evehere fo- lium, eadem fuperbia ad imum detrufit. :ex- nibus vertunturin fugam ; fed quos gladius trem:ze calamitatis, non peremit.in pralio, fuga abfumpfit in 3Davidauditá audaci faltu; fiquidem à tergo infequente;fimülque 32 ffimi , perditiffimr- que Abfolonis nefariá confpiratione :in pa- validé premente Joabo .cüm fuis potiorem fugientium -numerum - inflidtis -vulnetibus trem, & patriam fuos congregat milites ex- .&rcitum patat , Duces.militize.vocat, .aliá- interemit, quorum alij etiam fuper alios, ut M f -quead bellum , & pugnam neceffaria infti- contingit in pannico pavore;corruentes;felee l$ queopprimentes , alij alios priüs fepelierunt, tuit ; cüámque bellicusapparatus Davidis Ab- Áoloni inno;uiü'öt ; & parentem «cum fuis quàm mortui fuerint. ;Neque pracipiti if thac fuga ultimus fuit, qui primus extitit hue -copiis :jam - trajeciffe Jordanem , fciens fpem victoriz in celeritate fitam, -trajecit & jus belli incentor., fuperbiens fcilicet Abío« ipíe cum fuis feditiofis fluvium; fuitque ca. lon, fceptro inhians paterno , : mulo infidens jumenti celeritate in aviam fefe fylvam recez Íflra metatus in regione Galaaditide non pro- -ul ,ab.u'rbe.Mahanaime ubi Davidintra mu- pit, ubi in tuto jam videbantur res effe Ab« niinenta Íe incluferat. Abíolonici .exetci- folonis ,.cum neque Exploratoribus pateret tus Ductor erat . Amafa Davidis ex forore nemore inumbrante , .eümque fubducente przecepto regio, quo inhibitum cuique erat; "u Abigza Nepos. "David veró licétmilite,& " 'viribus effet longé inferior,- bonitate tamen ne auderet. quisquam hofliles manus in Ab- folonem.injicere, neque ullum eidem dam- b cauíz fuperior , .non expectaiá obfidione it, Vff ? num inferre, b: exiguum fuum exercitum ex quatuor-dun- D. taxat hominum millibus Compof itü ex relatu "NVerimquem tela | milictum räfugeru'nt.;, 33* &tij, l, nltor fatidicus infecutus fuit, ; Penetrave- Jofephi Hiftorici trifariam partitus eft, qui- bus prefecit Joabum, & ejus fratrem Abifai rat fiquidem effufo curíu fübter condeníam & Ethai Principem; Gethzo & fanguine na- quercum , cüm ventilante fparíam caefariem tum, intimum Davidi familiarem, fimülque aurá efflante;, ! heeret :capillis :exporrecto fidelem, :Cupiit Rex per fe ipfum aleam quercüs ramo implicitus ,-longiüs protento tralabente mülo ; cui infederat ; .quód cum pralii inter primos fubire, : fed ab Amicis ad id impeditus fuit, .có .quia ex ejus vica, & vidiffet.gregarius quidam .miles,.ne regium transgrederetur przceptum , manum contie -confervatione falus omntum dependeret. In- » junxit tamen fuis, ut abftinerenc à cede Ab- nuit, nec.ullum inflixit -vulnus Abíoloni.; fed tantüm, quid huic contigerit Joabonun- folonis, fed vivum,illefümque fzrvarent fibi, 2, Reg.18, .quó peenitentiz locus ei daretur : .E£ pre- ciavit, qui tres lanceas breviores, feu jacula -cepit Rex Joab, 6 Abifai 89 Etbai dicensfer- in pectore Abfolonis é ramo quercüs penduli -vate mibz pueruns . ddbfolom. t omnus po- defixit, 'Quidni fugientem effu(iffimé per- pulus audiebat :pracipientem ! Regem cunttis ditiffimum Abíolonem, quercus detinuit,cui infelix haefit; non:compede illigatus, fed cri» j Principibuspro Abfolon, . :Non potuit.cla- riüs in favorem perduellis Abfolonispraeci- ne capitis illaqueatus, G coma, qua propee modum innumeras Jerofolymis foeminas il- pere,ne in eum.violentze manusinjicerentur; nec mitiüs procederc.cum filio feditiofo: prae- ligaverat, .vin&tum in quercu irretivit juvez cepit.Rex , &'omni populus audiebat . nimie nem parricidam; & fuit coma illa ; quà prze- rum utomnes fcirent preceptum regium, cipué fuperbiebat Abfolon, :& quidem mi- nuüllus aufus fuiffet.damnum ullum perfonz rum , quod fertur. .E quando tondébat c a RI At inferre.Abfolonis. . Cümque Joabus ex ad- pillum (femelautem in aumotondébaturquia verío-hoftium aciem explicuiffet in planitie; gravabat eum ca[aries ) pouderabat capillos quzeà tergo aviá .claudebatur fylvà : Abfo- capitis fui ducentis ficlis pondere püblico.: & lon itidem fuas copias eduxitcontra Joabum, licét hoc pondus nonnulli referant ad capillo- Tynct i - jam ad teli ja&um pervenerant., cüm Abfo- rum gravitatem, .aliitamen cenfent referens- ji). t Ài L.J / dum ad pretium , quo tonfi Abfolonis crines lonismilites ferociter in parentis:copias t /olczl- ruunt, jam utrinque in pugnam ferventani- foeminis:vendebantur.; eos expetentibus ad fictitia capillamenta. ^Sin veró fermo fit de 121 ; hinc dimicabantDavidici Regi fuo fce- ptrum tueri-contendentes ; inde Abfolonici pondere., putant aliqui, comam Abfolonis promoturi perduellem filium armorum vio- pondus æq-uäffe :octo librarum communiums fin vero ad pretium;ut refertur, ducentis fi« lentiá ad patris thronum : utrinqueclangunt buccinz, obflrepunt tympana, «milites mili- cliscapilli Abfolonis :emebantur; fed licet tibus implicantur, feritur ceefim , punctim, in crinito pondere clarius fe:proderet Abfo- n multüsque funditur inflictis "vulneribus lonis levitas; G in volatica capitis umbra cruor : fed flatim apparuit;quantó valenuüs, lucülentius ejus clarefceretvanitas ; nonsta- ioen fuére Abloloni capillileves, càm ingeng fgrtiüsgue pugnent,quibusin bello bona cau- Pa al AÀa; 'totius E * 192 1 Diüeuätio IX, totius cm*pbris pondus & quetcu pendens de- catos protoplaftos; acvicturos immortaléi tinere valuerint. Libentius conferrem hos Abfolonis crines cum Sainfonis cirris ; nifi beneficio arboris vitze ; fed ín hac quercu re- vixerunt mortales Jerofolymis Hebrai : pe- Samfon virtute cefarieilíraélem propugnáf- pendité quercu Abfolon, utfurgeret popu- fet, & Abíolon fuperbiens in críne contra Pa« lus, acerigeretur in fpem future mox tran« trem pugnáffet : caterum fi Samíon . foedé quillitatis, decubuit fupinatusin finu Dalile : Abfolon En qualem fortita eft exitum Abfolonis E. ! in ramo quercás pendulus occubuit , feu vi- fuperbia, miferé pependit? quercu, qui e- H étima cecidit, cüm non facerdostantüm, fed lato fattu throno inhiabar, ut prae czteris e- Rex etiam voluerit falutari; hujus viclimze mineret, Capillorum fuperbiá, quá multo« ara arbor fuit, infule crines, manus immo- rum oculos ceepit , captus tandem ipfeintet« latrix Joabus peéctus confodiens. 34 iit; ej'isque cadaver é quercu folutum in ex« Scio fuas Salomonem ex Abjetibus cavatam abjicitur foífam ingenti lapidumg naves compegiffe, quae in Judzam ex Ophir acervo fuper illud ingefto, Infelix Ab(olong aurum adveherent : íed non ignoto, hanc qui cum paternum affe&láret folium, licét quercum,é cujus ramo Abfolon pependit op- natus in regia, patibulum eft pro throno nae portuné impediviffe ,. ne ferrum in Judzam ] t^ deferretur; fcio Abjetes aurum tranftuliffe, &us in quercu; ambivit diademate regio Cifi« gi; & pro corona , coma capitis quercui im« ut pretiofiori nitore templum Jerofolymis plectitur, fcilicet pependit, coeli, terrzeque fplenderet ; fed fcio , hanc quercum ferrum medius , dignus neutrubi recipi , nifi quod inhibuiffe, ne civitas fancta fufo foedaretur chm Amnonem fratrem ferró trucidatum , cruore: fcio abietes per fluxas aequoris pla« fuique impotem dimififfet ad inferos; ca- nities auri baiulas , pluriés euris, nothisque dem ipíe vià à confobrino Joabo fuiffet eó. efflantibus,ac furentibus marinis fluctibus in dem deturbandus. Exarferat cor parricidae pericula incidiffe naufragii ; fed fcio etiam, triplici crimine ambitionis, libidinis, & in- hanc quercum egregié obítitiffe, ne populus auditz fzvitiei ; & totidem jaculisterebra- Hebrzeorum proprio naufragaretur in fan. tum uná fanguinis effufione ternam feralem. uine, Non me latet,virgam in manu Moyfis facem extinxit. , Ferunt parentis decem cone Erythzzeum diduxiffe ,' ut per diíciffi maris juges violáffe, G à totidem juvenibus é quer- ficca veftigia ex /Egypto Judaicus populus cu pendulum fuiffe confoffum. Obedien- effugeret: Íed (cio,quercü hanc mare rubrum fanguine flu&duans ,' quo in /Egyptum con. tiam patri debitam , obfequium genitori preftandum abjecerat, deje£lurus patrem é verti facilé potuiffet Paleftina,non aperuiffe, folio, ut fuperbus ipfe federet in. throno ; fed plené obíiruxiffe; & id praftitiffe , ut Íed paratam fibi à patre mifericordiam non modicus faucii. perduellis cruór immenfum invenit ; & quitot viros fortesin fuas partes exficcaret fundendi (anguinis mare, abitraxerat , neminem habuit , qui implicie E Fatalis certe fuit heec quercus; fed Doe tum comz nodum in ramo quercüs folveret; donea longe fclicior , cüm furentem aprum, quia nimirum, quem pater incolumen con- nec paverit , nec expaverit, fed faginatum cupivit, Deusacriüs punivit, utejus turgi« extinxerit.. Dicerem,hanc quercum redivi- dus faftus deprimeretur: fiquidem DEUS vam acciviffe poft debacchatum ferri facu- fuperbis refiffit Jacobi 4. nimirum . fortiffi- UET lum auream ztatem, cüm in aureo Abfolonis mus fi in&rmiffimo refiftit;quomodo ftabit? crine frondeíceret in luxum , & pro fructu, fi fortitudo imbecillitati, quomodo hxc non pro glande aprum exhiberet Pale(tinis, fuis rüuet ? f1 Ícientia ignorantie, quomodo hac éramis pendulum : nulla certé alia. quercus intelliget ? fi juflitiaimpio , quomodo hic aureo fzeculo revocando aptior effe poterat, non plectetur ? fi clum ceno, quomodo quàm quz pretiofo empta metallo, auream non diffolvetur? quomodo fubfiflet homun- h cxlariem fuis pro frondibus ramis adiecit ; cio fuperbiens, fi Deus ipfi refiftit? Deo, & confoffum, pendulümque Abfolonem pu. ac parenti reflitit Abfolon , cüm contra fas biice quietis turbatorem pro fructu, eóque omne Íceptro inhiaret paterno, & Davidem maturo pendente curvelícentibus fuis & ramis niteretur é fupremo folio deturbare; fed &t dedit: cedant huic quercui excifze pracel(ze Deus fuperbienti , ac feditiofo juveni. for- in Libanocedri, tametíi templo deftinatz; tiori reftitit brachio, quo inextremum de« quia (i cedrus excifa, Gtdolata cherubinum jecit malorum ; fiquidem quiomnem popu« Ículptum exhibuit in templo; rudis hzc quer- lum civili turbaverat bello , omnibus dete- &f . cus parricidam non finxit, fed fuffixit inluco: ftabilis, fingulísque exofus faxorum acervo. exhibuerunt fculpta cedri ligneos Angelos, tumulatur: qui fibi marmoream columnam - quos plurimum ars extulit: fed éramo pen- erexit , in cujus faítigio ejus eminerer (tatuas dulum fpirantem fuftulit hzc quercus nequif- ejus impii Manes etiam hodie malediclis ex-. fimum Ablolonem ; fingere potuére cedri probrantur, lapidésque in aggeftum cumu- Angelica fimulacra, nunquam tamen ea ani- lum cum diris, ac imprecationihusjaciunturz mare, qux propterea fine [fpiritu iacuére quafivit fuperbiens nomen interris, & non« * exanguia ; quercus veró vivum nequitize fi nifi execrationes fecum detulit ad tartara, mulacrum exhibuit , quod etiam exanimavit. In Pfl;lm-, y Pulchré de Abfolone concludit Chryfofto- ? 8sio in retreftri paradifo à Deo conditore lo« ius inquiens - Jn cor excerdisjuvenis. tres. je4b 4 Superbus przzeminendi affectus, quos inHkac dementat. 193 goab fagittas safixit , nsmirum trz'þlz'n' vulue« qunaffante telluris motu ædiücia delabi, Ve- ve recepraculum aperuit iniquitatis , ac. fu- rüm ex turrium lapfu hanc' utilem cautio» erbie, ut tandem inanis tumor evane[ceret : nem exfculpfit Hugo. Carenfis. inquiens : In tap,4^ & cim in arbore fablimis peuderet,pulecbrum Ruit turris non in folam fui perniciem , fed CA totius civitatis : turreenimcapta,uel diruta ei epitapbium David pater occinuit z. Vidi 1 impium fuperexaltatum tauquam cedros Li- de facili tota eiuitas expugnaturs :ta cete bani, 8 tran[ivi , & eccenonerat. Dotiorum vuente in peccatie,tota cyuitas €c- — elefie patet boflibus indefenfa * adeó laxe fe 37* Cum fuperbia centrum fit, à quo exe- unt linez omnium iniquitatum ; inflari fu- porrigunt damna , qua iavehunt delaben- perbiá, ejásque tumefcere fatu non modica tium turrium ruinz,feu eorum;qui aliis prae- eft poena: animus fuperbiens fibimet Rex eft, funt, ut illos in interitum pertrahant. Plu- & Tyrannus; regiadonatur nomenclatione, res funt Doctorum turres, qui plus aequo al- 3 m o Z quia vitiis omnibus improbé imperat: elt ta fapientes in errores impegerunt , fuóque veró tyrannus,quia fe ipium torquet,afficiens lapfu plures opprefferunt, fe omnibus fuppliciis , hinc recté David € Sunt qui plura fcripfére , & vano elati 33. regii throni fupremo faftigio humilis DEO faltu,fuperbientésque in calamo caeteros con- Ffalw. 35. fupplicat; Nenveniat mibi pes [uperbia , ubi temnunt: fedinanis eft tumor ifteomentéms- Ó Ambrofius expendit , « »on fizz fuperbus,ne que arguit vacuam : plerumque horrea ple- peccem , non peccemy ne movears non mo« naàvacuis fuperantur: etiam in Sarepta qear,ue cadams non cadam,ne expellar, ficut Sydoniz femel redundàrunt divitum dolia , Adam de paradifo expulfus eff ; quia n ipfo cüm viduz lecythus oleo vacuus arefceret; GC nihilominus exhaufta fuerunt , quz» erant pe: fuperbia flare non potuit.. Sed cur David enixim Numini fupplicat, ne veniat ipfi pes plena; & exundavit lecythus , qui fuerat va- €cuus., fuperbiz ?. fi füperbiá mens turgefcit, non Non eft, cur fuperbiat , qui plenus eft, nec contemptui vacunm habeat 5 zerum veró pes tumet , cur potiüs Deum non roga- vit, ne mens faftuofa, ne caput fuperbum ei fiquidem humanarum vices alternant,opple- adveniret? cur potiüs à pede fuperbiz,quàm tur, quod erat vacuum; & evacuatur, quod plenum; id pratér frequens experimentum à capite, mentéque turgida petiit preecaveri? quia nimirum ubi fuperbia intumefcit in ca- produnt illavitreahorologia, in quibusho- pite, ibi pes ftare. nequit ; fuperbus enim, re minutiffimum folutz in pulverem dela» uó altiüs fe evehit, eó in imum detruditur, buntur. Perfítat vas multo pulvere plenum, quia neícit flare fuperbia, & fi femel cecide- & quoinaliud fubje&tum vacuum in pulveres ritnon novit ampliüsrefurgere,. — Turrifo- quafi oculos fugientes delabitur hora: íed letfuperbus pariari; & quidem turris eít quid ni? poft non multum temporis vafis fuperbia, fed multiplici vitio dehifcens,rui- fupereminentis, pleníque exhauftus eft pule nam minitans, proinde felo equanda; hanc vis; & quod eidem fubjiciebatur vacuum , turrim fuis cultoribus ruinam parere, argu- mox erigitur plenum, & cum vertitur horo- mento nobis eftturris illa, quze cecidiffe le« logium , mutantur vices; fubiicitur quod gitur apud Lucam fuper decem , & octo vi- antea plenum erat mox vacuum;& quod an- ros : Ícite Petrus Blefenfis loquens de fuper- tea vacuum, perftat plenum, Serm. 26.. bia ait; baceff turris in Siloa , quae cecidiz Süntque alia horologia Chriftallina, in 49 VA quibus perítat vas ingens confertum pulvere; fuper decem, G eclo viros , qui cam adifica- bant, nimirum [uperbia muudi, Dejicienda &éregione aliud. chriftallinum vas, long'c eít hzc turris, ne nos przcipiti lapfu oppri- tamen brevius, nec multo refertum pulvere: tametíi ex utroque tempus incipiat in minue mat; diruenda,ne nos diruat; evcllcnda?ne nos evellat. tiffimum pulverem folutü diffluere,vix tamen 3$. Eft fuperbia, ait Ifidorus , Babylonica uno expleto quadrante amplioris vafis ex- WERUUDEN. turtis, cuius ftruCtores terre filii vocantur; hauritur pulvis; càm qui € breviori delabi- quia nizmirum ex caeno nati, cüm coelum im- tur,nenabfolvatur nifi cum ipfa hora; idque petere aufi fuiffent, profternuntur non ful- quia ubi in maiori chriftallo plus continetur mine é finu difruptz nubis dilapfo, fed con- pulveris, hic per laxiusforamen eftluit, citi» fu(ione linguarum: evertenda efthaec Baby- üsque evacuat vasgrandius: anguílior verà lonica turris,ne nos confundat; deiicienda, Criflallus , tametfi parum includat pulve- ne nos deiiciat : celebremus. aiebant somen ris perangultiffimum tamen foramen, pere Gmef, Ils nofirumy eternitati confecremus fupra nubes inde ac indivifibiles, infe&iles pulveris atos O ludibri- nzofiras educamus fubfirucliones, mos emittit, quó fit, ut lapfus eó fit diutur- um TUHPETSSRHRMEK P D N : r um humanarum machinationum! cüm puta- nior, quó foramenanguftius, Gteóbrevior, rent gloriam nunquam perituram fibi con- quólaxius: non enim quantum infit cribrau ftruere;in turti propriam fibi exítruxére con- pulveris attenditur ; fed quàm pateat fora- fufionem, acinfamiam ; turrim fiquidem men, per quod depluit pulvis, Volvuntur Bahylonicam qui erigereaufifunt, divifionis rerum vices, divitiis,qui hodie affluunt, filii dicti funt, quia eorum temeritate, hoc nonuperbiant , neque irrifui ha- confecuti funt, utlinguse eorum divideren- — beant pannoiþs. ) Pfle, tur, Solentpracelíz turres,vel ruente ful. mine icta, vel vitium contrahente pariete,vel äää(O) d $. V. 194 Differtatio IX., $. V. cumprimüfh cum illa congtedimur, Cavea- dum igitur vel maximé ab hac die Domini exercituum, prafertim cum una duntaxat fity Deus dies äp us veluti milites con» & quidem in tanta menfium turba latens,non Cribit, expugnaturus , quos affee fentitur, necprafentitur, quia ejus ante ex- 1jb , t u lus fuperbiens fupra alios eve- perimur victoriam, vulnüsque nobis infli- 24 éum, quàm prafentiam. Verüm cur hec dies dicitur accedere 42» 49, Olet Deus non folàm fuperbiam 'Eoär-ï' flammis corufca, igne confpicua , fi ejus ac- * cere,verüm etiam deprimere; teftes ac- ceffus nobis non fit confpicuus ? nec cerió cerfo Core, Datham, & Abiron, qui Ícimus, quamvis fortaflis praefens - hzc fit, contta Moyíem,& Aaronem fuperbientes in- qu&nosoccupat? Ecce ením dies veniet fuc- furrexerunt , Deo enim vindice humiliati Müldlþ;d-v | cenfa ait Malachias,quia nimirum fumus fü- illicó fuerunt usque ad infernum ; tellus fi« perbiz prodromus femper eft hujus fuccen- uidem ipfa aperto hiatu eorum deglutivit g- X P -t TR í u Íz diei: fiquis fuperbiat,non procul ab hofte perbiam, quia Deusfuüperbis, vel maxim& erigitut expugnandus ; quoties fumus adeft, refiftit,& dies ipfos tanquam milites accerfit; ignis non longé abe(t; vix fuperbum fpiri- pugnaturos, & expugnaturos fuperbientes: göhfbn 4 tum induit Lucifer , & (tatim é fummo coclo Ecce enim dies venit [uccenfa quaficaminuse inimum coeni cecidit, veftitus ignominiá , &6 erunt omnes fuperbi,ES oumes facientes ini- qui ornatus erat nitore omnis lapidis pre« quitatem flipula: & inflammabit eos dies ve- tiofi. Vix Adam voluit Deo zquari; Erité fi- niens,dicit Dominus exercituum, qua nou de- cut Dij, & illicó deprimitur tum ipfe, tum L EEE du . uH . a velinquet eis vadicem , & germen. ejus uxor; tunicisque indutus pelliceisaudire 4*s Sed cur Deusdies veluti milites cone coactus eít illa amariffimi rifus vetba : , £cce Genef. g, Ícribit expugnaturus fuperbientes ? an quia Adam quafi unus ex nobis fatius est [ciens ba- cüm fit Deus fol juftitiz alias fibi non com- num;€& malum. Vix exftructores Babylo. parat copias, non conícribit milites nifi dies, nicz turris fuperbis mentem impleverant co- Genef. 11, *qui foli famulantur, obfequuntur? eítfiqui- gitationibus: Penite faciamus nobas civita- dem fol, qui delegatis fuis nitoribus, veluti tem, 6 turrim ,. cujus culmen pertingat ad numeratis (tipendiis totum luftrat, recenfét» celumz &$ celebremus nomen noffrum, & o- quedierum exercitum, G eorum fingulos pere interrupto defliterunt,in ruborem ve« fuo lumine veluti ftipendio ornatos habet recundie lapfi, unde nominis quafiverunt milites, ut nec unus hocare dirutus, & exe fplendorem. Vix David populum recen- pun&tus fit dies; GE revera nil fortius Dei fuit, & flatim lues triduo graffata enectis op- - retundit hofles , quàm dies iugi acceffione plevit utbem cadaveribus; & exiguus fumus A'* germenvitzcortodens, Quid validiüs filiis elationis pregrande excitavit incendium,quo s : adverfatur tencbrarum, quàm dies? qui folis plurimorum vita extinguerentur. Nabuch- d eít filius, lucis przclarusfoetus. Certé nulla domofori unà cum mente turgida, intumuit ! Malathas incaítris phalanxfortior, nullus gladius po- etiam cor, quod proptereaelevatum eft; fed tentior, nulla pugnalevior ad czdes, cladés- ftatim é folio deturbatus beítiis confociature que, ac ruinas ubique fpargendas , voracitas Saul cum vellet magis fapere, quàm Samuel te, & pernicitate , ac diuturnitate dierum. detre&tarétque Deo obedire, ftatim audivit Quid non cedit tempori, qug munita civitas I,Reg.i1j. Proecoquod abjecifli fermonem I.Reg.Ys, eft, que fuccedentium vi dierum non. cor- Domini , abjecit te Dominus, ue fis Rex. Sen- ruat? quz urbs propugnaculis cindta , quz nacherib Rex. Afyriorum fuperbus fuit, & acceffione dierum non folvatur? cum vel contumeliofus in Judzos , Deümque Judeeo- ipfa marmora, & faxa, quae ferro nonnifi rum 5 fedillicó fubverfusfuit cumtoto fuo difficulter cedunt,fola dierum violentià exe- exercitu, Holophernes alter gradivus Mars dantur. Vult igitur Deus, militem fuum totam fibi Judzam fubjicere meditabatur ; PH diem eífe extremam ; quà accedente dece- fed foeminea manus in Juditha eum flatim det fuperbus; quá incipiente definet tumi« expugnavit, ejüsque tumorem depreífit,cüm dus; quáillucefcente evanefcet tumor. ela- ejus caput amputavit : llna smulier He- tionis, Hócque mirum videri poteíl, quod Juditb L. braa fecit «onfufionem i. domo Regis Na- Deusexpugnaturus fuperbos non multipli- buchdenefor, ecce enim Holephernes jacet im catam conícribat dierum militiam , fed ue terra, & caput ejus mon eff in illo. num tantüm vocet diem: Eecceesim dies ve- Sed cur fuperbus ftipule potiüs paria- 4j* siet, cuf non plures accerfuntur dies? an tur,quàm foeno, càm hoc fit longé ignobilius, quia fi multi contra nos belligerarent dies, ateícat tatim, promptiüsque putreícat? ut difceremus, quaratione pugnandum | foret nimirum doceamur, ftipulam eatenus fuper- cum ultimo? cüm enim unus tantüm fit ho- bum referre, eó quia in fublime erigitur , G ftis nofter non praeludimus, fed pugnamus, gramen, feu fcenum humi potiüs ferpit, nec Id vel maximé dolendum putavit Stoicus, multum erigitur : tametfi feenum fit vile, quia ne femel quidem liceat nobis umbrati- quia tamen infedit agro, & e finu genetricig lem cum Libitina lu&tam experiri; fed cum telluris vix abfcedit 5 humilem potiüs exhie ríum eri« primum Ipugnamus , expugnamur; cadimus bct : fecus ftipula nobile gramcn fu gitur. Superbus præcmïnendi affe&us,' quos inflat,daementat.' 10f * eitut, virore fuperbit, & fpicà coronatur » ex fupetbie fumo arefcens, utetur : quia ranum fiquidem triticeum exepit putris Deusfuperbis refiftit, & ad vanidum eorum gleba, illüdque cohibet ocata telius,ac veluti fumum vultignem fequi, quatenus Deus, ut materno terra gremio fovet, ut obfervat S, fupremus Judex non finit impunitum faftum Lib.s, bexa, Ambrofius. Indecüm granum illud ferefol. abire fuperbiz, 44. €5P98. verit, herbam germinat , qua ftatim genus Aman fupra nubes gradiens, féque ip- Eflber., 4» fatum fimilitudine füi prodit , ut vel in ipfo fum pre magnitudine non capiens, non fecus, L fuz flirpis exordio ; cujus fit. herba generis ac frumenti granum ex coeno furrexit , cree cognofcas, & in herbefcente viriditate rudi- vítque inaula Artaxerxis, feu A (ueri;perinde menta appareant fructuum. Mox glifcens ac fpica divitiis affluens, multíque auri nitore feníim fine fenfu adoleícit ia foenum;culmós flavefcens; verüm tumere fuperbiz in ftipu- Md'"äcb que pubefcens erigitur, & affurgit, Ubi veró lam deficiens poenas dedit, & lachrymas , Verfabatur in geniculata fe jam fpica fuítulerit, vagiice quasejusfumus elicuerat. quafi cunabnla quedam parantur. frugi, in aula Afueri Amanus , qui uni duntaxat Regi quibus granum interiüs formatur, ne fcilicet [ecunduserat , cateros omnes precedens, tenella ejus primordia ambiens exteriüs fri- fuperbiá camen validiüs , quàm merito, Vir gus lzdat, aut folis e(tus exurat; autvento- fiquidem fuit omnium fuperbiffimus , fi- rum inclementia , vel decidentium imbrium mulque ferociffimus in fingulos, qui ejus impetus di/cutiant, Succedunt ordines fpi- viderentur arrogantiz adverfari ,. fueritque ce mira formatiarte, non folüm ad fpeciem propterea veluti. "Tyrannus Perfice Curiz, venuftam gratt fruclüs, verüm etiam ad fru- Fuit is gente Macedo , natalibus Agaites, gis tutamen, nexu quodam inter fe naturalis ftirpis Amalecitice Hebrzeis jugiter infe(ta z colligationis adítridi; & ne frugis numero- quia veró maternum genus à Perfis traxerat, Gttef c, : fioris pondere prematur, rumpáturque quadá Perfíarümque fuerat moribus imbutus, gra« veluti fulturá culmorum, vaginis quibusdam datimé confuetudine , & familiaritate Pro-- ipfe culmus includitur, ut geminatis viribus cerum in aulam ,. & ipíe irtepfit , in qua ad frugem poffit multiplicem fuflinere,ne oneri eum confcendit arridentis fortunze gradum, Grif t impar in fublime evecta plantula non fine di-. ut apud Afuerum omnia poflet, Parris etiam. Ípendio curvetur in humum. Quin fpicaipfa nomenciatione à Rege dignaretur, 45* fupereminens vallo coronatur ariftarum , Verüm tam vecors fuperbia hominem quafi tot. vallata propugnaculis , quot cincla inflaverat, utà quocunque mortalium non atiftis, quibus munita fua maturelcit in arce adoraretur utroque flexo genu , feu cultu, minoribus objiciens aviculis cufpides ariíta- qui foli Deo debetur , eum hoftem (bi, ac rum, ne earum morfibus fuis ipía de(itnatur perduellem Regi, totíque Regno infauftum,. fruéctibus, Refert igitur ftipula mentem fa- Ícu centum viginti feptem Provincis, quas. ftu fuperbiz in fublime elatam, fed dies Do- Regnum compleétabatur exiftimatum | vo« rÁ mini fuccenfa eam abfumet,perinde ac ignis luerit ; proinde duris verbis, dirísque fup- : zlülüfhvf-b ftipulam: Eeee enim dres veniet [uccenfa pliciis ab omnibus perfequendum ; quod-- qua[i caminus , & erunt omnes. fuperbi , €S queexequiaufus etiam fuit in Mardocheo oyanes factentes impietatem flzpula s. &8 in- viro quéforti, ac pio, próque Religione | flammabit eos : fed (à ftipula viruit aliquane tuenda , patriáque propugnanda impertere do in herbefcentem plantulam, & maturuit rito, Hunc Amanus ob denegatum fibi cul- Ltl 3 in flavefcentem fpicam, cur fuperbo confer- tum foli Numini debitum eradicare ferro ; tur ? quianimirum etiam quos virtutum cul. cum univería Judaica ítirpe per omnes , ac tura, ftudia pietatis videntur. commendare; fingulas Perfici juris Provincias animo mo- hos nonnunquamfuperbia corrumpit. Sti. liebatur ;; S( revera unius tumidi viri fumus . pula ett homo, qui frumentum intra cor- ad lachrymas cocgiller torum judaicum po- ticem concoxerat,Íeu virtutes excoluerat, &C pulüm, quem perdidiflet, fuccedentibus mox lisdem fuperbiens poftea tructu deftituitur; tanto fuperbie fumo flammis (zviffime per- & hic perinde ac ftipula flammis abfumen- fecutionis; nifi unius mulieris, feu Eflheris. dus tradetur, Sripule funt, qui Eucliariftico Reginz effufze lachrymze ignem fuo extin- Íe pane reficientes,mox vano inflati faítu de- xiffent inexordio: his fiquidem emollitus dlb ] dignantur facras accedere ad aras turbis po- Artaxerxes cruentum, fzeviimque Amani e- pulorum admixti; deítituti frumento ele- dictum de flirpe judaica prorfus eradican- Corum, panéque Euchariftico,arefcentes de- da dilaceravic, furorémque in Amanum au« J ficiuntin ftipulas igne cremandas; | dies ve- thorem impij decreti convertit. iNon fo« miet fuccenfa quafi caminus, €&8 erunt omnes ]üm Sufis affxum plateis magis confpicuis. fuperbi, & omnes facientes iniquitatem , [H» edictum legebatur , fimülque lugebatur pula, lpicaeft juvenis, quamdiu frumentum gens Judeorum , cui extremé erat fatale ; electorum fuo recipit pe&tore, fovet in finu, verüm etiam per totam Perfiam, urbes, are(centem veróà deficit in flipulam, fi diving vicósque, ac oppida, per quae cum litteris Íegetis lanctitatem perreíus hoc de(tituitur Regiis difcurrebant juftitie Adminiftri de- &A frumento; & hunc expectat dies domini ex^ cretoriam judaciz ftirpis internecionem u- bivis locorum denuntiant d ercituum íuccenía, cujus 1mmodicis ignibus, flammisque voracibus hzc palca, bzc ftipula bus, « Ma g.i(trati- 4 Verani de Affetlibus Jou. 1,. Bb In 196 4 Dichtzatio IX, n Amanus velle Regem fibihoc hon&rïs inctée 4€. In hac rerum defperatarum luctuofif- pl fima conftitutione unicum Judais fupererat mentum adjicere ad uberiorem dignitatis, in Efthere prae(idium ; qua poft triduanas qua pollebat fplendorem ( fiquidem faftus corporis afflictationes , fufas ad DEUM fuperbiz femper magis.tumet , & adfubli- preces, fervata àtoto populo jejunia; ficus miora niti nunquam definit 5 fumümquc in ti non minus animo, quàm corpore venu- hocimitatur,qui jugiter afcendit, donec eva- fi f fliffima erat foeminarum , pretiofioribus fe nefcat ) confiliumiugoerit ftatim Regi , ut j veftibus induit, gemmarümque multplici quem fic infignitum vellet honore, regio ve« nitore corufca, fronte hilati , vultufereno, ftiret ornatu, juberétque vehi equo regio, & ] ore placidiffimo Regem acceffit , qui flatim circumduci per plateas urbicas £rcenos tenene eam admifit protensá in benevolentie fi- te Satraparum Principe, & proclamante J I! gnum virgá aured, cümque obfervá(let Re- Pracone: fic bonorabitar ggefäaüwgw ugs luerit Rex bonorare. ff gem ad omnia vota paratiffimum ferico ver- b borum lenocinio , blandáque fermonis fuada Arrifit Regi confilium , juffitque Mate 42* U eó Regem deduxit comitatis , ut ad epulum docheum ornatu regio indutüm , feu. dia» ab ea apparandum invitavcrit, ut etiam - demate , aureáque torque, ac fplendida chla- manum cruenti decreti faviffimum autho- myde equo regio cateris generofiore infide» rem. Plurimum ex hac invitatione haufe- re, circumducique per- urbem Amano prze l rat laetitioe Aman, fed majorem etiam con- eunte, ac preconem agente; cum nemo fuee ritinaula in majore dignitate conftitutus , i ceperat indignationem contra Mardocheum E. ad Regize fores excubantem, fiquidem in- necinter proceres eo potentior? G tunc coe« gteffuro Aulam Regiam Amano in genta fe pit cumidus Amani faftus impingere animo nondimifit , hic enim denegatus Amano fluctuante in fcopulum ; acnón modicé detu« cultusin amarorem convertit totam dulce- meícere;quaíi imminentis prafcius naufragii z hafítque anceps inter malleum , & incudem, dinem , quam ex convivio Eftheris Aman praguílaverat; quia nimirum fuperbia fe torquebatur cultrum inter & faxum; moram quamlibet ; omnémque ter civerfationem Í ipfam torquet, fibique ipfi eft carnifex, Ó 47* 'Putabat Àmanus aulz fortunam fibi rumpebat mandatum regium; fed fervile ob- novercam, nifi Mardocheum prazaltz cruci fequium praftandum Mardocheo, quem le» j^ affixum videndum exhibuiffet omnium ocu- thali fuerat odio profecutus, invidiofam re- lis, hinc convocantur in confilium Zare e« morabat pompam : quot enim fuiffent fpee &antium oculi,totidem cenífuit fui faftus lu, jus uxor, & amici, cum quibus deliberat de mortis gencze, quo plectenda fit Mar- dibria; totidémque tela, quibus fuperbia con» dochei contumacia ; & initis iniquiffimis foderetur, & ipíe confunderctur, confiliis omnium fententia ea fuit , ut pa« Vicit tandem mandatum Regium fupere $9. tibulum erigeretur ad perduellis gulam bientis verecundiam, G timor faitum ; utere que alternantis fortunze expertus vices, Mar- frangendam , eóque ad terrorem attrocius; quà ad ignominiami in publico foro ere- docheus rifit cum arridente,flevit veró Amae nus cum novercante; ille profperam, hic ad- &um, in quo ftatim furrexit crux fublimis in altitudine quinquaginta cabitorum, Ve- verfam; ille promoventem;hic deprimentem; rüm aliter (tatuente INuminis providentiá, ille honoribus cumulantem, hic dedecore af- eadem fortaífis nocle , |quz inter fufpen- ficientem excepit;vel invitus: hincfplende- dium intercefferat, Rex infomnis juffit fibi bat regali ornatu Mardocheus; rubebat A. manus pudore magis, quàm purpurà ; infide- legi hiftoriam fuorum gellorum , ex qua didicit capiti fuo per eunucos infidias effe bat ille equo regto,vultu fereno;oréque tran- ftruétas , & à Mardocheo detectas ,. nulla quillo; comitabatur iíte, fronte nubila, ocu- relata in benemerentem, vel gratia ; vel lisque imbre madidis lachrymarum: ita for- pramio. tuna homines ridet, irridétque, cum tunc eos Aderat folito maturior horis antelu- ad imum detrudat,quando ad fublimiora eve- 48. canis in aula Amanus, ubi Rex de modo gra- hit; nempevitrea eft , licét fplendeat, facilé tificandi hominem fibi fidum cogitaverat, frangitur ; G tunc vel maximé concutitur, eámque bencficiis cumulandi; é converío cum fupremum videtur felicitatis attigifTe fa- preconceptum in Mardocheum , totámque ftigium; honore hoc jam affe&to Mardocheo; fuisquefuncto Amano officiis ; meditabatur. Judaicam gentem odium non finebat Amani caput conquiefcere , donec & vivis Mardo- hic, quaaptiori fpongia contractam tanti de- cheum præfcrtim eraderet; in animo Rex decoris labem ab(tergeret , fed fupervenien- habebat Matrdocheum honoribus afficiendi, tes Eunuchi Regii etiam Amanum vocárunt & ad fplendidiores fuce aula dignitates eve- ad epulas à Regina Eflhere paratas; adaclüse hendi: Amanus vero nil aliad mente vol- que, vel invitus comparuit. L vebat, quàm Mardocheum deprimere ac Cümque utrinque pleni g fpumantibüs. t perdere: ille ad honores: hic in crucem que calicibus fuiffet usque ad flu&uantis ca* meditabatur Mardocheum evehere: accivit pitis zeftuantes cogitationes propinatü, Rex- Aíuerus Amanum , eümque interrogavit , que ipfe mero incaluiffet;Regina Efther com- quo genere honoris afficiendus effec homo , pofito ad fingularem modeftiam vultu, blan- quem Rex percuperet prze czteris fpeciali, da, fed efficaci fuadá fupplicavit Regi pro fi capite tam (uo;q'àm totius [uz gentis, Mo» honorcinügnitum, ac condecoratumi 3 fatus tus Á L Superbus przeminendi affectus , quos inflat, dementat. 197 o excitavit in cum ventum, quem attrahit, iterum reddatz tu$ fupplicatio nonfolüm regi 5 : fentie- animo,fed lachrymas etiam ex oculi intumelcit fuperbus , fed ludente fortuná u- trinqtie percutiente dextrá, & finiftra manu bat regi um peótus moveri commiferatione ac dile&tiffima, & maxi- detumeícit, Si turgidus faftus fplendere vi- Reginz lectiffimz, L . L detur, lampaseft, qua tunc extinguitur, cum ane ob ejus vitz integti tatem , animíque in- 1 iam excandefcere coepit in adblandiens fortuna nimium affundit olei, nocentiam; fed et Si lucet,faxeft, quz vento pauló. vehemene tantz crudelitatis molitionem , ejüsque aue tiori agitata perit, fimilquefetet. Si aura thorem inveíligare: ubi veró intellexit; À» manum przconcepti facinoris molitorem,ac paícitur populari;bulla et , quze vix inflata :»4 di(rumpitur , vix fplendido orbe aérem per- inaudita fzvitiei totam fuiffe telam orditum, meat, evanefcit: fi furfum nititur,ignis eft, indignabundus furrexitillicó, conceffitque fed fatuus in aére circumactüs przlucet in. itá commotus inhortum triclinio adnexum, non tam furoris z(tum aurá temperaturus li- avia, fuámque lucem in luco fepelit : fiin fublime aícendit, fumuseft, quievaporans L beriore, quàm ut tempus daret fuis cogita- obícuro $ caminointeravolantia furfum vo- tionibus; ftatuerétque maturiüsquo fuppli- cio cffet Amanus afficiendus, qui inftantibus lumina confumitur : fi ad dignitatesafpirat, & licec Eftheris clemens ventus eft fpirans.fimülqueperiens, quiaut premebatur fatis : Amani nulla po« recle Salomon : Ibi fuperbia , ibi & contu- Prh verhl L. tia rogaret Regem pro vita melia, Timeantqui adblandientis fortuna tis fuit prece eum flectere, idque vel maxi- Amanum fecundis flatibus intumefcunt : fluxa eft aura me, quia reverfus ad "'Triclinium revererat Reginz lcótulo affufumn; licét enim quz unà cüm vento fluit, ftarenequit, quia nihil continet ftabilis; eft fiquidem fuperbia fupplex Amanus tunc Reginam rogáffet, pe- ut conceptam Regis temperaret in« ideo vacua,quia plena inanitatis. Aulas Prine terétque, cipum qui frequentant non immeritó arbu- dignationem, adhuc Rex fuípicione meditati. nefandi ftis pariaveris, crefcunt hac in excultis agris, flagitii correptus imperat ftatim, & (enfim (ine fenfu adolefcunt, luxuriántque íceleris artificem obvelato capite fuccida- neam victimam in eandem,quam Mardochio virorecomarum , fitntque temporis diütur- erexerat crvcem figi. nitate praecelfe arbores; fed quz nonnifi Enrerum humanarum fluxam;labilém- poft diuturnam annorum feriem creverunt; j* ue cataflrophen! en alternantis fortune uná horá extirpantur. Aman inaula Afueri creverat per plu- f4 infidas vices! fuperbia Amanum ad cultum foli Deo debitum à populis fibi exhibendum resannosad fublimiorem poít regium hono- induxerat: fedtumidus f2ftus, € culmine ho- rem,íed una hora ad. imum eum detrufit norum inaula Afueri eum depreffit quidem , ignominiz. Quàm fallax gratia adblandien- tis fortunz! tunc vela contrahenda fant,cum ntiterum erigeret , fed pracelíz cruci affi- o i: nimium ventorum flatu implentur : nil na» i xum, feu evehetet ad culmen ignominiz , cum antea fuperbiret in fummo honorum vibus equora trajicientibus perniciofius ni« mio etiam fecundi venti flatus hic enim facil& faítigio. Quis non cenfeat Amanum in aula Afueri pilam lufui fimul, lu&uíque ap- in fcopulos navim perducit , inducítque nau- äïL tam, dextrá , laváque ja&tatam: nullus in fragium. Nonabutantur favore Principumy aula Afueri eo felicior; cum caeteros honori- qui eorum utuntur authoritate, quia períz- bus, divitiisque antecelleret : fed & nuilus pe, quos Princeps amico excipit complexus infelicior, ejus fiquidem fuperbienti capiti eosdem vel gladius jugulat,vel laqueus fuffo- nonhumiliatus pes tormentum eft, quovis cat, vel przcipitium exforbet, vel flamma ab- fumit, vel feradilacerat: fcimus enim ex a» cruciatu truculentius. Cum unus e przcoria- mico feedere Alexandro Macedoni adgluti- na cohorte miles eidem ingredienti,& egre- natis, Ly(imachum Leoni objeé&tum, Clitume dienti ex aulagenua non flecteret ; flectere haftá traje&tum; Callitthenem mori iuffum, ccepit ipfe varias in. capite cogitationes in & Libitinz traditum; Philotam pluribus in- contumacem pratorianum, fed ejus tumor fli&is vulneribus quati. membratim cafumg allifus in durius genu difrupta cute detu- Parmoeanionem fub larva. amiciti occifum, muit: quique proximus erat folio regio; Scimus ex amicis Tiberii Seianum pet $$« quique lateri regio affidcbat, fit flrator equi, Ícalas Gemonias unco ignominiofiffimé tra» pracóque ignobilis : qui À Rege pater vo- &tum : ex familiaribus Conítantii Ablavium cabatur, mox perduellis proclamatur : 'qui in fruffa concifum: ex Theodofii percharis primis eminebat honoribus Regi percharus, imox lzfze Majeftatis reus in imum detrudi- Eatropium fecuri percuffum, Ruffinum gla- dio caefum : ex iis, quibus Juftinianus favee ditur ignomini2 ; qui ferrum jam acuerat ingentis Judaicz jugulum, cogitur ipfe col- bat, Bellizarium poft delatas & bello victo* rias, plurésque lectas palmas hottili ctuore lum przbere laqueo ?. qui crucem erexerat Mardocheo, pendet ipfe ex przeminenti pa- ad uberiorem rigatas triumphum orbatuga j oculis , mendicum in ponte fletiffe, Gtcui tibulo;aura, populique ludibrium : nimirum antea fuerat populorum domitor , urbirqm, faperbiá qui intumelcunt, iisdem malis arti- bus, quibusalios nituntur deprimere,fe ipfos expugnator, hoftium terror , belli fültnen, mox ítipem petit, cuiusbellica fortiti;dini perdunt, Luforium follem putárim fuperbiam, Principes precariam debent vitar,,. O fluxas íi B & m Verazi de a ffeidibus dom. £. rer urq * , Difïcrtatïo IX, rerum hümaxxatdd: vices: qui Regum for- nerem , & Bac;hum: adferüntur ab Ephaïg.; tunas, divitías fuperbo pede calcaverat, nunc bis vafa facra aurea , argentea divino cultuà paunofus obolum petit, quó deficienti pre antea dicata Jerofolymis, natant vino, cite fame ftomacho confulat ; iacet veftibus ufu cumeunt profanas inter manus; & cymbiee, detritis, lacerísque5 inculto crine, emaciato quz antea arz fervierant , mox harz ad te« mulentiam fubferviunt. - vultu, pallido ore ; viribus deftitutus Belli- zarius infelix , cuius virtute bellicà fteterat Sed quid ni? cüm ferventiüs zfluat $8. imperii felicitas; languet nudus, & inops, convivalis luxuria, dum conviva . laxiori, - queminnumera propemodum militum mul- letiorique hauítu facra ex(iccant. cymbia , titudo cingebat, undique affufa lateribus. laudibüsque in coelum evehunt falfa numi- Eít contemptui hominibus infelix . Belliza- na, aurea, argentea, zerea, ferrea; apparent ; rius, licét fueritimperii gloria, Principum in pariete ex adverfo lucernz digiti manus deliciz, militum amor; civium voluptas, ho- Ícribentis ; portentum fpe&ant convivz , ftium terror,. Haret mendicus ad . fores qui licét mero jam plené madidi , ac ruben- Íqualore obfitus, fame exhauftus , dedecore tes vino, ftatim terrore correpti coeperunt preflus, negleétu turpis, fine re, absque lare, impallefcere , & madere lachrymis;qui vino deílitutus fortunis , extorris ab aula, O ad temulentiam madebant; & prz «zteris fortunze temeritatem ! cüm . ita ludat in Rex, ad quem feralis alludebat fcriptura Principum capita : qua enim blandiebatur, qui nonfolüm cospit albefcere metu, íed eti- moxíxvit; invidet, quzarridebat, depri- am impallefcere .horrore, compaveícere mit, qui erexerat, G ex triumphis ad cotde, totísque artubus contremifcere, Ace igaominiofa pertrahit funera, cerfuntut ftatim Arioli, vocantur Augures, & Harufpices ; exhibentur przmia legenti, ? $. VI- & explicanti arcanas litteras , quas cüm ne- mo íciret interpretari; accerfitur & Daniel, Ludit foriuna cum fuperbis , quos rogatürque , ut velit exaratos in patiete cha- vento inflatos veluti folles luforios racteres legere, & explicare; fpondec. Rex evelit , & deprimis, ei honores , & divitias , fi fenfum compo- aat characterum , fe camen . excufat Daniel $6. "Udit fortuna, càm fuperbum faftu in- refpondens,fapientiam minimé fibi muneri- $ 2 flatum, perinde ac follem. luforium bus venalem effe ; religiofé tamen obfecuttt- flatu turgidum in fublime evehit; fed. rum defiderio, G anigma aperiturum; fed prius memoriamrefricat parentis , infolen- fimul eidem illudit , cum lapfu deprimit gra- viore, ac in imum detruditextremae calami- tes fpiritus contra Deum inter feras expiane tatis, Videtur lufiffe cum Balthafare, eum- tis; fuggerit eó temeritatis deveniffe, quà - " que illufiffe, cüm fuperbià tumidus contem- templum Solymeum aufu facrilego expila« verit, & vafa Deo «onfecrata ; cultuíque. ptui habuit Cyrum Medorum, Perfarümque Regem, e5 quia biennaliobfidione Babylo- veri Numinis dicata , qua triginta dilapfis nem incaffum vallaverit, Maior Balthafari jam annis absque contumelia latuerant,nung erat in urbe cura conviviorum , quàm extra ab ipfo Balthafare polluta fuerint , temue monia przliorum ; redderétque diuturni- lenig , & facrilegiflagitio: proinde fciret tas obfidionis fecurum Balthafarem , & im- exoticos characteres manu & nube exporree providos cives ; augerétque hoflium contem- €la in pariete exaratos , minimeé oculorum ptum, quem ut Rex proderet populo con- effe ludibrium , fed latamà fupremo Judice vivium inftituit , ut cives lxti vinum funde- fententiam, decretümque fupplidi, quo e- rent infympofio , nonfanguinem in pugna. jus fuperbia detumefceret faftus , nihili fa. Sed dum feítivas Babylonii agunt ferias,dum ciens facram fupellectilem Deo «onfecra- urbs tota ludit, choreis, conviviisaula tri- tam, quam ebrietatis etiam, & facrilegii ctie Qj 1 udiat. Per(z no&tis beneficio, tenebrisque mine contaminaret, & hoftem ; qui erat ipfi obtecti , acin obfervabiles viam fibi ad in- contemptui evafurum pracipuum fuz pue vadendum aperiunt, cüm bacchanalia vive- nitionis inflrumentum : interpretatur Da- rent Babylonii, nílque effet fobrium , nilque niel pictam in patiete (cripturam Manze Tbe- providum, Regi ipíi capacioribus calicibus cel Pbares : nimirtum annos Regisà Dco nu- optimates quosque provocare, aliisque ple- metatos effe, acdifcuffa, qua ipfe egerat, && niora porrigere pocula volupe fuit: certabat veluti in'flatera librata, ac deprehenfa fuiffe Rex poculis cum fuis familiaribus, perinde ac ponderis injufli,longé fuperante flagitio- LA fi hoftes fuper menfam effent debellandi. rum; Ícelerümque lance, proinde Regem $7: Videbantur curz omnes militares vino vita, & regno exuendum , hócque Perfis, & & immeríz, excubiz fopitze ; & ipfe Baltha- Medis dividendum, far vino iamgravis, & temulentus facra iu- Timore perculfus Balthafar,quó fever- $9 bet afferri vafa extemplo Solymzeo expilata, tetet, non habuit, juffit tamen Danielem in- in honorem Deorum Chaldzorum infufo dui purpurá,& aureátorque, tertióque poft mero coronanda , fimülque uberiori hauítu regiam dignitatem loco haberi ; fed ve! quia exficcanda 5 ac fi bellum ineundum effet , crederet poft dilapfum aliquod tempus; heec míuam non intet Cyrum, & Balthafarem ; fed Ve- chn.tura,vcl quia forfan fperaret vate tem-f | Superbus præcmïnchdi affe&tus, quos inflat , dementat. 199 £emperaturum ïntcrprktationem ; velip- -tranüjfï'e calices , ut omnia ebrioforum voa m LA TAU PIRATI UX Videbatur in hoc ju» fíummet ob collatos Danieli honores decli* cibus perftreperent. naturum triftiafata: tantüm abfuit , quàd cundo tragcediz exordio chorus tripudiane facrilegi convivze refipuerint , ut impijs la- tium in voces illas irrupfiffe , Venite fruamur fcivísque cantibus , facrorümque profama- bonát , qua funt , £5 utamur eveatura 5 vie tione vaíorum Deum acriüs irritarent. Sed ao pretiofo , €Sunguentis uos impleamiu 5 ro^ j fís nos coronemus ,. Íed hilaritas citharze in 54?ï€ü3oä cüm jam à fana effent avulfi mente , mero temulenti, vinoconfopiti , crapulà oppleti , riftitiam vertitur luctás , turbárunt enim hi« laritatem digiti manus fcribentis contra can- acmarcidi , no&le intempeíta , cumíomno fopiti procumberent omnes , effraétis ab ex- delabrum , tuncenim , quz rubebat vino terno hoíle portis urbicis , quà Euphratis Regis facies; impalluit timore ; indulgebat pratetfluebat exigua aqua vix genua attin* ventri , ac voluptati Rex ; fed cüm primüm gens,irruit Cyrus cum fuo exercituin urbem Afpexit articulos.manáüs fcribentis toto cor- vino, fomnóque fepultam; in qua mifcen- pore contremuit , /£ compages renum «jus Danitl $, | tur flatim omnia cedibus, rapinis , & in. fluebantur , & genuaejus ad (einvicem col- cendijs; debacchatur per mediam urbem bel- Midebantur , & eadem noCle interfectus e(E iEc Darius Me- licus furor, flrages fpargit, priusquam Balthafar Rex Chaldaus, temulenti incolz audirent,hoftem diftriétis us fucceffitin Regnum annos natus fexagin- gladijs intra vifcerafzevire; ex civibus alij taduos, "Quid triftius ? quid lethalius ab hauítu vini.ad fanguinem effundendum 5 à Íomno fopiti quietj indulgebant , alij tripu- diis, potationibus, & ludismalévigilatam «horeis, ad flrages ; à canübus ad luctus; à zifu convivarum , .ad ejulatus morientium noctem ducebant in fympofijs. '"Urbis pla- teas fingulas pervagatus hotilisfuror, ubt* tranfire ? :ubi fuaviores recreabant :odores que ftrages , cladésque fpargens , ad regiam viventium choros, poft aliquot dies putre domum pervenit, ubi difruptis foribus , €- Ícentium cadaverum foetores peftem .exha- vulfis obicibus , (zvit in primos cuítodes , Jant; ubi convivae epulabantur , crudelitas qui, referente Herodoto , luculentum ad ig- omnia deftruit, excidium omniavaftat , true nem pocula exficcabant ; quique vinum in cidatio omnia fanguine maculat; uubi fpecta- calices fundebant , adiguntur , . & faucijs bantur tripudiantes ; choreásque ducentes 5 membris ; é corpore trucidato fanguinem anunc jacent Perficis gladijs confoffi Babylo- in humum «ffundere:; non tamen inde mi- mij: ubiintertripudia adincentivum amoris tefcit debacchatus furor , fed intimiora re- blando Cupidinis telo feriebantur conviv2 3 nunc Libitinz fagittis trajecti humi jacent gij palatij penetrans,Regem epulis diftentum, €cterósque timore perculfos inflictis vulne- exanimes 5 fpirantes horrorem , qui pauló anté jucundabantur ; quz affurgebant pala- ribus fauciat, trucidat , interimit, necim- belli parcens fexui, uxores etiam, & concubi- tia igne fuccenía cinerefcunt in pulvere ; quae eminebant przecelfz turres;mox folo.zequatae nas, totámque aulicam familiam ferro ene- €at , pérque totam urbem oppletam luctu, humi jacentruderibusobrutz; & tota «ivi* funeílatam ejulatu , foedam cruentis czedi- tas, fuperba sedificiorum flructura , colum- bus, armati zequé , & inermes enecle ca- mnarum fylvis , ftatuarum exercitu , platea« dunt viétima fub gladio Victoris: & menfz, rum magnificentia , :populorum frequentia qua madebant vino , natant fanguine ; puel- jacet mifera., infelix horrore plena , fanguine lx , quz laícivoscantus edebant , promiícuas foeda , cadaveribus feetens , [uisque oppreffa., lamentationes depromunt ; quz ridebant , actumulata ruinis. — Pzfitabo fuper Regem.» & madebant feeminz vino, illachrymantut JBabylonis , ait Jeremias Et fuper gentem 'Cüp.ï.;f. proprio funeri fanguine confperfe ; & ea- sllam dicit Dominus , & fuper terram Cbhal- rum patvüli ad faxa alli(i prius mortem in- 4leorum , & ponam sllam in folitudines fem- cutrunt , quàm vitam ordiantur ; G urbs qiternas , cui confonat 1faias, ^ Defcende.s; Cap.57. lena delicijs ctuenta oppletur clade ; quae fed 1n pulvere virgo filia Babylon 5 non eft lctitijs indulferat , ploratu , & ullulatu cor- folium filia Cbaldeorum , quia ultra nom wo- rupta jacet fqualida , deflórata ferro , de- £aberis tmollis , ( teuera , Gu cap. $ 1. tepe- tit Tfaias, CKPO 14-- plorata cruore ; quz generofiori maduee Cecidit , cecidit Babylon , & rat vino , lethali mergitur fanguine , quo omnia f[culptilia Deorum contrita funt ánter- -ægerf, E vanus Balthafaris faftus mergitur , & urbs vam ; & quare ceciderit Babylon,caufam in- tota fepelitur. nuit Ifaias , 4uia ab «quilone fumus venit , $0. Sua habent tragoediz plerumque jucun- 1ed quis unquam proftratam, ac protritam- dainitia , fed femper exitustriftes, & qui- fumo viditurbem ? evaporat & caminis ur- dem Balthafaris tragcedia fplendidiffimum bium fumus, fursümque caliginofa nititur zqué , & jucundiffimum initium protulit ; in volumina 5 & tamdiuafcendit , donec cum preter ingentem fosminarum turbam evanefcat. Quomodo fumus potis eftur- f^ accubuerint proceres propemodum mille fi« bem evertere ? f1ío0l3 aurá fubvertitur? quo. ne famulis , Mini(irisque Triclinij, ait enim modo felo zquare parietes? fiquafitimidus Scholiaítes apud Cornelium à Lapide fingu. eos fugit furfum aufugiens per patulos eo- lis fuum fuiffe|craterem!, fuumque pincer- rundem hiatus ? & tamen fumus veniens ab aquilone , feu faítus , quo fuperbià tumidus pam ) & à qnoribus gradatün ad majores Bb 3 Bal« [ 200 Diflertago iX, Balrhafat contemptui habuit Numinis cul- quaque;.etam Vuperbia deprimit , quos celfitudo tenet , incurvalit. babitantes im T[aiatop u&.. tum, polluítque vafa facra, ejus cultui di- cata; floccique fecit hoftes obfidentes , ur- excelfo , quinimó non dixerim fuperbos in- curvandos , fed incurvatos jam effe, cüm bem proílravit , domos prottivit , cives in- teremit, videam ipfos fua preftantes obfequia ijs, à | fumixs zemulatut, 61, Tumorem fuperbie quibus fpérant poíle ad faftigium alicujus acindolem ejus fattüs imitatur , non folüm; dignitatis evehi: fingulis fubijcitur , qui quia jugiter furfum nititur , veràm quia o- pracelfa ambit : ubíque demitüt fe in hu« l mum, qui fummoinhiat; & ad pedesprz- t culos ledit , & czcitate inficit ; hinc fi fue mus fuperbiam indicat excecantem , non fertim Principis infle&itur , ut caput fupers bo faftu tumidum furfum evehatur: nullus mirum fi fumo Babylonem proflratam novi- mus 5. hec fuperbize eftnatura , quos inflat, fuperbiente abjedtior , infra omnes jacet , ut fursámque evehit , deprimere , deorsimque paucos antecellat: reclé profequitur líaias ; detrudere, — Detradia eff ad inferos fuperbia Cioitatem fublimem bumiliabit , buriliabir. ä £44 5 G Balthafari afcendenti fupra nubium eam uique ad terram , detrabet eam uuque 4d pulverem ; quia fuperbia fublimia tenenss celfitudinem , þluvium minatur cafum la- chrymarum : hinc difficile non fuit , vido- corruens ex alto proprijs fepelitur ruinis 3 res Philiftzos fumo interijffe cum arrogane cüm humilitas humi jacens triumphet ; al« tia turgidi , faflüque fuperbiz tu midi caete- tiüs radices agens, quibus incremencum fub« ros nonnifi contemptui haberent. . Quid ni eàt , adolefcat in fpei virore , fractüsque proferat excultze virtutis : non folüm civi- alligatis fuccenfis facibus per Samíonem vul- pium caudis ; ignislongé , latéque flavefcen- tatem fublimem humiliabit, feZ cosculcabit eam pes , pedes pauperis , gre[fus egenortum; Ifaik 16; tes, maturásque fegetes fuccendit , & to« tam propemodum devaftavit Philiftaeam quia nimirum humilitas pauperis fupérbiam "verf, 6, regionem ; fed fumo nonífegetes corripiune debellatam profternit , non manu bellum e- tur, fed urbes corruunt; ignis depopulatus docta , fed pede ad greffum inftruclo, vict- eít agros maturis fegetibus ditefcentes; fed rix humilitas pauperum de proftrata trium- fumus homines extinxit , urbésque folo - phat Babylone: fed cur pede triumphat , & hh quavit? contemptus ignis videtur perrepe- non capite diademate cin&to , gemmísque illuminato ? quia nimitum pes in corporis re campos , atiítis pafcitur ,. & paleis : fed furíum confcendens in urbibus fumus etiam poeítrema parte humilitatem indicat, caput regium thronum denigrat , clariorésque au- veró cetera fupra membra elatum mags la íplendoresobfcurat , Proceres , populüm- nis,vanisque cogitationibus oppletum fuper» que proflernit : lethaliüs fiquidem ferpit biam prodit ; G quia triumphus bumilitati debetur , teCté pes Babylonem calcat pro- fumus fuperbiz , quàm ignis libidinis; hoc pereunt agreftres , illo conteruntur nobiles , flratam , non tamen quicunque pes : fed pe- des humilium ; pedes pauperum Babylonem deprimuntur Reges, profternuntur populi : tuílicatur ignisin agris Pbiliftinorum matu- quatiunt , conculcántque : fiquidem folo ? e . fed ífumo urbes ra fegete! flu&tuantibus &quatam urbem pulfare pedibus non prz- i[ai& 14» evertuntur Paleílinz. Ab Aquilone eutm potentis eft Principis , fed abje&i eft paupe futina,venit ,. quia fuperbize primogenitus ris: fiquidem fordidi eft animi é gremio lau* tioris fortunz excuffum hominem in(eclari, Lucifer fupremo inhiavit Aquilonis fa(tigio Sedebo in monte teflamenti in lateribis Aqui- Coli fulmina non protritas domus , non lf314 Y4» folo zquata palatia ; fed przecelfas feriunt lonis, Anquia fuperbus defes fedet , otió- Jjains cap, que marcefcit ? Qvàm paucze urbes ab hoc turres ; bincrecté lfaias, V corene fuper- 28, fumo reperiuntur immunes , quia ex igne Lia , ebrijs Epbrain , & flori decidenti, glo- ri& exultationis ejus , qui erant i vertiee fumus, & ex fumo ignis; prait enim , fe- quitürque fumus ignem , quia cui incuna- wallis pinguilfima errantes À vino , quem tex« tum , ut expenderet D, Hieronymüs , fcri- bula prodromus apparat , eíque emortuo ! parentat , elicitque etiam à circumftantie bit ad Euftochium , ew» Moyfe ingrediamug . bus lachrymas. Imó non ignem tantum , nubem, 6 caliginem , utclarifeeturuultus -verüm , & aquafn fumus invadit : videmus noffer. Clarificatur vultusin nube , quando rigente hyeme brumá fumantes aquas , quia fumus fuperbi;e nos edocet , quàm iniqui nimirum non folüm , qui igne exa(tuant li* fint, quàmlapíui proximi , qui fuperbiens- U N bidinis , hoc fumo exczcantur : verüm & tes fummis inhiant dignitatibus , ambiunt diademata ; v« cerone fuperbie, fcu ut le» qui pellucidis irrigantur caflitatis laticibus inficiuntur, ut recté dixetit lfaias, .E£t»on .gunt feptuaginta Interpretes , vecorone n« 1]11;2 £5].-«8 efl , qui effugiat agmen ejus. L] jurie Mercenari) Ephraim , quia nimirum Uüil !4' Candori nil fumo magt S HOXiüm, diffi- perinde eft corona fuperbiee , ac corona in- €62, l culter fuperbo obviabis , fimülque cafto : jurie , corona cujusvis iniquitatis : quia regnare füperbientem non vides , quin cüm. primum fumus hic Davidem infecit ! Eftle! 11 elatum , populümque recenfentem , ignis alios pede premat , habeátque etiam libidinis eunderi aduffit adulterio foe- contemptui, datum- Quod fi igne corruunt pracelfa / ! | Superbus przeminendi affc&us*,f quos inflat, demcntat,; 20 maléjcarpta , mala omnia invehunt ; quate .. $. VII. hácuna excifa arbore neceffe eft, cadant ramz omnes, arefcant folia, Faftui , qui ftudent Superbia faffus , tumidisque affe- facilé fcelera omnia addifcunt ; ausiüique fa. us florem emulatur. arefcentem , qui crilego contemptui etiam habentes , qua& du difcolorem prodit venuflatem , 4b ) Deo funt facra, eadem mox langue[cens 'T'eftém accer Gtum'hï-: volo Heliodo« 6f. eAdit ? tum equeflri caterva ftipatum, pedeftrique 63 I florerein folio videtur faftus fuperbiz, milite cinctum, Hic fuperbo faftu tumidus Jerofolymam proficifcitur, ubi hofpitali ex- N flos eft, fed cadens; quia fuperbus, ut ab omnibus colatur, venuftatem afie- cipitur charitate ; fcifcitatur ab Onia tunc fummo facerdote de Jerofolymitani templi b &at ; quá cadente, flore fragilior deprimi* rur, dumtumidior exaltatur ; humirepit, reconditisopibus; doceturà Pontifice , haud modicam effe (acrarum copiam divitiarum , dum thronum fomniat; vix baculo nititur , cim fibi videtur fceptra tractare, Ererzt flos cüm effentcongefta ; acfervatadonaria Re« decidens glorie exultationis ejus ,. qui eft fu* gum, Principum, ac Orientis populorum; qui jam ex antiquo eo in loco cccli , terrzque er yerticem vallis pinguium ante maturita» ]faiæ 28, tem autumni : quia faftns immaturus eft conditorem religionis causà venerarentut , imó partem potiorem depofitas effe varij gee fructus , qui ante maturitatem autumni de- cerpituz eegritudini invéhendz ; quàm nu- neris opes pracefertim yiduarum dotales reli» Blanditur qui- quias ; pupillorámquepatrimonia: Gtotam tritioni inducenda aptior. democulis, càm incipit in rofas rubeícere thefauri fummam magnam quidemi effe , non T tamentantam , quanta fuerat ad Regem de« ( fed eít flos decidens, qui oculis eblanditur ; non ftomacho fuppetias elargitur ; manibus lata. Sperebat Onias;blando hoc verborum lenocinio Heliodorum à rapinis retrahere ; cum palpatur, flos eft, íed Ípinis obarma- tus ; allicit.quidem extimio colore , fed fed hic fuperbo faftu tumidior ,. floccique faciens Principum , Regümque donaria ob cruentat , fi tangatur., 64e Huncpariaverim florem , cumadultera lataNumini , ufusftipantibus eum armato» tum militum cohortibus, & eorundem vio- Jofephi Hera, qua caftiffimi adolefcentis ir- lentià effra&tis foribus in templum irruit rctita afpectu fugientem caflitatis cultorem tenere conata , quamvis delufa, fe ipfam tan- flente OniaPontifice, lugentibus facerdoti- bus, ejulante populo , folutum crinem diffie tàüm corde fcedavit : fugit ftatim Jofephus, nec permifit fe ab Hera detineri , ut inde do* pante focmineo fexu:, &rarium templi fab- ceamutr in caftris Veneris non effe victoriam tilibus inftrumentis aperire ,& expilare mo- fperandam, fi manibus libidine zftuantibus litur, - Veràm vel unico i&u facrilegus de- primitur faftus 3. occulta fiquidem Dei vis quis teneatut ? capitur enim , qui detineti áncipit; & cadit, qui flare przefumit ad rur- dubito ttemore membrorum , mentiümque formidine, animorum titubatione ; acma- pia alliciente foeminà: legunt in textu prae- citato lfaiz feptuaginta Interpretes, — ££ erz£ nifeíla nervorum .omnium d:ffolutione mie lites omnes equeflres , S pedeftres proftra» ffes . qui decidiz. im [pe glorie ,^ n fumitate montis excelfis feut pramatura feus, quam vithumi jacentes exanimes, extinctis fimi- qui viderit , antequam fumat manum , cu- liotes , quàm animam agentibus pares; & iet eam deworare. Sed cur flos luxurians in Heliodorum , .qui ceteris gravius aufus f Cl fupremo excelfi montis fattigio decidit de fuerat delinquere , poena quóque 'graviori n punivit. Immifit enim vindex Deusad pre« fpegloriz? in faftigio fiquidem montis om- nia potiüs gloriam períonant , fafüimque ftlérnendum tumidum Helidori faftum equi- tem fplendentibus quidem armis aureis co«- produnt. Sed re&té dicitür flos in faftigio montis cadere de fpeglorie , quia hi fom- ruícum , fed fulgurantium oculorum afpes &u terribilem ; quiin Heliodori frontem , ac niant, quosfüperbia ad fublimia evehit ; & in dignitatibus expetunt gloriam , cujus ipes peétus plenum dedit impetum ; eíque fero- cis , quo infidebat , equi ferratas anterio» jllicó areícit ; & utfpes omnis evanefcat , fa» tis eít, fi una detumefcat , conteráturque rum pedum ungulasillifit: & eodem tempo- re coeleftes alij duo juvenes vultu decori , ha- g Ifaiecap. 2. fuperbia. Dies Domini exercituum . fuper omnem excelfum fuperbum , nec mirum fifo- bitiisque majeftate fpectabiles , utzinque Hee merf, 12, lius fuperbiz Propheta meminetit, fifolam liodorum adílantes lateribus, flagris attro» cioribus , verberümque ingeminatione di- fuperbiam conterendam affirmárit , quamvis d certum fit, nullumabiturumfcelus impuni- verberárunt gementem , & ejulacus mifcene i tem lamentis , & lachrymis ; cum nec pla- tum: re&té folüm producit fuperbia faftum profternendum , quia initium omnis peccati gas ceedentes remitterent, neque Heliodorus, qui vapularet , quidquam fentiret remiffi 'Ecclej, 19. fuperbiatab hoc uno putido fonte fcaturiunt fcetidiffimi omnium iniquitatum rivuli : hoc doloris: & ubi flagris fatis fevitum fuit s oculis fe verberantes fubduxeérunt Heliodos fonte femel exficcato arefcunt , & reliqui ri- vuli ; atbor eft fuperbia non in imo radices ri,quem quodam veluti afflatu fulminis pro« ftratum, atque humi jacentem adítantes fo« j figens, fed in fublime eas cvehens : ab hac u- labantur facerdotes, cateríque fpectatores, nica illa producuntur mala , feupoma, quae » 202 Di r.;rtätio IxX. & pauló poft fedili gefatoríé pez tumultum, prijs famulis trucidalnm miferé interijffe s ac trepidationem impofitum extra templi Balthafarem Babyloniz Regetn ob profanata - fspta deportárunt in profanam domum, váfa facta & vivis abrafum ? Lyfimachum 66. Documentum fané dederunt tumidus Píeudo-Pontificem ante ipfum facrum zra-» Heliodorus, eiisque faftus, ac elata arro. rium interfe&ftum 3. quia ut minatur lfaias. gantia vindictze divinzijs incumbentis , qui Dies Dovitus exercituum [uper omnem excel- in resfacras temerario aufu manus inijciunt €Ap. 2,verf, - * Jfwm fiperbum , € fuper omues cedros Libani 1 P. fe- 2 crilegas , facra templa fuperbo pede ine fublimes , & ereilas fuper otunes quercus Ba- ! quent, grediuntur expilaturi fupelledilem Deo di- f?. Scdcur dies Domini, divina ultio fu» catam , ejüsque cultui deftinatam, Eftque per omnes cedros Libani fublimes 9. 'quia Ícelus adeo enorme , ut velipfis Ethnicis cedri Libani etiam in ormamentum , 'ac ful- fuerit fummé deteftabile ob infitum omni- cimentum templi leguntur deflinatee, | Cedré bus, & fingulis hominibus Numinis colen« Libami , quas tu plantAfis, Cedri autem Pfalm, 103 . di, timendique fenfum ; & Marcus Tullius fublimes in cemplo Principes praefertim ine toris lateribus, vocéque tonitru terribilio- dicant facrae fupelleclilis furreptores ; quia Lib,i.i9 re invehit , eà quia ob avaritiam templum ex eodem hominum genere , ex Principibus VerTeU, Apoilinis inDelo infula fpoliaverit , ejisque alij templa non fpoliant, fed veftiunt; fa- fupellectilem , auto inhians expilaverit Ver- cram fupellectilem non furripiunt ; fed ad- res,ait: Poteffue tibi ulla (jes faluta commo- vehunt ; altaria non deftruunt , fed aras dé offendi , càm recordara in Deos immor- confiruunt; & hi fublimes funt cedri ; qui- tales , quàm impius , quam [celeratus , quám bustemplum fulcitur. Alij veré funt Prin- vief arius fueris 2 Apollinémne tu Delium fba- cipes , qui divitijs inhiantes , neque facris liare aufus es , ilinetutemplo tam antíquo, parcunt altaribus , diripientes quidquid or- tam fanilo, tamreligiofo manus $mpiae , ac natui infervit intemplis; G hi funt pracel- a asned — u r r — uKR, - EU 0 um uD T s. oAv L T. as EE CC D M o n — m eniu dl 1. " La — m al a. WR . RE facrilegas afferre conatus es?. fuit illa cupidi- Íz cedri , fuper quas inítar fulminis divina 44j tanta , qua tantam extingueret religio- irruit ultio : ut ex ijsdem cedris alize fubli- wem $ neuunc quidem vecordaris , nullum mentur in ornatum templorum , & alia de- trahantur ad ornatum, elfe tantum malum , quod non tibi pro fcele- ribus tuis jam diu debeatur? haCtenus Cice- Verüm non cedros tantüm , fed & quet- 6g, 10 , folo fpiculo naturs lumine videns reve- cás Bafam divina conterit ultio ; quia non rentiam ab hominibus Numinidebitam, & foli Principes , fed etiam alijviliffimz notae injüriam ab ijs Deo illatam , quirapaces, ac homines , fi tumido pede , fuperbóque faítu facrilegas in facram fupellectilem manus in« templum ingrediuntut , vafa íacra aurea , ijiunt , funt enim divini juris ; qua ejus argentea expilaturi , divinà Nemefi puniune cultui dicantur, nec poffunt invito Domino tur , hac fiquidem zqué quercum fuilli gre- fieri alterius juris ; neque Deusvindex im- ge palcendo natam , quam cedrum venuftane punitum dimittit tam facrilegum fcelus, dis templis aptam infequitur ; fi ambs (ub- 674 Memoriam fubit paroemia , — feu ada. limes fuperbiant, non enim parcit cedro ob Ls — -u m E MT ERE C TOA i gium, qno etiamnum utitur vulgus asrun venuflatem , nec quercui indulget, eó quia Tolofanum : cüm Q, Cepius Conful Tolo- fues paícat, fed in quovis capite tumidum fam in Gallijs diripuiffet , factámque fupel- n faftum contundit , & zequé quercum , ac le&ilem ex templo , delübróque loco extu- cedtum divellit , quia fublimesíint; & quia liffec . quisquis ex illa aurea fopellc&lili di- homines fuperbiá elati , vano faftu tumidi repta attigit mifero perijt exitu. Similes cedrum imitantur , fi fintnobiles; quercum poenas dederunt , qui templum Delphicum veró fi obfcurz note : quia Deus neque in toto orbe celeberrimum divitijs inhiantes fublimi dignitate , neque in vili rufticitate expilárunt. Author facrilegi ausáüs Philo- pautur fuperbie elationem , cüm fe ipfum inenus fuit, fed hic victusà Thebanis, cüm humiliaverit usque ad patibulum crucis, fe fugse dediffet ex precelfa rupe in fubjecta Humiliantur igitur unà cum cedáris Libani faxaíe pracipitem dedit , illisóque in prz- etiam quercus Bafam, Rex fuit hic , qui Nee durum lapidem capite miferéinterijt, ignominia interpretatur : Ícimus quetneas que mitiora fata fortiti íunt delicti compli- coronas fymbolum olim fuiffe victorig , & ces , ac facrilegz rapine confortes: fcimus honoris; & has ex ramis, é quercu decerpe enim Onomarchum membratim in T heffalia tis, quifues palcunt , fuiffe contextas , Du- coacifum, crucique affixum ; Phaillum diu- césque coronáffe; adeó mendica , & fordida turno morbo contabuiffe ; Phalecum lym- eft fuperbia , ut ejus fe coronet arboris phatico haud fapparem patrati fceleris exa- fronde , ramísque , cujus porci fructu fa* | gitatum confcientiá, per varios ; difficósque inantur, terrarum tractus animi cruciatus übique fe- ^ Sed fi fuperbus fordefcit in coeno, e- (s cum tuliffe ? Brennum violentas fibi intu» 69, tiam profternitur, humiliatürque in pure. liffe manus, Quotquot enim in facram Quis Antiocho infolentior ; & elatior , fed templorum fupellectilem rapaces admove« vix alius illo dejectior, ac miferier , quia runtmanus , moverunt contra fe Numinis quo altiüs fe fe extulit , eó gravius à diviná iram ; conttat enim cx facra hiftoria Joam ob percutitur vindictá. Audierat Antiochug, furreptos templi Solymzi theläuros à pro- profperos Judg Machabei [ucceffus , & Te* - d s | Suþerbus praeminendi affectus, quos inflat , dementar, 203 - 'reliais Ecbatanis Medorum utbe , .cui im- .gio reliqua compenfare. damna injuflé à fe l minebat, per Syriam,, in Judzeam feflinavit ; . illata, : & Hebrzos privilegio libertatis , juravitque fe proftraturum , folóque aqua- -quo-Athenz;fruerentur.donare., imó & turum Jerofolymam ; fuperbóque :faítu fe ipfum religioni-adijcere Judeorum , . e« tumidus juffit currum , quo vehebatur per- :ámquecetiam propagate , fi priftinz reíti« ET niciori-agitari curfu , :ut vix pedites infes : tueretur fanitati. -Nullum adverfitatibus D öv f-'i qui poffent, :Verüm cum .concitatiori.vee« -opportunius.alexipharmacum : fanze ; menti qunt, . heretur :curfu :ex . Elephantis unus , :«ateris -reftituendo viro -fuperbo, . ANtne - reminie iracundior :cepit :in : agmine ; ferociffimo . feor imalorum : ( ait. Antiochus, ) 4ue . fecá A. Machab, barrire flridore . , :ad .cujus inconditam:;vo- n ferufalem , hoc eft, nunc ad mentis fani- £ GWP' 6, Z cem perterrefaclus., :ac timore; perculfüs ' tatem xedit. uperbus faftus , cüm . contufa Antiochus animo.cadit. ; exturbantur .equi :funt membra corporis , . càm dolores tor« Pfalm:o; tzegij efledum trahentes, recalcitrántque im- -quent. , 2gritudines abfumunt , . eruciatus patientes., :donec :Antiochum jugi fuccuf- . dilacerant , afflictiones premunt , artus dif- fione fede motum :excufferint , «qui ficut folvuntur; :periculum.imminet mortis , obeío :erat:corpore., -impetu :graviore »vermis rodentis confcientix lethaliter. more lapíüs , corporis :membra.gravibs.contun: . det , .corpus, putredine fcatet. Nunc aje* dit. , : ledítque in hamum , séque.totum in- : hat , -remznifcor.malorum , .que feci in Je- '£us commovet ,:cümque membris:feré.ome *u[alem, «Güm obijcerentur menti mina , :nibus contufus , «exanimi , quàm exípiranti -terrores , formidines ,. cruciatus , ac inferoe fimilior , :humi jaceret ; milites.accurrentes :zum Furie fcelerum ultrices 5. ea eft.vis in« Regem erigunt , .qui fe!là gerulorum:mani- »terni accufatoris , ut.etiam.absque apparie bus vectá .Babylonem .veríus defertur ; vi» tore .reos.adigat : ad .domeflicum : tribunal , Ícerum tormentis excruciatus , : diriffimis- in quo u'tro fe, patrata fecrilegia , .com- que . doloribus tortus ; quin.corporis cru- miífa (celera , : pera&ta delita. fe fiftunt , ciatibus acriora acceísére animi fupplicia : excipiinrque .Dei .vindicis . ineluétabilem mortis .accelerata :imminens periculum 5 (ententiam ; .documento .efít.nobis An. :';ziäo Xa.«,,.Mi- viteeque :anteacte :amariffima ; recordatio tiochus:: QQui fibi videhatur.etiam fludi- 6t, - acriüs- quovis corporis dolore.regium tore & Gbübg&üf., » bus snaris smperare | fupra bumanum .9o- quebant -animum: obijciebantur.funefta re- dum [uüperbia -repletu 5 :&$ montium alti- cordatione tot Judzorum miilia absque ju- ttdines in [latera . appendere , .nunc . bus fta caufa fecro cafa , :vel igne deleta ; me- miliatus 2d terram in geflatorio portabae :ï( moriam . tefricabant diriffimo dolore Judza mr mnanifeftam Dei yirtutem n femetipfo militum infolenrijs -devaftata .5 :Jerofoly- conteftans : &5 qui paulà ante fydera cali fé ma incendijs abfumpta ; .Arx Sionis per eontingere arbitrabatur , .eum nemo potee vim illatam .Íuis:erepra .Dominis.: .Ur- vat propter intolerantiam fetoris portare ; bis, orbísque religiofiffimum templum om« quia de.corpore impij vermes featurirent , ,ni fcelere profanatum.; .abominationibus 4c Uryentes in. doloribus carues ejus effue- deturpatum , -oronique.criminum .genere rent , £5 odore illius , .ac fetore .exercitus violatum , :ac contaminationis labe fceda- Hgm'uaretur. tum ; -occurrebant menti amariffimis affli- En qualem fortitur faftus | fuperbiemï; 7$, & cogitationibus:.direpti .thefauri , .fpo- äiä mentis exitum , in quas impingit tumor liatum facra fupelle&tili altare ,. polluta vi- viri fuperbi.erumnas ? perinde, acex a. éimarum Ára , facra librorum .monu- 4qua educta bulla , càm tumet , .difrumpie menta fuili fanguine foedata ;5 :ac.cruenta- tur.j -perinde ac fulgur , .cum fplendet , to gladio confciffa , G facrilegis ignibus .evanefcit, Qui veró arridente fortuna deleta , fplendidiffima templi lampas .ex- defipuit ; eadem novercante, plagísque pu- tinCa ; lychnus immortalis ablatus, .& niente fapere incipit , & fapientiüs loqui omnia fus déque facrilega.vi .confufa , & vermibus fcatens , quàm antea multiplici everífa : & fupra cateraeum .excruciabat a- .gemma corufcus ; .ex fotore fe fe morta- mariffima recordatio , .quia.contemptui ha- lem , .ut ex vulnere Alexander. Macedo ex buerit Judeorum Deum ; .quódque ejus.fu- Jovis filio hominem fe dixit fato obno- perbia, faffisque agerrime tulerit profpe- -Xium. ros Judz Machabei fucceffus ; omniümque Copit Antiochus priüs putrefcere , , fiquidem malorum , quibus premebatur, u- 7I ^quàm in fepulchro condi , quia fuberbia ! nicam originem effe opinabatur Dei contem- fibimet fepulchrum conflruit , .& priüs fe- ptum, & quo promerita .omnia malorum pelitur , quàm moriatur ; ut acerbiüs fe genera effluerent- À 69, mori fentiat , .quía non moritur: fic Deus Ipfum propterea poenitu itper fas, es vindex faftum .ulcifcitur , fic fuperbientem 69« fisque Judzam 1nvafife, fibíque ad lenien. deprimit Antiochum , càm hic aufus fue- dam Dei indignationem propofuit ,. votís- rit facra impetere (acrilego exercitu. , tot que etiam fe obítrinxit tam facra , quàm pro- Deus immifit ad ejus faftum. deprimen. ä fana jura in integrum reftituere Judzis, exe dum fordcícentes milites , quot € corrups P ilata templo vaía reddere , & ex fiíco rc- tis vifzeribus vermes irrepferunt , quia ut . Verani de Afedibus You, , & & xeclé Diflertado 1X, 804 lium. Cofrbois juxta Danubium flavium di- refe Salomon ia proverbijs, — Je emalitia futa expelletur impius , fcu cum delicta coa- sicaturus . Advenit, Tanden utrisque cervantut , cüm faftus in fümmo protervé Principibus placuit ,^ wt ipfi fuper. pontem fuperbit, cüm impij in fuis gloriantur ini- lapideum confligerent ,. & qui vitlor exi- quitatibus ; violenter tunc € medio tollun: Sieret , ipfe [ime damno utriuque exerci- tur , cadüntque viétimz Orci , qui fuper- tué Imperium ufurparet, - Decretum e- bo pede fuprema calcabant faftigia : quis HAm exyt , ut quicunque Principem fit« non exhorreat fceptra? quis Reges Numi- um juvare prefumeret , cruribus , ni equet ? cüm vel ipfi Principes nondum brachijs ab[ciffis , continuü in flumine mer- erettir, vità fun&li vermibus.crucientur ,. fiántque Et Heractlius totum fe DEO purpurati foetidi , pediculofi, ut non de- obtulit , €$ fantia cruci fe devotioue , qua Ípiciantur tantüm ; verüm etiam ficut ca- potuit. commendavit. Ambobus itaque» davera ob intolerabilem pedorem nau- im confliiu durantibus , Heraclio vicio- Ih i fcentur execrabiles ; nimirum fcetent acce- Yiusm Deus tribuit , G' cuntium . exerci | ijl, 27« dente Deo Ultore , quia fuperbie eorum.» tum fuo Imperio fubjugauit 5 adeó ur u- ( aitfacer Vates) qui te oderunt ,. afcendit niverfus populus Cofrboe fidei , Chriffiana femper , fotétque ante Deum faftum ple- fe fubdiderit ,. && faerum baptifma . fa* élentem ; quinimo carnifex eft fuperbia , feeperit. Cofrboes autem . ignorabat fe ipfam torquet , nec fibimet parcit ; ut ait exitum — belli , quia cüm omnibus odio JHomil, 42. effet , id à nemine ei intimabatur, He- S. Ghryfoftomus , inquiens: Elarme femper in doloribus vivit.[emper indignatur ,femper raclius improvisó ad eum pervenit , €& eeret , mil efl , quod ejus. poffit libidinem in tbrouo aureo eum federe reperiens ,. ei- explere, Sicut enim avari , quantó plura dem dixit * — Quia lignum Sanite Crucis «cceperint , tantü pluribus indigent ,. quia fecundiim modum tuum bonorafis ,. fi ba- prfwum , €& fidem Chrifli fufceperie ,^ ad- ipfis nunquam fit [ati s sta fuperbi , quan- 10 majeri funguntur bhonore , tantó plu buc vitaks , E& regnum à pacie obfidibus Et ob hoc merentur depri- obrtinebis . . concupifcunt., * fín veró implere contempferá , mi , & contumelijs affici P] Ício Salimo- Sladio meo te feriam ; & caput tuum.s neum divinos fibi honores petulantiüs at* pracidam, Cum ille acquiefcere nollet. , extratio gladio protinus eum — decolla- rogàffe, & Jovem ftruéto izneo ponte to- Ust, nando , & jaciendis fulminibus fuiffe imi- tatum ; verüm & ab eodem Jove etiam ful- Qui divinos ambivit honores, acip. mine ictum ; & ad inferos detrufum cru- fi inhiavit Deitati ; Deus pariter ; & homo effe defijt perfonam exuens Numi- | deles dediffe poenas ; cum flammas Jovis , l & Íonitus imitaretur olympi, nis , & vitam deponens hominis , quia 7j« ï 7?, Sed quod fabulce finxére de fuperbia , divina aquitas, Depofuit potentes de fe- Luc, B.52 veritas de tumidis!, elatísque hominibus de , & exaltaviz bumiles : gloriam, qui magnitudinem cemulantibus profert ; cujus defpieiunt, eam afpiciunt , captántque ; qui gloriam quserunt , eam non aífequun- rei inigne recitat exemplum Siffridus Pres- Lib.1. epi byter inquiens, "Anno tertio Heraclij Im- tur , quia perinde, ac umbra fugientes íe» Zomes 4nno Redivivi Phoe- peratoris , qui fuit LXI. à Cafare Auguffo , quitür ,. fequentes fugit. permittente Deo. flagellari , populum. [uum nicis naturam imitatur contemptor glorize, Omi?]i älen per feuitiam Paganorum ; Cofrboes *Pería* fuo fe ipfum funere reparat , fuóque é cine- yum Rex omnia feró Regna terrarum [uo ratio vegetior refurgens , àcin novam revi. imperio fubjugavit. Jertfalem veniens à vifcens juventam : tunc incunabula fibi ap- 1 parat ; cum lignorum ftrue fepalchrum fbi fepulchro Domini territus vedgt ,. fed ta- men partem crucis fantie ,. quam Helena tomponit; mortem appetit , vitam qu&fitu- Volens co- ilidem reliquerat , afportavit. rus , & fuimet fupplicium vertit in trium- li 4b omnibus ,ut Deus, In currum ex. asu- phum, Dum calcatur gloriafurgit; dum & occtltos | du- zo inter fubtiles etiam , pedeconteritür, caputornat; fplendet cla- rior, filateat neglefcta , & obfícura ; eri- u , quafi Deu ,. defuper aquam infun- debat ,. 65 in [pecu . fubterranco equi qua. gitur gloriofior ;dum negligitur contempta, séque patrit ad recentis vite ufuram , cüm drigas trabentes im. circuitu , ut quafi cur- yum moverent , & touitru [imulavent. Fi- perít, séque interimit : nullus certé Phos- lio igitur fuo regno tradito in tali fano nix gloriz contemptu praflantior; gloria enim amputata repullulat viridior ; ab« profanus véfidet ,. & juxta fe crucem Do. emini colloraus appellari [& ab omnibia De- fciffa adolefcit validior ; truncata florefcit um "volebat , €$ ficut legitur in. libro des amoenior; occifa nafcitur robuftior ; fepul« naturali offcio ,. ipfe Cofrbaes in tbrono re- ta oritur clatior; fiquidem folem zmula- fidens , tanquam pater lignum crucis à dex- ta in occafum devergitur , ut illuflrior re- L zra po[uit loco fily, && Gallum & finifirislo. vertatur poít funus 3 clariórque pott te- nebras *hinc notat Tertullianus faftum Pla« eo Spiritus Santi 5 fe verü Patrem juffit 209min4Ys., tonis & faflu improbiori Diogenis Ci- Tunc Heraclius Imperator ex- ercitum copiofum collegir , &5 vontra fí« nici improbatum , quia fuperbia é fummo coclo A Süpcrbus preeminendi affeQus , quds inflat , dementat, 20g colo cum Lucifero|in imum dejecta. mitiüs mutuavit, fed à fimplici nomine Helcie p« rentis omnem haufit nitorem, didicit 'cum homine pugnare , vincique patitur, ut vincat. E throno defcendit , Sed INehemiam haudquaquam imita- 755 « p* ut altiüs imperet, imó purpuram etiam ex- tus Salomon fuit , cum fuorum parabolas wit , ut in facco irrtutilet, proverbiorum exorf[us roverb. 1, infla- « tis buccis fe filium quidem dicit David , fed Regis Ifraél : Parabole Salomonis fl Da* j 50 VIIi0 vid Regis Ifraél , fed videtur faítus Salomo- nis , vel in ipfo limine impegiffe , cum fe Tumfdu: [uperbis 4 us eliam filium Regis proclamat ; & in ipío fapien- titulos evebit , ut ijsdem infrgnitos . tie exordio videtur ipfe defipere ; coro- ? muiferà deprimat. ne cum meminerit fibi hareditario jure a dande: & ut fuum praferret , jactarérque 74« f& "T On rebus tantüm , fed & ipfis titulis diadema , maluit íe filium dicere David *.4 fuum cumorem faítus communicat , Regis Ifra£l , quàm Prophetz in Iírael z quafi viderentur fuperbi humi repe- fi David zqué regij diadematis fplendore ; fere, nifietiam titulis eminentias collium ; ac fibi infufe prophetie dono eminebat ; ferenitatem fupremz aéris regionis , celfi- cur eum Regem vocare maluit, quàm Pro- | tüdines montium azemularentur : & niíi il- hetam ? fi Reges raró funt Propheta , luftriffimi , & clariffimi cum folari radio ; cüm illos fibi populi eligant , ubique tet« fereniffhimi cum aére; celfiffimi, & eminen- rarum ; & hos folus Deus feligat, ut íuos adminiftros ? * cur Salomon nomen Pro* tiffimi cum montibus falutentur , neglecti fibi videntur humi deprimi , densáque cir« phete titulo non pratulit Regis ?. plures enim., quos Regium diadema coronavit , cumfundi caligine ; hi laudandi ; qui non ll turgidistitulis, fed excultis nituntur virtu- vitia turpi compede detinuerunt in luto ; tibus eminere. — Video Esdrze /;5. 2. cap. t. plures purpura ornavit, quos vita? tufpie Nehemiam virum ornatu virtutum 2qué tudo feedavit : plures corufcantes gemmz alijs illuftrem , ac(bi religiofum , cum illuminárunt in folio , " quos abjeétiffima. duo in ipfo fplenderent prazclara lumina , aciones denigrárunt in vitiorum cceno ; facerdotinm Íícilicet ,^ & in regia Affueri e Etiam Jezabel refplenduit in purpurá ; primä Pocillatoris 3 ' feu fupremi Pin- quam Íuperbia precipitem egit à fene- lh cerng dignitas , quà apud Barbaros emine- íftra palatij vorandam in fubjecta plateaà » ret , perinde ac facerdotio apud Hebraos; canibus, Etiam Herodi fucclamavit po- . & tamen utrumque fulgorem iíta fuppref. pulus palludato , G tamen infeliciffimum 1 fit , ut neutrum appareret , séque tantüm fortitus exitum vorandus pediculis tradi- dicit nudé , & fimpliciter filium Helcia : tur: cur Salomon gloriatur de parente .. Lue, 1.52 in ipfo enim veflibulo amputato quovis tu- Rege , & non de Davide triumphante in ! more tituli , ita fari incipit : verba Nebemie funda , & baculo ? f1 agnomen patri prz* figere maluit, fatiüs paftorem eum dixif* ]j Helci« , quis non miretur fummam in facerdote modeftiam , infignem in Pocil- fet , quàm Regem , cum üt paítot Golia- thum proflraverit , & glorioíam de occifo latore regio animi moderationem à quo- vis alienam faftu ; non poruiffet fullo , vel Gigante vi&toriam detulerit ; & ut Rex piftor , aut futor fimpliciüs fuum nomen Betfabeam corruperit , & Utiz fanguine inículpere ; adeo faftidivit NNehemias in« propriam foedaverit gloriam, aniffimum in titulis faftum, Non fuam Ita eft paítoritize fimplicitati honefla« 76, jadat tribum facerdotalem , tametíi ex fenta adnectuntur virtutum : & inflatis Levi f[uam traheret originem 5 non often- fuperbo faftu , flatüque tumido titulis it- tat facerdotij venerandam dignitatem; ', ritamenta copulantur vitiorum ; defcriptue quamvis prae cateris facerdotibus fulgeret rus Mathzus Chrifti Genealogiam exor- virtutibus ; fua non enarrat praclara ge- ditur à Davide, quem tantüm vocat filium Y Abraha. ífla, quibus tum Sufis , tum Jerofolymis Liber generationis TESU Chrifli Matth, x, gloriam fibi comparaverat nunquam pe. flá David ,. filij e-4brabam : vocat Serva. rituram : teticuit nobilitatem fanguinis , torem filium David fimpliciter absque ulla claritatem generis ,' ftudia virtutum ,' pro» titulorum pompá, fine regio nomine ; non meritas laudes , fupremos facerdotij , & enim adícititio indiget nitore , qui virtu« tum ornatur decore : enituit in Davide , fi Pocillatoris gradus , & uno duntaxat gau- det nomine , quó fefatis ornatum putat , à Rege praícindamus, quidquid virtucis; vwocans fe filium Ze/ecie , quia cum tanti & decoris in cateris fplenduit : canc . in- parentis meritis ; & virtutibus cumulati diguiffet à tituli fulgore nitorem emendi- fe filium faceret , fat decoris , fat laudis, care , fi proprio non claruiffet fplendore : & glorie putavit fe enactum , fi natum fe & tunc tantüm Matthzus titulum regium £iceret € tanto parente , fi filium fe voca- accerfitum , additámque voluit Davidi , ret Heleie L L] ut enim fulgeret illuftriüs , cüm ejus probrum , fcelüsque debuit pro* L L] non ab Affueri Pocillatore fplendorem dere pergens fiquidem in Chritli Ge« e 2 nea* | Varani de dfidibu Teru. 4 TTE / 20 6 Di,iïcrzagïo 1X | nealogia ; &it., D/zbid Autem. Rex. genuit hitur , fic D. Petrus nofi alio gloriatur Salomonem ex ea , qua fuit lirie& : cum nomine , quàm Petri , & Apoftoli JESU crüentam cladem ,. fedümque adulterium Chrifti. Petrus Apoflolus 1ESU . Chriffá 1, Petv, a, non fe nomie debuerit refricate , adijcit flatum regi- elellis advena. difherfiona , um; etenim càüm propriam geminato deli- nat Principem Apoftolorum , fed fimpli» cem Apoflolum , ac difcipulum Chritti , &o denigráffe: gloriam , fucorum fuppes tijs , titulóque regio inflruitur : quia rae non memorat omnia pro Chriíto dimififle ; & à Chrifto «cumulatum fuiffe pluribus rb à tumidis , fnperbisque titulis vitia dil- fociantur, David , cum Chrifli pater di- fupernatüuralibus donis , in(gnitum gra* L . falutatur citur , nullo infignitur titulo tijs , dignatum favoribus; mon recenfet fe vero Rex , cüm Bethfabeze refricantur am. conftitutum ejus divinitatis Nuntium 3. in- plexus, Uriz fufcitantur homicidia ; $u* fütutum fupremum Mylftem;. claudum ere- xiffe ; magum dejecifle ; - cecos umbrá il- Ípedta eft nomini adfcita pompa ; latet ple- L lamináffe . P] & cuftodito carcere. profili- rumque fcelus in tamore tituli. 77* Scio Jacobum uni tantàüm Rubenio ex iffe ; linteum & fummo ccelo explicatum in terras vidiffe , fed omnia rericet folo fuis filiis pompam adjeciffe nominis. — Rz- ben primogenitue meus , quia nimirum contentus nomine Petri , nomine 44po/lols íqualeret in umbra ,. fordefceret in coeno , jJESU Chrifii. . Cüm in vite onufta bo- Secus Jofeph , tris maturiunt racemi , decutiuntur pame, profanatione patrij thori. quamvis à Jacobo plus Rubenio amaretur ; pini, & luxuriante foliorum pompa defti- ftituitur ; quia frondes non defiderantur ; ac praeffet toti. /Egypto , mullíque ex- cepto Rege effer fecundus , nullis à pa- ubi fructus ramos exonerant plantæ s. da tre decoratur titulis ; nimirum quia Jo- virtutum miriade infignitum , & hunc ti* tulórum contemptorem ; & ab omni fa- feph , . cum proprio fplenderet pudore , excultá clareret caflitate , non indiguit ftu. habebis alienum : fecus qui ampulla- tur , virtute deílitutus ; quo in fubli- adícititium emendicare à titulis niterem , ut Ruben , quem fua devenuflaverat li« me plus erigitur ; eó magis intumefcit: 727 bido, Quinimó ,. & ipfe Jacob ab omni Scio , $aulem Agalonem agentem , ali- i, titulorum faftu alienus allocuturus ac- násque aberrantes explorantem Samuelem cer(itos filios fimplici, rudóque utitur no- vocáffe non proprio nomine Samuelem ; fed virum Dei : fed cüm primüm coepit in Genef. 49» mine, Audite fl Tacob ,. audite Ifradl Patrem veflrum ,. non coleftibus decora- Íolio intumeícere , nominis oblivifcitur non luctatorem Pocta , tum vifionibus fe dicit , nec ampliüs Sarmuelem virum DEI vocat , nec titulo videntis Deum eum cum Angelo , fortiffimámque fe pugilem nominat , non Abrabami triumphos nu- condecorat , fed fimpliciter , 'eum vocat Samuelem, Et iratus iracundia . Saul in- 4. Regum - merat , non líaaci opum meminit ; non 19. fuas oves ,. divitiásque recenfet , nonm ti- terrogAUit , G6 dixit, in quo loco funt Sa- tulo utitar. Patriarche , mon pugilis An- enuel, & David , non ampliüs virum Dei fed fimpliciter Ja- quarit ;; ut Agafo , fed Samuclem , quia gelici nomen producit , cob , & líraélem fe dicit. Huc accedant regio titulo jam intumuerat ; & vel ipfi Prophete erant eidem contemptui * * ex zo&us , íeu qui ut extremas Minervae quo fuerat in Regem falutatus, poduit Sau- fimbrias attigerint , fe Íe in pavones cu- dunt , fuperbiántque explicata titulorum lem meminiffe viri Dei ; quia nimirum L] huc accedeant infelices memoriam refricabat Agafonis . ubi ca- profufa caudáà ? pyrauftz , quibus fqualet , quidquid non put coepit diademate ornari , lingua pha« 5 * ubt fplendet in lumine ; quidquid non fulget leras omnes titulorum ampuravit in titulo ? fuam . difrumpant hydropem. ehlamis regia effloruit in rofam purpure ampullarum , & in fordibus inde fcaten- am , defloruerunt i ore verba; wubi ma- nus aureum tradat fceptrum , nullus in tibus fuas legant ignominias , difcántque de- tumefcere ; deünántque afelium , quo labijs vernat flos alienz laudis ; ne fcilicet infident, Pegafum vocitare; araneos, quos aliena decora in fuperbientis cedant dede- cora, umbrásque in ipfum cffundant aliena infequuntur , murósque deturpant, gri- phos appellare ; ceffent pavimenta , quae lumina, Refett Lucianus quendam Süimonem $0. verrunt ,. codli galaxiam facere ; aprüm. notnine poft aditam amici futoris haredita- que pro fue exhibere ; 'corniculam attage- nam dicere ; séque ceenáffe in Apolline e: tem proprio renuntiáffe nomini, quafi de- leturus effet cum. nomine obfcuriffimam tiam cüm fola frigida fitim. extinxeriht , * panísque hordeaceus famem expulerit * fuam conditienem. Cave dixit obvianti, hzc indoles eít viri fuperbientis omnia fus ne me impoflerum Simonem voces , quia ad. pinguiorem/evectus fortunam , non ampliüs déque vertere , ut alius appareat ; quàm re» vera fit. /*( Simon ,fed Simonides vocor : intumuit. cum o non plenioriCifla etiain nomen,& quiaacceffione 7$: Qui proprià nitet virtute , alien indiget ornatu , modeítiz onice ftudet , pecuniz incrementum fubjerunt pauci,qui in . voluit humiliati adhzrefcit , quà altiüs eve- arca includebantur o/b'o-l:i , & áfles Etiam D Superbus ,præeminexïdi affectus, quosinflat dementat. 207 etimm pari paffu crefcere nomine; & quam- quafi fimul ludat cum iis, quos illudit: fed qua eft fuperbia ranta ? quis faftus in difco- vis augmento pecunise non potis fuerit fta- !OP"MI turz iuzcubitum unum adjivere , nomini lore papilione, à quo volatus tantus per unie tamen fuo unam voluit fyllabam adjecam, verfam florum luxuriem, gemmeümque ftir- ut nonSimon,fed Simonides diceretur: adeó pium virorem ;aérisque tra&tus varios ? quid fuperbia tanta in. papilone ? quia nimirune tumor fuperbize homines invadit, utetiam eorum nominainfle, Imó nontantüm in- vermiculus eft de genere mufcarum oriun- dus, affuetus humi repere, cüm primüm alag flat, verüm etiam putida metamorphofi in aliud mutat? quiin caftris bellica fortitudi- nanciícitur in füblime erigitur, & qui igna- xus eft terre filius, inertis infe&i rudimene ne czteris antecellit, tedivivus & fabulis dici- a tum, fordidus putrefcentis flercoris fcetus, tur Hercules; qui pugnando hofti eít terro- ri, Jupiter vocatur é fummo coclo tonans, & humique femper inglorius repens, fuperbit fulmina jaciens; qui mare trajiciens decuma- «um alis, quibus expanfis velificatur per a&ta nos deiudit fluctus navis fegimini adfcitus, voluctribus affociatur, avésque imitatur, Ve- non Nauclerus, fed Neptunus flustibus im. rüm fuperbia tantain tantillo vermiculo in perans nominatur: quódque deteftabilius fumum exiguum definit ; luminis fiquidem adblandientis :«captus illecebrá, deducitur etiam in palzeftris vertuntur in tripodes ara; in filfa Numina viri virtutum cultores; in propiüs alarum remigio ad lampadis ardo- profana idolorum fana,Chriftianorum gym- rem , falutat priüs circumvolitans amicum lumen. Mox poft feftivum circulationis ftie nafia; in quibus indulgentes Mufis nomine donantur Apollinis ; canentes ad numeros pudium, lumen .deofculaturus mifer alis combuftis crepitat, & pauxillo fumo vitam metricos Orpheo pariantur , & f1 aliquid claudit, quam ingens fuperbia inflaverat, & produnt acuminis , ac ingenii oracula dicun- tur proferre in Mufzo , périnde ac Apollo alitibus affociaverat. o: & itavelipfz cu- . Quód fi fuperbia in verme extinpuitur $82. ;Deäþhicus in fuo templ curbitze vacuz, foloque fattu oppletee inna- igne, in homine punitur verme, Quis An- tant aquis, ut appareant, prodántque, & tiocho eïatior,fupetbior, & infolentior ? fed 7 nullus eo miferior : quó altius fe extulit, €ó ipfa propriam inanitatem. 2 Macbab, p, 01, Sed unde /in vefpertilione caecutiente gravius à divinà fuit percuflus Nemefi; Z! ä volatus aquila intuitus in folem intorquentis st de corpore impij vermes fcatuvirent , ac meridianum? unde in vermiculo humi re: viventes in doloribus carnes ejus -effluerent, pente fibilus , & crifta draconis minitantis? odore etiam illius;, & fetere exercitus gra- ubiin papilione difcolore tam 'varius füper- varetur , 6 qui pauló anté fydera celi . con- tingere (e arbitrabatur, «eum nemo poterat büsque volatus ? eft Papilio naturz indu- ftrià ad fingularem piétus eleganiam,corpus gqpropier iutolerantiam fetoris portave. , Scio - [ 4, Mi - illi plenum , molle, tenerum ; flexile,in ext- utrumque Herodem fuperbiam adeo infláffe, 1» guam longitudinem gracile(cens ; teneráque ut Numinis mandata habuerint contemptui: * lanugine veftitnm , forase fummo ,capite fed neutri manus Dei vindicis pepercit;uter- ue eniminfami morteperiicz unum pedi- emittit minutiffima fila,veluti cornuae frone te exporre&ta, irradiántque intermicantium culi, ejüsque nepotem repentina fimilis per» cuffio & vivis abftulerunt ; alter itidem Hero- oculorumjucundo fulgore; corpufculi mem-. des veítitus chlamyde regia, fedénsque pro bra fingula infloris lanuginem videntur ver- nari ; quod vero ómnem fuperat elegantiam, tribunali, cümaudiviffet populum accláman- 'tem, Dei vorces, & non bominis , de fede, 4er.zs; depicla in alis eft varietas, quas cum explicat videntur cum rofis rubere , curfi liliis flore- gradüque dejicitur , & infanientis fuperbiz fcere, cum auro rmnicere, cum gernmis illu- promeritas dat poenas : confeffim. percuffit eum Angelus , €ü quód non dediffet bonorem ceícere, cum pavone oculos aperire; licét cze- cutientes, cüm ftellizirradiare : hac alarum Deo , & confumptus à vermibus expiravit. difcolore pompa libratus papilio in a&re; ple- Immittit vindex Deus ad deprimendum tu- morem fuperbie, minutiffima animalia, ut nüsque faíta ridente tellure, eique arridente aétis tepore , per gemmeos florum calices tandem difcantvanó fallu turgidi fupercili- Judibundus volitat; fitibundus ingreditur , um deponere, criftásque demittere, f1 à vili(- fimis be(tielis interimiexhortefcunt, Scele- . bibiturus quidquid dalcoris, liquidique in finu claudunt , rhoxque explicato iterum ribusfemper haferunt cognata fupplieia; & $o, picto alarum remigio, alios luftrat luxurian- quamvis illa per gradus vifa fint ad fublimia 1es flores, quosamico veluti ofculo falutat, conícendiffe; in exitium tamen femper impe« iisdémque perfun&torit adhzrefcit : fitamen gerunt, féque ipía impulére, fiti exarefcat , delicauffima propoüdefolio. . Setas füperbientis fui faftus 'Herodeä $3. penas dedit , quas tamen experitur ferias : rum pabulatur faccos, donec fatur alio avo- Jet; velauras fpatietur liberiores; velinter lentiüs obiit, ut atttociüs periret ; . di(tulit odorum delicias quiefcat dulciüs: fim verà vi- Atropos iniguiffimum ejus vite flamen fcindere, ut experiretur fe mori, cüm non E cinam przefentiat rapacem pueri manum, re» moreretur. integrato volatu faperbior emicat , G illu- Sicut flagitia fuére propemo» dum innumeta , & fxvities ex faftuenata diu. furus infidiantium puerorum digitos,fexcen- turnaj ecquum erat ; eum diutirniüs tor- tosinaéreflexus deferibit, Meandros fingit Ceg queri, 1 208 Difïötf.a tio IX. queri, qui in plutes fzvierat. Herodem enim feuun, ira fevyut, juris Domius,fortama ak- fi [pe&las redivivos in ipfo fateris Cyclopas, tem propitia ufus, fi quia alius, — Ex privatis Bufirides, Scirones, Diomedes, & Phalarides enim natus regnum affecutus eff, $ innumeris monftra fcilicet crudelitatis , Megerásque ex cireumdati periculie femper evafit, vixique Herodes fiquidem in una; Erebo eruptas, longiffzmo tempore. — .Quantum autem ad dà- quam fovebat ambitione vitia omnia enutri- 7eflicos , & filios Attinet , bic/ quoque felix. vit, impietatem in Deum , fevitiem in. ho- fuit fa. fententia , oppre[fis inimicis, &$ ad- mines, Ne fubjiceretur Deo noftra induto ver[arijs5 led infelicifuimus meo judicio, Ex humanitate, ut eum ad internecionem quaz- tenui ad pinguiffimam eveGtus Herodes fore reret,pueros omnes in Judaa à bimatu,G in- tunam, hujus bona poffedit ad plenum cumu« Íra natos perdidit, extinóturus puerorum lum cum é privatis parentibus natus, nactus fanguine Dci filium, quem horribili carnifie fuerit licét alienigena Judaicum Regnum : ale cina fuit infecutus, Ut cultum, & obíequia tius tamen eum fortunaevexit, ut lapfu gra- populiad fe traheret , aras exítruxit,& pro- viore in imum detruderet calarmnitatum : luit fana templa, Romanis Principibus duos Pon- fiquidem adhuc vivens, quae peccaverat ; & tifices regio natos fanguine impi& futtulit, quiaà puero intumuit infano fuperbize faftu, calumniis unum 5 alterum infidiis circum- flagravitque juvenis fcedo libidinis zítu ventum, Quatuor alios à fummo dejecit moriturus fuperbiam luit , fumo eliciente Pontificatu, plurimósque facerdotes interfe- lachrymas, & venereum atum , plectente cit inter quos Zachariam. Patrem Joannis arcano igne fzviente per intima vifcera: cum Baptiíta. Veneri turpiffimé addiCtus noe enim fuppliciorum attrocitate in quósque vem fibi üaxores copulavit eodem tempore, Íccvierit $ cruciatus feré omnes mox foediffie quotertiam cum matre, G duobus ex ea mam acturus animam in fe perfentifcit, & Anfiq. ;7"61,* 7 fufceptis filiis ; inflictis vulneribus fanguine ut narrat Jofephus,agnito calamitatis nuntio liä./ 19 CApu7. extinxit: eadémque poenà patruum, Gpti« repenté conflictatus dolore acerrimo, ac plu» U mogenitum filium, ac potiorem domeftico- rimorum morborum fuppliciis excruciatus, rum turbam impié mulclavit ; nimirum ut viétüsque; cüm fibi etiam manus violentas turgido fuo litaret faftui, vafrá fimulatione inferre conatus eífet fub pafchales ferias in- atas erexit, templa ftruxit, in quibustamen felicem fpiritum in orcum evomuit, 9f Sacerdotem crudelitas egit; & victima fue- Neque difpari poena mulctatus fuit runt quotquot intercipiendae honorum lucis Diocletiani infanus, tumidüsque faftus, — Is Libl I- de 9é-- fufpectosfibiimaginabatur. Huic inaudite ait Sigonius , Poff rrisumpbum de Ferfis a- &id, doperaz crudelitati in fociam fe adjunxit foeda libi- Gum, banc tantam felicitatem, tamque pro- do: geminam dixiffes ex Erebo egreffam fperum fortuna obfequtum capere animo nom furiam debacchari in uno Herode, & utram- potuit ; fiquidem moderatione pror[us in fu- que furialibus fuis tedis eum inflammare : perbiam versa,e usque in[olentie prodüit,ut fiquidem cüm z(tuaret libidine, incendeba- Je poflbac , suertalitaria oblitus, tamquaums tur crudelitate, utamans fureret, G furens Deum adorari voluerit. Nam prejicere co- amaret; thalamos amans ftruébat, fed furens vam [e bemines venerabundos, atque ofcu- aras deftruebat, & tumulum aperiebat ene- lum pedibus figere pati capit, &f gemmas ve- &is opplendum cadaveribus : pugnabant in fibus, calceísque inferuit , cim ante ipfum codem vecordi pectore ferales diverfi affe- omues Imperatores con[ulari tautim faluta- &us, odium, & amor , hic ut deliciis difflue- tione contenti fuiffent , folm. chlamydem Servie- ret, illud ut fanguinem funderet, purpuream privato bhabitui adieciffent : 1s bat hifce tumultuantibus affeciibus , qui in autem,ut ait. Nicephorue , divinis expetitus alios fzviebat, & hominibus imperabat.- plagis, toto primüm corpore tumorem ingen- .ïkd;t;ï.q 0 34 Hujus fervitutis compede infelices de- tem . concepit, quo deinde varià difrupto,lentà tinentur quotquot ab infolentibusanimi pete ita emarcutt , ut blasphema ejus, &5 impia türbationibus, actumultuantibus affe&tibus lingua, qua iniquitatem in altum evomues UIC. n finunt fe fe abripi; ut Romze olim Tiberius; rat , intra fauces ip[as vermium vomicam Caiigula, Neto, & alii ejusdem furfuris Cze- proferret , qui ex ore illiue prorepentes fa- fares caedendis hominibus nati: vififiqui- tore pe[imo locum babitationis omuem reple- dem funt dimidium Imperii cum Venere le- bant. Peffremó autem , tnore canis , quam nocinante, & dimidium cum Jove fulminante anaximé latrans , [celeratam ,. &f nefariam divififles . Non tamencredas, Herodem de. eum vielentia quadam exbalavit animam, 86. liciarum ita quieviffe in rofis, ut fpinasnon Non purputa tantüm chlamydatos,íce- prafenferit , fiquidem mala conícientia diu, ptróque praepotentes inficit cumor fuperbiz, noctüque cum toríit, circumegitque per fin- íed G& eorumdem famulitium , quod quafi gulas timoris larvas , umbrásque fufpicio- pudeat fervitutis, cateris praeffe adminiftri num, jugiter enim infeflis furiarum ftimulis fludent, ut vix quidquam interfit difcriminis fodicatus vitam duxit acerbiffimam : occi- Reges inter, & Pretores; fedenteodem fa- forum funera, Manium umbrz, menti fem- fiu, incedunt, recedüntque eodem numero» ziiiq.gu- per objiciebantur, ut acriüs in pectore cor fiorecomitatu,G nifi coram quz(loris mappa - daic. lib. ,7.. palpitans torqueretur. De Herode ait Jo- genu omne fleClatur, adeó indigna:ur fuper- bus famulus, ut minas fpargat, ceedésque mi- £Ap, 19, lePhqs N fui: Herodes in omnes. ex «quo Rnetur P Superbus przeminendi affe&tus , quos inflat, dementat. 209 fnetur; timeántque jam capite minui, qui gcnu' men pau,perta/tis laborare zgritudine, fi di- pon flectunc cetvices fub eladio flectere,qui gnitatibus inhiat,(i divitias appetit,quia tunc pede in adorationem non procumbunt. Sed vacuam fe novit, cüm plura ipfi defint, Solo maluerunt tres pueri licét captivi potiüs toto fuperbie ttimore videntur homines paupe- corpote demitti in ardentis ignis fornacem, resfieri ; quia.appetentes aliena, plutima quàm Regis aureo fimulactofe inclinare ; de- fibi videntur deeffe: fic Mercator quamvis tre&tantes (uz aurex flatuz praítare- obíe- divitiis onuftus, nobilitatem appetit, ratus quia;maluerunt fornacem ingredi,quàm cul- ineffe palludamento fplendorem, quem ipte tum infeníato exhibere metallo: noluerunt non experiturin auro. Vir nobilis fuze il« pueti coram ítatua Regis, eáque aurea genu lachrymatur conditioni pecuniis vacuz , opt* fletere, & maluerunt pectus, corpásqueto- bus deftitut , auroinhiat potans hujusme- tum in flammas demitterefornacis. Sed plu- talli nitore poffe propriz fuflragari calami- res funt, qui non folüm Principum veneran- tati.. Opulentus ex ordine equeíftri purpu- tur fimulacra, verüm & eorum famulis fore ram optat ; quà deftitutus menfam faftidit, dide obfequuntur, ut indegradus fibi con- quamvis delicatioribus inflructam . ferculis, flruant. fuperbià cumidi ad altiora furgendi: Supetbia quos inflat, in fublime femper eve- nullus jam Principis adminifter folus videtur hit; non tamenut beet, fed "utacriüs tor« incedere , nifi poft (e trahat ftipatam cohor- queat: hincD. Chryfoftomus , mavult Bar- tem: & (1 olim Romanisconfulibus rerum, barorum potiüsfubire fervitutem, quàm ju- gentaimque Dominis duodecim dicuntur li- gum fuperbiz , «eó quia ex hac purulentara- étores fuffeciffeppompaticá hác noftrá zetate dice abfurde quaque pullulant cupiditates, Qentenos Íuperbus faítus vult accerfitos. In- & plerosque, quos neque decora facies, ne- hiit, 3ui, comitatus per urbem olim fimplici veheba- que libidinandi «upiditas ceepit , jactantize ! IW'MPJA tur equo Cato, vir nonfolüm confularis, fed libido intercoepit;ac interfecit, ait ip(e, 9ui4 Homil.sg.. i & triumphis clarus. £andem inanis glorie cupiditate fumptuofins 2 -Maith, $7. Intumuit-adeó corrupto hoc noftto - qquid surpius , ueltoleratu difficilius fieri. po- vo faftus, ut faftigium videatur attigifle in- 10f2 fiquidem morbi hujus diendia ex bis Íolentiz, ac retroacta omnia Izcula longiüs fülent patére, qui fruflra, $ dnaniter. tàm in h Scimusíaacum non dedignäffe theatris edendis []eilaculie , tum vebus catevis famulitium; quamvis quó fupra ceeteros e- isliusmodi intempefirvis ad. gloriam dunta- mineret, ei non defuerit ; quia nimirum ani- [lbu L d? [ xats G ofientationem paratie, tum denique $m mi demiffioomnem abegerat tamorem : eà- &dificandá fplendidss domibus , & excolendis, i Mp dem Jacob lentem excoquit ; Rebecca pul- &reliquis inutilibus, qua impra[entiarum fi- mentum apparat; Efaufolusvenatum egre- lentio pratereamu pecuniarum plurimum tn« ditur, & Jacobum fratrem . fine comite ad fumunt. Nec [ane quempiam fugit, bommens Labanum inSyriam ablegat. Fulgebat au- boc morbe laborantem , prodigum ,. & jatta- zum in domo Judith, micabantgemmee,ex- Dundum, rapacem in[uper & cupidum effe. 6-. undabat familia, & tamen unicam tantüm fe- gqorterez nam ut babeat , unde belluas alat, cum ducens'pediffequam ancillam — A(fyrio. Alienis fortunis infert manus. Et quid for- rum caílra impavida penetrat , tentorium tunas dixerim? [iquidem non eas folim , fed ingreditur Holophernis, ejüsque capite am- animos ipfos, ignis ifle depafcitur ,nequemore putato nobilem de pro(tratis hoítibusin uno te corporea bíc modo,65 prafenti , fed fuiura Holopherne triumphum reportat £radidit eram affcit, G'aterna, . Namefl gebenue «aput Holephernis ancille fue , & Exierunt procreatrix inanis bac gloriay 8 ignem exci- Pa -Sudith,q.;v due fecundim con[uetudinem [uam quafi a tat vebementins, 9 vermes pefliferos, Quee OY ALIOYE., 98» damnaà mundo condito non intulit fuperbia? Non folàm qui divitiis affluunt hocfu- hzc.é fummo coelo Luciferum in imum de-. perbize vitio inflantur; verüm etiam paupe- turbavit tartari; Protoplaftose terreftri pa- Lüc, 12, res, G& pannofi, hinceosalloquens Chriítus radifo expulit extorres; turrim, urbémque ait: Et vos nolite quarere quid manducetis, Babylonemevertit, linguas confudit; Goliam aut quid bibatis, f nolite in fublime tolli : quia proftravit; Amanum fufpendit; Nicanorem nimirum etiam ipía paupertas evangelica , fi interfecit; Antiochum peremit ; Pharaonem faftu infleturà (ua dejicitur felicitate , ficut fubmerfit;Sennacheribum trucidavit; utrum- terrenorum eXonerata pondere furíum fe- que Herodem perdidit , Cofrhoém putrefe- liciüs avolat beatitate donanda, fi tamenfu- cit, & quotquot fuperbià intumuerint; eos- Q6 perbiz erugo ejus detritas corrodat. veftes, dem faftus przcipites egit in imum extremae facilé corrumpitur : locupletiffima eft pau. calamitatis. Quantum tu times,ne pereass pertas, quamdiu fua forte contenta nil con- tantum cave,ne fuperbias. gupilcit quia tune nil ipf decit ; incipitta- V a . :/ 20) E N E x* -À DIS- P& (210) £ eä?æææææææwææææææææææææææwæ eB6p oD eDepDeDcD Dd $DO CO CD OCO CD D EO CDCDQD COODCDC DISSERTATIO X. Nemo verz tranquillitatis malaciá frui- 61 tur, nifi fludtuantis animi pravis fedatis Affectibus. S. I. ; Me;itz'tür fronitis ferenitas , fe pravi affeüus intus dominentur. r ?72 P.yEHEC, p a -QQ Unt qui corruptá opi- & cona fimul , & fcena claudatur. 'Si cum I, " £5 ( y $ nione capti culmen pu- Traiano, Domitiaao, Diocletiano honores g tent beatitatis attigiffe; ", i SS- N d fay affequantur, chlamydem induant, ;purpuráà Ie, » k m N "g fi cum Creío divitiis Íplendeant ; .fceptro imperent , imperio cze« CO E N affluant; fiduo illa Nu- ", p XXSNMNS À ( EC teris prafint,.— Vel fi cum Fabritio Aulz fe '(X mina , quibus .homines abdicent muniis, :teceffus adeant folitudinis N $ Rus fuum excolant , & ad focum edant illas : Xx E obíequuntur , feu po- tiüs vilia nomina a»r- ipfas radices,& herbas,quas in agro'excolue- entum fcilicet, & aurum proptii juris fece- runt, iisdem vefcantur leguminibus , quz la« rint; (bi videntur abegifle ferreum | fzecu- borantes manus occate concrediderunt :tel- lum , &aureamadfe fe eetatem accerfiviffe, luri. 'Sedex haétenus recenfitis, nec.unus ac argenteam fibi pediffequam conduxiffe, Ícifcitatus fatebitur , fe veram naftum tran- cüm vitam ipfam, quam ducunt, auream pue quillitatem , -necad verum appuliffe quietis tent, cui argentum famslatur: etenim non- portum , ad quem bonaexterna non condu . -mifi inargento facra omnia ; Q profana pe- cünt: quianeque coacervatee divitiae, neque ragunt; Íomno non nifi argenteo indulgent infiru&a ad-omnemlautitiem dapes, aeque in toro; prandia inftruunt argenteis in men- honores , & dignitátes, :quibus jugiter hu« mana ambitio inhiar, hominem valent in (1« fis: in argento propinant , perpotant j ut €üm auto, Gtargento regnorum capita cin- num vera tranquillitatis trahere. Nilpro- gantur 5 generofiora in epulis coronentur, & deft extima corporis ferenitas; fi Ízvit intus falerma. Felices fe putant,fi cum Epicuro in in animo procella. palmari ftomacho longinqui littoris pifces , Nifi homo interior, & extetior con» od G peregrina congerant aucupiaz fi conchi- cordi veluti harmonía inter fe fe modulen- liis fuperi, inferique maris pigritiam naufe- tur, nunquam veram experitur homo malae antis ventris ftimnulent: fiferis multa czede ciam. Nil confert ad felicitatem, f1 fereni« venatorum captis ftomachum impleant, cum tas arrideat in fronte, & tempelílas fluctuet in mente; fi fpirent exteriüs adblandientes potius corpus foetidum vertant in caemeteri- um , quod ene&tis opplent cadaveribus, Id Favonii, & Zephyri, & intüs Euri, Nothi- videbatur rerum defuiffe elementis, ut tribu- que furentes omnia fus déque confundant , taria etiam ipfa fierent voluptatis; non enim evertant; fi foris pacis inito foedere omnia ut fatifcentis naturz confulatur neceffita. quiefcant, & intus bellorum tumultus ob- Á ti, ve&ligal folvitur, quod terrarum , aqua- flrepent ; fi experiatur homo filentium ex- rum, ac aéris defatigatione coacervatur tanto tra fe, Gtfentiat in. fe turbulentum clamo- quarentium impendio, tanto pifcantium di- rem ; fi mant olivam teneat ,.& corde rom« Ícrimine, venantiümque labore, ut videantur phaam flringat; f1 exteriüs maretrajiciat la« jamhomines pericula prandere venatorum, éleum, & intus fluctibus agitetur decumano & difcrimina ccenare periclitantium. Beatos turgidioribus ; i vultu vernam temperiem [e credunt, fi cum Sardanapalo videant ve. fpiret, Gincorderigentem gelu odii foveat lutiin triumphum deferri ferculain menfam, hyemem ; fi floreant in extima vultus cute & perinde ac in orcheftram prodire dapium rofz liliis nuptz, & intus fpine, & vepreta delicatiora condimenta; licét non detur tan- adverfantium affe&tuum vifcera dilanient ; —— tüm fabula palato, fed etiam guftui irrita« pracordia excrucient : Perinde ac varius eft mentum , cüm nonícene tantüm, fed & in variis terrarum traclibus telluris genius; ccenee affideant , in qua fepe mutata fercu- ita GC án hominibus terrenafapientibus diver. lorum fcena ceenatur ad omnem lautitiem, fi pullulant; adole(cüntque affectus, qui nifi donec veniatur ad cataftrophen, & bellaris; rz.uio.-, coärckcanturä, flcötaxxtärqug gd Ieclee fii$ ï? | Nemo interna fruitut mäïa*c*ila nifi ptavis A-H*e&ibtisfedärï«x, ^ni fs amuffim, hominend 3veradeturbant tran- virium contentione dimicántes, üt regind& quillitate.; & perinde ac varize terrarum ree rationis expugnent arcem, dominatümque giones;diverfas prefentit commotiones,quis in homine enancifcantur ; quo ubi potiune usnonmodiceturbatur. ScimusRhodum, tur, non tamen licét inducias videantur exe Joniam, Apuliam, Trinacriámque terre mo- hibere, pacis ineunt feedera; tunc.enim i« tui obnoxias,& frequenti quaffatas fuccutio- terumarma movent, quibus vel in ipfa quie« te homolaborat, in tranquillitate turbatur, ne;& Campaniam licét nominefelicem omi- ' ne tamen infelicem, etuélatas Vefuvij flam- in fecuritate pavet , in folitudine timet, Si mas pavere , folíque horrere trepidatio- ífuo fe recipit in. cubiculo flatim . furiofa ä nem, ments agitatione avolamt, qui excitanture &* Infurgunt in homine affsctus varii,qui- affectus alió extra cubiculum , extra civitae bus obnoxius intus commovetur, perinde ac tem, vagantürque per vicos , arva, plani« ties, montes; maria trajiciunt ; & ad loca vatiis varij terrze traétus fubjiciuntur difcri- minibus: eluvione fiquidem Theffalia cre- fe conferunt remotiffima; ubipropria, qui- brà mergitur, flammis jugiter ardet JErna, bus pafcantur,inveniunt objecta, fiveaurunm in Petvanis tractibus, five margaritas im rigente nive candet Thracia, perpetuis tene- bris Cymerijcecutiunt , Delos in ZJEgeo finu Eritrzi; five adamantes in. Indorum fluitat, /Egyprus Nili redundantiis mergitur. elatioribus montibus. £mó hzc varietas, vel inipfo coelo , & a&re Pugaant femper humani affectus, & li- $* fufpicitur: fiquidem inter planetas Saturnus cét umbratili cettamine ; expugnant tamen habetur maleficus, Juppiter benignus;acbe- Perfæpe.hominem: conftruunt enim fibi quafi £ meficus, Mars türbulentus, & iracundus, fic- arenam,feu theatrum gladiatorium in turbue citatem invehens; Sol cane mordens, Luna lento hominis pectore, ubi infaniunt, fero- ciunt, debacchantur, Iraenim quafiemería humiditatem promovens, Infra Lunam Air interram usque agilis, tenuísque diffun- ex Orco Megera ferales quaffat tzedas , flam- ditur, altior terris,& aquis. Ejus fuperior másque agitat lethales, quibus cedes, & cla« desípargit, Timor Manium umbris accer- rfegio quia defeecata à quavis halituum con- crecione falubris eít, ac innocens, libera fem- fitis omnia replet horrote, circumfepit pe- petà tutbis terreftrium halituum , ac vento- riculis, przcipitia aperit, ruinas portendite. rum turbinibus, ridétque femper ferena cum Audasia ceteris petulantior infurgit pericu« fole: pars veró inferior mutationibusobno- la contemnit, difcrimina nihilifacit , ardua xia modó eít nubibus foeda, nuncimbre hu- quzque aggreditut , cum hoíte quovis con- mida, velfulgetris coruíca , vel tonitu cla- greditur, ut (anguinem fundat, clades fpat- morofa, velfulminibus armata , vel procel. gat, flrages diffeminet. — Spes vireícit lzeta' lis rigida, vel grandine flagellans; vel vento» quaecunque fibi promittens , profpera fpone. gum vi difcuffisnubibus (stena, ventis íicca, dens; fedaurá plerumque paícitur, cum qua calore fervida , folari radio iliuftris. Sic in ftatim evanefcit , fluitque, vel unico venti hominibus hanc varietotem tumultuariam, flatu: & infurgit Defperatio absque ulla re- qui in iisdem exciraatur affz&us, invehunt, rum meliorum expectatione: hecque ferales' u n Alij fiquidem bile fervent; alij invidià tabe- concipit triflitize e(tus , quibus mentem ex« fcunt, hi amore zituant, illi odiorigent; hos cruciat , GC cogitationum angufliis premit, N 4t libido corrumpit , alios metusabjicit; quos» Ípei omni renuntiat, nilque appetit nifi la« a 2 dam audacia extollit, & alios triftitia de- &f queos, gladios, pracipitia, C mortem. Amor Íuos accendit impurosignes, quibus extra fe primit ; fpes plures alit, quos poftea defpera- tio enecat; gaudium nonnullos afficit, qui avolans, rupes tranfilit, fluvios tranat, maria: mox prz moeítitudine liquefcunt in lachry- trajicit , & plerumque gladios acuit, la- mas: quothomines, tot in ipfo repugnantes queos nectic, & ejus furoribus tragcediz cone animi perturbationes,quibus mens petinde;ac fonant, & perfonant: eftenim iracondus, ex- in procellofo freto agitatur , cor fluduat, & lex,intempeítivus, ignivomus; quas flam« homo non raró naufragium patitur. mas, qua incendia, quas zetneas conflagratio- d. Adeó altiüs fuas in homine affeCtus ra, nes, qua bufta non excitavit, quas pe&ctori di- dices egerunt, urnonnifi cuta ipfo homine lacerando Prometei aves, quas cordi pre«. divelli poffint; nobifcum enim adolefcunt, mendo aggeftas malorum catetvas,quas mene & ut phraíi utar Tertulliana non. Tulliana ti torquendz, & abfumenda curarum turbas , nonaccvit? Que filentia, qua deliquiz , contemporant fatu , co&taneant natu.. Cre- fcunt innobis, &cum nobis confeneícunt; qua& tormenta fuis ipfeflammis non accerlii.. nec priüsejcordis abfcedunt íede, quàm nos vit? contra amorem infurgit odium canz;, & à vitze flatione; nec extinguuntur nifi fimul angue peius; urget enim contraalio$; quog hominis vita extinguatur ; cüm homine fi- quiefcere non patitur, quorum fan'suinem quidem tantüm moriuntur , tumulantur, & fitit, quorurm ftragibus delectatut , 43 immit &inefiunt, Dixerim cor humanum came quodam atque efferato animo, 'veluti aper g pum Martium, ubi (ibi répugnantes affz&tus, iGtus in alios irruit, quos vivos exforbere pugnantésque inter fe fe varíz paffiones di- concupifcit, quia nonnifi neces cudiz, venena E gladiantur; gladij; quibus. feritur puntim fpargit.quibus interimitgladi "d sacuit,quibus cafim , turbidi, ac furiofi f(unt motus omni vulacrat, aconit? evornit; t interficiat, Hifcé Ferani de 41?:&:'5:;: Jom. 1, 1 d 212 Differtatio X. Hifce perniciofiffimis affeGtibus adíci- praconceptam in animo letitiam nulla ex« 6. tur defideriorum turba, qua multiplici ar- terng pompz fpecie depromunt, neque ap- mata jaculo hominis pe&tus confodit , quod paratu indicant , nullöque alio gratulationis abreptz mentis defideriis perculfum premi- argumento przeconcepti gaudij fpeciem pro- Hifce defideriis veluti mox tur ad necem. dunt; fed illud imis inclufum peäoribus alis inftru&us homo Pegaío velocior va. continent, & in animorum receffibus foli rios, eósque diffitos percurrit. terrarum petfruuntur quadam cffufa laxatz volupta- tractus; accipitre pernicior in fublime avo- tis pecie, Suntetiam qui ingenti perfufi lze- lat, inhiátque preda, ac bonis alienis di- titia exultant gaudio, geftiunt voluptate ; ac tefcere; Dedaleis munitustfemigiis acra enae hilaritate verba ipfa condiunt : -exiliunt e- vigat, perindeac navisaquora: fedcontra nim loquentes; triumphant vocibus , tripue Defiderium Fuga flat, rergoribus fuis inter- diant ingeminato plaufu, & plerumque adeo pnecinam nitens cladem evadere , vel totis vi» infueta , ac infolenti latitia elatus -eft : ani« ribus propulfare , quamvis intutiffimus fit mus, ut in fumma voluptate pafcatur , & in miles, qui gradivi in caftris Mavortisà pedi- Íe ipfum velut impar tantz jucunditati conci- bus, non à manibus auxilium depofcit; quia dat. .Plerique tamen exteriüs videntur ;in 10 ficut fecuritas in robore ex audacia; ita pe- gaudium profundi ,. quorum pe&lora : inti- riculum infuga: arma armis propulfantur , mósque animorum receffus , fi introfpicere- nec quisquam in bello tutior , quàm qui fer- mus, nonnifilarva fucatze lxtitize nobis ob- rum ferro propellit : ab armis fiquidem pen- jiceretur; rident plerumque in genis rofz, fatur miles eó minüs periclitaturus, quo for- cüm intus in:corde'fpinze pungant ; & tor- tiüs prefferit hoftem; & quamvis non fempert queant. f Infurg'it contta gaudium umbris in ferro fit militis falus,in fugatamen femper ftipata funereis, tetriscomitata- cogitationi- eit dedecus,& plerumque pediffequa mors. bus triflitia , quze mentem egritudine cor- A nÀ Z Caterum malum quinon fugit, is pe- rumpit, ingenium mcerore hebetat , cor an- riculum amare dicitur, ac ftulté in preerupta guítiis premit., *oculos lachrymis : implet, fe conjicere : infanus eft, qui nullo perculfus frontem profundis fulcis arat,totimque vul- timore, qux imminent rerum difcrimina tum impailefcente inficit macie; 'incedit hic fugere non ftudet; & ipfe fc quafi periculis affe&tus motrore oppreffus , anguftiis pref- offert , quod perinde eít ac agereex cemeri- fus, triftique : moeftitudine , & anxietate tate : Sapientis eft prudenti induftria rimas exanimatus, inceditque propterea capite de- jecto, fronte demiffa;oculis in humum verfiss quarere, & cauta feceffione fe à periculis fub- trahere: quienim non fe fubducit, ut malos «ujus vocem dolor debilitat , animum indi- vincat incuríus, vincitur ipfe; Jacobum reco- gnatio opprimit , & verba lachrymzae inter- lamus,Moyfem cogitemus,Lothum confide- cludunt;fparfis fiquidem in humeros capillis, remus, Eliam fpeétemus, Mathathiam per. turbato , : apertóque peétore, fluentibus in endamus, Athanafium intueamur, Policat- vultum lachrymis , 'voce crebris fingültibus um contemplemur ; & hifce adfcifcamus effracta incedit, 2 Ambrofium : omnes enim cum ingentia im- penitüsque'occupatur. quimoerore animi ingpleturf 1f minerent mala ad eadem declinanda prudenti "Hos ludos infolentes ludunt; qui exci- 9. confilio feliciter fugerunt fine ulla famaz lze- tati in nobisnon coércentür áffeclus ad rectze fione, absque ullo honoris detrimento, fine amuffim zationis , -& trageedias plusquam damno vite; ut przteream Paulum; miffum Thyeíteas agunt , prefertimamor in libidi- faciam Jofephum; Chryfoftornum taceam, & j nem effervefcens;rerum alienarum immiodica ipfum Chriftum non adducam,tametfi omnis cupiditas; in proximum przeconceptum odi- ejus actio vera noftra fit in(iru&ió : Servator um cadesfpirans,& clades fpargeus::conta- nofter potuiffet facilé quotquot contra ipfum befcens animi moeror,& deploratze fortis exi- furrexére profligare, ac profternere; nihi- tialisdefperatio, |Voluit nihilominus Deus lominus ut nobis documento foretà Judzeo- hanc in hominibus infurgentium 'contraria- I1, rum lapidibusjà Pharifzorum confiliis,à pro- rum affectionum luctam,ut non conniveamus tervorum manibus, à perditifimorum homi- vitio, non ludamus in mediis periculis, nec num machinationibus fugit; &licét prxfens nobis illudamus; fed perpetuó pavidi die, no- non potuiffet tangi;fi noluiffet,nec teneri ma« étüque foliciti, femper fimus anxii, vigiles, Gt nibus, nec percuti virgis, nec coronari fpinis, in omnem partem circumfpedli , jugitérque neccruci clavis affigi , adhuc tamen hzec mala intenti, ut infurgentium noftium eruptiones, fubivit, ut nobis ad falutem viam flerneret, inquietósque motus propulfemus, co&rceae $. Affeéluum hactenus recenfitorum tur- mus;nobisque viclrices comparemus adoreas; bulentüis, fe admifcet gaudium , quod uni- À erigamus ttophza, legamus palmas, colliga- veríum hominem — perfundit exultatione ? mus manubias, aureísque lemnifcis coronam féque hic animi affe&tus foras prodit , fe- infigniamus noftram. Qui enim inquies cámque accer(íit populorum acclamationes , tis hifce motibus, infoleícentibus animi apparatuum hilaria , gratulabundos homi- commotionibus, & effrzenibusnon obfiftunt num occuríus ; animos infueta alacritate pro- affectibus , in multa fe dejiciunt pericula, ine p geüieätes, vultu, fronte, oculis internam cidunt difcrimina , pluribüsque fe pedicis illaqueant, multiplici compede irretiunt , gordis depromentes lxtitiam. Sunt veró qui de turs N&mo ïnt&rnä fruiràr malacia nifi pravis Afïe&ibnc fedatis. 213 ac turpia devi J.Q 22 - I mentispatliuntuf dedecora: oculis luflrare, non linguà delibare; fed fienimnon cc&cceantur , fed effreenes graí- quia hunc defiderii affectum mon ftarim fentur , clafficum inflatur, beilicum cani- compeícuit , radices egit, adolevit in feemi- tür, füror, & Beliona circumeunt,& erupte na, virésque enactus Evam pro(travit victam; ex Orco Eumenidss ferales tzedas , flammás- quz enim pomum coredere noluit, & afpi- que agitant, fíitque conjuratio, quà interna cere non expavit , oculis fimul, & palato fa- tranquillitas, quíes mentis , pax animi non tisfecit 5 vidit pomum oculis ,.decerpfit ma- folüm turbatur, verüm & homo ipfe pertur- nu , admovit ori, contrivit dente, &inítoe batusinternis affectibus mifere cadit. infelix machum demifit, & unà cum fruéluícientize vitiorum przda : quamvis trajiciat navis ze- ignorantiam deglutivit, mottémque fibi, && quora multo auro illita, plurimo czlata em« polteris. Scio, Judam amáfle pecunias, ine blemate, munita milite, in(tructa velis; fi ta- hiáffe divitiis, fed quia immodicum hunc men ventis procellarum inlocum omnemra- affectum in fuisnoncoércuit cunabvlis, ad- Pa piatur,facilé in [copulos impingit,& difruptá ultior adeo invaluit, ut tandem pravalue- carináà dehifcens me rgitu.; ad inclu&abilc rit, fitimque fuamauti expleturus Judas Ma- naufragium. Profiliunt ut vulpe- IO, gi(trum vendiderit, Obfiftendum omnino,eft & quidem (uis cule immodici affsflus, fed nifi ftatim abi- fub initiis , antequam adolefcant , virésque gantur vineas noftras demoliuntur. acquirant, immodicis hifce animi affectibus., Hinc monemur, has vulpeculas adhuc 1 I mmwä Stabulantur hydrá peiores Lerneá in animo 4n adolefcentia, cunisque procul abigere ; ferz, fi in ipfo impuné infolefcant immodici Li Capite nobis vulpesparvulas, que demoliun-. affectus, debaccbentur protervz paffiones: *4f Vint4s$, quamvis patvae fint, vires ta» malé fibi confulit, qui igne, ferróque huic men acquirunt validiores, & vineas demo- non ob(iilitmonftro protervi affe&tüs; hanc liuntur.' Securi fumus ab apro , quem ti- non profternit hydram;quiomnia ejus capi- memus; tuti à lupo, quem abigimus; fed ta ferro nonampurat, igne non. extinguit j non à vulpibus, quas negligimus; & quam- repullulznt femper hujus hydra capita,quam-. vis fingularis ferus non exterminet vifibilie vis ampurata, nifi altiàs eorum radices igne; ter vineam, verfipellis tamen calliditas invi- ferro validiore quisadoriatur, profligétque : fibiliter vites demolitur, plantas -eradicat, & unà cum affectibus infurgunt & cognata arbores exícindit , & vineamtotam deftruit vitia; ambirio fiquidem incipit repere; ava- nihil enim vinea prodeít, fivites racemos ritia cunétanter ferpere; iralemto paffuerum- nonferant, fi arbores pomis non incurven- peres invidia livido ore gliícere; imó & lu- tur, fi plantz ín ipfaarefcant : nil prodeft xuria infolenter ftatim dehacchari. Unde maceries intaéta s fi fpes omnisfrugum are. cüm primum infolefcunt veluti angues in cu» fÍcit, Imó (ponfa noníolum vult, has vul- nis Herculeis abolendi omnino funt immo- peculas infurgentium paffionum , ac tumul« dici hi affe&tus, vel coércendi juxra prafcri- tuantium affectuum abigi; fed etiam | cap& tum rectz rationis; quia fi femel infurrexe- jubet;quiafortáffis redirent , í1tantüm abi- rint, & illicó quávis difruptà cunctatiome. gerentur ; captae veró non ulteriüs nocent. non compeícanttr, vires acquirunt , fortids» Repulit affe&tum infurgentis ire Efau 13. $. que nos impetunt, vincüntque, - À fratre in itinere delinitas, fed quia non penitus hanc vulpeculam cepit , incepit i« $. IL terum excandefcere; necdiuturna inter ipfos pacis olea efflotuit, Pluries Saul fuit Da- Pravi AffeBus niff fuis fuffuen- vidi reconciliatus , fed quia atfe&tum irz , & furoris tantüm abegit, non interfecit,in £ur án cunabnlis , an nojh*am «do- lefcunt perniciem. nova fzpiüs infurrexit. bella, Prafenferat ' Abfolon immodico defiderio imperandi fu-- II. " Ideo Petrum timori fuo indulfiffe, non perbientem fuum animum pulfari, fed quia. quidem ut Chrittum Magiilltum (u- pravum hunc affeétum non extinxit, cünmy um defereret, fed utà longé (equere- primüm flammam accendit, adeó invalu t Y L * tut; fedquia hunctimorisaffectum | fuis ab ut non potis ampliüs fuerit eum coércere s initiis haud abegit, adeo fucctefcendo vali- non pependiffet € quercu. Abífolon vanitatis. diores nactus eít vires, ut Petrum vicerit, fuz captivus , G victus ab immodico impe-. proltraverítque, cüm enimàlongé fequere- randi defiderio , fi Imperii cupiditàtem Da- vidi invifam fuo extinxiffet in exordio, vicif- tur Magiítrum , à quo flammas hauriebat charitaus , & ardorem lpiritüs, adeó inte- fet in cunis. : |puiofriguítque, ut flammas quzrens, quibus Obftandum eit initiis infurgentium £4. «alefieret, adignem faétus frigidior Chri- contra leges rationis affe&tuum ; qui tametfi ftum negaverit, deferueritque , ficque nón fuis videantur luderein cunis,adigunt ; ciüm coércitus fuis fub initiis cimor , utrumque adoleverint , ad luctum ; & qui videbantur patravit deliétum, quo fuit Petrus Magi- Anradice ferpere fine noxa ; cüm creverint. firum (uum fecutus à longe , & eum dete- neces inferunt , & Abfolonem ramo (ufzen4 ruit. Scio Evam in terreilri paradifo tantüm dunt. Gratus fuo foerat parenti Jofeph; at defideráffe pomum | fcientiz boni, & mali | affedus Doloris, & i nvidig , amor pattis in bl * Verani de "Affcitibus Tom, L. Ddz 214 Differtatio X. in älium excitavit in fratribus : fed licét hi nimus ftatim cüm primüm fua pravitate i&- ab initio jocari potiüs càm fratre videren- furgit, evellatur etiam in fua radice quia tur, cümgregem (imul cum fratribus Jofeph quamvis pravi affe&tus refcindantur in ra- pavetit, necullam expaverit invidiam ; hac mis, adhuc fi radices fervaverint, iterum e« tamen altiüs cepit radices ágere , finnilque mergent, novique ex illis fuccrefcent ini- adoleícere in arborem, cüm polymitam ve- quitatis ramufculi, ftem Jofepho Pater retexit, quàà cateris di- Plures funt, qui pravas,& parvas,quas 16. ftingueretur : Fezérque ei tunicam polymi- fentiunt affe&tiunculas, oderunt fimul, & Gmcf. 37, sam. Videntes autem fvatres ejus,quód plue 'amant; 'eas deteftantur, & illis adhzerent;& y, Mp euntla filjjs à Patre amaretur , oderant illum: quia fecurim ad radicem non admovent, 1ed i? simirum invidia acceríivit flatim vires, au- ramis duntaxat foliorum viriditate luxtirie étura livorem, &odium; imó & furorem antibus cultrum adjiciunt, nunquam eas vin» ferales fuas flammas in aggeftu ftipularum '€uni5 quin potiüs ab iisdem vincuntur; quia foventem. 4fceidit ut vifum fomnium re« fi bis, vel ter pravas has affectiunculas re« ferret fratribus fuis , que caufa majoris odj fpuerint ; mox finunt liberiüs fuccrefcere, feminarium fuit , cüm jam ob chlamydem '& id affumunt virium, ut vix poffint iisdem l polymitain eum fratres adverfarentur , nunc 'obluétari, "Nulle cum pravis affectionibus furor ignis acceffione, G manipulorum na- funtinduciz admittendz , fed (latim contra Gs pabulum, quó fuas enutriret flammas, ipfás egregié pugnandum , donecexpugnen- incendium auxit in perniciem Jofephi,quem tur; & infatigabili , invidtóqueanimo debet furor fratrum obfcurare in flamma, & - ex- 'quisque eas perfequi? & prefertim turbulen- n tinguere igne molicbatur. Ceperant fra. tos irz, acfuroris motus, acrésque indigna« tres in Jofepho odifle polymitam , quia plus tionis ftimulos, ftatim cüm inforgunt repri- czterisà Patreamaretur; at cümprimüm vi- Tere, imó G prorfus extingtüere,G licétmo« fumàífe fomnium manipulorum fuis retulit 'dicé nonnunquam irafci humanitati detur , fratribus; inerecto Jofephi mánipulo cepe. iram tamen fervare, 'odium fovere, ifatarii- runt ipfianimo cadere; 'dejectos fe fateban- cum eít. tur,cüm manipulus femniantis erigeretur, & reliqui profternerentur; fed cur ad tam le- $. l. vem farcinam fuccumbere ? unus frattis manipulus erigitur, & czteri Paleflinz Ath- Pravis, qui [e ffnit ab initio af lantes profternuntur ? Nunquid flipula pra- l? abripi, facilé praceps in ftelera ruiz, ferendapurpure? & fomnium pratextz ? fi ddque experimeuto nos edocent "dbfolo« Principes erant Paleftinze , cur ex ere&ta in "nis defiderium vesnandi; && Cains campo flipula dejecti animo profternuntur? /ánvidia,ac odium in fr4» Nimirum enata rabies in tunica polymita ^erem Abelem. ade6 excrevit , ut in fomniatis manipulis flammarum incremento graffaretur, Jofe- 3 Xtinguendis ire, furorisque ignibüs 17, phum extin&tura: fi pravum in fratrem affe- 4 ,nulla aptior unda fanguine Salvatoris, éum fuis przfocáffent in cunis,non creviffet - patientisque Chrifti, cüm voluerit , 'ut in flammam feralem. 1f nos hanc le&tionemab ipfo addifceremus:Di- 4574 . Quercum , quz de glande incipit fuc- ftite à me,quia mitis fum , 68 bunüli corde , crefcere, quia nondum radices egit, etiam nimirum ut puderet difcipulum animo intu- manus pueri crimuli facilé divellit; fin veró 'mefcere,.càm füum noverit Magiftrum cor- radices agat , inctementum fubeat , erigatur de humilem;ore mitem; 'ut pudetet homi- LU in caule, dilatetur in rames ; non ampliüs mem ferocite, & excandefcere, "übi videt puerilis manus potis e(t eam excutere , fed Deum ipfumadeó humanum, ut ipfam vo. necvirilis, — Furorcüm primüm ignem con- luerit humanitatém induere; adeó manfue- cipit, extingui haud difficulter poteft, fin tum, ut nulli volüerit obeffe, 'fed'omnibus véró adolefcat, vix receptui canit; "nifi priüs 'prodeffe; adeó mifericordem, ut omnes fibi debacchetur , ac cruentas fpatgat ceedes, Se« illatas injurias ulttó condonáverit, Pravis mina funt pravi affe&tus, ex quibüs nafcitur, qui fe finit ab initio affectibus abripi, fa- pullulat, 'refcit quidquid cruciat, torquét- cilé praceps in fcelera ruit, Inhiàvit Ab« que homines; non (latim cüm incipit germi- folon patris Íceptro, regüíque diademati, nare, ejus fentitur venenum , fed cüm paula. Fovit hünc anguem, quitandem Vvenena ee tim incrementum (ubit, tunc prava affectio vomuit, & pluresinteremit; quia natu mie puerpera fit fuze poenz, Haec mortem intu- nor,ad thronum ipfi przcludebatur via, Am- lit mundo cüm protoplaftos extorres ejecit noni fratri natu majori incepit necem moliri, é terreftri paradifo: una enim prava affectio, nactüsque occáfionem;quia Thamarem foro- unus inordinatus appetitus comedendi po» rem conftupraverat,eam interrogavit, Ngze. Y. Reg, 15. mum fibi vetitum mala omnia in mundum quid Amnon frater-tums concubui tecum, fj« pertraxit ,. & gehennam fuccendit torquene D luit puella;ut debuit,quia vitgini nulla fapere tem & quia etiamnum rebellant in nobis tur- eft in naufragio tabula, nifi folus pudor, bulenti affectus fpem nobis adimunt tran- quo abacto conclamátum eft; & in quzque quillitatis $ nifiaffectus omnis quamvis mi« amen proruit nefanda. (cel;ra; con;:ic-erc - €x Nemointcrha fruitur malacia nifi pravis affectibus ifedatïs,zr; «andorem fuxitinnocentiz , indoles comis, ex fororis filentio ;quid actum fuerit, Ab[o- lon potuit, coepítque Amnonem fratrem placida , manfueta , placabilis , obfervantia piratam vocare pudicitiz ; hinc virium fub- in fratrem fingularis; reverentia in patrem, jit incrementum -in fratrem 'odium , :'auge* G matrem infignis , religio in Deum ob- türque defiderium imperandi fratris praecone fervantiffima , «cui quoties per vi&timas fup- «epta internecione , vindicandz injuriz fo- à plicatet , quidquid optimi , & pinguioris in J tori illatze fucato praetextu :5 veriüs enim ; gregibus , '& frugibus poffideret , fincero : «corde in facrifieium offerebat, Ut per ferrum ad aureum fceprrum fibi iter 9. £ flerneret , inítituit enim Abfolon convivium 'Cum 2 xonvetío Cainus perfunctorius '?.-,K"R 8 .g. A fratrem Amnoriem invitaturus : Jecerzrgue àn cultudNuminis tantüm effet., :cui nonnift «Abfolenguafi tonvivium Regis, ut invino ira «deteriora:ex frugibus ., '& macilentiora ex "acrior accenderetur , & odium uberiüs fo- ipecoribus avara :manu 'óffzrebat fervatis in 'veretür., ármaretürque non laniflis , fed pin- 'fuas delicias melioribus; hacque caufa , cur «ernis; ut primüm non Satiffas , fed patinas fupremo Numini gratiffimum :effet Abelis ipromeret 5 'non leones emitteret ad lanie- :«holocauftum; cui priusquam humana manu mam , fed attagenes , perdices , coturnices , "ignis fubderetur , 'ignis de fummo coclo dea phafianos inferret ad illecebram : :neque fta- ;plutus'oblatas victimas depafceretur ; cüme 'tim defignat arenam , & martium campum; «que cceleftis flamma in vistimasnon illabe- fed meníam conftruit. 'Interim filere fo- :wetur Caini , in faternz felicitatis invidiam , rorem juffit , ine Amnon finiftré de Abfolo- && clandeftínam delaábitur deteftationem ; G 'ne fufpicaretur , 'qui effufurus fanguinem , -quia pravo huic ianimi affectui, materiam 'vinüm priüs propinavit; 'vulnus inflicturus, ;potiüs fuppeditavit , 'vindictam fcilicet con- '€ultrum melle imbuit , & ita ornia appa- '£ra fratris innocentiam fumendam ; ineam 'Tavir:, 'ut tót ftipata voluptatibus ab ipfo 'excrevit infolentiam., 'ut pofthac victimas Amnone mors Optaretur ; ita fzvijt in fra: :ejüraret, lethalíqueodio , &invidia in fra- 'trem Abfolon , :ut cultrum in viola ,'vene- 'trem contàábefcetet:;; -adeó ut ipfa extima 'num in melle , necémque in vino ei exhibe- 1frontis triftitia , capitisque deje&lio inter- Teto, X luxu epularum luctus fratricidij 'num fatis;proderen: mcerorem ; 'turiüsque 'obtegeret : heecnimirum Abfolon praftitit, 'fraternam caedem peracturus , fceleri amicie ubi pravum regnandi affectum , 'imperandi 'tiam prztexens Abelemnil mali de ftatre íu- 'defiderium libavit , fovitque , ubi odium in 'fpicantem .in agrum ; perducit 'fpatiatum , fratrem natu majorem concepit., quia ad 'eümque fimul varios mifcerent fermones ; 'folium ei effet obítaculo ; fraternum fiqui- -& Cainus multa in authorem naturz crimi- 'dem fanguinem fimul cum vino in epulis fu- naretur., legésque divini regiminis infecta- dit , necémque intulit-, «cui prandium ap- retur 5 & & contra Ábel fancto fervore Nu- pataverat. *Quid niepotointerepulas Am- minis ;propupnaret decreta;; Cainus ratus nonis fanguine ; 'expeditius thronum con- 'inveniffe anfam fceleris aggrediendi elatum fcenfurus in patrem ipfum contumax , per- -altiüs manu fuftem in fratris caput toto im- ( inde àcleo rugiens infiluit. :En quó deve- 'petu'injecit, ^móxque in pe&us valentiors 'nit negle&us fuis fub initijs,'& non przfo- 'brachio: profundé demittit, donec gemina- 'catus pravus affectus , 'enormes fparfit ftra- 'tis vülneribus , pluribisque inflictis plagis tht ;ges., ctuentaás imprefficclades , fraternum /Abelem propugnantem Numinis leges ex- fanguinem effudit , & Patrem ipfum armo- pugnáffet , adegiífétque animam pervulne- 'rum ftrepitu aufuse(t Abfolon infequi. 'Yum Ípiramenta efflare anno 5 29. atatis;s [ E^ 'Si obítitiffet Abfolon pravis infurgen- 'cujus fanguinem licet tellus exciperet , taci* 'tibus affe&tibus , 'imperandique defiderijs 'to tamen clamore €olum ultrici manu vin» Paleftinam /non funeíláffet 'tot :necibus, «dicavit. v Fovit Gainusfuis in precordijsodium, in- 'Cenfent plures , Abelem czefum fuiffe 20. 'vidiámque in fratrem fuum Abelem ; hunc n agro Damasceno non longé ab Hebrone , "ubi Adam creditur creatus , & hebraice vo- ipravum affectum non flatim prsfocavit in 'cunis , fed in corde excordis Caini adeó ado- 'catur Zidama à tetra rübra , 'eb quia fangui* evit , feviitque , ut veneno vifcera omnia nem hauferit Abelis., ut ptz ceterís notaát inficeret , 'ofla ipfa non medullis, 'fed ful- "Cornelius à Lapide, Enad quale flagitium UJutsp. a, ; Gemj. faure repleret , "ut jam venz mon fanguine pravus innutritus affe&us ; praconceptum In- qmaderent , fedtäbocorrump'e:entur. ;Tta- àin Abelem odium perduxit Cainum. fcitur Cain , *eó quia fuis hoftijs Abelis prze- 'vidiam fuo infolefcentem in exordio , ne- 'feratur holocauftum'; 'immodicum 'hunc . *glexit Cainus coércere; & inde adeó validio- áre , & invidiz affectum non ftatim com- res enacta vires fuit , ut obítetricante livore gpelcuit Cain ; fed hunc ferpentem fovit in odium pepererit , G fraterna cede primus Íinu , & in ejus corde altiüs radices egit in omnium terram funeflaverit : fuit fiqui- u n perniciem innocentis Abelis , cui concepta dem invidia Caini cauía primi funeris, àn Caino ira excidium minabatur ; G itacon- Quid virulento hoc &grotantis animi affe- tigit: foverifiquidemà Caino atfe&tum irz, &u tetrius ? Quid fuperbia, odio, & invi. petinde fuit ac Abeli parentare. "Erat Abe- dia in mundo feralius ? fuerunt enim per- niciofifmi hi affectus venenum omnium li, vel gb incunabulis ; in quibus cum lacte 2 Dd 5 2 H » 6 Differtatio X. fzcalorum ; hi fiquidem Angelorum Prin- ribus extïngüä?e; quari; folam occidete non cipem ejecerunt é fummo cclo; Protopla- valuit: Cervicem perdere iliius moliebatur, ftos excluferunt é terreítri paradifo ; prima cui in obfequia fe totum devovers fimulavitg czde mundum funeftárunt , & effaüfo fan- cui genu flexerat in adorationem, flectere guine rellurem cruentárunt, ejus caput ad internecionem quzrebat. r nihil auditi 2I, . Flamma colitüs delapfa , & Abelis Ufgü Uenteus adorem £2 , Deo pergratas depaícens victimas invidiam mitiis , nihil fpectari fanCtiüspotuit; vices fimul , & odium in Caini pectore excitavit , batur Herodes intentis in celum ocxlis fy» neque acquievit , donechominem occideret ; dera tecenfere , ac luítrare orientern ex la- h t INumen itritaret. - Invidiam , qui in finu cob contemplaturus ftellam ; fed cum hanc fovet, anguem nutrit, cujus veneno viícera in terrísaudiret delapfam , anxiüs ejus qua- contabeícunt. Lacerat imvidia, corrodit , fivitíplendorem, utfunsreis umbris obícu- & ubi (tabulatur, nonnifi gladios cudit, ut Maiib. 4( ratet , G íanguine extingueret, Mitteu£s feriat. [aviárque in eum , à quo fovetur. otcidit omnes pueros , qui eraut in Betbie- E(t invidus duplici vulnere infelix , fuis ni- bem à bimatu, 6$ znfra : adorare puerum mirum proprijs malis , & alienisbonis; qui- petit , non cultum ei exhibiturus, fed ejus bus cüm invidet, fe ipfum torquet , ac di- languinem effufurus, sr && ego veniens ado- laniat : id enim eft invidia invido , quod remeum. — O ferale obíequium ! flectit ge- ligno vermis, rubigoferro, tinea veftimen- nu , ut fzeviat incaput ! procumbit in terram, to: pravo huic, qui affeCtuifavet , infer- ut cccli conditorem proílernat , madtétque num fovet; neque quid aliud in peGtore in- fui livoris victlimam : & ubi, non eít mors videntis fentitur , quàm dolor torquens , timenda, fi etiam religio trucidat? fiobíes moerorexficcans, igniscrucians, labor fine quium jugulat? fi thus enecat ? aftra cruene quiete , paena fine commiferatione ; nec ullis tant? écultureligionis fecureserumpunt, & hec Orci Megera delinitur precibus; quin- cruentze clades? Nil mitiasaudiebatur blan- imó blandimentis exafperatur , obfequijs Genef, 4« da livoris voce , càm fuo adhuc pubefceret infammatur s; muneribus irritatur, Ira- in exordio , fuísque vagiret in incunabulis , *7 tiisque efl Cain vebementer , & concidit vul- ut & ego weuiens adorem eum , fed vires ena-- z ejus , quia nonnifi incendia , ruinas, ex- &us, adultior factus , nil ejus fremitu au« cidia , cruentásque clades tetriffimis mo- diti potuit truculentius , nil ejus rugitu tef« liebatur cogitationibus. tibilius. Mittens occidit omnes pueros , qui 2Z2s Non fulguravit ftatim commotus livor; Mattb, £; erant in Betblebem à bimatu , & infra » ; fed impalluit ; modeítiam affectavit in primo quantum modeíliz& in exordio exhibuit , fuo acceflu invidia , fed poítea infolefcens de- tantum in fuo receffu evomuit immanitatis , tractá modeftiz larváà in czdes , & clades; & furoris, Etiam vipere torpent in hyeme, ac fune(la funera irrupit : fraternam cedem cüm accedente zílate virus fpargant, viros pauavit , fanguinem fudit , fed flagitium interemptura, ferociant moregladiatorum; ità obvolvit, ut pronubus potiüs videretur, perimántque , fi tantüm pupugetint. quàim lanio , non enim exefas inter rupes , 4f fon opacatos inter lucos fratrem egit, fed .5. IV' inapertum campum , in lzetam planitiem duxit, utlociamceuitas acerbitatem funeris moriturotemperaret : quód fi inflicto vul. SSuis futs fub initijs laGeus eblan- '1'"; li4, nere Abel cecidit, in primam tamen furre» dztur pravus afec?m ; Cum incipit ada- xit purpurati Marryris rofam ; fi poít trium- defcere aconita praparat , €$ veneua phum indormiffet , jacere honeítiüs non fropinat. potuiffet rofis proprij fanguinis ttipatus. Di- ceres, Cainuminnocentem viclimam litáffe, Uamvis in primo veftibulo fint affz- 25j« non fratrem occidiffe, cümque non ut ho- &us verecundiá perfufi, puellásque ftem , íed ut hoítiam in agrum veluti ad imitentur , quibus pudor genas tin- aram egifïe. Verüm livor, cüm primüm git ; & modefíliacaput , oculósque interram demittit ; ingrediantürque blandeé falutena adolevit , in facinus praecipitavit ; & quia cum primüm emeríerat in mundum , ían- di&turi, & obfequia praí T [v5 uri Eftherem i- Efber i. guinem fitivit innocentis , quem etiam ef- mitati, r tízui valdé, ac nimi, G dixs ^ Caj.i. fudit, quó fitim tamen non extingueret , Regi: Rexiuaternum vive , quàmblandus, fedaugeret , ideoin Herode infantium cz- quàm pronus in obíequia affeCtus timoris de debacchatur * 3 excidium puerorum lar- cüm primüm infurgit , quàm innocens & pae Matb. 2, Va occulit religionis, Ut & ego veuiens ado- voris rubo erumpit affentationis flos ; non rem eum , audierat Herodes Regem Regum enim blanditig in herbas crevére timotis , in terris natum,à Magis , & Regibus ado- [ed in llores germinárunt obfequij; nihilo- ratum , muneribus donatum ; momordit minus, fi timor radices fixerit , non rubet Herodis pe&us infurgens invidia , cui cüm in rofis , fed fubpallet in vepreto , non obfe- non obfliterit, cüm primüm infolefcere ce- quia exhibet , fed aconita przparat ; non . pit, Herodem adeó exagitavit , ut nonnifi fpumantes vino propinat calices, fed venena eruentas ceedes moliretur , ratus poffe in plu- miícet , neces allatura: ubi timoris premi« . tur 1 Nemo interna fruitur m'aläcia nifi pravis affectibus f&datisæ 219 tur peCtus anguftijs; laxatur cor in enormia damna infert graviora , cui fingularia tan« quaque flagitia, Timuit Herodes natum tüm renuit beneficia conférre, |.Bruchuseft Bethlehemi; Meffiam , doceri de puero op- pravus quisque áffe&us ; & plerumque vo- £avit , exhibiturus priüs adorationem : fed randi etiam rabiem melioribus initio frugi- poftea nonnifi fupplicia , «& cruentas czdes bus explet ; efurus foenum ; ubi fruges defie- : Yint, aneditatus , puerum in pueris perdere mo- liebatur , €ó quia altiüs radices timor ege- "Pravi affe&us funt animorum Bruchi ; :36, rit. :qui fuam à deterioribus ingluviem ordiun- 24, - Radicitis evellendi funt pravi affectus, tur, ne penitüs excludantur , f1;à meliori- -cüm primüm in herbufculis germinant., nt -busfuam inchoentftragem, .INemo ita pet» non (inamus eos glifcere in arbufta , lafcivire 'verfi cenfetur genij , ut fratrem ingenij fere inramis, luxuriare in frondibus ; neque fa» iils, ventioris , meliorísque ftatirn jugulet ; nemo £is , fitantüm amputentur , feu femel ijscem -eft naturz adeó corrupte., ut cum oculis - obfiftamus , - velSaulem imitemur, qui À- : antifper dejectis non adfit properanti velo- -gagum Regem nennifi carcere damnavit , ciüs ad bravium : & tamenà livore oculos quem juffu Dei debuiffet capite ple&ere ; fi zum progreffi funt Cain in Abelis cedem , -& Saul . ad haftam intortam in Davidem vi» affectus pravos-tantüm carcere mulétemus , : & non radicitüs:extirpemus , iterum pullu- -&orià celebrem ? «Cain fiquidem Abelem lant , forásque foedé prorumpunt , '& intus : fibi preferri pati noluit. -Erat Abeli jam à in nos Ízviunt ; quoties ijsdem latentibus - zeneris indoles comis, placida ; & manfueta, . parcimus ; hoftes in nos ipfosarmamus, & «obfervantia in fratrem , reverentiain parene quamvis initio imbecilles fe prodant; :enacti 'tes, Religio in Deufn, :cui quoties per vie 'mox vires, nos ipfes profternunt, & quod in* étimas fupplicavit in facrificium pingue, ob« itio fuitlapfus, "& error;paulatim adolefcit -tulit -quidquid melioris in gregibus poffi- EU uspccemn OY inmorem , & fit con(uetudo , cx qua tur- deret, & frugibtis: :cüm é converío Cainus . piffima, ac vitiofa emergit neceffitas 5 fen- :nonnifi perfunctorius effet in caltu'Numi- -fis , cui deteriora offerre conífueverat me- fimdue ab hoftibus hisce domef(ticis preffi , * - aequé & oppreffi turpiffiméiisdem cedimus , . lioribus fibi refervatis LÀ :& quia difcretus -cum affuetis carere nonnifi difficilter poffi- :fuit utriusque in Deum cultus , . difparia mus ; sícque primi errores in mores excre- quoque fuerunt , & proemia ; "Abelis enim fcunt , : & cum pravos affectus minimé in -viétimas ' divinüs -favor commendavit igne itth & herba opprimimus. , : radicitüs non divelli: : de coelo in terram delapío : fuccendit tamen - mus, . fed excrefcere permittimus; talefen- : flamma hzc in Caino pravum invidize affe-. fim fine fenfu incrementum fubeunt ,* ut ex- :€tum , -quem cum flatim non extinxerit, 'periamureos excreviífe in fylvam ,; cum an- - tale fubijt incrementum , ut non delliterit tea nonnifi in herbufculis iuderent j fiüntque :intus ardere , «donec extinctus in campum ingens dumetum , quod nullis poene viribus «caderet Abel, fierétque victima fraternz ^ tonvelli ampliüs poffit. .invidig ,.eó quia pinguiores ipfe victimas 2f. . Nen amputandi , fed radicitüs convel- ANumini obtulerit. -Quàmpravus , quàm "perniciofus , quàm deteflabilis eft invidiz lendi funt pravi affectus , cüm primüm!pul- lulant , -incipiüntque radices agere : funt affectus ? fi intus lethale fuum incipiat vi- "«us evomere, Brucho haud abíimiles, «de quibus David Flamma ccelitus delapfa , Pfal, 114. Et comedit emne fenum in terra eorum , & ac depafcens Abelis victimam livorem exci- comedit oxanem fruiium terra eorum .z id tavit in pe&tore Caini fratricidz , G exarfit prafüitit Bruchus in excultis ZZgypti campis; uror in innocentem Abelem , occidítqué exiguum fané animal-Bruchus , .qui tamen fratrem , ut Deum irritaret: hinc Niffenus ab olere depopulationem -exoríus , fructus ánvita Moyfis vocat invidiam malorum Prine U oimnes corrumpit ; -cavendum ab hisce Bru- cipem , .matrem mortis , primam,januam chis á pravis affectibus ; quamvis initio non«- peccati , vitiorumradicem , doloris initium, nififoenumnobis videantur comedere , poít- calamitatis parentem , inobedientize caufam , quam tamen fuerint foeno faginati., poft. ignominiz initium , mortiferum ftimulum , quam radices altiüs egerint , virésque enacli mucronem reconditum , telum amarum , fe- g]naey '*, fuerint uberiores depopulabuntur omnem ralem pectoris flammam , £zculorum vene- ,'Cgiä,l. ^ fructum H corrumpent virtutes -omnes , num, caufam primi funeris , antiquum vi- quotquot in exculto cordis noftri efflorue- rus , malum vetuílum , perniciem homi- runt campo. 'Experimur ebullire in nobis num , & Angelorum ; quorum Principem iracundiam; Bruchus eft hic affectus initio ejecit écoelo , & humani generis protopla- contentusfoeno; fatis ipfi , f1 nonblandia* ftos exclufité paradifo; & prima czede fra- tur hofli, f1 beneficia fingularia ei non con- ternam manum cruentavit, acSaulis haflam ferat , f1 focietate eidem non adhzreat: ve- intorfit in Davidem , quem pati non potuit züm Bruchus ifte , qui hactenus foenum co- fuperiorem in triumpho, mnedit , mox comedet, & fructus: incipit Tametíi pravi affeclüs fuis videantur 277« fiquidem, de ipío perperam loqui, dequo in cunabulis ludere potiüs , quàm czdes mo- antea tantüm filuit; hoftiliter eum infequi- liri , fi tamenadoleverint, fi incrementum fubjerint virium , nonnifi in noftram has tyr, quemtantum non fingulatiter axnav;c; CXCan X 218 Diffetatio X. ^ exeríínt perniciem ; & nifi has vtz!peculää trium annorum fervituteni? & à frontepria ftatíim capiamus; in noftram creícunt inter- ftinz libertatis fibi januamaperirent. KHoce ce in inceffu oculos preíertim , mentésque necionem, hacque ratio, curfponía n facris epithalamijs hujusmodi pravorum affectu- exhilaravit nubes pellucido candore denia? Gant, cap. um vulpeculas capi voluerit, Capite nobis qua in columnz altiffimz fplendens fimul» Ze. actum ;fufpiciebatur erecta , iter fignans vulpes puruulas , que demoliuntur vineas ; mam viutantfira flernit. Vult fponía vul- preambula; cui Ángelus itinerum mode* rator infederat. Sin vero interdíu fpiffitu- pes etiam parvulas, non expelli , nen fugari , Ícd capi: verebatur enim , ne redirent ,' fi dinis temperamento prodroma fufpiciebae tantür abigeremtur 1 captae autem non ul- tur preire , noctu flanmante fulgore con» terius nocent. Pluries Ícimus, Saulem re«- Ípicuam feexhibuit, nec relá viá Palatfti- conciliatum fuiffe Davidi ; fed fcimus etiam nam petijt ; fed eos perambages varias , |lo- nonirreticum , non prorfus extinétum, fed cáque deferta retrorfum flexa circumduxit tantüm aba&tum ejus fürorem , reparatum expeditione, Íxpius bellum inftruxiffe: non fufficit pra- Cámque Hebtzorum fuga Pharaoni i^ vos affeclus femel abigere , fed cultró opus innotuiffet , quódque beneficio fugz ab ejus eít, quó radicitüs evellantur , & non folàüm Íe dominio fubducerent, indignatus, cone amputentur in ramis, Non pependiflet & traxit ftatim quidquid vitium per ífummam celeritatem colligere potuit,coactimque ex« quercu vanitatis fuze captivus Abfolon, fi pravum regnandi defiderium, fi perverfam ercitum contra fugientes duxit , imó refe- E imperandi cupiditatem patri invifam intus rente Jofepho exercitum /Egyptioram pe« non foviffet ; fed ftatim fuo extinxiffet initio, dites ducenta millia, Gtequites quinquagine Sed cur fponfa cum vulpium exterminium ta millia implevére, additis fexcentis falcatis curribus. Sexto autem dieà fufcepta pro- przcepiffet , in otiofos flatim eruperit affe- étuum fonos fubdens , ile&£us meus mibi ; feCione Hebreorum columna preambuJa €5 egoilli , an quia fuum curque prafinicum ad mare rubrum iter fignavit : Angelus ve* eítiempus? tempus enim amore languendi, ró medius inter terga Hebreorum , fron- & tempus venandis vulpibus erat impenden- téfnque infequentis Pharaonis fletit , illóse dum. Verüm.non blanditias amoris otio» que longé, latéque fufo lumine antrorfum fas, fedvitiorum, ptavorümque affectuum iliuminans, neàvia defleélerent , ied certo, Nimirum una * * in iftos. procipitur exterminium, - tutóque procederent veíligio hac ratio capiendarum ,. & exterminanda- vero tenebras fpargens denfiores , ut fpiffze tum vulpium eít, (1veré fponfus diligatur ; caliginis interpofitu , & fulgurum terro- fi Deus enixim ametur ,. diffipantur illicó ribus arceret /Egyptios, Móxque Moyfes vulpes , penitüisque interimuntur. . Si nil nifi depofito quovis concepto pavore , fuósque $57 | eum diligamus, ejus amoris flammá cinere- adhortatus ad ponendam plenam in Deum Ícunt ftatim vulpecule ommes pravorum fiduciam ; manum , quá concreditam fibi affectuum. Una fi regnet in corde noftro virgam tenebat fuper Erythrai maris x- charitas , profligantur ftatim , pereüntque fluantes fluctus extendit, & (latim in ge- univerfz rerum terrenarum cupidirates, minum diíciffum larus ,^ utrinque in for- 29* Satagendum omni nixu , totísque viri- mam gemini praalti muri iter fugientibus bus , ut quotquort in nos infurgunt pravi affe- líraéiitis adaperuit, qui per ficca veftigia to« &us , hos radicitüs convellamus , . & licét tum illum maris rubri tractum trajecerunt praeunte Moyíe totam multitudinem, vires acquifierint , non tamen'inde defpe- randum ; poteft enim confuetudo meliori lncrepavit marinos fludus Moyles , & E expugnari confuetbdine ; G volenti cum praconceptum à toto líra&le timorem Numinis ope vincere , tutaeft vidoria. Sufz priüs extinxit , quàm fluctus marini divis ficit, fi Moyfes zftuantes irati maris fluctus derentur : praftitit nimirum, quantum ex íe fuit , & Deus ftatim mare divifit , virgà minetur. Quaz fuperfunt ad plenam vi&toriam , fuppeditat Deus, cujus opetu viámque ficcam in. Erythrzo firavit , tu- tus cransivit lírasl. Cum nil fupereffet , tümque adaperuit iter pendulas inter aquas quod Hebrgos moraretur ; /Egyptijs impel- in murorum altitudinem erectas , fuäque' lentibus verfus rubrum tandem mare iter at» praftituras tranfeunti Iragli obíequia, - 392; ripiuní: prima agmina pueri, G mulieres, In profternendis , qui contra nos in- fenióque confecti conítruxére, — Millia dein: furgunt , pravis affectibus ,^ nobis fidere ) plusquàm fexcenta robuftorum virorum íe- haud debemus , fed fiducia noílra tota in quebantur , qui quini feriatim , ac per or- Deum 'erigenda eft , & virulentos pravo« dinem iaceffere militarem, — Medium ag- rum affe&uum angues illicó, cbm primüm pien bellica receperat impedimenta;in quibus exiliunt, difcerpendi funt , & in cunis pre» focandi , /faxóque fortitudinis conterendi, G greges erant , GLarmenta pecorum , ac jue qmentorum ; clauferátque tandem totum ex- Qu » i ita;affuefcunt pravis affeClibus extin- guendis in ortu victoriam enancifcuntur ? ercitum agmen promifcuz multitudinis , & exterorü, qui fugienti Ifraéli (e adjunxerant, hinc David felicem vocat, & vi&torem Pfalmv-:gä.ï Exjerunt omnes hilares ex ZEgypto , eóquia ita fe gerentem: Beatus , qui tenelir , && allider paruulos fuos, ad petram : Scimus à tergo relinquerent. duri(fimamn nonagintag ak?fie Ncmo interna fruttur malacia nifi pravis affe&tibus fcdätïs. 5Ig alexipharmacum ex vipera confici , quz fi imponere; pravósque affetus luxuriz, in* vidize, amoris , odij , ambitionis ad regu- vivat , necem infert ; ( moriatur ; vitam pa* zit; vivitenim , ut cum veneno neces [par* lam revocare reCtz rationis ; cum qua con- fonam efficiant harmoniam. PeritusCithae gat; moritur veró , ut cumpharmaco vitam 1. Corintbi tueatur, — Quis nefciat, pravosaffectus vipe« roedus fuit Apoftolus , cum dixerit, Ca» $. ris quamfimillimos? 'perimunt enim,nifipes ffigo corpus-meum , G in fervitutem redigo, zeant ; mortem inferunt , fi vivant 5 proflere Viri probieft , quotidie citharam fuorum af- nuntfi (lent: fin veró profligentur;fublevant; fe&tuum examinare, iracundiam coércere , invidiam reprehendere , . effroenem libidi- erigunt , dum cadunt ; vires ftandi fuppe- ditànt , cum viribus deflituuntur 5 & vitam nem compeícere, & jugiter fomnolentiam ftimulare , fegnitiem pungere, G incitare ; promovent, cüm moriuntur praviaffectus : letitize froenum inijcere, & triftitiam miti« quám felix ,' quàm beatus , qui parvulos fuos , feu pravos affectus in incunabulis alli- gare , nt tandem omnes affectus in harmo- niam confentiant rectz rationi confonam., i» dit ad petram , feu duritiem mortificationis, d Neque hoc mortis genus my(terio va- Internorum moderationem affectuum; 234 «at;vult David , hos parvulos ad petram quà Janimi pax ; & tranquillitas promove- allidis quia fi gladio enecarentur , fi flammá tur, fymbolicé cithara exprimit , cujus fides ad coníonam (int harmoniam eductz ; nulla extinguerentur , fi veneno interficerentur ; in homine harmonia Dso gratior , quàm ft minimé in fuo fupplicio calamitatem expri- motus omnes animi , tum concupifcentis ; merent , quam nobis inferunt : fed allifa tum irafcentis ad regularn , normámque re- ad petram prava affedtio fuo fe pondere op- primit, & ideo perit ,. vitámque parit ; &z rationis componantur , fi à re&otramite deflectentes ad confonantiam trahantur, & quia prepiüs cohzret faxo : idque nobis contingere ufu folet , cüm pravis affecti- & rebellantes omnino vincantur , proftere nantürque , ad quod nos invitat exemplo bus terrenis inhiamus , vel carnis abripi- gmur illecebris , noflram enim necem ipfi fortiós , quàm verbo Magifler Chriftus , aobis inferimus, Fugienda funt terrena , inquiens , qui vult venire post me ,. abne« Serm-de S, refiliendum eft à carnis voluptatibus ; ex-* get femetipfum , quafi dicat ; ait S, Ber- Andrea, tinguendi penitus funt fuis in initijs pravi nardus, qui me defiderat , fe defpiciat , qu& vult facere voluntatem meamy difcat fuam affe&tus: nec debet quisque fibi fidere, cum periculofiorem infidiatorem , hoftémque rangere, non melatet , plurimum id labo- detericrem fe ipfo nemo habeat; neque cum ris exigere, prafertim fi pravi affeclus diu Ác ipfo fatis tutas, quis habet inducias: quia in corde adoleverint; fed quod pugnantent ad bellum nafcitur homo , cujus vita tefte fatigat, vincentem etiam coronat : quàód fi non ftatim pravi affectus profternantur , N UEL Jobo: militia eff fuper terram , neceíse eft , Íemper in armis excubet , cui eordi eft vi- egradatim niti ad victoriam debemus : non íftatim pugnantes in caflris , cum primüm é&oria de proítratis pravis affe&libus repor* tanda, — Quód fi hoc in bello quis corruati, gladios nudant , irruüntque in hoftem, vi« &oriamn fibi comparant, fed diu ipfis pugs non propierea defperandum eít, fed ftatim refurgendum , imé,fi iterum corruat , ite- nandum eft, ut per plura inflicta vulnera, rum Deiope refurgendum: nunquam enim plurésque fparfas czedes, viam fibi ad trium- Deus refipifcentem defpicit ; nec reijcit ad phum íflernant , paulatim augmenta pro« fe confugientem $ fi non definat ex lapfu veniunt , & quamvis exipuus é fuo fonte exiliat rivulus , per nova tamen incremerne furgere, non definit Dcus volentem furge- « tg » flatim erigere. Y ta , novásque rivulorum adjecliones excres (cit in lumen, & hoc novis augmentis nos men plerumqueobtinet maris. ueOMa )4» T'utiàs per gradus ad altiora confcendi- mus , quàm íi ugico ftatim volatu velimus EHumani afleldus tunc gmtam'ex- bibeut barmoniam , ff fides cithare «- fuprema attingere fa(ligia , idque cum non lateret Abimelechum , cum fe Regem to- anulantes , ita gradatim attemperentur y tius populi falutari ambiret ; non coégit donec retle vationi pleué Concilium ; fed cognatorum duntaxat con* confonent, a ventum : — 4dbzt. Abimelech filius. Jerobaat im Sycbem ad fratres matris [ua v * quserit 32 I diffonos re&a rationi experiatur quis ,A;'j'm*z'c. 5&. "m affectus ,. cithareedum imitetur , qui Abulen(üs, cur unius duntaxat pagi Prin-: 9. difcordes inter fe Gides ad muficalem ]e- ceps voluerit meminiffe , & coníalutari ; 2« 3. gemattemperat , donec in fymphoniam con- cum reliquas urbes, regnum totum enanciíci fentiant: vir probus turbatos inter fe alfe» eodem modo poffet ? refpondétque , quód &us condliat ; utinterng tranquillitati , tametfi intenderit toti dominari populo , ac religioíz paci non contradicant; ut enim non tamen totum ílatim voluit regnum reóté Platos animus nofler citharoedus eft, fibi comparare , fed tantüm per partes , ne , A & corpus cithara, ad hunc cithateedum fi fimul ctotum ambiat , tctum etiam per- Pf"zfg' uf dat , aitipfe : bimelecb toti iutendebar. 1 cap. 9« pertinet fides tentare , legem oculis, nor- mam linguz , modumautibus , manibuüsque gopulo dominari : «elelat tamen priis do- $9die. eunATE Feraui de dfelilua fu. l, t 220 *ïbifïcrtatïlo X gusnari Siebima:tä » Ut poffet. tuuc accipere chre Tertuilïanus'. 'Sz'gz;ia'e;m , 66 illa HE£o piy, de u';zie- reliquum Ifrael ; facilius erat à paucis ado- dum arbuflula , fed flipiribus adbue ,. U una cap., x* :ä rari ; quàm à cun&to populocoli; ut fuper furcula etiam nunc. fimul de fcrobibua ori- omnes faciliüs regnum acciperer , maluit untur , ineff propria vis anima j VET per partes Principatum adipifci , — quàm ro temporis vatione remoratur coalefcens , mm ftatim totum enancifci regnum ;. moderari & coadolefcens vobori fuo ,. douec atas adim- maluit ambitionem ,. quàm pleno impetu leat babitum , quo natura fungatur , aut * finere fe ab ipfa abripi * Sichimitarum uude mox illa , & frutices inoculantur , & urbe poffefsá arduum non fuit alias fuo folia formautur , && germina inflautur , & dominatui fubijcere civitates ,. fuümque fofculi piuguntur , & fucei condiuntur , Imperium ad univerfum extendere popu- Cuüm ad proceram pervenerint. atbo- 36. res celüitudinem . obnoxia fiunt ventorum ]um. Pluribus , qui fentit , e pravis tur- bari intus affe&tibus, minimé ei defperan. violentijs , 2ftuum ardoribus , gelideque $j 95 dum , fi omnes ftatim , non fperat , foré , hyemis gelidis rigoribus , quibus fuftinen- ut proflernat ; fatís, fi unum, velalterum dis cum minime pares fint , dant; poenas vincat , fingulósque fucceffivé impetat , preproperi afcenfus ; & A bjetes laetata funt ut omnes dominio fubijciat rectze rationis, fuper Luciferi lapfum ,feu fuper poenam 5 i. Scio Zachzumi ardore magis devotio- quam fubire fuit coaCtus: id eft, ait Hugo nis , quàm curiofitatis ftimulo Sychomori Gardinalis: "rígcipes feculi , qui per Cede fed fcio etiam confcendiffe faftigium ; v05 Libani , €9 AAbjetes /yluarum exprimune Chriftum monuifle defcenfum , ut tutiüs tur ,5 etantur de. Principis ruina , quafi 'Zm'. I9« pergradusafcenderet, — Pracurrens afcendit femoto obflaculo ambitus fiat. expeditior. in arborem Sycbomorum , ut videret. eum.», Letatz funt Cedri ,. feu Principes fzeculi ; quia arbitrantur in eorundem verti injurie nimirum rapido curfu , perniciffimóque volatu ,. ac compendiofo afcenfu culmen am , fi quispiam absque temporis fuflra- fed ad prazfumpfit perfeclionis attingere , gio culmen infcenderit. Principatus , Chriitus juffit ," eum ab eo defcendere cul- quem nonnifi per gradus confcenderunt , mine; neforté lapfum pateretur. gravio- quotquot ejus tenent fafligium. Idque ut LAu£, Y9,. rem: Zacbee fefinans de[cende * non pro- Samuel poftulantibus Regnum indicaret; Re- hibuit eum tenere eminentie fafligium , gis ingenium declaravit , inquiens ,. coz//z- L] fed rationabilem edocuit ordinem 3 fubita zuet fibi Tribunos , &9 Ceuturiones , non dixit Centuriones , & Tribunos, ut difce- fiquidem probantur incauta , & hec crebris inveniuntur obnoxia difcriminibus, pulchre rent nou per faltum , fed per gradumafcen- 1 ,Sfj'mg $4 Chryfologus, Defcende , ut deponas tanta dendum eíffe ; nimirum ex dignitate tribu- fraudis onera , pondera cupiditata , molem nitia ad ampliorem Centurionis 5 quia üt ulararum ,| magiflerium Publicani ,^ exa- recté D. Gregorius Magnus. Tribuni funt, Inf, Regz.$,- &ioni crudeliffma Principatum 5, ut expe- qui incipiunt . Centuriones ,. cum in [piri- a ditus poflea 4ntves paupertatis gymna[ium.ss tuali Magiflerio. perficiuntur. ,. & fubdit paucis interjectis : E/e£los quidem per vir: difcipulatum mifericordia , pietatis ufum.s, patientia difciplinam , ut ad fludia vir- tutum — gradus profeifcentes oflendimus putum , [cientiam dsvinitatis , tolerantiam nimirum cum Regiís inaugurandi populo de- claratur ingenium , Rex edocetur per gra- pa]ionum , phiefopbiam mortís ,. atques gnter vitalis lgni ardua jam perfetius. a- dus conícendere , íuósque promovere pes vendas : in fublime niti , faftigiáümque a- gradus , G non priüs Centuriones , quàm Ícendere perfectionis , cuilibet datur laudi; Tribunos eligere, Ab imperfeétioribus ad fitamen ita conícendat, ut permaneat j ute perfeäiora evehi ratio ipfa edocet, imó:& ue afcenfus lap(ui obnoxius non fit , per ipía emulatio patienter fuffert , & invidia minüs acerbétolerat; fed flatim ad gradum partes faítigium adeamus perfeélionis : ra* idus enim curfus, & celerrimus lapfui fa- füpremum pervenire volucribus pennis ali- cujus favoris, vel etiam auri praeítigijs,ad in* ciliüs fitobnoxius , quàm virtuti inferviat ? non carent periculo , quz ftatim adeuntur vidiam excitat ; ad fuum evomendum virus €4p. Y4. «ulmina, idquenos edocet Iíaias: exemplo zemulationem inftigat , ac indignationem in- Luciferi celerrimum procurantis afcenfum : flammat in reliquis , qui merito , & virtute cecidifli de celo Lucifer: & addit: Abjetes, majores egré ferunt in pumilione cglücudi- & Cedros lap(ui plaufife, fubdens: 4ójeres nem dignitatis, 37* quoque latata [unt fuper te ,& Cedri Lybani ; Non fperet quispiam plenosde proftra- nimirum quia Cedrus cacuminis celfitadine tis pravis affe&ibus referre triumphos, nifi quamvis alias fuperemineat arbores , non fingulos gradatim per ftudia virtutum pro- tamen ítatim fuüummam illam enanciícitur cel- flraverit; lucrari vitam non fperet ,quiquo* fitudinem ; fed plurium decurrentium tidié fibi,fuisque non immoritur pravis affe- annorum effluxu, prolixoque terbporum &ibus;quia ubi affe&tus vivunt , ibi virtus,vel ceecutit,vel moritur : hinc David enixim De- ecurfu ; & quia Cedri Libani obfervárunt Luciferum vano iünflatum tumore fummam um rogavit ,ut lumen ei impertiret,quo men- ftatim attigiffe eminentiam ,. eius plaufere tis fue turbatores videret,eós.; prolterneret. laplui inconiulti alcenaós pediflequo , pul- Revela octilos teos ,& confiderabo mirabilia P(alm,isg, [ Nero interna fruiturmalacianifi pravis affe&ibusfedatis. 221 -d' lnï- de lege tua , quali diceret , non me latet eáque eft animi dignitas , ut veluti in arce F.P'.nv pijffime Deus, in lege tua fublimia, & in- pofitus fingulis dominetur montibus , qui- accefa contineri fecreta ? * bus fi froena injecerit; & ad regulam com- ied ego homo fum ex humo compactus , . carne preffus , pofuerit re&z rationis , tranquillitate poti» variisque obnoxius infurgentibus in me af* tur, quà ccclefti quadam in terris donatur fectibus; nequeício , quanta fit viseorum , beatitate , recté Auguftinus, Beatt Paci- l Lib.x. de qui meutem ineam turbant , excecántque : fícé (Cait) i fe ipfis , /qm'zz Omnes Animi TW ovy, Démis enixim igitur pietatis tuz rogo viícera , ut u cOmponunt s fubyciuntgue rationi? Beati, nienp. Ze digneris meos aperireoculos , offusámque qui carnis concupifcentijs edomitis Regnumca . à tumultuantibus affe&tibus difpellere cali- féunt Dei , in quo nibil non ordine agitur , $n )f inem. "Nimirum rogavit, ut cognofceret, quo mens imperat , nonreluttantibus famulie quos flatimabigeret, velradicitüs convelle- fén corpora. fenfibus , haec. fiquidem eft illa ret noxios affectus,' quia ut fcité Seneca lo» pax nafcente in terris Redemptore, ab An* | Epift, 85. quens de affectibus humanis, Facilius eff gelis ptoclamata hominibus bonz volunta- initía eorum probibere quam impetum vegee tis, ve , fi enim adoleverint , fi virium fubje- Verüm hac animi pax nonnifi per pug. 39 rintincrementa, fi toto impetu infolefcere nas obtinetur ; idque ut nos Deus edoceret ; ceperint , nonnifi difficulter coércentur , nonnifi inter bellicos tubarum clangores froenáque ijsdem inijciuntur , quia ficut in Moyfi fuam tradidit legem , quia nimirum ad caftra vocamur , ad confliéctus invitamu£ pizceps dato corpori nullum fui eft arbi- trium , fed irrevocabilis pracipitatio ;; & ab eo, qui fuam nobis legem dedit ; non fpe- omne, quod ratio fuggerere poffet, con- retfore, ut potis fit legern fervare, quicon- tra hoftes legis pugnare detredtat : carnis filium abícindit; perinde animus nofter, fi in pravos quosdam affectus fe. projecerit , illicia , mundi illecebras , doemonis verfue haud facilé impetum reprimit , & natura tias nemo vincit fine pugna;. fxviuntblandis. ad vitium prona finit, íe ad ipíum trahi, menta carnis , cum alliciunt ; enecant affe- Hinc nuilum fanius , opportuniüsque con- étus concupifcentiz quando infurgunt , & fillum , quàm flatim in ipfo limine ijsdem eblandiuntur; imó ne infurgant ad interne- infurgentbus ob(iftere ; in cunis eos pra- cionem , non reícindendi funt , fed radicitüs focare antequam vires enancifcantur ; hac evellendi: qui malz atborisramos amputat; pugna paci confulitur , & tranauillitati ani* & non radices convellit , nil effiit, quia nói, quinon Íinitur tamultuantium affe&tu- repullulant jramufculij qui, fi iterum am- um fluctibus exagitari. putentur falva radice ; itezum progermie nant L] * 39. Hac eft illa tanquillitas ; quà ni! 'opta- animi infolefcentes affectus feptena bilius ; hzc illa pax , quà vircutum florent illa imitantur hydree capita, qua íolo ferro Ítudia: co&rcitá enim irá, diremptis emu- amputata in alia repuliulárunt , donec fetro Mi R:;.S. lationibus . deletis perpetua oblivione irro- adderetur ignis, quo radix ipía penitus ex» gatis injurijs , ac fedatá cxterorum affcctuum tingueretur , ac cinefieret, 40« tumultuantium turbá pax firma , & diuturna Iracundia , & amor duo funtin homine - intus in animo inílituitur , ubi nec tubz , nec violentiffimi affectus , qui leges non ad- litui audiuntur ; & pietas erga Deum ,quee mittunt , nifi(erias , & feveras , neque turbulentiffimorum affe&uum procellá pe- delentur nifi ferro, & igne ; nií1 radicibus nitüs obruta eífe videbatur , & flüctibus ve- evulfis. lra fiquidem non ut plerique alij getior emergit , & reliquarum virtutum affectus ,animum folicitat; verüm , & ab* laudata caterva ad omnes efllorefcit delicias. ducit , imb & przecipitat : & licét nemo Nemo non videt , quanta fit animi noflri velit adeó graviter hoftem ferire, ut impa- tranquillitas ; f1 tumultuantium affectuum &am in vulnere manum relinquat , & quam fedatis fluctibus ,. fibimet vacet, Duz ei-- ab ictu inflicto non valeat retrahere ; nihil- dem iniunt facultates ceteris praeftantiores , ominus hujus indolis eftira, qua vixreiro- inrellectus , & voluntas,illo rerum omn:ium trahitur ,. cum longiüs excandefcere ce. apprehendit ipecies ,. per fingula ditcurrit 3 L Pic & putárim erráffe priícos Poétas , fpatia.cuivs ope jipfo tempore eít homo rapi- qui gehennales inter furias iram non re., dior , fyderibus velocior ; néc ullo indiget tulerint, cüm hzc à nullo abhorreat ícelere, Empedoclis fanguine; nullo Zenonis igne ; utíi quem ira fuo fulmine feriendum de- nuiiis Pychagore numeris, Voluntate fertur ftinavit , leniri haud aliter poffit, nec ejus' in amorem , & odium ; intelledtu autem flamma fopiri , quàm multi fanguinis pro- h vera difcernit à falfis, invetligat remota , ab- fufione, Naturam ira imitatur pyritis la- ftrufa cognoícit, & quó in eo przftando a- pidis, qui quacunque ex parte cum filice cutior eft , & folertior; eó praítantiori pol. collidatur , ignem evibrat , quia Proverb, let ingenio , quó fingula quamvis abdita pe- cap. 29. Vir iracundus provocat vixas z & nettat, terrarum partes quamvis disjunctif- qui proni funt ad iram , hi procliviores funt fimas peragrat ; Oceani tractus quamvis in- adomnia fcelera; & vix elt ulla peflis , quae ter fe (e longé, latéque diffufo divortio dif. lethalius hominem inficiat, corrumpátque , Nanm t fitos traijcit ; imó & in coelum avolat , & quàm affectus irz , & invidiz. ex-rempore intimiora pervadit terra vifcera: vum flultum interficit aÀracundia ,. & par«- Ferani de dfcilibus 10na — d. Ee a yuium yjin. t L 222 Difïe;tatïo »s | vulum occidit. £nvidia, Itáque fratres a* tellus ipfa fraterno fanguine immerlax Si- Liä. ET dg ciit. mantifimi, ( ait Auguflinus) we obfecro , chem in campum contra alios prodit arma* tantum malum nobis indutamus 5 anima tus: dederunt illi feptuaginta pondo avgenti zuorbum , vationis tenebras , 4 Deo.aliena- de fauo Baalbaritb , qui conduxit fibi ex eo iudicicapo. tonem , oblivionem familiaritatis , princi^ viros inopes , &'vagos , fecutíaue funt 'eum, pium bellovum ,. plenitudinem calamitatum , & venit in domum patris fui in Ephra , &9 Demonem pe[rmum , qui quidem tantó ma* occidit frarres fuos. filios Terobaal feptua- g cavendus esl ,. quó plures quotidie in- giuta viros fuper lapidem unum. Quot WIldit & Ítrages , quot clades ab uno depravati defi- $. VI. derij affe&tu , ab uno ambitionis tumore eruperunt ; non íatis fuit Abimelecho Nu* Pravi omnes. affetius , mfe featun minis Fanum expilàífe ; ;nifi in fratres de- coerceaptur , hominem. ab interua bacchatus , *eorümque fufo cruore ebrius gehennalibus fe furijs adfcivitfet , & quam- deijciuut animi tranquillitate. vis nulla peftiferz ambitionis przceffiffent 4t- On folüm affectus irze , & invidie exempla ab Abimelecho patrata, fuperfunt tamen fem | hominem ab interna deijciunt tran- » P erexecranda &qué ; 3.aC'd€teüanf dà facinora. s - quillitate; verüm & alij pravi affe- €tus , qui nifi coerceantur; internum ho- Tta eft fi femel turbulentuis ambitio- 43* minem turbulentioribus exagitant motibus, nis tumor , pravique defiderij affectus.ani- quibus miferé fluctuat; & plerunj; in Ícopu- moinfederit, mentémque hominis poffede- los impingit delictorum : hos inter affectus rit, pacem cordis corrumpit , animi trane turbulentiores ; agmen viderur ducere im- quillitatem pervertit , nfentis malaciam tur» modicum honoris , dignitatsque defide- bat, omiia evertit , quafsitque-ad feralemy intetnecionem 5 2442 ambitio , ut notat un, rium , ambitionis parens ; & licet ambitio furfum nitatur , adeó tamen intume» Arias Montanus z» cap. 9. Judic. A "tu- In Cap, ^" fcit; totimque homninem inflat , ut plerumq; multus , atque turbas praetpiti impetu ar- -J'udic, eum disrumpat, perdátque ; ignorat naturz ripit , G compofite Reipublica vuinam , in-a legcs ambitionis vernula ; & eos duntaxat qua fe fe etiam involuat , molitur: idpra- cognatos agnofcit, quos incrementis putat füitit in Abimelecho , qui«üm primüm ce- profututos: fin veró atbitretur ipfos, vel pa- pit pravo hoc atfe&u in corde turbari , men- rentés fibi obicem injecturos ad affecutionem téque fluctuare,ftatim maturavit ftrages , & concupiti honoris,naturam exuit hominis, & fratribus necem intulit , totámque Rempub. lj tranfit in truculentiffimam feram, — Nullus licam -peticulofiffimà 'turbavit procellá , Eurus , Notüsque laxatis habenis tot exci- commovittempeflate: quia quos corruptus tat in mare procellas , quot ambitio fluctus hic affectus inficit , czcitas ad extrema per- commovet in animo decumanis turbulentios trahit flagitia : 'de hisce enim loquens Da- res : tametíi excelfis przfertim fit ingenijs vid ajebat: Ne/cierunt ,'neque intellexerunts innutrita, & non dicterijs fugilletur, fed adu- in tenebris ambulant , mouebuntur -omuia lationibus extollatur; oninium tamen paci f«ndamenta terra, Nimirum przviderat P./kl. 8rn deprehenditur advería ; omnium tranquilli- Regius Pfaltes feralem facerdotum , Ponti- tati inimica: ubi enim ambitio intumefcit , ficimq; ambitionem; quià truculenti livo- ibi cordis tranquillitas , menusque malacia ris tenebris obcscati , mundi Redempto- exulat; non inflatur ambitio, quin procel- rem incrucem erant acturi; & pradicitfolem las cieat , fluctuantes cogitationes excitet ; tenebris tunc ;deturpandum , 'elocandos. montes , faxa horrendis concuffionibus con« congeftisque tetrorum confiliorum nubibus fus déque animum vertat. terenda, tellurem multiplici motu, fcifsá- Teítis Abimelech ancillee filius ? Is de- 42« que dilacerandam , & omnia horrifíona tur* fhortuo patre eos ambitionis fovit fpiritus , banda confufione, Illud enim Davidis ;; ut fibi Regnum nefarijs , deteftandisque ar- movebuntur omnia fundamenta terrz , wunc *P;falm, $1. 3udic. cap. tibus procuraverit, fuerítque enactus. — 4- impletum fuit innece ChriftiDomini , quan- 9. bijt Abimelecb filius Terobaal in Sicbem ad do terra motafuit , & petrzfciffe, & Pon- fratres matris fug , & locutus efl ad eos , &5 tifices Hebreorum facrilega ambitione tu« ad omnem. cognationem domus matris fua midi , ac czci; adnixi fuerunt coeli Conditos &t g, dicens : loquimini ad omnes viros Sichem : rem in terris perdere , & cruci affigere , quid vobis eff melis , ut dominetur vefivi quem neque protenfa coeli fpatiacapiunt ; & feptuaginta viri omnes filij Jerobaal , an ut tunc creaturis omnibus bellum intulit eo- rumambitio. dominetur unts vir ? en qua verfutia am- bitio animos pervertit cognatorum ? en Hinc Magifler Chriflus fuos erudiens 44, quibus praítigijs eonfanguinitatis czeteros ad ftudia mifericordiz exercendae, ait.. Czs excludit à Regno, quo ipíe folus potiatur ? facis eleemofynam noli tuba canere ante te , Mattb d. profani Numinis fana. expilantur , pecunize Jficut Hipocrite f aciunt in Synagogis, C& in., divinitati facrate diftrahuntur , arz deítru- vicis, ut bonorificentur ab bominibus, Vult . ? exundat absque untur, templa fo;o &quantur Magifter Chriítus Iüostifcipulos 3mme P4 "Nemointerna fruitur malacia mü pravis Affe&tibusfedatis, 22$ hmbitionis timore exercitiis Vacate "virtue : rambiti-onis'inflationem detumefcere, & ip- fam ambitionem exterminandam , & ad in» tum: qui enim ambitione inflantur , hono- rem evanidum, aurámque popularem , & feros detrudendàm : Et erir $n die illa cum T[9i4 w Ub laudis gloriolam ambientes tubá canunt : 'requiem dederit tibi Deus.à labore tuo , & 4 " fed cur fonitum tube cum profufis ne&tit -concufhone tua & à [ervitute durA, quam an- Chriftus eleemofynis ; 'eum facia 'eleemofy- 4e fervitfli, fumes parabolam iflam .contra nam noli tubá canere , quz affinitas. tubee "Regem:Babylonis , nimirum contra ambi- um eleemofyna? clangore fiquidem tube 'tiofum, contra tumorem inflati defiderii,pra- invitantur in caítris milices ad humani : fan* :vique affectus, - guiniseffu(ionem; & eleemofynis ad num- JdFuit:enim Rex Babylonis, qui Ob'feqüiä 46. morum profufionem : :fonitutübz excitan- divino Numini praftanda fibi cupiit arroga- -£ur,qui caftra fequunturad urbiufn direptio- 'ze, féquetemerarioaufu in Numinum refer- nes, domorum *xpilationes ; && 'eleemofy- ye numerum-? :cüm *veró detumuit à faftu, nis ad exercitia mifericordize , adegenorum -corruit percuffus, cecidit-exterminatus, om- levandas miferias : 'fonitu tubze bellum indi- nia quieverunt, cum eo flante .pacem igno- citur, oculi,manus , -ardor -animi, :ad arma 'zaverint ; quia fcilicet.non poterant ob vi« ï convertuntut, ut ftantes cadant; eleemofynis »rium imbecillitatem ambitiofo :refiftere,qui veró eriguntur, qui ceciderant 5 'füblevan- -cum velletperinde acNumen :coli, alieno ) :prorfus à divinitate ingenio fingula fuperbo: tur, qui lapfiin miferias fuerant z tubá bel- licá nudantur gladii, fpoliantur victi; & cafi .pede conculcabat , "& omnia fus déque fub« ' vertebat : hic corrupta mentis opinione fibi homines ; eleemofynis veftiuntur;qui nudi erant : quz igitur coheerentia tübze cum elee- :videbatur inter homines INumen.z .cum Ju« mofyna ? quae affinitas clangoris bellici in- Amen rationis ambitionis turboin ipfo extine ftrumenti cum exercitio mifericordize? c/z -Xerit, tenebris circumfufus cacitatis, crede« QU TA " qnulla fit fides , pietásque :wiris , qui caffra -bat fe Deum ,non ad ftellas accendendas in - fequuntur ? .nil enim magis videtur ab elee- -eceliss .fed.ad fydera-extrahenda é coelo , ad : S'APC h mofyna diftare, quàm bellica tuba, quce clafz - bellainferenda Olympo; ad coelos difpolian- li, dos, & omnia interris unguibus exaeuris la- ficum refonansad pugnam vocat,ad vulnera infligenda ,-ad languinem effundendum; & -ceranda-: *ut 'igitur Ifaias tranqu llitatem eleemofyna ad miterias depellendas; veftium 'fpondeat , ambitiófum prorfus exterminane Íciffuras, & vulnerarefatciendajac ,,pe.cu*niivam dum affervit ; quia pacis olea iibi fronde- 'tefundendatn, * 'fcere nequitac virere , ubi depravati affectus . Tfatetfi non bene videantur 'tuba, & 3nflatus : Aquilo rigidam advehit: brumam.; 4f. "mifericordia fimuí coharere,nihilominus ait -mecibi poteft tranquillitasflorere, ubi mens 'Chryfologus , fj cumeleemofyna tumor ne- ; pravis exagitata àffectibus jugiter fluctuat. :Klatur ambitionis,recté cum bellica cuba co- - Placidze «in pacis gremio -quiefcebant L2 'pulatur , :quia tunc mifericordia : tranfit in 'Hebrzi quamdiu Abfolon delirio non:exat- 'bellum; :& periculo fervit ipfum fubfidium, 'fit ambitionis ; :at:cum primüm :cepit pefli- ipfümque levamen'opprimit, auxilium dam- /ferà ambitüs flammá inardefcere , *pravóque M. in um infert-, fuppetiz :gravamen 'adferunt; - defiderio fceptro regali inhiare ; flatim:dif- 'quia ambitio bencfaciendo deflruit; oppitu- 'fidentia fraterna capita -lethalia -concipiünt »odia, paranturarma., acceríuntur milites, Jando ad caítravocat; & profufis -eleemo- Íynis bellum inftruit, quo omnia turbantur, - defudant. bella, «exundant pericula, turba- & à vitio fcdeé derurpantur :5 :nimirum tur tranquillitas,cietur tempeftas infami nau- ubi pravus animi affectus virtutis affociatut fragio plures abforbitura: Iraque :egreffus 2«Reg-18, '€xercitio cordis tranquillitati bellum indicit, eff populue in campum contra Ifradl, & fa- um efl prelium in faltu Epbraim , &5 cofue [ pacémque :adigit abire 'extorrem : quam- -obrem bene tubá : dicitur canere , qui ambie eft ibi populus Ifrael ab'exercitu David , fa- 'tionis tummore eam -inflat, :uteleemofyna , &áque efl plagamagna in die illaviginti mil- quameelargitur;omnibusinnotefcat, ut inde lium , quia pravus affectus Abfolonis non fo- 7jalm. u 'evanidum aucupetur :honorem:5 laudisque lüm -«cordis malaciam turbavit, -mentísque hauriatgloriolam : 'hincChryfologus : :Zese :pacem abegit; verüm & totius populi tran- zubayquia talis eleemofyna boflilis eff non ci- — :quillitatem -armorum :tumultu . cerrupit ; Sera, 9. vilis ; non mifericordia :deditayfed clamori, 'cruoris effufione fosdavit , enectísque homi- feditionise vernula ,non alumna pietatá ; -o- nibus funeftavit, campos arboribus, & fructi-. ;bus fpoliavit;lucos,fylvásque fuccendit,cam- flentationis nundinatio , -mon .commerctum charitatis : vocat pravum hunc ambitionis pos lacteisque herbas fanguine irrigavit ? affe&um, (eu defiderium'honoris, feZitio- unus'in Abfolóne depravatus affectus innu- zi vernulam , quia nimirum feditio femper meras diffeminavit in campis ftrages, czedése "m eft ambitionis pediffequa, & ubi pravushic que cruentas, ac ferales clades, quibus luxes affectus tumet, 1bi nulla tranquillitas , fed runtprivatz maritis viduz , planxerunt 97« zeftus flu&tuans, procella fzviens, tempeftas bati parentibus filii , -ulluláruntfoedatz fane furens;unde fcitélfaias promiffurus quietem guine Matronz j fuorum-cruentæ.nec'i.fpon. tertze jugibus attritae concuffionibus, mole- forum fuerunt illachrymatz puellz , & om« ftisque laffataa perturbationibus,vultomnem nia oppleta horrore, fo:data cruore, fuae- Ee3 ftata [ 224 Diflertatio X, Hlomil de ftata cadaveribus , quia ut ait Chryfoftomus; mo coelo ferales flammas, non evocavit £ gez "Abjalemo Difponitur properó bellum , acies dirigitur, hennali fpecu debacchantes Megeras ; non guana paratur , cognata claffes in femet ar- armavit ad pugnam elementa ; non excita- de[cunt, inde parricida exercitum. contra vit montes, qui fuis lapidibus delinquentes patrem. inflammat : neque fanguinis neceffi- obruerent, nonterrz finum difcidit,ut uni- tudo , nec jura cognationis militum valuere co hiatu fceleratos deglutiret Orcus; fed furori froena injicere, neque ardorem coét- mutuum malum affe&tum prodire permifit cere, neque. infultus compefcere ; quinimó incampum , quó utriusque partis ferale, unacum pravo affectu,cum perverfo regnan- cruentümque non dubitaretur excidium. di de(iderio , cum fraudulenta imperandi li- Bellum ftatim indixerunt pravi affectus; $o, bidine, virium fubic incrementum furor, qui & pacem, quam intus é corde abegerant, e- ferro debacchatus , & igne luétuofiffimà cla- tiam exteriüs exulem,& extorrem voluerunt de omnia funeítavit,. &.cum primüm pra- ab hominibus inter quos tubarü clangoribus vus affsctus Ab(olonem poffedit, non folüm clafficum cepit ftatim obílrepere;&diffidium omnem ipíe à fe quietem abegit; verüm & pravorum affectuum incepit manus armare extra fe bellum indixit, ut pax exularet,tran. diftricto ferro, gladios nudare,acuete, vibra. | !lw- m quillitas perturbaretur, & omnia fus déque te, in acie jaculorum nimbos jacere, telorum lachrymis, & fanguine madida fubverteren- procellas excitate, pulvereas nubes , clamo- tur. Verüm dum transfoffo & pectore pen- res inconditos, pugnantium ílrepitus mili« duli é quercu Abfolonis pravus exhalavit af* tum, cypeorum collifiones , gladiorum fe&tus;ac regnandi defiderium , fimülque tu- ictus, nodtem,diem, luctum, neces, horro- mor ambitionis detumuit ; pax rediit , & Á rem vafta commifcere confufione , quá cotie 48 cranquillitas refloruit. ciduntur agmina, difrumpuntur legiones, Malus affe&us nihil non machínatur ad vulnerantur milites, funditur fanguis , ob» ( perniciem, nihil non molitur ad invehendam tegitur tellus fauciis, enectisque cadave- calamitatem, nihil non meditatur ad tur- ribus , & civitas ipfa Sichimitarum tota e- bandam tranquillitatem , pacémque cordis vettitur , domus expilantur, fale fparguntue abigendam; hinc evangelicus ille pater filii platee, foecunditasomnis impeditur; Abi- melechus occumbit, Sichimite flammis in- prodigi tamdiu patienter tulit errores filii indulgentis libidini, quamdiu pravus nullus tereunt , & ipfum Baalberith cinerefcit ade uftum. affe&tus fraternz paci. adverfaretur: at cum Has omnes (trages , cladésque cru- zeduce prodigo noviffet fratrem natu majo- entas nónnifi pravi excitárunt affectus , qui rem odio inflammari, ftatim cucurrit frater- plerumque audaciá plus quàm Scythicá,fzevi« . £ut,15, nam charitatem anxio corde fuafurus: Is4i- tiá plus quàm batbará , immanitate. plus gnatus eft, & nolebat introire : pater ergo il- quàm belluina feviunt , graffantürque, & i lius egreffus cepit rogare illum ; fed cur non ubique debacchantur pacem exterminantes , tranquillitatem deturbantes, & omnia horroe ftatim egreffus . eft falacem filium revocatu- rus? & non diítulerit flammam fopire indi- re, &ferali opplentes confufione. 3'&:». -æ. gnationis? reípondet $. Chryfologus: quia $. VII. f €or patris anxium variis artlatur motibus fíliorum ,. &5 suer diverfos pígnorum. cafus, Pravus affeit? efliintzs noceniior, genitoris. pietas flupefacia difiurrit s. quia "m exterims quivis armatus boflis : qidet fratrem. fratris reditu. mox fugari: plsque David Saulia timuit invidiam, quamvis ad clementiam pronior pater vide- qzm'm Goliatbi vires, t$ Leonis va- rit prodigum pluribus fordidatum libidinis 2 gquu, O'ungues, bus, adhuc tamen duris non ar&tabatur ango- ribus; cum fperaret fame retrahendum , & Avid cum pravi affectus iniquifl':mäs j ad faniorem reducendum frugem : verüm noviífet technasfraudulentásque ten- «um primüm novit fratrem natu. majorem diculas , quamvis aufus fuerit cum Dcemone congredi , non tamen . fuítinuit pravis turbari affectibus , odiümque in rede- untem fratrem minorer natu concipere, ti- malé affecto appropinquare, Jccupaverat mens utriüsque luctuofam ftragem, cruen- Saulis pectusnequiffimus fpiritus, cümque tam cladem ; ftatim exivit eum rogaturus, pharmacum abeffet , adeffe jüffus eft David, .w ' 7(.' ' ut pravum omnem -deponeret. affedum , à qui harmonico cantu fpiritum nequam abi- 1, Rg. 16. quo nil nifi fune(ti, ac cruenti fperati poteft. geret: Quandocumque [piritus Domini ma- 49» E(t pravusaffectus fpiritusille peffimus, lus arripiebat Saul,David tollebat citbaram, qui nil molitur ; nifi pacis oleam excindere €& percutiebat manu . fua , &f refocillabatur fetro belli ; & malaciam tranquillitatis 2e« Saul, & levius babebat: recedebat enim 4b fluantibus perturbare flu&ibus perverfarum eo [piritus malus , cámque citharze pulfu pu- 3üdi€090- f cogitationum : Mifit Domtnu [piritumpe[f- náffet David, ac viciffet Doemoncm, quem mum inter Abimelech,6$ babitatores Sicbem, ad fugam adegit; Goliathum non cithará, feu ut plures explicant interpretes ,permifit fed fundà , non pulfu fidarum, fed lapidis ja- affe&tum malum mutuum inter Abimele- &u profiravit 5 nimirum Gigantem vicit, chum, &Sichimitas: nimirum ad vindi- qui Doemonem abegerat 5 fortaffis,non prae- Cam flagitiorum non fuit ejaculatus & fum- valiturus fundà, niíi cheli hoftem fugáffet tar tà- Nemo interna fruitur malacia nïü þgäVis Affectibus fedatis, 222 tartareum,Doemonem viciffet. Repetitis txa-; muful'sque odiis abflinete : Per cbaritateus 414 Gd(dt-:. men geminati triumphi acclamationibus ex- fpiritus fervite invicem : omnis enim lex in . -afperatusSaul pravum incipit affectü fovere uno [ermone implecur . Di/ige.f proximum in perniciem victoris Davidis; invidiàlabo- /4glum ficut. te ipfum ,^ quód fi invicem mor- rat, livore corrumpitur, pacem , animique detis, & comeditis, videte ne ab invicem cone tranquillitatem abigit, fluctuare perniciofis fummemini , quafi diceret, G diffidia intet incipit motibus; jámque malé afle&tus in vosexoriantur , fi canum inftar vos ipfos Davidem infurgit Saul : Non reclés ergo ocu- mordetis, procul dubio confummemini : Vi« £ j li Saul af[piebat David à die 1lla. ces fiquidem Dcemonisgerit pravus affectus, 8 Verüm cámque non poft multumtem- quem fovetis, multámque vobis ipfis;ac lu- poriseffloxum, iterum Saulà Doemone ve- &luo(am adferet ftragem, recté S; Ambrofius: Ip eyiftoly 4d xaretur, adhuc Davidem accerfitum voluit; Manifeft um efl quia diffenfio fratrum inimica Galas 3. est dile&lsoni , ideo monet , ut. pacifici [int quamvis populorum repetito plaufu fibi mi- nime gratum ; jufíítque confuetum adhibere profecientes in bono ; contentiones enim ge« alexipharmacum,quo Dosmon fugz fe daret; nerant jurgium , cujus frucius efh vita coue obíecaterus Davidi; P/allebat manu [na fi- fumptio : G quidem utriusque altercantis, | l.xu' 'H:O eut. per fingulas dies , tenebátque. Saul lan- quia dum quisque livido dente zmulum im- £cam , C mifit eans putans, quüd. configere petit, remunerationem patitut , ac confumi« puíjet David cum pariete. Et declinavit tur, j David à facie ejus fecundó : & cum | contti- Nil hominibus magis noxium , nilte» terit tartareum hoftem Davidis pfalmodiá trius pravo affectu, cujus impetu qua(i ex- fuiffe depulfum, & ipfum Davidem ceci- tinguiturlumen rationis, vel eas offundit niffe, non. videtur telum à Deemone | fuiffe cacitatis caligines, ut quà fit eundum non contortum , fed.ab invido Saule jactum. videat, turbatürque animi tranquillitas, & Sed cur David, à quo tartareus fugiebat ho- totus homointus confunditur, & nifi primo ftis, flatim aufugità Saule? fi non . timuit ejus obfiftamusaffultui, nifi arcem mentis congredi cum Goliatho , cur praliari cum cuftodiamus, facilé evertimur , five ex uno; Saule expavit ? fi vel folo lapidis ja&tu gi« vel altero noslatereaggrediatur: cüm pra- gantem profiravit, an non diftricto. gla- vus affectus in omnes, ferales fuas. fpargat dio pugnare pétuit cum Saule? Verürinon flammas ; debemusfronum eidem fílatim timuit David Saulem , íed in Saule pravum injicere, ne conceptus ignis in incendium Epiff, X8. affectum, effaratum extimuit (piritum,quem exctefcat, Jn omnues perfouas aix Seneca : ex- fugà maluit declinare , quàm cum ipfo con- arde[cit bic affeclus tam ex amore nafcitur, gredi: approximavit David Sauli à fpiritu quáam ex odio: nou minus inter (tria.quam nequam exagitato; fed fugiitSaulem à Doe- inter lufut , €8 jocos : mec interefl , ex qua mone liberatum , non quód Saulem expa- magna cau[a na[catur s fed in qualem per- veíceret; fed quia in Saule pravum timeret veuiat animus , fic jauis non refert , quam a'ffe&um. e. magnus fit , fed quà incidit, nam arida fcin- Erat Saul malé affectus in. Davidem 3 tillam quoque fovent usque in incendium * L. f2 invidiá ob geminatas acclamationes populi , loquitur Seneca de ira, quae etiam ex lufu, & ob choros puellarum plaudentium Davidi , joco fuas haurit flammas , quibus exarde- torquebatur; livore corrumpebatur , ideó. fcit; & ficut ignis cumprimàm- accenditur ue in homine.timuit depravatum affectum, in palea , vel arido ligno faciliiis extinguitur, malvítque cum doemone congredi, cum Go- quàm f1 uberiores enactus vires incremen- liatho pugnare,cum leonibus dimicare; quàm tnm fubeat flarmmarum ; ita cüm primüm cum malé affe&to Saule converfari; nec va- infurgunt, nósque impetunt pravi affectus jh nam fuiffe fufpicionem depravati affe&lüs, facilius flernuntur ; quàm fi toto impetu edocuit effe&tus: etenim qui à Doemone exa- irruant: eisdem tamen femper obftandum, gitatus telum non fuerat ejaculatus, pravo quia üt ait Seneca : Nil eff tam difficile, & Libnade inas mox armatus affe&tu fagittam . in Davidem arduum, quod non. bumana mens . vincat, contot(it, & ut ait Bafilius Seleucieníts; Pau- nullique funt. tam feri, & fui juria affeclusut Ofwt. rc; lum à Demonis exitu levatus Saul, && adver- non di[cipliná perdomentur. forum detersá caligine in Davidem , quem ra[entem cognoverat baflam ejaculatus me- $. VIII. :.VR!'JE' dicina pretium cedem obtulir, Quem Doe- mon nen impulit ad Davidis internecionem, Ne praui intus a cUus mentis hunc pravus affeétus coégit ad pretium mee arcem evertant , i id fludii incumben- dicinz cruenta czede compenfandum. dum efl; me per externorum [eufuum EL Quid pernicicfius, quid feralius pravo januas ullus zsdem pateat ac- affe&u, cüm bencficia vulneribus compen- ceffus. fet? plus nocumenti intulit pravus affectus 'Eceffe eft invigilemus , & inconcuffá in Saule, quàm hoftis tartareus, Hacque pe&toris firmitate primos przefertim PL ratio, cut D. Paulus Galatas prefervaturus à PÁ ferali excidio omnes juffit pravorum radices impetus coérceamus , ne tranquilli- tatem ab animo abripiant , quia ut Lac. ti — aüï:&qum divelli, omníque ftudio à diffidiis, Cám 226 Differtatio X. L Càm fortis avimatus cuflodit atrium Vam in tulit s tatlus contigit , ! iguem Moleþi: n nifi cuftodiantur fenfus exteciores ; nifi fros« pace funt ea, qua po[idet ; noufufficit, fi for- büitudine (it lorica:us, quia nifl excubet , in num oculis prefertim injiciatur , menteime pace non erit; imó nec fufficit, folas excu- effeminant , cereámque reddunt ad quasque libidinis fufcipiendas titillationes * oritug bias agere; ni(i etiam in attio vigiletilhidque diftriélo gladio cuítodiat: nimirum non enim hujusmodi effzminatio, feu in vitium fvfficit muniiffe cordis arcem firmo propo- pronamollities ab ea corrupta voluptate, quaenobis congenita , intimísque indita vi« fito, rectáque intentione , nifi ulteriüs cuíto- diantur atrii portze, feu corporis fenfus, per Íceribus, contagione fua totum inficit homi- quos; quaít per quasdam patulas januas pra- nem; per has externorum januas fenfuum pa- vorum affzcluem inanima eftingreífus: per tet pravis affectibus aditus in intima mentis incuriam enim in cuftodiendis fenüibus fimus adyta, ubi fugatá tranquillitate , profcriptá p«ce; turbulentiffimi in. no(tram perniciem & nos incurii, prorfüsque infenfati: funt cor poris fenfus patentes illz janua, per quas infurgunt motus, quibus difficilius obfiíti« thus. ingreditur pravus affeCtus editurus enormes $1 Cuüoäiendum eft atrium , oninísque 83 in animo ftrages, in pectote clades, totámque everíurus interiorem Rempublicam. — INon intercludendus aditus , ut ne rimulam quie dem inveniat pravus concapifcentiz affe&tus, imitemur Celtas, qui januas edium mnun- quam claudunt , & quorum propterea acdes per quam intus poffit irrepere blanditiis, ac Ítequentiüs expilantur. lenociniis eó nocentioribus, quo lztiüs noe $*. bis videntur arridere; ob(iftendumtoto ni- An non reperiuntur Celtis perfimi. fic les, qui fummá imprudentià, & incurià fu, totísque viribus eft pravis hifce affectis patrentes laté fenfus, & apertos habenr, & bus,ne januas exteriorum fenfuum occupent; ad omnia excipienda paratos, ut infidiantem quia fi femel iisdem adhaferint |facile ipfa pravum affectum , & ad portas volitantem, potiuntur arce? poffeffio (iquidem ,' ut lo- quuntur Jurisconfulti acquiritur , tametíi cüm Doemone videantur velle invitare ? Lue eíteorum infania, qui cum utane per angulum quis ingrediatur: quod vel -geüda fané ^ tur íummáà licentiá ,. feníumimque effroenata inaxime verum in ipfis pravis affz&tibus, qui libertate, oculos femper adaperiunt huc, il- mediante fenfuum voluptate tutam ad ex- lücque vagantes, geftientes,lenocinantes; aue pugnationem arcis, feu mentis, viam fibi flernunt. Neigirut nobisbellum indicant, res prurientes,. & quibuscüinque excipiendis inhiantes; ta&us ad lafciviam proniores, a- noflram evertant tranquillitatam, mentéme liósque fenfus it a folutos, utiisdem folas que expugnent, omni ftudio, omnique fo- lluntar quotquot licitudine cuitodiendum eft. exernorum fen« aucupentur voluptates: fa indulgent fenfuum libertati , fi tutcs fe cre« Íuum atrium , hocveftibulum vallandum eft : | ü.tg.u- arctiori cuftodià, ne ab animi dejiciaraur: dunt, (1 periculo vacuos [e autument, fi pra- | fidio fidant proprie conftantiz ; quinimó tranquillitate: non fufficit fortitudine pectus vicini funt exitio, proximi pracipitio, qui armáffe, nifi inftar centoculi Argi cuítodize invigilemus noftriatrii: etiam Samfon for- fenfuum obfequentes lenociniis , & haurien- tes utrinque voluptatem , adapertis fenfuum titudine loricatus terrori fuit Philifteeis, & januis, omne genus licitae, & illicitze delecta- nihilominus quia fui atrii incuriofus, quia e« jus cuítodiam neglexit, & in foemina gremio tionis apertis ut aiunt ulnisexcipiunt; pete inde ac lucri causá caupo exteros quosque ho« recubuit, quem Philiftzi armato agmine in €ampo nonvicerunt, pravus affectus in finu Ípites: non mirum fi pravi plerumque ingre- diantur affectus , qui mentis noflre expu- foeming proftravit;pravisque amor,quem in Dalilam fovebat, fuo telo confodit. Nihil gnent arcem, pacem ex corde abigant, tran- profuit Salomoni Sapientia cumprimüm nee quillitatem & mente dejiciant , fibique fubji- Jnge ciant animi potiores etiam facultates, quas glexit foeminas alienigenas à fuo abigere flectant, quà magis iisdem libuerit, Nifi confpe&u: pravusenim in " easdemaffedtus fenfus exteriores froeno coérceantur rationis, ex fpecula eum dejecit rationis, detrufitque nifi iugi, vigilique cuftodiantur excubià;patet in ceenum pudendarum turpitudinum. Quinimó nec atrium cuftodiffe fufficit aditus ad pravos quosque affe&us, ob fenfus $9- fiquidem absque cautela cuftoditos cupimus, viro forti , fi fortior fupervenerit , quia h Wl iralcimur, geltimus, invidemus, amulamur, fí fortior eo fuperventens vicerit eum,univer- LUne n amamus,lztamur, dolemus, odio habemus, f& arma eja. auferet , $n quibus confidebat, deideramus,foliciti fimus, & id exequimur, € fbolia diffribuet , ubienim validiores fue f quod feciffe nos poítea poenitet, perveniunt vires, cedunt, qua pracefferant, Ubi igitur per fenfuum externorum tametfi fortitudine gloriarentur ; quia à fora $7: tiori fortis vincitur. januas in mentis arc& ingreffi fuerint infolee Non fatis eft,pravum femel viciffe affectum; non fufficit eum pro« ícentes, pravique affz&tus , actum eft de in- terna animi quiete, de pacatacordis tranquil- ftráfle , nii omni armorum genere fpolietur, | litate: refpexit oculus, ait$. Ambrofius: & nifi viribus deflituatur 5 alioquin fi fortioe De fugifä— infurrexerit ; etiam victorem proflrabit, & feufum wuentis invertit; audivit auris , G in- euli £Ap, t zeniionem inflexir, snbalavit odor, 69 cogitae de eo, à quo fuerat ipfe viétus, triumphos haurigt; occafiones ad turpia; ad indecora ; tiontin impedivit , 6s libavit, G ;zfvjm:n f'$* 9f Nemointema froicur malacia, nifi pravis Affe&tibus a ÓT Bd fceleraarma funt , quibus pravi muniun- vid quamvis de longé mulierem . viderit la- tuf affe&us: declinandz occafiones ad fce« vantem fec in fonte, adhuc ex frigidis illis la- dera funt , /ut hoftes exarmentur: nec fuffi- ticibus zeftus , flammásque haufit concupi- &it, partem abftuliffe armorum,fi adhuc ho- fcenie; mulier longé vifa propé concupi« In Pjalm.ses &fti relinquamus;unde validé poffit nos impe- fcentiam movit,S, Augutlinus, De longe vi- €ere. Etiam David licetbellica munitus fore dit David illam, in qua eap ius eþ: anulicr titudine , eó quia folos oculos curiofitati long?, libido propé. permiferit , fauciatus in corde à pravo affe. Quamvis David bellicá fortitudine at- 60, élu in Bethfabéam foedé cecidit: cüm poü matusfuerit, quia tamenatrium füum mini- epulas horas pomeridianas diurno fomno mé cuftodivit, quia pravo affz&tui per oculos ilediffet , in domus regia folarium refrige- aditum aperuit, quo mentis arcem ingrede- zantis aüree captanda causá adivit: ubi in- retur, fcedé ftatim cecidità pravo, quem in- - £üftoditis oculis, quia fubje&tam hortulo- troduxerat proftratus affectu, Neque tran- rum amcenitatem luftravit, ubiager irri- quillitati, cordisque quieti, à quafuerat de- guus, comz arborum, fufurri avium , fon- jectus, quamdiu titillanti indulgeret concu« xium fpecula, rivulorum pellucidi latices, pifcentie ; proprizque fatisfaceret libidini, U aquarum decurrentium murmura plurimum reftituitur; id enim habet pravus. affectus, . pon Íclüm oculis attulére oblectamenti , prudentiam fimul eliminare, & tenebras of- werüm etiam auribus lenocinii; contigit, ut fundere cacitatis;ad id lapfus etiam fuit im» gunc Bethíabea contra folis ardorem fe ad prudentizs David, utpatratum à íe crimen falientem fontem incautiüs aliquantum re- fuis etiam aperuerit famulis ignorantibus giudato corpore fe ablueret, laícivientesin- quid animo defignáflet Rex, cum jufferit ad Íe Bethfíabxam evocari. Xerherbarum virores, cum floreret ipfa z« Quàm potens; &ate; in quam cüm Rex oculos injeciífet;adi« quàm validus pravus affe&tus ! cum Davi- £um per eosdem právo conceffit affe&tui, dem; quem necleo in fylva terruit, nec ut» quo cepit ftatim turbari;ac pravo amore in- Íus in campo lefit , necGoliathus in caítris flammari, mifitque exquirendum de genee perterruit, nec millena tela fregerunt, hunc xe, nomine, vitz conditione, cümque omnia vel unicus pravus affeCtus edomuit, vicit, figillatim didiciffet;cüm fibi tunc Rex debuif- proftravit, Quiàm fcedé labiturhomo cum fet imperare,;pravo affe&tui maluit infervire, brutz voluptatis zeflrro exagitatur ? Quàm. ac praconcepto famulari amori: accerfivit vecors David ? cum primüm cepit à pravo sulierem ad regiam , quam de fni córporis occupari affe&tu in baratrum preceps ruit etiam interpellàvit ufura, & illanil oblu. fcelerum, ceciditque ab omni mentis trane Ctata,deliderio fatisfaGura Regis, in fcelus quillitate; cordisquepace: ibi nulla quies, proruit; Cecidit David cum primum & fom- | 2QRegu! '! ubi pravus affectus prevalet ; quia ut fcit& xio furrexit: zcetdit ut furgeret David de Chryloftomus: que potef? effe weluptas, ubi Fiomil;s.de fivato [uo pof? meridiem. Oh quàm procli- metus ubi difcrimen, ubitantorum malovum 'war?is Ifait, vis ttanfitus ab otio ad vitium ! à cibo, expetiatio, ubi tribunalta, ubi. accufatsones , potuadvenerem ! recté Diogenes pravum ubi Tudicis ira, ubiruina, ubi gladius, €9 amoris affectum negotium dixit otioforum: Carnifex , nbi baratrum, ac deploratio ?. €9 non tot fcintillas exardefcens fornax ejacu- ponanus bac omnia tolli, quomodo feret £O* latur, quot pravos affsctus fufcitat mens o- frientiam rvedargueutem ,. quomodo fuffine- .*io marcefcens: fomnus ille diurnus;& po- Uit ceeloflis Guria fententiam , 1tibunal illud, smneridianus, doemon fuit ille meridianus, à quodneque pecunia corrumpétur , nec adte quo poítea enixim petitt liberari : fagitta pra- latiouibus acquiefcit , uec potentia reprinim vi amoris volavit in die, & lethale inflixit £ur,4uec suendacio eluditur. H vulnus ; unde caütior fa&us petiit, ut cave« P(as9o, tet 4 fagitta volante in die, à negotio per- $. IX. ambulante in tenebris,ab incur[u 6* demonio ameridiano, Quàm infidiofum fpeculum fce- Pax cordis non paratur , nifi pm- minea formofitas! cüm etiam procul afpi. vis emuibus affcttibus bellum i2- cientesurat; quàm dolofus arcus! cum fimul dicatur. telum jaciat, & vulnus inflizat lethale; reécté 5 6I« In P[al,50. Auguüinus, De longé vidit illam , in qua tde- On folàm pravus lafcivientis amoris , puus eff : mulier longé ; libido propà. Alibi e« affectus internam corrumpit pacem, W,i!h rat,quod videret : in tp[o unde caderet. Quàm evertitqüe animi tranquillitatem, & fubdolus, quàm .nequam pravus affectus ! procellam excitat, quà mens fluctuat, impel- blanditur àlongé, ut proximiüs feriat ; emi- litárque adnaufragium; verüm, Galiicor- FENEDTUMES nus. allicit, ut cominuüs enecet ; arridet, cum ruptiaffectus in id unum conípirant, ut ho« diftat,& lachrymas movet.cüm adelft,pulchre ininem àtranquilla pacatz mentis malacia S.Gregorius: Jafcivis Davidis afpettus fcine dejiciant, turbéntque, ac inter offüfas ceecue tillafuit, que cumin paleam , feu femineam tientis appetitus caligines pertrahant in e&i- formam incideret, momento vapuit flammam, tium : unde beatus fané ille, qui fibi invigi- & fedi amoris excitavit iacendium. — Intueri lans hunc vitioforum affectuum à fe procul non licet, quod non licet concupifcere, Da- abigit exercitum ; hi vere funt beati pacifici, E qui *» Verani de Affeiibus Tem, L, « ^ 2 hs 8 Differtado X, : qui in fe ipfis depravatis sffz&tuum motibus nifi bellum przcefferit ,. m quoä(:;nguxs frzna injiciunt , pravásque ommes paffiones non effunditur , lachrymz pletumque fune animi componunt, fubjiciántque rationi : hi duntur, quibus concupifcentiz flamma exe veté beati,& pacifici, qui carnisconcupifcen- tinguitwr; fi humano cruore, non rubet tiis edomitis pacis oleà femper virent , eó tellus, madet tamen frons pugnantis genee quia mentis ratio non finat reluctantes ine rofo fudore ; fi non cadunt multo confoíft furgere depravati appetitüs affectus. — Haec vulnere homines,profternuntur tamen quot- eít; illa pax,qug nafcente Chriíto fuit homi- ü à US, ot inibrgunc concupifcentige pravi aíiee nibus bonz voluntatis ab Angelis proclama- ta: Et fubitó fatta efl cum Mugelo multitu- Lbd Sed quze affinitas terrenze pacis cum . 63e do militia celefiis laudantium Deum , &$ di- celi gloria? Gloria in altiffimie Deo, & i. ruc,a, m eentium gloria ín altiffmis Deo , & in terra terra pax , an quia re nulla Dei gloria am- ax bomintbia bone véluntatis: hoceít mul- plificatur ubetior ,. quàm in terris pafttorum - titudo militiz coelettis hanc pacem annun, concordiá? inducitur enim in terra pax ho« tiavit, quia nonnifi per arma, & pugnas pax minibus non quibuscunque , fed bonz vo- cordis, animíque - tranquillitas obtinetur , luntatis , uti fuerunt. paftores Chriíto nae Ícente; & Chri(to nunc mortuo funt in Ec quia nonnifi poít relatá tríiumphum de pro- ítraris rebellantibus affectibus pax ifta in- clefia l"rzefules, feu pattores dominicum pa- Mu venirur; non eft pax, quam conflictus non Ícentes gregem, quorum pace, & concordiá praceffit, non floret hujus pacis olea , nifi vel maxime in terris divina gloria dilatatur, . cüm are(cunt;viribüsque deftituuntur pravi ac incrementum fubitz tametfi fint paftores in animo affeclus ; non crefcit, nec viret haec omnes bonza voluntiaris, hos tamen plerum. !4 olea, nifi radicitüs evellantur luxuriantes ab- que zelusin divería,imo & inter fe íe contra- jetes pravorum affe&tuum, ria abripit, & unius fententia adveríatur pla- 62, Naícente in terris Chrifto,defcendit de citoalterius; & quia quisque proprio mo» colo multitudo militiz , non tamen ut coeli veturzelo, nonnifi difficulter conveniunt , milites bellum indicerent hominibus , íed coharéntque fimul; utfacilias plerumque (í ut pacem inducerent ; utindefciremus eum concordent homines malz voluntatis , quàm coelefli tandem recreari pace, qui militem paftores, quos zelus, &bona voluntas in egit, qui pugnavit cum fuis concupifcen- divería diftrahunt. Optanda in terris eít tus, qui irafcentem fuübegit appetitum, qui pax paftoribus bonze voluntaus , ut gloria In terrisinermium cum mundo conflixit, Altiffimi dilatetur inter homines , Gcani eít pax; cum bellum armatos congerat ; undique poffit gloria in altiffimis Deo. Ple- gladios apparet, & reliqua bellica inftru- rumque qui inter paftores zelus dicitur;affe- étus eít animi vel invidentis, vel zemulane menta coacetvet , quibus furori miniílre- tur, odio debacchanti inferviatur - fed ine tis; & hic coércendus eít , ut fuum exere verio ordine in callris Dei otio indulgen- ceat imperium, fceptrümque ftabiliat. tes, & arma detrectantes fevo exagitantur À vera cordis pace aberrant, qui hos ex« 65 turbine paffionum , contra quas nifi pugnent, etrantes animi motus non compefcunt , & Vidi expugnantur ; nifiacriüs infurgant , foedé iis, qui inferviunt,jugiter fluctuant. cadunt: bellum decet Chrifli milites, ut in- ad triremes damnatos quasdam habuiffe re- terná recreentur pace 5 ut vera fruantur a« morum inducias, nonnullaslaborurm fer1as; himi tranquillirate, ineundum eft hoc bel. ut defatigata membra indulgentià quietis lum contra rebellantes utriüsque . appetitüs reftaurentur : fed qui fluduantibus famu- concupifcentis , & irafcentis depravatos affe- lantur affectibus , quieto nunquam vivunt &us: difcin&ctum voluptatis mancipium tot animo,; quia unus ex alio cogitationum patitur irruentes in fe hoítes , quot infur- naícitur tumultus ; hinc monet nos Eccie« . Caps15, gunt víia. Quod enim fertur Moyfi con- fiaftes , ne pediffequi fimus concupiícen- tigiffe ; id. Chriftiano militi obtingit; ibi tioarum poff. coucupifcentias tuas mom eas, enim cantus exauditur, & exultatio, ubi Naturam equi videtur appetitus rationi re« armorum fremitus perílrepit ; ibi trium- luctans induere, plerumque refractarius L;5-4.in]; phat vera tranquillitas, ubi internà pugná eft , & tunc freno coércendus ; nonnune (g, rebellantes profternuntur appetitus; ibi pax quam defes , & calcaribus tunc urgendus $ furgit, ubi priüs cadunt ,. quàm infurgant & nunquam reluctinti induigendum, quia 6 ä contra imperium rationis obftrepentes mo- ut fcribit Apoftolus ; $r /eeundüm arnem .A Roma- tus concupifcentiæ: vix in interno certa- vixeritás moriemini ,. (i fpyritu facia carniís nos $ Inine à tympano tuba diítinguitur, quia mortificaveriti , vivetts, nimirum nifi pra- pacistripudia , armorum mifcentur fragos vi in nos affectus profternantur, ipfi nos ribus: eít enim pax cordis bellum pravo feedé profternunt, enecantque, fin veró car- non folüm indictum cuique affe&tui, verüm, nis concupifcentias coérceamus, furgimus ad victoriam. N G peractum: hinc Chriftus fuis pacem re- li&urus Difcipulis, gladium iisdem impe- Servus efíl; qui proprio obtemperat ravit : quique pacem dedit, bellum fe intu» appetitui; famulatur concupifcentiz , cui. ad nutum paret : thius aucem , Ífi prae " fgtqtur; quia non paratur paX vera; Vosg 'Nemo internà fruitur malacia nifi pravis Affe&tibusfedatis. 229 wos quosque affectus coérceat , fle&átque potiantur beatitate, fi veneri addi&ti foedis ' prout ratio confultius dictavetit nemo ma- libidinibus fuas expleant concupifcentias 5 jus obtinet Imperium , quàm qui fibimet im- fed morbo laborant, & pravis infeGti con- perat ; quàm qui ipfe fuieft Dominus; nulla cupifcentiis zeftu febrili flagrant ; tefle enim eít fervitus deterior , nullum durius famu- Ambrofio : febre libido flagrautior eff.gra- Lot, 6is litium, quàm fuis fervireaffectibus; neque viásque inflammat , &5 pracipitat : fed ubi: ulla gloriofior victoria , nec illuftrior tri- quis refipuerit à furore , tunc confcientia vi- umphus, quàm fe ipfum viciffe, quàm pro- fs aperitur , & fui. unusquisque facinoris priasprofligafíe paffiones. Affectus veró pudendam turpitudinem erubefcit : nemo eà, . LA h fuos is vincit,qui eisdem non vult fervire quam fibi fingit-, putat perire felicitate; ,2. Lib, de 3a- fervit autem ( ait Ambrofius . quicunque G nemo revera eft, quem fita hec beatitu- ob C VIT u ppi f*angitur , vel deleclatione irretitur , do non pertrahat in exitium. — Auri fames vel cupiditatibus ducitur , — vel indignatione ad omne fcelus accommodatum eft calcar , exajperatur , vel smaerore dejicitur $ hoec elt non fedatur defiderium lucro, fed incita- turpiffima illa fervitus, quà quis poft fuas turj non extinguitur congeftis divitiis aur& abit concupifcentias , quá proprio obfequi- fitis, fed uberius exardefcit; non quiefcit tuf appetitui, quà finità quovis impetu re- concupifcentia, fi foedo volutetur in coeno luctantis affe&ustrahi * seque ulla eff fervi- libidinum , fed inde überiores nacta vires KEP':/*'-*W . 15 turpior ait Seneca ? quam bac woluntaria, acrioribus motibus fenfum ftimulat : odium; eum alius libidini, alius avaritia , aliue am., & invidia pertinaciffimi animi morbi, nifi in birioni fervit, elt e& turpior, quia volunta- incunabulis pereant, cum homine fenefcunt, ria; G có fervitus durior, quo libera: vir quem jugiter torquent, dilacerántque. Gula enim malus quamvis regnet, non imperat, €ó plus caflitati nocet, quó uberioribus nu« fed fervic, G quidemnonuni tantüm Domi- tritur illecebris ; nifi hi omnes pravi affe- . no, fed pluribus , quot funt vitia, quibus in« &usà recla deileclentes ratione coérceantur, | dulget ; gppetitus, quibus obfequitur; cons neutiquam reor fperandum fore , ut iisdem cupifcentiz, quibus famulatur, é6, inferviens interna donetur cordis pace;ac vee ÓH Tot funt cupiditatum genera , qubt r3 potiatur tranquillitate, humanorum vultoum formz, que tamet( Exeítuantis concupifcentie: motus re- 68. ex zquo fint omnes forma hominis, maxi« frigerandi omninofunt, & extinguendi coc- mam tamen invehunt varietatem : perinde lefti nive,feu culturá pudicitiz, ftudio vir» hominum concupiícentize, & affectus rationi tutis, cuflodià caílitatis : ad id autefn ne- reluclantes; plures enim foedá exeftuant li- ceffe eft abigatur torpefcentis naturze frigi- bidine, alii exardefcunt irá, illi corrumpun- ditas; excutiatur humana fegnitiei glacies; turlivore, alii torquentur invidià , multos quia ebullientem animi peftem fovet potiüs, odium exagitat s hosamor , quó vult trahit; quàm extinguat: pellucidi puritatis rivuli nonnullos triftitia affligit; quosdam gaudi- catbones obruunt defolatorios,quos zeíluans vum exhilarat, plerosque fpeserigit; & de- concupifcentia accendit. Cum primuüm 6 fperatio alios deprimit, proíternit , agítque zílus fuos emittit ardores extinguendus eft, pracipites in exitium? ille auri amore ca- nelaxiüsferveat: Í1 enim tunc cohibeatur, piur, hic defiderio honoris ardefcit; iíte facilias languefcit; neque fufficit ad animi «amzleonte vanior aurà paícitur populari; invehendam — tranquillitatem, unum pro» aliusgloriolam aucupatur, isambitione in- flráffle relu&tantem affedum , fi infurgant flatur, & quia omnes pravis fuis inferviunt alii deteriores, quibus vix obfiílitur, affetibus à vera exulant tranquillitate; cum Sunt qui efculentorum profílraturi ap« nemo ex iisdem fit, cujus animus fluctuan- petitum gulam cepis torquent ; fed poculen- tibus non exagitetut cogitationibus; & tis indulgentes repetito hauftu fibi querunt quamvis nemo fit, qui putet ;hos inter flu- ï'?lu: exitium, — Alius diu tacet , licét plura con- - &tus naufragijs obviare; finguli tamen vel tra feconvicia audiat , fed dum linguam nolentes exitium quaerunt , quia ut recté D. coércet filentii froeno , atrze bilis bitumine Lib.4,int; . Gregorius: Reprobe menti valde placet,quod cor inficit, Alius ad normam virtutis com. / Reg.c./*, concupi[cit ,. fed in eterna pana quod es mo- pofitus dimiffis in humum oculis,defiderium dó efl dulce, amarefcit. coércet curiofitatis; (ed ambiens dignitatem 67. Butant ventri, & abdomini addicti in aliquam utilitati ftudet,non modeftiz litat, efculentis, & poculentis felicitatem enan- Nunquam profítratus affe&us veram inve- 4j uf cifci , fed potantesexitium ebibunt, hauítu- hit tranquillitatem ; fi huic alter fuccedat , ii h que necem demittunt in ftomachum, Cre- qui rationi reluctettir? refcindendi funt o- dunt alii fe beatos fore, (1 auro inhiantes mnes, radicitusque convellendi; non fuffi. fuam poffint fitim explere coacervatis divi- cit unum, vel alterum amputáffe ex annoía tiis; vitiis tamen divitiis affinibus fimul in- quercu ramum ; nifi tota corruat , infur- . dulgentes pretiofa virtutum fupelle&ili ani- gunt, pullulántque alii, — Vernans Amygda- murm fpoliant , & pannofam , vilémque pau- la facerdetium Aaroni fpopondit; fed tota- pertatem , ad fe trahunt , licét putent. di* liter recifa; tuac preeconio fuit illuftri, cum vitiis affluere : fperant plures fore , ut verà à caule precifa florere am pliþs non 'potuit, Varani de Affeciibus Tous, 1. MoQ»^ .Ffz l * Differtatio X. 230 L] Molamïügï aquarum impetu a&tam dies,no- neq"ue platahï cotonantur ad pompam,prorti- &ésque volvi, nemoeftqui miretur : miras ptiüs via fternitur ; & rcétee femitze aperi- zemur tamen, fi fluminis curfui obfiftens in- untufr. Si internz tranguillitati, fi core terquiefceret; perinde, ac fi lapis éíummo dis paci, fj Chrifto optamus viam fternere; cclo deoríum delapfus quielceret. pendulus opus eft, plantas omnes pravoram affectuum ^ jnat£re medio: nunquam quieícit, qui pra- non folüm in caule amputare, fed & radici- f ?vis fuis affeclibus finit fe abripi, jugiter tor- tüs convellerez eradicanda eft Ficus, cujus quetur , nec inde mirandum, cum ea fit foliis perfzpe contecta fuit turpitudo : con- concupifcentis, G iraícentis appetitus indo- vellenda eft Cedrus ,' cujus fructibus aureo les, ut perpetuos commoveat in corde flu- depictis colore; quis divitiis mnhiavit, vitiise &us, in animo cogitationum tumultus, que indulfit : excidendaeftPlatanus, cujus o Nemo ett, qui ftupeat, per tot fzculo- frondefícentibus coronis ,, tumido ambitu rum feries perniciffima coeli vertiginein oce concupivit quis honores, Gt dignitates: era- caíum ab ortu circumactum jugiter folem ; dicandz funt omnium pravorum affectuum — tametíi ex perpetua illa rotatione , nullum arbores, ut animus noller convertatur in videatur vitium contraxiffe , nulla defeciffe — defertum, poffitque Chriflo , ac internze laffitudine ; omnes tamen eum depradicant, tranquillitati viaparari: nondicit Joannes quód ad impetium Jofué pauculas horas füb- parate viam Domino ; fed viam Domini , ftiterit , quieverítque; occafuro foli ' incla- nimirum parate viam, que non íolum ïifw & Y0O» mavit invictiffimus Jofué So/ coutra Gabaon Chriílo pateat , fed etiam virtutibus omni- we movearis, Gtítatim (letit fol, ne flaret bus: flternitur autem haec vía virtutibus 4 ulterius Amorrhzus: fol ipfe ftationarium cum pravorum affe&ctuum obices removen- Íe militemexhibuit, quo ftativam in caftris tur. Aperiebatur olim Romz ovanti Cae« Amorrhzorum fortunam profterneret ; me- fari triumphalis via, perquam tamen non tam diítulit diei atringere, quoDux fidelis folus victor incedebat , (ed & reliqui, qui almas ad poftremum usque demeteret;quie- uriumphi aderant fpectatores: aperire viam vit fol, ut Jofué Amorrhaos vinceret, ut Domini perinde eft , ac virtutibus. omni- LR bus iter (ternere , ac. vitia omnia penitus pogna utrinque inílituta acriüs effervefce. ret ; quia nimirum quies animi non invehi- eradicare: alioquin f1 non convellantur ra» tur , nifi interiori certamine pravi profter- dicitüs, fed rantüm amputentur rami, qui nantur aífectus ; nifi de iisdem expugnatis flernunturin via, ornatur quidem iter traüe gloriofior de'eratur triumphus, Neque hu- feunti Chrifto, fed non aperitur via incor- jus victorize triumphalis palma . colligitur, de : Mattb, a. lj autem cedebant vamos nifi radicitüs evellantur quotquotin nos pra- de,arboribus , $ flernebant in via. quia € vi prqgerminantafïeäus, & in deferco cor- radice non eradicàrunt pravorum aff.ctuum dis, íeu in intimo ments receffu Deo per przcelias arbores, non revulfz ha tuerunt; ftudia virtutum via fternatur, & recte ape- fed earum rami in via duntaxat ftrati: licét riantur íemitz perfectionis, ex pravis affzclibus partem . aliquam . quis 7e. Idque cauía fuit , cur Joannes Baptifta Deo litet;. nunquam tamen nif1 radices ae totis lateribus inculcaverit populis in de. vulferit, zffefctum totum litabit, - V "ferto peenitentiam, & proculab Urbicis tu- Repullulant quiex annofa quercu ante ? qmultibus viam edocuerit falutis: 7ox cla- eïfuic 495 putantur rami ; G pravus plerumque reci- qnantis in deferto parate viam Domini , re- fus affectus incrementum fubit virium, & £a facite in folitudine femitas Dei. nofrri. iniurgit valentior , ferocit truculentior, E« tiam czefi in Chritti triumpho rami de arbo- Verüm fi fponfa hortus eft ad omnem flo- rum elegantiam confitus , cur fponíi Pree- tibus , quamvis in via flrati , ad fupplicia curfor, cur ]oanfmes Baptifta in deferto cla- pauló pofít iter apervére j fuit enim trium- mat? cur potiüs non exclamatin Jerufalem? phus ille tormentorum feminarium , & qui cur infolitudine, & non potiüs in- peram- ramos duntaxat de arboribus praciderunt, plo Urbis foro ; ubi hominum frequentia quia totam plantam non eradicárunt, nec revulías arbores firaveruntin via, íedtan- eít major? quia in horto difpofite ad ocu- lorum delicias lafcivientes florum areolze, & tüm ramos, ideo crucem non pluribus di- excultee ad amcenitatem arbores ; ut etiam lapfis diebus adornárunt. Neque plurimi erecta in urbe palatia, zdificatze ampla do- fecit Chriftus pompam . illam , in qua nec z. ng.z [n mus , non permiferunt , ut Przcurfor Chri- claudos erexit, nec furdis aures apervit , nec Ííti viam Domino exsequaret. czcis vifum reítituit , nec mortuos ad vi- Non tadet agricolam itineris in defer- EL tam redüces revocavit, fed compaclo fla- £um, fedruinzin excultó campo; non toc- gello nundinantes in templo ejecit, quia ta« 3j det hortulanum viz extta urbem ,. fed de- metíi ramos Chriíto obtulerint , plan« vaítationis confiti à fe horti ; nec . libenter . tas tamen adhuc in corde nu« amputat in caule pinum ; neque € radice Ce- triebant. drum convellit, quam novit effe obítaculo parandæ Domino viz, In folitudine veró l L &bi neque Cedgi luxuriant ad voluptatem ; $. X, — j ! Nemointetna fasiur malacia nifipiavis Affedtibüs fedais. p pravum ignem , fed etiam auget , trahitque d infcelus. Nemo fitadeó audax , ut proprize fdat fortitudini; fuccumbit, qui nen pug- Pranis , qui fuis inferuit. affetii- nat; bus , dolorem fibi maturat , d cra- bus. & perdit , qui ludit cumpravis. affedti- ciatus accerfite Quzvis animi commota vaflïä&ioxcontra 76. P Onfruimur interna pace, nifi affe&tus nos infurgit , fi ei eblandiamur, nos mor- omnes tumultuantes contra ratio» det ; offendimus non folüm ad filices , verüm nem procul abigantur, nec fufficit, eriam ad flipulas , paleásque, fi concupi- fi unustantüm, vel alter prófternatur , fed Ícentia urgeat , quia flatim flammas conci« excludendi funt omnes , ac prorfus extin- imus , quibus interna tranquillitas cine» guendi , quia fi unus fuperfit, fufficit, ad refcit: ebullit ftatim in peCore , fervétque procellas in corde ciendas, mentémque flu- illecebra , & eà fevit lerhaliüs , quó blan- €tuantibus cogitationibus turbandam : hinc diusvidetut allicere, | .Nonni(i Pcrages , Cla« David enixim Deum rogavit, ut ab omni- désque [pargit , fi infurgit prava affectioz busliberatetur pravis affectibus, Eripe me nonne compefcuit in jecore Efau furorem , JDomine demanu inimicorum meorum. P(al. & livorem caligantis patris reverentia ? (ed 20. Erui optat non à preffura , qua fcelus nonpenitusextinxit; pravum odij affedtium Íubfequitur , non à verme cor exedente , in fratrem Jacobum nutriebat Efau , cujus in «ulpam concomitante ; non à promeritis ex precordijs tumebat infania vindicte ; non patrato delicto poenis , fed à manu inimi- tamen exundavit parentis lectulo , quo veluti «orum petit liberari; non timet gladium , aggere compre(Ta detinebatur. Venient dies. Geuef. As non exhorret compedes , non expavet ignem, lutlus Patris mes , & occidamjacobum fva- fed ipfam pravi affe&tus, ac fceleris dextram, £rem meut : erat occilurus fratrem ,. fed quia quamvis fcelus jugulet , ac. intetficiat ; non patre fuperílite ; odium femisopitum adhuc in pravo ejus affectu placet. intus enutrivit in corde, Íed ícintilla fuit, g. lon ZEgyptum faítidientes Ifraelitee qu excrevitin incendium furoris, quia in clamaverunt ad Deum ; fedvirgas, & com- pe&tore perduellis fcintilla quamvis perte» pedes exhorruerunt JEgyptiorum ; & nifi nuis ardet usque ad inferni noviffima, Fa- eos Pharao pluribus cecidiffet flagellis , li- dam ,& videbo vifionem bauc 1I2AgHAT , TU Y bentiüs fervitutem toleráffent (ub Pharaone, bum ícilicet furentis Efau ardere , necabfu- quàm libertatem fub Moyfe quafiviffent ; mi, eó quia irafcatur intus , neque occidat quiararé Ícelus difplicet , nifi cüm torquet, exteriüs; aríit Efau, neque uftus eft fufpia Plures funt , qui pravi affectás gladium vul- rijs,quia nivea canitiefri gefactus Kfaaci, Erat nerantem duntaxat execrantur , non ma-* hic decrepita jam zetate fenex , ferinz tene- num eblandientem : vocibus deleclantur batur defiderio cargis, vocavicque ad fe Efau, barum firenularum , quarum duntaxat un- cui pracepit , utftatimexiret venatum ,. fie gues expavent ; pauci , qui cum Ulyffe cerá bique ex lylveftri praeda coenam appararet, aures ob(lruant, ne cantís blanditijs allici- Precipienti patri obíecutus filius exivit im antur : fed quia fuerunt voce dele&ati, ex« campum: fed Mater pro Jacobo folicita [a« pert etiam fünt unguium laniatus, Pra- h cobum natu minorem ad ovillum eregem. vumex eo-odio habemus aífectum quia pro- emandat ; jubétque duos afferri hzedulos , lixam fecum trahit eerumnarum iliadem 5 quos pelle fooliavit , & aiterum coclturá fin autem blandiatur , perpauci funt , qui eidem non eblandiantur, adeo exquifita parat , ut Ifaacuscrederet fe» Filios Jacob tunc rinam ad fe allaram : illatori ferculorum tantüm parricidij poenituit,cüm ob patratum Jacobo manus ,. collámque pelliculis cone Ácelus noverunt fe in anguílias conjectos: & texit, üt faciliüs fratrem mentiretur hirfu« David tunc tantüm adulterium lugere /ce- tum: interim decumbens fenex oculis cali« pit, cüm à Nathano imminentia intellexit gantibus taclu explorat, quod vifu non va- flagella ; nimirum doluit , cüm primüm let, & hirfuta hzdorum tegmina , hifpi- poenas fcelerispediffequas agnovit; quando dam Efau cutem referentia, cüm tetigiffet ob fcelus moriturum audivit natum filium , primogenitum , credidit, quem praefentem tunc lachrymis madidus dixit , peccavi, & fibi perfuafit, cum fola Jacobi vox aliquam £. Reguzr' depofuit coronam , abjecit chlamydem, re. relinqueret in animo fenis dubitationem; fed jecit epulas , faccum induit , G cinere fe comedit de ferina nonin fylvis, fed in (iabue confperfit, locapta, recreatüsque venatoris obfequio., "r Si difplicet e ffe&us, debet &pravus af . Tacobo benedixit , impertivítque primoge- fe&tus difplicere. Non horreamus pediffe- nitorum privilegia , apprecatüsque e(t abun-. ques tantüm famulos, fed & ipíos beros, dantiam frugum terrze , honorem, ac reve- non pravi affe&tus cantüm vincula, & com- rentiam apud exteros , jurisdictionem in do* pedes, fed & manus 5 neque expe&temus, meíticos, & Nepotes , authoritatem in po- ut nos fcelus vincat, nósque teneat, INon pulos: felPhis vix peractis adeft Efau € fylvis 'expedies te ab affe&tu libidinis, fifoeminam redux, qui reauditá infolenti ccepit irrugi- alloquaris ; quia miítus cum muliere fermo reclamoere, & plenus in dignátienis in fra» 6bip prayusurget alisétus, noa folum fover — trem,let alia inipfum odij(emina concepit à Ff2 4 PA LI 232 Diiïertatioh 4 iterümque'pafre'm urget , vellet etiam fe fau- fibi nutate Qidentur ; qui1 pravorum affe. fta precatione felicem reddere. . &uum temulentiá ebrij pedem figere nefci- purit 77* Verüm cum translata in Jacobum gra* unt, jugitérque non fine dedecore vacillans ii dn tie revocari non poffent ,. inferioris notz tes , lapíus iterant inconcinnos : quia non j quzdam munera ei impertivit , quibus ta» ipfiincedunt , Íed à pravis fuis fe finunt affz- men primoceniti jura , & dona perdidit ; &ibus duci per fluCctuantium cogitationum fþi/l» s hinc pravus in exclulo à primogenitura coe- &ftuantes procellas ; reclé Seneca, — Pagci pit affe&tus tumultuare , - nonni(i czede ex- funt , qui confilio fe , fudaue difhenant: ee- faturandus , ubi primum & vivis exceffiffet teri eorum more, que fluminibus innatant , Genef. 12, genitor. — Venient dies lutls patris mei , & non eunt , fed feruntur. — Ex quibus alia l- "yer f, Alo o.cidam Jacob fratrem meum. Quaàm ine nior unda derinuit , 4c mellins venit , alia.» vidus, quamferus, & truculentus eít pra- vebementior raputt , — alia proximó ripann vusaffeclus?. cum fit vita inimicus , calami, eur[u. languefcente depofuit , alia torrens $tle tatum parens , fraternz charitatis corrupe petus ejecit in mare : quia ptavi affedtus , tor, tranquillitatis turbator , pacis vene* quos fibi dedititios fufcipiunt, ubivis exaois num, procellarum fufcitator , ceedium au- tant ; néque ijsdem otiandi facultatem ime thor, & totiusinterni hominisferalis evere pertuntur , fed ad continuum, moleíltüme for. Durus eít Garüifex inordinatus affee. que urgent laborem, þ ziþl !I R Quid ni Doemon Gus, jugiter torquet. Adquas non adigit ambitio ignobilita- 79e Mf: lh ipfe durá perempturus homines tyrannide tes? qua rerum diícrimina non (uadet odi- pr?vis eos tradit defiderijs , infanísque affe« um hoftis fitiens fanguinem ? quas vigilias Clibus: torquet enim ambitio , difcerpit vo« non pramittit concupifcentia ? ad quz pe* luptas , adurit aviditas; inflammat concu- ricula non compellit libido ? ad quos fubeune piícentia , vulnerat dolor , comprimit odi- | dos labores non adducit fpes ? ad qua fla- um , confummit triflitia, interimit defpe«- gitia non deducit defperatio ? ad quosgemi- ratio , accendit ira, corrumpit invidia, ine tus non compellit?. teflis Cain , cui pravi | Zpiff. q.ï ficit livor, re&té Seneca. . Dzc mortale tíbi, affeclus invidiz , & odij fraternam fuafe- & fragile corpufculum effe , eui non ex injte- runt cedem; effufo Abelis fanguine vagus , fiatantum , aut ex poteutioribus viribus de- & profugus gemit absque fpe ulla pervenien- puntiabitur dolor 5 fed ipfe voluptates u di ad quietem, folandíque otio labores: fi- tormenta vertuntur, epula cruditatem affe- quidem à facie Numinis projeclus adterrena yunt , ebrietates nervorum torporem ,. tree defideria mentem deijcit , & pravis affe&i- smorémque j libidines pedum , manuum , ar- bus , fluctuantibüsque defiderijs diftorque- ticulorum oyanes depravationes. Íta eft, tur circumaélus , acrique femper timore cor- p1Np. qui inordinatis fuis infervit affectibus fibi reptus divagatur folicitus , ut notat Hugo dolorem maturat , & luxuriz evaporata de S, Victore : vague per inordinatam con- In 'allegar; Tiluani. momenta prolixa ad'erunt martyria, euptfcentiam , profugus pev peccatricem cone 23 Evocemus é Peéiarum commentis Ixio» feientiam ,. cujus etiam voce illud Apté fub- nem volumine roue fe ipfum infectantem ; jungittur , quisquis invenerit me , occidet zme , Sifiphum faxo illigatum ; Tantalum aquis quia mentem drvino defertam auxilio, quae ore tenus immerfum , ardentem fiti ; poe cunque tentauo — tmpetjerit . — fubvertet, mi;jueé ramo pendulis ad labia usque per- Quàm turpé , quàm indecorum pravis fuis petua fame corrofum ;; Prometheumífplen- famulariaffectibus! ferpens, quia prior cze« doris olim ambitiofum exefis , renatisque teris animantibus perlpicaci calliditate vitio vifceribus lemper diícruciatum ?. fed nulla inferuivit, pravíque defiderij excitavitin Eva poena acerbior obtingit famulanti pravis fuis affe&tum , cateris habetur turpior, ac exe- cratior, affectibus, quàm anxia ambitio , quàm in- Maleditfus es inter omnia 41D AT - Gmxe[e 5'.— fatiabilis cupiditas, quam infidarabies ? qui tia , 6 befhias tevra z. fi Á (per pecius tuum g'4- pravis fuis indulget affe&ibus ingentem fibi dieris, 68 terram come des cunttis diebus vi- perturbationis, & dolotis accerfit materiam ; te tu£ ?. Íed fi ferpens antequam íuaderet n fiquidem aliena felicitas invidum lacerat ; Eve efum vetiti pomi,fuper pectus fuum honor nonacquifitus ambitiofum disrumpit, gradiebatur , cur mox officium naturz in cupidinis flamma addicum voluptatibus posnam tranfit temeritatis ? an quia adempta adurit : in pracipiti jugiter eft pravus affe- ([pes ad füperiora afcendendi acrius fit tote €tus ad delorem femper vergit , trahítque mentum , quó Aulici, quos ambitio inflat, fibi addidos, neque ullum nefcit medum diftorquentur ? fi vel ipfa praviaffe&tus ca» tenere , neque tormentum devitare ; cumque rentia , fi fpei exclufio tam diré cruciat, ut pravi affe&tus varij (int , trabántque in di- defperationem invehat , quid fi totis viribus verfa , ijïdem indulgentes in circuitu ambu- urgeat , fi pleno impetu aggrediatur? Non lant quiefcere nefcij continuis defatigati vo- folàm ferpens, qui pravum in Eva excitavit 42 Pjhf, k lutaticnibus , teíte Davide, lg circuitu affe&um , fuper pectus graditur, fed & impij ambulant , cum enim continua labo- terram comedit. $cio talpas terram come. rent capitis vertigine moleftiffimà rotatione dere , non tamen maledictione mul&lari F circumaguntur per vepreta dolorum à quiete cur ergo ferpensex eo quàd fuper pectus gra. femper alieni, quin& ipfa domorum tecta diatur », & terrá vefcatur , à cunclis execra- ï:arg L Nemo interna fruitur malacia, nifi pravis affcctibus fedatis. 233 * aptuni habuit contemptui , proflernitur * tur? quia cateris callidior ad ima famulatás detruditur à pravis affe&tibus ; fcité Philoz etenim viribus praevalens , Zixiz Philffeua ad. 1. neg. 1z. De higru- David: uunquid ego.canis fum , quód tuve- tiope Abya fper pecius , & ventrem gradieris : quia cir, a petdus iraefl , & inventre concupi(centia. , nis aAd mecum baculo, Goliathus indubiam bami, decuit per pravos affectus torqueri , qui fibi pondens victoriam Davidcm non inva- fit, fed moroío veítigio inceffit , remora- Piff.z.,.* 4 pravum affe&tum induxit in perniciem hu- manigeneris, — Jactabatur ferpens fapientis tóque greffu adoleícentem adivit ; cüm ergo furrexiffet Philifleus , & veniret , quidni nomine , fed cum primüm pravo famulatur affeclui infamiam auget , fibíque dedecus adoleícens David armis haud aífuetus puge nam ineundam minime edoclus, vires ani* - adícifcit; eft (iquidem indecorum virum fa« | pientem pravis infervire affectibus. madvertens adventantis Goliathi , fe ipfum L1-N Lethali eftuabat Naas odio in Jabefe- urfit , nullumque permifit momentum abire nos, fodásque inivit ea lege , ut dextro otiofum: feítinavit David , & cucurrit , & proríus oculo eruto finifler fervaretur illae- imbellis paftor in ca(lris Philiftinorum gra- -divum Martem proftravit, ; fus ; ídque non ut feveritatem clementiá temperaret , nonut odium humanitate co- Commendabat adolefcentem prze cae 824 teris formz dignitas, peritia pulfanda ci- ercervet , fed ut infamia , ac dedecus , te- Li. p R, 000sinde fübiret incrementum, — Ersam thare, vocisfuavitas, vultus decor, frontis h WIP. 44, omnium veflrím oculos dextros , pondmque ferenitas, tofz genarum , oculorum elegan- tia, &licét pafcendis gregibus non ducendis vos opprobrium in uniuer[o Ifradl : (ed cut ambos potiàs non effodit oculos, ut utró- militibus affueviffet , vocísque cantu dele- que extin&to lumine perpetuis Jabefeni cit- &aretur , quointerfylvas, & paícua varios cumfufi tenebris , noclis caligarent jugi op« À fe Plalmos compoíitos diveríis carminum modularetur menfuris , ad barbiti pulfatas probio ? utrumque noluit oculum erutum; ait Hugo, ut proprium & ipfi adhuc vide- fides ; non tubarum clangore didiciffet in rent opprobrium,acriísque excruciarentur:: pugnam proflire ; nihilominus ea ejus pe» fi prorfus ceeci inferviiffent ,. non adeo inde- étus erat inconcuffa loricatum fortitudine , corum id eisobtigiffet ? fin veró vifu fruen- ut tefle Siracide. . Cum leonibus quafi cum Agnis , 6 cum urfis , quafi cum ovtculis vi- tes infami jugo cervicem fubdant, ex ipfo in- tuitu crefcit ignominia: tametíi majus in» £lor luderet , quinimo tbrocii'i"unas-quæqug beíliás, aut caulis imminentes , autinde cum intuliffet damnum utróque confoffo oculo , majus tamen induxit opprobrium' dextro prada revertentes 5 ultro prior ipíe perni- tantüm eruto, & illefo fervato finiftro, ut ciffimo perfíequebatur curfu , nudisque notat Hugo : Sic faciebat Naas omnibus , 1anibus comprehenías arrepto jugulo dif- p 1, Reg. quos capiebat n bello. Sed quare omnmino cerpebat : cumque veniffet in campum cum jalin, Goliatho inermis dimicaturus, contemptui li, non excacabat eos?. fortà propter maju op« probrium z licet enim ibi majus damnum efjet fuit Giganti, qui indignabundusjuffit é con- fpectu faceffere imbellem canem , nifi protis bic tamen majus opprobrium : (nifltrum 0« culum , quo humana denotatur fapientia , nus mallet proteti pedibus , corvísque in pa» , bulumttadi: fed cum Goliathus hac verbo- reliquit ,ut dedecus augeret ; quia fi caecos czcé vivere id miferum , fapientes caecé vie rum velitatione adolefcentem accederet ca- tafrdi&tus, Davidfilicem& pera rapit, fundz vere utiqu; inglorium, imponit, librátque i&tu tam dire&é deftina* to , ut excuffus é circumacta funda mediam .5' XI- Philiftzi fregerit frontem , ac haferit cere- Pravi omnes aAffe£lus tuncvel a. bro fixus, pulchré Bafilius Seleucienfis, Go; Orat. 15; Ht], 2 xüme cogrcendi , cum videntur eblame liatb videns puerum pugua incenfum amore ; oculorum eleganttam , genarum florem , €9 — diriincunis ,ne decipiant adulti. Alienum 4 Lelli féudrjs [cbema invifum effufus $T. 7 Ontemnendi non funt pravi affectus , &f ; nimirum derifit adolefcentem adver(a» quamvis eblandiri videantur in cünis, rium, qui tamen celebrem attulit trium* nobisque ludere ; prudentis eft eciam phum: quamvis, qui in nobis oriuntur pra- parvulos necare hoftes;ne glifcente etate viri« viaffectus , viribus nobis videantur deftitu- bus valentiores przvaleant ; parentibus bel- ti, nontamen funt flocci faciendi , fed toiiís lum indicunt , certamina inftituunt. Cum viribus ftatim prafocandi , ne cüm adole- noxius affectus infurgit,, antequam adolefcat verint, virésque acquifierint uberiores nos enecandus eít ab eo , qui non vult in dies con. proiternant : plerümque nobis etiam vide- - valefcentem exitialem hoftem experiri ; ho- tur ludere ; qui toto nifu nos aggreditur, ftium vires contemnere; perinde femper eft, expugnátque. Quis formofam , & adblan- ac fibi ftragem maturare ; tunc praeliorum dientem puellam putet perniciem inferre ; & momentum bené difponitur , quoties hoítis tamen , cüm eblanditur , lethaliter ferit ; cum fuperbo tumore non defpicitur, fed timetur. loquitur, gladies acuit ; cum afpicit, tela Goliathus quamvis ftatura gigantefceret , ejaculatur : innocens nobis apparet, quz terrorémque incuteret toti Ifraeli , quiaado- quovis hofle eft nocentior , quiacum dege- neri affeCtu exagitatur animus , depravatug lcfcen;gm Davidcm armis tractandis minus etian [ ! 2314 Dïffckttatio Xs. etiam oculus: fi enim pravo excuffo affectu, fcedásque halítu a£r ; ita ob(iltit ; t homd nil nifi feipfum afpiciat, & nonnifi proprio qux nobis obviant objecta , infpiciamus ; long?éalianobisapparent, quàm deneger af- commodo inhiet. fe&tus, ea nobiseffiagat , exhibcá:que. Saul priusquam degeneri depravaretur 8j« 5. Memini , imagines vidiffe rectis lineis affectu , eximiam intuebatur Davidis pru« canaliculatas , direciisque ftrijs alveolatas , dentiam 5 . delatam de proítrato Goliathe acbiformes, in quas cum ex altera parte o- vicloriam admirabatur in adolefcente, cujus culos defixitfem Deiparam in ccelos affum- virtutem , bellicàámque fortitudinem ea , xam, unacum Apoílolorum coetu circum qua par erat afpiciebatlaude, — Verhmcum f yarit. fepulchrum conípexi , & quidem fingula, primüm Hebrzarum puellarum plàufus, GC mp lá laudes , quibus David commendabatur, pra- perito , elegantique penicillo expreffa : cüm- que ex parte alterá itriarum me vertiflem; vum invidiz affectum ciere in Saule coepe» ih trigeminas furias, megerá:que ex Erebo e- runt is non ampliüs recte , fed transversüm rumpentes , tadásque flammeas exagitantes victerem afpexit adolefcentem. Non rettis I. Reg. cap, [ crine foluto, fparsóque in angues infpexi ; oculis Saul afpiciebat David 4 die illa , & dein- lj eadem fuerat tabella , quac cüm diverfimodé ceps , GU eó degener affectus mentem , ocu- infpiceretur , diverfas quoque exhiberet ló:que Saulis corruperat 5 ut prudentia Da- Amagines : itadixerim de pravo affectu, quo vidis mox aftutia ipfi apparuerit ; jámqg erat z aliter judicamus de objecto, quàm re&ta ra- vafer, qui fuerat fortis ; erat hoíiis , qui tjo dicle: imó & ipfe homo, fi pravis in- antea fidelis miles ; temerarius ; qui antea RRss ferviat affectibus , à fe ipfo deficit , séque providus: quia nimirum invidentiz przfti- alium exhibet, ac revera in fe fit : hac ra- gic totam everterunt. fcenam , mutárunt tione fcite Gregorius Nifenus hominemcum colores; ur oculi inSaule non ampliüs vide* hac imagine canaliculata , & biformi compo- rent, fed caligarent ; quia invidentiz humo- re corrupti ,. & odij caliginibus obíurati : fuit, €ó quia fit homo fimul Dei fimulac- ruth ; /& brutarum affe&tionum belluina fe- efítenim invidia, ait Nazianzenus, TaLes Lib,de opi- Crat, 26, ritate portentofus , ait: Lzceat weibi boc loco polcforum, virus , ac rubigo eorum , qui eá fic. bominis exagitantur 5, imó ad id perfidig excrevit de /:uä'þmrzgm' prefantium more. , boxitnis 1*,'(820 "A gmaginem vi orationis exprimere. Q Utn- invidia, utSaul furijs inftigatusin Davidem ! omnes machinationes adhibuerit , ut ado- admodum enim videre eftl quasdam cfigies , lefcentem defe , Regnóquefuo optimé me«- $n quibus duplex eff exprefJa forma , fmgen- zibus bas artificibus magno [iudio , atque uni ritum évivis abraderet. Epinicium , quod L capiti geminas vultuii formas infculpentibus , Davidi é certamine reduc? cecinere puella- st eas (]elatores quodam cum fliupore intue- rum chori, ulcus fuit in pectore livido; neque antur z fie mibi , & i bomime duplex effe.. flare fibi videbaturSaul, nifi David extinctus imilitudo videtur , quarum altera longé 4b caderet ; cümque à tartareo Saul exagitare« uitera diffdeat. Dwinum énim mentis do- tur fpiritu , & Davidaccerfitus citharz pul- qum quod attinet , pulcbriuudmem bac eam , fu , cantüisque fuavitate fedaret infanientem que m Deo efl , refert 5 caterum quá cuptdi- Saulem , hic pravoacrius commotus affcCtu, sates ei quacam in[unt , ortaex aumn r quàm malogenio; quàm Orcino fpiritu ve« ln 16, bis , etiam naiura bruie cogmzzone tes xatus , lanceà nititur Pfallentem transvete UP berare adolefcentem ; & peregiffet crudele . Qui à re&la ratione degenerant , ac à facinus , nifi David capitis inclinationeictum $4, J "praviS Íe finunt affectibusoccupari , ijs afle- declináffet: ita eft , quiinvidia torquentur; €tus oculorum funt praíligie; aliter illis res livore corrumpuntur , nonnifi venena evo* exhibent , at in fe fint , eósque illuforijs , munt, & cruentas meditantur clades , etiam magicísque artibus fallunt , & qua rectze in infontes , quósque virtus commendat , funtvirgs magorum , veluti illufionibus tor» quia nimirum invidi, ait Zeno Veronenfis: Serm, de T 32 £uofi apparent Dracones , ferpentésque ve- JMagnanimum quemqs virum proteruum vo- livore, pena evomentes ? ftudia semuli tametfi ho* cant ; consiantem verü , & patientem fines L D] me(ta invidenti funt venenata ; opera adver- fenfu doloris appellant , fobrium acevbum di* farij quamvis recta , livore corrupto appa«. cunt 5 jufium erudelem , & prudentem calli- xent tortuofa, quia pravo intus affectu men« dum vocant, Prorfus virtutum [pecies deco- temexagitante vifus etiam exteriüs corrum- lorare contraris , & à malitia fumptis ap- pitur , perípicacia depravatur oculorum , pellationibus gesiiunt. * - Y 66, pupillz transveríim aguntur , jámque adul- Degener affce US L nfürgens mentis con* L] teratis oculis diveríum inducunt objecta co- fundit ípecies , tottimque internum homis lorem, & diverfa de ijsdem effiaguntur ju- nem fus déque evertit ; & ut fuz malitize BN ia zur,queft. dicia. Quidam ait Seneca:. boc genere va- cateriplaudant, pro vitijs fügillat ipfas vir-. €2p, 3 detudinis laborant, ut ,p]ï fibi videantur oc- tutesz fiexcuffo pravo affe&tu , adhibitóque eurreve , ut ubíqueimaginem [uam cernant. oculiscollyrio res a(picerentur , long? diver- D Duare quia mfirmavis oculorum mon potesi , Ízc nobis apparerent, ac eas pravus aff-ctus nobis exhibeat. $auli , cüm adhuc pe proximum quidem [ibi a£rem prarumpere , fed refiflit. . Quod vero corpoeri , id animo fereno effet animo David ftrenuus videb.tur, C]'I.O!'.a.: gbtingic ; &i luperbia , & invidig fpiffus, omniimque vittuuum comx;;c,ndatu.s g19 Nemo interna fruitur malacïgnïüptavïsA&"c&ibus'fedatïs./ 2ie a £io , fed cum primüm þtavo invidentig abfcindendi, ut nos docet Magifler Chri- coepit exagitariaffectu, incoepit & mens de- flus. Si manut tuay vul pes ttuus fcandali» Mattb, 18. T lirate , judiciümque in Davidem corrumpi ; zAt te , Abfcinde eum , & prosice abs te, (ed & eó feraliszeítus excrevit; ut degener affe- cur dextra przcidenda, cüm finiftra vulneri &us uberiores enancifceretur vires, quia ni- recipiendo fit aptior , quàm infligendo? cum fi pravi , qui in nobis oriuntur affectus ,. fta- nulla fit in finilra ad feriendum dexteritas, tim ptofternantur incunis , cüm adoleverint, cum deflituatur leva manus roboris pondere, nonnifi (irages , cladésque cruentas moliun- fitque ad agendum imbeilis, ad pugnandum tur in homines: re&é Caffiodorus, D;ff- inepta ? Verüm fatis ipfi virium , íatis ad $. Variar. f4p1$, €ultatem vobis querele fabmovemus , dum.s feriendum apta , fi pravo ducatur affectu, in ipfis eunabulis fcelera commifJa. vefecan» 2 & tunc non dextera tantüm , fed & finiítra E 2245 amputanda , ne degeneri affectu vulnera in- $7. .. Si ptavo affeCtai tempus concedatut , fligat , necémque inducat, Non eít manus, L adoleícit nequior , & perniciofiffimis cre- quz vulnus infligit , fed pravus affectus , mentis glifcit petulantior , quia cum ipfo qui brachium movet , manum ducit ; & ideo pari pafíu «reícitjimprobitas fimul , & ca- non manus , fed pravus affectus amputan- lamitas — Dementiz daretur oneribus pref. dus', ne feriat, 29, fo, f1 ad levandum humerorum onus , far« Fabulau funt Grzci vulnerato ab A- cinam farcinz adderet; helleboro indigeret, chillis hafta nullum fuperfuiffe pharmacum, qui aliquod quafíiturus triftitiz pharmacum, nifieadem , quz vulnusinflixit , vulnus ab- novis curarum incrementis ftuderet torquen- oleret , & medela à vulneris authore hau- tem corroborare affectum : zíluantes , qui firetut ? quid ni ferit nos degener affectus; traijciunt commoti , procellosique Oceani vulneríque inflicto non alia patet medela , fluclus, ventos noncupiunt ; fed eorum im- quàm quz ab ejus authore peü poteít : & petus declinaturi vela complicant , claudánt- tunc hauritur , fi profternatàr , ne ulteriuüs 4l i 35.1 que : fi ignis debacchatur in fylva , nemo feriat, Scimus Cedros Libani ab ijs ex- H Ííanz mentis eft , qui ligna , atborésque cifas, qui montem illum incoluére, Prae- " quantum poteíl, ei non fubtrahat , ne flam- cipe 3gitur ,ut pracidaut mibi ferui tui Ced. 3« Rf« &nbs . L a laxiüs fpargatur : fi praviaffectus in no- r0sde Libano. |.Scío eutm , quomodonon eft bis oriantur , perinde ac depafcentes ftipu- in populo meo "vir , qui novit [jgna cadere las flammze, coércendi funt, ne ferpant ad ficut Sidong , hzccum Salomon prafcripfif- ligna , & depaícantur etiam arbores. 88, fec ad Hiram, nobis quoque prztfcripfit ra. Plures tamen ut proprio medeantur tionem degenerum excindendorum affzctu- dolori , ut inopiz confulant, fuppetias pe« um , ac cupiditatum : ij Cedros cecidére, tunt etiam ab alijs pravis affectibus; & hi qui Cedris agnati , & adnati diu Cedtos majora fibi elaborant tormenta , quia ficut excoluére; ut nimirum per eos cadanr ar- infeparabilis eft ardor ab igne , ita & angor bores , per quorum operam füccrevére : aballe&tu degeneri, — Dives Evangelicus ge- impulit degener affectus ad fcelus , 1uafit hennalibus tortus flammis cruciatum fopitu- flagitium , duxitque ad opus; amputandus tus ad Lazati recurrit invidiam, Pater Ab- eít author facinoris, imb & radicitüs evel- LHF', XI 6; rabam miferere mei s. mitte Lazarum , ut lendus degener affectus ab eo, qui eidem intingat extremum digiti fui in aquam , & indul(it, quique eum fovit; permisi;que Íc ab refrigeret linguam meam , quia eructor in.. eodem feduci. bac flamma : nimirum flamma , qux linguam Quod fi degeneri parcatur affe&tui , hic 9r. adurebat, ex ardore prodibat invidentiz ; lerneam imitatus hydram in pluresalios re- sícque errabat dives , cum niteretur flam- pullulat ; non enim fterilitate laborat: efz mam fopire pravo illo invidentise affectu ; fet quidem folatium aliquod, fi probro la« pulchré Chryíologus. —|.Qui2 4gis dives,uon boraret infcecunditatis ; . fi unus alium non wy, n SeYm, 1;2.. . Vr * efl novelli doloris ,. fed livorie autiqui ,. & gigneret , f1i noxia paffio prole careret . ealo magpis incenditur , quam gebenna, — Cae- Z; verüm petinde , acalter nexus alteri conjun- cus adeo defipuit , ut non viderit , de reatáüs gitur, ex quibus longa pendet catena ; fic cumulo majori linguam fore incendio uftu- pravus affe&tus alium adducit, nec unquam landam, quafivit refrigerium , & pravum aftue(cit folus quiefcere, fed pluribus fem- accivitinvidentiz affedtum , quo reatum au- per dilatatur proceffibus , pulchrà Seneca ; geret , G tormentum crefceret 3. & ideo Adhuc $n proceffu viria funt ,. imventt. lu- Lib. z. ma« ( quos elevavit oculos , Judicem non placá- xuria aliquid novi, in quod infaniat ; imue. "t 4ueff. runt , fedacriüs inflammárunt; veniam non nit impudicitia novam contumeliam fhi z cap. 3t. obtinuerunt,fed reatum auxére. Quia dives invenuit deheiarum düffolutio , && Mbe; cum Lazaro beatitatem invideret, à finu Ab- aliquid tenerits y mollisque , quo pereat rahe eum feparari ex invidia cupijt,petiitque. Íemel quód pravus affectus animum poffi- ol 2?' àm defipiunt , qui pravisfuis indul- det, procellas excitat per fluctuantes co- gent(ä edibus , quibus vel inviti difcruci- gitationes , tranquillitatis malaciam cor. antur , eóqueacriüs torquentur, quó impen* rumpit , & in alios pracipitat deterio» fiori ftudio eos fovent , hifunt manus, hi res, — pedes fcandala imijcientes , proinde illicé Gg Hinc F:rf;ni de Affeibus Tou. l, A D 236 Differtatio X,. 92. AHine Saul fauflis vitoris Davidis accla- pede , ne capüt impetat ; violentia eft ipfi mationibus laíus; initio rectis non afpexit inferenda , ne violenter nos quatiat; foras victorem oculis, móxque invidia cacodae- abigendus , ne intusfeviat : aérem imita- monem vocavit , & à fpiritu nequam inva- tur, qui fi montem circumvallet, nec tan- tillum eum commovet , quamvis concite« Xib; Reg, lus inextinguibile odium concepit, — Tene- Caga 483, bátque Saul lanceam , &mifiteam, putans, tur in auftrum , vel furat in aquilonem quàd configere. poffet David cum parietea,: converíus, eó quia exteriüs tantüm montis extimam ofculatur fuperficiem ; (in verà nimirum quaSauli difplicuére acclamatio- nes Davidis , invidiam peperere , invidia aér quamvis tenuis antimis fuerit montis autem odium genuit , & odium telum vib- vifceribus inclufus , montem quatit, & per- ravit ; nunquam; novit degener affectus uno fzpe radicitüs convulfum deijcit in planie Ítare loco', nec folus flabulari in corde , tiem 5 nimirum agebat ductunaturz, cum fed alios fibi comites adícifcit , ut junctis montem exteriüus ablambiret ; detrufus ve» viribus infurgant finguli , feriántque fecu* ro intra ejus viícera contra natura jura 5 riüs : odium ftatim infurrexit, ne in Saule mentem quaffat , terrámque tremore ex- vitio flerilitatis redargueretur invidia; qua agitatam commovet. Nulla peítis letha- filium peperit fe dignum , odium fcilicet, lior pravo affectu , íiintus foveatur, hic quodfovit, & enutrivit, cui, cum adole- enim lumen extinguit rationis , juftitiam Íceret, Cacodoemonem etiam addidit. Paeda- corrumpit , virtutem profternit , & vitia h - gogum. omnia fovet, quibus in hominem adinter- . 93. m Herodias pravis affe&i- necionem Ífzvit ? hinc necefsé eft à judice Quidni etia bus, ac concupifcentijs indulgens in Joan- omnem deponi affe&tum, ut juxta zequita- nem Baptiftam rrüculentiffimum conceperat tem fententiam ferat , utaliquid Jargiatur, odium; quó moliretur infidias, quibus caput indulgeátque reo,. cujus femper partes po- pracideretPraecurforis, qui lafcivientis puel- tiores effe debent illis accufatoris , cum hunc in fzvitiam , plerümque pravus affe&lus lz pedes ad chorzas inftructos redarguerat: nimirum libido odium peperit ; & odium trahat ,. & reum fola Judicis tueatur cle- mentia. $ern. To, i2 caput amputavit , homicidium perpetravit , ait Auguítinus ; Mulier deteflabilis odium., Solent plcrümqu& pra ceteris pravis 9f* 730'08.5. conciptebat ,. quod aliquaudo. dato tempore affe&tibus Judicem pervertere amor inge- Areret 5 connexa funt inter fe carnis con« niofus , & lucri cupiditas , hzc magnis «upifcentia ,' voluptatum illecebree , odia fponfionibus , donisque juftitiam labefa« iníana, actruculenta homicidia, hinc recté &at; illevero affinitate ,. vel fanguinis ne- líaias cap, 14. de radice colubri egredietur ce(fitudine ,. vel ctiam veteri , aut. recenti Regulus , & femen ejus abforbens volucrem , amicitia Judicem excecat ,. ne regulam vi* deat equitatis $. & tunc non deíunt Judici hoc eft, decolubronaíciturregulus, & de regulo oritur volucer: qui enim uni indul- rationes ,. cüm non defint pravorum affe« get pravo affectui, plures contra fe vocat 5 &uum fugge(tiones: fi enim affedtus, pro- niórque animus pondere fuo unam potiüs , uni, qui favet degeneri ; plures jam fovet fibi noxios, quàm alteram premat partem , nunquam tunc defunt in favorem dile£li rationes : a» mor tunc quia ingeniofus fingula fubtiliter 5. XII. 1 diícutit , & aurum & luto eruit , adaman« tem é coemno, Vix quidquam oppones , Degeneres omnes. affetius obfunt , quod à fuo non propulfetur propugnatore ; quamdiu foventur ; profunt, f prote- hinc fi Judex pravo íinat fe pertrahi affedtu , rantur , G conculcentur , prafertim conclamatum eít de caufze zquitate : cien- 4 fudice. tur veró hi corruptores juílitiz , vel fan- guinis neceflitudine ,. vel amicitiz vinculo, " Anina inferunt degeneres affzdus , fi vel affinitatis conjunctione ,. vel accedentis 94e foveantur; ebfunt, fiijsdem favea- foming fufis precibus : 1 enim muliebres mus; profuntveró , cüm eosprote- accefferint non folüm formz , verüm , & rimus; exemplo tritici , quod terre concre- reces , & edocle mentiri lachrymz , vel ditum, fiobruatur humo , inficiatur humo- doctz fallere blanditiz , & prafertim con- ze , diffolvatur imbre; corrumpatur putre- jugis amantem maritum Judicem emolli- dine, uberiori multiplicatum faenore auctam unt , flectüntque , non quà zquitas vocat, nobis meffem fpondet ; quia nimirum fzevi - fed quó amor trahit ?. potentiores funt foe- tum in illud fuit; non in fetriticum fzviit : minez preces , prafertim fi lachrymis ma- . at cum fovetur in horreo , eique indulgetur deant , quocunque Euro , Notóque , impel- inarca, ubi fegranulum corruperit pracfer- líntque obliqué : quia non ratio ; fed paffio vati é carienullis flabris , flatibiisque poteít: ducit, J hec indoles eft degeneris affectus ,| qui fo- Neque tunc J udici argumenta dcfuht, 96. venti eftvitrum vile , & ferienti pretiofus quibus etiam iniquitatem tueatur , prafet- adamas ; indulgenti eft aconitum , & fz- tim cum prodeant dietim Jurisconfulti , qui vienti phatmacum ] terendus propterea eít Íententias iuas quamvis intptas, , minüsque :PIOT * Nemo interna fruiturmalacia,nifi pravïs affedibus fedatis. 237 "Talem decet Judicem effe , quem nec probabiles fulciant tot authoribus ; ut nu- 58. mero terreant lectorem. Mertita debent amicorum preces emolliant , nec potentio- Judices caufarum penfare, non munera Per- rum minz terreant ,| nec munerum largi« fonarum ; jura fpectare, non promiffa con: tiones corrumpant, necaur) ífplendor oGbcae. fiderare; amovenda funtfíngula , quzani« cet, nec odium induret, necira inflammet, mos valent hominum perturbare 5 abfit nec fpes alliciat , nec dolor torqueat , nec prorfus ira , excludatur invidia, reijciatur amor infle&tat, necullum fit in ipfo perfo- odium , pellatur timor , amandetur amot,. narum difcrimen , fingulisque , five divitijs — coérceatur auri cupiditas ; exterminetur a« affluentibus , five dignitate pr&eminentie vatitia; hi enim funt degeneres affectus , bus., five honore prafulgentibus , five in- quibus in Judice veritas pleriimque opprie opiá laborantibus , five miferijs oppreffis séque jus fuum dicat , ac communem utilis mitur , expugnaturíntegritas, violatur ju- ftitia, conculcatur zquitas , proditur inno- tatem privatis femper praferat.commodis centia , corrumpitur fides, Facilé fi Judex non improborum infolentiam , temeritae " cupiditate abripiatur., permifsà fibi pote- tem , G petulantiam tueatur : Sapientis teílate , fecüsquàm deceat , utitur, & ab- enim JTudicis efl , ait Cicero: Meminiffe.s utitur , non absque graviori juítitiz .detti- fe bominem 5 cogitare fibi tautim À populo mento , & Reipublice damno. effe permifum , .quantum commifum , & "Tullius 37 Amor przífertim, & odium confueve- «reditum fit , & non folüm fibi poieflatem.» rein Judice integritatem expugnare , equie 4datam , werum etiam fidem babitam e[je 5 tatem evertere , innocentem prodere ; ut meminife, peffe quem oderit abfolvere » , —— etiam ,i:zaprobum illud divitiarum «coacer- quem non oderit , condemnare', €& femper vandarum inexplebile defiderium , & peítis uon quid spfe ueliz , fed quid lex , & religio illa avaritize , quae eft cotiusjuftitia exiium: «ogat cogitare 2 animaduertere quá lege.s ídque ut latis expreísé indicarent Thebani Reus citetur , .de quo reo cognofcat , que arguté Judicum flatuas fcalpere , & effia- resin quefiione verfetur. um bac fant vt« gere ita confueverunt , ut fine manibus ef- deuda 5 tum veró illud eff bominis smagni , fent , -& oculis averfis, nimirum ut ne au- & faptentis , «um sllam judicandi caufam.s ) rum acciperent, imó neccuperent; nec pof- tabellam fumpferit , non fe putare effefalum, fent ejus ingentes oculo irretorto cernere a- neque fibi quodcunque cupierit , licere * fed €ervos ; íed utinam pluresetiamnum ex Ju- babere sn confilso legem , relygionem , eguie dicibus fafones , & Argonautas potiüs non tatems libidimem autem ,odium ,invidiam, imitarentur , nonad Aítream confugientes, Jietum , cupiditatésque omnes amovere ,ma« fedad Medeam traijcientes aurea pecude po« imique eflimare con[cientzam saentis fua , tituri, Vix juxta leges aquitatis fenten- quám a Deo accepsmus, qua à nobis divcllz tiam profert , qui auri fplendore permifit non potef? qua (i.ob timorem confiltorum.s s Íe excacari: juftiiam non videt, & ab z- atque fatlorum tefhs s in omni vita nobis erit , quitatefeavertit , qui oculos adaurumcon- fne ullo metu , [umma etiam «um boneflate-s vertit ; aureis przpeditus compedibus diffi- j.'w"uemu.c. culter fe in libertatem vendicat , cum aurea Omnibus vult Tullius Tudicem fpolia« 92* vincula ferreis fint fortiora, Fottiffimum tum effe pravis affe&tibus , & ad manfuetudi- e(t metallorum aurum ,. vix ignibus tenta- nem pronum, zquitati unicé addictum ; ut tur , cum ferrum flamma impatiens diffluat ; veró in maníuetudinem propendeat, me- quinimó ne Tudex ingratus tunc audiat , ire miniffe juvabiti, fe hominem effe , errorie adigitür in fententiam donatoris , & in- bus obnoxium , ac lapfui; proinde pronior verecundus , & irmmprudens damnare non Íemper erit in clementiam , quàm fevitiam, audet , quod abfolvere non valet, Pulfat non ita tamen ut juftitiam negligat , fedut tunc animum juílitia , monet conícientiam ejus rigorem beniguitate contemperet ; & D equitas; íed fortiüsauri cupiditas , utpote ita clementia armatam juflitize dextram te- degener affe&tus , ad fe trahit animum ; ut- neat, ut brachijimpetum coérceat , vulnus ringüe premit fitis juflitiz , fed prevalet tamen non impediat ; hinc monet Sapiens, aurifacrafames; allicit equitatis decor , fed Jn judicandoeffo pupillis mifericors ut pater , Ecclef. g. auri fulgor vincit : quisquis officio fungi- £&9 pro viro matri illorum ,. & erie tu elut tur Judicis mellea diffugiat munerum ftlil- filius Altiffimi obediens ,. &5 miferebitur tui licidia , quz de poculo venenato prodeun- UAgis, QUA TuAtEY, Caveat prz cztes tia, ita in finum diffluunt Judicis , ut ejus ris, ne finat fe ullo pravo affe&tu praoce animum penetrent , juftitiam corrumpant , cupari ; nec muneribus illaqueari , Deue zquitatem evertant ; fuis non carent pon- ter, 16, Non acctpies perouam , nec nu- deribus munera, quibus animum accipien- mera , quia munera excacont oculos Japiens tis ad fe trahunt , neque nifi in munerum par- tum , C mutrant verba quflorum , nil certé tem fle&ti poteft, qui muneribus finit (e pre- Cecitatetetrius, nil miferius ? Quis credat mi: pretium , qui accipit, pronum fe pro- à muneribus , ab auri fplendoribus ceci- " [ dit adrem ipfam exhibendam; & tunccal. tatem natam , & tamen cum munerta ocu- r WMN**'&- catá religionis equitate confcientiam fuam los excecent fapientum , prodit fceda, tur- fallens perperam fententiam pronuntiat, pisque filia cacitas ab auri nitore : quód fj VE MM u g d- Verani de dffectibus Tovy 52 E 238 Difïcrtat;o X.' fapienmm oculos excccant munera!, quid tareauxilijs , & re&ti confilij gübemacu!a non aget in rüdioribus? non exoculabunt ufi, habitis comitijs Jephte elegerunt robo- tantüm , fed interficient : ea fiquidem eft re fortiffimum, militaríque peritiá clarum ob vis munerum , üt omnia expugnet, nilque frequentes de Ammonitis, & Philiftais re- latas victorias. Is cum crebris jam ante ve» ijfdem obfiftat , haec equatas nubibus arces Íolo zquavit, propugnacula expugnatu dif* litationibus incurfantes Ammonitarum la- ficiliora evertit, urbes füubvertit , regna fub- trunculos coércuiffet, majoribus copijs, va- lentíortque authoritate videbatur munien- jecit, & quidquid infra coelum eft etiam in dus, totique propterea pra-ficitur exercitul, Íolida rupe excifum ; vincit.; dunjmodo pervium fit auro, Cüm veró nollet ; nifi vim vi pulfurus pug- nam inftituere Legatos ; mifit ad hoftes fpe« 100, Kecta igitur ratio , non obliqua pafïïö , ransfore , ut que Ammonitas inter , & Gala- non degener affeQlus hominem regat , pere inde ac unico clavo regitur; ac dirigitur tota aditas lis ob confinia intercederet , poffet fine fanguinis füfione componi ; fed detre&lanti- navis, que inter flu&tus tota torquetur ab W bus Ammonitis litem dirimere fine ferro ; vnico ligni fruftulo , feu temone , navís- queclavo, cui vistanta ineft, ut licét navis Jephte probono publico; & patria libertate juftas exardefcens in ira$ , conceptóque; pars nulla fit,. fed quid ab ea divulfum , & priüs voto fe , fi victor & pugna evafiffet , ho- externum , quia tamen hzret in puppi » fp- fam flectit, torquétque contra turbulentto- ftiam Deo macltaturum , quod ex animalibus Verüm fi mari- domefticos repetenti lares primü occurriffet ; res ventorum impetitus. nos traijclentes fluctus ingruente procellà irrumpit mox in hoftlem, acerrimé pugnat ; fundit , fugátque Ammonitarum exercitum, impetiti non tantüm temone,, feu guberna- culoutuntur, verüm ad Helicem oculos di« Manubijs hottilibus, , urbibésque quamplu- rigentes beneficio micantis cinofure , nau- rimis captis, Quid ni fi re&a ratio 103. fragia eludunt , declinántque fcopulos , in /non elegiflet in- . [] duflrium , fed obliqua affeclio pratuliffet , quos faciliüs impingerent pari pacto cum pravorum affe&uum impetus mentem tur- velfanguine conjunctum, vel affinitate illie gatum , vel amicitid adheerentem ; hoftis bant , ciéntque procellas fluctuantium co- triumpháffet , & tempeítas minimé fedata gitationum , dirigendi funt intuitus in coc h lum, invocandus eft Deus , & rectzratio- fuiffet , fed ad naufragium compuliffet: per- apté Arias Montanus expendens Jephte ele- nis gubernaculo aurigandum navigium , ne &ionem , quà toti praficitur exercitui , in Ícopulos impingamus , ne infami nau- In m'þ.' 1í. fragio pereamus; fcite Bafilius Seleucienfis, ait :. Bona confilia , atque couflanti vatio- ueinita, 9 curata, bono demum evestu fir- 3udic. QrAn ä*, Longa maria trajjcientibus ad curfum vegen- mari , probaríque folere biftgoria docet illu- duma pro teffera. [unt. asirorum undequaque [plendentium — morioues , — & — gubernator firi exemplo fortifmi viri , ejudémque non Jyrannidem aderti , fed propter []etlatams | incumbens gubernaculo tollt / im . ealum., oculos, afirorum motibus aurigans navim , virtutem exoptati ,6 adíciti: nimirum vite eurstimque ,per mare , celefis lumine contor- tutis , meritorümque fuffragio renunciatus Jephte exercitüs Prafectus inimicis fuit for- quens fertur n portunis, midini , quia profperavit Deus omni pravo : Quod autem nautis contingit in mare ; !01*9' hoc idem non folüm internz hominis Rei- affectu nuda confilia. Et eó Jepthte triumpho celebrior; quó non hofítes tantüm exteriüs , ublicz in co£rcendis affeClibusaccidit ; ve- Re- fed & proprium intus affectum evicit. rüm etiam externz reipublicae moderatori- duci mox é caftris in patriam Jephte perío- bus: hanc perízpe furens calamitarum pro nuerunt gratulantium voces , totáque patria cella perturbat ; & concutit , & tunc contra fe fe libertatis fuze vindici effudit in cccur- jmpetus perturbationis opus eft guberna- fum; in plaufum victoriz fexus omnis, & «ulo , feu cordatoconfilio, quo infolefcen- staserupit, Jephtes autem jactata per ora tes pravi affecius. tumultuantium civium populi vota gratus Deo tanti gaudij datori &oérceantur , ne commota tempefítas effer- veícat. remittit: cümque triumphali pompa in ur- Sin veró alius infurgeret degener bem Mafpham veheretur , venienti patri À affcétus di&ans , quod alicui privato eít utie omnium prima obviam cucurrit filia ; gn quà Je, non quod toti Reipublicz commodum; virtus-animi cum forma corporis decertare utique incrementum fubirent fluctus decu. videbatur , feflóque timpanorum Íonitu manis etiam turbulentiores, majori impetu pati libertatis Hebres aífertori victo* urgerent Euri , Nouque ; & ad ineluctabile riam adgratulatur, Ad occurfum tamen maufragium traherentur omnia, infperatum hzret anceps aiflictiffimus 102e Judic, cep. 11. Hebraorum tespublica Genitor , num magis victoriz ipfum pce- pluties contrita bellorum calamitatibus,exa- niteret , an voti ; gaudium flatim in lu« gitata hoftium infultantium copijs , impe- &um degeneravit , in dolorem trium- tita externis armis , naufragio proxima an- phus transivit ; G in nceniam epinicium * ceps harebat timorem inter , & fpem, voti crudelitatem à feemiffi damnavit , fed Reconciliato aurem per fupplieia Numine quid Deo fpopondiffet mente revolvens , natu majores ceeperünt de humanis conful« maluit exemplo Abrahe £flium immos lancis : Neäo interna fruitur malacia niü,pravisAch&ibus fcdätis. 239 lantis Deo effefidelis , quàm clemens in fi- nimitum viclimaad aram, quam nec fletus liam; proítravit hoftes in pugna, fed glo- ceeterarum puellarum movit ,. nec triílitia rioficr vicit in triumpho proprium affectum retardavit , nec dolor inflexit ; fed alacris in filiam, quamvis fpes unica , & lux effet procumbit in genua, vultuique in hilarem familie: Vicimus , £iliam allocutus pater ; mortem compofito; acceptóque à Patre ul« dixit, (ed tuo fanguine, & tunc arreptam timo ofculo, nudat virgineunt collum ; in. utraque manu veftem gemebundus , gemi- territa fleclit cervicem , i£tiimque accipit vie nas fciditin pattes: fed Jephtias filia zequá brati gladii, Permifit Deus innocentis Jc- fortitudine nuntium fubeundz mortis acci- phtiadis necem, ut figura foret Chrifli pro piens, é montibus lzta ad urbgm Ievertitur; nobis necem fubitari, RUE PULDUMES J DISSERTATIO XI..- Nullum zgritudini pravorum affectuum curandz praftantius alexipharmacum feriá- mortis recordatione, tj .'5. Io x memoriam Libitbina fuo geluo Noffram (cffimnze MIHETR EX Finpuilt pra-. vi affeitus in[olefceutems eftum. LO X 3, EE N st ); Xcutit omnem pravo- tamen nonnifi perfunctorié afpicimus , & in l V bis EC rum affectuum fenfum, VA N media decedentium flrage , acervatos intet BIN P extinguit fingulas cone cadaverum cumulos, oppleta inter calvariis,, W.u. ád cupifcentie — titillatio- offuariisque coemeteria nil. minus, quàmx tdits (f SSNSEA 44 nes, compefcit omnes mortem cogitamus , & cum nil frequentius Y LE DN j 2 s iraícentis animi impe- nobis obviet , nil citius oblivifcimur;tametíi ïa * TUTESISS Á tus; feria, ineluctabilis, experimento edoceamur quotidiano mor- !, & plerumque inopinz tem nemini parcere , nulli indulgere atatis mottis recordatio : hac fiquidem luxurians plutes praefcindere in flore, alioscorrumpe- tés concupifcentiz flores in fauciantia vertit re in femine, hos jam maturos perimere, p-ænitentiæ dumeta ; adblaadientis. volu- GL omnes, cujusvis fexus, & ztatis interime- ptatis rofas, vulnerantes in [pinas meeroris; re; hunc rapere inter ceenandum;alium cüm mella deliciarum, in abfynthium doloris ; & fomno fopitus quiefzit , illum in inchoata rifum mundi arridentis, in lachrymas con- voluptate, alium cam primüm honores con- Ícientiz torquentis: adeó potis eft, & cfü- fequitur; .non tamen eífe nobis proximam cax fola mortis in ménte refricatio, ut pra« credimus; putantes adhuc longiüs à noftris vorum omnium affectuum cozrceat motus, diftare laribus, cum tamen jamiam fit fores fuffocet afflatus, compefcat impetus; & o. pulíatura, nimirum adeó frequens, adeó fa- mnibus deordinatis animi, tum concupie miliaris nobis eft, ut nobis videatur quafa. Ícentis, tum irafcentis motibus frcenum ia« vilefcere, nil eamn timentes, quia illius fta- jiciat properantis mortis acceffus, ejisque eó tim oblivifcimur , & in ipfa incertudine cer« certior, quó nobis eft incertus appulfus. tam nobis fingimus ftationem, P Omnem affe&tuum pravitatem | facilé Videmus illos eftuante febri.extintos, 3* vinceremus 5 fi omnem nobis diem fupre- alios lu&ibus obrutos , hos ferro enecatos; mum illuxille crederemus , fi ferio mente plutes veneno corruptos, nonnullos flam- volveremus , mortem nulli parcere zetati; 11à abfumptos, alios fulmine interfectos; &t nullíque dignitati , fed omnes fua falce de« omnes quotquot pracefferunt retroactis íz« metere , pueros in primo germine ; adole- culis extinctos jacére in pulvere, fordefcere fcentes lafcivienti in herba ; juvenes fuper- incinere; & quamvisinter tam dubios, tara biente in flore; adultos, & fenes in jam are- inopinos, tam varics, tamque fubitos cafus Ícente ftipite, Ideo pravis concupifcentiis nulla fit fecuritas ; ita tamen plerumque vi- tetta haremus alligati, quia raró refricamus vimus, acíi nunquam effemus morituri , e Libitinzz memoriam P tranfeunt . quotidie cum tamen quotidie moriamur, fingulísque per forum , & plateas, noftrósque ante ocu- horis nobis vita pars aliqua detrahatur , & los elata cadavera, quze nos mortalitatis ob- momenta ipía, cum gtOPe;alzte morte divi- gáms, litos refpicete compejluntad mortem ; qim Hanc Gg3 240 Diïï&rtatio XL Hanc hominis conditionem fymbolicé pore, & ea. deferere ; quz ;unq vcifemus 4^ exprimit clepfydra arenaria, cujus pars fupe« d«etviffe, 4 Ex mille mox morituris, nec unum re- 6. rior jugiter fluit, donectota evacuetur,im« pleatürque inferior ; delabitur fiquidem mo- - peries, qui non diverfimodé fentiat de opi- mentis fingulis aliquid de vita noítra, donec bus, dignitatibus, honoribus, illecebris con« tota evaneícac; & quamvis videamur nobis cupiícentiarum, ac mundi vanitatibusquàm setate crefcere, decrefcimus tamen continuój antea judicaverit, quia tunc morsimminens donec nofter pulvis totus in fepulchrum de- caligines excutit , & resomnes non . quales labatur; poílerior vitze pars priorem pre- nobisapparebant; fed utreveraíunt in fe mit,excutitque, & hac à fequente itidem nulla pravi affe&iüs caligine circumíepti vi- excutitur, ficque omnes priores à fequenti- demus, fuisque xflimamus momentis: quia buspremuntur, urgentürque, donec omnes veró fera in exitu e[t fapientia,plurimum no» delapíze totam evacuavetint Íolicitato fluxu bis proderit, f1 ex alieno errore noítram cor» praeíentis vita noftrz clepfydram; fitamen rigamus defipientiam , fi ferió cenfeamus vitaeít, quam mors jugiter occupat; cum omnem nobis diem fupremam eífe; umbrz nullafit hora, nullum fluat momentum ; fiquidem tranfitus eft vita noftra , tempus quó non moríamur ; cum momentis fingu- nonnifi unicum inftans, quod folüm nos pof- lis aliquid íemper nobis mortalis vitae detra- fidec, & omnes anni unicum punétum,cum hatur. Utinam hzc veritas, quam nos dietim quod de ipfis effluxit, nil teneamus ; & quod experientia edocet noftram ferió, ( frequen- defluet, minimé poffideamus, & incertum ter refricaret memoriam. Felices procul omnino fit, an inítans, quod przefens confe- dubio effemus , fi omnemdiem pofltremum quitur in noftra fit poteftatefuturum : quód puraremus; feliciores fi omnem horam; & fi unum alteri fuüccedat , ea tamen . fingula feliciffimi, fi omne momentum ; omnibus fluunt velocitate, dilabuntur pernicitate, ut pravis affe&libus frena injiiceremus, eorüm- vix ea poflideamus , fed ipía potiüs nos fe- que impetus coérceremus, motüsque fingu- cum trahant ; cum fiftere non poffimus diem lo pravos cohiberemus, (i omnem horam unum, neque horam, imo nec unicum ra0- ultimam , & deciforiam putaremus. . Uti- mentum, quin fluat, dilabaturz nos enim nam difcuteremus caliginem, qua non finit, fibi fuccedentia dilabentis temporis momen- hanc nos veritatem infpicere, qua nos pra- ta citius abripiunt, quàm ut de(inant perni- vorum affe&tuum offundit cenebris: haceít ciffime fluere, neque definunt dilabi ,nifi; & ila caligo , quà inter vitia cecutimus; nec nos cum ip(is labamur. ex tot elapfis annis, vel unicum diem inte- NNos fpes inanes fallunt, impellüntque 7« hi grz virtutis teftlem, quique non fuerit ali- in fraudem 5 nobis fpondent feneCtam, & in medio nos fecant :tatisfluxu ; & nobisobs $i te, qua labepollutus, adducere valemus ? hac in caligine pullulat rudior &tas nugas inter; tingere poteít, quod pluribus infauílé eve- G ineptias; crefcit adolefcentia libidines in- nit, qui pravisfuis indulgentes affectibus la- 3 ter, & concupifcentias ; floret juventus fce. queo fe mortis irretitos' deprehenderunt , lera inter , & flagitia ; maturit Senectus cum putarent liberiori pede prata percurrere probra inter avaritize, & cupiditatis; X quot- voluptatum. Quot inopin&ceciderunt , quí quotàcunis ad canos defluxerunt anni hac diu ítare in fafligio arridentis furtunz cre. caligine involuti, nil nobis attulerunt,quàm diderunt? Quot in medio fcelere mors ra- Ífruélus doloris, & amaritudinis. puit, criménque fecuit? Quotetiam inipfo N1l nobis fenefcentibus ac morienti- inchoati flagitii momento delictum morte bus proíunt divitize, totcuris quaefitae, tot clauferunt ? fi. nemo prudens inter. zfluan- fudoribus acqui(ite, tot moleítiis partz, tot tis pelagi tumidos fluctusin tabulaludit, fed laboribus «oacervatzee : nil nobis adferunt ferio cogitat, quomodo imminens poffit vi- Íolatii carnis deliciae, voluptatisillicia, deli. tze dilcrimen evadere ; cum mors Íemper im* ciarum illecebrz, qua perinde, ac vernantes mineat, nobísque in hujus fluctuanus vitze ïïä.O.MOï roiz vix mané floruerunt , & mox in mor- pelago infidietur; .ferió cogitandum eft de ( g, tis occafü nonnifi fpinas nobis reliquerunt modo zterni naufragii declinandi ; ad quod uperítites , quibus inflictis vulneribus di- nil tutius conducit, quàm feria, & frequens « *fcerpimur, dilaceramur ; nil nobistunc pro- mortis recordatio , cujus cinere praviomnes 10 funt inania dignitatum nomina; nil umbra- affe&tus detumefcunt, & co&rcentur. & $. tiles honores , nil-concupitae chlamydes ? Nulla doctior magiftra morte efle folet quód fi nobis hanc edoClis veritatem daretur ad coércendos pravorum . affe£ctuum . impe- ad crepundia reverti, telámque iterum re- tus, vitámque tcotam inftituendam, Scimus dordiri hujus vite mortalis, meliori procul tartareum hoftem impetrataà Deo facultate dubio textu omnia coricinnaremus , neque fzviendi in corgls Jobi, omnem adhibuiffe fineremus à pravorum affectuum inconcin- conatum , ut per corporis arietationern ejus no impetunosrapiin fcelera, — Quód fi no« expugnaret aniiami: funt enim qui rmiore ftra hzc effent vota; faali illo urgente mo» borum generaquatuor fupraviginti recen. inento, cum mors noílros ingreditur la« feant , quibus veluti affultibus acheronticus res vitam abreptura, nos non poeniteret hoítis fzeviit , diftupítque corporis parietes vixifle; & nanc meliüs (atageremus u teme ggim,um expugnamfus.' lnitio ph agedeena * inaii * Nullum zpritudini pi*aiiomm affectuum curandz äIex.&C. 244 maligna tef&a, verminofa, ferpens, ac mi- tedium deliciz, quas mundi illecebrze nobis fpondent,que noanifi in fluxu, & per cranfi- - feré depafcens artus (ingulos peredebat mem- ( brorumcarnes; cui acceffit facer ignis per tumnobisexhibentur; earum dulcedine ve- goplites, tibiásque perverse graffans, cui ad» nenum, ac perpetuum moerorem nobis proe pinaturz. Hacqueratiocur Eídras nuptia- jectus cancer totum corpus putredini , ac tue mori objecit;. Lepra quoque ad ipfa defcen- rum inter convivia, voluptates , & delicias, furrexerit gemebundus, & meerore confe- Efdr& lib, t. dit offa, plumbeumque fanguinem genuit, &us dixerit ? Et $n facrificio ve[lertino fur- &Ap, 19. morores ptocteavit, angores peperit, fom- niáque excitavitterrifica, —Huic acceffit ar» vexi de afficlione mea, & fciffo pallio, & tu- nica curvavi genua mea , ledcur integra die thritis omnibusin membris horribiles exfue fcitans cruciatus, Ebullierunt in fingulis in (ua perfeveravit affli&tione, vel cur f1 ad puttefcentis corporis fauciis membris vet- vefperam uíque eam perduxit, non. etiam totam noétem traduxit ín luctu, furre&turus mium turma ; & ícatenia putredine ulcera, horis antelucanis ad. matutinas hoflias, & purulenteedue tabes, nares, aures; frontem ; pacificas ? aut nimium videtur Propheta fle- genas, os, & gingivas corruperant, non abs- viffe) autnon fatis, cum ad vefperam tantüm que acerbiffimo tum dentium, tum capitis moerorem fuum perduxerit, & non in fe- dolore: quinimé torquebatur etiam intus quentis diei deduxerit crepufculum, Verhóm vifcerum putredine, nephriti, feu renum exe ulceratione; pleuritide latus inítar acutiffimi agebatur contra nuptias illegitimas , contra carnis illecebras, & zftuantis concupifcen- ladii traasverberante ; anginà palatum ; tig , ptavique affe&us impetum; propterea coliíque glandulastumore incendente, GC exe non facrificio tantüm : debuit Sacerdos in- aíperante ; marcore omnium viícerum ex inedia, & ficcitate orto: & fexcentis aliis firui, ut effrznes hos concupifcentiz. motus . Xorquebatur Jobus morborum carnificibus, coérceret, fed facrificio vefpertino, in folis occafu, cüm dies emoritur, & Princeps pla- ut jam non homo, fed fpectrum appareret, netarum occumbit; quia folius mortis t&« cujus afpe&tusoculis, faecor naribus intole- rabilem mephitiai exhalaret : hos omnes cordatio potis eft effrznes urgentis concupie morbos, hac ulcera, hos dolores ad eum fcentiz motus , & pravi affectüs (edare im- contra Jobum accer(ivit finem tartareus ho- peuus;: neque fola lan&titas hoitiaram fuffee ciffetad viperatum folvendum libidinofum ftis, ut pravo defperationis affectu animum amplexum; niíifunerisimago, omniümque perinde proflerneret, ac ulceribus corpus: íed edoctus Jobusin mortis gymnafio, info- voluptatum perniciofiffimus defluxus in fo- leícenti,ac favienti Acherontico tortori, & lis occaíu adumbratus Judzorum animos ad " ne ulla defperationis. pravitas infurgeret, repudium permoviffet, & ad concupifcen- tim illecebras omnes abigendas : quamvis gab. 16, froenum injecit mortis recordatione : NWm- facrificii , thurisque in coelum afcenfus pra- quid non paucitas. dierum meorum finietur ceflerit ; defcenfus tamen folis in occafum , árevi ? morsque diei, feu noftri image funeris for- g. Non egit de vita, quomodo convalefce- ret, quiafilios in juvenra flore jam- audierat tiüs terruit, quos concupifcentia vinétos te- nuit carnisillecebris; adeo efficax eft libiti- morteabreptos, cumque in morte filiorum, na, potéasque ad motus omnes zíluantis propriam mente refricaret ; defpetationis pravitatem priüs proftravit , quàm furgere, concupifcentiz coércendos, ut fola fuz fal- vel moveri auía fuerit, G cum pravo quo-« cis oftentatione eos valeat fedare, & Am- vis affectu Acheronticum etiam tortorem monitides ab Hebrzis fejungere. Ad quid fluxis haremus deliciis? fi hae- 1I. abegit, quia ubi feria mortis. voluitur re- cordatio, exilire non audent , nec moveti Euro ocyus pertranfeunt , fi explofarum & pravi affectus: quia igitur de fine fuo cogi- tormentis bellicis glandium , & ruentis & coelo fulminis impeturn lentum eífe. fateri tavit Job memoriam refricante filiorum morte victor evafit, ut notavit D. Gregorius cogimur pr& velocitate , quà vita haec no- Lib.o, Moral. * L ftra cum tempore avolat, & cum volatu vi- CAps 47 imqui ens ; Cautum fe , & folicirum de morte tze, etiam quidquíd deliciarum nobis mundus offendit, qui brevitatem pre[entis vita con- fiderans, nou ejus ufum , [ed termsnum cone exhibet, & concupifcentia fuggerit? Quod fi Aftrologorum calculo fixz in coelo ftellae 10, fpicit. Nullum pravis coércendis affe&tibus citatiffimavertigine ultra decies centena mil« lia leucarum una hora quadragies obire di- : fromnum aptius feriá mortis recordatione ; n nullum eorundem medendz sgritudini pra- cuntur: eodem perniciffimo floxu hujus Vi- ftantius pharmacum, quàm fi cogitemus mortalis vitze halitus, quo fpiramus, fugit; & fola mors firmo pede nos manet , expe- tz huius initinm mortis effe exordium; & ejus flaxum, perniciífimum curfum ad fera- é&átque raptura, nec longiis abeftin tam bre« vi itinere , tamque prodigiofa pernicitatet les Manium umbras;ad (epulchrum ; vitám- & tamen quàm fatui! quàm inertes fumus?! que noítram non rantüm eífe calamitate fe- tocem,verüm & celeritare velocem: & quam- ut in hoc citatiffimo vitz fluxu, vix quó fit eundum, quidque fit hujus curfus terminus vis obícura non (it ipía labentis temporis cogitemus, Gita finamus nos rapi à perni- pernicitas, fi tamen eam clariüs , feriüsque peníemus; faíudium movent, indueüntque cihmo temporis curfu , ut ne vivere. qui« dem L 242 Dif-ratio XL. dem difcamus, :neque effrcenes compefcere muliere, ut nonnifi amäre, vel cdiffe fcist, pravorum affzdluum impetus, quibus prz- & raro abutroque fejungi ; oneravit enim eipites agimur ad malorum omnium bara- innocentem infamiá apud domeílicos; dein trum, | Certé brevitasvite, morsque pro- ad proprium maritum cum fibi à fugienté perans ab omnibus concupifcentiarum illece- relicto pallio accurrere; ac oculis fletu madi«- bris nos prolix&avocat, vocátquead illius dis Jofephum vocare in crimen intentatze tur« vite amorem, qua nullo occumbit occafu, pitudinis , & cum inconfulta viri temeritag nullo clauditur termino, & ad quam virtue mulieti credidiffet,injicitnr innocens in carce» tum ftudiis perducimur, Haremus prze rem , indetamen fiduciá bonz cauíz evafue fentis vitze fluxibilitati, & flare cupimus in rus: fed quam dixerimus caufam tam prze ea,qua continuó cadit , jugitérque labi- clar victoriz fuiffe; in quónam armamene tür, qu& quó magis amátur, eó majora affert tario tam valadis, támque opportunis fe Jo» damna, fephus armis in(truxit, quibus impudentiams pyibLh foeminz proflerneret , fimülque. aítuantis concupifcentiz f[ammas extingueret ? nimie rum fuppetias é feria mortis recordatione Mortis [Ebolam neceffe eff , fre. efflagitavit, & terrore veluti incuffoconcue gu:nten;w, ut reife vivere di[ca- pifcentiz , eam fugavit : cüm dixiffet ime mm , pravos quosque AAffettus pudensfoemina caíto adolefcenti dorzi mee« compefcamu. - eum,armavit tunc Jofephum ad pugnam,non allexit ad turpia; duxit . ad caíira militems i, On hzreamus peritutis , fi perireno- non feduxit adolefcentem in gynaceo: ad ine lumus; non innitamur caducis, ne jectam nimirum per fomnum mortis imagie cadamus; mortem adeamus, ut ipía nem , vel in ipfo fomno oculatior evigilas nos vivere edoceat ; ut difcamus effrcenes vit, noluítque fuccumbere, cum vel ab ipfa affeclus coércere, eorámque impetus com- alliciente hera didiciffet occumbendum fe- peícere, flummásque extinguere.fuo gelu mel effe: allexit adblandiens foemina caftum urentis concupifcentiz ; nil enim fortius ad juvenem turpi illo invitatu Zersi mecum ; Gmej 3g9, co&rcendos pravos animi motus mortis re- M non tamen eum illexit ; evigilansenim in cordatione , quà Jofeph tam generosé à fe fomno allicientis mulieris aflultum concupi- rejecit Puthipharis allicientem uxorem ad Ícentize repreffit inquiens : quomodo poffuns turpia, tüt gloriofam de pravo concupifcen- boc malum facere ? fi noclua hzec caecuciens tiz affe&u retulerit triumphum. — Erat Jo- fucclamáffet non dermi , (ed vigilz »mecum , fephus Jacobi filius eleganti formá, fpeciofo fortaffis turturem inclináffet in coenum, o« corpore; ideóque /Egyptiae mulieri gratior, lorem accendiffet in. flammá; lutóque Ar« qua pulchro demirata in corpore virtutem menium murem focdáffet, fed cum objeclana cepit ardentiüs inflammari in juvenem , & fibi à fcemina funeris imaginem | depreheri impudico intus zeftuans amore oculos con« diffet, exarfit ftatim igne fanctiori, ac vire jicere in adolefcentem , fimülque raptis ve. tute loricatus ad pugnam fe accinxit , de luti in fomite igaiculis occultum in vifceri- affectu concupifcentiz depravato triumphae bus ignem alere ;; cámque flamma dietim turus, Mitiüs fortáffis obítitiffet Jofeph im- Ieperet , ac incrementum fubiret,cepit tem- pudenti foeminz,vel faltem nontam virilitez pus obfervare, quo finearbitris, absque te- pugnátfet, nec concupifcentiam flammis ar« fte poffet uberiüs caflum juvenem ad flagi- matam expugnáffet, fi bracteata Tifiphone tium invitare; cümque non femel impudi- adolefcentem proritáffet, non fomni pallore, cz repugnáflet mulieri,& oppofuiffet hdem Hero, Deóque debitam; non tamen deftitit fed excubiarum vigore; non mortis imagine, Íed vitze fpiritu, urgente pravo concupifcentize affectu admo- Callidiores in expugnatione. Sufannze 12. vere preces , adhibere blanditias , exhibere vift funt proceffiffe fenes illi, quinivibusca- munera, cumque fruítrata femper fpe neque nitiei caput obtegentes;flagrans intus concu- importunis precibus, neque blanditiis po- pifcentize fovebant . incendium, fuerunt hi tuiffet caftum juvenem fle&tere; adeo urgens duo fenesnon tam fenectutis probra , quàm concupifcentia aftuavit in feemina, utaufa turpiffima Veneris mancipia. Cum Suíanna etiam fuerit manus injicere recufanti , & ad contra folis ardorem corpus pararet abluere fcelus nonfolàm invitare, fed & violenter arboris frondibus circumtecla, feptisque fru- compellere:verüm ratus adolefcens victoriam &ecofis occultata, diligentérque, ut moris in fuga pofitam , pallio., quod prehenderat, eít caílitatis, folicita, plena timore , omnia | | uiiy relicto in improbis foeminae manibus , foras curaret oftia claudi viridarii ; duabus, quas extra cubiculum , domimque fe fe. prori- fecum duxerat puellis per pofticum dihaiffis puit calumniam potiüs honoris fubiturus, olei,& ímigmadis afferendi causá, fatis tu- quàm caftitatis paffurus jacturam ; fiquidem tam ,(olämE]ue fe crederet ; pellucidisque de- irritata juvenis verecundiá impudens feemi- currentis fontis laticibus corporis : ablueret na, tantum cepit algere odio in fugientem, quantum priüs flagraverat amore | in renu- membra; exilierunt ftatim lenonesduo niz vea canitie in fronte rigentes ac byernantes; ammis 29 entem . tantüm prayalent pravi. affeétus in Íed intus impuris conc-ppi(tentiæ fl fluan- ?ï Nullum äg'g'rïtudihi pravorum affe&tuum curandz alex.&c. 243 fluantes ; probröque nature , non jam fub bus, totísque clamoribus increpare, fed «inere, fed niveignem foventes: cooperti quia noverat nullum arictem fortiorem ad fiquidem arborum ramis lavantem fe obfer- profternendam concupifcentiam effe mor- vant Sufannam ; cümque pabulum aqua igni tis recordatione ; hanc maluit commemo- fuppeditaret, fubirétque ex fonte nberiüs in rare, quàm ícelus ; ne igitut flammas fen- pectore flamma incrementum, morz mox tiret Sufanna concupifcentiz ; ne allicienti« impatientes, perinde ac equus,& mulus ad- bus ad turpia fenibus adhzereret , mortem hinnientes exiliunt ex infidiis, prorumpunt accivit commilitonem in pugna , cujus fub- in fcelus, folicitántque integerrima Matro- fidio amentium fenum, ac amantium pro» nz catlitatem, rati eam validiüs expugnaturi, ftravit concupifcentiam , vicitque reluclan- fi nullam ei mortisimaginem,nullümque li- tem rationi affectum,fcité D, Auguftinus ait bitinz objicerent veftigium: allexerunt.enim Timor de futura morte mentem Aneceffarió. Lib.a de pasitl, 13 ; lavantem fe mulierem ? .Commzfcere . nobz- £0ncutit , G quafi clavis earnis omnes smmotus od« Chrif, jfium , .quàd finolueria ,. dicemus contra te :?ï fígno «rucis affigit. Aeflimonium , .quod fuerit tecum juvenu, &S MNon 1olüm fuüneris cinis ,fefocigntis 1f. 0b :banc «aufam .emiferie puellas à se , fed «oncupiícentice extinguit flammantes tzedas, €ur.eam potiüs acriüs.non terruerunt poena verüm & gula illecebras , affectimque ad :acerbiori? cur eam non minati fuerunt la« .epularum delicias co&rcet , ac profternit, pidibus obruendam, veluti adulterii .con- Y eftis eft Damocles, qui cum Dionyfio Si« fciam? cur teftimonium duntaxat .criminis zacu(arum Tyranno apprecatus fuiflet om« «i-objecerunt fupprefíà lapidationis« poená ? nem felicitatem ; eümque dixiffet hominun nimirum noluerunt vaferrimi lapidum me- feliciffimum, .eà quia opibus afflueret, vi- miniffe , quia veftigia funt :mortis , .& te- tibus effet roboratus, & fingula ad ejus vo- gumenta fepulcrorum : -rati illicientes ad tum fluerent, interrogatus à Principe num zurpia fenes objectu mortis , vel ipfam Ve- vellet fuam experiri fortunam, guflare fe-- nerem Niobe in filicem obrigefcere ; .ne i« Jicitatem ; .& fe cupere dixiffet ; collocari gitur quam intenderant flammis .accendere juffithominem in fella fua regia ; tum ad t i, concupifcentiz, cogerent in faxum frigere, à meníam eximiá formá pueros dele&os juf- memoria non. folüm mortis, fed & fepul, fit ad(iftere, eósque ad nutum illius intue €hralis integumenti abílinuere ; non enim entis diligenter miniítrare. Quid niinfun« :ubi mors fuos fpargit cineres , ibi potiseft duntur manibus aquz odoratiffimz ex aquie concupiícentia fuas accendere flammas : fo- minariis argenteis , feu gutturniis; infirui« vecur in cinere, fervatürque ignis, quem li- tur menfa, inferuntur fercula , quà ex fyl- gaum alit; fed quem .concupiícentia fovet, 'vis, ex aére , terra, G aquis accerfita , & ad - cinislibitinz extinguit: armatam Palladem omnem luxum exquifitiffim& parata, ut contta fe ipfos ad pagnam provocáffent fe- animus quafi hareret anceps, quidnam po- nes,éfontiü frigidislaticibus,ardentiorem.ad tiffimum intanta jucundiffimarum , optimé« pugnam profilientem ; non Venerem in aquis que conditarum efcarum «opia , & afflu« matam in undis incendiffent fatuo aeítuantis entia fames deligeret in cibum , manus ca« concupifcentiz igne f1 vel funeris umbram petferet ; cümque ad oculorum laíciviens lavanti fe mulieri objeciffent: f1 enim Vene- tium delicias inftru&ta effet menía; & quid- ris flamma ludit inaqua; perit tamen in ci- quid auri, & argenti, ac margaritarum use nere; proinde fuppreffzre infanientes con« quam fuit, partim in vafis, partim in fie cupiícentiz zeítu fenes omnem funeris .um- mulacris, & partim in parietum ornamen« bram, mortisque veftigium, ut Sufannam ts nitere videretur, & ex omnibus ele ex puro lavacro in fecem traherent ccenofze mentorum fpoliis una menfa conítructa ad impuritatis: verüm quamvis fenes, velpo- delicias invitaret gula 5 jam incendebantur 15 tiüs fenectutis probra , concupifcentizeque Oodores, jam pocillatores prafto eranr, uf - meníz affidentibus [ turpiffima mancipia ab omni refricatee mor- tis abílinuerint veíligio , abborrnerint ab fibi Damocles videbatur, yathiffarent fogt.u.natu; umbrá, reticuerint nomen : Sufanna tamen Verüm in lautiffimo hoc apparatu juffit. matitali addicla ca(litati contra infultantes, 16, Diony(fus fulgentem gladium 2 lacunari aggredientésque fenes, ut fe defenderet fup- feta equina alligatum demitti, ut impende« petias , opémque petiit à morte: fiquidem tet illius beati cervicibus ; qui cüm primüm Sufanna Ingemuit , &$ ait anguflia funt mibi imminere, fibi mortem animadvertiflet to» Dauiec 15« undique 5 fi enim boc egero , mors mibi tus ftatim expavit, tremuítque , fimülque eii: objecit fibi, & fenibus impuro concu- umuit pendulam mortem proptiis immie pifcentie igne exardentibus feriam mortis nentem cervicibus; & tunc vel fola mortig recordationem , & illicó fortior ad pu- fufpicio apparatum illum voluptatisregize, gnam infurrexit contra fenes, quorum ita infecit, ut Damocli non ampliüs fapere concupifcentiam folo funeris cinere ex« tinxit, viderentur fercula, fed prorfus defipere; & totus quà gemmis illuminatus , quà auro, I4. Potuiffet Sufanna de crimine infultan- argentóque nitidiffimus apparatus ferales u« tes fenes exprobrare , eósque totis lateri- € árgene trinque fpargex:e umbras , fulgurar ürdni de Affeiijbus Tom. I, tum, 244 Difletatio XL - t tum , pallere autum , minitari germze, rie montium nives deferebantur x;"e&ïvïä cäl(;ril gere adamantes , [qualere purpurz , furere. bus refrigetandis, nec in fubidium potio- attagenz, fevire mugiles; in lugubres nz- nis, fed in cor poris cruciatum jugiter rigee nias mutari puerorum cantus, ( toto cor« bant; fiquidem hyeme ad cxercitium pati- poreconiremifcens non füit anfus manum entiz nudis calcabantur pedibus, & rugi- p extendere adíercula, nec cibum ori admo- ente per clatem leone, firióque more vere, nec lyris, vocibüsque ad muficee con- dente cane declinabantur n fupplicium gute centus inflexis aures accommodare , immie turis: acriüs torquebantur modicá illa. in gt nentis mortis fufpicione difturbante coacer- flomachum demiffá efcá , quàm ipfo jejunio, ä varas iilas gule delicias : nimirum peritus cum quidquid admoveretur ori ad deficien- re vite aliqualis imago, ita Damocli affe- tis naturae reparandas vires plus difpliceret &um: ad regiz fplendores , aulz dignita- palato omni deflitutum condimento , quàm tes, ferculorum, gulzque delicias coércuity refeclioni inferviret, Quin tota cujus. ut generofiora phalerna venena putaren. vis coenobitae fuppellex cilicio circumícripta K tur; dulciores cupedim amariffimum ab- erat. fynthium;' fuaviora fercula, lethalia aco- Sed car in Cenobitis hifce tanta in eïckur-- 19. nita; quia ubi íola mortis fuípicio fe in- lentis , poculentisque aníleritas ? cur per- gcrit affe&us omnes ad mundi , carnisque petuo amarore gulam torquere , palatum delicias exarefcunt;penitüsque excinguuntur. corrumpere, & ftemachum sffligere?cur fi ut Idque in Monachis Macedonize obfer- 17. Angeli é coelo delapi cocleítem in terris vi- ï vavit Chryfoftomus ? tametfi effent viri no- tam ducerent , adeo mortificandz gulz ftu- | N bilitate fanzuinis illuftres, deliciis innutriti duerant, ut nil ei unquam | concederenr , à pueris, mox Coenobitz omnibus à fe de- quod placere poffet? Caufam hujus ftudii liciis prefertim gule abdicatis,nautici panis adtert S, Joannes Chryfoftomus, quiacoeno- pauca fruftula, eaque perfepe mucida, ac bitisiliis € rudi fago Ículptam calvariam;fet furfurea eorum ceenam definierant anacho- demortui hominis caput men(z imponere Wl reticam ; quibus nafturcium | addebatur & * moris erat, quo coenaculum velut in fepul- fal; & rariffim? olufcalis modicum inftilla- chrum verteretur , & fqualor effet non refe« batur olei, cum fzpius calamitofum fercu- &io, quz ibi fumebatur, imó fcholam tricli« lum cinere infpergeretur , ut non coena, fed. nium illud dixiffes, in qua mors a(fidens ma- fupplicium dici poffet, non ad naturz vires giflra cenobitas illos edoceret jugem pue initaurandas, íed ad gulam infipido illo, gnam cum appetitu prelertim gula, pravó- tenuíque olufculo diriüs torquendam, idque que omni affectu ad quascunque mundi de- Íub (olis occafum , nilque teflaceis cotylis licías, fenfuámque oblectamenta : hecque infundebator, quàm frigida, € proximo per- ratio cur ab omnibus femper. abhorruerint fluente fonte hauíta ,. quá íitis extinguere- gulz deliciis, cum enim funus convivantibus £ur convivarum, non appctitus expleretur; excubaret, mortisque cinis condimentum da« & cüm folemniores inftruerentur epulze, hee ret modico cibo; nullas poterant Cosnobitze cochlez erant vicinis é montibus delatz. 4l, gulz experiri delicias ; cum timerent , vel in Dixiffes (rugiferam quamlibet arborem in- amaro cicorio Sardanapalum latere, vel Epi«- terdiétam iisdem conobitis fuiffe Ícientie curum in napo; quin etiam gulz afpidem plantam, exqua fi quis velpomum unum de- vel in fceniculo ('Liiþif:abantuf. Qmnes ibi cerpfiffet, mortem crederetincurrere, quam illecebras femper metucbant etíam cum ipe Protoplaffifibi, totíque pofteritati intulére, fum abíynthiua deglutirent, & una erat g« cüm prohibitum fibi pomum ab arbore fci- mnium voxX 22r5 i2 olla,quin veriti rne *3. entie decerptum deglutire contra Numinis rea € dape fubreperet Heliogabalus, quisque priceptum aufi fuerunt, Quin & atbores in id incumbere fatagebat ítudii, ut quic« quafi admirati vife funt, nulli fe cenobi- quid in Fïomachum demittcrgt, aliquid inji- tarum germinare in flores , matureícere in ceret palato tormenti, FR fructus, quaíi Adz pofleri non effent , cüm - ab omni fe paradifi ligno continerent, $. LT. 180 Imó non folüm à fructibus fe abftinue- re afceterii illiusincolae, verüm, &àquo- Morttis. accelevatus. acceffur f?æ- num injicit pravvis omnibus affeiti- visalio cibo, quo etiam rufticelli innutriri Íolent, lac fiquidem ab ipfis perinde ac ve- Dus in mundi illecebras. nenum rejiciebatur, mella non fecus ac toe xica abjiciebantur , & mulíum non fecus ac j Uàm flocci fierent gule, carnisque 2Qs blandimenta , quàm prompté íre- aeonitum ab illo exulabat afceterio , cujus num injiceretur pravis affeclibus in menfam nullo linteorum folatio ftrátam mo- mundi illecebras ; fi mortis feria tecordae dicze herbarum radices fzpius apparabant, à tio nunquam memoriá excideret, fed al- qua quidquid faperet , quidquid gula ali- tiüs eidem femper heereret , monitorísque quid poffet illicii adferre (ivein pomis, five fungeretur offcio ? fi enim' vita hominis in racemis, five in oleribus, non fecus ac flos eft, cerié non nifi diurnus. Floseít, venenum abjicicbatur: neque proximorum icd Hemerocalis; eujus vita, & pulchri. : tude $ B Zy Nullum ægrïmdinï pravörum affectuum curandäær alex. &c. 24$ rere, in quosvis fine difcrimine debacchari; tudo diaría e(t, mané fiquidem oritur cufm die; vitámque orditur cum luce , adole- nec eam fleéli precibus, nec emolliri lachry- mis, nec moveri lamentis, & non pluris fcit mane, confiflitin meridie, fenefcit ve- zeftimare dynaflarum purpuras , diademata fpere, & emoritur cum die; unde clamat Eze- Regum, quàm rufticorum ligones, paupes chias perlífaiam: De mamó usque 4d vefpe- :Cny, 3?. rum paanofas penulas , & mendicantium ram finies me, quia mane homo hujus fluen- tis virze ufurz natus, veípere denatus cine- detritas, multóque fciffu laceratas veítes. Ho»o Et quamvisid detur laurogloriz, quiahore gob.cab.14. refcit ; clamat Huffeus Princeps ; rificum coeli fulmen arcere dicatur, nonta- Vi H af flos egreaitur , G. conteritur , & fugit qelut wmbra: clamat R egius Píaltes dzes szez men fetalevalet libithinz declinare telum $ ficut umbra declinaverunt : . fi vita nolira falce fiquidem mortis æq'ü& Ícinduntur vi« &riceslauri, ac pracelíze Cedri ;; an non fz- floseitíftatim arefcens, umbrz fuga, va- pe viri Principes inipfo triumphi exordio, in cuitas bulle , quid manfionem quarimus in vix inchoato gloriz curfu, & in primo ve- foga , quid quietem in continuo fluxu de- luti ad felicitatem gradu metze obviant vi* Jabentis vitz ? quid heeremus mundi deli- LA te ? annon gerfzpe in ipfa. inchoata victo- Ciis, camiaqueillecebris? (i nonnifi umbra- g; riarum pompa, in geflientis populi letitias tiles funt ; eft fiquidem vita prefens, cu- militum acclamationibus , licet ad. nutum jus aliquid fingulis momentis mors arripit , tes fluant, arrideat fortuna , rideat Victor, deciduus unius diei flof(culus, mane ridens, flatim pramatura morscogit ad lachrymas, g, ittulis Antermicantibus affluens , inhians Íoli, cui totum aperit. (inüm , íed (1 mane conipellit ad ullulatus , trahit ad fepul- chrum? & düm cateri ovantes modulaté p pubeícit oriente cum íole, vefpere areícit , concinunt vzvzt vivat , ineluctabilis Parca emoritürque cum eodem occiduo ; nec diei ftamen forfice ícindens vita,inclamat or24« priüs finem ientit, quàm vitz. Idque fa* cro emblemate illuftrans Jobos hominem £ur moriatur. Nulio nititur homo flabili fulcro, & & floti zequiparateb quia : quafi ffes egreditur, 22 €^5 14 ; flatim labitur, quem propterea compara- &6 conteritur,qualiidem fit homini nalci, a€ verim avicule, cui nomen apud Plinium i4 r emori incipere , àc definere ; quia vix oritur; enb. & (tatim moritur, cum nonnifi per.. interjee Hemerobios, quz ad Hypanim fluvium ul« 56, tta diem vitam non protrahit ; fed eodem &am literulam diffetant orztur, zmoritur, ho« omnino die, quo vitam inchoat , abíolvit ; 1no enim qui pauloante erat in utero , InoX putreícit in tumulo; hodie inthalamo, cras morientique íolicommoritut , naclaunaea- $n fepulchro; mane epithalamium, vefpe- démque luce pueritiam , adole(centiam, ju- ventam , & feneclam, mané enim nafcitur , re epitaphium; vixque fuper terram fe ocu- meridie viget, vefperé contenelcit , & mo- lis hominum fubjecit, & mox infra terram oculisfe fübducit ; & perinde ac bulia vix ritur. ld tamen mirum inhacavicula,quód apparuit, & fimul evanuit. vix lucis nata ufurz, tot coacervat alimentas ac fi luítra plura fibi vire fponderet: huic r2€ Veré florem dixerim hominem,;quo nil fra- certé volucri haud ab(imilis eft homo, qui gilius; imó florem dixerim foeni, quem Jicet nulla pruina coquat,nec firius exhccer canis, tametíi ad fluvium hujus delabentis vitz it- remorato floxu currat ad interitum, & nec Eurus quatiat , nec vermis rodat,nec un« ra- qüotidié moriatur;fiquidem tefte Seneca: 77- guis carpat , nec graudo conterat, neca Epif!/ 24 trum contundat , per fe tamen arefcit, de £a noffra crefcendo decrefcit , €$ bunc ipfum, 0,4 mödiun . venu(tatur , & occidit, Florem dixerim ho- quem agimus diem cum morie. diotáimus j minem,cujus totafpecies , & venultas unius quotidie enim demitur aliqua pars vite , ad- diei circumícribitur ípatio , ut mane flo huc hiíce perituris hezreat;, ac fi per cente- reat, & tranfeat; velpere induret, & are- na fzcula deberet vitam protrahere , & ifs- fcat Pfalm. &p. Aun non floículus fuit evan- dem uti; domos, palatia ita conílruit ac fi annos Neftoris eflei victurus;cum mors ei- gehcu; ilie adoleícens filius unicus matris dem hzreatà tergo, fitque (tatim moriturus, Íuze, fpes familie, delicium coníanguineo- rum? mane floruit, fed ftatim feralem cu- Quinimó fomnium potiüs eft vita prae- 1j. preffüs umbram incurrens; vel in ipfa aurora fens,folà concipitur imaginatione , effingi- tur phantafmate ; hinc Jobus loquens. de. vix natus, nactus eft occafum; & illa gemma, homine ait: E£ qui eum viderant , dicent : Cot.ute qua in floris,fructüsque fpem expandebat fe; adorientis folis r:dentes , & arridentes ra- ub:efl? velut fomnium avolaus non. inve- dios, exiguo libithinz gelu decuffa aruit , nietur (nedtit Hufleus Princeps inanitaterm — ài fomnii cum . pernicitate volatüs ) zranffet columénque familig everíum eít5 & tota . LÀ , ficut vifo notlurna ; quia nimirum dies no- fpes matris unico mortis flatu evanuit quàm fragilis , quàm caduca vitz poffeffio ftri veluti umbra fugiunt pleni. inanitate; qua pet blandimenta adolefcentiz concuffa & nihilominus nos epulamur, choreas du- cimus , mundi illecebris indulgemus, ac fi areícic? & tamen omni ftudio nitimur reti- vita noftra ftarer , & non flueret ; acfi nere, quod emiffà ab arcu fagittá evolat ci- tiüs ; quód torrente delabitur velociüs: ex- mors pleno curfu ad nos non properaret. perimur orbatam oculis mortem in dies fu- Supc qui tamet fi plures congefferint opes ; : $ 2 adhuc Verani de A[cäïibux Tom. l.. Diffcrtatïo XL OW GPT EE 246 adhuc foliciti fint de aliis coacervandis, ut effe Venus potuit: Igrukpit ergeo is;w 18 Danil,y, - opulentus ille Evangelicusapud Lucam , fe lentus ut. afferrentur va[a aurea , & argen- C2p.12e ipfum alloquens ajebat : ,Qwid faciam , t04, qua afortaverit Nabuchdonofor pater quia non babeo , quo congregem. — fruilus ejus de templo : ut biberent in eis Rex , &8 meos , boc faciam desiruam borrea mea, & opimates ejus ? uxorésque ejus , & concubi- D;Wll'n SQ zmajora factam. Sed quàm mifer ! cogi- 4: eà devenetat pravi in gulg illecebrag ä— tat de horreis ampliandis, de opibus con- affectüs infolentia , ut ad omnem jamiam gerendis, & nihil de fepulchro , cujus cras fe effunderet licentiam , debaccharetur ine putrefcec in ceeno ; nemo enim tam Divos ter Cererem undante m, & Bacchum exun- faventes habuit unquam, ut poffet fibi tu- dantem, Venerémque flu&tuantem, aclyras, tó crafítinum polliceri, cui propterea re- tibiásque incitantes ad turpia. Quid nitoto torquetur, O fiulte bac uocie anima tua re- gurgite voluptatum immerfi;affidentes con- peteiur d te 5 qua autem. paráfli , cujia e. vivio &ibebant vinum , laudabant Deos fuos rant ? non ea relinques , quibus toto defi- Aureos , C argenteos,areos .Dani'el.q.' " » ferreos, ligneóse derio adhares; fed quas acerváfti opes , que, &$ lapideos. 26, ipíz terelinquent ; nec quid aliud tecum Verüm cum divinitatem.colerent, eam deferes quàm virtutes , fi quas excolui(li ; calicibus extinguere nitebantur , à qua de. quàm vitia, fi quae amáfti : tedet homis- clinaverant per cultum falfis exhibitum Nu« nem mortis recordationis, quà ab hifce pe- minibus óibebant enim viuum , €$ lauda- p rituris abílrahitur ; & quia mavult iisdem bant Deos fuos falía fcilicet Numina, àve« herere , cegré patitur funeris cinerem pro- ra deitate toto coelo exerrantia; mille ex priis obiici oculis, Affyriz Primates menfze illi accumbebant , "Y Quéd fi é memori a nc;m excideret fe. quorum tarnen nemo à Deorum fe fe laudi« fia mortis recordatio$ tzderet nos illece- bus abítinuit, Ea erat ferculorum pompa; brarum; ubi cinis quafi fepulchri tubicinem. efculentorum omnium rariorum opulentia, ageret perftrepentem ; quiefcerent pravoe ut adílantium plerique unionem poffent rum affe&ctuuni infolefcentes motus, & me- Cleopatrz fa(tidire ; fi enim femel Marco düs in epulis defiperent gulee illecebraz , id. Antonio ab imperante fimul amante foemina que expertus fuit Baltha(ar , cujus lamenta- liquatum fuit (ingularis pretii margaritum; Is bilem cataftrophen enarrat Daniel c. £. haud errates, (i diceres, pretia plurium ra« Rex Chaldeus primores Imperii fui convi- riorum unionum deglutiiffs in Aula Bal. vio ad omnem lautitiem conítru&to exce« tha(aris convivio affidentes, Conárünt o« perat. Jam fumabant patinz,ficcabantur mnes non tam in Apolline , quàm in. Ne- calices, argento Abaci enitebant ;. fiiVeS, ptuno; quiauna ceena plures ípoliavit Pro« ignésque in luxuriz fodus cojerant , illae vincias , expilavit clementa : nivibus tige« generofiora falerna refrigeraturx, Gtaftu- bant fructus , hyemabant vina, ut vel mon. antia pe&tora, ac capitum fetventesevapo- tium fupplicia in epularum tranfirent ille- rationes deliniturz ; aqua itidem, & ignis cebras ; quàd ( olim alpium juga fuis ni- amico feedere juncli mutuis fe fe — auxiliis vibus Paenos co&rcuére, nein excidia, G juvabant , ut pifces, quos aqua nutrierat , dir-eptiones tranfirent Urbium ; moris nunc ignis excoqueret , & qui portum nadii in eft , ut fuas montes in urbes fubmittant ni« ves in menfarum folatia, fluctibus erant,naufragarentur in igne. Vina veró cum aítu torreri debuiffent , hyema- Sed ne à Balthafaris abfcedamus deli« 27. bant in nive : efít tamen adeó perverfz hac ciis, convivióque ; narrat Daniel turbatam nix indolis, ut flammas potiüs excitet con- ftatim hilaritatem, extinctumad gula ille- eupifcentie , quàm extinguat: fiquidemin cebras pronum affedtum , omnémque con- conviviis facilé cum Baccho amicitiam Ve« cupifcentize excitatam flammam confopitam, nus init, G inter montium nives , quamvis inquiens; Im eadembora apparuerunt digité ex Veneris fanguine nulla. floreat in purpu- qua(i manus bominis fcribentis contra cande- ram rofa, vulnerat tamen Venus non re« labrum,G Rex aficiebat articulos manu "s ftin&tà, fed fucceníá in nive face. Dixiffes Lbentis, 6 runc facies Regis commutata efl, & C/tp, 4 /4 ad Aulam Balthafaris accerfitum Caucafum cogitationesejus conturbabant euym;nimirum glacie rigentem , altáque nive hyemantem; defloruitillico omnis voluptas,aruit tota l22« & quia montes amat Bacchus, iisdem con« titia, evanuittotum gaudium s cecidit totus focderatus ; eorum inter nivestot fuo Thyr» affectus, ceífavittota cupiditas in gulz delia Ío obnoxios habuit Prometheos , quot in- ciast & unde hzc inopina cataftrophe,rerüm- erant epulones; quorum nec ulli fuz defue- que everf1o? quis fuccenfas extinxit concupie runt aves, quz pracordia (i non depafcerent, Ícentiz tzedas? quistot pravorum affectuum faltem pafcerent, coércuit infolentiam ? nifi vel fola mortia 2fe Neque faccharea deerant bellaria, nec fufpicio? advocavit Balthafar Arufpices, li- mella, quz fpiffata , & compadcta in flores , cét timore correptus, ut Ícripturam lege- lilia diffparent pudoris : aderant & viris rent ; & cum nemo ejus fciret interpretatio« fceminz , & Princibus , Regique pellices, nemyaccerfitur Daniel, qui legir, explicat,8c non eniminter Bacchum , & Cererem de- indicat4MMane id eft numeravit Deuskegaum Ifuuun, Nullum|zg itudini prävorumA&'c&uum curandz alex.&c. 247 )läitlll : tuum, & complevit illud, ZZece] , hoc eft, pariete fcriberet , & altera gladium , quó jam appeníus es in (latera , & inventus es minus latam exequeretur , omnésque pravas concus habens, Pbares divifum eft regnum tuum ; pifcentias, rebellantes atfectus fangu Audito in 3 ine e;; & datum eft Medis, & Perfis, tingueret, Ícripturze interpretatione mortis nuntio to- $. 1V- Daniels, tusDalthefar contremuit, Et compages re« num ejus[aluebantur , & genuaejus ad . [e in- dJrprobis omnibus 4j eäibwv pro- vicem collidebantur. Dixit enim Balthafari ernendiseiradicitus amputandis nullus Danici : fciasó Rex Deum, qui numerat plu- viarum ftillas, Oceani guttulas, arborum fo- gladius aptzor falce Libitbina [epins ad Mmemoriam revocata. s. lia , arenze gtanula, temporis momenta , an- 29. . Il adeó validé pravos omnes affectus nos imperij tui viginti duos enumeráfle , ac Chaldzerum regnum fuo claufiffe termino ; IN W profternit, abijcítque extorres, quàm nl ipía mors , imó & fola ejusdem re- imb & appendifle ad trutinam fuz jn(titie omnescogitationes, verba , acliones , vitia ; &ordatio. Hinc imprudenter egit Amnon , V, qui Thamarem violaturus ex pravoin ipfam - probra antea&tz tuze vitze, & quia dies tuos affectu morbum fimulavit, & in grabato ja* fuperbiá, libidine, cemulentiá, crapulá, 1njue «uit, Venit Ibamar in domum dmnon (va* flitiá perdidifti , regno promeritus es fpo» liari,& tv hoftili divideris acinace. aris fui , alle autem jactbat , led cüm obver» 29 Refs £5 13. .2a9, Quid ni ad funeftam hanc denuntiatio- faretur ftatim puelle humanze fragilitatis fi» mulacrum , mortisque imago in adoleícente aem expzllnerunt omnium ora , obmutue- zunt fingulorum linguz , maduerunt lachry- jacente , mortuo haud abfimili , omnibus nu« dato phaleris,moriturro fimiliori, quàm reg« mis oceli: flores deliciarum in fpinas defe- cerunt cruciatuum; & ubi menís generofiori naturo, tametfi pravo concupifcentiz affectu fluebantvino , mox fanguine natant, ubi cho» ftimulatus puelíam provocaret ad turpia ; in« vitaret ad amplexus, facilé tamen fuit Thas rez plurimum oculis , & concupifcentize ad- mari mortis obarmata fimulacro omnesre» ferebant obie&amenti , in ftrages vertuntur tundere affultus , pravimque concupifcentiae funerum ; & pedes ante faltantes cum toto corpore,delabuncur omai deflituti fpiritu,&E affe&tum petulantiffimé in Amnone lafciviens motu; pbi cantus , vocésque ad muficos con- tem profternere , reípondit fiquidem , No/é centus compofitee , aures oblectabant , jam j'ater » moli opprimere me , eris quafi unue Juctus, gemius , & ejulatus morientium , de tnfipientibus Ifral. Quàm potis eft. vel ipfa mortis imago ad lafcivientes concupi- clamorésque occidentium totam replent au. lam horrore ; umbrisquefuneris: ubi dapes, Ícentias compefcendas , pravósque omnes affe&ctuscoércendos! hanclibithinze umbram & fercula fumabant ad gulz irritamentum ; jam trucidatic , vaftatio , & excidium , fer- objecit D, Hicronymus Heliodoro ; eum avocaturus,à pravis affectibus in hujus flu- rümque fevit non jam vino , fedfufo fan- guine ebrium ad omnium fpectantium tor» éuantisvitz procellofo freto impellentes ad mentum 5 & ubi fpeCtabantur faltantes tri- naufragiam pericula omnia proponit , utea pudiantes , & convivantes ; nunc luctuofoa- preecaveat , inquiens : Hoc ego nou integris JEP'fz » Ya! Ípectuiobviant vulnerati , confciffi , confoffi, rate ,vel mercibus , mec quafi ignarta flutiu- um premoneo y fed quafi nuper naufragio eje- fagittis traje&tiygladijs eneCti,faxis allifi : quia non fola mortis fufpicio provos omnes afte- &hiu in littus ,. doclus nauta timida navigae 2^ étus abegit ab illo Balthafaris convivio ; ve- 4uris voce denuntio, — Inillo effu «barybdie rüm & ipfametlibithina fua falce faltantes, duxuria falutem worat,ibiore uirgineo ad pu- tripudiantes , '& convivantes demefluit , ur- dicitie perpetrauda naufrAgia fcylla ,feu ve- midens libidoblanditur. Hic Barbarum littur, bémque Babylonem evertit fuccenfis Palatijs, delapfisab alto culmine turribns; deje£tisdo- bbic Diabolu pirataportat uinculacapiendi, Noliteeredere , nolite e[fe fecurs. mibus, folóque zequatis fingulis edificiornm ftructuris , & ifaias , qui hujus trageediz snuodum fiagni fufuny aguor avrideas 5 licat ,GAP' 470 profcenium innuerat , ait, Defcende ,fede.» ix (umma jacenti elementi [ivitu terga cri- fpenzur , magnos bic sampus enontes babet , in pulvere virgo filia Babylon , uon eff folinm filia Chbaldaorum , quia ultra non vocaberis 3ntia inclufum eff periculum. — Tranquillitas zmolls. & tenera. Sede tacens , & intra tene. afla tempeflas eii. :Nec unum monfiri genus , ' bras filia Cbaldeorum : quia non vocaberis anut una peflis snboc mari magno pertime[cem» ! sltra Domina: GUcap, 21. Cecidit , cecidit da , fed omnia undíque mala perniciem mi- Babylon, €& omnia fculptilia Deorum contrita nantur luxurie Syrtes , bonorum , ac dignita- fnt ia terram : Vecordes convivantes unà gum fcopuli,cbarypdie avarvitia , fcylla libidi- ues, contentionum Symplegades , Euripus fci» , cumtemulento Balthafare vivebant Baecha- * malia ; cantantes , faltantes , tripudiantes , entie vAna, Guprafertim bos inter fluctus facilé in (copulos impingimus , fi efflantes quisque pravis fuis indulgebat affectibus , quisque malis fuis litabat cupiditatibus , & pravorum affectuum Euri , Notíque nos tra- dum pergünt omnes lafcivire, frui bonis, & hant , quó voluerint; fi finamus ab ijsdem cupiditatibns frcena laxare , (letit morsaltera nos impelli,fi clavo rectz rationis eorum ^4inanu calamwm tenens , quo [ententiam in a(lultus non eludamus, Hh 3 Nil Differtatio Xl - 249 Nil proemij , tilque mercedis fperan- robïoratum; fed limofi funt pedes , facilé 20, dum , fi pravis noftris inferviamus affzctibus, potes in faxum impingere , & corruere , de. qui tametfi aliquid videantur nobis fpondere, labiqueinfepukhrum: nulluseít, five ger- nil tamen dare poffant nifiventos , quibus nil minet in pueritia ; five vireat inadoleícentia, vilius , inconítantius nihil, Quid enim aliud five floreat in juventute , five confiítat in funt bracteati dignitátum tituli ; quid lemni- &tate adultiore; qui obnoxius non fit pree- Ícata nobilitàtis llemata? quid acervata fore mature morti * [J neque excidium declinas ; tunz dona ? quid melle oblitze voluptatis i1- quamvis parcé comedas, moderaté bibas , lecebrze ? quid compta Veneris fterquilinia ? medicé vivas: neque Nabuchodonoforis fi- quid carnis illicia? gulze oblectamenta ? & mulacro. ullum videbatur periculum immi- | nere , G tamen diffoluta ftatua corruit: lapis alía fexcenta, quae per pravos affeclus in bre- via viriorum, Scyllaque fco i T3t13 M -s los nos pertra. etiam fine raanibus pracifus ad nos devolvi- hont? hzc naufragia ut declinemus , info* tur , ut nos proflernat : morimut omnes , lefcentes pravorum affectuum impetus , ven- quia nati fumus ; quia cinere , & pulvere tósque imperveríantes , neceísé eít , co&r- fumus coagulatit quamvis proculà nobis (it ceamus , vitemüsque; fdque preftamus, (i lapis pofitus, diftétque toto monte ; ab ejus mortis recordationem non (inamus memorià faftigio adhuc devolvitur in noftram perni- affluere, neque excidere; fed homines a- ciem , & quidem quo minàs cogitamus, i Gloriabatur Abíolon autea coia , at« EL gentesanimam noltris obijciamus oculis ,ac confideremus , homines perinde , ac ventos , reümg; (ibi videbatur in florente atate caput efflare, acdefinere, ventifiquidem quande gerere , (ed quia limofi eidem fuerunt pedes, ehementiffimé flant , vimtotam fuam ef- fylvam ingreffus, & vita egreditur , fuá fu- íflant ; &cum acriüs furunt , celeriüs defi- Ípenfuscomá : Amanusin cruce, quam pro nunt efflare; unde JTob admirabundus petit Mardocheo paraverat miferé pependit. Go- 4:5?. 10« àDeo, & penéconqueritur. Et fic vepenté lias cecidit proftratus ab adoleícente , quem 7)27'1,; $9. pracipitas me ?. quia ut fcité lertullianus : Ípreverat, contempturque habuerat ; nulla Lib. de Ani. V ell , &$ illanavigiseum longéó à caphareis eít tas , nulla dies , locisque nullus, qui nos 25 faxi , nuli depugnata turbinibus , nullis tutosà morteconftituat ; quia pulvis fumus ; qua[]fqm decumania flu&iibus 5 adulante flatu, & hujus noítre conditionis memoriam re- dabente curíu , latante comitatu ,1ntefiinore- fricatura eccleíia fidelium capitibus cineres infpergit. Aemento bomo ; quia pulvis es , pe? percufn cum tota fezuritate defidunt, ANon fecus [unt naufragia vite , & trauquille € in pulverem vewvertera : nimirum aquilam imitatur ecclel1a ] L 6morint eventus, refert Plinius ,. Aqui- Lib. to. 3X» Imo ventus eít vita no(lra ,/ qua cum lam cervum pralio aggrefluram multum CAP. 4 efflat , emoritur ; evanefcit , cuni tumule pulveris alarum volatu collecti excutere in tuat ; tranfit, cümobítrepit ; nec venariin oculoscervi, infidentem mediam carnibus, huius terra fylvisymundique longe, latéque pennisque ora verberantem , donec pracipi- tet in rüpes, Perinde ecclefia hominem in diffuíis campis poteít homoni(i vana, qui- bus intumeícit , quamvis non fit etiam ipfe, pravos affectus tum iraícentis, tum concupi- nifiventus, umbra,vapor, & fumus aptiof Ícentis animi ruentem mediá veluti vià ag- ad lachrymas ciendas, ad luctum movendum, greditur. flernfique ferali hoc pulvere, eo quàm ad rifum, gaudiuümque promovendum;j tamen difcrimine , quia aquila pulveres fpat- eít enim homo forcunz lufus, inconftantize git, ut cervum pracipitem agat é praecelfa — imago , corruptionis fpeculum , temporis rupe: E«clefia vero pulveres capitibus in- fpolium , mortis mancipium , verfatile fe- fpergit fidelium , ut eorum oculosaperiat , If puichrum, fragile fimulacrum , tenuis um- eósque in lublime pertrahat , à pracipitio bra, imóumbrz fomnium , mors viva ; fpi- avertat , eruátque e ceeno pravorum affectu* ranscadaver: hancque fi propriam frequen um,. Hoc froeno u(us fuit f'hilippus Mace- tiüs mente volveret homo conditionem, à doad pravas quasq; cércendas concupifcen- ^ quovis procul dubio abílineret pravo affectu, tias , pravosque compefcendos affectus : quotidiano fiquidem illo carmine monitus , omnes compelceret concupifcentize motus , n omnes coerceret iralcentis animi i RAR petus, Fhilippe bomo es , ad omnem íe compotuit 32« Quid quod fe dicat homo cum fimulacro moderationem , nec ab ullo fe permifit pro- Nabuchedonoforis ereum , ferreum , at tervo affectu protterni, neque ab ulla prava genteum , G aureum , séque jactet , quód flo- concupiícentia vinci, nec vinciri, rentecetate benévaleat, firmáque utatur va- Vincimus , firefricatà mortis recorda* j44 letudine, longáqueannorum intercapedine, tione ad pugnam inflructi pravos quósque prolixóque temporis fpatio di(lareà libithi- infurgentes affectus infequimur , excubiás- na ? Nam fateor , te in etatis flore , te pro- queagimus : id nos edocent grues , quce noa Íperà cecreari fortuná , tefirmá corroborari Qu excubias agentes altero pede lapillum valetudine ,te compa&tum effe ex zere , ferro, fuftinent ; quifi fomno fopiantur lap(u ob- ftrepente indiligeutiam coarguat. Scimus argento, G auro; led velim confideres, mo* LA dicum harere limi in pedibus fimulacri Na- easdem aquora volatü traijcientes pulveres buchodonofotis. Fateor te divitijs affluen. ferre gutture , quos Euris , Notisque cumul- € 3c prQa tem, fanitafse optime valentem ; viribus cor* ;uamibusobi]cianc, Quidni perind eenos d . Nullutm ïæ"gtitudini pravoram affectuum *curahldwæ alex. &c. 2 49 cellofum fretum ,. fluctuantem mottalem fufze co4pïæ' in varias Provincias irruentes ií hanc vitam traijcimus ,nec defunt ventorum locum unum confluerent; & cüm pluribus flatus impellentes ad naufragium ; feu impe- jam cladibus, fanguinefsque (iragibus varios tus pravorum affectuum , quos tamen eludi- terrarum tractus feedátlet , expilationibus mus, fi fepulchrales pulveres ijsdem obijcia- utbes ; domüsque fpoliáffet; ferro, & igne mus ; extinguitur enim hoc funeris cinere Íolo equáffet ; tanius terror, ubíque ter» infurgentis concupifcentia flamma; fedantur rarum gentes pervaferat , ut Holophernem impingentes in hos pulveres ,ac compeícun- irati Numinis flagellum crederent, & habe« tur tumentes caterorum affe&ctuum impetus; * retur Afiz, Sirieque fzviffimus Tyrannus, perinde ac detumeícunt procellofi zequoris cujus lex erat neminj parcere , oppida , Ca« zeltuantes fluctus decumanis turbulentiores , ftella , munitiones excindere ; fegetibus ad cum primüm litorales impingunt in arenu» meffem jam flavefcentibus flammas inijcere ; las. Si ferió hos mortuales pulveres obijci- pecora , jumenta , & facultates privatorum sus infultantibus pravorum affectuum mo- licentiz dare militum ; oliveta, ne pacis ve- d tibus ftatim co&rcentur , acfedantur , & nos ftigium relinqueret;in terra radicitüs convel- edocent vanitatem rerum fluxarum , cüm nil rirtr L lere ; vineas extirpare, h 0s, & campos tam (plendidi, tamque pretio(i in mundo fit; de(truere , lucos, & nemora dare flammis cujus vanitatem nos pulvis non edoceat. inpabulum, mares , armísque tractandis ap4 3j5 Scimus Vitulumab Hebrais ex puro pu« tos fuis , vel invitos ac M ww » t ifcere Legionibus , to auro conflatum , & à populo obfequiis & inhabiles ad beliam in fervititis ludibri- cultüque adoratum, fed fcimus etiam eun- um trahere , ac fceminas in omne libidinis dem in pulveres folutum, Quid ni ftatua perducere minifterium ; neque in ferviturem Nabuchodonoforis ferrea in femoralibus ; inclinatz cervices , neque imbellis fexus e:- argentea in pe&tore, & aurea in capite quafi fuíz lachrymze, neque legationum pteces ejus folis zeemula fplendens totius populi trahebat valuerunt flectere duritiem , emollire feve- obfequia ; fed vel uníus lapilli i&tu contrita ritatem. corruit in pulveres redacta, Scimus poma' Cümque plura regna, provinciásque $9« Gomorrhaaeximiam in extimo cortice prze fus déque vertiffet , multiplicíque funeftáffet tuliffe difcolorem elegantiam, fed intus non- nif inanem cinerem inclufiffe. ftrage Holophernis infolentia, non quievit s Formam ; fed Ípecimina fuz fzeviriz daturus Judzis, vires , opes oflentat inflatofattu tumidus ho- Bethuliam Zabulonim iribus oppidum in mo, cum tamen nil aificinis, & umbra fit , Galilaa ob(idione vallavit aquatione prohi - & tamdiu ítat cóntra pravorum affectuum bità , commeatibus impeditis , quo innoxiumt Lib, 10, flatus , impetusque protervos , quamdiu fuz populum diriüs excruciaret , adigeretürque h €onditionis pulVerem noníinit memoriá ex- adíupremam vitz defperationem. — Verüm €idere; hac enim premunitus ftat intrepidus, tametfi centum viginti millibus peditum , & de hoüe uriumphat, equicimque viginti duobus millibus Bethulia cincta premeretur, unius tamen fceminz bra» 5, V. chio proftratus cecidit Holophernes, & (ot millia militum precipitem adaéti fünt ad Mortéis vecordatione Juditba Ho- fugam, Fuithzec mulier Jaditha Merari vi- ri przepotentis filia , ^ vidua Bethulien(is de lopheruem proflernit , Betuliam liberat, inat , & fludia promouet 'T'ribu Simeonica, corporis elegantiá , vultàs æor:em gecl VIFUBSEUTRL . L Ípecie ,. & prefertim virtutum culturá pra cunctis fui zvi mulieribus confpicua : hac 16. On alio armorum genere volait invie eum intellexiffet Bethulienfium abje&ionem, |. &a fuditha inítrui ad pugnam con- evocavit ad fe Oziam, aliósque duosex Pri- tra concupifcentiz , ac libidinis z- matibus Chzrzium , &Chabrium , quibus , ftos, ac ceterorum infolefcentium affectuum qua ipía animo volveret pro commüni pa- Sede- impetus,quàm mortis recordatione, triz falute, aperit ;eorümque in Deum fi- bat tunctemporis Judaicoin throno Manaf- duciam excitat, eó Quia confueverit pra- fes Ezechiz filiusjam per novennium, fed exi- fertim in defendendis caufis juftis propiüs guis viribus, cum Babylonica captivitas plu- adeffe , cüm longiffimé videretur abeífe i res & patria teneret extorres, Quieji , paci* & facilé Numen fleti in vora juftorum ,in que indulgebat Manaffes ; heciue caufa fuit, preces demiffas, in flexas in obíequium cer- cur Holophernes in univería circum regna vices , in animos ad fufpiria, & lachrymas jh bello debacchatus , Jud&eam , & Regem ejus fiexiles : & quamvis finat interdum iuam Manaffem negligeret, haberérque contem- populum premti, non ita üppïimi;exemplm ptui ; vel forta(fis quia Judzz expuguatio- Moyfis dirigentis populum per avia deterti , nem in viCtoriarum fuarum differret quafi perflu&tuantis maris fpatia edocturi pofle- mantiffam , claufulámque fui triumphi. ros,»opulumDei jactari poffe,merginon po- 37. " Cüm igitur belli procella plures regio- fe; & urbes defendi ma nes inundá(ílet , ac elfufo merfiffet cruore gis Numinis prai- dio,quàm civium peCloribus, plures urbes , Provincias, ac populos , victor Fuit Juditha orbata marito exemplum 39. in Chananicidefubüicic 3 donecíparfim di£- ca[titatis, igeculum pudicitig , ut ejusgy- p—— nz- 260 1 Difï&rtatio AI. nzceum fchola videretur probitatis, & ipfa pulum obeundas; eá modeftia , comitate , & Magiítra virtutum , & quamvis opibus af- gratiá condita fuerat petitio , ut conceffum flueret , aetate floreret, elegantiá corporis cae- ei fuerit , prout erat in defiderio : hinc per teris effet venuítior; modeílià tamen vefti- trinoctium circuivit , ivit, G redivit citra fu» tüs , corporisque edomandi feveritate fuit fpicionem agentium excubias. fingularis , prefertim in. pravis affectibus Quatriduo jam fuerat caftris immorata 4T. utritisque appetitus concupifcentis , & ira« Afyriorum, cum Holophernes pracipit cone fcentisad normam coércendis reclze rationis? viviumapparari Ályrio fplendore,& lautitie ceepítque enixim Dei opem expofcere ; dies; fingulare, ad quod Juditham juffit vocari per noétésque. fundendis Numiai precibus im- Internuntium Vagaum Eunucorum Princie pendere; lumbos afperitate cilicij diícrucia- pem arte lenocinandi callidiffimum s accedit re, jejunijscorpus emaciare: & quiaconfi- Juditha , menfz atfidet , bibit, edítque , fed liamagni prefercim fi fuerint momenti,tame nonalios cibos , quàm quos fecum & Bethulia diututa, quamdiu tecla ; nonnifi Primati- tulerat. Czteri;qui aderant, Babylonij Pro« bus paucis obfeffe Bethuliz communicata ceres hilares epulabantur , fumabant patinz , voluit, Egreffura mox in caftra Holopher- coronabantur calices , undabat Ceres , exune nis, oris nativze venuflati ; vultüsque fpe- dabat Bacchus , furebat Venus , neque lyrzs ciofze forme ornatum addit veftium ; mun- tibizque deerant , qua tuba funt cupidinis, dóque muliebri ad omnem elegantiz cultum invitamenta licentiz , irritamenta £onctpie Íe accommodat , capiti aptatur mitra , auri- fcentiz : in hac tamen alluvione voluptatis bus appenduntur Elenchi , digitis annuli in- Juditha fua contenta frugalitate ; modettia , duntur gemmis illuminati, pedibus fandalia ac venuftate Holophernem magis incende- inducuntur , balfamo corpus injungit, aquis- rat ; majoribus tamen fe poculis Proceres que odoratis manus , vultümque lavat ,1dque Babylonij provocant , propinántque fibi non ad libidinem movendam , fed ad patriz genetofiora vina, quz etiam coronant inore falutem promovendam. bem, donec offufa capiti caligo jam tumulen- 40, Nox eratadulta cum Juditha unica tan- tos é capite deponat , & ad pedes labantes tüm comitante Abra famula geílante in i d deijciat ; & mero quisque, fomnóque gravis afcopera frugalem commeatum monibus diícedit dormitum. (ik " 424 egreditur obfeffz Bethuliz , reliquimque Inducitur tunc in conclave Holephernis i noGlis precibus impendit Deo fufis ; die mox Juditha , forésque obferantur , columbain illucefcente in fpeculatores incidit Afyrios ; dixiffes accipitris arreptam unguibus ; fed transfugium ipfa fimulat cum famula , exci. Deus , qui Juditham excitaverat ad opus fze« pitürque perhumanitert , concilians fibi folius mineum fupra fexum moliendum , adfuit vultás venuflate , orisque majeítate mili- etiam in pugna, & confiftentiin arena oper tum benevolentiam , quibus videbatur Dea tulit. Cámque Holophernes profundo fo« aliqua in caffes incidiffe obfidentium, ut le- pitus fomno flerteret. monita Juditha plena &iffima fieret uxor Holophernis,' ad quem fiducia in Deumad facinus fe accingit; recen- etiam adducitur preda , fed predatrix mox tes ac ferventiores ad Deum preces fundit ; futura, Sedebat Holophernes fub conopeo séque ejus commendat opi , ac proteclioni 2 purpureo , auro ;gemmd1sque sadiante ; pro« arripit mox acinacem € lecto pendentem flernitur in faciem venuftiffima Juditha fua dormientis , & nudato Perfico gladio quanto exhibitura Barbaro obfequia , cujus tamen petuit virium nifu.in temulentum caput Ho* cor priüs captivumad fe traxit , quàm laxiüs lophernis ictum dirigit , feparátqueà reliquo retia fua explicaret ; quot enim fuerunt ni» corpore, abícifsümque pediffequze foris prz- €tus oculorum , totidem accenderunt amoris ftolanti tradit , quz flatim perze fux immifit; faces in corde Holophernis : verba, qua pro- inde accelerato paffu ambacaftra , & excu- tulit , amoris fuerunt illecebra. Hæcque bias vigiles prétergteffe noéte intempefta prima velitatio omnino ex veto venerabundae Bethuliam repetunt, datóque ad januas fui fucceffit Judithz, cui pro diverforio affigna- adventus indicio in urbem ovans recipitur tur illud ipfum tabernaculum , cui Holo. ingenti civium concurfu , G plaufu , ac Ma« phernes thefauros fuos concrediderat ; ut ni- giltratuum commendatione. mirum ijsdem , hac nobiliffima foeminarum Sed quid caufa , quód Juditha ztate ad-- 43* gemma plurimum adijceret incrementi , & huc florens , formánitens , eloquentiá po» pretij : apparantur reliqua , qua demeren- tens, veítium cultu elegans pravum concu- dz venuftiffimee hofpitze apta crederentur, pifcentiz vicerit affe&tum , proftraverítque & prafertim delicatiffima fercula , eidem de Holophernem ?. Czque introtffer ante fa» Judith. gaj, propria Holophernis menfa conftituta, qua ciem ejus y flatim captus fl in fuis oculis Ho- 19. tamen modeíté recufavit , quia fibi per reli- lophernes * & fulgurantibus Judithze oculis gionem non liceret alijs vefci cibis , quàm fulmen irrupit , pe&tísque , & cor Holopher« quos fecum attuliffet. Idunum pro fingu- nis transfixit; frontis ferenitas (oedam flu« lari beneficio ipfam' petere , ut fibi per no- &uantis concupifcentiz excitavit procellam ; 4f &em , ac dieicrepufculum liceretextra ten- dignitas faciei faces fuccendit Cupidinis; ge« torium divagari ad ftatas ablutiones , pree narum rofz fpinas fuppediiárunt ;/ quibus. cámque viees , ut moris erat apud fuum pa« aeriüs urgeretur Concupifcentia ; — melita lin- Nullumzpritudini pi'a?örum affectuum curandg aïei&. &c, 2gt linguze facundia non verba protulit, fed tcla se excoluetat? quid, quód tam blanda,fre- intulit ; quibus eó lethaliàs Barbari cor fau- nuffa, hilaris , & ornata ingreffa fuit fola , in- ciabatur , quó blandiüs vifcera trajecerat $ ermis , zetate , florens, fpecie venuíta Afyrio- funtenim in oculorum nictibus , in palpe- rum caftra, & Holophernis penetrávit tento- brarum ictibus, in oris venuflate , linguz ria? Non|vereatur bona puella introire ad Judith.esp. 4l À3. facundia , genarum purpura , retia [, fule Dominum meumut bouorificetur ante f'acien gura, fagittae , quibusetiam hominumfor- ejus , ut inanducet cum eo, & bibat vinum im tiffimi , Martésque gradivi capiuntur ; fau» jucunditate, Verbafunt Vagaonisturpiffimi ciantur, proíternuntur ; foeminea enim for- lenonis Juditham allicientis ad flagitium , ad ma teíle Carneade Philofopho : Regnum excidium caítitatis, Quàm callidé Judithae eít , ed (ine fatellitio ; vim adhibet, fed fine pudicitiam aggreditur , quàm blandé allicit, zobore; telaevibrat, quibus vulnerat, fed ut acrius expugnet: vocat puellam quafidig- fine fanguine; vincula nectit , fed qua pla- nam , & aptam concupifcentiz fovendz Ho- cent ? r venenum propinat ; fed quod dul- lophernis ; nimirum in flore ztatis, zeftu fan- €eícit; morteminfert , fed fine dolore: eft guinis , illicio venuftlatis ? neque fufficit eam venuílas foeminea blandus tyrannus , fuave vocáffe puellam, ut etas ipfa florida fuaderet tormentum , fnelleum venenum , vulnus ad- flagitium;verüm addit,vocátque eam &ona»r, biandiens., vis (uavis , quá tamen virilis quz- hoceft paratam, & pronam in obfequia,& ut visfortitudo proíternitur ; qua ratione Ale- omnem abigeret timorem periculi , ei fuadet xander Macedo abítinuit oculos à captivis ingreffum ad Holophernem excuffo quovis Darij filiabus , necum viros viciffet, vince- timore , ze vereatur introire ? [ubjupgit, ut retur ipfe àfoeminis ; quarum forma flam- emmanducet eum eo, & bibat,quia fi fine Gerere mas emittit ; quibus mafcula fortitudo ci- & Baccho friget Venus, incalefcit, zeftuátque nerefcic : cenfet Nonius formam à ferveo cum Baccho, fubítque virium incrementum fuam trahere nomenclationem , eó quia fi ve« cum Cerere; quia epulis infarcinatus ventet nuíla fit, & foeminea, afpicientesurat: hinc faciliüs ia omnem defpumactlibidinem, ; Jþud Apul. Thais ait : Dzfcede 4 me mifelle , 4 foculo Cur igitur in hac irninentia profternendee 4€0 »/ difcede: nam [i tevel modicà meus igniculue. caftitatis periculafe injecit Judithacattimonie lf'ä. 2 afflaverit , ureris intimé, fpeculum, virtutum magiílra, culcrix pudici- n Arfic hác flammá Holophernes , & in 44 ti? Quis ipfi vidtoriam fpopondit de pro- cineres ab eadem redactus miferé perijt , à ftrata concupiícentia , de tot debellatis pravis fcemina proítratus, quicor millia hominum affectibus inter convivia, inter milites, homi- vicerat : quin vel ipfi pedes fceminz caput nésque ad libidinem pronos? certé non alio perdiderunt hujus gradivi Martis Judic. cap. ariete potuit pravam quatere , G expugnare 9. . Saudalia ejus rapuerunt oculos ejus : concupifcentiam , quàm feria mortis recot- ru quóàd fi pedum involucra ex animalium pelli- datione ; hác enim galeá contecta virago, hác bus, ac bombycum telá confuta adeó value- munita caflide,hac induta loricá tuta penetta» runt , ut Holophernem vincirent , & vincee .vitAffyriorum caítra;nec timuit Holophernis rent , quid non potuerunt fronis hilaritas, flagrantem concupifcentiam , cujus flammas oculorumfulgor , genarum rofze, labiorum exungueret funeris cinere : potuit hisce mu- «orallia, dentiümque margaritz ? Calcei nita preefidijs impolluta a(fidere coenanti. 74- Judith. 9 ) quibus foemina humum trivit , terram pulfa. ditb ingrelJa. ad Oratorium fuum , & induens vit , fordes calcavit, eculos rapuére Tyran- fe cilicio pofuit cinerem fuper caput futm ,Po- ni; cujus ad pedes potior pars hominum tuit ornatu veftium , unguentorum fragran- prona, & fupplex fe proftraverat ; nunc atfe« tiájgemmarum nitore,frontis hilaritate,ocu« étus fuos , bellicos fpiritus , fuperbum fa- lorum fulguratione incedere , & accedere ci- ftum pedibus (ubílernit unius foeminz , & tra caflitatis difcrimen: potuit tuta caílra per- qui tot hominum capita protriverat, vinci« tranlire Afyriorum, militum nontimere ine tur ipíefoemineis pedibus , quique barbaros fultus,& fecura penetrare Holophernis papi- populos , gentésque effzratas edomuit, fu. liones, càm margaritis fepulchrales cineres ósque fubjecit imperio , domatur mox iple , fuppofuerit ; cüm inlurgenti ac infolefcenti: profternitürque foemineis fandalijs, qua huic concupifcentize froenum injecerit libithinz ; Prometheo fuerunt rüpes illa Caucafea, ad p cüm palmis , laurísque victoris Holophernis quam fuis illigatus tenebatur concupifcentijs. cupreffos objecerit emortuales, - Certé nonni(i fordidus eft impurus amor , .. Quéd f exuerit virago cilicium , cüm fe 49. cum viliffimsefefe reiemanciper; imó quid ad Afyrium Principem obtruncandum accin« illo imbellius? cum vel unà fceminaz crepi- Xit ; nontamen cineres excuffit : nimirum re« udiïbt M!' i dulà , capiatur , & profternatur ? uno ful- II tinuit bellatrix virago in fui pudoris przefidi- gurantis oculi nidtu vinctus , & victus cadat ? um fepulchrales cineres, quibus fortiüs cone uno colli crine vulneratus vincatur? cupifcentiam profterneret , ejisqueflamm^as Verüm quid eít, quód Juditha unguen: extingueret : acceffura ad gradivum Mar tem 4fe torum fragrantia; ornamentorum elegantiá, abftulit À fe cilicium. Sednullam vocavitex 54475 E fermonis blandá fuavitate, frontis ferena hi- ancillis, quze impofitum capiti Cinerem ex- laritate, oculorum blanda fulguratione tanto fufflaret , ne fcilicet vidtoriam abijceret, fici- periculoexpofuerit caítitatem, quam impen. - neres excuteret ; latue - runt fub ernatn mulie- Verani de Afctüibua Tom, , 8 brig L2 292 Differtatio Xl.-' N bri , mitráque pluribus illuminata gemmulis, emolliuntur, neque querelis dimoventur; fcd' cincinno fluctibus tortuofo, mortis reliquiae, quem ftatuére diem , ab illo neque latum un- guem abícedunt ; fed ad amuffim obfervant z ne moreretur. caftitas in papilionibus Affyrij bellatoris $ ne in ejus convivio ubi Venus carent auribus Parce, ne precantes obaudi- favente Baccho infolefcit , quidquam detri- ant ; carent oculis, ne lugentium miferatione. menti pateretur ejus pudicitia ; quàd fi nives, moveantur ; carent fronte ; ne erubefcant ;quibus in menía Affyrij Principis riguit Bac- propriam fzvitiem ; carent linguá, ne ab ip- chus; & Venusincaluit, ne morerentur , fe» fis felatiala ula expectentur : imó caretmors pulta antea fuerant, & inter umbras Manium etiam carne , feu deftituitur humanitate , ne affervata ; Juditha,ut pudicitia indemnis vi- fenfus ullus miferationis fperetur : foli fuper- vetet , & fepulchro fuppetias haufit , quibus funt nervi, artus, G mufculi, fola arefcunt of- non Bacchus tantüm , fed & ipfa Venusrige- fa ; & ipía armaturarcu , & fagittis, quibus homines funeris ret, Quid ni noCtu Judirha triumphavit de praíertim ofores feriat . Ganeone , quia noxipfa memoriam refricat profternátque, Inevitabilis efl fatorum neceffitas eadem - demortui diei, U autem fero faclum effcon- 42. clufit Vagao offía cubiculi , €&& abit ; noxipfa, fiquidem lege,quá nati fumus, mori cogimurg. quia detuncli diei , mortueque lucis íymbo- neque ab hac adamantina lege, & veraneceffi- lum fuit, caftz viragini ípopondit victoriam; tate pótis eft quispiam fe eximere ; omnium nox ipfa fuas offuderat tenebras,ut clariüs;ac enim verfatur urna, & eandem , quam Deus illuftrius fplendida virtus Judithze triumpha- vitam, feu depofitum tradidit, quaudo lubet , ret, Coércendis pravis omnibus affe&tibus; repofcit,etiam nobis invitis ; quia ad hoc nati nullum frosnum aptiüs habuit Juditha feriá fumus,ut ultimum naturz tributum aliquan mortis recordatione : quapropter D. Ambro- do pendamus , neque ab illo folvendo ullus Epif. AZ Hlli04? fiusfcripfit, Nil «quà tibi proficiat ad tempe- hactenus deprehenfus fuit libet; quamvis diae rantiam omniumerum, quam frequens cogi - demate regio infignitus , Imperatorio pallue- tatio brevis evi 5 & bujus incerti, LOuidquid damento ornatus , fafcibus confularibus con. , Jecies refpice mortem, decoratus, divitijs quamvis fuerit potens , vi« fi &orijs clarus; & robore animi , accorporis $. VI.- commendatus ; neg; alia; cur ad id adigamur, poteft ratio reddi;nifi quia mortales fumus;&. dneludlabilis ej? fetorum neceffi- lutea vafa circamferimus. Moriuntur, quote: 145 , eadem lege, qua nati fumus ymori co- quot nafcuntur 5 hoctamen difcrimine, quàd gimur , ut pravi omnes in nobis affectus mors ijs intolerabilis eft , qui prius pravis: emoriantur. fuis affectibus, & cupiditatibus mori non di« PA Tinam quoties concupifcentia aeftuat, dicerunt ; ijs mors eft eraviffima, quibus plüu. pravi affectus fluctuant;irafcentis appe- rima emoriuntur morte fua; quid ni vivebat titusmot? cumultuantur oculos inijce- in illo pravorum omnium affe&tuum tumul« zemusin manium umbras, in fepulchrales ca« tuans turba, fuperbia intumuit, luxuria :« ligines , morusque feralem noctem, non fine- ftuavit;avaritia inforduit,invidia tor(it , ace- remus nos profterni, necvinci, Proculhinc dia contabuit,livor infanivit;defiderium arfit, n non homines, fed milvi,qui tametfi rapaciffi- amor flagravit, odium riguit; hi omnes affectus uno moriente moriuntur; -pravi mi, fempérque famelici, nihil tamen efculenti rapiunt unquam ex dapibus, quas ipfis Libi- Quàm fallax vulgi judicium putantis vi* tam, bonorum maximum; & mortem, malos $9. thina exhibet in fepulchris, nil defunerum ferculis arripiunt,& quamvis aliàs avidiffimi, rum omnium teterrimum ! potiüsvita malos ac rapaciffimi nihilo tamen , quod mortem rum eít maximum,cui non bene vivit;& mors fapiat , inhiant ;- licét curiofiffimi , nil tamen bonorum fummum , cui nón malé moritur 2 afpicunt,quod funus oleat, aut pollincturam vita enim , nifi bona fuerit fpatium fceleribus h, redoleat; & gratior eft ipfis coenaftugalis fub laxat : fecus morsnoin mala finiseft malorum, Cedro , quàm lautiffima fub cupreffo ; quia claufula miferiarum. Non igitur mala mors omnem Libithinzfaftidiunt umbram, aver- eít nifi ijs , qui, malam eam effecerunt pravis In Med;n fantur apparatum, nilque ardentiüs cupiunt; fuisindulgentes cupiditatibus , tumultuanti« MP' j. dc 'gni:,,,. quàm quod potis fit, omnem mortis memo- bus fuis adharentes affeclibus: Non eft mors 'öim;. riam abolere, omnefuneris veftigium dele- hominis perinde ac pecudis ;; non eft animze Ecclefieft, re; cum tamen moneat nosSyracides, 74e» interitus, fed tran(itus ; G turpem mortem €Ap-* 79 lius c[fe ire ad domum lutlus , quám ad domum foli pravi affeftus , qui à veris recte rationis €onvivj : temporaneum tamen, & perbre- deviárunt dictaminibus conflituunt , ma- | vem declinaturi luctum , infelices zeterno ob- lámque efficiunt, viant cruciatui ; an putant; poffe Libithinam Timendi funt pravi effectus , utriüsque ft. declinare? fed falluntur , quia Parcze nemini appetitusconcupifcentis,G& irafcentis perver- parcunt , & in earum colamifufum, licia, fta- fi impetus , flu&tuantes motus , tumultuantes mina;girgillum, glomicellum, forfices;vitae; ceftus, quia flipendia funt mortis ; neque ijs- necisq; hominum jus omne Superi tranftulós dem coércendis ullum aptius frcenum feriá ze : nec fufficit, lanificas has exorare forores , mortis recordatione , fi nimirum penfemus quia neque prece flectuntur, neque lachrymis €am quovis temporc;omni in loco etiaro. ex« tcme . A:Nullum zgritudiniprayvorum affeduum curande alex: özc. 263 tempore, acrepentino acceffu nos rapere , Neque femel ingreffis Mslnium umbras five in convivijs /hilares , five in carceribus EL TT Ípes ulla illucet , inde evadendi, nifi ad ju- áqualidos , five in miferijs triítes , five divitijs £icium univerfale: fcité Catullus affluentes , dignitatibus infignitos , titulis Soles occidere , &$ vedire poffunt , illuítres , Ícientijs commendabiles, fanitate Nobis cum femel occidit brevis lux , gaudentes ; an non fanus, & hilaris fuit Tarquinius ,cüm. pifciculi fpina fuffocatus ANox eft perpetua una dormienda.s. f^ interijt? annon fanus Fabius, quando cüm In umbra quiefcímus , qui nonnifi lacte inpilo mortem ebibit , & lactea dulce. umbratilem egimus vitam ; fordefcimus in dinevitz refcidit filum? annoníanus Arifti- cinere, qui ex coeno, pulveréque compacti des, quem muftella momordit , fimilque fuimus, re&&Lampfac. extinxit ? Scio Patrem Cafaris Diclatoris Ecce fumus pulvis , fumus eece mifeee hilarem furrexiffe & lectulo , & dum calceare- rima tellus , tur,animam egiffe ; fcioalium Cafarem pede Et nofiri f'giuut ,ut leuis .mmi..n n inlimen impegiffe, & properantem fpiritum AAes, du excuífiffe ; fcio. ex Luciano Anachreontem Solvimur ,ut nebula ,fu Poétam uva acino deglutito interijffe ; Ício .fuml[lo TgCHs ut inr 4gra Luciam Marci Aurelij filiam acüs punctam Et veluti folvi fole pruina : folet. acumine enectam corruiffe; Legatum Rodioe Carpimur ,ut flipula: rapido carpuutux zum, poftquam caufam in Senatu fumma ad- .lþ.ignbo mitatione oráffet , inlimine Curie unà cum LE! umira . Nil ntfi vivendo founts , cauía animamegiffe, — Scio infperatam lzeti- Jfumus, tiam animam excuffiffs multorum , idque ÀMlnde igitur faftus venit , unde fapere «ontigiffe Chiloni Lacedoemonio , & Rodio bta nobzs 2 Diagorz;qui cum filios inludis Olympicis vie Quos fatum , prater tot mala trià €tores ample&lerentur, eodemloco, & tem« pore unà cum gaudio efflárunt animam, Et Horatius CUf rgg:it. zl.b 44 O£X $1. Quim czc , quàminfani homines! qui 7Ze anxio confilio quzerunt , juomodo vitam ex» JDamna quidem celeres veparant. cale uant , ferrum acuentes , venena przparantes , ffina luna : agnes accendentes , aquasaggerantes, laqueos Nos ubi decidismus. apprehendentes , acinaces nudantes , quafi aQ pius Aneas, aub Tullus dives ,»if snagno apparatu opus fit, ut vinculum , quod 44ucus ? » . anima corpori illigatum tenet , folvatur Pul w'; | & umbra fumus, quaíi mors;innutneros non habeat aditus;qui« bus noftras irrumpat in zedes;penetret fecre- Tefle Cardano lib. 10. de fubtilit, in PL tiora adyta, irrepátque in intimora loca, in Oceano Boreali juxta litus Mofcoviz pi. &juib?no: tutiores effe cenfemus?cüm experia- Ícis innatat, cui nomen mors: hzcque Immnaes mur nunc feneítras, modó hypogza; hic per rina bellua, vel maximé dentata eft, & ex rE - m projecturss , alibi per tegulas noitras ingredi €jus dentibus folent gladiorum confici ca- puli, Quidni humores , qui noftris inna- edes: habet ipía in atcenoflri corporis fuos coibilitones , feu humores , quibus ad interi- tant corporibus pifcem hunc alunt ;5 ideo tum ducimur,; morbos , quibusabfumimur ; non proculà nobis hac bellua quzerenda eít , catarthos, quibus fuffocamur; pleuritides , eam ipfi nos nutrimus , nobísque circum- n quibus transfigimur ; faxa, quibus intüs lapi- ducimus , & mors fua , cuique domi eft ; damur,torquemur, & pluresalias caufas,qui- cümque nos eam paífcamus ; hos & ipfa depa- bus veluti Miniftris utitur in noftram perni- Ícit , ablumitque, ciem. " Paullatim morimur 3 OPIEUIO extin. j2, Multipliciter nos mo rs vellicat , rapít- guimur uno que , & quiquid alijs contigit , idnos manet, Ut lampas. oleo deficiente perir, re&té Bernardus ait.— Quicquid 4lijs accidit In Medit;t. — At ethilinterimat , tamen spfo in zem - €8p. 3. de tibi accidere poteft , quia bomo es , bemo de pore mors efl z dignitar, bumo , limus delimo ,de EeYTA 65 3 de tert4 Uío Et utne snterea, dum loquimur, me- Anime, V, Ü in terram reverteri , quando venerit ZUY. dies ultima, quafubità venit , & for[itan bo- die erit, Certum eft ,. quia morieris , fed Dies nos premit , ait Seneca , díes in no- $6. áucertum quando , aut quomodo , vel ubi , Gem, aítas in autumnum definit , autumno quoniam mors ubíque teexpetlat s tu quoque hyems in(tat , quz vere compeícitur, Omnia f /apieus e5,ubías eam expetiabis, Neque fpe- tranfeunt , ut revertantur, Tibi autem randum, poffe precibus flecti , vel lachrymis f" nemo reítituet annos tuos, nemo iterum te &molliti, unde etiam Virgilius tibi reddet, Ibit, quà cospit ztas , neccur- i Define fataDetim flethi erare precando, fum fuum aut revocabit , aut fupprimet, Stat [ua cuique dies ,breve G irrepara- Non illa Regis imperio , non favore populi bile tempus longiüs procedet , ídque , cum Virgilium Omnibu eft vita. baud latuerit, fc Q "m ité eccinit; Ferani de dffcilibus Toru, h l14 Optim., Difleritatio XII, 284 " À Optima quaque dies vaiferis mortalibus pulchrales : Imo flavium dixetim hominis €«U:; vitam , jugiter enim fluit, donec, f1 nonamas Prima fugit : fubeunt morbi , trifiíésque as pelagi inundas, feu marisfinum , Ma* fenectus , nium fe exoneret in umbras ; nullusfine oce Et labor , & dure rapit inclementia-s caíü eft folis ortus ; & nulla fine certo in- $20rtis, teritu hominis vita, Neque fola fenectus inevitabilem hanc trahit neceffitatem ,. (ed Ncque finit Libitina Regum fe minis ter- atas omnis eidem obnoxia eft. Incertum reri , neque pauperum flecti precibus ; fed eft, quo nos loco morsexpeétet ; proinde par pallida mors »quo pulfat pede pauperum ta- bernas, Regümque turres, & perinde mo- eít, nos eam omni loco , omniquetempore expectemus ; cum neque parcat floridz ju- riturSutor, acRex; pauperacdives; femel quód homo oritur , moritur, Neque re- venta; neque virefcenti adolefcentiz; ne- que trepidantibus fenum poplitibus: hinc pullulant offuarie ; quamvis lachrymis fa- Anaxagoras , & Socrates cum mortis fentene perítitum madeant fepulchri pulveres fcité tiam per nuntios fufcepiffent , jam olim, re- Lampfac, fponderunt , hanc equé in Judices ) atque in Dilaceras erines ,^ celum ullulatibus nos tulit natura : neque ulla poteít ratione znples. refcindi, quia ut re&té Ovidius: Meflaque [anguineiss uügiöm' 0rd» notes z Fata manuent omnes , omnes expettae AUArYDUS Credis , anextinkles buc po[fe reuertere CPortitor , 68 turbe vix fatis una.s Reges ? YAl$, £ Klere obitutn , e(8 addiuuluera vul- Tendimus buc omnes , metam p* 2eriDug. 022?1 ; 9s ad unam-s, Communis lex naturz eft , commune Omnia fub leges mors vocat atra.» tributum , à quonullus eximitur , femel zo- fs4s. 7i: ftadiumeít mortalis vita; quamvis ftare Seilicet omne (acrum mors. i;'»yor:und neícia , jugiter fluat , hoc ingredimur omnes; profanat , non ut ftemus, fed delabamur in pulveres fe- Qrninibus obfcuras inijeit illa manus. ERE d o ol DISSERTATIO XII. Parce& nemini parcunt, non prece flc- &untur, non lachrymis emolliuntur, ut & nos difcamus, nulli pravo parcere affectui, - S. T. i h Volatilis , €9 fluxa bominis vita noredocet ,. mon elfe immorandum uec adæïefxdam mundi delicijs ,. à quibus evocandi fuat noftri affedtus. p r —— C ylI'. Ulius ha&ctenus mortalium A N U 01)'4» M 3j derit ; affluxiffe divitijs, claruiffe fcientijs , u [ - rapaces evafit Libitinze fplenduiffe dignitatibus; omnia exues , nu- n " 1 3 ^ | Ó ungues, neque ullus ha- düsque natus , nudus etiam denatus , perinde C l hw Cenus inventus clypeus, ac in utero , fordefces in fepuíchro, Idque p LU 'efm ï s » V quo ictus mortualis fal- cüm innotuerit Sevaro Imperatori , & ani» : Q 3 cisretunderetur ; necul. madvertiffet fe fenfim ad mortem rapi, lin- ? r m , - C S-— v»:' lum alexipharmacum , teum, in quo tumulandus erat, pet caítra quo ejus nalinitas corrigeretur, neque ftoe- conto levatum circumferri juffit , ac per pra» num ullum , quo ejus acceleratus curfus co- conemedici: Em ex ampliffimis regni opibus , €erceretur. Voca in confilium Machaones quod unicum Severus Imperator fecum adfe* omnes, Chirones, Efculapios, Gallenos, Hy- ret? Velit, nolithomo, folvendum eít Libi« poctates,nullam contra vim mortisinvenient thinze ex communi natürze lege tributum , panaceam. Excute omnia bellorum arma- moriendum eft , nec ullo poteft quispiam fe mentaria , nullam contra ejus violentiam re- velamine fübducere: perinde ac fera cum la- pcries panopliam. Quamvis teabdas,quam- queos agitat , arctiüs irretitur $ non' fecus visfecretiora petas terrze penetralia , inflátq; ac volucer cum vifcum trepidus excutit , plu« ferpentis in millenas te fpiras convolvas, hanc misomnibus illinit 5 nil prodeft , vites om* tamen fatalem moriendi neceffitatem nun- nes exercere ad mortis laqueum excutieng quam eluctaberis , neque quidquam tibi pto« um Qurf - —— . Nulliparcendum pravo affe&tui, cumParcz non parcant. 255 25 Curaverat Juftinianus Imperator ftra- nunquar effemus morituriz & fenes ipfi, gulam fibi veftem contexi, in qua phrygia acu quamvis ex naturz lege fato proximiores, plerumq; non deexcavando fepulchro,fed de dépicta exprimerentur. fingula victoriarum monumentas cernebantur, ibi ad vivum ex- conítruenda domo cogitant; miíeram plané preffze effigies viétarum urbium, ac Barbaro- fenum fortem! quibus quó minus fupereft viz, ac vitz amplior de viatico, & manfione rum Regum, quos ipfemet fuis debellaverat auípiciis. Verüm vefítis illa tot victoriis il- eftcura. Senem domum conflruentemallo- Lif. 2.9de kz:. lu(tris, tot expugnatis urbibus nobilis, .tot quitur Lyricus Venufinus. debellatis Regibus infignis potis fuit mortis Truditur dies die , rcfticare memoriam, non ejus falcem retun- Noveqaue pergunt interire Lun : dere ; & cüm fletiffet Imperator poft po- Tu fecauda marmora ftrata tot Regum capita ; cecidit tandem & ipfe unico properantis Libithinz flatu ; nec Locas f&b ipfum fuuue , & ./gpu(. 442 pE quidquam illi profuit viciffe tot hoftes, fuo Inmemor, [Iruis domos. imperio fubjeciffe tot Provincias, totque Nonita fluxis hifce terrenis inhzefit Pae A^ evertiffe urbes; victus & ipfe tandem cecidit; triatcha Jacob , qui càm. interrogaretur à aequeulla eft arx , tametfi munitiffimis cin» &a propugnaculis, quamvis multiplici claue Rege Pharaone , quot anni effent vitze fuze : Genef z Ía oftio, in quam mors fibi aditum non ape- Quot funt. dies annorum vita tue y relpon- dit, Zies peregrinationis mes ceutum trigin- riat; nulla eft turris, quamvisferreis munie Audiant ta repagulis , in quam mors non ingredia- £a anuorum (unt parvi, & mals. qui Tantalica laborantes ficcitate extenfiffie tur; nulluslocus, nulla hora, in qua non ac- cedat , ut nullus tutus fit five fub tecto, five mos fitiunt hujus fluctuantis vitze. annos : fub dio. Miphibofeth Saulis Regis filius, Peregrini fumus,non incolz , imó neque diu- &cum meridiaret in lecto à dometticis interfe- turni itineris, fed diurni peregrini, quia élus eft latronibus. Jofias inter Reges Judz iter noftrum breve, G malum; quia vita no« pietate infiguis, liberalitate clarus, cultura ftra,quz via eft, nonnifi momento temporis circumfcribitur , quod vix oritur moritur 2 virtucum fanctus , cum Nechao Egyptiorum Regi exercitum ducens occurriffet telo ictus malaitidem cum nonni(i fpinas exhibeat, && inopinató in caftris occubuit, Egillus Got- raró flores; fzepiüsque rubos, quàm rofas thorum Rex à Tauro in furias acto crudeliter calcandas (ternat , quid enim ait Auguftinus De verb. diícerptus occubuit. Malcolmus primus $co. efl diu vivere,nifi diu torqueri? cingimur ve- pretis, quibus diíctuciamur ; mademus la- Dem, torum Rexpott pleraque juftitiz Ipecimina chrymis , quibus tritamur; affligimur dolo- node intempeíta,cum Regnum luftraret fuf- focatusperiit. — Quot pori in humano cor- ribus, quibusferimur : nil peritura hac vita miferius , cum ipfum vivere nil aliud fit; pore, totidem oftiola, per quae mors ingre- ditur; & quamvis non ubique fe mors prope quàm continuus dolor: quid enim nobis ex« óflendat, ubique tamen propé eft ; neque hibet fluens hzec vita nifi morborum conge- riem ?. miferiarum pertinaciam , dolorum fidendum, quód hefterna dies felix illuxerit; fluxerítque; ítultum enim eft credere crafti- Ízvitiem, & malorum omnium integram no die nobis non poffe contingete, quod he- encyclopediam? ut non abs re Lyces dixerit, vitam noílram animi carnificem, cordistor- fterno non obtigit, quando fingulis poteíl accidere momentis. " torem, & fpiritüs fupplicium,ei pariandum, $* Stat quidem terminus vite, ubi illum quó homines vivi putrefcentibus iiligati ca- inexorabilis fixit fatorum voluntas, fed null daveribus os ori, pectus pectori, manus ma- nibus arctiffimé conítri&ti atrociffimé difcru- noftrüm innoteícit, num propé, an. procul ciabantur; fiquidem animaex alti(fimo do- verferur, Hoc unum certiffimum, & inelu- &abile moriendum effle ex communi natura micilio depreffa,& in ceenum bumani corpo- lege, & dies hominis paucos effe, & breves. ris demerfa conftringitur patrefcentibus,flu- idisque noílri corporis membris, quibus Neque quidquam prodeít feptuagefimum , vel oCtogefimum exegiffe annum , quia cüm ita ar&te adhzret, ut nonnifi fola mors fuá jam omnes effluxerint , nil ex ipfis tenemus, poffit falce vinculum diffolvere; animaámque àcorporefeparare ; neque (inguli terrarum nos eos teliquimus , ut & ipfi nos relique- runt, quod prateriit, ampliüs non eft, neque tractus long?, latéque per varia imperia, & in noftra proinde poteftate: quod futurum regna extenfi alio uberiüs ditefcunt , quàm miferiis ; putrefcentibus cadaveribus, Ma- e(t nondum eít , nec propterea illud poífide- mus, quod eít przefens omnino inftantaneum, nium umbris, fepulchralibus cineribus, ari- dísque offuariis; f enim oculos valeremus modicum, ac momentaneum, à quo tota vitae per fingulas orbis partes circumferre , & lin- noflre ratio pendet : itáne tanti facimus hominis vitam, quam ünicum circumícribit ceo obtutu, Maufolea luftrare, Pyramides fluens inftans ? uno menfuratur temporis penetrare, monumenta Cafarum , Regum, Principum ingredi, & ubique loca fepul- inomento ? unóque clauditur impartibili temporis motu?ex puncto fugientis temporis chralia infpicere; nonni(i faginantium ver« mium nobis cavez obviarent ; nonnifi for- pendemus, ex unico temporis inftanti vita defcentes cineres , putidos pulveres , fera« peudet, & tamen ita focordes vivimus, a« fi es N IT 256 Differtatio XII les umbras ; arefcentes dffuarias invenire- dine : fi enim arefcentes in fepulchris offua- inus. rias ingrediamur, & feria contemplatione vee $. Quód fi Principum aulas , privatorum luti piftillo conteramus offa illa mortuorum; -domos,hominum pectora penetraremus plu. oleum non deerit lachrymarum ad. peftem res nobis occurrerent, vel lachrymis madidi, omnem pravorum affectuum abigendam, vel doloribus excruciati, vel febriabfumpti, Plato tantó aliquem evadere flipientiorem vel ulceribus putrefcentes, quos vitz pro- cenfuit, quantó intenfiüs prüperantem ad prie t&deret ; deprehenderemus, hunc de- nos mortem perpenderet , ideóque Difcipu- flere fponfam, alium dolere ob prematuram lis fuis. Philofophicoaddiélis itudio: hanc filiorum mortem , alios parentare miatti, preícripfit legem, quá iter ingreffi -sedes plures illachrymari funeri patris 5 hunc vi- nunquam operirent 5 fignificaturus hoc ri- gjiudi deremus naufeantem perituram hancvitam; tu, ut exttemum vita per pedum nuditatem alium anxium pro neceffariis ,. illum folici- flfo h expreffum jugiter perpenderent , nec finee tum pro fuperfluis, nec ulla nobis domus oc- rent memorià elabi mortis recordationem , curreret fine lachrymis, (ine doloribus , abs- quà pravis omnibus affectibus froenum inji« que anguftiis; nec ullus in domo incola fine eitur , & infolefcentes eorundem impetus Coércentur, A fufpiris, querelis, G lamentis: hos dolor exurit, illos morbus abfumit, alioscurz di- Imó tantz eft efficacie hocce alexiphar- 7. vexant, G omne rava aliqua cupiditas ro- macum;ut non finat;pravi affe&tás infurgere tat, vel pravus a & &us torquet. Eum pro- eegritudinem, quam propterca priüs coércets cul dubio hujus vitz taderet; qui inaliis tot quàm moveatur; extinguit, antequam ace miferias luftraret, quibus & ipfe eft. obno- cendatur, Hanc efficaciam hujus alexiphar- xius, quia ut fcribit ad Cafulum Aurelius maci nos edocet Nehemias filius Helciz: fa« Ef4ra lib, $, &um efl,ait: id men[e Nifan auno vice[fimo «"b 2» Antonius: $i finguli lingua palam exprime- vent , quecunque. clam incorde | fentiunt : dartaxerxie, 6 vinum erat ante eum, & levas «elum credo fufliriis rumperent , bumimque vi vinum 6 dedi Regi, & eram quafi langui- lachrymaiis inundarent * quàm ingens, quam dus aute faciemejus, — Dixíitque mibi Rex,65 atrox, quàm veliemens eft dolor iíle ; qui Regina, qua fedebebat juxta eum usque. ad fi per fulpiria in apertum erumperet ; pet*» quod tempsa erit iter tuumy, & quandorever- inde ac fragrofum tonitru nubes difcinde- teris ? & placuit ante uultum Regie , 65 mifit ret, aérem diffinderet , & coclum ipfum dif- mec G conflitui ei tempus. &t dixi Regi; fd- rumperet; quia nimirum dolor animi mi- Regi videtur bonumyepiflolas det mibi ad Due nimus longé acrior eft, quovis maximo cot- ces "R egionis trans f'umen. Sed cur Nehe-« poris dolore; dolor, quo corpus affligitur, mias, cum fcifcitatus fuerit à Rege fimul, & Regina foli Regi refpondet omiflá Reginà af« meinbra torquentur, foras quodammodo e«- vaporat, & per lenimenta; & fpiracula meme fidente menfze Regize? cur fi vinum levavit brorum mitefcit: fecus dolor, qui erumno- coram Rege, loquicum foemina noluit ; an fum cor lancinat intus clauditur, fzvit, re- non inurbanitatis videbatur redarguendus crudeícit, & (i feriat , nemo videt; fi con- notá? an non filentium Nehemiz Reginam queratur, nemocredit; (1 lachrymetur, ne- graviter laferat ; càm videretur negligi fi- mo fentit ; adeout virilis fortitudo, & ma- miülquecontemni ? cur non etiam fcifcitanti fcula virtus magis illucefcat in diffimulandis Reginze debito fatisfecit refponfo? quia pra- internis doloribus, quàm in tolerandis cor- vam timuit concupifcentiam ; fi Reginam poris cruciatibus; illuftriusque fplendeat in alloqueretur: háncque ut priüs praefocaret, coércendis animi affectionibus, quàmin to- quàm infürgerec , necullum voluit cum Re* gina verbumhabere; erat enim foeminarum lerandis iis,quae corpus torquent, excruciant, quz enim in pectoris abduntur penetralibus, Orieatalium pulcherrima, cujus faciei venu- mores perturbant fine ullo externorum ge- ftas, frontis hilaritas, oculorum fulguratio, Ítuum indicio; feriunt fine vulneris veíti- fermonis blanda fuavitas igniculi erant accene gio; vinciunt nulla obftrepente catena; fe- denda concupifcentice aptiffimi: moris fiqui- brim accendunt nullo ex vaporario exiliente dem erat , utà Regibus Orientis id temporis fumo , homines proiternunt , dejiciüntque, fola fceminea venuitas afcifceretur ad foliumz licét nuJlus nobis fiat lapfus confpicuus: adeo timuit concupifcentiae ardorem ; praviaffe- ut vita hominis brevisfit, & mala, interius- &tus petulantiam ; & caflitatis periculum; quod ut evaderet, Regina fcifcitanti nec ul- que miferior torta pravis affe&tionibus, qua- rum egritudini medendz aliud nobis non lum refpondit verbum: an non ex fpumantq- fuppetit praeftantius alexipharmacum,; quàm cratere vino pudicitiam vifus eft Nehemias feria mortis recordatio, haufiffe? fcio exPo&tarum figmentis, Vene« Aiunt,granium Calvariz in furno are- rem in aquis natam , in vino ardere , ífuás. facum, & piílilloin farinam redactum ad- que fovereflammas: fed in aula Artaxerxis mixto oleo , gangrznze feliciffime mederi : Nehemias Veneris flammas priüs extinxit, fedid utiliüs przeftat fzepius refricata fune- quàm accenderentur: videbatur caftiffimus j ris memoria, quà ftatim ceffant pravorum pocillator coram Regealtera manufcyphum &gritudines affectuum , & fanitati mentis falerno coronatum tenere , & altera frceno. zeitituuntur quotquot hac laborant egritue I€; Vle continentia ;oncugilþcntiam eosrce Qg Nulliparcendum pravo affe&uï,cüm?arcæ non pafcanf. 2;7 . mum fundit in calicem , fed pudicitiam hau- metfi propagandaz pofteritati Numinis juffu deflinarentur Protoplafti Genef. r. Bene- fit in corde Pocillator; fpumantes intercya- thos vino à colloquio prorfus ab(tinet Regi- dixírque Deus, & ait crefcite , & multiplica- nz, fed quid caufz , quód hac inurbanitate mini, & veplete terram , adhuc abfüinuere tam feverum indixit concupifcentiz bellum? à maritali amplexu in paradifo ad omnem con(ito amanitatem, ubi ridentes flores, are quam proftratam voluit , antequam infur- ridentes zephiri, eblandientes favonii, cano« geret? certé non alia fuit ratio injiciendi pravo huic affectui froenum etiam antequam rz avicule, arborum infuffurrantes comzs fontium obmurmurantes rivuli ad maritae infürgeret , nifi mortis recordatio , cinerís- quefepulchralis memoria ; rogaverat nimi- lem videbantur complexum invitare,in loco rum INehemias Regem, ut eum mitteret in prafertim faluberrimo, verna quadam tem- E[dra J:b.z,,i peratione pacatiffimo , a&ris defoecatione €AD. lo civitatem fepulchri patris*f ul: dto»ittasme in Judsam ad civitatem fepulchri p puro,& immunià quovis pravo,& craflo ha- (tri:.mei., litu, QQuid? quód Protoplafti non flatim £ edificabo «eam, " 9. i:Nondummemort iaeffluxerat cineris fe- DDei obtemperárunt juffui , cur diftulerint pulchralis, cum fcifcitareturàRegina; ideo proprio confuleregeneri, cum prafertim ad amplexum honeftum urgerent mundi folitu- h timuit pravum concupifcentiz affectum , fi cum ipfa fermonem mifcuiffet ; abítinuità :do, zetatis vigot , lociamsenitas, muliebris venuftatis illecebra, & prafertim Numinis zefponfo., ne caftitascoram foemina fcifci- tante periclitaretur: meminerat Pocillator fuafio? adhafit quidem Adam Evze foemi- narumformofiffimz , fed nullam fentiit íti- Syonis, &fepulchri; & hoc freeno concu- pifcentiam coércuit; obruuntur fiquidem mulantis concupifcentiz flammam , nec ulla TY Ev illecebra eum movit: friget Adam;non ,Q 20 cinere fepulchrali , qua comtra pudicitiam gmachinz conítruuntur: non (init hic cinis &lluat Eva , uterque fe abílinet à maritali infidiantis libidinis flammam debaccbari;nec «omplexu, cuiex Dei fuafu potuiffent fla- i per colloquiorum eum foeminis illecebras 10. accendi; ubi ferales fepulchrorum umbrz Quidigitur caufz , quódconcupifcen. volvuntur mente;omnis foemineus fplendor tia non potis fuerit flatim Protoplaftos. ur- obícuratur; & ubi cinis memoriam refricat gere ad maritales amplexus? quid eam co- Libithinz, fordefcit muliebris quavis ve- ércuit, ne infurgeret tot intet provocantes nuflas; hinc teduit Nehemiam refpondere illecebras, invitantes amcenitates ; fuaden- Reginz fcifcitanti , cüm fepulchrum patris tes avicularum cantus, przfertim cüm ipfe fui mente volueret : ludentis, ferientisque eetatis flos, & foeminez venuf(latis illecebrae Cupidinis tela fepulchrali hoc lapide retun- id illis perfuaderent? abftinuit nihilominus duntur,& Veneris carbones defolatorii hunc utérque, quia ambo audierant vocem illam cumprimüm impingunt in cinerem, extin- INuminis,quáaltiüs funus , & mors memo- guuntur; nilvalidius flammis afítuantis riz herebat: 4m quocunque enim die come- Genef, &, concupifcentiz fopiendishoc cinere. Scio, dleris ex eo morte smorieris : Íuffecit vox iíta Venerem etiam de gradivo Marte trium- ut Protoplafti abítraherentur à thoro;funeris refricatamemoria aggerem pofuit inter Pro- pháffe , plerosque bellica fortitudine com- mendatos, pluribísque victoriis illuftres toparentes,& thalamum, quem nullus con- cupifcentiz impetus valuit tranfcendere : ni» roílráffe, acinaces, Sariffas in. caftris elu- fiffe: verüm fi huic bellatrici , vel modicum mirum piguit injectá femel funeris memorià fepulchralis cineris objiciatur, praecipiti fta- €ogitare de nuptiis: ubi fepulchralis cinis tim fe dat fuge, & offuariam magis expa- «apiti injiciebatur , nulla. concupifcentiz vefcit, quàm in Martis campo pugnantes,fe- flamma aufa eít infurgere ; nullüsque libidi- nis motus iníoleícere, rientésque czíim, pun&im, eminus, comi- nus plures exercitus, Scimus à Samfone 'Oh quàm efficax, quam potens vis fe- II. pulchralis cineris in abítrahendis à lupanari unicà demortui jumenti mandibulà proftra- tos Philiftzos; fed felicius Nehemias non hominibusfenfuiindulgentibus! quàm vali- mandibulá, fed folo fepulchrali cinere refri- da virtus expenfi funeris ! cum vel ipfos im- cante memoriam patris fui demortui; Vene- mortales homines mors nondum viía, neque rem vicit, & proflravit. inflicta, fed tantüm memoriz impreíla ab- duxerit à maritali complexu non folüm pu- S, I dico, verüm etiam imperato! fi immortales ita morteterrentur, ut eos taedeat thori im- Sebulchralis cinis flammis concn- maculati ; quomodo mortales non extra- herentur à coeno libidinum , à carnis concue pifcentia fopiendis eff accommoda- pifcentiis,ab illecebris deliciarum , ac leno« £ut, fí frequenter eodem memo- ría refriætur. ciniis pravorum affectuum, fi oculis, & cor- di injiceretur funeris cinis? fi torpet feli- 9. Il validius flammis aítuantis concu* citas, quamvis immortalitate donata. obje- w] piícentiz extinguendis fepulchrali &u fepulchralis cineris ; quomodo infole- €inere, quó etiam in legitimais nu» fcens concupifcentia zíluare ad libidinem iil auderet in cinere 2 fi faxea fuit nondum re- ptiisfopiuntur maritalis amoris flammæ.'l'af bellis; $ h m * 248. Diffetatio Xll, bellis, nondt/lm tumultuans in. protoplaftis ne funeris Amnonis frattisà (e ïnterf-zäï COfle concupifcentia carnís , non tam innocentiá cupifcentiam compeícuerit, nec maechari au- - ftatás, quàm expreffà mortis memorià ; fti- ditus fuerit in expilatione Urbis ]Jerofoly- geret procul dubio, quamvis afíueta flamriis mz à fe armorum violentia occupatze ; ta- h metfi czeteris aliis affe&tibus habenas laxave» accendendis in Ada pofleris, fi funeris palle- 'fet in cinere. 1 rit; & Joabi agrum incenderit 5 currus fibi, . Quinimó quamvis Eva folitario pata- & anteambulones conílituerit: tametfi effe- — / difum inceffu pervagata perfifteret ad arbo- rato effet Abfolonanimo , immunestamen : rem ícientiz boni, & mali, ibique ferpens fi- à libidine fuerunt mores, ut nunquam prava t,Mf, ve circumvolutns arboris ramis , vel cua- ulia concupifcentie zftuantis, actumultuan- — " 1 li; five, ut cenfent alii, fuper arborem in tis flamma ecs leferit, quia nimirum obver- caudam, vel pedes erectus mulierem allocu- fabatur animo Abfolonis diu , noctüque fue — tusmirá fermonis illecebrá ejus primüm fibi nus Amnonisàíe interfe&ti; toties refricata captaverit benevolentiam , virüsque pelti- fraternz ceedis memoria, ac excitatus fune- ferz cupiditatis excellendi fupra ceteros ris cinis lupanar omne abegit , cxtinxitqüe quósque homines infpiraret; & demum ei pravam omnem urentis concupifcentiz flam- Íuaderet efum pomi, quod rulier manu at- mam ? &quamvisilliceretur ad foeminarum ripuit, oriadmovit, dente contrivit,& mane illecebras, invitaretur àd lupanar; non tamen fum in ftemachum deglutitum demifit, ut licét faevierit, machatusfuit; ait Achito- LR immortalitatem exueret, & malorum om- phel ad Abfolonem : Zugredere ad concubi- ueg. 64 (.;/lþï á : nium plenam congeriem, mortémque ipfam nas patria tuiz ut cum audierit omvis IHfradl unà cum pomo devoráret , ac (taum ad ma- quüd fedaveris patrem tuumy roborentur te- ritum etiam cucurriffet laudatura vim pomis £unm inauus eoratom. Sin veró addic&tus fuiffet foemineis ille- 14. illis infitam , eique etiam fuaferit oblatum fibi pomum deguítare , & uterque in male cebris, pronüsque ad libidinem,minimé Ab carpto imalo iliadem devoráffet malorum ; folon invitatu, & monitore «criminis indie neuter tamen illibati fines thalami fertur exe guiffet ; non trahitur, fed przceps ruitin «effiffe.Nimirum abílinet fe Evaab illecebris cenum libidinumcarnis affuetus illecebris, carnis, quainvis extorris e paradifo , & im- Non eguiffet fuafote ingredere ad concubie mortalitatefpoliata; coércet Adam rebel- 14f Ablolon, conditione Princeps,ztateflo- lantis concupifcentize pravos motus, come ridus, bellica virtute Vidtor in gynaceo vee pefcit libidinis impetusfolo funeris ;cinere; nuftarum mulierum ; fi palea quis fit ad- qui non folàm alaüs herebat memotrize; ve- motoigne cinerefcit: fed quía animo Ab« rüm & ipfisoculisobjiciebatur, ut quodine folonis funusdies, noéctésque obverfabatur tbs terrebat, exteriüs co&tceret abillecebris, ] interfeéti Amnonis triumphum de proítrata qua minime licerent : ambo ob . violatum concupifcentia ctiam in gynzceo revexit z Dei praceptum exclufi paradi(i deliciis fue« quia languefcit Venus, ubi Libithina fuos runt, & adacli circumvagari extorres ; u- fpargitcineres , extinguitur ommis pravae nius fiquidem màli peior moríus eos dejecit 1 concupifcentiz ardor, ubi Manes ferales fuag é felicitate, & in vallem lachrymarum ejecit, diffundunt umbtas. * ubi non floresad delicias.led dumeta legun- Expertus id etiam fuit David cum vï- Ijfe tur adtormentum; & quamvis ex hac unica &or & caftrisPhiliftzorum redux in Urbem peccati vomica flatím pravatum | cupidita- pfalentium puellarum choros fine ullo con- tum ebulliret purulentia, non tamen Proto- cupifcentiz motu excepit : invicti animi ze- parentes quamvis exules extra paradifum le- queé ac pudoris adolefcens venuíliffimis fti- guntur fiviffe fe rebellantis concupifcentize patus puellis omnem coércuitprava concue ) capi illecebris, aduri flammis; quia nimi- pifcentie motum , aítümque priüs extinxit, rum uterque exuviis inte&tus pecudum,qua- quàm excitaretüur ; fed cur David cüm le- cunque incederet, mortis deferret manubias, éliffimz puelle, formá venuftiffimz, fronte qankf. EN funerísque refricaret memoriam : £ecit Deus hilares, oculis fulgurantes, ore pfalentes, pe- Ade , U uxori ejus tunicas pelliceas , hoccie dibüsque choreas ducentes in ejus plaufus nere pugnantes omnem expuguárunt pra« diffunderentur , nullum fenferit depravatae vam libidinem, mortis memorià loricati concupifcentiz zeflum ? cum tamen. adul- triumphum de proftrata tumultuante . con- tior, fanctiórque impuro arferit in^ Bethía- cupifcentia revexére $^ terrore Ícilicet. Libi» beamaffectu? adolefceas riguit eblandien« thing, quam exuvieenectorum animalium tes, plaudentésque inter choreas'puellarum, oculis exhibuére; exules protoplafti inno- fed adultus arfit impuro captusamore in fce- centiam , quam immortales amiferant in pa- minam; cüm floreret ztare , cum azeíluaret ER radifo; mortales, & 6 paradifo extorres in- À in venis fanguis, ferveret juventus , friguit flaurárunt, ipfe plaudentibus, & pfalentibus ftipatus 3. .Nec mirum fi Adamnunquam forduit puellis; fed fenior cum fanguis tepefceret, in libidinis coeno ?. funeris fcilicet repagulo vel ex ipfis aquis flammas elicuit4 & éfante coércitus, ne caderet; cum & ipfe Abfolon cujus laticibus fe Bethfabea lavit flammas quamvis ex adulterio patris genitus, feu illi- haufit, quibus miferé' foeminam deperiit z ciis prav& concupifcentiae fatus , recordatio» Ícd cur actate robuftior, viribus validior, ane misque Nulli)päf"c"ehdu&þ'ravo affectui,cum Parcz non parcant. 259 inísque proveétior effroenes non co&rcuitcon- pulchri : fatiésque eff Juvenis [agittarius;td Gemfv, eupiícentize impetus? quos adolefcens egregié accepit illi emater [uauxorem $n terra ZEg yptiz nimirum mater nonquafita,non rogata à fie «ompefcuit ? quia nimirum in florente illa ze- tate redux é pugna cum expugnato Gigante lio uxorem /Egyptiam dedit Ifmaéli: qui telo abíciffum Goliathi caput fecum :detulerat, feras corfoderat , didiceraté funere libidinis motus proflernere, 3dcóquemortis objectu non fuit aufa infur- r 'gere concupifcentia : & hac caffide funeris & TL 3nunitus victorDavid le&tiffimasinter puellas plaudentes, & pfalentes impetum quemlibet AMors in [uo cinerario velutimagi: t Keg.gap, illufit prave concupi(centie : Porró cam ve- ftra fedens in cathedra regulas edom 1$, verteretur percuffo Philisiao David, & ferret .€et,morus quosque pravorum affe- «aput ejus,egrelfa , funt enulieres cautantes , &luum co&reendt, * P 2$. €borósque ducentes, 16. 'Ármatus illatà Giganti morte fortiüs in» Ptimaeft morsmagiltra moribus com. ponendis, motibüsque pravorum af 'ter plaudentes, & cantanies , choreásque du- O fe&tuum coércendis perapta; dum- «entes puellas triumphavit -David de volu. ptate, quàm in caftris Philiftinorum de pro- :modoejus dogmata audiamus,imbuamtürque «ejus praeceptis, "Scimus ante obitum uxoris ftrato Gigante, :Morte pugnavit contra con- «upifcentiam, ne pudor caderet ; mors enim "Sarze confueviffe Deum apparere Abrahamo; .a «eique pracepta, & documenta vitze dirigen- fao lapfu ca(titatemerigit ad viétoriam; um« brascircumtundit fepulchri , ut illu(trior e- «dae accommodatiffima dare, Sedebat,ut mo- "Genef, 18, - 'riserat, fub meridiem ad oftium tabernaculi micet caítitatis triumphus; victorem Davie 4AnMambreáConvalle causá nancifcendi occa- dem expugnatura voluptas choros fibi acci- 'fionem charitatis exercendee in-hofpites illac h verat lectilhia:arum puellarum; fed fruftra la- tranlituros; exiftimabat fiquidem fe opibus fciviuncSyrenz ;übi David Uliffe prudefitior ton przíidium à cera petiit , quá aures clau- gravacum, nifi eas in beneficium exoneraret 'hofpitum , cümque exiifletafpecturus, an deret5 fed fuppetias é funere accerfivit , cujus €inere voluptatem fugavit, Nunquam Venus .quispiam effet ipfum acceflurus; tres infpexit 'juvenes viá publicá ad fe properarites, quibus «ongreffa eit cum Libithina, pugnásque ini- vit, quin fuccubuerit: 'ignis,quem Venusac- feftinus obviat Abrahamus, invitátque per- -officiosé ad hoípitium, offert fedilia laffis ex cendit,extinguitur, non fovetur in fepulchri itinere,aquámque pedibus lavandis, & cibum cinere; ut faciliüs fimul convivant ignis, & 'reficiendis viribus, Capti fenis humanitate aqua, quàm fimul cehzreant fepulchralis ci« nis,& libido:fed cur David adhuc adolefcens hofpites genio cceleftes , habitu peregrini, de fuperata voluptate toto orbe clariffimus; 'formà corporis homines , affident menfz, ;prandent alacres; quibus infervit latior invie adultior tutpiter cecidit , & vel ex ipía fontis frigiditate xítushaufit libidiniszid plané cau- 'tator, Móxque remotis menfis accerfitur Sa- 'Yaquz in charitatis officiis exercendis Abra- f2 fuit;quiain folario fecum Golie fpolium :«on detulerat Princeps;nullo erat tunc fune- ihamo fuppar erat; colloquia fimul mifcent,& ris memorià loricarus;nec ullum in lavantem 'unus hoípitum eam non multó poft;matrem przdixit futuram,cüm adhuc improles effet; fe Bethfabeam cinerem objecerat, & haec cau- I falapsüs, quia Libithina nullum infurgenti '& obífenectutem Abrahami fpes ptolis fufci- »piendze arefceret;idque cauía;cur Sara hofpi- «oncupifcentize freenum injecit; ubi David mortis exclufit fimulacrum, promptiüs fce- 'tis nuatium nonni(i cum rifu exceperit : fed thofpes oftenfurus aliquid (ibi fupra homi- lus admifit, & adulterium concluüt. 17. Nullum funere aptius inftrumentum pro» nemineffe,inficiationem redarguit furtivie riflonis, & editum vaticinium iterato firina- *pul(andz, fugandaeque voluptati cinis (1 ad-- vit, non fine ingenti Iztitia , tacitóque gau- fit; abeft quevisvoluptas;& tamdiu concupi- Ícentia languer, quamdiu memoria funeris 'dio irrepente, ac glifcenre in piorum «onju- gum peétoribus; neque vaticingm, cüm Dei nonexcidit, ExemploT(maelis edoéti id fa- effet, conceptam fefellitípem: jpeperitenim temur,quamvis is vagus iemper, & extorris, 'Sara, fed occubuit ipfa , nec poft ejus funus nunquam tamen fertur pravz concupifcen- tix indulíiffe;neque vacáffe libidini: imó ita legimus, Deum Abrahz ulteriiis apparuiffe, alienusà carnis illecebris, ut promptiuslegi- quamvis tunceloquentiori indiguiffet con- folatore. Sed cur Numen adeo beneficum in timo caruiffetthalamo , nifi eum ad nuptias Agar ejus Mater inflexiffet; frigere maluiífet Abrahamum poft Sarz funus ei ampliüs non «omparuit? cur confolator non adfuit? quia exiorris, quàm incalefcere in thoro ; fed cur tam frigidus 1ímaél: unde in illotantus al- nimirum uxoris defünctz afpectus Numinis gor;nifiexfrigelcentibus cadaveribus ; affue- vicesfupplevit; fepulchrum Sarz, quod po- ftea Abraham confueverat frequentare,fcho- tus fagittis ejaculandis, modó feras in fylvis, nunc homines configebat in campo ; nonpo- la eidem fuit;in qua addifceret,quidquid fibi prodeffet,vel obeffet: & haec ratio,cur Abra- tuit non frigere prava concupifcentia in fu. nere, & unà cum enectis hominibus,fauciatis ham,cüm primüm vidit Saram morientem; & emortuam fepelivit, Numinis apparitioni- feris, non cadere libido, Nullibi feliciüs ca- flitatis lilium efflorefcit, quàm in cinere fe- bus caruerit; nullafiquidem magiftra docene dis Verani de Affesiibus Tous, L. Differtatio Xll. 260 4 dis 4præceptis ad re&am vitz inftitutionem ,. fzvities Ínimum jarti fubietit: nihilominus nulla exarfit fencx irá, quamvis fufpicio fo» motibüsque omnibus effroenibus coércendis ä Zib.z.de Do Libithinaeft aptiorícité D. Auguftinus: T? imitem fuppeditaret ; omnem coércait pra- éirinaCb rizþ. »or de futura morte mentem nece[Jarió con- vum affectum in fratres Jofephi , quia ejus cutit, & quafi clavis ommes motus [uperbia li tunica recenti fanguine tincla,cruore madida gnuo crucis 4ffigit. mortis refricaverat memoriam , cuius pro- 19. Non íepulchralis cinís concupifcentize pierea recordatio omnés . injurias oblivione flanmas folüm extinguit ; verüm Q alios delevit; & fepulctali cinere omnesextinxit uosque pravos affe&tus compeícit, Fuetat iraícentis animi igniculos. 2 £« Genes, 275 Neque Jacobo parenti fuppar fuit Jofe- Jofephus patris fui Jacobi delicium, & fene- étutis refrigerium , fexdecim erat annorum phus filius, qui fola fepulchri recordatione adolefcens,cum ingravemapud fratres fuos; pravos omnes coércuit affetus , herz /E- gyptiz impuras flammas evafit ; & illatas quorum ipfe decimus erat, invidiam;oditime que incidit, nonnifi innocentis interitu extin- fibi à fratribus injurias oblivionis farcophas guendum; fovendis pravis affectibus uberem 20 fepelivit, omnémque eorundem aíperita- tem manfuetudine lenivit: feptennio exacto fuppeditárunt materiam imagines quxdam adolefcenti per fomnium obje&tz, quasipfe aufpicatz fertilitatis ingens flerilitas non /E« gyptum tantüm, fed & univerfam Chanani- innato candore, ac innocentiá , quà cateros fuos fratres metiebatur,aperuit; nimirum per tidem , finitimásque Provincias afflixerat z quietem vidiffe fe, & fratres fuos colligare qua caufafuit, cur Jacobus fciens frumen- tum apud JEgyptios venale exhiberi etiam maunipulos,fuümque ftetifle erectG, Gadorari à fraternis circumftantibus, pronísque in hu- exteris, denos miferit filios triticum compae | raturos. Hi Menphim;vel potiüs Tanim non mum, Hzc,& aliz narrationes pravos affe- &us invidiz, livoris , & odii adeo excitárunt procul inde fitam, & tunc Urbem Regiam- in fratribus, ut animo nil molirentur; quàm cum appuliffent , adduéti fuerunt ad Prore- gem fratrem fcilicet eorundem Jofephum ab quomodo fomniantem interficerent, — Urfe- rat etiam invidos veflis polymita, feu togula iisdem tamen haud agnitum, cüm viginti jam effluxiffent anni à fratris abíentia , ut ado- filo difcolore eleganterintexta, quam fenex leícentis venuftas, vóxque altior, & corpotis- pater curaverat Jofepho filio fieri in cefleram amoris preecipui. Milferat fenex pater adae habitus mutationem fubjerint : fupplices i- gitur ingreffi ad Proregemobfequiorum de- leícentem filiumad fratres fuos pafcendis giegibus incampo commorantes, Obtem- miffione;pronique in humum venerantur,ro» peraturus paterno nutui Jofephus folicité gántque enixim ,ut annonz fibi coémendae fiat copiaProrextunc vultu ad feveram com- varios oberrat per campos, tandem fratres oft plures itineris ambages procul videt pa- pofito authoritatem eos interrogat de patrio folo , defuz gentisorigine, familia,conditio- Ícendis armentis occupatos, fed vix venien. tem ad íe intuentur adolefcentem fratrem;de ne, an eorum parensadhuc viveret, mox jü* bei Beniaminum fratrem minimum ad e ad» czede illius deliberant, vocántque per convi- duci, imperiis terrores addit, eósque non tri« cium fuggerentelivore forniorum fi&torem; * ütque patri non innotefceret fratricidium, - d tici emptores, fed hoítiles exploratores vo« feris difcerptum te dicturos ftatuunt, Unus cat; fed cum ipfi fingulari animi demiffione ab objecto fibi crimine egregié fe purgáflents tamen ex- fratribus Ruben nomine horrore tanti Íceleris correptus , rogavit proadole- noménque parentis , G alia innocentiae fuae pratenderent argumenta , Jofephus adhuc fcentis vita; cmque reliqui effent inflexiles; tandem interceffit, ut falrem non cruenta,fed fronte exafperatà , torvisque oculis, vultü- ficca morte adolefcentem interficerent, feu que fevero graviores fingens iras, jubet om- nes quafi in carcerem detrudi, feucuftodize deje&tum in proximam cifternam relinque- rent moriturum fame: exuitur verficolore tradi, quafi per otium dandos in quzeflio- nem, Jamtres effluxerant dies; cum jufferit, rztexta adolefcens, qui nec per parentis fenectutem deprecans, nec per Dei clemen» eosécarcere educi, donarique libertate, G tiam co£rcere fraterna odia valuit, à qui- cum tritico, etiam domum remifit, repofità clam pecuniá infaccis, feu toto co&mptaan- bus pet funes demitritur in cifternam lenta i fame interficiendus , & per plagiarios fratres nonze pretio additis in viam cibariis, G tan- tüm Simonem retinet obfidem vinculis mi« illuditur patri extremo fenio jam labenti, am nime eximendum,;donec natu minimus pri« cui perfuadent;Jofeplium filium in prad ceffiffe cruentze belluz, à qua difcerptus, & mo eidem tempore fifteretur. Haccum fierent ineuntes fratres confi- 22 ; voratus fuerat , & huic fidei faciendae caufa tunica adolefcentis haedino fanguine foeda lium in patriam reduces totius calamitatis i exhibetur. caufam in crudelitatem veteris retulére deli- 20. &i,quo in fraternum fanguinem fzvierunt, Sed quid egit infelix fenex fuo deftitu- tus delicio, viduatus folatio in extrema de- feu Jofephum in cifternam demiferunt. Do-« labentis vitz fenectute : certé acriüs ifa- mum reverfi fingula qu& , ipfis contigerant Jacobo patri renunciárunt , qui duplici telo fcendi contra Jofephi fratres occafio feni non defuiffet , cüm fufpicio ftatim adfuerit de faucius torquebatur, quia Simonem captie U* Deniaminus ig eX« eorundem przconcepta invidia; & eorum vum reliquerint, & fili teras ^ M Nulli parcendum pravo affe&ui,cum Parcz hohþ arcant, 26& eras effet terras adducendus: fed JEgyptio hocigiturin fepulchro;perinde ac in fchola virtutum omnium infignia pofuerat rudie obtemperaturi Principi, fidémquedatam fer. vaturi nonfine maximo mzlítiffimi fenis do- menta: volvens nunc animo fepultum fe in &tatisflore fuiffe, eum in.ciflerna rerumhue lore in /Egyptum revertuntur , .&ucüntque Beniaminum fratrem natu minimum ; &à manarum ebibit contemptum, ut rebus mor« Jofepho fingulari excipiuntur benevolentia, talibus femper excelfior;animum ad effrcenes & prz cateris Beniaminus ; -cujus praefentia quósque co&rcendos affectus vegetiorem;fore etiam Proregi, feu fratri nonagnito lachry- tiorémque fervaverit ; ideóque.nunquam à ec i 3nas excuffit; paratisetiam epulis.omnes re» cultura virtutum , nunquam à coércitione pravorum omnium affectuum deftitit: nun- ficit , primas tamen lautitias Beniamino de- dit; iterümque dimittuntur .cum faccis. àn- quamà probitate difceffit, quia fepulchri re- anonatiis., :pretióque pecuniario coempti fru« cordatio.ab.ejus :mente -nunquam.exceffit, 4menti.in iisdem iterum abdito,additóque e- Hacqueratio;cur viri (ummisvirtutibus ad- 'tiam (cypho:argenteo Beniamini facco, Ve- dicti frequenter mortis memoriam.refrica- rüm in pattiam:ceduces, fibique gratulantes stam voluetrint;cujus fübfidio pravas.quasque .de (iggularif;ïEgyptiiPtor;gis comitate, uf 'Valerent concupifcentias promptiüs compee banitate , & benevolentia , -miffis à Jolepho ifcere, pravos omnes coércere affectus;appo- ifité D. Hieronymus, Memento-mortàa cue, G equitibus retrahuntur ex itinere, accufantür- :f2 ,.ad que de furto fublati pretii frumentarii, quin ion peccabis: . qui fe quotidie recordatur effe Cypriatiuttjs & Ícyphi argentei: :aperiunturfacci;pretium morsurum, contemnit pre[entia,& ad futura extrànitur pecuniarium 5 .cateris juniorreus fefimnat. ablati argenzei fcyphi detinetur , '&in fervi- 'Refert'Nicolaus Chriftophorus Ratzi- tutem depoícitur.5 tunc ceteri fratres hu- 'vilius Princeps Polonus, moris fuiffe in /Egys mi proftrati, genua Proregis ample&tuntur, ;pto, ut qui prudentia; 4X atate czteris .anti« 34 flarentoblonga mortuornm offa ebore , .vel manu »e&tora tuudunt, lachrymas emittunt, zogántque gementes,ut per parentis miferan- -euiam ligno-efficla circumgeltarent collo ap« dam canitiem .velit .fibi Beniaminum dare; penfa/fibique mutué offenderent, portarénte rze cateris enixim id rogavit Judas, qui ul- : que adferiam obitüs meditationem; -quá ni« tro fe Beniamini locoobtulit,vel in carcerem mirum :froenum .injicerent pravis :fingulis detrudendum;veliníervitutenrreducendum: .affectibus; .& ad virtutum excitarentur.cul« fed tuncad fuías.omnium fratrum lachry- :turam:quinimo confuerudo etiam apud/Egy- mas , nonampliüs potuit Jofephus internum ,puosinolevit; ut in menfis obitüsrefricarent cohibere . in fuos fratres amorem , .affectüme memoriam, & convivia clauderent triítiillo que tenerrimum, 'quin & ipfe in lachrymas - acroamate zz0r mementote. . .Scimus etiam, prorumperet, dedítque fefe agnofcendum in- "Calipham Tartarorum Regem in Principe quiens : Ego fum Jofeph frater.veíter, quem ifuarum ditionumurbe nomine Bagdad in fo- vendidi(tis.in /Egyptum , .omnem excutite .emniori die feíto., quem vernaculá linguá timorem, triíticiam :depeilite, mactate ani«- iRamadam pfi vocant .confpiciendum fe po- mis; Deiclementia in commodum veftrum ;pulis daturum,confueviffe mulo vehi, vefti- in' has me terras praemifit, jam revertimini in. 'bus auroyargentóque intextis, . ac fulgentie atriam , feftinate iter, nunciate Jacobo pa- 'bus incidari gemmis incedere per plateas; &t tti noltro, Jofephum filium fuum vivere ,'ut fupra cidarim nigram, tetrámque geftare ca- & ipíe cum tota fua :domo iter maturet in Janticam; at hocritu.omnem corporis-ornae JEgyptum, €ó quia quinquennium adhuc fu- 'tum,totámque Regis pompam mortis tene- perit famis, & Pharaonis lege fancitum , -ne bris (ignificaret occulendam, ac propterea o- fÍrumentumextra Regni limites ultra diftra- mnem animitumorem , pravorümque .affe- hatur : hiíce dictis Prorex -vultu lachzymis «&uum impetus coercendos; & praertim in amadido (uaviffime onines -amplexus eft fra- aulis Principum ambitionem,fuperbiam, ine - tres, fletüimque largiorem fuditiin Beniami- 'vidiam,zemulationem , aliósque aeítuantis a- m meRR—á ni collum mifcens lachrymis fuaviffima «9« aimi tumultuantes paífionum fluétus, nom fcula, & verba procubuit. aliolittore, quàm fe pulc*hraligpqlvcre €«ome- I 23. . Quid cavfzecur Jofe phus 'ïita/perfiinma- pefcendos. hi 2$ nitet íe cum fuis confracribus gefferit, eós- 1mó nonfolüm inRegum feftis folem- que tot cumulaverit beneficiis ; G benevo- mioribus ve(tigia mortis nobis occurrunt, ut lentia, ac manfuetudine, omnes ab iisdem fibi altiüs ejus recordatio menti hzreat , excidát- illatas injurias oblitteraverit, .omnémque que nunquam ; fed in omni loco, in. quovig m proftraverit pravum affectum , illeefus eva- diveríorio, five in mari, five in campis, mon« feritimpuras foeminz flammas , fidelis fuerit tibus, vallibus, fluminibus, domib us,ubique in miniftrando, patiensin laboribus, man- locorum veítigia nobis obviant libithinz , ut fuetus in fratres, mifericors in egenos, bene- pravisomnibus infurgentibus affe&ibus froe- ficus inomnes. Non aliud horum caufa di« num injiciatar, Memini cujusdam nautze,qui xerim fuiffe,quàm fepulchri refricata fpecies, cum fcifcitaretur,ubinam ejus pater obijffet2 qua nunquam memoria excidetrat. Demif- ftatim £» mari, refpondit: cümquede avo, fus fuerat Jofephusin puteum, tt'in fepul. proavo,atavóg; interrogatus fuiffet,quónam chrum, ibifame, & lenta morte finiendus ; in loco hanc exuiffent mortalitatem, refpans 2 KkaA dit, Verq'ni &c Afectibus dem. I, M. 262 Differtatio XlI,.- dit, fnos omnes fecenfitos predeceffores titulis, nomiaibisque Cafaris, & Auguftit conditione nautasfuiffe, plurestrajeciffe O- exuit enim. quidquid honoris, fplendidi, ac 'ceani longe,latéque diffufos tra&tus, & fingu- gloriofi mundo ineft, omnem depofuit fa» losiamariobiüflez tunc fcifcitator ulteriüs [tum;abjecítque pompam, & conterptui ha« buit quicquid in mundo magni aftimatur, progreífus, & tu eó devenifti dementiz,ut ad- hucaudeas mare ingredijinfidis fidere flucti- nilque ei magis cordi, quàm fibiimperare, proprios affectus coércere , féque totum ad bus, téque inconítanti , procellofo, ac fallaci concredere elemento? diffimulavit nauta;nil- normamomnium virtutum componere, Sed que ulteriusad hac refpondit; fed (cifeitato« quid caufz; quàd poft tot delatas de proftra- tis hoftibus victorias, poft tot Provincias, &C rem & ipfe agens eum interrogavit ; & ubi- nam tuus pater extremum vitae fuge claufit Regna admini(trata,& luftrata; tandem in id diem? Refíponditalter faoin ledtulo : & ubi« impenfe ftudii incubuerit, ut fibimet tantünx nam tuus Ávus, Proavus, Atavus, cateríque imperaret,fuósque affe&tus regeret;excitaret, * ma] orestui obiere? Omnes quotquot recor- & compefceret ad normam virtutum, ad re« &z rationis amuflim? certé non alio adid dor, dixit, fuo f(emper z» leculojtuncnauta & tu eà adhuc ftultitià laboras,adcó audax es;ut fuafore indiguit, quàm feria mortis recorda« cum mortera expauefcas,non timeas le&tulum tione,qua nunquam e mente effluxerat, me« confcendere, cüm omnibus tuis pradeceffo, motiá exciderat, Curaverat Imperator diu "T ribus femper fatalis fuerit ? noncameteria anteabdicatum imperium fibi farcophagume conftrui cum tota funebri fupellectile clangue ! f fh? tantüm, nonexcavata fepulchra folüni more tis memoriá refricant,fed loca omnia, G prae« lum deportandum, quocunque proficiíceres fertim le&tulus, quo fingulis no&tibus decum- tur;habuitque hunc funeris apparatum quins quennio fecum ubicunque eflet , etiam cum - bimus,ad quem dormitum imus, quem con- fcendimus,ut lomno quietique indulgeamus. Mediolanum bellumcontra Gallos initurus 26, Nonnifi unius literule difcrimine diffe- profectus fuerat;quem diligentiffimé fingulis runt lectus,& lethum;ut quoties lectum con- noctibus juffit femperin proprioreponi cue fcendimus dormiturilethum cogitemus; o« biculo,in quo dormitum ierat, ut ubicunque lectum con(cenderet, lethum f:bi imaginare- mnésque unà cum corporis veftibus pravos exuamus affectus,omne deponamus praecon- tur incurrere;ac fepulchrum: à refricata toties hacLibithine memoria didicit fibi fanctiüs ceptum odium; praviimque defiderium,pro- fanum amorem,;flammantem iram,corroden- . vivere, freenámqueinjicere tumultuanti Cule tem livorem, tumidam ambitionem, elatam que affectui, ] Utinam non folàm ceteri R eg&s , fed fuperbiam, Quot velpert ivére dormitum, 28. fomno indulfére , qui mané mortui fuerunt quotquot aulas Principum terunt, imitaren- deprehenfi? & unico paffu à le&o tranfierunt tur Carolum Imperatorem 5 exularet procul Es tj], ad lethum: utinam hujus recordatiolethi me. dubio ab aulis ambitio, detumefceret fuper- hs moriá nunquamefflueret ,' mente nunquam bia, corrueret faftus, extingueretur invidiag excideret; certé non ita zeítuarentin nobis ceffaret semulatio, omnísque pravus affectas coérceeretur, Scio Genebaldum Laudunen- concupifcentia fcedas redolentes libidines , non ita intumefceret ambitionisfaftus , nec fem Antiftitem feptennio le£tum;quo lethum exprimeretur adhibuiffe ; fed fcio etiam toto inflammareturiracundia, nec excandelceret furor,nec torqueret invidia, nec debacchare- illo integrofepténnio vitam egiffe ciliciis cir- tur odium;fedLibithinz tirnor omnibus frce- cumfeptam, abí(tinentiis emaciatam;afperitae tibus devictam; ab omni pravo affectu,à qua- numinjiceret: hzcque ratio, cur Imperato- rem Orientis recéns creatum nemini olim vis inordinata concupifcentia, ac defiderio, quod terrena faperet, prorfus alienam: huic priüs alloqui licuerit, quàm latomus aliquot diícolores marmoris lapides exhibuiflet, fci- enim defipiunt mundi deliciz cui lethi fapit fcitarétque, ex quo genere lapidum , vellet recordatio;facilé omnia contemnit,qui brevi fe moriturumeffe non perfunctorié, fed ferió Imperator fibi farcophagum — fieri ,. fepul- chrumconftrui : prima cura fuerat de fepul- cogitat; & pr&íentem mortalem vitam flo- rem effe diurnum, non diuturnum ; fumum chrocon(truendo ad mores inftruendos; non eliciendis lachrymisaptiorem , quàm latitize de throno adornando, de diademate gemmis illuminando,ne fupercilium Imperator cle« excitande;umbram inanitate oppletam, bul- 10, varet, neanimo fuperbiret; ne mente inflare- lam vacuam, pulverem fordefcentem , fpue tur: fed refticatáà mortis memorià diíceret mam,rorem,ftillam glaciem,;iridem vanidamz pravosquosqüe coércere affectus, ac prorfus cereum deficientem, facculá pertufum, cines detumeícere, ) rem dolofum,domum ruinofam,hydriam fra. 27? Morem hunc imitatus Carolus Quintus €lam,ventum efflantem, guttulam delabenté, biefio ante mort& Imperii adminiftratione fe aranearum telam, herbam folítitia lem, ftipus In*tt4 Cu- lam vilem,foenum aridum,paleam vento agi- roli F. Íponte abdicavit;acin filium ztate florentem, & animo capacem curas omnes Regnorum tatam,nebulam triftem;avolantem fcintillam, tranftulit;& monafterioS. Jufti in Hifpaniafe fplendentem fulgurationem , brevem fabu- abdidit, cum duodecim tantàm familiaribus lam , follem luforium . inanitate plenum , Deo, & quicti animi przfertim vacaturus,le- vitrum fragile , plantam arefcentem , plu- mam leviffimam, filum fubtiliffimum, & de- ge fuisimpofitá;ne alio impofterum nomine K vocaretur, quàm Caroli omnibus amputatis mumíomnium umbra brevi ffimum. —— Hac ifes Nulli patcendum þtaïio afrectui, E?üm Parcz nonparcant. 243 f1 ferió animo volveremus defxderiüm COf Is non labitur » quem vitze fugaciraä 23 gerendi divitias animum non pulfaret, cu- retrahità ruina : nulla nos ptavorum affe- piditas rerum terrenarum in nobis non ar» €tuum machina quateret , f1 ferió cogitare- mus , quàm citó effluant, qua nos prole- deret , carnis concupilcentia non aftuaret , invidia non difcerperet vifcera,liver nontote Gant; noníftagnum ingrediamur exploratu- N queret przecordia, czcus amor fuas non ac- ri, ubi quiefcit unda 5 ridétque, cim crie cenderet tzdas, cum vana fint omnia , uno fpatur: fed torrentem accedamus turgido , extinguenda letho, & quidem ftatim: & for- plenóque alveo- ob(trepentem , omnidque táffis in ipfole&o ;in quo credimus quieti i« fubvertentem, rapientémque obvia, nullo coércitum repagulo ; nemo fané itadelirus dulgere ,. breviffimo paffu ad letbum tran- ümu& foret , qui buic fe vellet torrenti concredere; g. 1V- & tamen torrenti longé perniciofiori fidit, qui inmundi delicijs confidit , qui finit à pra- LuduirA j?mt , qua mundus terre.. visfe rapiaffectibus,qui cupit affici mundiil« s inbiauti exhibet ,. umbratilm eff lecebris,quatum ftatus inconftantiffimus,cut- fus rapidiffimus, & incerta poft curfum ftatio, fMendor; falütürgue , qui eidem adba- ee[fcit bumanus affectus, Praterfluit vita hominis inítar fluvij. j* 29. Y^ Revia funt , & Indicra, quz mundus Qmnes morimur , & quafi aque delabimur , 24 Regeeap. exhibet dormientibus , veluti in fom« duanonvbUertuntur , fluviuseítvita nollra, I4, £ P[alm,75, nio, quiajut recté David, Dormite fuümque dirigit cutfum , mox per prata ri- zunt fomnum fuum , 8 nibil inueuerunt om- dentia, perífloresJuxuriantes , per invia fyl- nes virt drvitiarum in manibil fuis E L] quia varum , per ima vallium , per latera rupi« fomnia funt, & quidem inania magnz ilize um, perabrupta faxoram , ubi allifus obmur- murat , G dilaceratus fpumat, nuncrecol- £ogitationes , quibus ambientes fummos ho- leclis aquispleno curfu in gremium devoivi« nores principesdignitates mentem implent ; quibus divitias coacervant, palatia conftru- tur aquoris, mortísque ingreditur amari« unt, ac fi zeternüm effent viéturi , & nun-, tudinem , ubi & nomen perdit , & originem.* quam morituri;cüm tamen mortalis hec vita, Quid ni hominis vita , f1in infantia vagicin quovis Euro ocyor efflet , quovis torrente ce- viola, adolefcit poftea in melle ; deflcélit ta« Sed utinam in hoc tor- men in devia pravorum affe&tuum , alliditin lerius przterfluat. xente íanam mortales ebiberent , quam mors Íyttes , confenefcit in amaritudine, & expi- zloclrinam edocet ; non finerent ab hisce rat in cicata ?. Ogzes morimur , 6 quafi a- qua dilabimur , que non reveriuntur. Ut b mundi fluxis delicijs abforberi, mec abripi; fed cum NNehemia difcerent fupernis in- Syrtes! declinemus, exe(a evitemus faxorumg Esd?t i-l'b. 2. hiare , & ad coeleflia afcendere 5 & afcendi quibus dilaceramur , neceísé eít, cum Ncbe- [ FP m mia aícendamus per torrentem nocle, poft ptr torrentem uotie , & cav[iderabam murums: £5 rever[ua weni ad pertam vallis , & ved] * diurni fideris occaíum ,ex demortui diei in« sontruinarges meminit Nehemias , fed muri vitatu, Torrens aquis viduatus, quemque duntaxat, quem aliàs diffipatum dixerat : ficco veftigio pertran(ivit Nehemias fymbo- cüm enim videret hinc torrentem olim con- lum eft mortis, vit&que humane jam dilap- Íe : fluunt fingula , evanefcunt omnia , & geítis aquarum copijs rurgidum , alveóque turbulentum, ficco nuncà íe traijciveltigio ; fepulchrali cinere extinguitur quidquid pul^ & illinc coelum nullis foedum nubibus , & oc- «hri , pretiofi ; acdeliciarum fais mundus ex- hibuit affeclis, pulchre Auguítinus, $; g LÓ$b.4e - cafu folistetro longe, latéque obductuim pe- plo , monebatur non mirari , fi urbs olim divitijs , €9 bonoribus , ) merum, mobilitate tura, d gratia. rcgnatrix defeciffet à fuo fplendore , decidif- tejatlas , de patria, & pulcbritudine corpo- vis , & bonoribus , qui ttbi ab bominibus ex- fet (uo à flore, & jaceret captiva domina: gentium , Principes populorum ; fuccum- bibentur , vefhice teipfum , gui mortala ter- 4 655 €9 intevram ibz, buntíaxaferro; quando & in terris obmur- Circumlpice , quz mnurantes , turgidique rorrentes exarefcunt , fimslibus fulsére [Mendoribus. — Mbi funt , qui & in.cotlis fcintillantia fydera attrantur te- emibiebant currum poteflatis? ubi infupera- nebris parentatura emortuo diei. biles Imperatores ?. ubi funty qui conveutus 2Q, Si ficcantur torrentes ; folo zequantur difponebant , & feflas &5 equorum fMendidi Utbes; ateífcántque fingula, qua in mundo nutritores ? ubi nunc vefles , 68 ornamenta flornére; quanto magis & nos homines de- peregrina? ubi fervorumturba] ubi jocu, 6 letitsa ?. ubi exercituum duces ?. ubi fa» ficieus , qui quafi aqua diiabimur ? fed quid quéd Nehemias diffipatum murum non afle- trapa , G tyrannu?. Nonne omnia pulvis , & ruerit , ad quem per torrentem accefferat ? f«villa? Nonne in pauca verfibus , eorum.s non ceciderat murus , quia torrens eum a- vita patet memoria? Reflice eorum fepulcb- luerat; fletit paries, quia defecerant tore va, G vide, qui fervu ,. C qui dominu s rentis aquz; etenim mors, cujus fymbolum qui drves , qtii pauper. Díifcerne , fipotes ; torrens exíiccatusexhibuit , nonfinit homi- vitlum à Rege , fortem à debili , pulchrum nem delabi, neque à pravis pertrahi affecti- 4 deforms. Vide yfiefl aliguod in eo fgnums bus , venenatis corrumpi defiderijs, perni« j«ctantie [ue3 memorare utique narura , u& ciofis inflammari concupitcentijse extollaris. ^ Om- K k» 3 b Differtauo Xl 264 naufragium impellentes ; nil tutiuä', quàm 3j* Omnis Qitahominïs ; quamvismad plures oculos dirigere , ac dimittcre infepulchrales protrahatur annos breviffima eft , & inítar torrentis rapidiffimo curfu fluit, donecare- cineres : is pravos quosque affzétus facilé AW ie m fupremum fcat fepulchrali in pulvere.- Fallitur, qui compelcit , f1 omnem fibi d diuturnam credit vitam , cum exigua pars diluxiffe credat : eatenus mundi delicijs ad- fit ,& proríus momentanea , quam vivimus; dictiinceeno volutantur voluptatum à ccelo. non enim vitz fpatium , ac diuturnitas aliud femper alieni , quia nunquam cogitant cità exuendam hanc mortalitatem , citóque exe» eít, quàm tempus ; ex quo nonnifi prafens poffidemss momentum , quo vivimus: qui undum ex hac vita. ircumferuntur quo» praterjére dies jam defecerunt , cümque in tidié pervicos, & plateasexanguia , & pal- noílra non fint ampliüs poteftate , eos ion lefcentia cadavera , quz mos mortalitatis vivimus , necvivereamplids poffumus: qui oblitos refpicere adigunt ad fepulchrum ; & futuri func , cüm nondum accefferint , nec nihilominus tot inter acervos cadaverum in-mediamorientium flrage nil minus cogi* eos poffidemus , & utrum fint nos accefluri omnino incertum : ecce quam brevi circum* tamus , quàm:mortem., .licéc nihil frequen* fcribitur vita noftra (patio, cüm unico clau- tiüs videamus; -quiznimirumpravi, quiin datur temperis momento ; imó quàm mife- nos affectus tnmultuantüt, fzviántque, tene- Dwnfo, Jp. rafit , ex eo conijce, quia urgentia nos cite 'bras offundunt., :ne videamus ., quz videre n cumfítant diu , noctüque negotia; nos pre- &ogimur ; fed difcutierur hac caligo , & tunc munt in cupiditatibus defixos pravi affe- in tenebris nosvixiffe deprehendemus , cum Libithinaultimum vitz noftra diem claudet; Ctus; adeó ut rariffimé nobis ipfis vacemus, fed terrenis hisce jugiter hareamus , ut nemo lucem extinguet , ac-curfui delàabentis vitee noftrüm fuus fit , fi fuis inferviat pravis affe- finemimponet. &Ettuncnil proderunt divie " élibus; quia alijsextra fe duriffimo infervit tizetot quaefitz curis , tot partze fudoribus ; p famulatu. nihil utilitatis nobis adferet indulfiffe mundi Et licét nemo fit , qui com alijs fuam velit congeftam. pecuniam dividete ; delicijs;adhaefiffe carnis:concupifcentijss in» plures tamen non defunt , qui miferrimé vi- hiátfe prebrofis voluptatibus , pravis affectie businfetvijffe, fed irreparabile adferent noa tam fuam dilacerantes inplura eam partiun- tur negotia , G perfzpe vana , plerámque cumentum, 'Oh fi tünc dareturad crepun* noxia: potiorem noflri temporispartem ab dia reverti , & dilapfz: vitze telam redordiri? fumunt menfa , lufus , otium , vana collo- quàm meliori textu noftrarum fila actionum quia , lites obílrepentes , negotia inutilia; & concinnaremus .ad regulam re&tz rationis 5 h Íomnus, qui no&turnum tempus feré totum ad normam.«componeremus.omnium virtu» tum vitamnoílram. nobis abripit,ut minimum fit;quod de noftto nobis relinquitur ; & tamen modico illo tem- Si:omnes:mox :moritutos intetrogares . 3j* pore adhuc abutimur , & abire finimus , ut quidde.anteacta vitafentiant ; vix unumau- diresnon refpondere omnino divers? ab co , rem fupervacuam , à nobis quafi pro libitu repatabilem, Ludimus cum re omnium pre. quod , cum .bene valeret , fenferit de opi. tiofifima , & nihili facimus ejus pretium , bus, dignitatibus , fucatis delicijs, larvatis voluptatibus., umbratili latitia , aliisque quod nunquam poteít fatis e(limari. Traij- «imus hanc fluétuantem vitam , perinde ac quz mundus exhibet ; .quia nimirum tunc qui dormiunt in nàvibus, qua à ventis ce» pravi. affe&tus fuas caligines non otfundunt , nectenebras fpargunt , quibus homo «z* lerrimé aguntur ; tametíi quamdiu dormi« unt, nil fentiant , curfumnavis nonvideànt , €utit, àquo proptereazequiori lance res om-. hii ventorum impetus non audiant ; cümtamen nes , non quales funt.in hominum falfa afti« uT matione penfantur, fed ut revera funt. in fe primüm evigilaverint, mirantur, tot pelagi tractus trajeciffe, Perinde vitz noítrz cur- judicantur ; fuísque proprijs seftimantur momentis: fed fera e(t hac fapientia, qua&e fus properat; provehimur velocifimé , & nonuifiin exitu ,^ & occafu oritur. :-Hom-i- quamvis fomno indulgeamus , adhuc rapi« diffimé provehimur , multümque ex vitz nis elt deliri expectare naufraugium, ut in- noílrz itinere conficimus, cum non modica cipiat cogitare , quomodo valeat indeevade» re; prudentis eít alieno periculo proprium temporisjactura, & quidem cüm ad melio- rem vitam evigilandum effet , oculos ope- praecavere , G ex aliorum errore juum cor- rimus , quande curfum abfolvimus , & mors rigere. initat, U " t reclé viVafn*us, nunc incipiendum $6. n 34* Felices, qui in hujus trajectione pelagi eft ; & ea nunc deferenda funt , qua ani« nullo pravo affe&tu fuerunt exagitati ! non mam a&turi, deferuiffe vellemus: fi poffu* ! mus nunc re&tam inllituere vitam , pravos impegerunt in fyrtes, non decumanis fuerunt obruti flu&tibus , omnéque declinárunt le. omnes co&rcereaffectlus, & faventeinternz tbalis noxze naufragium, Scio traijcientes pacis malacia , fpirante divinze gratiae favo- nio hujus vitze traijcere amariffimum mare, zquora clavum dirigere ,. ac navim tegere noóte ex afpectu ad illucefcentem cynofu- expectanduim diu non eft ; fed cumtempus ram: íed flaCtuantem praíentem vitam ena. favet , malacia invitat , coelum arridet , runc v'gantibus adejudendos quosque pravorum iter incipiendum 5 neque expectanda efl tem- €X petia flc&tuum procellotos Buros, & Notos ad peftas; (1 rcbus iqtegri s,pofíumus nos culis Nuf'i parcendum pravo affcctui, cum Parcz non parcant; 26$ iedlis fübducere, cttr eisdem obviamus? cüm ómnibus, qui perfonas exhibuére ;Regi*s' —— Principis, nobilis, ruftici, Heri, famuli; «sergimur, fera eft cautio , & ftulti efthomi- ais , tunc velle vitam re&lé incipere., cum adi* modicus cinis fuperítes inoffuaria; quid re- Vita noflra umbra- vera omnes fuerintilluftriusmanium umbrz gitur vitam deferere, tilis eft , noftrümque tempus umbra tranfi- proedunt, 23« tüs, vix otimur , morimur ; é(tque vitze Imo inflar torrentesfluit , & argfcit»vi— ta prefens; fed utinam in:hoc torrente flu- prologus , fimul narratio,St epilogus ; nec fiflere ullam velemus horulam , ne fluat., xibilitatem ebiberent homines mortalis vi« imó nec utam interrumpere moram ; citiüs tz? non finerent pravis fuis trahi affectibus enim nos artipit tempus , quàm ut de(inat in ccenofas voluptates ; in flagitia , quibusà a velociffimé fluere in noftram perniciem , & fummo bono avertuntur 5 in delicta , exitium :; neque aliud eft, vita hominis, quibus fupremo Numini injurias inferunt, «quàm perbrevis trageedia , cujus prologus Scio populum Ifraélis fceleftiorem fuiffe in eft naíci, narratio dolere , moriepilogus ; :etemo libertate donatum , quàmin ZEgypto famulatu gravatum : toleráffe fub Pharaone lumina., florésque narrationis gemitus funt, & fletus , dolores, & morbi; pulchré Sene- «ephinum, &paleas; & fub Moyfe faftidi- | iäc«tmfa?. caait: Omues agedum , mortales circum[pi* viffelibertatem, & palmas: in eremo,, à cul« ^d Polyb, €e , larga ubíque flendi , & Affidua efl materin. u fe avertiffe veri INuminis, G vitulo exaue $HP NX 4Alium ad quotidianum opus laboriofa egeflas veis foeminarum 'ornamentis conflato pro»- um fua exhibuiffe obfequia , praftitiffe cul« j wocat: alium ambitio nunquam quieta folli- 2 &tat : alius divitias quas opt Amerat , Aettity tum; cum in/Egypto nec latum unguem à H & voro laborat fuo? alium follicirudo , 4li- cultu abícefferit veri Numinis, 'Quid caufz, «quód in deferto fub Moyfe in tot fcelera de- : labor torquet, Alium [emper vefhibulum.s ebfidens turba : bic babere fe dolet labores ; lapfüs fuerit cüm in ZEgypto fub Pharaone ibie perdidifje , ille nunquam babuiffe. Lacb. pravos quosque affectus compefcuerit , vi« 29me nobu deerunt , antequam caufa dolendi, támque ad re&lz rationis normam compos ANon vides q:m/em»w'tam nobis rYerum natura fuerit? quia nimirum in deferto nullum vie derat fluvium , necterrentem., quibus rerum promiferit ,. qua primum nafcentium omen; jffetum effe voluit . -Hoc principio edimur , mortalium, ac fluxibilium refricaretur me- buic omui [equentium. annorum ordo con- moria; przítoubíque in /Egypto adfuit Ni- fentit 5 fic vitam agimus. lus, quijugi fluxu eum fugam edoceret voe 27 iNon abs re vita hominis comedia , quin« luptatum.: :nec adfuére torrentes , quorum àmó tragoedia potiüs audit, cujus hiftriones ariditate monerentur de areícentibus in fee homines funt quorum alij períonam agunt pulchro cineribus , de pulvere fuperftite p hujus vitzefluxui: nonigitur mirum fi aríe» dU Imperatoris , Regis; Principis 5 alij perío- nas exhibent pauperum , & mendicantium ; rit in nube Iíraél pravis concupifcentijs , fi ili nobilium , ifli rufticorum ; hi nauras 3nharens. columnze vacillaverit ; :fi manna pattus ad JEgyptias cepas defiderio revertee - igunt, iíticolonos ; nonnulli oratores, & plures aratores : nontamen laus in eo íita retur ; f melle fatur , fel evomuerit; finaus eft, utqui Imperatorem , Regem , vel Prin- fragium ferret in arena;s f inlege exlex, im eipem egit, plus fecum adferat pompa, ac fame impudicus,- in fiti fceleratus à Moyfe i ] divitiarum ; fed qui períonam , quam ex- zcbellaverit; cum fub Pharaone graviffimum :| hibuit , expreffit , egitque meliüs; pulchré diuturnz fervitutis jugum patienter fufti- BU S a. Epi&et-usait : A orem effe fabu!æ talem.s , nuerit: 'quiafcilicetin folitudine fub Moyfe fuminibus carebat , & torrente , à quibushu- f-tag. 226 qualis magiftro probatiu fuerit , memento : ff sendicum agere tc voluerit , (ac eam quo- -na quzque interitui :obnoxia delabi , -& que períonam ingeniosó veprefentes, Jta fi in fepulchrales cineres (folvi ;moneretur ideóque deficiente Monitore, quimortismes ficlaudum , fí Princtpem , fi plebeum, |.Hoc tuum efl , datam perfanam bené-effingere.» s moriam refricaret., in concupifcentias inci» dit ceparum; & alliorum : quia veró alibi hoc - eam autem elygere alterius * Hinc Laértivs virum fapientem pariavit egregio hiftriosi; monitore noncarueruntIíraélita ; fiquidenr qui (ive Therfitze , five Agamemnonis pet* neà pravis concupifcentiis , .ac infolefcenti- bus affectibus traherentur ad fcelera;ad ripam fonam acceperit , utrámque decenter expti- mit, & imitatur. r Euphratis federunt,, ibique illecebrarum ti- bijs fufpenfis in amari(fimis (alicibus , fronte ;6« ID " Neque attendendum quid quïsq'ue fït P vel fuerit, anrequam fabulam ageret, fed trifti, oculislachrymarum imbre corruptisg quid futurus fit; ubilarvam, & perfonam genis fletu madidis, capite dejecto , Syonem implerárunt ; nimirum monitore Euphrate fibi detraxerit: qui enim Regis perfonam egit detractà larvà , nec fuppar eít ei , qui ferió perpenderunt , quàm fluxa fit mundife-. CR Ll LJ pcrfonam egit mendici Q tamen pau- licitas ; ideóque faftidivérunt Chaldeorum voluptates , mundi delicias, carnis illece- cifunt, qui proprize memores conditionis, EU GPT quales faturi (int feri perpendant, — Pauci bras, omnésque compefcuerunt pravos af« fe&us trahentesad fyrtes , & naufragia. recenfentur , qui ferib cogitent hominis vi- tam nonni(i fabulam effs , cujus epilogum Si velimusà pravarum nadfragig €f/ncue 40; claudit Libihina : larvam enim detrahit ;à volupa æ;fCGDS-iagum emergere, fi nolimv: tatibus 266 Difï&rtatio XIT.- | tatibus merei, fihvïuä infpiciamus, & in eo tas rerum humanarum perpenditue : ille fugacitatem ebibamus terrenarum volupta- ftant , utalijcadant; ifte perpetuo fluxu di- tum , ut excuffis pravorum affectuum la- labuntur, necadant, quiabijsdem monene queis in fublime feramur cum Regio Vate, tur de fluxis voluptatibus , de tranfitu rerum ?[alim. xog, D* torrente in via Dibet , propterea exalta- humanarum, ac properante Libithina : illze it caput.. Sed tametfi infpiciant plures hu- ftantes concupifcentiam movent, pravósque jusmodi fluenta , moneánturque de propria affectus ftimulant, & fovent ; iftze fluentes : j «onditione: non tamen é cceno emergunt vo« concupiícentiam extinguunt , omnésque pras loptatum , quia cum Salomone é fluminibus vos affectus mergünt , quia memoriam re« aquas hauriunt , quibus pifcinas fibi conflru* fricantes fepulchri , velin ipfa mortis.domo unt; fdque caufz, cur non meliorem , quàm ycdocent,:c&ä vivere, Salomon exítum nacli fint;licét à templo ex« *fICJ; So oriantur , exolefcunt in delubris. Et ex- S:; M l fivuxi mibi pifcinas y. ut $rrigarem fylvam.s Pifcinam con- dignorum germinantium. Jmprobi affecius in lapidem fepul- Ílruxerat ,coenofam tamen , cujus laticibus chralem , veluti marinum allifs in fca- nonflores irrigarentur virtutum, fed arbo- xes abluerentur voluptatum : cüm alerentur pulum naufragi merguntur z. fed inde qprobi emergunt, ex hujus pifcinz undis concupifcentiz germi« na; lilia flatim aruerunt caílitatis, Nau- 42, Uàimutilis lapis fepulchralisad pravos fragium in ftagno patitur pudicitia , quia quósque :-conterendos affectus ? flaenantes aqua vitia contrahunt , & otio Q » quàm aptus concupifcentiz co&rcen, marceícentes in ccenumdegenerant feetidiffi- dz, achoneflati , virtutique inzdificande? morum fcelerum ; à flaminibus, & torren. oc lapide utráque radix pravorum affectu- tibus recedendum non eft ; fpecula funt flu- um conteritur , Ícilicet irafcibilis in capite k enta mortalitatem pra oculis exhibentia , praefertii exardefcens., & concupifcibilis nunquam ferviremus libidini , fihanc non €c:aofo in pede ftabulans : neque me fallere 3 ftagnare , fed celeri curfu prxterfluere cen- finit utérque illelapis , qui é monte dejectus Ícremus : corruunt promptiüs , cadüntque pedem percuffit ftatue Nabuchodonoforis ; miferi , qui ftare poffe carnis illecebras, mun- & qui é funda Davidis directus caput vulne- díque voluptates putant, zavit Goliathi , (imülque Gigantem proftra- 4T, Hanc ftagnantem aquam viderat é fola- vit. Quiefcenti INNabuchodonofori vifa rio tempore pomeridiano David: credidit eft flatua quadriformis , -capite nimie unà cum quiefcente aqua potuiffe volupta- rum aureo, pectoreargenteo , ventrezeneo, tem ftare: atinilla concha quiefcentis aquze tibijsferreis, pedibus inlutum, coenimque non quievit in Davide concupifcentia , fed definentibus; portendebátque quatuor mun- Íuas in aqua accendit flammas ; quibus David di Imperia, Chaldeorum ; Períarum , Grz- coepit zftuare, /dírque mulierem fe lavan- corum, & Romanorum , conterenda tamen 3. R'g. IN £em , nimirum pudicitia nullibi periculofiüs omnia unico lapide de montis fafligio rui- naufragatur , quàm in ipfa profani amoris tuto, quintóque regno longé majori czteris malacia; liquor, quó foemina corporis for - initium daturo. Infolefcens Nabuchodo«s des exuit ; Davidem turpiffimé foedavit ; & nofor ob Imperij fui potentiam , quod tan- frigida unda , qua folatio fuit foeminz , fuc- tüm ceteris praecelleretregnis, quantum in cenfas, ardentésque faces ejaculata fuit in fomniata flatua vilioribus metallis aurum Davidem ; qui uno tempore Phaéthontis ; antecelleret , cum caput ftatuze Babylonicaze & Icari paffus e(t infortunium,nimirum mer- Regi Daniel compataverit ; Rex fufpicionem gitur cum Icaro , quia flagrat cum Phaéthon. Judaice Religionis à fe amoliturus , five te: quàm peffimum , ac perniciofum mon- Procerum invidiz velificaturus ,. five pro- ä ftrum feemina in aqua flagnante ? cum Da- priam oftentaturus opulentiam , fuam juífit IN 'f Reg. videm coinquinaverit , dum fe lavaret, for- in ftatua Gigantea fculpi, ac erigi effigiem In désque exueret : quód filota mulier comma- alticudine fexaginta cubitorum , ad cujusve- culat, nonnifi fzeces ab ipfa funt fperandz , nerationem , cultümque edicto regio con- quibus homines turpiffimé fordeícant ; fi vel Verüm & vocaretur univerfus populus, in unda frigida flammas accendit; non po- fummo proximi montis faítigio dilabens teít non cinerefcere , qui fcemineis finunt fe lapis ftatnam luteo percutitin pede , totüm- illecebris illaqueari : rogum facilé immittet que deterit coloffum. — Abfeciffus eff de monte Danich a, mulier in fole , fi flammas eructat ex aqua, lapis fine manibus , & percuffit ff' atuam in pe« Ita ett Bethfabea in aqua ftagnante Davidem, dibus ejus : nimicum in pede luteo caput pro- feu Prophetam , & inquinavit, & exuffit ; flravit aureum , quó pravi omnes corrue- cecidit & folario David afpectu foeminz fa. rent affe&us , ac praefertim cinerefceret ze- Ícinatus, Quàm noxiz flagnantes in con- ftuans concupifcentia, qua cum pedibus af- cha aque, quàm falubres fluentes in alveo, folet in coeno voluptatum fordefcere, vel torrentis , vel fluminis? illz flammas exe Altero autem lapide David Gigantem 43* citánt , u ibus pudicitia cinefit ; hz fpe- proftravic. Pravus;odij affedus Philiftzos ad eulum ex d ibem:. » inquo fluxibilitas , ac vani« arma, bellámque contra Hebraos excitave- Fat » & Nulli parcendum pravoaffe&ui , cum Parcz nönpai&äht. 269 - fat , cümque non diffita locáffent inter fe ca- nis Philifthzi ; fed premiffa hac verborum fira Hebrai , & Philiftei , utrinque in colle velitatione decretorium inchoatur certamen parati ad pugnam , fi fortáffis adverfarius in Ípe&tantium mentibus , prafertim in caftris vallem defcendiffet interjectam , quod mu- Hebrzorum fufpenfis : Philiftheei enim ex tuis 'clamoribus frequenter expofcebatur. parte adverfa certam fibi jam promiferant Quadraginta jam dies effluxerant , .quibus fpem victoriz. Jam Goliathus fulgurans at- j bellum ducebatur magis , quàm gereretur , mis , & oculis graditur in Davidem, quiin- neutro aleam tentante : :ne longiüs protra» trepidus lapidem ftatim & pera extrahit fun- "heretut pugna; , prodijt & caftris Philiftino- z imponit , quam circumagit , Jibrátque tum Goliathus gigantea ftaturà , viribus - &&tu adeó deftinato, ut & funda excuffus la* E :qué fortis, acferox, armis catafractus ; As ipis mediam Philifthzi froniemferiat , fixus- in fubjectam vállem ,cüm de(cendiffet trucu- «que hzereat fracto cerebro. lenta voce ad pugnam provocavit , i quisex Quàm pracdlaram uterque lapisé monte &f« omni'Hebrzorum numero prodire ;ac pug- 4lejectus, & & funda excuflus detulit victo« Aare fecum vellet;; «cümque has minas , ziam, ille Giganteam ftatuam percuffit in *tonvicia dietim infolenti arrogantia;faftüque gpede , & caput aureum , pe&tus argente» barbaro jactaretur , «nullus tamen & caflris um , ferrea foemoralia protrivit: hicexcuf- dHebrsorum pugnaturus cum Gigante pro- ifus & funda gigantem percuffit in fronte, vi- filijt , tametfi Saul Rex divitias , ac copiofa cit; debellavit: ille luteam concupifcentiam, t pramia fpopondiffet : tantüm enim terroris «ceenofos afle&tus protrivit in pede ; hic ig« animis incufferat omnium Hebrzorum Go«- meam irafcibilem , fitientésque humanum ERE liathus giganteà fuà ftaturá , vocéque trucu. danguinem affe&us contrivit in capite ; ni* : lenta, & armis, :quibus in vallem defcende- qmirum uterque de pravis áffectibus trium« fat catafractus , ut nullus Hebrzorum aufus phavit, quia feriam mortisrefricavit recor« fuerit fingulare cum ipfo inire certamen, dationem : Elegerat David quinque lapi- WO Pa 44 A cceffit & pafcendis gregibus in caflra 'des de torrente , quibus proceffit contra Hebraorum David adhuc adolefcens , cüm- Philifthzeeum , arefcebat tunc torrens, quem que trepidationem ; :timorémque animad- ficco veftigio fuerat David ingreffus lapi- vertilfet incaftrisHebraorum , G aadiviífet des le&urus;; demortui fcilicet torrentig 'Goliathum € valle contumeélijs , convicitsque Ípeciem exhibuit arefcens , & exficcatus exprobrantem Hebrazos , eó quiaex tot bel- alveus ; 'hanc mortis memoriam pleno latorum millibus, nec unum feligant, qui tauftu biberat in torrente David , 'hác vo« Hebraice gentis dedecus abftergat, (uóque luit premuniri, tutiüs triumphaturus de ad- wverfario, periculo czterorum pudori confulat ;-David Tortentem exficcatum loco ára ad dimicandum cum Phili(thzo fe exhibet; mmamentarij fibi «onítituerat ;David , [ & quamvisSaul ei obijceret imperitiam cere «cujus .arefcente :alveo -unà «cum quinque taminis , inexpertam contra veteranum bel. lapidibus & mortis memoria fuppetias latorem militiam ; adhuc :conttans réfpon- petijt.,, :& arma $. quibus eó vividius Gi- dità fe flocci Beri;nec timere Goliathi minas ; gantem expugnaret , :quó altiüs epota in narratque Regi victorias de Leonibus;Ursis- *torrente mors menti harebat ; hisce mu- que à fe delatas in fylvis; "Delectatus Saul qitus :fL!PPCEïjS pe :armfsqu'e & ficcati tor« adolefcentis fortitudine , animíque magni- rentis , 4norüsque armamentario :extra- &udine juncturus humana przíidia cum divi- €is ; cüm primüm funda lapidem excuffit, nis jubet adolefcentem armari ; fed David re- fepulchrum conflruxit Philifleo : 4ed u« jectis armis , *eó quia plus impedimenti in tinam ad conchz ftagnantem aquam poftea ijfdem, quàm fubfidij fibi ineffet, ad arma .& folario :oculos non convertiffet ; :non ruris, baculum, peram, fundam , & lapi- cecidiffet ipfe proftratus à foemina des, quos de torrentefelegerat, converti- Quéd fi lapis é funda Davidis excutfus 46» tur. — AEFlegit fibi quingue limpidiffimos lapi- pravos iraícentis animi proftravit affectus , b. r, Ret. Li l75 des de torrentes& procefftt adverfus Pbilifha- €ó quia & Libithing armamentario vires , 20. Exilivitex Philitthzeorum cattris Go- arma, G animos fufceperat : etiam deje. liathus , & perinde ac Mors gradivus cor- €tus & montis faftigio lapis lutuofos cce. porea fua mole , armorümque fuorum ap- mofe concupifcentiz affectus contrivit in paratu confuetas minas; terrorésque fpargit; pede gigantez ftatuzee Nabuchodonoforis : cui cum fecertaturum exhiberet David nullo imaginem prafetulit hic lapis ex alto de- dimicationis , nec armorum apparatu for« jectus lapidis Chrifti fepulchri , quo mor- Mmudoä midabilis ; cenfuit Philifthzeus fe pluspudo- tem devicit , & & quo gloriofus refurre- ris, quàm glorie ledturum ex fingulari cum Xit. Sed ideo 6 fepulchro Chriftus refur- imbelli adolefcente certamine ; — jufsítque rexit , quia fuit in fepulchro , mnon fur. propterea indignabundus eum à fuo ftatim re&urus , nifi priüs fuifíct mortüus , nifi abfcedere confpectu , nifi mallet p..bus jacuiffet in fepulchro ; nidulus refurgentis.; proteri , daríquein pabulum corvis, Verüm fepulchrum eft morientis, Si igitur pra- David , qui fpiritus conceperat Deo plenos; vis no(ílris affectibus paravimus Chrifto Ih & ad dimicandum paratos , non terretur mi- -*cruïcemr » in qua expiravit; Pratorium [ ape» Veraui ge Affestibus Tou. £, [ 268 | Däfïüït?aïio A. aperuimus ; in quo Chriftus cafus fuit ; rupto affetu, — Pravi affzQus tünc cocre ad domum Anne pullavimus ,. ubi inno- L ceri,' elidíque debent ,' cüm fervent ; & cens damnatus fuit ? viam flravimus in non quando cum curvata £enectute incipi- Calvarium , ubi cfacem bajulavit ; ne- unt frigere ; tunc coércendi , quando cum "(A i 1c flv ceísé eit , fi cum Chbriíto refurgere cupi- .L.) uifiis eballitione fervent ," non cum in mus , fepulchrum cum ipfo ingrediamur, fenio cum ipfo homine viribus deftituun- quo pravos omnes affeftus tam in animo i VA ^ f- tur, tuncenim tempori potiüs litantur , ente, quàm concupifcente proíternamus quàm Numini, Hottijs delectatur Deus , occidamus, fepeliamus , altisque fepulchri Ííed vivis , non mortuis. Arberes , quae memoriam menti imprimamus , à qua ex- in fylvis pr-'tenj.criunä;ur , vix flammas nu- cidat nunquam , nunquam diffluat; ut re- triunt ; ignefcunt quidem ,. fed non ar- | divivi cuom Chrifto refurgamus $ funere, dent ; ille veró ad fydera fuas efferunt flam- Fuit Chrifti fepulchrum ex preduro lapi- mas , quae cum viverent , & virerent fuc- de, in quo incifum fuerat monumentum ; cife fuerunt; Íifericumpretiofioris meriti hoceít Chrifti fepalchram , in petra inci* con(truere cupimus bombycem imitemur , ditur ; quia cor lapideum , dummodo fcal- qui fe fenon mortuum , fed adhuc viven- prum non refügiat , quo pravi omnes ex- tem , G quidem in flore etatis, in fepulch- Ícindantur affeétus , ac veítigia omnia ex- tum condit, cutiantur tam irafcentis, quàm concupifcen- Pheenicemn adeamus, qui fibi natute tis animi Chriílo parat manfionem in; fe- 49* ipfias'inftin&tu rogam concinpant , fuavi pulchro : pravi enim ,. & etferati affectus fragrantid lignorum refertum , quem lecti lapidei funt, fle&i nefcij , lecum refurre- . fimul, & lethi t locohabiturus, ubié Ma- Gure extruent nunquam , nmifi mortifica, nium umbris ad lucis prodit ufuram , $ tionis fcalpro difrumpantur, Poít devi- tumulo ad thalamum novz juventz tran» &am mortem , poít tot toleratos dolores, fit ; avis fiquidem Virgo , & feecundiffima contemptus , cruciatus , laniatus , poft- fui fimul genitrix , & foboles eft , altrix , quam fuit flagellis cefus ad columnam , & alumna: vitalis enim interitüs , ac lztif- fh Ípineo coronatus ferto in Pratorio: cruci- fimi Iethi cupiditate captus phoenix delicias que affixus in monte , non vult Chriítus € funere , cunabula é fepulchro haurit; ubi Íuam preparari manfionem in luto , mec redivivi cadaveris fui eadem avis preefica , in alia molliori materia , fed in folo lapide & pronuba , adorátum thalamum in tu- in corde lapideo , quod fcalprum non de- mulo jucundis myrrhz lachrymis perfufo treclet, fed faxeos affectus flecti nefcios de: parat; tum funereas e vivaci fole facesmus trancet Matth, 2». 4ccepto corpore J ESU. tuatas alarum flibro diventilans , fe pátit, invo'vit tllud in findone munda ,6$ pofuit il- dum perit; fimülque verus , & adultas , pri« | dud in monwmento fuo novo , quod excide- Ícus, G recens exiremum fibi Pheenix diem : PIIER':I 4 Tat in f* A. celebrat, epinicia canit , & epicedia, fibi- 475 que Clotho, & Atropos vitze flamen inci- Nequ& lapideum cot , feu pravïä oc- cupatum affectibus Deo manfionem appa dendoredorditur ; &e frigide mortis cine* ribus vitzé hauriens calorem morte immore rat , cüm primum impetus paffionum inci- talitatem fibi comparat. Eítque Phoenix , piunt emo!liri nivibus fenefcentis Ccanitei ; qui ftupentibus omnibus in fuo funere mo- vel remperari frigore imminentis. alícujus * ritur fimul , & oritur ;5^ & redivivus é fe- periculi ? fed cüm inflore xtatis , quando pulchri cineribus gloriofior refurgit : ut ebulliuat unà cüm fanguine , co&rcentut , vincuntur , & toraliter extinguuntur ; tunc enim ales nobiliffimus fuis pubefcat inicineri- maníionem apparamus mortuo Chriílo , bus, exiguum telinquit in favilla vermicu- cum ipfo refurreCturi. Hianc pravorum lüm, quipaulatim animam , & fpeciofi core affeduum coércitionem nos docuit Chri: poris formam induit , é(tque fibi pater fimuly Ítus cum percutienti maxillam; alteram illi- & filius : fed ideo redivivus refurgit , quia có exhibendam effe admonuit ; nimirtüm vivus fepulchrum petietat, - Immo etiam frumentum Inïfi terrae fe- jo. noluit , ut poft noobis illatam contumelíam, aliquamdiu quiefceremus ad efferatam ul- pulchrum adeat , antequam moriatur , priüs« tionis libidinem fedandam ; fed mox ut cz- quam putrefcat , redivivum ex occata tella- ris fepulchro non refurgit pubefcens inher- dimur ; jubemur flatim cedendam exhi- bere maxillam : hzcque ratio , cur Chri- ba, lafciviens in flore , ditefcens in arifta, ftus Judam amicum non vocavetit , cum o- & flavefcens in fpica : nimirum integrum raret , fed cüm abipío proderetur ; idque tumulatur frumentum , & vivum , ut gete minet; nongerminaturum , nifi veluti raor« €auíe , curpro crucifixotibus non poft re- furre&tionem redivivus , fed moriturus in tuum fepelirerur, Adeamus, & aosad- eruce patrem oraverit, huc viventes fepulchrum ,. ut redivivi ad fublimia furgamus, altiüs menti hzreat re- 489 Querit Chriftus fuam in corde lapi- cordatio lethi, üt lz ti refurgamus poft devi- deo maníionem , fed dedolatum vult priüs €os, ac proftratos pravos omines affe- effe cor , & fcalpro mortificationum exci- fe&tus ; neque fufficit unum tantüm ,. vel fqm , liberümque ab omni proríus core elterum excidiffe, (ed omnesamputandi funt, Ars l Nunilparccndumfpiäm affectui , cumParcz non parcant. 269 A:Arborum rami non ij :;cahtüm amputantur s -defcit avaritia , inhiat .dïvi:ïjs » conclamatuns quiaruére , ut feliciüs plantz progerminent ; ffuit de illius falute , & reprobus emoritut, fed ijs etiam culter admovetur , .ubi vireícit atbor, ut feracior inflauretur. *(Gravior fane , & fzvior :eft mentis Ta- $. VL. f[. b miena , .quàm corporis cruciatus , unde Da- 4Oui e j?pulcbräli «tnere vitales vid Píal, 117. — ;Lapidem ; quem reprobave- Janriuutur Sbiritus , pravis omnibus vunt edificantes : loquitur deangularilapide Affelibus mortem adferumt, XChrifto, qui contufus , concifus ,'comminu- AO Unt., .qui :vitales .quosdam & fe- $34 fä; £us toties fuit Judeorum immanitate: ut di« 'fcamus fub tanco Magiftro,non tantàüm dolo- *j pulchrali cinere .videntur fpiritus ha- 'Yes corpotis., :verhm & animi:vincere pro- ^. tire , fibique propterea -adgratulan- :tur , quafi fupremum . jam attigiflent ;per- ibra , .arma ad victoriam fuppeditante fepul- «hro, :Certémalé cum hominibus ageretur, tfectionis .gradum ., -nec.opus ampliüs ijs» Ái tot inter.pravos áffe&us , voluptatum . fal- «dem effet , . pravos alios amputare affectus , 4dlacias ; :concupifcentiz illecebras , mundique .€ó quia de alijs.non femel detulerint triume D :eelicias , hi monitricem non fortirentur.Libi- ;phos ; fed falluntur , quia in eodem prato wipera virus evomit, «& flos fuum exhalat - shinam , : cujus vocibus., :clamoribusque in- . &erpellati , oculos.tandem aperirent ; : videe «odorem; in eadem í(ylva occubant fimul ag- 4* ;mus , « leo. Non fe.credant hi àb .omni zéntque, quàm fluxa fiat omnia , quàm lap- fui, & interitui obnoxia : nos. edocet mors :ámmunes]labe; eó quia unam , velalteram in- 'voluptatum vinculis-non praepediri; ambi- 'furgentem compelcuerínt.concupifcentiam $ -etiam Jonasin ventre ceti oravit , "& tamen *£ionis fafcinationibus-non ligari ;; nobísque «oftendit proceras ; aureásque ftatuas unà cum -unjus jacturam virgulti non potuit tolerare; :duteis pedibus in pulveres ; . cinerésque dif- :& vitá maluitcarere , quàm:hederá : .etiam iJoannes virginitatis cülturà excelluit , & ta- 'folvi., «eodémque modo.ventorum impetu -diffipari , eur lufu exagitari, . :men ambitionem :non exclufit ifedendi .ad PED 'Quid.ni , «quem mortis áfpe&tus-non - dextram ; -etiam Abraham extorris patriam :comprimit , urgétque , ut pravos quósque -contemptui habuit,& tamen propriam vitam «excutiat affe&us ,'ac innocens vivat ; repro- : non fprevituxore fimulatà in fororem.Quid- :«bum credas. : Damnatus creditur.$Saul Rex, :ni etiam ftatua Babylonica multiplici metal- -quamvis à Deo electus in Regem, : Sed quid 'lorum .fulgore.conflata. (tetit fublimis , & : tamen quia tot inter divitias metàllorum.ad« -«aufz: hujus damnationis ? quia'Saul , ubià "Samuele fuit electus , unctüsque. in Regem : huc luto nitebatur.in pede , fuffecit exigua drael , ' hoc fuit eidem datum fignum pote- : tefta ad . excidium totius fimulacri : .etiam sponfus.ventre:eburneus ., «ore purpureus., 'ftatisà Deofibi conceffz : /Hoc: £ibi fignum.s | AR2 ';ait Samuel , .quia tmxtt-te Deus :in Princi- : vertice palmaris ; aureus pedibus , lapideaha* gpem : m abjeria bodie À me , i$nvenies duos ibuitcrura , ne fcilicet noscredamus-undíque :viétores , 'fi de.uno tantüm , vel altero pro- «iros juxta fepulcbrum Racbaél. ad (epulche zum ftatim eum mifit regiminis aufpicaturus ftrato áffectu victoriam retulimus;; :ne.nos «credamus;effe undíque pretiofos,(i uno vel al« ï( '€xordia., mira fané Samuelis prudentia ,'cüm primüm objecerit :defignato à fe,:unctoque 'tero:corporis membro radiemus, Scimus' ]u« :dam nec ambitione fuiffe inflatum , : nec libie Principi fepulchrrum ;non cujuscunque , fed « dinezefluáffe, :neque.irá exarfiffe ; & nihil- Rachaelis ; que dum;parit ; perit; & eun- 'dem docuit effe :filium:doloris , :& gaudij. : ominus adhuc.auri :cupiditate , .quam inter :Jloculos non extinxerat. proruit infcelus om- 3Hoc alexipharmaco obviandum eft zgritu- 'dini animi fuperbientis.donati ; recente 'feli- ;nium maximum, ;Petrus fe paratum dixit in «Carcerem , &.mortem ire , & tamen ad.u« «itate, :'Solus 'fiquidem :cinis :id feliciter »ius.ancillz voculam timore perculíns Chri- prattat , :utioleo , quo in:Principem , quis inungitur., :ungatur quidem, fed non macu- (ftum abnegavit, :EtiamDavid,quamvis vi- :&or.de proftrato Goliatho redux civitatem Jetur, :Noneblandiamur novis Principibus, f? Íed mortem ijsdem obijciamus : fed.quàm angrederetur.; plaudentium iinter ;puellarum zari hodie Samueles , qui Principibus 'fe «chorosriguit adolefcens citrapericulum ca- ftitatis 5/& tamen exarfit vir prove&tz zetatis pulchrum obijciant., .ac fepulchrali cinere lethimemoriamrefricent ?:Nullum coércen- ad uniusfceminz fe lavantis af, pectum ,& qui dis pravis affe&tibus froenum aptius etiam in «onglaciatusfuitinter puellas , ignem conces Principibus mortis tefricatà memorià , & pit, hausítque vel exipfo frigido fonte. ideo Samuel ad fepulchrum RachaglisSau- Non fufficitunum «duntaxat , vel sfte. $4* rum femel, G iterumamputáife pravum af- lem miferat regni feliciora aufpicaturus ex- Verüm quia poft fepulchri afpe- fectum ; fedomnibus eít falx admovenda;fer- €tum, poft mortis memoriamà Deo immif. rum inijciendum; quovis tempore , in quo» fam, adhucSaul fuis indul libet loco fingulis obijciendus eft pulvis fee et concupiícen» ä/ tijs , tumultuantibus fuis in í ervit pravis affe- pulchralis , ad quem impirgentes, perinde &tibus, in coenovolutatur voluptatum ; for- ac marini fluctus littoxalibu; in arenis fuos Ll2 (3; á Verani de Afctlibus T. ovg PA * 2/0 P Differtatïo Xl . deponant fuþe'r'bieüicä tumores ; deferant effent vanitatis; quz infignia funt pietatiey impetus, * 3 netesuni, velalteti tän- Sub primo Ecclefiee exordio , cum pifcato» Jj* unt qui hos ci tüm obijciunt pravo affectui, ut videantur res ecclefias adminiflrarent , — facilé repus dium patiebantur infule ; càm nunc raro ominibus virtutum cultores ; & vitiorum e debellatores ; fed ifti cum virtututn corti- erübefcat purpura repulfam, paífa 3 quiz cüm pinguius effe coeperit facerdotium , ac cé, velpotiüs larvacontegantur , hypocritis fplendidius , dignitates videmur potiüs co« haud abfimiles funt , de quibus Chriftus , äidf:bo 23» ve vobü fcriba , & Pbharifei bypoerite, quia lere, quàm excolere; & quz o ornant, facilé cultum extorquent, fimiles cffs fepulchria dealbatie, qua à foris apparent bominibu [heciofa , intus veró plena Quinimó fcimus in eremo à rein&llan- fiut offibus mortuorum , maluit eos vocari fe- tibus líraélitis ex mulierum inauribug s. pulchra dealbata, quàm fuliginofa, & tetra conflatum vitulum : & plerümque gloria nigredinelurida ; quia Deofunt minus ex- incorruptibilis Dei etiamnum commutatur oía, quaatra; quàm qus albedinem exhi- in fimilitudinem vituli comedentis feenum, bentia , alba non funt , fed tantàüm dealbata ; chm nimirum Chriíti fideles luflrali Ba« feu albain fuperficie extima , & intus fordi- püfmi aquà abluti ,^ vaná muli ercularum de , tetta. Neque corvus,licét niger, Deo. abripiuntur pompá , & fceminas vanitati in« difplicuit , cum ipfum nutritium felegerit fervientes, non fecus , ac idola colunt , fi. Eliz. Verüm fepulchra , fi dealbata fint , üntque imputi idololatra , qui veri INu- vacua non funt, fed vermibtis fcatent, om* minis fe profitentur Cultores ; quia fingu« $ las neglexére pravorum affe&uum radices nique fpurcitia fordefcunt : süntque hujus- modi dealbata fepulchra offibus referta ; quia convellere ; quia omnes jisdem non praclu- ex hominibus plures folam virtutis pellem sére vias ; irrepunt enim , fi exiguus aditus exterius induentes ,ut cultores videantur vir- eis pateat ; incrementümq; fubeunt virium, tutum ; adhuc in fe pravorum affectuum quibusferociunt , nifi fepulchrali cinere ri« oífa retinent , G vermes fovent vitiorum. mule omnes occludantur, - Vitijs fcatent intus , tametfi exterius virtue Difplicet, quib/us virtus non placet, $9. tum culturá videantur florere : fzviunt in hoc cinere mortis jugiter refricare memori- corde, & fubrident in ore; fuperbiunt ani- am: etiam fpinz , quia pungunt, lanci. mo, & oculis in humum demiffis affectant nántque , difplicent; & tamen lilium non humilitatem ; invidiá torquentur in pra. floret innocentius , quàm inter fpinas ; nec cordijs ; & vultu ad hilaritatem compofi- roia fuaviüs olet , quàm dumetis valiata - to adgratulantur dignitate infignito : quia floret , & olet inter tribulos ; ac veprer.a adhuc pravi affs&tus intus tumultuantur , nec lilium : flos eft pudor , ne pere at, finon ullo vero fepulchrali cinere fopiuntur : in- dumis , faltem fepulchrali cinere circum- folefcunt utriusque appetitus irafcentis, & vallandus eft, Hoc cinere. Theodorz concupifcentis motus , quia ijsdem froeenum -pudicitia etiam in lupanari floruit ; Oluit. non inijcitur f. epulchri. d que infignis fanctitatis flagrantiam ; ne ullo $0. Neque fufficit uni pravo obftitiffe af- in loco defperemus de caflitatis lilio fer- fe&tui, ejüsque coércuifle impetum ,. nifi vando ; fi turpior irruperit cogitatio , caterorum etiam radices cónvellantur , ni- fi omnes ijsdem pracludantur vie , & oc- dummodo fepulchrali cinere afpergatur , abigitur : etíam iris feedas inter nubium cafiones infurgendi , rebellandíque con* tra rationem, Etenim fcimus, vitulum in umbras emicat gratior ; & ille eft flos cha- rior, qui redeunte vere pracox de nivi. eremo ex inauribus conflatum ; quia citiüs bus triumphavit ; & primus & finu hyemis ornamenta tranfeunt in fimulacra ; & quod erupit, aurum credebatur , brevi fit idolum à veri $2 Numinis cultu abflrahens poffefferes : fi Quéd fi pudicitia periclitetur , & fa- netis refricata memoria non videatur adeo ornamenta muliebria , f) inaures fecum líraelitze in defertum non detuliffent , mie valens , ad que imminent , pericula prae nimé rebellanti populo pravus in idolola. cavenda ; addenda tunc in fubfidium eft triam affe&tus viam ftraviffet aureum fibi in oratio ad Deum fufa , qu& vel i cinere vitulo conflandi Numen ; (i confuetis con. maximé Deo placet : ^cum Deus amet tenti fuiffent tegí veftibus', quales itinera fponfam ficut lilium inter fpinas , non rejjit orationem efllorefcentem |in ci» per defertum videbantur expoftuláffe , à cultu veri Numinis non defeciffent, Uti« nere , quo mundi illecebra degenerant ia dumos, in luctum gaudia ,. in ferales um« nam ornamenta etiamnum in foeminis non tranfirent in idola , cüm plus temporis im- bras illuftriores dignitates ,^ & in colube pendant in cultu veftium , & ornatu cor- ros fceptra ipfa regalia, — Guid efz, quod te* Exed, 4. ne5 n manu tuA ? Refoudit virgam. Dixiz- poris , quàm in cultu Deo in templis ex- hibendo. Utinam etiam in:ecclefiafticis que Dowminu progce eam in terram, Pro- jecit , 8 ver[a eff ia colubrum, QUid: uód quibusdam infularum ornamenta auro foe- fit imperig dere confociata, & gemmis, figna non virga in Suax p fisprrüm pra- * * n '.'5,;,:-:; R - Nulli parcendum pravo affectui, cum Parcz non parcant. 271 prátparata, miraculisque perpetrandis deíti« teferentibus defunctos; in titulis, plenïsquä nata;& eadem inhumum , pulverémque ab- dignitatum catalogis marmore infculptis:fed jectaanguisfiat? quid, quàd fceptrum , f & falluntur & ipfi, quia tametfi fuppetias que- fuperioris delabatur manu humi repentem rant inlapidibus ad retundendam Saturni fal- vertatur in colubrum ? An quiaexitium me- cem, non propterca voracem ejus declinant tuendum e(t , unde auxilium expectari po- dentem; corruunt tandem , & ipfía erecta tuit? Anquiaprafidium fceptri, & virgae monumenta;dilabuntur furgentes ftatuz;ob- in angues commutetur, fi primàm terram te- literantur 'infculpti tituli, infcriptz dignita- tigerit? quia terrenarum rerum cura; atque tes, & tandem definunt in quisquilias,terune «upiditas, & fuperiorum potentia, fi in ter- tur in pulveres, quzcad aeternitatem conftru- ! Is ram inclinet, fi bonis hifce terrenis inhiet, ta fuiffe putabantur monumenta, ut fcite EPgres fit coluber venenum defpumans; & ipfe do- «ecinit Aufonius. minatus mors eftferalis? Veriüstamen fce« AMiramur. periiffe bomines monumenta ptra quamdiu infpiciuntur in manu,imperit faufcunt nobis videntur infignia, ac dignitatis decora AMors etiam [axis,nominibisque ve« prefeferrez; at interram projecta,feu fepul- E72 chrali i infpiciantur in pulvere5 qua antea . Quot inter homines , :qui mortui ut gemmisilluminata erantoble&tamento; mox $epulchrali infpería cinere angues apparent; wivant, monumentum curant fibi conílrui &re perennius; qui tamen, «üm viverent , terrorem incutientes, & nonampliüs orna- ienta, qua eblandiantur, Splendet diade- *obdormierunt inmorte propriz mortalita- ama incapite, fed ad.pedes abjectum depre- 'tis prorfus-/obliti"? hac czecitate ne laboraret David, enixim Deum rogavit, & petiit ne henditureffe oneri,quod honori dabatur; flo- zet in rofam purpura ex humeris depluens; hoc fomno fopiretur , fed ut vigil femper o- fed areícitin fpinas; fiinpulverem cadat fe- ulos aperiret ad fepulchralem cinerem: 4/- Pjdln 4115 Jumina oculos meos , ne unquam obdormiam pulchri. In manu quz virga nobis videtur, fi & manibus projiciatur coluber erit, Quàm dn morte , -e quando dicat inimicus meus Pereunt quotquot j plures ferpentes deprehenderentur, quze fce- prevalui adverfus eum. in morte obdormiunt, fiquidem germanus ptra creduntur , fi collyrio fepulchralis ci- metis egritudinimederemur oculorum ? de- mortis frater eft fomnus , & quoties fraterno- hoc foedere junguntur mors, & fomnus con- fpicerentur non (ine contemptuin pede,que sion absque admiratione afpiciuntur in capi- &lamatum eíl de nobis. Nil nobis magis £e. Pravus affectus plerumque id facit, ut metuendum, quàm familiaritas nimia cum morte, finimirum non excitemur ad ejus dum anguem in manu tenemus;imperiino- bis videatur infigne: fin autem in.pede, ac memoríam, fed in ejus finu conquiefcamusz zos docet mors, fi eam audiamus, & non pulvere fepulchri confideremus, apparet an- àn illius gremio fomno fopiamur,ne finamus guis$ venenum evomens., 60. " Verüm inid iníanie devenit tumidus nos vinculis rerum terrenarum przepediri, ambitionis affectus, ut etiam Manium inter neque ambitionis faftu inflari, nequeconcu- piícentiz fafcinationibusilligari; nósque do- umbras quarat, quibus etiam fordeícente in cinerefplendeat, — Eó infanit fuperbiens atfe- €eér proceras, aureásque ftatuas in -easdem favillas, pulverésque diffolvi, ac lutei pedes, étus , honorisque cupiditas, ut inter cineres & eodemflatu,ventorum ludo diífolvi; ome fplendores titnlorum ferat, feris germina- zuros honorem Nepotibus. Vivit in fepul- nia interitui obnoxia,fingula fluxa; & ad Li- bithinam rapi, Verüm (i.hifce vocibus ad- chrisambitio, neque in offuaria detumeícit, Non huc noftre obíurdefcunt aures, fi pravarum neque fuperbire dedifcit in cinere. fepulchra excavantur exiguo condendo pul- «upiditatum «circumfufi. caliginibus adhuc cacutiunt oculi; fi in rerum omnium pernici veti, fed jam marmorez eriguntur fubftru- ) &tiones, amplos titulos, liberalésque digni- ad interitum fluxu adhuc quiefcere, ac in- tatum cathalogos, vel tacentes pofteris lo- dormire cupimus in. morte , actum eft de mobis; non fomnus mortis frater, fed mors cuturz; & ne honorumitifignia diffugiant, durioribus, ac tenacioribus concreduntut ipfa jam nos occupat, Videmus aves ad fun- lapidibus; . imó, & ne voracis temporis den- daz ftrepitum turmatim diffugere; & quas inhabitabant arbores Euro ocyores relin- tem , rodentísque Saturni falcem timeant ; pertinacioribus etiam infcribuntur marmo- quere; G nos advalidos clamoresrerum pe- reuntium, ac delabentium obrutefcimus? & ribus , ut in tumulo jacentesnon mortalita- tem oftendant, fed faftum oftentent, aucu- in furentium modum infanimus ? magis- pantes velin ipfius mortis: domo immorta- que intumefcimus ambitione inflaü , ubi mors nosedocet , faítum omnem deponere? litatem : itafurit ambitio ; ucne in ipfo vie t2 coüfinio coérceri poffit ejus infania ; ita- Fac ut Libithina aliquem ex Principisadmi- Eub b tumet, ut quamvis allifa ad fepulchri lapi- ni(lris, ex aulz proceribus fecum trahat in fepulchrum, noncontemnunt fuperftites de- dem adhuc fuperbiat naufraga, & altius exi- relinquenda, fed derelictis à mortuo inhiant liat , fplendores quefitura in Manium um- bris ; protra&tiorem vitam vel ipíi mortui officiis, titülis, & dignitaribus : eos funus ] quaerupt in marmore, in ftacuis. ad vivum detumefcere edocet; G nihilominus excu« Ll5 tientes 272 - Diffcrta:io XII. tientes, & obdormifcentes in morte , oculos tig&rac; pültem eà obtulit adjecla tondï;ïd- tantüm aperiunt, ut videant, quomodo ad ne; dummodo natalem fibi cederet,concedee derelictum officium poffint pervenire ,. va. Tétque prarogativam ; affentitur Efauus,ade cans miniflerium impetrare,dignitatem affe. qui, & ha funtcurz, quibus invigilant; ob- dicítque, quod pofcebatur ; fortaffis putans fponfionem.illam irritam, tametfi jurejurane jecta,qua vident; munera, quz concupifcunt, do firmatam, .eó quiaàludibundo factam ; 621. Cecidit, occubuítque invictiffimus dux j Rif "m ««um non videretur effe fani judicii vili lentie Gedeon, & flatim infurrexit Abimelechus tumidainflatus ambitione inhians -decanta- culà decoquere Principatumfamiliz;vendere dignitatem facerdotii, dilapidare opimiorem tiffimi Gedeonis dignitati, ac prafeclurz, & hareditatis partem. Jgudic, c.,g. omniaíus, déque vertit, utea potiretur.? Abiit Abimelech filius Terobaal in Sichen ad Verüm :Rebecca antevertens crüentum 6;. omne .confilium , :titulos ;juris nafcendi in filios matris fua , & locutus eff ad eos.. Sin veró quarotur Jacobum:.tranftulit ; : (ed Efauus dignitatem, q ; quó perrexit, autumt Abu- quam famelicus faftidierat;improbis molitur qLip Judic, len(is ab ipfo loco ubi paternum funus cele- artibus adipiíci,; ;pravis accitis in-fuppetias bratumerat, & juíta perfoluta tetendiffe,quó affe&tibus : principatum enanciíceretur, ait ipíe : 44/;- -idque non alia de.caufa;nifi quia obfurduit, :docente ^Libithina : improbos melech erat filius Seroboal, id eft Gedeonis, && quosque amputare affectus, prava extingue- jvit in Sicbeu , fcilicet quia ipfe manebat $n re defideria : /Fenientdies lutiáüs patrismei, Gentjezz. Ephra cum patre fuo * nam babitabat &e- & occidam Tacob fratrem -meum : mortem deon in Ephra, 6 ibi mortuus,ac fepultus eff « concupivitlIíaaci parentis, ut :calente :adhuc paucis interiectis addit : — 4bzmelecb autem patris cadavere , : juftis:nondum; perífolutis, fortà snterfuit fepultura ejus 5 &$ dnde ivit $n nec parentaliis abfolutis , : Principatu *poti- Bicben provifuras [ibi de Principatu, leu pa- retur, G quia in mortis fchola:nil: profecits rentaliis per(olutis, paternóque cadavere te- defecit inomnia fcelera ; .quiaillum mors & nui, modicáque fyndone t2&o ftatim abivit, funus non edocuit :principatum 'fpernere, G tametíi, vel tacens cadaver eum edocue- quemáà demortuo patre relictum fperaret: rit, quàm fluxz, quàm umbraiiles fint. mun- quamvis frigida mors gelu (uum:oppofuiffet di dignitates, obturuit tamen aures, .obfur- ad zftum hujus praviaffectus temperandum, duítque mortis confiliis; & obtinendze fibi ardentior tamen excanduit in frigido patris dignitatis pravis zeftuavit affe&tibus; infanis- i cadavere filiicupiditas , «cum per fraternam fimis exarfit defideriis. 63. «zdem fibiPrincipatum moliretur ufurparez " Quotquot in fchola fepulchri docente Fenient dies lucius patris mei, G occidam 3 Libithina non proficiunt, deficiuntà quovis cób fratrem-meun, tantüm-abfuit, quód fe- fano fenfu, finintque à pravis fuis pertrahi pulchrali cinere aeftus fopiretur :pravi de(ie affectibus,quibus nullum injicientes freenum derii, gelüque frigidze Libithinz extinguere- pracipites in enormia quaque trahuutur tur , :ut Ícelera, DuosIfaacus ex Rebecca filios fu- «riOres, potiüs inde ;tlam'masu :accenderit .a« fceperat - majori natu Eíau nomeniindidit, alteri Jacob; Gemelli fuéte, feu eodem e- 5 VII. diti partu , quamvis, & habitu corporis , 3C animi dotibus ommgem obliterarent .frater- Ia Libitbins fcbola edocemurquam nam fimilitudinem, Major fiquidem natu fi»xa,evanida, e exigua fent, gue naturá efferatus, genio rudis, ingenioagre- 4nmundo cenfentur magua;ut no« ftis à puero ruri addi&tus, venationi affüeve- ffros ab iisdem afecius aver. tat5. Ifaacus fciens nil invità minervá dicene JAHMS dum, nílque faciendum totum diffimulavit. Jacobus veró natu minor ingenio facilis , "w Bfurdefcunt, '€eecutiüntque in fchola moribus elegans, mitioribus incubuit ftudiis Libithing, & non proficiunt: quot. affiduus domi, frequens in obíequiis parenti quot mundi dignitates , przeminen« praítandis, cum inditá ii indole magis ad tias ambiunt, optántque pra caterisdivitiis excolendum animum , quàm exercendum affluere, vitiis liberiüs, ut indulgeant: ( corpus propenderet; id cauíz fuit, cur ma- enim mertem .audirent -d,o.ccntem:,:c*ä.mque tris pralertim. benevolentiam, amorémque non abjicerent, ut triftia ingerentem;s :non li j l, fibi conciliaverit. 64, ita proni effent in fcelera ,neque eorumam. Contigit autem, ut mulier pulticularfi bitio niteretur funus deludere, 1n manda- €x lente pro zvi illius fimplicitate Jacobo à tis acceperat Saul fuperflites omnes Ama- fe dilecto apparaverit , quà cum vefceretur, lechi reliquias demoliri : imperio iuffuïqueil'ng;M?Ni- fupervenit & campo Efau ex itinere defatiga- obfecutus Saul delectum fibi militem .ad- tus, viribusdeficiens ; & famelicus; vix ocu- fcifcit, bellum paraturus contra Amalecitas, los in pulticulam injicit; & edulium appe- & quia nil faciliàs, paratitisque nihil, quàm tit, enixim cupit , dentibus ia cibum prurit Deo adjuvante ; virésque fuppeditante ho« fami exfaturandz peraptum, Jacobus veró ftium turmas,quamvis numero longé maijo« occafionem nactus juris reci pien di primo ge- res, & bellica fortitudine fuperiores imbe« nito debiti,quodque naícendi ío rte Efauo qb; cilliori manu faa!bigete » && debellare; facilli mum Nulli parcendum pravo affectui.cum Parcz non parcant, 275 mum fuit Sauli Amalecitas adoriri, expue cadere celfitudinem; jam ex ipfis Manium gnare, pro[ternete, ac profhgare, palmás- umbris emergit no(tre cacitatis collyrium, que in hotili cede colligere, eà nobiliores, & eftus cupiditatis incipit defervefcere, tu» quó Amalecitarum uberiori cruore madidas. mórque ambitionis detumere, pravíque de- "l'riur mphavit Saul in pugna illa,fed Agagum fideri vigor languefcere : fuperítite . vitá- que donato Ágago viguit cupiditas , quae i Reg.as, Ru,)en*x vivum detinuit captivum ; .4ppre- bendit Agag Regem Amalech vvoum 5 omue monuo Rege marcuiffet in- cinere, 68. Autem uulgus infecit an ore gladyj , €8 peper- Ne igitur pravus copiditatis affectus vivat (epulchrali eum cinere obruamus. Nos eit Saul, & populus Agag, G opimis gregibus ovium, 6 armentorum , $ vestibus, &j arie- facer Codex exhibet infpiciendum Labanum æ;. pE zibus, & univerfis, qua pulchbra eraut , nec armato famulitio Jacobum Generum in- m goluerunt dil)erdere ea. fequentem , minas fpirantem , terrores fpar« k 67. uód Saul Dei obtemperaturus juífui gentem , injurias à Genero fibi illatas re- pugnaverit , & Amalecitas expugnaverit nil petentem. Quid inde fperandum nifi cru- miri; fed quód Agagum non interfecerit ine enta vulnera , .czdésque ferales? Labanus Jacobum infequitur ad internecionem , ut tegré executurus Dei praeceptum., & malue- zit eum vita.donari, quàm divino ex integro Generi fangume dedecus obliteret injuria- Gezej. ganrc jaflui , id fan& myíterio haud caret j rum: certé ex apparatu hoc bellico nonnifi fanguinis potuifleteffufio expelari ; fed au- prafertim cum non magis ad plenum triun- - Phl piauwm conduceret Agagus vita dona- di quid dicat : 4fferte lapides , qui congre- Genef. $E. - .Pro- nft[to, *63 tus, quàm in confli&u interemptus. gantes fecerunt tumulum. Dixítque Laban tumulus iffe evit.eoflis snter sme, 6 te. Quid «ul dubio pravus aiiquis in Saulem. arrepfe- rat affectus , cui maluit indulgere., quam ni, tumulus frcenum injecit Labani furori, divinz juffioni pleniüs obtemperare: ita eít refricata funeris memoria illatas delevit in- jurías, cinis fepulchralis accenfas .extinxit anhiáverat divitiisSaul ; & quia Regeinter- émpto cinis funeris flammas fopivifiet cupi- iracundiz flammas, & ad fng:dæ mortis ditatis , ignémque extinxiffet deüderu, ideo objectum gelu obriguit , friguitque, cecie analuit abitinereà morte, quàm pravee fuz dítque extin&us pravus omnis affectus: in non mdulgere cupiditati, Si A agum in- foedus fiquidem ftatim venit Laban cum ge- terfeciffet volaticas ftatim Libithina ei ob- nero facobo.ad confpectum tumuli , .ad re- jeciffez mundi dignitates,umbratiles Regum Íricatam necis memoriam, — .Proh quot ine Íplendores, fluxaqua in regali folio (tabi- jurias jubet fepulchrum deleri , quot info« immur,qusfx eternum perfeveratura ; t mi- lefcentes affzctus quieícere , quot ambitios nima Principum maxima, parva,exigua; imà nis faítus detumeícere, quot iras extingui, fcedera pacifci! Obferva Jacobum itidem & nihil, quz ab hominibus grandia putan- tur; ut igitur viveret prava in Saule cupi- legatos poítea, & munera mittentem fratr& ditas, ncluit ut Agag moreretur , fed vita fuo Efau: obíerva Jacobum curvato popli- te fua exhibentem Eíau obfequia, féque il- donatus captivus fervaretur , fi enim Regem afpexiflet Agagum. thronodeturbatum, gla« lius famulum profitenrem, . Quid ni fi Ja- dio difcinctum , purpurà exutum, violenta €ob jura prxmogenm emeratà fratre, f1 be- nedictionem ei fürripüerat, ut clarior, di. morte interemptum, inflidis vulneribus faucium, humi jacentem , campefítri pulve- tiórque videri ftuderect, undénam ^hac in. ze lorde/centem; hifce omnibus eum Libi- opina mutatio ? Putárim hujusfraterni fos- thina edocuiflet , filentio fortiüs, quàm ver- deris vinculum fuam traxiífe origuiem , du- bo, qu iàm flocci, quam parvi, ac ni hili faci- X e initium à tumulo., in quo & feedera enda fint Regize dzpn-tam mügma,cum Euro lpfa cum Socero Labano iniverat, '"Quia nondum hujus tumuli memoria exciderat ; citius avolem*, d:ipareamquc, quàm fragn- Íed altiàs adhuc hzrebat menti funus illud; 6660 lia (int, quz Regali throno nituntur, cum vel uno gladii ictu cadant omnia; cüm tam ideo perinde ac cum focero mfcquentc,et:am citó fuos relinquant poffeffores. INoluitigi- «um fratre Purfequente foedus fancivit ,. eí- que ceffit , càüm Dominum appellaverit; ni- tur Saul Agagi Regis. erudiri morte, quo poflet catera deprzedari pulchrà S, Grego- mirum tumuli memor , immemor flatim fit JIm i.Reg rius, Rex Amalech wgor eft fenfus carnalis , omnium injuriarum, ac perfecutionum; o* ä imnemexuit tumultuantem affetum,& adeo qui imotibus turpibus zmperat , ut captivam rationem ad 1llecebras trabat. obfcenitatis : virtutum cultura proficit, ut Jacob .etiam concupierant Saul, & cum eo milites vo- cum Deoinamplexum venerit,appellatisque ]uptatum carnalis fenfus deliniri illecebris $ fuerit videns Deum, 1 Rg.;,gfqü: & ideo divitiis inhi&runt, ut vitiis indulge- Hinc Jacob totam exaCtam (uam vitam, G. . rent , 1dque exccucurl,Agagum Regem vi- & longzvam atatem nonnif! peregrinatio- Z tà donàrunt, agnoicentes idem effe carnalem nem confueverat appellare , &quudem non ienfum omni vigore, & cupiditate de(titui, computat annos, fed' dies peregrinationis je ac m:g..m gla idio vindice trucidari, Viget 7he2; Quiae e , thalamo ad tumulum fe profe- ením fenfos carnalis alieno. fplendore delu- &urum; nunquam remorato paffu noverat: iüa, . .r'*ï &qundem peregrinusfuit, cum tot per Ree T! f Principem videat mortem oppe- t&re, extingui cum ipfo omnem fplendorem, giones coactus fuerit divertere, À Cha- a Tiaana 274 Differtatio Xli. f naam venit in Mefopotamiam, vbiper vi- ris fui metam; .fed ulterius femper procedit; &enef g, gintiannos Labaniíe famulatui addixit: pergítque in fuo itinere, donec. optatam in Inde regrediens Socoth proficifcitur,ubi me- patria enancifcatur fletionem: ut enim ait dium fupra annum immoratus perrexit in S.Gregorius Nazianzenus : qui tanquam O?41,10. Sichen, & ibi per novem circiter manfit an- ? in communi via paratiores ad be[fhitiam Gepef.e.22, nos. Drinderevertitur in Bethel, & Ephra- Í pritis peryenerunt , terrenam vitamprovia tam juxta Bethlehem ; inde proficifcitur in "eputant : qui veré fapiunt , flabilem fedea | . Hebron ad patrem fuum Ifaac , & premente ï in fola ceelefti fibi conftituunt , quzrüntque tandem rei frumentariz inopia invitante fi. patria : féque peregrinosputant, doneccce» ! lio fuo Jofepho,vocante Pharaone deícendit leltem ingrediantur Jerufalem , ad quam fe in /Egyprum cum tota familia, Quaàm in- | in terris conditos noverunt: proinde quam- ftabilis fuit Jacobi incolatus? femper in iti- diu mortali in hac vita detinentur veluti —2 iL nere, jugitérque viator fine firma fede, fine verfantes in via, omni fludio perjexerci- ftabili maníione ,. ut meritó vitam fuam - di'es/ tia virtutum fatagunt progredi infuo itine« vocaverit peregrinationis, I6 , donec «ives noverintíe eífe coeleítis 79Q, Sed quamvis diverfasnon luftráffet Re- pattize, H ^" o-—— m — - — giones, in varias non divertiflet Provincias, Quiverónen ut pereprini , fedtán« VES in loca non fuiffet diffita profectus , adhuc quam ancolz radices interram agunt,G exi« vitam dies dixiffet peregrinationis fuz, cümn lium pro patria ample&untur, hi finunt fe u - omnes peregrinemat ad cocleftem patriam: voluptatum illecebris detineri, ac irretiri quamdiu enim fumus incorpore, peregri- propriis concupifcentiis , pravísque defide- namur à Domino: imó adeó viros juítos,vir- riis, quibus fenfui indulgent ; & tametfi & tutum addictos culturz , ac pietatis ftudiis, ipfi verfentur in via, tendántque, quó Libi- tenet defiderium coeleflis patrize , ut de pro- thina omnes vocat, in quovi's tamen ob« lixa hujus mortalis, fluentísque vitze pere- vio diverforio videntur ílationem figere; grinatione conquerantur , dicántque cum ac fi nunquameeffent. difceffuri ; indulgént- Regio Pfalte: Heu mibi quia incolazta smeta que ibi prafertim gulz, quafi reficiendis ex prolongatus eff ! íeu ut. ex Hebrzo vertit D. itinere laffis, ac deficientibus corporis viri- Hieronymus peregrinatio mea — prolongata buss fplendidiffimz fiquidem paffim menfze £f. Etiam cüm federet David. in Regzli ftruuntur, & pro palmari ftemacho fylvafu- throno, cim meníz affideret , thalamo in- mat;accenduntur fornaces Babylonicà arden- dormiret, palatio immoraretur , peregri- tiores, fervorum, ancillarum, ac coquorum num fe cenfuit ; quia omnes fumus exules, fudat exercitus; utque apparentur fercula, & peregrini : & quia dies vitz noftrz iugi- quibus menfa inftruatur, ac cooperiatur,fpo» ter fluunt, femper in motu, & nullibi quie« liantur :elementa delicatioribus fuis eícis, Ícunt; ideo femper peregrinamur , donec fiüntque tributaria voluptatis , & tanto anima nexus diffolvatur àcorpore. Hinc quarentium impendio, utvenatorum fudo- verentur pravis qui indulgentaffe Stibus,foe- res videantur ebibere convive , & pericula disque famulantur concupi(centiis , -mun« pifcatorum ceenare. dum deíerere, quia fe peregrinos non pu- Plerumque ea ferculorum pompapro- E tant, neque de Libithina , à qua abhorrent, ducitur, ut Cleopatrae uniones pretium cen« ferio cogitant, feantur amififfe; nam femel tantüm & cam Zt. Scimus antíquis patribus domos;agros, Marco Antonioàfoemina imperante in cone 1 fylvas, oppida, imó & Regiones fuifle, & ta- certatione luxuriz unum ícimus maceratum, Epift. .9.aà !ien. animadvertit D. Hieronymus: Przde. : rimnt,u, liquatímque margaritum fummi pretii Demetrimm Ceflores illos noítros virtutum ftudiis claris- nunc veró eàó devenit luxus in epulis , ut dliïh fimos nunquam fe appelláffe terrz . habita- nonunius tantüm Margariti pretium abífa- tores , quia fe agoofcentes peregrinos, vel mat, fed plura etiam patrimonia impendane ipfum nomen fattidiére habitatoris. Quis non tur in meníis apparandis, que Nohemi. eti« Íc peregrinum putet? qui nonni(i modicuai, am in quadrupedum, volucrümque nume« terrze palmum poffidet ?. Quis neget Da- ro videantur AÁrcam fuperare? qua enim videm urbes, provincias, opes opulentis- ibi bina duntaxat fuerunt animantia ; hic fimas, Regnümque poffedifle ampliffimum, tricenaapparent ; imó & fexagena,qua non- P[sim, $$ Gu tamenait: Ne fileas, quoniam advena ego nifi feptena in. arce INohemi defcenderant funn& peregrinua ficut omues patres meiytam carinam ? hoc folàm difcrimine, quod in Y enim fe exulern, & peregrinum arbitrabatur arca fuis praefertim aves veftite diícolori- in Regno florentiffimo, quàm ipfius prede- bus plurgisoculis arriderent , & hic nonnifi ceífores, licét fme divitiis, fine ur ; þibus, abs. implumes placeant, Dilfplicet avis, quz ma- que Regno, ximé placere debuiffet ;j & quia quà veflita 2, Qui fe peregrinum putat eó animum, plumis, ccenam minus faceret fumptuofam; curásque dirigit,quó tendits nec finit fe de- pretium non habet nifi fit nativo pretio fpo- : Simm. 4 tineriab iis , quz eidem obviant in itinerc, liata, & ad(it implumis: cümque convivze nec capi loci amoenitate , incolarum urbani- aves efuriant involucres; pifces nonnifi gi- tate; puellarum choreis, voluptatum illece- gánteos appetunt ; Rhombus nom arridec jifi aua Lj$j €8 quia üon faciat de diverforio itine- nifi decumanus; Auratse nen placent : reo ! Nulli parcendum pravo affc&uigcuü*nParcænonpatcant. AE reo pretiocoemptz. — Mugil non fapit nifi rent; quàm doGlé fcirent , fe peregrinos$ & viatores effe cognofcerent. —-Prodit ado- apro mole corporis parietur, Trutz non ad- mittuntur niü granditate quafi thimnis com- lefcentia floribus exornata, fed vix gau- Üti ao parentur. 'Ha pl erumque conflruuntur men- det inflore, "& jam marcefcit. n fluxu;fugite . Eu —-———— $21 n quibus veluti in triumpho deferuntur - que ; eique fuccedit .&tas juvenilis, fed li- fercula , prode üántque dapesin meníam ve- cet fanguis ebulliat in venis , avolat tamen luti in Orcheitram, -abeüntque cum :ftoma- flamma , -minuitur.zeítus , '& incipit frigere ad virilem tranfiens :tatem; & celeri curfu | cho fatisfecerint;oculísque infervierint; qua* fi non & ccena;fed 6 fcena recederent,quà izpe etiam.curvam ad fene&am,quam toedere in« mutatá tandem venitur.ad cataftrophen, feu «cipit proprizevitze , faftidire voluptatum zllecebras , mundíque duxus veluti homi- bellaria faccharea,ad cupedias; & pulchralia. 7j* ONeque inwpuliszantüm luxus £rium- :aum nugas lufui fimul , luctuíque delervie phat,íed etiam invino fuam prodit hilarita- centes : .cüm:enim Euro ocyus fluant ; 'arri« «dent ,"cüm tranteunt 5 diíplicent;cum trane iem, alta fepelintur nive vina, ut quó vites comburontur frigote, luxurient 'vina nivi- ifierint. zArridentfercula pallato cum demite bus : montium íupplicia in epularum -vet- vtuntüur in ftemachum, (ed difplicent , & ple- I. tuntur illecebrze, & alpiumsalamitates,qua :zumque lachrymas eliciunt. cüm | demilía Poenos in-excidium transmiferunt Urbium ; 1funt gravamini, cum humores corrumpunt, 17« nunc poenas fuas; feunives, quibus premun- :morbósque excitafit, tur in men(arum fubmirtunt folatia;condun« ZAd coércendum pravum hunc in epu- tur in profundi(fimis fpecubus :conftipatze Jas, luxümque ferculorum affe&tum,vel ipfe nives; & quasnübes munificá effuderunt lat- "GSeneca freenum ex -noftra mutuat mortali- itàte, fuis cbducunt Manes umbris 5' fuás- 'tate$ ingerítque mortismemoriam , cujus Que homines deliciasnon à ecclo petunt, fe -objectu compelfcatur effroenisin luxum epus t [j ab orco hauriunt; 'ita altiüs radices in terris -Jarum affe&tus , ait ipfe fcribens ad Luciliom zn/fm &gerunt - utnonnifi é terrz -vi(ceribus fuas - ANunquid enim,mi Lucili, bic furor eff, quid * -velint delicias eruere : fepeliuntur enim ni, : ssemo nofirim mortalem [e cogstat ? -quüd -yes, non quia xemortuse , fed ne morian- - temo imbecillum ? -imo quód nomo. noflrim aur , liquentárque; & 'quia fepulchri refri- -amum effe fe cogitat ? Ajpice culinasuofirat, cata memoria froenum non injicit -gulz , a« & concurfantes inter tot (gnes COQHDS. 07 &um de ipfis eit , "Alexipharmacum fit. ipfis dfiros, :Anum vidert "putas ^ ventvem , us «enenum : neque ut peregrini ad cocleftem - ganto tumtultu comparatur cibus? - dfpice ue- ergunt p z striam , cüm nonnif] terrenis in« y igeraria noffrra , &$plenamultorum [eculorum i i1e€nt , * 2 '3mmoórent ürque toto defiderio; fed qindemis borrea. ! Unum putas viders vene fugit vita , fugiüntque univerfa ' in mundo, ( rem ,«cui tot Gonfulum , vegionmque wina quia fluxa, & interitui-obnoxia; & iíti ga- «eonduntur ? - djpice quot locis vertatur terras eones térrenis irtetiti voluptatibus velint, cquot millua colonorum arent , fodiant. A« nolintcum mundo éffluunt, 'Illeveréfapit, y»Wm putas videri ventrem , eui & in Sicilia, 4--qui,-alïe'&u deferit, quae ipfum deferunt ; qui & in Africa feritur? fani erimus, & modica T :animo relinquit , *qua ipfum relinquunt, ut «eoncupifcemus , fi unusquisque fe numceret , 4ine compede , 'absque laqueo,fine obice, ex- ametiatur [imul corpus, feidique nec multum * peditiori curfu in coclum tendat ad cocleftem -apere ,nec diu pojfe, — Nibil tamen -equé iproperet patriam , 'eleganter Clemens Alex- "tibi prefuerit ad temperantiam omnium ve- J StY0mAt, 44 andrinus : "Elefu vitam agit tanquam bo- frum, quam frequens cogitatso brevis avi, ffesz :utitur corpore quaft Aliqut qui peregr? Jbujus incertí. — .Quicquid facies , "re[pice ad proficifeitur , diverforijs, && habitaculuyque suortein.. Oh quam defiperent, quz placent $n via occurrunt 3 euram quidem gerens ve- 4in luxu:epularum fercula , f1 fepulchrali ci- zum mundanayum loci.,'in que diver[atur 5 -ere condirentur ; coérceretür procul du- babitationem veró , & poffejonem ficutetiam ?bio corruptus ille affectus in delicias efculen- ufum velimquens nulla motus affeHione. Yloec torum, & poculentorum, quorum captio« qui agit fuis non infervit áffeétibus, fed eo. ne feré'omnes hac in parte aguntur in cule rundem conftituitur Dominus , quos opitu- gqam. :Quis tefricatá properantis mortis. lante hujus- peregrinationis brevi curfu '& 3nemoriá ardorem 'farciendi «conpeftis efcis Íepulchri cinere mortisq; memoria coercet, :mox corrumpendum corpus non reflingue- 7€. Is veré hofpes 'elt, qui proprium fibi zet? -quis fepulchrali cinere non fopiret de- nihil atbitratur, & trerum omnium xífum fiderium lautiüs indulgendi deliciis corpo- Numini, à quo accepit cum gratiarum a« ris, quod vermibus fcatens eofoctidius fiet &ione reflituit , ut preta&tus innuit "Cle- quo lautiüs fuerat innutritum. mens Álexandrinus inquiens ; De incolatu "Verüm quia 'nullum elt -adeo falubre 38* quidesa gratias agens , benedicens autem pro- /antidotum ; quod vitio illud adhibentis ple- Stroblt, 44 prer exitum ,. «uleflem amplectirur manfíio- rumque non tranfeat in venenum, fit, quód nem. Utinam qui altiüs radices in hifcein- velipía Libithina "fuppeditandis froenis ad ferioribus agunt , ferió hujus recordaren- tur peregrinationis zvi fluentis, & mortis pravos quosque affectus coercendos perapta, , adducatur, non ad extinguendam voluptae accelerantis foos paffus; quàm meliüs fape- EM L Verani de Affeiiibus Tom. I, 276 Differtatio XIl. tem, fed ad ejus illecebras etiam fovendas; cranio ín cofviviis, qüoä etiam Celus tri- r;5, TA » «üm me non lateat, prifcos nonnullos ho- buit Silius mines mortis quandoque fubfecuturze com- 4it Celta vacui capitis circumdare gau- memoratione fe fe provocáffe in. conviviis dent ad liberaliores calices exficcandos,& ad hi- - Offa (uefat) auro, ö'mnji: ea pocula laritatem uberiüs promovendam verbis illis z.ib; 2, C0 fervant. apud Senecam Rhetorem: Zivamus , biba- Ex mortis igitur ingefla recordatione li- trooerf. ia mus :noriendum efl , ex quo ritu putat An« quet, prifcos homines voluptatibus addi- t dreas Scotus profluxiffe verba | illa volupta- &os , fuisque pravis infervientes affeCtibus . riorum, quz memorantur Sapientize 2. & exacuiffe cupiditatem fruendi bonis , & in- l( 22. Comedamus , €$ bibamus evas e- dulgendi liberalioribus calicibus, Quini- nim moriemur, quem ufum fe provocandi mo etiam Maffagete , & Scythze ita mor- iibiw926: 2d pleniores hauftus prodit ctiam Lucres tis affuevére confiderationi, ut pro calici- tiUs, j bus offibus abuterentur defunctorum : ni« mirum in fomentum deliciarum mors ace Hoc etiam f;zciuntw þbi difcubuére , te« néntaque cerfitur, qua ab iisdem deberet nos ab- errere; ad promovendam voluptatem vo- Pocula fepe bomines, & inumbraut catur, qua ab omni deberet fenfus oblee 0r4 coronté , Ex animo dicant brevis bic eff fructua j Camento avocare; deliciis militat , & vo- y luptates propugnat, quz enfum omnem de- —— bemullis. liciarum deberet expugnare. gam fuerit,negte pof nnquam revae Quin non deliciis tantüm gula mors $0. cAYC licebit. $ militat ex affiduitate "vilefcens, verüm & 79» Hac ratione ZEgyptii referente Hero- 41* / Je luxui infervit muliebri, ut non ampliüs fit terrori, fed ornatui, nec ampliüs pallefcat doto de /Egyptiorum inítitutis ceream mor- tis imaginem in convivio circumferebant , in oífuaria ,. fed rubefcat in corallio; non ut commenfales de morte commoniti genio ampliüs fordefcat Manium in umbris, fed fplendeat in adamante; vel niteat in alia hilari, ac voluptati alacriüs indulgerent. Imo creícente luxu moris fuit, ut argentea gemma, quz pendeaté collo; fiátque pro- pterea ludibrium vanitatis, que fomentum latva convivio ingeíla moerorem pretiofita- te metalli difcuteret , & cadaveris intuitio effe-deberet fanclitatis ; Mortem fugiunt homines ut vivant , & mortem emunt in - fomenta adderet voluptati; ut contigiffe in €onvivio 'Trimalcionis refert Petronius in- gemma, ut gemere compellantur, elicie quiens. Potantibus ergo ,. & acuratiffrmà ente etiam fumo ambitionis lachrymas ; mortem emunt, cum à morte nequeant fe nobis lautitias mirantibus larvam argenteam Petron.de attulit feruus fic aptamy ut artebre ejus, redimere ; mortem adamant in fplendore ) Con'uiue vertebraque locata. in omnem partem fletle- adamantis, quam odiffe, vel ab incunabu- dvimak- lis didicerunt in umbra. Ad id impuden- E] rentur. . Hanccim fuper menfam femel; ite- rumque objeciffet , && Catenacius nobilis alie tiz devenit hominis fuperbia , ut vel. cum quot figuras exprimeret , Trimaleio adjecit * ipfa morte luderet in gemma , à qua. pro- fternitur in fepulchro ; gemmea mors fin- hen! beu nos miferos! quam totus bomun- cio nilefH ! fic erimus cuntli pofiquam nas au- gitur, ut fi in confpectu Domini pretiofa eít mors San&torum ; in confpectu homi- feret QY CIté. Ergo vivamus , & bibamu , dum licet effe bene. Has larvas menfis in- num pretiofa itidem haberetur mors . divi- Lib.z,in 4u« geítas ofcilla veteres nominabant , ut. tra- tum, & etiam impiorum , quorum fcul- pta in gemma mors tanti eft pretii , ac pone fonium €.46« dit Jofephus Scaliger? addens quód fi latrvze deris. copia defuiflet, cranium manibus verfatum O mortalitaus ambitionem mote tem ipfam deludentem ! O porteata vani- meníz apponeretur ; & huc fortaffis re- tatis pretium fplendoris ab ea exigentis,quae fpexit Martialis epzgram. 43, lib, 2. quod etin Domitiani ccenatione , quae mica au- nonnifi ferales didicit umbras fpargere ! infanum mortalium judicium ! adigens eam rea dicta fuit ; pramiffa enim mentione kICUPEN m 9 ( : ie n P — p "nf lo d a tholi interioris iplius mic , à quo pendebat nitere ingemma , quz fepulchrali fordefcit in cinere? annon ide(t in morte czcutire 2 cranium » fubdit umbras manium nitores credere gemma-» Frange tbolos, pete vina , vofas cape; rum? obdormiunt certé in morte qui cor- eingere uardo: h. rupto judicio putant , eam vigilare, acfplen- lpfe jubet mortis te meminiffe Deus dere in adamante, & eorum vices fupplens Regius Vates, DEUM enixim rogat, ut ita Pf/alr,12 alloquiturt Domitianum Micez firu&orem, dormientem excitet, illuminétque , ne cae« divinique nominis affectatorem , quem ad- cutiat : llumina oculos meos , ne un- monet, ut.liberalius voluptati indulgeat, quam obdormiam in morte, Ut obdormiamus memor fecuture mortis , quam de tholo in Domino , vigilemus in morte, non dor- fufpenfum cranium , aut ofcillum exhibet. miamus: non rideatur mors in gemma;gefte- Quin apud Scythas fcimus, confuetudinem tur altiüs menti impreffa, noné collo pendu- la in corallio expreffa 3 ferio ejus. memoria inolevifle generofiora falcrna ebibendi de zetri- - Nulli parcendum pravo affectui,cum Parcz nonparcant. 277 "y 4 p refriceturinon eiusimago fcolpaturingeme — faxo frangitur; ac.detuméfcit fepulchraleé meo annulo ; fit.nobis.mori lucrum ; .non impingens in.cineres; imó-umbra eítfugax /flos arefcens , Ípuma vanida, ;pulvis ifordi- mortis imago dilpendium ; non extrahantur ex fpecuum fepulchro gemmae ; ne:ubi nos .dus , ;Bulla.vacua, vitrum fragile,voxtran.« mors fepelit , :nafcatur ip(a pretiofior.in care 'fiens , .aura ;fugiens, fomnus inanis ,.de quo bunculo, virefcat.nobilior.in fmaragdo; flo- |David; dormierunt : fomuum fuum , &f »nibil.ngclm.,:y;;p reat amcenior in pyropo. :Mortem:reformi- dnvenerunt -omnes Airi divitiarum in.fmaníe .demus, non-rideamus. :Dus fuis,. :Somniárunt quotquot terrenis bo- 8t. Coércentur. «tumultuantes :procelloti :mis inhiantes , divitias «congefferunt : .cum pelagi flu&tus littoris pilvere; '& tumidum, «ceffat.fomnus:hujus wvite , .nihil :inveniunt -omnes.viri divitiarum in manibus fuis, - nil furénsque elementum., »vel .exiguis :franae 'tur arenis; «& fepulchraliscinis potis non.e» ;poflident.de iis, quze cot impenfis laboribus 'rit tumentesnoliroscompéfcere affectüs? & :acetvárunt., :quz tot curis., ;ac folicitudi- áta in(animus, :ut-mortem:flagitii posnamyin ;nibus-affervárunt , :quatjue :ardenti :animo pompam-:convertamus.opülentiz* quafrex- ifperárunt: 'fuerunt hac fomnia vigilantium, t -& fomniantium.ludicta , quia «dormierunt undante:in:Magnatum :zdibus faftu, parum 'fuperbiret:ambitio , :nifi-mors.ipfa ge mmis n morze.cum vigilare debuiffent. iRefri- Ve- .ornatà mortàlium luxui fubferviret. «cetur quotidie mortis memoria ,:ne. obdor- smiamus-in morte, : fed vigilemus cum . mor Id ;füm quó mortis-éffigiemifiagimus pretiofio- "Elepil, 3 'rem in gemma., :eó ipfa nobis erit gravior cte, Vatet ultimus dies ait Augullinus ,:2to6- 4in lapide,; ifuósque corruptores «opprimet éferventur.omues dies , incertum.voluit Deus ( '&ruculentior., :acáratior :in /fepulcro ,. quà - diem mortis , :ut ultimum fuum quisque ía- plendidior:zidebaturingemmis:: an fortaí- ilubriter: cogitet, 433v 4is ne timeamus'eam fzvituram , «compelle "Neque dicas, triflem eife hanc:cogita- ;mus illam nobis:eblandiri, acarridere nitore 'tionem ; -nam:falleris;tti(lis-non eft.nifi.vo« figurz, ac pretio phálerarum ?. Sed (evior lentibus:ac fenfui indulgentibus , : ipfaenim án nos infurget, :quó illam: Íplendidiüs ctift« tranquillitatem :accerfit , effroenes appetitus .mus'in adamante : :neque Samíon : usquam . Coércet. , "tumültuantes affetus «compéfcit, acriüs in Philifthaeos : tzviit , :quàm cum fe :flagrantes concupifcentias extinguit , totám- Dagonis fentiit ludibrium, ?Non ludamus, quementem ferenat ; neque noítra.nos de«- fiec morti:illudamus , 'neque ludum cum ea ; bet:conditio terrere;cüm ad id oriamur , -tt jnítituamus, (i perdere: nolumus ; 'ille petfi- : moriamur ; vitanil aliud eft , :quàm;via , .& .mé ludit,:qui- mortem illudit. :;Serió cogi- : quidem brevis;citó: finienda : 'hominem.tae :temus, mortem non delicias fpargere.; fed men fuz; pudeat viz , qua.cüm ; fit.ad.-ccee thorrores incutere ,*eámque 'nobis 'infidiari ;lum , :eam:tetit:ad.coenum; :adeo à flofculis /quovis tempore , *in omniloco, & alium in- woluptatum finit fe allici) laquéfsque :illecez ter coenandum expirareyalium in ipío ludo i brarum capi; ut neglecto .coelo :fordefcat :in 'vitam amittere:; «quosdam 'in ipfo 'flagitio «coeno; fluxis, -ac perituris:innititur :oblitus, extingui , illos cum 'fomno mortem conti- -quántos , :& quàm veros perdat in'ccelo the- nuare ; plures ferrum trajicere , :multos a- 'fautos ; .quid peregrinocum 'flofcülis;& las quis extingui , 'iftos flammis vorari, hos in .pillis detineri-in via; 'fi ad patriam-non per- 'venit:? :Quid'has.nugas congeffiffe -prode- flumine praefocari, áliquos ferpentum:morfu exanimari; vel.faxiscontundi, vel ruiná fran- it? fi ad;patriam non petvenerit? /Non éft gi; à pluribus perlongamnervorum contra- «quo'homo intumefcat in via. , 'fuperbiat in &hionem :minutatim -animam :extorqueri 5 :auro;cum.nonnift miferiis dives fit ; eítenim plurium vitam in «medio :flore prafcindi, & ;:homo'inconítantie imago, fortonz lufus, aliorum interrumpi principia: & quocun- :corruptionis fpecülum , :mortismancipium, que modo morsnos petat, plurimum tamen fepülehrum-vetíatile, vitreum 'fimulacrum, [ecum femper adfert'horroris, utnimirum 4mó:efca:vermium , ifaccusftercorum., 'im» ad feriam illius recordationem., detumefcat ibecillitatis:exemplum , xcálamitatis ludibri- humana ambitio, coérceantur tumultuantes um,ventusefflans., fumus:evanefcens, fftilla omnes tam concupifcentis., tum irafcentis fituleegutta roris :antelucani ., momentum animi affe&us, petinde , ac pelagi flu&us li- flaterze, flos;feenum., :pilvis, cinis : .quia.ge [,ä cit decumanis tumidiores «exiguà frcenantur jus vita eft;ut :cecinit ille, littoris arena, $a. Neque enim vita hominis cuique aptius :SSomnus, Bulla, *Uitrum, : glacies , ]7 : pariatur , quàm undz fluenti;flu&uique ma« H rino, qui dum impingitin pulveres littoris «"umþra, Cini.f' 'pu?iam?, wax,[ong:a ; P[gl(ï],lzb di(rumpitur, & vitanoftra fepulchrali illifa aurdy nibil, P5 (o 2/8 ) la Mm2 DIS« Viraui do AfellibuiTems. E — B9 O78) E C ao bt a5 escocoda dococdodododod9 d5 ^ G ET [ESTETIY Y 4] BODODOCDCDOOCDEDCDEDODEDODEDEDCDOCOOD CXCDEDCODCE -DISSERTATIO XIII..- Linguez lubricitas,ac propenfioappetitüs in evulgandis fecrctis, cffatiendisque con- viciis.. ni Coérceatur,cuncta funeftat, g. Io h Zz'ngzt;z uullo coercita frazuo qwæ nausea quadam lzzäomm,gyle pectori fuut fecreta comcredita foras evomit im alienas aures, ON £ i » ^ ; .Unt, qui naturz vitium partem vis calorie ejetlat s fic vino exaffme A t y G N b corrigere negligentes ; ante, quidquid in imo jacet abditum effertur, g , lC? & linguz lubricitatem OR prwlit in snedium. Onerati mero quemad- ) kf . S coércentes , ( mxinim& 22odum non continent cibum, vino redundau. /! Va IN RR P quadam videantur ani- te, it4nec [ecretum quidemy quod [uum, a« P BY *ï&a A 3 mi naufeá laborare, do- C NCSS lienimque eflpariter effundunt, Ubi poffedit E nec quod in pectore fi« animum nimia vis vini, quidquid feereti, 6$ bi fecretum habent, & eali latebat, emergit. concreditum ,. fuzque fidei commiffum ex- teriüus in alienas evomant aures, Videturt Haecque vis vini ; cüm Pi'ïncïpï*äus ine notefcat;jubent eos poculis laxioribus urgeri, parturientis mulieris doloribus torqueri lin« é quibus elicere fatagunt intimiora animi fen- £ua, donec inlucem edat, quod filentii late- fa. Moris itidem efl,quó lautiora in comitiis bris occultandum effet ; neque à pedibus e* inftruantur convivia, quibus infidentes Prin- brii abludit lingua , cum veluti grallis nixa cipum Miniftri liberalius pocula exficcent,ut incedat, titubans femper, & claudicans; imó cüm primüm inceperint incalefcere ex ime diceresillam Afchobafmum Emputz;feu lar- modico vini hauílu, fermones mifceant de il« l l vz ab Hecate dictee ludum ludere , qui eà lis praefertim negotiis, quorum arcana cupi« h fiebatlege, ut pede alteroin aérem fublato, ünt fibi innotefcere; hac urbanitate, qu& f uno ludentes fub(ülirent pede fuper inflatos Principum przefertim Miniítri ab aliis ad ?'ii:h.'mp. ti utres, ut cadentesrifum moverent ; fiqui« lautitiem vocantur conviviorüm : folet du« j '0'28 T dem linguaimmodico vino madida ob fnam, ris ingeniis lene admoveri tormentum , & quam contrahit lubricitatem non reclé lo- joccfo lyzo arcanum retegere confilium: hác quitur , oblique incedit, nil retinet. arcani, induftrià Marcus Craffus bello, quod contra & fanda zqué, ac infanda fimul exteriüs ef- Dacas gerebatur , eornm admifit. Legatos, ;1 fundit; perinde ac in procellofo mari flucti- quos tamen retinuit refponfurus pofítridie; bus exagitatus decumanis navigii merces in juffit tamenintra id temporislegatos urgeri ( itatam Oceani tempeflatem ordine projicit poculis ; donec vino oppleti non folàm malé t tumultuario ; &quia immodico vini hauítu in ftomachum congefta evomerent , verüm & l dolium evactavit; perinde tinnit ac vacuum quaz in corde fecreta fervarent fimul cum pra. dolium, ad quemlibet enim pulfum, fuum vé epoto vino exteriüs effunderent: eos vino edit fonum ; & vacuitatem;qua intus adeft fepeliit,ut fingula eorum confilia erueret. G4, 1 Feruntcon(imili induflria Bonofum Im« ftatim prodit.Neque abs re fuit,quiSocratem $« ( reprehenderit ; eó quia in humano peéctore peratorem, arcana plura, ac fecreta confilia j patulas defideráffet feneftras, per quas inii- ex intimioribus cordis extraxiffe receffibus; mmiüs cordis perfpiceret arcana, & intimio- quoties enim ab exteris gentibus legati ad i- Í xes videretcogitationes; cümad d nulla fit pfum mitterentur,in id primüm incubuit ftu- At y feneílra aperienda , fed tantüm vini indul- Ó dii, quó vino liberaliffimé propinato tema- ä gendumfit hauftoi: ejus fiquidem humidi- lentià laborarent ; & rationis. ufus, mox tate f1 madeat lingua ; cunla ftatim, quzin- vino obrutus , ejásque immodico hauftu tus incorde latent foras prodit, Quia im- naufragus effet, ut lingua proderet quidquid i modico madens vino,non ampliüs fui com- ;4 intus in corde lateret arcani : & licet gequa. posomnia evomit inalienasaures, qua intus libus Bonofus poculis Legatos ad fe miffos i Epiff, 35, diu latuerant occulta; undeSenecaait: Nos b urgeret , non tamen ipfe facilé ab ufu de. est animus in fua poteflate ebrietate devin- jiciebatur mentis, utpote affüetus calici- ;)l i Gu, Quemadmodum muflo dolia ipfa rum- bus exíiccandis , ut fepe diceret fe na- puntur G omne,quod in imo jacet in (untnata q1 tum e(l, non at viveret » fed ur biheret, Qui $ Appetitusevulgandi fecreta co&'föbnduä ;ne cuncta funeftet, 279 Qui aliena. cupiunt fecreta expifcati , non proinde fatagat abs fe excludere, fotásque in alias fua jaciunt undas retia , quàm vinij emittere. Hinc ubi in Ifaia dicitur: fecre- Catp. D& non maris, fed meri adeunt fluctus é tumu- g. 16. ; tunm meuminibis feeretum meum mibi; va lentis linguis fecreta, quz fcire cüipiunt , ex- mibi: textus hebrgushabet, ssaezes mibi., pifcaturi; vix ex centumunum repeties , qui amacies mihi : quafi tabe[cat animus ob fe- mero merfus , immodicóque madens vino cretum fibi con/crediwm , nifi ftatim illud fingula non effutiat , qua intus arcana ha- per linguani evomat : non quóàd fecretum bet confilia: quidquid enim vapido latet in alteri commiffum venenum fit noxium , petore , forastunc protruditur, — Scio Li- quod intus fubrepens preecordia.corrumpat ; berum ufurpatià Poétispro vino , quia ubi nitatürque propterea foras illud evomere , Liber copioftor linguas rigaverit , hae omni- qui eo intus gravatur; fed quia vitium eft no libera fiunt ad ea foras prodenda , que nature , & lingus lübricitas , ea' prodere , intus latebant in corde. quze intus exigunt Jatere; quafi nauseá qua« . Ferunt apud prifcos Romanos flatuam dam videatur ftomachus laborare , nifi quae fuiffe, cui nomen Citeria, ea arte fculpta; in-corde fecreta latent , foras flatim.evo. tnat, ac fabrefa&la , .ut in ejus capite articuli , vet» tebreque ita locatz.effent , ut os furfum , Imé adeó impatiens eft homo fecreti , &( deorfum diduceret , & nefcio quid incon-. ut quz filentij latebris occultanda forent., diti foni ob(irepuerit, acfi loqui adnitere- diftorqueatur , donec foras evulget , acdi- tur : moris fuit, quó garrula hzc ftatuain vulget; hinc Chriftus exfufcitaturus puel- Ta.c. 84 El ia pompa ludorum ad rifus plebis movendos lam: Non permifit introire fecum quem- &raheretur. — Quid ni haud difpares Citerize uam vifi Petrum , Jacobum ,'€9 Jeannem.s , - linguas dixeris temulentas , mero madidas , fed cur cateros etiam teítes miraculi non ac« vinóquenatantes: he fiquidem perinde gar- civit Apoítolos? quos firmiüs in fide flabi- £iunt, ac Citeria ftatua , cujus labra funi- liret ? an cavet à cateris Apoltolis , ne culo trahuntur , & foni , vocésque extra- fecretum divulgent ? nimirum adeo eft fe« huntur , nil fecum rationis ducentes , (epul- €reti impatiens homo, ut ejus lingua dolo« t priüs vino , quo fluctuauerat , ratione., tibus videatur difcruciari , :ac parturire , id tantum intereft difcriminis, quód os Ci- donec in lucem edat , quod filentij latebris &eri funiculo tenfo , & remiílo furfum , exigeret involvi: idque caufa, .cur Chri- deorfum diduceretur , & lingua temulenta ftus nec omnibus fuis Difcipulis fecretum non funieulo , fed vini blandimento trahi* hocce voluerit concredere ,. :ut obfervat * tur, & ex ea extrahitur , quidquid intus "Theophylactus , inquiens LI Caierum ex Ia. 4 latet. Difeipulis tanthm intrare . fecum. permifit 5* Quanti verà fit mali cord 1s fecreta fo» eJoannem , Jacobum , & Petrum,ut. Difci- fásprodere, ex eo conijcitur , quia iin facro pulorum pracipuos , & tacsturnos, — .Nolebat textu : perinde fit fecretum prodere ,. ac €nim boc smiraculum | ante tempus vrevela- & '7'-'*23! my(terium confilij fui prodigecte, ubi enim i multis . QuiveroTheophylactumapud S. dicitur in facro codice s»syflerium confilyj fui : Thomam in catena interpretantur , ajunt Hugo interprcetatut fecretum ,. quod pru- non dicere Zzeiturnos , ed majori emphafi, riens lingua evulgate fatagit : quafi perinde & circumícriptione potentes occultare fecre- fit ,fectetum fibi, fuzeque fidei concreditum eum , quafi.caeteri Apoftolihac caterent po: evulgare , ac facrum filentij jus profanare ; tentià fecreti- occultandi filentij latebris, fitdue fecreti. proditor facrilegij reus , & Quéd fi vel ipfi Apoítoli pruritu evulgandi tamen indito fibi pruritu. videtur humana fecretum fe fe citillari fentiebant: ^ : Multó lingua titillari ad evulgandum , quod fue minüs linguam valentcoércere ; -qui immo- fidei concreditum eft fecretum; qua(i nimis dico eam vino fepeliunt : ;minüs-enim tunc arduum fit homini animum non relerare lingua potens ad fecretum cuftediendum to- Cab, 12: hincJob. . Quaretacens confummor : qua- tas exerit , quas habet vires , garriendo ., & Ái intusabfumeretur , ac deficeret ob violen- h plura perperam effutiendo , ^ut contigit tiam à fe adhibitam in cc'örcitiencxlihguæ Tarentinorum Lepatis, qui cum in convi- filentis , G tacentis , ne quod noverat , e- vio de Rege Pyrrho minis decenter locuti vulgatet ». quapropter etiam Jeremias ajt : fuiffent ; Rex accerfitos percunclatus fuit; Jjer. 20. V, 9, Neque loquar ,. ultra in nomine Domini , an revera eos inconvivio fermones inílitue € fatlus eit in corde meo , quafi ignis affu- iffent, quorum accufarentur. .. "Tum unus aus , clausásque in offibus smess : nimirum c&teris audacior ereGta fronte refpondit : cüm fecretum intus lateret , atuabat cor , nifi vinum , à Rex, nobis defeciffet , iíla &cujus intimiori receífu flammz . inflar fe- qua tibi relata funt , pre ijs , qua de te cretum ipíum violento impetu adnitebatur eramus locuturi flores fuiflent. ,. & vireta : erumpere , & per os apertum , ac revelans hec autem urbana crapule excufatio , & pe&us evaporare ; ut inde aliquid levami- linguz temulentze fimplex proditio eorum , nis, acfolatij experiretur; quafi fecretum , qu& in corde latebant , placuit Regi , qui quod intus in corde latet , veluti graviffi- propterea non in iras acceníus excanduit , mum onus cor premat , opprimátque , ac íed in rifum erumpens didicit fuo experi- m 3 imentos ho - 280 Difíerao XIIL snento, quàm pronalüt lingua temulenta ad tate , actifumifcent? Refponditprotervus ea foris prodenda , qua intus in corde la« ille de.animze loquimur immortalitate , & tent. ridemus , eó quia , qua facerdotes noftri 7* Imó non folàüm fecreta evulgat , ve» nocle intempeíta fomniant , mané nobis & rüm & vitia omnia fovet, eisquefavet, Hinc pulpito, ac exedra deprzdicant , utvera ; & L Suidas tres duntaxat viro fapienti meri tem- : paratum efle licitanti etiam modico pretio peratos indulfit hauftus , quorum primum animam divendere fuam , dummodo tantüm dixit concedi tuendzevaletudinis causá , al- pecunize accipiat, quà pro fympofio valeat terum voluptatis gratiá , & tertium fomni Cauponario fatisfacere. Tunc virille. qui Anacharfis veró biben- inducendi ratione. tribus :combibonibus Íe «confociaverat , di vices ita diftinxit , utprimum caliculum dixit, en nactas es tu:emptorem , dummo- fiti fedandz daret ; fecundum fobrize hila» do verus velis ta:mercator:e(fe, — Quid ni, ritati concederet , & tertium voluptati. in* onveniunt de pretio , ;nurmerat tartareus dulgeret, Caterum quartum calicem dixit emptor conventam :pecuniam., :cui infelix ebrietatis effe ,, & contumeliz ; quintum 'venditot :propriam addicit :animam, Bnu 1 W&AF clamoris, & ftultiffimz garrulitatis ; fex- sl terim novis combibones laxioribus urgen- tum comeffationum , quia quó plus potan- tur poculis, :»potatürque flrenue , 'fimülque tur mera , plus fitiuntur uvae, Septimum liberalitas commendatur emptoris , qui:ad- libidinis, & lafcivie , quiaímmodicus vini 'ultam jam füb noCtem ajt : ;jam fuccunibie hauftus aptam fuppeditat materiam libidini mus vino ; '& in fomnum fatifcimus , 'jam accendendze , ac lafcivize nutriende : ocla- 'tempus compotandi , :garriendique effluxit., vum dixit bilis effe, ac pugne : & nonum quísque fuam repetat.domum:: :fed vos an- vulnerum, ac cedium; & tandem decimum tea Judices'volo; :fi ïquiS' equum capiltro li- furoris, & infanie: quia linguatemulenta :gatum emerit , num citra venditoris injuriam sequé propenfa eft ad evulganda fecreta, ac apiftrum fimul , & «equum póifet fimul fe« ad funeftanda obvia quaque. Lingua im- 'cum deferre ob jusin utrumque acquifitum aodico abluta vino àrota vix molendini ab- 'ex contractu inito venditionis , & emptio- ludit ; perinde ac rota, non aque fluxu , nis? cimque omnes cachinnis., '& rifu jus (ed vini ingurgitatione jugi rotatu agitatur, dixiffent ,'annuifféntque emptori : tunc hore I ET omnémque molitoris peritiam 'eludit , 'nec 'rendum fane 'fpectaculum ! tartareus eme Apul facilé fifti poteft ; ut ex fexcentis vix unum ptorinomnium oculis anima fimul , '& cor- reperias, qui inter cyathos reticuerit ,'quod pore venditotem abripuit-, 'eümque in gte aliàs latuiffe cupiiffet. hennam deduxit, ubi mifer verum , fa&tám- Plurimis eft igitur vitijs obnoxia lin- :que experiretur., quoü fi&tum ; & fomnium , FH ua immodico madens mero, & lubricior cum lingua vinio: maderet., '*effe blateravit, ad omne fcelus; ideóque eó magis caven- En ad qualia linguzlubricitas pertrahit ho dum eft ab irnodico hauftu,ab hac noxia lin- mincs pracipitia, gua lubricitate, quó minüscauté, tunclo- Non tantüm , 'qua in corde latent ar- g. quitur ; & tanté temperantiüs funt calices cana, & intusin mente cu(todiuntur fecreta, tangendi , quantó lingua bibula intemperan- lingua lübricitas , ni'coérceatur , :evulgat; H tíüs blaterat, Si femelfit lingua mero ma- verüm etiam in fcelus quodvis miferé pro- dida in omnem proruit lubricitatem , quà ruit, Imo tanta eft lingus lubricitas , :ut arcana pectoris detegit , proditque mentis debeat homo etiam fecum cauté agere, :ne fecreta, G praeceps rapitur in omne nefas ; ipfe fui confciusfe prodat , futimque evulget animámque ipfam miferé perdit, Horren. Tecretum, 'quapropter Seneca recté monet : Eg'þ « 30 dum fiquidem eft, quod refert Cameracen- Dinu cogita , antibi in amicitiam aliquis ve- ctpiendus fit , cim placuerit fieri , toto illad Lib, a, qap, li« — Tres combibones , narrat ipfe , cum in $65 quadam taberna ex immodico epoto vino pettore admitte z tam audatier cum 1llo lo- incaluiffent de alteríus vitz arcanis., déque quere , quàm tecum , ( pofteane fui fit quis animz noftre immortalitate , gehennzque fecreti prodigus) Tuveró ita vive , ut uibil fupplicijs fermonem fecundos inter calices in- tibi committas, Etenim quisque fibi fufpe- fticuére.. Cámque duo ferió viderentur lo- &us, ne fe ipfum prodat in fecretis referan- qui , tertius procacior id totum pro nugis, dis, hincajebat Job, .:Si ju//ficare zme vo- Caþ. 3. commentisque , ac vanis puerorum terricu- luero 0s meum condemnabit me , Íeuut ex- lamentis, habere ccepit , & reliquos ridere pendit D, Thomas , 0s meum condemnabi- focios , qui tandem jocanti vifi funt annuiffe; le,u me reddet , quia adeo propentus eft ho- tuncpergens, decipiunt nos , ajebat impius mo ad pecloris fui evulganda arcana , ea eít ille , fecerdotes noílri , qui aurea nobis fz lingua lubricitas , ut quafi impotensretinen- cula poít mortem fpondent , futurámque P?Ow;þl 1 T difecretietiam in rebus proprijs, quamvis fomniant beatitatem. Verüm dum hac impensé ftudeat ream conícientiam tacita gatrit , ridétque ; enadeft vir quidam prz- celare diffimulatione , adhuc homo fe ipfum celía flature , corpore vegetus , viribus prodit, acpropriaevulgat fecreta, damnat delicta, valens, eximiéque robuftus , qui blandé affidens in taberna combibones fcifcitatur , Quód (1 homo nec fibimet poteft fidere 19, quinam fint íermones , ques tanta hilari« ob lingus lubricitatem ; longé inconfultiüs fidei Appetitus evulgandi fecreta coäfcendu»s,ïie cuncta funeftet. 28? rem cedat Dei , ita celare vetbum gloria fidei ftudet alterius concr:edere , quod nec fibi ipfi poteft tuté committere , nec citra eítDei , qua à creaturis poteft extrinfecus fufpicionem evulgationis intus fervare in in- in iplum derivari, Proinde fingulariter gloriofus eft Deus',' dignüsque augufliori timiori cordis receffu , quapropter merità Seneca, 7 quidem ita wive , ut uibil tibi glorià , eó quia fua valeat fecreta abfcon: dere- | Epif. ä. committas , nam os tuum condemnabit te z Adeó lingue lubricitati perdifficilé accidit fecreta , qua latent in corde foras nimirum linguz lubricitas pruritu excitata fecretiora evulgandi arcana ; qu& propterea 1,0n depromere , ut id amplitudinem divinz prodit, nifi frceno taciturnitatis injecto co- naturz mirificé commendet ; quia tam te- érceatur, — Defcribit Joannes in fua apoca- nax fitíecreti, utarcama , qua latent , nulla lypfi Deum in pracelío divinitatis folio vi evulget: eft(iquidem fingularis Dei glo- Íedentem , throno, : & Majeítate fublimem, ria ;. quód cüm fint tres perfone in unica Deitate , fecretum celetur , hinc S. Zeno 3 Angelis utrinque ftipatum;ac fenioribus cce- le(üs curiz procetibus , qui proni proprias "Veronenfis de zterna generatione , ait : Erat. Deeersa Ante omniamanens unus , €5 zdeym aternali- generat, |- Gap. 8, 4 pe- ei coronas offerebant, Cutm aperuifiet fi- ger ex femetipfo in femetipfum Dew fecreti UH gillum feptimum , factum efl filentium in «€- o , qua[fi smedia bora : aperuit przecelío in- fui folus con[cius : nimirum hac Dei . excel- fidens throno Deus figillum adftantibus An- fa gloria eft,quia cüm fit trinus in perfonis , quibus altiffima Dei fecreta innotefcant ; gclis , & fenioribus aulz cocleftis Proceri- bus, feu referavit abítrufa myfteria , reve- nulla tamenex divinis perfonis adhuc fecre- lavirque futurum ecclefiz (tatum, — Ubi au- tum aperit , quamvis tribus communicae tum ; tametí1 tribus divinis períonis ar- tem incepit Deus figillum aperire , Angelis flatim , ac fenioribus filentium injunxit nul- cana pandat, quz fecreta effe debent, siít- Sed cur tam arctum que proprterea fumme abíconfam , quod lo violandum indulto. impofuit Numen filentium Ange!is poft re- tribuseft notum perfonis: & quia inter ho- feratum figillum , quos mutos ettam prot- mines fecreta, qua tribus fünt nota, cela- ífus voluerit ? D. Yhomas tropologicé ex ta diu vix cuftodiri poffunt , ideo fingulari mente D. Gregorij fientzum , ibi fecretum s faudi Deo datur, quódfecretum tribus com- : Jn CJP :, vult intelligi , ait ipíe. Silentium fecun- municatum perfonis, adeó alté celetur , ut nulla ex tribus hominibus 5 vel Angelis ea "VMpecal, 4düm Be«tum Gregorzum. intellgitur. fecve- £m , led cur non íatis fuerat SS. Angelis , pandat arcana ,, que sjnimé aperienda funt, beatísque fenieribus noffe voluntatem Dei effe, ut my(teria, quae in apertione figilli, ei innotuerant , nemini referarent ? cur e- . &, II £iam filentium tam arctum ipfis indicitur ? Principum Confiliarij frnt fecreto. An Angeli , & Proceres illi cocleílis 'aulzein fufpicione erant concredita fibi fecreta evul* dorum tenacilmi , liugue coérceant 9, gandi? & qua ipfis revelavit Deus cateris ut fuum rità munus vluärimxmm T obeant. agcr'iendi ? - .QuadfiDeus ipfe fuis ab Angelis cavet , K£Z, ne evulgent , quae illisfpeciatim revelavit ; Uemadmodum regimni populorum Principes in terris à Deo adícifcun- illisque ferió injunxit, ne quidquam omni. Q nó loquantut , inde nos inftructos voluit, ac ; tur, ideo indigent Conüliarijs , qui fecreti fint tenaciffimi, quique cüm aliorum edocere, quàm difficile üt ob linguz lubri- citatem fecretum fidei noflre concreditum Principum Legatís colloquia vitent ; cüm pE inviolatum fervare, ni(i omni modo, mutóq; enim lubrica fit lingua ad cordis pandenda atcana , nmifi ibi confiliarius caveat facilé filentio lingua compefcatur ; eft enim bea- torum cautela noítra eruditio ; Cum vel Principis arcana etiam infperate evulgabit. coclites ip(i ubi primüm Numinis fecrecum Indigent Principes confiliarijs ,. qui fecreti fint tenaces, linguam audacem abhorreant, norunt figilli apertione (ibi notum, ftatim di- vina obmutefcunt juffione ; & pet fibi injun- ancipitem , & pracipitem caveant , pervica- ET &um filentium oris clauditur oftium , ne cem abigant, adulatoriam execrentur, ve- racemíeCtentur, & ab omniaureo, vel ar- Cl?t , quz:e in corde latent fecreta , inde egredi« antur. Quéd fi qux à creaturis fiunt , ac genteo vinculo liberam , ut rité Principi de« Íetvantur , in Numinis gloriam cedunt : ferviant, muntüsque obeant , fidelis confi- etiam hujusmodi taciturnitas ;' quá cordis lirij Probi Principis eft nil aggredi prz- cuftoditur. fecrerum , gloriam deprzedicat fertim urgentealiquo affectu , nifi Procerum Gloria Dei est cela- Prwerä.ä;. Dei, unde Salomon. fuorum auditis priüs fententijs , acconfiliis; re verbum. Scimus in facris litteris ver- idque cauíz cur Afuerus potentiffimus Rex bum paffim fumi ptore, feu myfterio; ait adeó iram , quà fe præfenferac inflammari igitur Salomon abfconfa mylteria celare , & co£rcuit , ut quamvis graviffime in Reginam Áecreta , feu facramenta, qua novit Deus, Vafthi excandefceret , jn eam tamen non [] nen referare , G/oria Dez e . nimitum in- priüs animadverterit , quàm confilia Pro- ? . cerum , quos accerferat , audiret. Iratwus Eflber, cap. - U ter pracipuas Dei laudes recenfendum * cüm enim fecreta Dei abícondere in hono. Rex, G nimio furore fuccenfua snterrogavie SApitihs 282 Diflertatio Xiil Sapientes , qui ex more Repto femper ei ade- timerent? eos exclufos voloit, qui proloqui rant , (5 eorum faciebat cuntla «on(ilio ; non auderent , qui metu aliquo in alterius fiientium leges , ac jura majorum. fententiam fe abripi finerent , & ijs favebat, Ímó non Afuerus tantüm , fed quod 13, quos etiam fovebat , qui candidé , liberé mirum videtur dictu , etiám Nabuchodo- animi fuifenfum aperirent, ac.omni loquee nofor turgiffimi Princepsfupercilij delibera- rentur libertate: & ipíe aliena percepturus turus circa bellum movendum,illud non 1n- confiliaomnes priusex animo elimiparecon. choavit , priüsquam Confiliarios omnes , fueverat perturbationes , Deum confulere, ducésque bellicos ea fuper re confultantes ac religioforum . aliorümque proborum pres 3;4420. cap. audiviffet, esexpofcere,tumaliotum audire corifilia, && Focavit omnes maajores uatu e2, omnésque duces , & bellatores fuos , &5 ba- quod pluribus confultiàs vifum erat , :ida- buit cum eu myfierium confili füi ,. dixítque gendum conftituebat ; ^ratus pleriimque fa- tiüs effe aliorum fequiconfilia , tametfi non» eogitationem (uam in.€o ejfe , ut omnem ter- z4m fuo fubjugarez jnperio. Coníultores nunquam evertus £allat ,quàm fno uniusad- hi tantüm receafentur , qui funt majores na hazrere judicio ; -hinc:.quoties :novi belli:fu- tu , G quos prudentia cana , fenüimque fa- fpicio increbueratad avertenda, quz poffent picnïia commendant, lNeque omnes in- pericula imminere , jubebat plura Senato* difcriminatim íenes afcifcuntur in Prineie rum collegia, quid fentirent edicere; : enie ximque hortabatur., ut id duntaxat.fuade- pum Coníliarios , fed ij duntsxat , quo* rum prudentia , & in rcbus agéadis ,. ac rent , quod tueri coram Deo poffent. 23 s« perveftigandis fagacitas Principem non la- Rurfus nifi fit Princeps ipfe tenaciffimus teret : hi enim fenes dicuntur, quos virtus fecreti cuftos, vix ad optatos fines fua pere commendat, & fapientia exornat : & ficut ducet coiifilia, : eft enim-taciturnitas tutiffi- non omnes àafciti fuére inconfilium, ita ne» mum negotij inftituendi , 'reique admini- ftrandz vinculum: hincajebat'Tobias. -Sa- TObiä IZ que omnes bellatores , cüm propemodum innumeri effentin totoexercitu; neque mo« eramentum -/Regis - abfaendere : bonum *eft.; riseít, quó Principes gregarios milites ad quia fi Principis fecreta, & arcana evulgen- Ui ineunda cenfilia rei bellicae accerfant ; neque tur, vixreipublicz falus fubfiftit, cüm haec in promiícua multitudine quidquam arcani , ionrató à firma rerum agendarum cuftodia & lecreti fervari poffet: eliguntur igitur ex pendeat ; ut meritó dici poffit , fecretorum ducibus , & bellatoribus peritiores , & qui evulgatorem 'Reipublice efle :proditorem. pre caeteris bellica commendantur virtute. Plura ceciderunt & regna , & exercitus , quia ljs myfterium confili fui Nabuchodonofor non ftetit lingua , qua fi fletiffet tenax fe- evulgavit , feufecretum , ac arcanum fui creti.; «ruentá clade .non :cecidiffent exer- pectoris , quod tegendumerat à confiliarijs : €itus , nequeeverfa regna corruiffent : imà fiquidem quod confultatut , arcaná eft obve- ex fecreti evulgatione non folüm cades ex- Jandum tacitutnitate; cümque Rex filentie ercituum (fuam traxere-originem., "verümm um , & taciturnitatem exigeret , reclé di- & privatarum 'familiarum excidia : :hinc citur habuiffe cum ipíis 44yfferium coufilz fui, apud Perfas moris fuit , -quó illi tantüm Íeu fecretum inviolabiliter fervandum ; 1js- ««onfiliorum áfcifcerentur focietati ., ^ quos que fides commendatur filentij , G mylle- taciturnitas , *& fidelitas commendarent . ! rium injungitur taciturnitatis, & ab ijsdem Regum arcana etiam cum vitae i^ Nulli dubium , quin fijentium anima "diícrimine firmiffimé cuftodirentur; :neque fit confilij, quod fuum, ut fortiatur finem, ullum :probrum linguà fecretorum evulga- neceísé eft , taciturnitate obfipgnetur, - Prin- trice :gravius cenfetur ob damnum ingens., cipisenim , vel Reipublicee confiliaevulgare; quod inde fequitur, —^ :Hinc cautum Prin: perinde e(t, ac Principem , vel Rempubli- cipibus , ne fuis.eos confilijsafcifcant, gui- cam prodere. Quia veró rarum admodum busaut metus , aut avaritiatacendorum ex« eít inter multos filentium fetvari; id reme- primit vocem, qui tenaciffimus:non ett fe- dij folet Principi fuppeditari , ut quid facien- €reti , procul à Principum «onfilijs -abi- dum fit , multi judicent , quid veró factu« gendus eft 5 quia ut fcité Curtius, KES pjb 4. Li- rus fit ipfe Princeps, vel pauci fciant, vel nul- magna ab eo fu(lineri non po[funt , cui ta. floriarum. li, imó tutiüs fi nulli ; adeó ut tam nefcire cere grave efl, imo Salomon ipfe Reges , quid facturus fit Princeps , — Confiliarios , & Principesinftruit , ne fua ijs fecreta con* Invirtut. quàm ícire oporteat, De Ferdinando fe- €redant, quiea firmiffimé non cuftodiunt, Auguf[t. cundo Cafare refert Vernulaeus , quód cum aitipfe. Ei,qui revelat my[leria.8 ambulat. Proverb.ae.- Gent .24inu» fí riaci lib. rem arcanam effe vellet , fingulosinfcijs alijs fraudulenter , & Ailatat labia fua nou com- fententiam Íuam fcripro mandare , & ad fe mifceark. * 2. f'üþo FD deferre jufferit, Inde fiebat, ut nemo quid- Neque Principibus tantüm proficuum —I(gc ^ quam evulgaret , quod fe folum à Cafare eftSalomonis documentum ; verüm & ipfis confultum arbitraretur, Eos Ferdinandus privatis hominibus, qui ad resfuas rite in: u fecundus Imperator fibiab intimioribus con- ftituendas, & fua negotia ad optatos per- filijs viros delegerat, qui non folitm invio- ducenda fines,qua in cordis receífu fecreta fo- lata taciturnitate tenaciffimi effent fecreti , vent alijsconcredere , haud debent juxta mo- verüm & qui Deum ampliüs , quàm ipfum nitum $, Hieronymi,: $6 4 tuis voluerit eifceri ïAppedtUSevu!gandifecreta coércendus, ne cun?a funeftet. 285 od mifteri amicitijs . & buuc videris prioris ami- minimé poteft , meritó excluditur hac à ei pandentem [ecreta bunc veluti perfidum Principum confilijs , cüm à feemina nemo * E A a B u A B i cave, / Multó magis cavendum eítà Princi* prudens fecretum poffit. fperare L non pes ne Íua arcana fecreta ijs fidat, qui lin- quód unà; eadémque fpongià fint indifcri- minatim feeminz omnes à confilijs Princi* guz pruritum neíciunt froeno taciturnitatis pum, & Reipublice adminiftratione obli- cohibere, neque ejus lubricitatem , ac evul. terande ; fed quia inftar nubium rariffimae gandi fecreta defiderium compefcere. Ne« mini , nifi it omni fufpicione vacuus, elt fint mulieres illze , qu& fibi concredita , & IG« cordis arcanum fidendum ; quia fi qua, aut ceptain proprio finu fecreta foras non effun» levis cffenía nata pofítea foerit , aut fpes ube» dant : ficut rariffimze funt nubes, qua fuas te- rioris lucri allexeric, quee antea mera fufpi- neant pluvias ; ita rariores dixeris mulieres cio fuit, fit fada proditio , hinc com: * non effundentes , que intus tenent comniiffa mendari fclec illud Metelli, aientis L AY: fibi fecreta? pectus faemineum cribrum di- eunica confliorum eneorum effet confciaz» xeris aqua oppletum , qoam tencre, ac o 2 Nemini detvatlam $n ignem mitierem affervare non valet ; qua enim in cor foemi- neum ingrediuntur fecreta, perinde, ac un- qua in cordis receffibus fervabat fecreta a- da cribró excepta flatim diffluunt , & fo- perire confueverat , cüm nec fibi ipfi fide- ret. Metellum fecutus Petrus Aragonius ras evulgantur. Et quamvis alie fint aliis ES fecretorum tenaciores , is eft beatis aíffoci dixiffe terctür : Gomburam antimam mean.s andusvir, cui ex millibus hac una obtige- : *Xs; Mnicam . i meorum gnaram confiliorumcs effe deprebendero : quia lemel , qufa(i iecre- rit. Muliebri fexui non tacenda , fed e- tum é cordis egreditur receffu , & per os vulganda committi duntaxat dcbent. " Netum eft illud Papyrii pratextati Ro« I9« foras evaporat, fuas illicó vires deperdit , fi auribus concredatur eorum , qui fraeno ta- mani apud Matrem tam filentiom , quàm. ?n ^T5bi& XZ- citurnitatis l.inguæ: non didicerunt lubricitae lepidum , ac feftivum mendacium , quo tem co&rcere. SSenatus fecreta tegerentur ; cüm enim ur- la E7 Quód fi fecretum , quod per os foras geretur à matre , ut vellet ipfi aperire , " egreditur, plurium pulfaverit aures , non quidpam decretum fuerit in fenatu , ille r illud credas amplius fecretum 5 à fua fiqui- ne Ícnaiui effet infidus , nec matri protet- " dem jam defecit natura , & in plures per- vus fub inviolabilis filentij facramento , tan* lh tranfiens ad reliquos facili paffu perveniet ; dem dixit de duobus maritis habendis ab ld 3 e R EH at & przíertim ;; (j mulieri concredatur at- *€adem fomina fuifle aliquid ftatutum Q» canum , tametfi oxor fit ; quia hilentium cámque mulier concreditum fibi à filio ac- la ab uxore , qui fperat , fcxum ab ea foc. cepiffet arcanum , aliam fibi in amicicia M devinctlam foeminam accerfivit , cui fan- mineum excutere fruftra nititur : & faci- * liàs mulierfexurn exuer , quàm filentium , Qé fenatüs fecretum communicavit : & . & taciturnitatem fit fervatura ? jdeóque hzc alteri,adeó ut quó fancliüs committe. I retur fecretum alteri foeminac,haec eó ciratiüs (e graviter in omnem videntur prudentiam 9r I iv cX ui tacenda con- alteri communicaret , ut brevi tempore fe- peccare , qui foemineo í "] credunt, non enim fecreri legibus videntut cretum toti innotuerit urbi , non absque E fosminze teneri , cenfentürque propterea Papyrij laude , qui fimul , & matri fatisfe* €it, & fenatui fidem fervavit, It legibus omnibus exíolutz. —Quód fi mu- i lieri dixeris arcanum effe , ex quo Reipub- Non ftultitiam tantüm, fed & pär« 26. d* Jicz.falus dependet , millies jurejurando fidiam fuam prodit, qui Reipublice arca- na continere neícit, S-g Ípendebit , Íe nil dicturam , fed cüm pri- Hinc JEgypi; hac in müm rei fecretum innotuerit , perinde ac re feveri adeó fuerunt , ut lege fancirum nl« parturientis correpta doloribus , illicó ad fuerit, ijs, linguam abícindere, qui Rei- ]ui- v amicam currit , aliásque (bi familiares , publice arcana detexiflent ; — fiquidem fe^ -eretorum promulgator regni habetur pro- l nec quieícit, donecin lucem edat , quodfi- bi füubinviolabilis taciturnitatis lacramento ditor. Imó Romani cruce, vel rogo hoc jbi* fs 1j 4 V fuerat concreditum : quó enim fecretiora piaculi genus mul&tárunt 5 tametfi fuper- vacanea videri potuerit hec lex apud eos , 44 j funt , que taciturnitati committuntur mue lieris, hec ardentiori defiderio femper . quorum curiam inviolabile femper claude- geS j fluat , eadem íibi familiaribus evulgandi. ret filentium , neque unquam deprehen- cof* fum fuerit, fuiffe extra curiam evulgatum, pnty Vulgari aliquid , qui vult , mulieri com- mittat, quód fi fan&té ei concredat , cito quod tam multorum auribus fuerat i curia jlit p commifíum. ipfa evulgat ; & quó fanctius, €ó citatiüs; Pra ca&teris fertur enituiffe (ili» neque proprie parcer famz , neque come in bac religiofa fecreti cuftodia Pompejums qui cum legationis cfücio fungeretur à muni cum marito thoro, 18, Idque caufz , cur à regnorum , ac re- Gentio Rege interceptus , ut refert Va* Ljb 3. €a$ ipfis 3. rum publicaram negoti|s , ac intimioribus lerius , & fenatus confilia prodere jubere- em tur, ardenti lucernz digitum admovit cre« Principum arcanis, ut plurimüm foeminz w excludantur , quia cürn hujusmodi confilia mandum: quá patientiáà Rege fpem,& de- ao (ecretum expoltulent,quod à muliere exigi fiderium tormentis quidquam ex fe cogno-. mo* s Verani de «Affeéitbus Tom. 1, fcendi hæ.rit i m 284 Differtato XIIL - ? fce;udi excuffit , &ambïex;dæapud popülum quod intus fervabatue i2 eorde fecrettim ï i(Romanum amticitiz cupiditatem magnam exteriüs per os cgreditur ; fuis dellituitur ingeneravit, Eft enim virtus, fidelitatis , viribus, & in plures diffufum penitus enerva» tur, praíertim in tenaciffima fecretorum cufto- Concredit militiz prafectus amico : dia , adeó commendabilis , ut vel ab ipfis rem omnino tacendam; concredit hicthori hofüibus nitentibus evulgationem extor- fociz , & hzcalteri , fítque vulgatum omni- Rldez ^ m P. A EEE M Ét MEUR E quere fecretorum laudibus excipiatur. bus , quod uni duntaxat fuerat fan&é con. Ab 20» Cüm veró Regibus , & Principibus'plu. creditum , & quod amicis duntaxat com- - — res fint à confilijs , cavendum eít, vel ma- miffum fuerat, mox euro ocyus etiam ad ximé , ne illi confcij fiant arcanorum , qui hofles evolat , qui fibi optimé confulun: , inftar dolij in plurimas rimas fatifcentes, ea, fallintque adveríariórum conatus qui infunduntur , non valent continere. rümque haud absque cruenta czde 9 Meritó Rex Syrie moleftiffimé tulit, quód Hinc prudenter Tarquinits fecretum füa hofiibus confilia patuerint , prafer. tim, cüm nullius confiliarij vitio id conti- äüqu od filio concreditutusminimé evulgan« 'dum, àon internuntio ufusfuit, nec cala- gerit , fed Deo Elifeo Vati rem patefaciente, "EL u A u - "ax— .. Uiba o ^ umam AXW; BRec em lateret , exiftimabat: mo , imo me H |ue ullo verbo , :quod poffet tamen , cüm id a. ' Convocatis ab adftantibus audiri., fed folis fignis, quae 4« Rege m omniafua hoftibus prodita, ceteris minimé innotefcerent , .in hortum $, ferois fua ait: quare mon indicAflis mibi, filium duxit , & coram ipfo bacillo papa- quis proditor smei [it apud. Regem Ifradl, di- xít unus fervorum ejus , nequaquam. Do- verum capita demeffuit , quo figno intel- lexit filius , amputanda effe Magnatum ca- smine miRex , fed Elifeus Propbeta , qui pita; ut definerent infidias ftruere, efl in lfraül, iudicat omuia werba , 'qua- eunque locutus fueris in conclavituo: Mu- Quanti fit monienti hzec 'tenaciffima 2$« fecteti cuftodia fortiter etiam edocuit Pom- nus igitur Confiliarij eft. fzcreta Principis 19 "U du u - pejus , ut pauló ante innui , dum creman« L: tenaciffimé cuftodire , G potiüs tormenta quazque fubire, quàm crimen incurrere pro- dum lucernz digitum fortiter przebuit , 'fi- - ditionis. mülque Gentio Kegi fpem excuffit toleratis PT Secretorum in re bellica tenaciffimus tormentis confilia , '& arcana'extorquendi Senatüs. cuftos noftris temporibus fuit nunquam fa. Simile fortitudinis documentum tis commendatus virtute bellica , & Martia exhibuit Zeno Philofophus , qui cum à fortitudine Maximilianós Emanuel Bavarize lyranno torqueretur , "vt fecreta aperio Dux, & EleCtor S, R. I, tum Cafaris in ret, aurem illius morfu corripuit , nec an« - Hungaria , tum Caroli Il, Regis Hifpa- te dimifit , quam & ipfe vita ; & ille au- niarum in Belgio exercituum fupremus du- re privaretur, Simile, imó & fortius de. Cor , tam enim tenax concreditorum fibi. N dit Anaxarchus exemplum 5 'qui ne pro. fuit confiliorum , ut anteà animam cum deret , qua ipfi fecreta , ac tacenda com« Zenone , G Anaxarcho ,quàm concredita fibi miffa fuerant ,. "dentibus abfciffam lin uam iNe- in Nicrocreontem. Cypriorum Tyrannum 4t DL . confilia poffent alij ab ipfo eruere, mo ab hoc Principe filenda audivit , ne- expuit, Neque fuppárem ei dicas 'Theodo- i que poffe audire fperavit ; & hac fida ta. rum , quem nulla Hieronymi Tyranni ver- citurnitate ; Turcarum copias pluries in bera, necfidiculz , nec laminz ad prodenda Hungaria fregit ; pluriesfugavit, & pro- fecreta fibi concredita pertrahere valuerunt, mebo— " 4 pugnacula expugnatu difficiliora ad dedi- Hanc mafculam virtutem fecreti «cufto- tionem co&git scümque effet tàm magnus diendi commendavit etiam Lampridius in —— MA o aud filentio ; major , illuítriórque factus eit Alexandro $evero , 'de quo ait, iNunquam fecreta ulli evulgáffe bellorum : ;nil boni Lt rerum geftarum fortitudine , & tot par- tarum victoriarum glorià celebrior , cüm- ab hac poteft evulgatione fparati ; quia ut que tam validé linguz didiciffet fuze im- vulgh dicitur: "malem ovum , malus perare quoad ea , qua ad rem bellicam vi- coruus , 'eft hzc evulgatio tacendorum - fa funt pertinuiffe , non mirum , fi omni vum illud , dequo nonnifi excidia , & virtute bellica per Hungariam , Germa- malorum feries erumpünt ; éflque unum niam, Italiam ; & Belgium fuis profuerit ex ijs ovis peffimis, de quibüs lfaias ait : * L exercitibus, quos nonnifi ad victorias vifus Conceperunt laborem . & pepererunt dni- Caf, 59'., eít erudiviffe, Sit five in ca(lris exercitus guz'mte'm » ove aldum vuperunt , 32 ductor ; five in aula à confilijs Principum £elas avrauta texuerunt * qui comederit de.» Admini(ler fidiffimus fecretorum cufítos * a frxey o w o . Jb KE 2 pspp Á $he^ * 'Uis C0TUm » worietur, & quod confotum » eflerumpet in vegulum-alfpidis ovü,ut refere nititur hac taciturnitate Reïipublicæ falus', . Regnorámque incolumitas L prodere in Bartholomzus Anglicus , excludit rubetam, Dv rerup, caítris fecreta , perinde eft, ac rem belli- eft autem rubeta ranz genus venenofü in fice proprzez. Lib, cam perdere ; plura ftarent etiamnum reg* &o femper vivens , G à rubis nomen trahens , !9« €4?- 78. na,fiftare, & lingua didiciffet , & cala- in quibus plerümque viclitat, ut enim ait RORU t MPRAET U- CA 0 mus filuiffet. Prodit lingua Reges , & Plinius/ib, 32. cap, y. Sunt ex rubetis, qua. Íc ipfam etiam perdit, Cüm primü m in vepribus tantüm vivunt , & ob id rg. bertarum P Appetitus ?:vulgandi fecreta co&rcähduä, ne cuncta funeftet, 287 betarum trahuut nomenclaturam. Cume ratent, digni fuerunt , qilibus ceterae provincie per totum própemodum orbem que rubetz fomento ovi difrumpitur cru- fla, emergit inde regulus , afpide , & ru- longé, latéque diffuffum paruiffent. — |Ne- mo fuit , quià Patribus illis confcriptis. betà venenofior, qui vel folo fpargit in« tuitu venena , quibus adítantes inficit , ac arcana excuteret confilia , tametfi vi , & aftu folerter adniteretur ; nemo ab ullo interimit ; verüm primum , quod à regue LJ lo interimitur , tubeta eft mater, eorum filenda audivit ? nemo fperavit ul« lum audire fecreti tacendi verbum : no- 24» Quid ni tacenda quisquis alteri come mittit, is alteri ovum fupponit afpidis , cui verant enim Patres illi conícripti proba incubet , & quamvis per modicum tempus confilia in feceffu.duntaxat filentij foveri , & fecretum fibi concreditum , veluti ovum fi- per evulgationem ob opetis difficultates de« 7 p lentio foveat ; attamen ftimulante linguz ficete. 2.6. pruritu , ejüsque infligante lubricitate , Magná opera nonnifi filentij beneficio 4, quod diu foverat ovum , feu filentio fecre» feliciter inchoantur , laudabiliter promo- tum 5 tandem imprudenti garrulitate ex- ventur, & gloriosé perficiuntur: cüm & apfum mundi opificium divini fecreti con- cludit, & hinc exoritur regulus , qui ple- rumque ipfos genitores , .auctorem , .& filio fuerit folidatum : fiquidem in effor- fautorem interimit, Concredit militiz xmando hujus mundialis machinz aufpi- dux amico rem ommnino tacendam , hic €io , nulla evocati fermonis fit mentio , fan&é alteri, fibi amicitize vinculo deviné&to ficut deinceps in ipfa hominis formatione evulgat ; G hic alteri , ^ donec in hoftium aulla Numinis Conditoris audita eft vox , etiam caílra penetret non (ine ingenti de- ficut in rebus cxteris condendis pramitti- trimento evuleantium fecreta , qui ideo Nullus Angelus , nullus hominum T plerámque cruenta clade cadunt , quia eo* hactenus creatus adeít 5 fed dum inanitate - Ideóque fumma fua cunéla filentium occuparet , & íua ta- zumlingue non fteterat, circumípe&tione opus eft, quidnam arca- citurnitate omnia impleret , Sapientiffi- mus artifex Deus colum , & terram ino- ni, & cujusnam id auribus concredatur , pinatà cunclis operatione efformavit , & hm ex evulgatione fecreti ingentia foleant dammna oriti, quidem quo tempore ante initium teme poris ei collibuerit : z princ "p ; 'Dio CYCAULL Genefa . Deut celum , G terram s. terra autem erat S. Ilf. inani , €6 vacuas, € tenchre erant : fu- 22!2 pfurientem Jz'izgzmm COTIDe- per faciem abyfi , 65 firitus DEI feres féere nequiz ,. potis non eff Reipublica 6atur fuper aguas : nimirum novas effor- imaturus creaturas , . videbatur hzrere ate moderari , nec magni momenti nego- tonita illo fub initio tenella orbis admies tia ad optatos fines - rotio , cum ante otdinis agnitionem fuam perdu;ere, fortitus mundus fuerit de divino Opifice fubftantiam , cüm adhuc nullus fciret, quor 2$ Erperam regimini cterotum , & pre» [ertim exercituum preficitur , qui moderamine rotandus effet immenfus pro- P linguz non didicit pruritum coércere , pemodum ccli globus , qualémque finem ac appetitum compeícere evulgandi tacen- diei futurum exciperet tempus , cüm nec da: res maónas , feccapit, nec fuftines fol perfuos ortus , & occafusdierum , no- re valet , cui tacere onus videtur intolera« &tiümque inveheret difcrimina : attamen im bile , nimiümque grave ; magoa enim con- enaícentis mundi ambiguitate , quà quavis filia (icut. taciturnitate. foventut , ; adole» excuffa confufione per fuos ordines res fe- Ícunt, G valent; ita evulgatione vires de* cernerentur diftin&tze ,^ id 6 divini opificis arcano prodijt confilio. Verbo | Dominui perdunt , languefcunt, & deficiunt, — Qui prurientis linguz impetum neícit com- eali firmati faut , & [piritue orie eju om- us virtué £oYum. peícere , difficulter hoftium valebit impe» Ordinatione ejus pf Eius coetcere, Eatenus Romana Respub- verat dies , ut ait Pfaltes, lica fuis aucta incrementis in vaftiffümum Potuiffet füpremi artificis manus to« 27. tam mundi molitionem uno momento abs l exctevit imperiam ; quia arcana confilia Patrum confcriptorum per plura fxcula folvere , nifi ex arcano fuo confilio placuif- fet parem potentize fapientiam in rebus cere ;Cap. 9 nemo ex Senatoribus auditus eíl evul. ] giffe , adeà ut nec unus videretur audi- to dierum intervallo digerendis , atque ! ornandis demonílrare ; | viffe , quod multorum auribus concredi- hinc prima die tum fuerat : GL in eo pre cteris Roma- € nihilo celam empyreum à fplendoris , ! a enituit fortitudo , quod nullus tacitut. lucisque copia fuam trahens nomenclatioe -mitatem tutiffimum rerum adminiítranda- nem in auguftiffimam divinitatis fedem , | DWW. rum vinculum laedere aufus fuerit ; pto- futurómque domicilium beatorum «ón- ' Pml;mt,ll , didit: & cum fulgentiffima illa fede con» 19 Mf'7s' inde omnes imperio ideo digni , quia fibi , & lingux imperare optime didice- ditze itidem fuére innumerze mentiuzn. my- rant., cámque fibi tam laudabiliter, impes riades , quas Qngelog Qifimus corporis i x ER R €X« Verani de Affetbibus Tom. k | 286 E | -'Difï*ertatïo XIII.' | LÀ LÀ , - expertes concretione qurin' & '& nihilo Ilmem prodeuntis infautiam , 4uanto bos terra, GL aqua prodiére, quainunumcome norum fecreto ordius es , tanta potentia mifte globum mutuo complexu 1e fovent. stf - has viriute folid4fii : quai Numinis operan- f . Sequenti die , quem lux illa rudis, & imbe- tis fecretum harmonicum ex contrarijs ä ; €illis ei fimilis , quae abeunte noécte per di- naturis effecerit , ac confolidaverit re- luculum inílat , illuftravit ; orbes cole- rum concentum ; ait enim Ennodius De: j Ífles , quos facer hiftoricus firmamentum us mundialis opificij attifex , & redtor: ! vocat; é fuo non effe evocantur , jubentüte quanto bonorum fuorum fecreto orditus ef , XBciis nf que exiftere medio interítitio fufpenfi aquas f tanta potentie wirtute folidavit , quafi inter fuperiores ,. qua chriftallinz dicun- divinz potentize parum fuiífet fuum velle, tur , & inferiores elementales, Inde duo quo emhia ex nihilo traduxit , ut effent , EY h die Lal ( etiam alia primigenia; corpora /aér fcilicet ac exiflerent 5 ni(i & confilium divinz ii .exaqua, G ignis ex aére nafcuntur 5 :eo -— — providentie accerfiviífet ; jüsque :bene- ordine, ut ignis czteris altius avolet, fub- ficio cun&ta ordináffet., résque omnes in limiorémque occupet fedem ; cui aér fpi- fua fubílantia ., & «operatione .confoli- rabilis proxime fuccedit , & terra aquis dátfet, Sed qua meceffitas urfit , «ut in circumfufa mediam mundi fedem occupet, fecreto rerum opifex Deus mundi :pone- Die tertio fublatà aquarum , & telluris con- ret primordia ? An non ad id fucficiens fufione , in fpeciem ingentis orbis glo- erat omnipotentia , qua omnia pote(t , .om- merata coepit exaquis terra emergere , ut nésque fuperat difficultates ? "Tametfi (ola & aqua in avetnas recedere , maria, flu* fuffeciffet-omnipotentia ; :ad noítram ta- mina , flagna, ac paludes ; lacüsque re- men eruditionem in fecreto bonorum fuo- plere fpatijs à terra. difcretis. Qauartum rum jacere maluit mundi primordia, quae diem lumina cocleítia illuftrárunt , fol fci- Weemee Más-e "-s Go ÉQb "- — .z é— Y Wa PU potentize virtute «cotifolidaret. Appofité licet, & lunaj ille diei pater, hac noctis dixit Ennodius , quód mundi opificium . d illuftris lampas , ac reliqua fydera , coelo- quod Deus íua condidit. 'omnipotentia . rum amplitudines , psrinde ac gemmze gubernat providentia., «quanto bonorum.s illuftrantia , vel rofarum ínflar jugiter coe« . fuorum feereto orditus eft , tanta potentie lefti vernantia in horto - & hinc alterna virtute. folidavit : voluit Sapientiffimus dierum , nocliumque difcrimina , -hinc mundi opifex celum , tertam , & reliqua quadripartita anni tempora , tempeflatüms L —— hen « EE OE €elementa ante folis , Juneque creationem , que prognoftica figna. Quintus dies pi- fuum fumpfiffe aufpicinm , ut tenebris ob» Ícibus maris. & volucribus terrz natalis volverentur , nullo adhuc homine exi- obtigit , quorum utrumque genus fuam Óflente , ut de fecreto confilij fui nemin£ ex aqua foecunditate traxit originem. evulgato mundi prodirent 'exordia ; dig- d . Sexto die cztera condidit animalia , pro: na propterea , qua divinz potentie fir* duxítque jumenta , reptilia , & beflias ,. Dá p marentur virtute , ac folidiüs flabili. ut etiam ex humo homo effictus eft , cui : mlimc, rentur , eó quia de fecreto divini confilij immortalem juxta fuam imaginem ccle« prodierint , .4uanto bonorum fuorum fe- d — 1^—— g — — - ftis opifex animam infpiravit intelligendi , «reto orditus es , tanta potentie virtute.s appetendi, cum ratione reminifcendi , fa- felidsfli , ad noftram fcilicet eruditionem, cultate praeditam, Et hz inconcuffe funt ut inde inftrueremur , ea firmum , ac fe- creaturarum operationes, quasdivinz pro- licem fortiri exitum , qua de fecreto pro- videntie confilium per certos perenniter o« deunt maturi confilij, perandi calles deftinavit: E(t fecretum terum agendarum ani- 92. 20e Sed undénam tam rata, támque con. ma , & negotiorum fulcrum , quo fi de. flans concors operationum difcordia ? un- flituantur , quz inftituuntur negotia, vi« de contrarie inter fe naturae ita cooptan- res deperdunt , G corruunt, 'Unde in id, fï tur , ut concordem , aàc inviolabilem te. vel maximé vir. prudens, ac Principis Ad- i neant harmoniam , nec iguis frigido , nec minifler debet incumbere fludij , ut fe- ficcum humido , cui immixtum eít , re. creta fibi commifífa confilia fan&é cufto. fiflat ? fed omnia quamvis contraria mu- diat , prefertim fi agatur de re magni tuo copulentur complexu , & unumqua(i momenti, Lin ua lubricitatem , qui «orpus abfolvant ?. unde in diffimilibus , non coércet, in f cb us magnis agendis mi- contrarifsque naturis tam mirificus ex ijs- nimé idoneus habetur ; imó neque ut'vir dem exurgit ordo , ac concors conflatur prudens , magna enim levitas in eo fe pro» harmonia ; quà pugnantia ,. & contraria dit homine ; qui à linguz fe finit pruritu ex ipía natura in unum coalefcunt ? Certé hac mira difcors concordia nonnifíi arca- abripi ; nilque fecreti potis eft agere , fed audita ; |& tacenda obvijs quibusque fta- num aliquod Numinis fecretum videtur tim evulgat, — Quis non dicat , luforem im« prodere ; arguté Ennodius Deum allo- peritum effe eum , cui , cum fors faveat , quens ait, Dignum eff , ut inter exordia.a Didl 5 pidas fuas alijs oftendit chartas ? Qua- dignitatis tibi. principiorum. Domino fup- tuor duntaxat folent recenferi , qua ut T pliemus , — qui mundi ipfus in. uoVAma gügö dicitur abícondi pequeünt , palma in ChVOa L] | Appetitus evulgandi fecreta coércendus;ne cuncta funeftet, 287 «livo, ftramenin calceo, fufus in facco, & yalitiosd tranfeunt , quà ab illie proditionss ] arcantümin facuo ; hinc propriam videntur gratiá bonores , & prasmia fe adepturos fpe- fatuitatem prodere; qui arcana fihi concredi- r4nt: cüm homines lucro potiffimüm in- t; flatim evulgant propriz indulgentes lin- hient, & paícantur fructibus lautioris fore gue, que & garrulitaus ftudiofa, .& filen» tune , fi que iisdem .concreduntut arcana ^ i i tii impatiens , quodam fe finit folicitari pru- onfilia, & fecreta tninimé evulganda;illicó ritu ad id ftatim prodendum; quod commit- ad eosconfugiunt, quibus .aliquo magno titur fecretiüs, & concreditur facratius, pretio fe pofle ea divendere , .quze fibicone 30. Viri prudentes gnati quanti fit momen- &redita fuerunt, atbitrantur, «3& i atcana confilia in intimioti:cordis teceffu Hujus veritatis confcius Aod flrenutís cuftodire; filentii., fecretique femper fuére i "Hebrzorum Dux,grande :aliquod aggreífu- tenaciffimi, utCecilius Metellus 5 .hic enim 'tus facinus, nulli adaperuit, fed in intimiori -«cordis receffu fecretum fovit , veritus ne fi zeferente Plutatéhozm aepopbteg, cuidam tri- bunorum toganti, quid in hofles moliretur. & proprio egrederetur ore, illicó fuas deper- Reíponditz 4e:eommea fi. tunica effet confcia :deret vires , ac evanefcerer; íciebat :fiqui- detratlas dnjicerem :in iguem , noluit vir «dem imbecilliorem femper fidem effe, ad os prudens, quidanimo moliretur ulli prodere; filentio fignandum., quàm ambitionem ad :weritus ne fi facratiori alteriusfidei id com- fillud :4dem oftenfis premiis aperiendum, mififfet, vividiüsevulgandi ingeneráffet ftu- iPoftquam enim Eglonem adiviffet , fecum dium.; sc deliderium 1nflammáffet. Seleucus «delata muneta obtuliffet, fociis Galgala di- itidem exercitus fui fugatis ; fractísque acie- amiffis omnibus , .ad Regem revertitur , cui bus in rafticanam quandam fe cafam recepit; teflatur fecretum ; verbum;fe habere, :ejus anem , G aquamcüm à ville colono poítu- -duntaxat auribus committendum : Rerver-- gudicecapig, láffet, & is benigné ac perurbané Regem ex- f de Galgalis ubi-erant idola , .dixit ad Re« £epiffer, quia tamen é malé pugnatà pugna il- gem ? verbum fecretum babeo ad te 0 Rexz luc fe contulerat, diffimulavit rufticus quaíi nimirum fecretum dixit verbum , .eó quia ignoráffer eum Regem effe , quem tamen ex : nemini ha&tenus fuerat. concreditum, «cüm facie optimà novetat ; .ciimque lingua prue & focios dimi(iffet , ne quid effet Regi loca- gitufe excitari fentiret ad falutandum | pro- turus , potuiffent fufpicari , ut verbum effet ;g prio nemine Regem , quia imperare fibi fi- omaino fecretum: & quamvis occidendi ty-. Jlentium non valuit, & : difcedentem mox 'rannum ardentiori .zeftuaret defiderio , ma- Regem falutavit nomine proprio , praematu- luit tamen fecred confilii differre executio- xam fibi accivit mortem, um nolilet Rex.é mnem, quàm(íuis fociis ; 'vel minimam fufpi« «caítris fugiens ab ullo cognofci: fi lingue cionis umbramingenerare 5 veritusme etiam 4 lubricitatem co&rcuiflet , .(ibique filentium :amiciffimi fibi, (i.aliquid fuiffent fecreti fübe ámperáílet, minime celerrimam illam incur- 'odorati ad Eglonem ád ftatim detuliffent .5 JLib.de gar. riffetmortem. . /Séaeuiffet tunc. ( ait Plu- 'fpe illecti ingentis premii., :utnotat Abu- gulitate, tarchus referens hanc Seleuci fugam ) & a- lenfis inquiens: :J?zwit indicare boc od dQuaff.-ro 3n diquautifper fibi temperafJets vebus floreuti- Alicui , quia fortàut effot acceptus Regi E« 3udi«. us Regis bujus magna opes fuevunt , pramta glon uuntiaret ei quisquam quid difpofuiffet profectà filentj , quàm :bolitalitatie vetulif- Agere coutra eum od : - ex quo feguebatar fet majora. Caterum . babuit -3mpotentie periculum omnium Ifraslitarum , ad quod a- ecca[ionem, [pem s comitatem. Cum enim vertendum . noluit cuiquam .aperire , -quod fortaffis (per&fietruflicus fore, ut Regis no- propo(uerat : tametfi Aod rem effetaggreffu. d titia ei utilis effet., linguze pruritum com^ rus plenam difficultatibus, ' ac periculis cir- pefcere nequivit freeno filentii; & ab eadem «umfeptam, plus tamen timuitlinguz lu- liagua, à qua lucrum fperavit, excidium Ibricitatem, & ambitiofz garrulitatis pruri- Arecepic-. tum, quàm medias interhoftium aciesdiffi- àt- Eft lingua :malorum omnium officinà «illimumopus aggredi. Et nifi Aod arca- f füze permittatur garrulitati indulgere, Vi. qaum., quod mente volvebat fecretum in in- dentur neício quo xítro hominesimpelli ad timicri duntaxat Íui cordis receílu condi- fecreta evulganda , & tacenda obviis enun- iffet;Hebrzorum faluti minimé profuitfztz tianda: neíciunt tacere, nec valent lingua quia femel quód mentis fecretum per os e- * —— — - Jubricitatem compefcere, przfertim fi de lo- greditur, ftatimn per plures diffunditur au- quacitate, & garrulitate aliquod affuturum res, & etiam eorum, qui lücroinhiantes fpe fibi praemium prafumere liceat. Idque cau- pramiiad eos illicó deferunt, àquibus f& : fz, cur (lrenui Duces, ac prudentiores exer- proemium delaturos effe arbitrantur, «ituum Prefecli altiffimo filentio,qua agen- Nulli tametfi amicitiá nobis devinc&to; 35 da funt obtegunt ; ne quz intus animo mo- funt magni momenti committenda fecreta, liuntur , exteriüs evulgata vires deperdant, quia heecvel ambitionis confilio ; vel linguz faóque felici de(tituantur exitu, hinc aiebat lubricitate, vel innatz garruliratis ingenio Onofander; Demens, ac vanus illeof! ; qui ftatim evulgantür, & evulgata impediuntur z priusquam . neceffe . fit , negociorum. arcana amicis garrulis nunquam concredenda íunt, cum multitudine communicat, nam. tunc que magni momenti cenfentur effe fecreta, -^ - " -- precipui temporás [ielerati quidam ad boftes hos enim locutuleios, && garrulos pregnanti Nn3 Tulieri j 288 Diflertatio ,Xm. | ; n f d Xeclef, c19. mulieri appofité confert Siracides inquiens: artifex conceffit; & tarialetis háflls d inve? hendam confufionem non é rabidis Panthes gt 4 facie verbi partuvit fatuu , quiaficut mu- -Jier partui proxima dolet, ingemifcit , lu- ris, nec ferocientibus leonibus exacutos mues fneis 410 &atürque cum partu , nec quiefcit, . donec tuatur ungues , fed ferpentinam duntaxat eum inlucem edat ; ita qui linguá funt gar- contentus eft linguam induere , tatus banc ydi ruli, & filentii impatientes ,. f1 ipfis fandté unam fuffiere. ad cuncta humanz | gloriae iug concredatur fecretum aliquod, videntur fta- fundamenta in primis parentibus everten« Eurt timlingue pruritu torqueri, dolere, & lu- da: ferpens enim five circumvolutus atbo- t &ari; nec quiefcunt, donecper os, quodin ris ramis, aut trunco infidens , five fubter J proprio corde fufceperant fecretum ,. foras atborem in caudam, aut pedes erectus tan- zum evomant ; & ifli prasgnantibus pares mulie- quam hominem homo; & fororem foror al« Jiy Ut ribus, que auribus perceperunt, & in corde loquitur, & mira fermonis illecebra pri- 10 conceperunt fecreta, ítimulante linguze prue m2 foeminz benevolentiam captat,virüsque P Apof fitu, non quie&:um, donec in lucem edant. pefliferz cupiditatis excellendi fupra huma« Præi Imó canibus; felibásque fimiles dice- num faftigium per linguam infpirat, dulce- g,a 34 bl impt res; fi enim aliquid horum animantium il- dine lautioris libertatisimmixtum , &fimul biil ligetur cauda , diflorquentur ftatim , ac in guítum pomi vetiti perfuadet;ac totum hu« rum varios gyros volvuntur, donec caudz alli« d 1 manum genus fimul evertit, . gatum excutiant; hinc curtunt, faliunt, fu- .gc, lV' runt, neque ullo coafiftunt loco , donec cau- niof de pruritum depulerint. Quod harum a- Adeo inoleverant non coertzita la, dite nimantium obtingitcaude ; hoc idem gar- f i ^ at rientis experitur lingua, fi enim fecretum a- ua vitia, ut disdem corrigendis divi- nus Spiritus muluplices difpertitus in linguas fta U liquod ei alligetur , fentit flatim fe impetu dem ammeas interram defcenderit, edotlus ferri ad eloquendum 5 & quó fuerat illi fe- tT cretiüs aliquid commiflum; có citatius pru- eus bomines meliorem loquendi - modum. rit foraseffundere; & quod deterius, fecre- [vt L ta fibi concredita non folüm gef(tit fua libi- Ertullianus fibi gratulatur exemptum Lib. JQ 'pmf hl dine, ac pruritu obviis evulgare , verüm feiffe lingua noffra venenum,quia cum T e??f.CüP-äo Autm & ea miícere , que füfpicatur; & alia que Chriftus mortem fua nece viciffet, um fibi fingit, GLinde fi mufcam per aures hau« nondum noflra felicitas cumulatiore re« fow fit,clephantum per cs parturit: & hi infide- fplenduiffet fortuna; nifi divinus fpiritus litatis redarguuntur notá, &nemoelt, qui ECL flammá coelefti linguas demififfet é coclo plu- d.l; l fe, & fuavelit ampliüs eis concredere , quia vias, quibus noflras purgaret linguas, & lia Ecclef. &,17. ut ait Siracides ;. Qwi denudat arcana ami- omneab iisdem venenum abigeret : Fa&us ci fídem perdit ,. &8 non invenit amicum ad eff vepentà de celo fonus tanquam advenien- qu du animum [uum : hinclinguagarrula plerum- t [piritus vebementis, & replevit totam do- J que eít etiam odii artifex , malevolentize um , ubierant fedentes, && apparuerunt illi offiina, alienz glorieinfufcatio , honoris difperta lingue tauquam ignis , quia pro. g tiqu evenuílatio,famz venenum. prium eft ignis obvia queque abfumiere, ve« 3j* Quamvis lingua , fi fida fuerit opti- nena exficcare, & quz malignas contraxére füli Ts mum fit in humano corpore inftrumentum, qualitates expurgare; & id fuit felicitatis no« t cujus beneficio animi fenfa aliis coramuni- ftrz complementum , quód linguz coelefti camus, &que vulganda fünt aperimus: fi imbutz igne noftras ab omni veneno,omní« fuu tamen fuz indulferit lubricitati, ac proprio que fatuitate lubricas expurgarent linguas, i Cüm Ecclefiía effet in terris conftruenda; fu- lmgt permiferit fe pruritu abripi;peffimurm eft hu- mani corporis membrum; idque caufz cur premus rerum molitor , ac fapientiffimug. UT Pittacus ; cui Rex /Egypti viclimam mife- architectus Deus, ficut. olim plurium con- lmgm rat, à qua optimam íimul, & peffimam fufione linguarum infanos Gigantum aufus, em carnis partem auferret, linguam przíciderit, ac tumida con(ilia in Babylonicee turris zedi« EXcU edo quam victimam mittenti reddidit, indica- ficatione diffipaverat; moliturus mox non turus, linguam optimum fimul, & peffimum jam turrim , fed interris Ecclefiam Catholi- dor: Libde garz eífe inftrumentum, ut tefert Plutarchus in- cam eminentià virtutum fyderibus equan« q l tie vulit. quiens : Pittacus cum vitlimam;ei Rex Agye dam, linguarum quoque invehit diverfita- priorum mififfet, pracepiffetque,ut optimam &$ tem, quà plurium nationum linguz, & gen- quo tium idiomata ia unum coirent fidelium coe« gelfimam carnem . auferret, vitlimam excisá " remifit linguá, quüd tam bonorum ea, quám tum: fed f1 ignis & coclo in terras pluvius illas fion spalorum organum (it fummorum z. nullum bitur perfidos Ethnicifmi profligaturus gi- LA fiquidem eft in homine intus venenum,quod gantes, cur potiüs ignis non cadité ceelo de Ua per linguam forasnon erumpat ; imó plus more aculeatusin fulmina, fed potiüs in- Vent damni infert lingua fola, quàm catera cor. Ífuetas ruit obtufus in- linguas? An forfa Qpl quia Spiritus fanctusamor eft , & amor ful- poris membra: hinc quamvis manusarmata (æle gladio potisfit hominem interimere; adhuc minare odit, ac ledere; & tantüm lambere t tamen geminas natuta homini manus |indie amat, & eblandiri? ideóque in linguas ob« Quu pof- dit, non tamen duas linguascidem natura tufus illabitur ignis , ut lxamþcxc-.ta,müm, n Ms *Aþpetiaus Eïzulgandi fecreta coércendus, ne cuncta funeftet, 289 mox SpiritustDomini non amplius , ut in fit; noa vulnera inflig&re: Imé multiplices difpertitus inlinguas cecidit & fummo coclo mundi primordiis (uper aquas ferebatur; fed difpertitusin igneas flammas ardentes terris divini piritus ignis, utlinguis amore flam. meis amandiffima duntaxat ofcula figeret ad adjecit linguas, quibus non folüm coclum,fed falutem; non vulnera infligeret ad interitum: & terra Íui pariter conditoris gloriam de- predicatet, ^ Cecidit veró & fummo coelo in vel càm amor ipfi fibi fama fit, tot . debuit linguisabundate, quot flammis ardere, ut ima terrarum pluvia hec ignea mifcilium linguarum, quibus imbribus gratiarum terra Euro citiüs per fingulos difcurreret terrarum tractus, vepribus,fentibüsq; producendis affueta irri« 37« Q uàd fi moris lfuit, quodlim victima- garetur,&viretis,floribusque virtutü tandem inciperetexornari, uthomines in ea ad enate 'rum linguz preconibus tribuerentur,eó quia Jinguà populum juberent ad facra venire: zandam Dei:gloriam , fuas folyerent linguas «coelefti igne à vitio defoscatas garruliatis. non mirum, íilinpux divinitüs tribuantur Apoftolis, cüm verz Religionis futuri effent :Sed quid quàd delitefcentem .in caula 39. "Bethlemitica humani genetis Reparatorem precones perpecnum filentium 'obftrepenti -xuna duntaxat fplendens infueta corufcatione impcfituri-fupeïüitiani. "Quéd fi in fuper- ba illa Babylonice turris ftructura lingua- ftella , 'feu flammea coeli lingua depraedica- ä*-;; "verit; cüm 6 terris, imó é cruce, euadem coe- rumexunain pluresfa&um divortium viam ad impietatem emnem adaperuit , 'nunc ex .]Jo receptum innumera propemodum fydera :loquentes irmitata linguas commendent? Àn oppofito à linguarum multiplicitate ad fa« niorem frugem, morümque integritatemre- 'quia vggientis'Dei enuntiande infantig par ifuit unicum duntaxt coeli fydus , eb . quia dite debuerant homines , & in unum coale- Écere ccetum, quo fierent cor unum, & ani- -quafi puderet coelum natum in 'tertis pro- ma unaj & linguse affuetse garrulitati; tan- -dere fuum Conditorem, ejüsque pauperiem, dem ccelefti edocta fpiritu difcerent,vel tan- 'vagitus, &lachrymas hominibus nuntiate? . tum cocleftia loqui, vel non ampliüs garrire, «cuj usnunc triumphum,ut jactet;totum getit in linguas partiri; quó inde difcamus, pro» fed filentio lubricitatem fibi innatam coet. , cere; Quis liaguas illas igneas & ceelo : de- fufiores effein alienis laudibus recenfendis ; quàm miferiis, zerumnisque fine folatio, imà L. d $Mi lapfas non dixerit vere flexanimas , imó & W.Ub animas ipías, cüm emortuum illud, abje- & cum incremento alienz zniferige propale &ümque inter gentes fuperftitionis cadaver . landis, ;Ecce quomodo per linguas igneasé novoverze eviz. fpiritu animárint: & certé coclo pluvias no(lrz fueruntin terrislingua Ecclefía, qua in terris erat recens conftruen- expurgatz, ut noftra felicitas cumulatiüs fplenderet completa: exemprum ef? lingue no« da, ut Magiftraeffet omnium gentium, non alia decuit animá informari , quàm linguà, Jira venenum , ait 'Yertullianus, quia cce !.-eæ ff..üt'ä,äe þlj . ftis ignis eas edocuit cocleftia tantüm fapere, Tient cap. 6, quà ad vitam .&ternam gentes aptiüs in- n firuerentur, & eloqui. 49» 39. :Sed cur pluvius ifte de ccclo imber 1- — "Utinam hoc igne purgarentur noftro- zum hominum linguz! non ita infanirent ne- 'gneus miffilium liaguarum infueto,innocen- tíque prodigio placide fulminat? .an quía que inalienam famam fzvirent, Grave oris vitium eít fpumam emittere , & eos, quos fulmen amoris lingu$ amabiles facile flam- mas ad cor aititur jaculari, quó coelefti dun- Ípumans alloquitur;veluti pluvia minutatim rorante infpergere, ut adítantesnon íolüm 'taxat difcat exardefcete amore ? Àn utcor autibus loquentem audiant, fed & facie fpu- fuum erga nos profufum, ac calorem pro» digus amor explicaret , ardentibus eft ufus mantem fentiant , foedá fcilicet rigati a- s adredamandü fperfione defpumantis oris; boclaborat vi- linguis, quibus dilucidiüs no 'erudiret? Anigneas voluit, flammantésque tio, qui contra Monitorem obmurmutat, :cujusmodi fuit vinitor ; qui hac oris foeda linguas adhibere ; quarum fplendore caecas & mentibus hominumfuperflitionis caligines fpuma Patremfamilias inundavit, cüm dixit: excuteret? finmülque verum ad falutem iter AH noviffmi uná bera fecerumt , € pares sl« edocetet linguá, G przfignaret ignis fplen- dos nobis fecifli, qui portavimus pondus diei dore? Divini fiquidem verbi munus nonnifi &S«f/u«? ime necillefolus hac fpumea otis &j OR 1355 ab omni garruli- feeditate patremfamiliasinundavit , fed fo- coleíftes funt linguae, &ios habuit zgue fremebundos ob 1llibera- taie alienee in fonum 'duntaxat erumpunt, Suum viíus eft le, ut ipfis videbatur, diarium,quos D.Mat« quo ad codleftia vocant, Deus explicuiffe heminibus amorem , cum thaus defcribensait? £* acespientes murinu., non una duntaxat ufus eít lingua; fed in plu- rabant adverfus patremfamilias arbitraté quóa plus effent accepturi. Nonerant pro- tcs difpertitus voluit totus vocalis effe, quó & attentiüs audiretur ab hominibus, & fer- cul dubio eorum linguz defoeccatz,cüm tam ventiüs amaretut, — Quód fiin prima mundi fodam fpumam in patremfamilias jecerint, » molitione omnipotentis Conditoris dextera foedi fané fuerunt fpumatores , qui tametfi linguà prompti effent, adhuc manu caterjs caleftes ignes folem, lunam, & ftellas elabo- erant tardiores, ravit, quibus coelum ipfum tot linguis elo- * ïn'; quens, quot fyderibus fplendens gloriam at- Sed hec imprudens garrulitasr prome« ï dentiüs fapientiffimi fui arüilicis enatraret ritas etiam dat poenas ; Core, Dathan, & a Abiron ?*Q-n M 290 .Diflertatio Xlll, Abiron ex hcbräa þlebe Principes cum aliis OTCU E7 ducentis quinquaginta vocati à Moyfíe ob- quod & in edibus noffris ifla perpetuó difei- INum. eap.16. murmutantes aiunt : Non venimus, nunquid uus : uempe [arius effz bac. non feri , quam HTRD smurmurando fieri. Et fepe analumus mini parum eft tibi,quàd eduxifli nos Ó terra , qua latle, & melle manabat , ut occideres in de- Jferio privari, quám murmurantem fufline- fertos nifi && dominatu fueris nofira ? vevera ve. Gravis enim, gravis inquam efi murmu- snduxifii nos in terram ,qua fiust viuis latiis, v4tor, G vicinus blasphbemte . alioquim cu- & mellis, € dedifli nobis poffefftones agrorum, j« gratia tantum illi fapplicg dederunts $u^ & vincarum , an G'oculos noffros viservere? grauitudoefl ves i(1a5 quià murmurat , ingra- JNon vVeHiTMM, Hsec petulanter fuerunt con- £us eff Dco, qui autem D eo ingratis efl, blate | tra Moylem oblocuti, fed quia linguz lubri- phemus quoque eft. 4?. citatem non coércuére,paenas unà cum uXo- Imó ad eam plerumque devenit lingue ribus, liberis; toiáque familia, & univerfis lubricitas audaciam , ut etiam adverfus affeclis luerunt improbz garrulitatis ;. fiqui- Deum ipfum obmurmuret : in coeno volus dem tellus ipfa horrendo- fragore repenté tamur, & ccelo leges dicere praefumimus , contremüit, & fluctuante ejus fuperficie, conquerimur enim fi fol nimium urat, fi fri- perindeac pelagus vento exundans univer- gus rigeat, fi aér fiubibus fit foedus , pluvize íum populuni terruit; móxque infolenti diuturnz elabantur : & nubibus excuffis ite- fonitu elifo, exqua parte feditiofi eam in- rüm lamentamur., quód aéris diuturna fe- digno pedecalcabant dehifcens folum fubfi- renitas ficcitatem terrc invehat , quà aree dit, & lato hiatu veluti aperto. ore omnes Ícunt olera , non crefcunt fegetes: queri- flatim obmurmurantes abíorbuit , priüs fe- mur, f1 zquora trajicientes Euri, Notíque : Mu u Num capit6, pultos, quàm interemptos, De[cenderiate violentius flantes marinos diverberent flue que viriin inferuum operti bumo, & perie- &us, navimque exagitent in difcrimen navi- zunt de medio multitudinis, fublatis oblocu- gantiü; mox fi quiefcant venti,fuáq; gaudeat toribus in Moyfem fuum iterum terra. hia. mare malacia, iterum querimur eó quia pàe tum claufit , nullo fuperítite ejus veftigio. rum, velnihil itincris perfluxas femitas nae Hs Íunt poenz, quas dant, qui nullum lin- vis conficiat, nullo urgente vento,nec im- guz lubricitati froenum injiciunt; hzc funt plente, quz é malis extenía pendent carbafa: fíupplicia, quee linguas fequuntur oblocutri- eít femper lingua querula , quia ejus non ces ; hic finis eft obmurmurantis factionis; valemus lubricitatem compefcere, nunc coe« cujus fupplicium defcribens D. Ambrofius lo, nuncterrz, mox mari, GC modó aéri, imó Lib. 10« G creaturis fin eu] ait; Immugiens terra in enedio plebis [cindi- o isjugitet irafcimur; illi ut Epl]?s $2e tur , aperitur in profundum [inus, abripiun- fua pofünt itinera. inftituere coeli exoptant tur n0xj,U ia ab omnibus mundi bujus a. ferenitatem , quamnon obtinentes; pluviis legantur elementis, ut uec aérem baufiu, nec ccclo jugiter delabentibus irafcuntur; alii, celum vifu, nec mare tatiu, net terram cous quia fegetes non crefcunt, & tellus arefcens taminárent fepuicbro. Verüm licét ceffave- per frequentes rimarum hiatus femina fibi rit (üupplicium, non tamen finis fuit malitiz concredita lzedit, irafcuntur foli,quia fuis ra- 1120 & impofitus, ] c enim dum geruntur,novum diis ficcitatem inducat , fítque impedimen- to, nefegetes vegetiores adolefcant : & infurgit murmur in populo contra geminos Nunncapas, fratres Moyfen, & Aaron: Murmuravit quia varia font hommum inflituta , contra- Autem omnia multiiudo filiorum — Ifrael fe- ria negotia, ideo propemodum contradi» quenti die contra Moyfen , & Aaron, quàm &oriafimulexoptant; nec linguz lubricita- iniqua, & proterva inolevit malitia homi- tem compefcentes, femper mufitant ; con» num? cumeo tempore, quo obloquentes queruntürque obexcitatas in mare procellass - 18 &t m ferenitatém ,- vel argumencum fiunt divinz vindictz ; adhuc ob aéris, vel diuturt ob continuatas pluvias, Huc acceríendus alii, nullo poenarum timore coérciti. plura effatiunt nequiora? & dum fur & patibulo eft Salvianus : Sine murmure, ait, & querelas p ,. q, o pendet, alii deprehenduntur in fimili crimine nos Deus effe precepit, — Quando autem bac beraat, Des. delinquentes, ac pari puniendi fupplicio? Tu- in bumano genere non fuerunt 2. fü affu eff , daei contumaciüs coeperunt obmurmarare , de ariditate caufamurs (i pluvia, de inum- cümoblocutores viderint infolenti exundan« datione conquerimur s. fí snfecundior annus tis telluris hiatu abforberi, fed vox itidem eff , accu[amus — flevilitatem s. fí. fecundior Numen 6 fuperné ruit horribilis : £zem vwnc delebo vilitatem, | Adipifci abundanttam cupimuss £05; Íed fi tam feveré linguee lubricitas puniri eandem adepii accufamus z. quid dici bac de metuit, fit obmurmurantium peena noftra ve unprobiut , quid. contumeliofius . potesi ? inftruclio , ut difcamus freenum taciturni« Etiam de Dei mifericordia querimur , quia tatis linguz injicérelubricitati, quà praci- tribuit, quod rogammus. X pites trahuntur oblocutoresad exitium ; ap- Imo adeó funt homines ob linguz lu- 42* Nun hu pofité S. Chryfoftomus mafcula . eloqueatia bricitatem ad obloquendum proni , ut . vel Tom 4. bom, ait: Pides, quód eos erudiat , ne EUY HH cum beneficiis cumulantur. obmurmurare S. Epiff , ad rent? efl enim fervorum improborum & in- minime defiftant, Quibus non affecit Deus Philib, XUM.C;.;PQH feufatorum obmurmurares melins fuerit ui- Judaos beneficiis ? quibus non fuit eos fa- am amicé, Pil operari , quam eum Wnurmuratione, nam voribus profecutus ?. &X tamen t " &hu- ; 'Appcütus évulgandi fecrcca:caörccndus,;necun&a fünefet. 29: -& humaniter eos Deus tractare non potuit, tton ne debuerat falem feptem diebus vubora AKX04, 144 -quin femper obmurmutarent Exod.14. For- fuffundi? feparetur feptem. diebus extra cao fitan. non erant fepulchra in Egyptoyideo tu« firas & pofiea revocabitur, Exclu[aeft itáque lifli nos, ut moreremur in folitudine : Exod. Mariaextra caflva feptem diebus : &5 populus cap.15..Quid bibemu-? & murmurabat omnis non eff motus de loco állo, donec revocata eft congregatio filiorum Ifrael coutra Moyfen, &5 Maria, Ecce.quàm prolixam malorum cate- "Aaron, dixerintque utinam mortui effemue nam fecum trahit lingua nullo coércita free« per manum Domini in. terra A£gypti , quane no, fed fuz indulgens .lubricitati! tametfi do fedebamus fuper ollas carnium , & comee :dentibus.careat lethaliüs tamen mordet, 4 debamus panem zn [aturitate: cur induxifita n05 in de[ertum s[lud , ut occideretisomuem 9. w * zmultitudinem fame ? . Ex .quia -in coércendo ALingualicet edentula alios affueta linguz pruritu .nullum : adhibuerunt : ítu- 3mnordere, nift coérceatur.im obrvios dium , quin ejus potiüus indulíére lübricita- -quosque [avit, ti, vix fedato uno ;populi fremitu , alius :£fert Euftachius Homeri Interpres,'a« 'criebatur prioribus rurbülentior; .adeo:ut :pud Cyprios,eam fuiffe legem. fanci- *44'! populus petulantiüis confufis audiretur ite- 'tam,, quá-fi.porcus alienas fegetes rum clamoribus vociferari INum. : cap. 1 f« : depafceretur, licitum.foret fundi poffeflori Quis dabit nobis ad wefcendum. carnes9 ve- : dentes-eidem obtruncare. :Sedlingua mor- ONum.6ap. ut. cordamur pifcium , quos: comedebamus , :in -dere affueta alios,.nonfolüm fegetes in alie- "*Eg.ypto gïdfüain'jne;ztem nobi vueniunt cu- -no fundo;(ed obvia quzeque deterit;proterit, cumeres , Gpepones , porríque , & cepe , && "G evertit, & quidem - optandum effet, ut lex allia. dnima nofira aridaefl , nibil.aliud illa Cypriarevivifceret, quáinnumeris pro- rejpiciunt oculi nosiri-mifi Man: hifce -per- pemodum mordacibus:dentes truncarentur : petuis querelis pulfabat populus aures Moy- quamvis edentula fit.lingua , :acriüs 'tamen fis, & Aaron, quos & acriter urgebat; con- mordet;ejüsque.morfus non offa tantüm, fed querebatürque deeífe modó panem , nunc -& ipfas etiam medullaspenetrat , hinc cone aquam, aliàs carnes , nec unquam ei'occafio :queritur David, contra mordacem quempi- . detuit obmurmurandi :contra Deum ,. & :am, qui fuis miorfibus cateros non deftiterat Moyfen , unde Augu(tinus ait : de nulla re lacerare inquiens: Tofa die cogitavit injufti- 227 alia fuiffe Deum magisà populo Judacio of- as lingua tua: DI t novacula acuta fectflt IPfalu, gt fenfum, quàm de querelá, & murmure. dolum : quid quód officium mentis Regius Neque hzc ingrati populi :murmura Vateslinguzattribuit? An non cogitarein- DEUS difimulavit , 'nec impunita reliquit, juititias munuseft mentis , & non dentis,ac cüm ob hujus oblocutionis culpam , .cüm lingua fun&tio? an lingua mentis naturam putarentur Judai fuiffe trigefies centena mil. induit, quá cogitet; & mens lingua fungitue lia, nemo ex canto numero in tecras penee 'vice, utloquatur ? :appofité tamen :dicitue travit uberes , nifi :Caleb , & Jofué, cüm lingua injuítitiascogitare; qui4 linguamor- reliquos omnes his duobus exceptis eremus dax euro citiüs fertur ineum , .cui morfum hauferit, amplümque fueritomniumfepul- infligit, & in hoc velocitatem videtur men- chrum ; :ecenim ob juges querelas , & mur- tis imitari: propriumeft mentis fuis copita- muta extremam «caftrorum partem devorae tionibus peromnesterrarum,marium, aéris, 'vit ignis, & ferpentes flammei ob fola mur- & coeli tractus vagari , ac incredibili :di- muta ftulté obloquentes dilacerárunt; nec fe- icurrere.celetitate; é caligine fiquidem re- cus oblocutores, acinfames latrones candenti rum fluxarum coelorum penetralia pervadit; ferro, ignita fuerunt tortiforcipe: fiquidem mentesab omni conjun&tione materize defoe« igniti colubri, veluti carnifices in reos im- catas perluftrat, & usque ad ipfum primum AL miffi , quoslinguis,morfibisque lacerárunt, "univerforum fatorem contendit, cujus maje- lunit, D ubique fune(ta imprefferunt cxdium veftigia; Ítatis perculía radiis, veluti temulenta effici- adeoutlingua pruritus, quia nullo tacitur, tur: pari pacto linguz mordaces perinde ac nitatis frceno coércitus,cuncta funettaverit, Tentiscogitationes mira celeritate difcur-. poenas luerit; neque immunis à fupplicio fuit runt, moventürque, utdiffitifüos Ílatim Maria Soror Moy(s , quamvis & ipfa vati- moríus fehtiant: vix lingua os pandit,& jam ciniis, & miraculis clara; «üm enim nonni- moríum,vulnüsque inflixit alteri, .hil obítrepere auíafuerit, gravi fupplicio Nerümhzcdivinz Nemefis equiffimaeft — 4f, linguz lubricitatem luit, tamet(i haud im- trutina, ut qui alteri fuos dat guftandos den- modiceé linguam folverit, cüm tantüm fratré tes;alterius & ipfe dentes fentiat; & qui mor- fuum ob Z&thiopiffam conjugem przftrinxe- det,mordeatur, qued innuit Abacuch : N- Cap,o; U Num s2p.12. rit inquiens : Num per folum Moyfem locu- quid repente confurgent , qui mordeant te, €8 tust vf Dominu ? Ob enim hanc. querelam f'lcitabuntur lacerantes te, & evia sn L vocem coeleítis Nemefis eam etiam pulfavit? 2am eu? Hifce tamen morfibus curandis fu- Num.cAp,ue Et ecce Maria apparuit, leprá candens,quafi um Regius vates adaptat alexipharmacum , nix. Clamavítque Moyfes ad Dominum di- quale neque Efculapius, nec Apollo fuggef- £n, Deus ob[ecro [ana eam cui refpandit Do- fiffet : ait David Pfal.119. Duid detur tibi, P/dl. l!—,,o, : minusz fi pater ejus fputfet in faciem illiue 4ut quid apponatur tibi ad linguam dolofam? Ferasi de Afeclibus Tous. 1. 9. 9qui« 292 Differtatio. Xlll, loquitur tänquän'i medicus; qni zgroti infpi- mater tumens fuperbía, eó quïä tiolit detráe cit, explorátque linguam oculis,& tactu,num &or alios fibi equari; velinvidia quando a« €a aduíla fit, vel fcabra, autvitiato lentore liena lucra fua exi(timat damna; quo fit,ut ín« .glutinofa, conjiciensex hifcefignis qualita- vidus felicibus aliorum fucceffibus egrefcat, tem morbi intus ftabulantis, & interna vifce- Oritur etiam plerumque detraclio ex inolita prava maledicendi confuetudine, funt eniug racorrumpenüs : Quid derur tibi, aut quid apporatur tibi ? GL refpondet David /agitte ex hominibus aliqui adeó affueti detractioni- 9 Ltf porentis acut& , nimirum ad mordaces . lin- bus; utnunquam meliüs loqui fcire videans 25 £y uas inflictis vulneribus puniendas; qui enim tur,quàm chm malé de aliisobloquuntur.Ne- mordacem fuam neícit linguam coércere,alii quecredas, detractores czcitate laborare; o- etiam in ipfum linguas fuas;perinde ac fagits culati(fimi funt,ut trabem in feftuca,elephan- -tasexacuunt; & quzlingua mordax vulnera tem in culice ;alpes in verruca videant, & (ibi infligit aliis,ab üsdeminipíam haeceademre- fomniata alterius inneClant vertici, quo cze- torquentur; ut quod mordax aliis fecerit,hoc teris fiant perfpicua. abaliis, & iplefibi experiatur fieri : hifce fa- Sunt etiam,qui vitium detralionis,ejtse 48 eictis utitur Deus, ut promeritas luat poenas, que turpitudinem zeli pallio adnituntur obe quz mordere non deluefcit linguas & ficut tegere, G tuncquod virtutis in extima facie lingua mordaxaliosdilacerat venenatis fuis videturfpeciem praíeferre, intus truculen- morfibus;ita f(uas etià funäüas'fpargif caedes. tiffimum eft larvatum vitium, quod adulteri- 46, Refert Manlius Heidelbergz in inferiori nis coloribusalienum decolorat nitorem : & - Pl Tom.z.col- Palatinatu convivium focialiter à pluribus qui fub haczeli fpecie alteri detrahitfub fer- lech pracebto- concivibus fuifle ad lautitiem inftitutum, cu- monis initio vultum ftudet ad. gravitatem MT jus fercula conviva chorzis,faltibus, ac face- componere, modeítiam affectat fermonis,o- tiis condierant; non minus vino Necarico;ac culorum intuitus in humum dejicit; gemitus; Rhenanolingug madida indulgebant lubri- Q fufpiria ex intimo cordead extima orisla- — €itati; cümqueeffet ex convivis quispiam cze« bia evocat; verba profer? feria fufpiriis in- teris mordacior ex adítantibus focium acriüs terrupta, & per varias ambages, ac dolofos momordit; hícque morfum fentiens,cüm do- anfractusincipit nocitura effutire, ac tortuo- lorem nec artificiosé eludere valuerit, neque Ía verborum circuitionevenena fpargere, & diffimulatione fopire; impatientià victus fur- alienum corrumpere honorem, famam laedee rexit é menfajlabiit é convivio, ultionem po. re; probámque denigrare zftimationem: do- tiüs ut coqueret in peGtore, quàm ingefta fer- leo ex intimiori corde ait, quód audierim à 1 cula digeteret in ftomacho: id autem in via pluribus;hominem illum lapfum in tale fce« coníilit intra fe ceepit, quo certo in loco abdi- lus , féque tali vitiofa fcedáffe turpitudine ; to, per quem imordax erattranfiturus ftricto eum credidiffem virtutum ftudio uniceé ad- eumgladio , vel pul(are poffet,vel infugam dictum, & nuncdeprehendo , eum foediori- compellere,ut nimirum effet,quod cateri fo- bus indulgere vitiis, quod audire eft mihi per- ciiineo riderent, Neque occafto hominem grave, S&c íummé doleo, cüm aliàs vir fit pro- fefellit, illac poft unam, vel alteram horam bz indolis,fidisque amicus: & mihi fummé - pertran(ivit mordax, in quem flatim alter ex difplicet 5 qu&d patrata ab ipfo peccataaudie- infidiiserumpens diítricto gladio irruit; fed rimà viris probis, dignisque fide, ut non pof- nec ifle ceffit, utpote vino immodico madi- fim fcelera excufare: & quó plus videtur zeli dus,& toto pe&ore incalefcens;non enim ter- oftendere;ac difplicentiz,eó fzviüs,acriásque ga dedit fuga,fed firmo fletit pede vim vi re- in ipfum invehit, ejüsque honori detrahit, & pulfurus, Hinc infidiator majori conatu in quidemeà nocentiüs, quó detra&io talibus. hoftem furrexit , cujus etiam poplitem adeà veítitur verbis, ut creditu videatur facilior,ut Ícité obfervat D. Bernardus £e cantic. in» Bf d- graviter lafit;ut ex inflidto vulnere paucis poft diebus animam etiam exhalaverit. H quiens: Suntfpecies peflis bujus, dum alij qui-. s, VH X iA, igicur cruentz clades;ex lingua profluunt lu- dem nudé,atque irreuerenter ut in buccam Ue- in caa. bricitate;cui fifroenum non injiciatur tacitur. * nerit, virus euomunt detratlionis, Alij autem n nitatis;fingula funeftat,foedátque cruore, quodam fimulate verecundis fuco conceptam 47* Nonfolüm corpus,verüm & ipfum hono- smalitiam , quamretinere uon po[fant adume tem, famámque lzdit ; denigrat enim pet de- brare conantur. Videas pramitts alta [ufhiria, tractionem alienum fplendorem,quod perin- ficque quadam cum gravitate , G'tarditate, de efl;ac occulté abfentem ferire;eft fiquidem vultumoftodemiffs [upercilijsyuoceplangenti 2,24734.1« detractio, ut docet D/Thomas, Denzgratio egredi malgäiüz"anem, & quidem tauto per- Aliene fama per verba occulta , dupliciter e- fuafibiliorem,quanto credttur ab bis,qui eudi- nim pote(t lingua alios ladere, aperté fcilicet unt corde inuito, 6 magis condolentis affectu, per contumeliam,quá prafens leditur; & oc- qu&m malitios? afferri:doleoinquit vehemen- culté per detractionem , quà abfens dilacera- zer pro eo, quüd diligo eum [atis , && nunquam tur,G alienus fplendor obfcuratur: cüm enim potui de bac ve eum corrigere , €6 alius mibi | per detractionem bona zítimatio alterius a- quidem ait, bene compertum fuerat. de illo dimatur,aut imminuatur,nulli dubium; quin 3fud» fed per me nunquam innotutffet * at eiusdem femper detrahatur famz;honori, ac quoniam per aiterum patefacta ves esl, ve«- proba xftimationi. Eft autem detractionis Sed. D, Bern« ritqtew uegare uou po[fum, ardui æppeticus evfulgandi fecreta Cöörcmäusme cun&afhne&et. 293 ardus graviter larvam detractori detra- ait: Nwngquiduon lanea ef? lingua ia ?. pro- Serme asj, hit, dum inejus lingua, ait, feffitate caco- fetló acutiffÉmayut qua tres penerret dclu unoz pisceufiod, «lcemonem,ait ipfe in lermonibus: Detractor .eft Joabi triplex fpiculum, quo Abfolonem & £5 libens auditor uterque didbolum portat in fublimi quercu pendulum incurfans confo- it, ac interemit. N ulnera hac lethalia is dingua , GL uterque ab eodem rapitur, trahi- türgue in gehennam. ^ 'declinat, qui detrahentes fugit; & detractioe haud áb dificio blü- 49. Imó qui detral hit, mes quovis veneno deteriores odit; 'ut mo« L 7720 dit Dosmonis , hic enim : 7454uam Leo ru- met Salomon inquiens : :Remove 4 te os pr4- Prsmb od giens circuit, querens quem devoret 5 ita eti- «um, 6 detrabentium labia procul fint À te. :E(t detractor fure deterior, & delictum de- am detra&tor, (i non rugit, faltem obmur- murat,circuitque, quós fuo veneno inficiat, tra&tionis furto longé gravius 5 :tanto enim G omnia videtur permeare, luftrare, anfas :culpa eftgravior, quanto majorebono privat quaefiturus aliis detrahendi famam , & hono- "niqué ; & cum majus fitbonum fama, pro. zem : nullus eít infylvis venator , 'qui dili- 'bzque zíftimationis,quàm divitiarum;ut ait AD gentiüs 'teceffus illos .fylve(tres circumeat J :Salomon: wseéliueff nomen bonum,quam di- feram quafiturus, quam vulneret, & interi- "vitie toulte; lequitur, detradlionem furto .ærowg' $,22, amat;nüllus ín caftriseft utbis obfeffor. qui «deterius effe fcelus: imó graviushomicidio xanto'ardore , impetüque irruat per dejecti «effe videtut crimen detra&tio ; quó enim eft amuri ruinas urbem occupáturus , ficut detra- «crimen pravius eó acriori plectitur. poena : élor circuit quefiturus , quem linguá Ize- :detta£tio autem non femel graviüs à Deo pu«- dlatjhinc David : Incireuitu impij ambulant; mitur, quàm homicidium. :Moytes in Zzgypto degens 'hominem quia nimirum detractores femper circumes unbin orbem eunt , redeüntque centies ru» *fibi obviantem enecavit : Percuf/fum 7Egypti- ,ïfr. um abfcondit Jabulo : Cámque vero fugiffet Exod.2, gnufcülum audituri, vel áliquem deprehen- furi in loco fufpicione noa vacuo, quem ee in defertum; ibiin populi Principem deligi- vulgent delinquentem; & per fornniatas aue 'tur, & Dei nuntius delegatur: Veni mirtam te xeíes fcelus ampliare ftudent., :quod patrae -ad Pharaonem, ut educas populum meumz «ae Fstd.ge — | &um non fuit, "Quàmimpij funt, qui in cir« 4metfi homicidii fcelere reuseffet ; non camen £uitu ambulant, totam pererragt urbem, a« àd eiobítat, quin ad principatüs fupremum lienos aucopaturi errores 5 in plateis, vicis; :evehatur faftigium; eligatürque populi prin- compitis, locisque omnibus de fingulis per- 'ceps; cümque in arefcente eremo filicem bis cunétantes;de curiain curiam, de aíceterio in virgà percuffiffet, & indignabundus ;popu- alceterium, no&ctu, & interdiu mufitantes, ]um vocáffet incredulum , ac Numini rebel- circumferuntur , omnes perluftrantes angu- lem: Muditervebelles, t increduli :: um de los, utalienas congerant foeditates, & fcara- petra bac vobis aquam poterimus elicere ? Bu ag beorum inítar nunc illis,nunc iftis infident Quidni hujus in populum invectionis appen. excrementis ad fui incrementum : '& non ut .dix muneris fuit interdiclio, exclufio à prin- epes ad floresavolant, fed ut nigerrimicorvi «ipatu: Nen introducetis bos populos.in ter- cadaveribusinfident, "Centoculos eos dixe- Yam guam daboeis; quiaMoyles in deferto ris, centümque inftructos auribus ,'centum, 'fuit contra popülum obloquutus populi de- G naribus; ut omnia videant, audiant, ol. "ftituitur praefe&tura, dejicitur in poenammon faciant : veluti ardeliones curiofitate fimul, ««oércitee lingua 6 principatüs faftigio, & malignitate ducti,fimpliciores, minüsque TIn ZEgypto autem poít patratum homie fufpicaces difcutiunt, & excutiunt,S fingu- xxidium princepsinauguratur populi; indu« las aliorum a&iones depravant, deturpánt- cem falutatur totius1íraelis: cum igiturgrae que linguz veneno; & dehac lingua appo- vior&ih luat poenam linguz lubricitas, quàm : Sesm, de tvi- ? fité D.Bernardusait: ANusquid non vipera eff *manüs armatz irruens impetus in necem al« plici eufto- terius; nulli dubium , :quin graviüs nonnune * Go d dia, lingua ifla? ferociffma planà,qua tam letba- " in (hlo liter inficit. quam peccet lingua, quam manus; illa enim L uti telum 'tfifü'lcum cum / jo Ett lingua vel in poenam patrati fceleris Moyfem detrufit tres unoictu interimat; fcilicet detractorem, efafligio principatüs; cüm hzcminimé fuerit ls detraGtoris auditorem, & eum cui detrahi- illi impedimento, quin in principem elige- tur,hoctamen difcrimine, quiaillein quem zetur populi: in ZEgypto Moyfes homicida 7 detra&tio fertur leviori confodiatur vulne- ad faftigium effertur principatüs; in deferto 7 vblocutor, é culmine detruditur dignitatisz lí re , cum non majus poffit difpendium facere, quàm folius famz,quz bonum eft, nobis ex- inJEgypto exarfit in hominem ; in erema 'e tl trinfecum, & adfcititium: detractor vero, & excanduit inhonorem populi; ideóque videe detra&toris auditor animz patiuntur detri- tur graviusfamam lzfiffe, quàm vitam ho« l; mentum; & quidem maximum ; quia de- mini abftuliffe: huc accer(endus $. Ephrem B' tractor fibimet plurimum mnocet, in cujus inquiensz Plsrimis J'icht fignit claruiffet Moy- Dewale g caput períape lapis recidit, quem inalte- fes , ubi tamen. modicà dingua. lapfum eff , 8 &n^ hi riusjecerat perniciem : graviüs etiam de- terra promiffoni excidit, — Magnum &5 bor* l traCtio nocet aures. detractioni danti, quia rendum mare ei viam pracludeve nan potuitg A isper aures venenum haurit, quo ad ne« fed verbum unicum iniqué ab eo prolatums J cem inficitur animz; hinc D. Bernardus velut murus aliquis ipfi ebfliest, ne ulieriue nu d p ». Pï&gï!* Feraui de dj&tff&w Il'om. h * $ a. * N —Á « 294 ( Dfferatio. XIll - AT 3 I;; 49 65 progredi poffet. Tolerabilins videtur. ferro rit? Dayid ne fanguíne U PU zfe&jäfentïs $ z-äü-"- manüs dilacerari, quàm linguz contume- Ícris lis ia fpecu funderet ubi citia ullum di liis fauciari; graviüs lzedit, ac. lethaliüs fe- men potuiffet eum occidere , n:anum coer- rit obtufa lingua; quàm peracutus gladius; cuit; quam tamen armavit.in Nlabalem : ferienti Moyíi manu eremus tutum exhibuit Hec faciat DEUS inimicis David , €8 bac ada 1R6g. 25 afvlum 5 fed Ixdenti linguá populi hono- rem defercum juftee mulélationis infl dat [i reliquero. de omnibus , qua ad spfum i&um pertenent ,. usque mane ii ngentem ad pas, eít cormentum. L272227; David exardens iracuadiá in Na- balem cün&la, que ad ipfum pertinent per- 5,vLh. dere'molitur ; cum & Saulis chlamide fru- ftulum infpecu abftulifle ingemuerit dolens. Graius ladit lingua fua lubric. Cur igitur Nabalem ad necem perfequitur, Lafe , QUATA PHAHHS , ATIIAIA dfae- €x €o tantüm quia efculenta , & poculenta fcentis auimi feveritate, denegaverit,f & Sauli ultró parcit. cum ad necem Davidem infequeretur ? an quia Saul $25 Raviüs punitur procacis linguz lubrie zegia fulgeret indutus purpurá ? ac digni- Citas, quàm intentata manüs cedes «ruenta. David accerfendus eít hu- tatis emicaret faftieio ? foleántque propte- rca crimina Maenatum promptiüs diffimu- fh jus inconcuffz veritatis teftis eximius; plu- lari, quàm puniri? cum leviora in abjeélis ribus fuerat ipfe Saulem beneficiis profecu- hominibus fcelera tota p leGQantur rigoris tus ; quz tamen regis inflexilem duritiem fcveritate2 Saul in Davidis vitam furit, ine magis ad iram excitárunt , quàm ad grati- fanitque ad eum perdendum; & tamen Da- am, ac benevolentiam valuerint emollire : vid graviter offenfus ob telüm in fe intor- dixiíles collata à Davide Sauli beneficia cha- tum Sauli patcit ; quem . in fpelunca com- . libis in filicem ictus, ac vulnera fuiffe ad modé poteft occidere : furit vero in Naba- fcintillas excutiendas accenfze ind'ignationis: lem, eó quia victualia denegaverit. Quid Sauligitur irá percitus inextinguibili , ut caufz hujus difcriminis? certé nonalia fuit mederetur odio, extinguere Davidem , ac ! 'L? caufa, quàm quz adfertur à facro textu ; fuit e vivis delere adnititur; pravümque fuum enim caufa tantze indignationis inguz lubri- executurus confilium, haftam in Davidem, citas, quà Nabal contra. Davidem fuerat quem prafentem fenferat ejaculatur ?. Tene- läfg £.18' oblocutus ; eámcue habuit contemptui ver» at Saul Lanceatm ,. 6 suiftt eam. putans , bis minüs propris , & que honorem Da« gquid confgere pojft David cum pariete. vidis lederent , Reflondems autem Nabal 1 Reg.cag. David veró impuro Ípiritui abigendo affue- [neri David áit : quis efl David, tf quis eft Y vao» tuslyre modulamine non folüm vibratz filins Ifai? bodie increbuerunt feroi, qui fu- lancez declinat impetum ; fed & gehenna- giunt Dominos fuos, quafi diceret, an non lem debacchantis Saulis demulcere furiam David predonum, ac jura infringentium ífludet; verüm id perinde fuit ac retibus ex- fautor Rempublicam turbat, & omnia pers panfis volatiles expifcari ventos ; inde adi- verfis inquietat motibus, cüm velit à me gitur errare per montium declivia, fylva- exigere victualia? ideóquegraviüs fe lafum rümque opacatos receflus; ubi Numinis fenfit David ab obloquente Nabalis lin guá, providentia Saulem perfequentem | Davidi quàm à Saulis intorto telo : propterea huic iradidit fupgienti , qui tamen maluit ofori necem molienti facilé indolü t; cüm NNabalt parcere , quàm ejus fanguine innocuas fce- obloquenti;ac probra jacienti non pepercerit; h'ggg-, &24. dare manus: volui extendere manum meam quafi leviori poená effet puniendus Saul telo I án i& necem intentans adferre, -Non ita tamen quàm NNabal linguze L | cementet fe David adnitens procaci lubricitate famam obícu. geffit cum per miniftros Nabali fupplicavit, ràre Davidis : quia lethalius eft linguce ob- ut annonam vellet fetvis fuis fuppeditare , loquentis infli&tum honori vulnus , quàm có quia ob caritatem rei frumentariz in re- intorti teli czedes cruenta: & revera fanatu gione illa fame premerentur : Nabal enim difficiliora funt vulnera, que:] mgua in- vir rudis, G agreflis non folüàm petita de. fligit obtufa, quàm quz gladius ingerit pe« negavit; verüm Q verbis afperioribus eos racutus ; & faciliüs manus ad homicidium abegit: tuncDavid juffit fervos fuos. armis prona eruditur, quàm lubricitas linguze obe muniri, Q veluti propriam oblitus manfue- loquentis coérce atur , gt monct Siracides tudinem ia Nabalem totam famwulitii co- Ecclef, — Hoz20 a ] ,!-R€£43-59 4ffuetus i verbis PIproperj Cap.224 hortem armavit ; accingatuy unuszuisque in omnibus - diebus fuis. mon . erodietur - gladio [uo. Quid? quód David in Nabalem quamvis alterius honori detrahat oblo« efculenta ad famem propulfandam fuis de- quutor, nunquam tamen fe detractorem negantem fetvis, tam fzveré invehat? uid? BU "-- us dÉ —ÉGB G- .M um CVR ao " oaMEM ?7' Am * anasi effe fatetur , G quia fe egro tare nefcit g uod in Nabalem ob negatum cibum veluti neque morbo , . quo laborat ; pharmacum D , "excandefcat , totus irà accendatur David ad adhibcet ; ideo d ifficulter. curantur Tiit, 3 Bd 'vindictam; cumSauli telum intorquenti, & vulnera, qua à lingua infliguntur obtufa : vulnus : ?OP 521' Püji , Mid, ad internecionem vibranti ultro peperee- enim linguz ]ubriciiate inflictupa manu & A » dettex . o h cRoqu,. — u t » Appetitusevulgandi fecreta coércendus, ne Cun&a funeftet. 297 ,äetre&at*medicas admittere & quämvis Jus terruit , dicens '.-X $; AUutem vot nuotcem 3oleo delinitum , linteisque obligatum vi- snovdetis , &$ comeditis : videte, ne ab invi- deatur ; adhuc tamen plenímque manet eem con[ummamini , G pauló infra fubdit, fuperítes feeda cicatrix :- idque caufz , cur Fugiamus igitur detratlioues , funt enim fa- $ adulator Alexandri Macedonis dicere con- vanicunrbaratrum , 65 infidiarum ejus infef- fueverit, acriüs linguz convicijs effe ho- foo. &Eliminemus omuem ex ore nofiro detra- ftem petendum , quàm gladio vulnerandum ; élionem , fcientes , quód et fl cinerem comeda* quia tametfi lingua vulnera videantur cura- anus, nulla nobis ajpera vite bujus vigiditas ti;fceda tamen remanent femper cicatrices ; qproderit , nifi detratlione abflineamus. Non síntque proyterea deletu veluti impoffibilia, credas (tametíireligiofus fit ) perfectionis quz lingue vulnera veftigia relinquunt : eum attigiffe gradum, qui linguz lubricita« hincpradones, quamvis fciant effe predam. £i nullum inijcit froenum, Viros reflituendam , audacter tamen eidem inhi- Refert Ruffinus Aquileenfis, $0. ant,ea fpe illecti , quàd tametíi fint eam re- :duos Religiofos ex aíceterio miffos ea de ; Nu m .—4 e ftituturi, non tamen totam, fupersítque pro- caufa , ut qui pervaftam folitudinem inco- pterea femper aliquid ex ea;quod ipfis profit, lerent £remitze,eos invi(erent; cümque,fui[.' Si íemel pravà aliquá (it animus opio. fent iter agoreffi ; ad Anachoretam quen- $4 neimbutus, adeàtenaciter eidem adharet ; dam jam fenio confectum fe contulére , à 'quo comiter in hofpitium recepti fuerunt , quamvisfale , ut vix tota obliteretur , ali- quod femper manet fuperítes fui veftigium. & ea utbanitate ; ac charitate , quà folent K lavus mallei repetito percuffu facilé in tae viti.afcete alios ejusdem conditionis recie bulatum adigitur; quem tamen; f1 velis ex pere: hinc fenex mitigaturus Monachorum | aífere iterum extrahere , nulla vi 1d efficies moleftias, & labores fuíceptos in itinere ad citra afferis dilacerationem : perverfa de pro- fe faclos , fuos quàm optimé poffet hofpites ximo opinio leni fufurrti , pauculis verbis traéctare fategit ; G quidquid domi recon- EU facilé intruditur ; fed quam perverfam fe» ditum effet , aperto corde , ac explicato fi- anel auditor opinionem: ebibit, sgré dimit« nuelargiri : cimque comediffent , quidquid tit , & quam fen:el animo impreffit fpeciem, potuit fenex ipfis apponere , -poft coenam difficulter obliterat: quamvis qui exlinguze folitó lautiufculam;precésque de more fufas, peccaverit lubricitate millies repetat i fateor fuos , fenex Anachoreta hofpites Monachos perperam de meo fui proximo locutus , à dormitüm duxit , & cüm tranquillam, & vero totaliter aberravi : & tantüm quadam quietam fuiffet ipfisnoctem apprecatus clau- A LU tunc percitus irá mendacia illa effutivi, & sá cubiculi januá modicé íeorüm quietu« Viv verba protuli à depravato potiüs affectu di- rus fedit fenex extra cubiculum ,. cimque €lata , quàm à fana mente derivata; quód crederet, quód hofpites deberentftatim ex inconfideraté enarravi ; id me invidia com- contraécta in itinere laffitudine fomno indul- pulit dicere : & quamvis fexcenties protefle- gere, eos audivit inter fe liberalius garriene tur ,fe mentitum fuiffe : altiastamen femper tes , & linguse lubricitate lautiunculam il« lam ccenulam à fene Anachoreta eis inílru» : prava de prorimo opinio hzret animo , cui femel impreffa fuerat , quàm ut ea radicitüs €am carpere ; Videte, ajunt inter fe fe ; quo convelli poífit : sintque propterea cüratu modo ifti Eremitze lautiüs coenent , . quàm difficillima , qua lingua licét obtufa fua in- corporis fint addicli mortificationibus! ciime fligit lubricitate vulnera. que deberent panem cum Davide cinere pee« Contra ferpentis i&tus licét venenatos nitentize afperfum comedere , optima fibi J preedlentiffimum alexipharmacum eft ferpen- apparant fercula ? quis non feligeret hanc tis pulvis, &t ab eodemfonte, ex quovul- Anachoreticam vitam , cüm fic lauté ifti vi- nus exilit , etiam medela (caturit: Ícorpios- vant? Audivithos fermones fenex , fummé- nis morfu ictus 5leo fi liniatur fcorpio- que doluit, quód viri religiofi pro benefi- niscuratur, & eliditur ingeftum morfu ve- cijs fibi collatis calumnias rependerent , & gnenum: contrs rabidi canis dentes morden- convicia pretium ceenz darent ; fed tacuit. tes, pili adhibentur ejusdem canis, & quee Manévetó , cüm jam aurora furgeret, itet fuerunt infli&a vulnera, ac impreffatmorfu parárunt hofpites ad. alium profecturi Ána- dilaceramenta in difcerptis membris curan- c€horetam; fed abeuntibus fenex ille hoc u* tur , ac ptifüng membra ip(a reftituuntur num commendavit, ut dignarentur fuo no* integritati ; non ita qui linguá lzduntur ob- mine amiciffimum fibi Eremitam illum fa« tre£tatoris : quamvis lingua füa lubricitate lutare , & fchedam eidem deferre , in qua ip. Z;ji facilé a'ienum lzdat honorem,, falsámque pauca duntaxat haec fcripfit verba ; Ztzende: imprimat de proximo opinionem : difficulter tibi, bojpites veniunt ad te , fed tu olus ne& tamen, & nonnift valdé imperfe&lé lzefio- i'rig4. Intellexit alter ftatim ,. quid fibf nem invectam priítinz dat integritati, hinc vellet hos monitum, illüdque impleturus , Toxs $. bo- Chryfoftomus. Qua utilitar cum ovibus Íenique obíecuturus , hofpites ftos cozi& ;7,;:"5", 3. ad quidem , & pifitbue. abflineamus ,. fraires parciffimáà excepit, nec aliud eis ferculum üx pepit. toff qeró mordeamus , €$ comedamus ?. detra- appofuit, quàm panem arefcentem , & pau- ised, bens fratri. fraternas comedit carnes j pro- xillum falis, cum modico oleo , : & acetoz ximi carnem momordit , propterea , & Pan- fyit que hac tota ferculorum feries: címque L jri. *v x 9Qo4 Differtato AIIL 296 ttifles potiüs, & filentes parum comedif- fuit, càm non follai türp! abZzptlose adt- A';fw,h fent panis, G folá frigidà fitis temperáffent gitur corpus per humumtrahere , ac intef i? sílum , Eremicula flatim furrexit , flexís* fenticeta , vel lutofos tractus pertrahere; . que genibus copit gratias de more agere , verüm etiam coeperit ipfe inter. animantia dein confuetas fuas recitarepreces, G pro» execrandus haberi : Quia feeisti boc male- lixá Pfalmodiá egregi& fuos defatigare ho« ditlus es inter omnia animantia ; 6 befias fpites , qui cüm Eremitas vifitarent , ut Ma- derra 2 fuper petius tuum gradieris , terram gi(tri difcipulos, non fuerunt aufi longam «omedes euntiis diebusvita ttu& ? fed cur. ]e* illam Pfalmorum recitationem interrumpe- viüs ple&itur , cüm mortem intentat;Gliüm- re , ne minus vidcrentur orationi addicti : *que mulieris parientis devorare: & gtaviüs hac eadem coenandi, & orandi norma Ana- vapulat , cüm tantüm prima feeminz efum choreta fuosad tertium diem;invitos licét,de« Tuadet pomi vetitietenim chm Deum homi« TL tinuit hofpites , neque dimififfet , nifi illi mem interimere , & vorare adnititur, hzc hofpitalitate tam rigida faturi, & efurien- j MW €i poena infligitur : Projetfus efl Draco ille M. tes latenter noctu profugiffent, "hmaguus , 9 projetius e/] in terram : Cüm J^ Quid ni ad idlinguz lubricitas minime veró fecandum bellum in feeminam movit, coércita adigit etiam religiofos viros , *ut *ui períuafit unius duntaxat pomi guítare convicia , & calumnias reddant pro benefi- dulcedinem , :graviori mulétatur poeená 5 cijs fibicollatis : x his duobus Eremitis non Íolàm proijciturin terrams veràm & primus religiofos illos ut hofpites tractavit maledictis oneratur , & dnter cxtera ani- Tanta execratur : AMaleZídlus es inter om- €a benevolentia , & charitate, quz decet "Genef 3. viros religiofos ; fecundusvetó à primo mo* nia animantia , & beflias terra z. cur igitür nitus , nonut hofpites , fed tanquam detra- leviori culpa poena decernitur gravior , & Serm, 244 Clores eos excepit : appofité D, Bernardus, 35 GAn£ ] mulcta-acerbior ? -& delicto longé gra- Qunis , qui detrabit , a primim [e spfum viotilevior indicitur poena ? Etenim cüm "dpocal, I24 prodit vacuum ebaritate. Deinde quid a* adniteretur IDei hominis vitam deglütire s litd detrabendo intendit 2 nifiut is , cui de- & fuiffet velin ipfo ortu aggréffus, ut cüm zrabit , veniat in odium , vel contemprtum peperiffet , filium ejus devoraret, turpi dun« zpfis, apud quos derrabir. Ferit ergo cba- taxat mulctatur tunc adreptione , 9rojecus ritatem $n omnibus , qui abjs detrabit linguá eft Araco 1lle magnus z. in paradilo autem enaledicá ,68 quantum in fe efl , cbaritazem idcó graviüs punitur , quia linguz deliquit extinguit, Adeóo declivis, & lapfui prona. lubricitate , Deum incu(ans 'mendacij, ejus eít linguz lubricitas , ut facilej praceps in honofem innubilans , quafi invidia Numen malorum omnium ruat baratrum: nec tat» correderet ; 'ne eidem fe homines zquarent: l tareus hoflis alio. videtur infttumento uti graviüs igitur punitur in paradifo , quia in hominum perniciem*, quàm hac linguz lingua fua lübricitate gravibs ledit., quàm Lib.3. z lubricitate, manus fuo impetu ; appofité Rupertus aic : EL Bis reperimus ferpentinam verfutiam Genef.cap.y. Scit Deus , 'quia quocunque die comederitis bellum indixiffe homini;sfed non in hominem ex eo , aperientur oculi vefiri, Hoc utique (lþaæal. 22 fimplicem , fed in Deum hominem ad per- "wolebat intelligi , quód clavitatem omuis fa« dendum, vorandümque , bellum movet; pientia , divinitatem queque , & onnium Draco fletit ante mulieremy qua erat pari- fetentiam Deus $nvidens bomini ,tale lignum IH'A , ub , cim peperifer, filium ejus deva- illi iutevdixerit : quamvis mortem Dei ho- ?4Yet , quàm inconfulta fuit hec doemonia* minis füfpiraverit, minüs tamen tunc puni. cx temeritatisaudacia, quamvis nocere non tur , quàm cüm Dei folius liberalitatem E poffet ; adhuc lzedere , interficere , & vo« diffamavit ; quia gravius eftcrimen linguze B ak rare fategit ; G ultra potentize fuze metas , [J obloquentis ; quàm vulnus manüs fcrien- Aht ut Izdat , tranfilire ftudiosé contendit 3 tis f, dum tamen perdere innocentem nititut! ; : Idquefortaffis caufze , cur Eliphas 'The: f2. manites cum Numinis collata in fuos bene- excidium in propriam trahit perniciem, pro- jectia est draco ille magnus * luze temeritatis ficiareferret, ait : Saluum faciet egenum à gob. s. daturus poenas in tetram proijcitur, ut hu- gladio oris eorum, & demanu violenti p** A5. miferperet, quatamen poena haud ferpen- perem ; priüs lingua recenfuitgladium , quo ti videri potuit gravis, affueto jam humi pet convicia alienum vulnerat honorem ; & ferpere. Secundum quod indixit bellum , poftea furoris, ac ferri violentiam , quà ma- non in mulieris parturn illud movit ; fed in nus ferociens cruenta czde in alieav m cor. ipfam primam mulierem Evam , quamallo- pus favit , quafi graviüs fit honore Izdi , && quens captiofis adulationibus fallit, De- fama infuüfcari; quàm corpore violenter fe- um invidentie infimulat , €ó quia prohi- riri; fcité S. Gregorius, Malus bonzs de» Liä. 6. Ma- l l rAb cAp. d. buerit fub poena interitüs pomi efum, — Ne- rogat , G'rela, qua agerenegligit , bac in.s 4 "T ?"J; 5- quaquam morte moriemini : fcit enim Deui , 4ljjs obloquendo lacerare non ceffat , eftigis quód in quocunque die comederitis ex eu , tur ingens Numinis begefïciumä lingua vul- aperientur oculi vesiri , &5 eritia ficut Dj. neribus , convicilsque egenum tueri , chm Quamvis hoc bello mortem non fuerit com- nocentior fit lingua gladius, quàm fzvientia - whinatus , mulétatus tamengraviüs ferpena manus fetrum , hinc lx fuit à Dco olim, 'läq.- j ^ od F:' ' Appetitus evulgandi fecreta coércendus, ne cuncta funeftet. 297 | fancita , qua lingua gladij prbhib&rcntur & non audienti vde-trahere : proinde ficut vit, tAp. furdus verba non percipit, qua in eum ja- 1€ 49» Non maledices furdo : — maledicere autem perinde eft, ac conviciari , & convicia vul- ciuntut, five in honorem , five in contume- liam, neque verba in fe prolata diluere va- nerafunt, qug acriüs manu obarmatà feri- unt : fed (i furdus convicia, qua nonaudit, let: ita nec abfens , feu is, cui detrahitur, retundit , quia per aures furditate claufas quidquam poteft refpondere, quo in fe ja- moningrediuntur convicia , cur non potiüs &a convicia retundat ; refellátque, qua de lex non dixit, non maledices aurito , cüm Íe referuntur in perniciem honoris: huic igitur furdocavet lex, effe maledicendum ; , per patulas aures convicia intus animum pe» netrent , & inflidio vulnere partem ho- confequenter obtrectator hanc legem vio» minis cruentent nobiliorem ?. bené tamen lat, cüm in abfentis honorem per evibrata rohibet lexfurdo maledicere , quia ut ap* conviciagraffatur , & favit in abfentem gla« Inprolot. 3- pofite S.Gregorius, Maledicere furdo per- dio linguz , quem fortáffis prafentem p páaltoral.z. inde eít , ac in abfentem efflutire convicia ; Adgien, 36»i laudgret. À E æaæææäæææwwwwæwmææmææææææaæ M Má M t À A pn——— Ó um i CC COCOCBOOOODCDOODCDCDCOCOCO CO. OCO CO CDED OCO G6D DISSERTATIO XIV..- Mf h F — Pravusinconvicia, & contumelias affe- ial t cuit, quà nemini parcens fïtus linguam a in omnes faxvit. N u ä dica licét vulnera non infligat corp Lz';zgud male 0i , maref'tgmeiz b cArpit , ö'nabz'/iorem hominis partem ladit, Y« - X æ,» -«.—Qþ AU lu') * Deó perniciofa eft linguze huendam , honorémque obfcurandum cen2 KX d I NÀ lubricitas , ut nemini fentes , tali forpice alas accidere hisce avicue AEUN i J LC RI parcat ,. & in omnes lis,ne multumin fublimeavolent, Quid nz L;þ- FD 1'?7 ïï aE i U à N AX convicijs ; & contume- hzc linguz proclivitas in alienis cenfendis iA tf M ETg L t («-leaäï VY dX lijs faviat, Quéd fi moribus gravium perfzpe eít offenfionum & Q feminarium ; licét enim honorem totaliter : QR nonlethalia femper vul - E I EN 227 N um p nera infligit , alienos non lzdat, nec poenitus extinguat probam tamen i ,1.;.-3. mper carpit ob innatam ho* exiftimationem hzc liguz lubricitas, quo- minibus proclivitatem in alienis cenfendis ties leviter duntaxat alienos carpit mores 2 a&ionibus ; adeóut etiam prudentiores , & id tamen femper efficit , ut charitas tepefcat virtutum addi&i ftudio hoc inficiantur vitio; inter homines , amor minuatur , inita inter síntque plerámque , & ipfi cenfores , quia ut diveríos difuatur focietas, acvinculum dife Epi/i.adci- fcribit D. Hieronymus : fanto bujus mals folvatur amicitiz , sítque.propterea linguze lant, , libido mentes bominum tmvafit ,ut etiam qui lubricitas malorum omnium feminarium , procul ab alijs vitijs recefferunt , in ifiud idque caufz, cur Ecclef, velit noscautos, ne Ecclef, eap in levioribus alijs detrahamus, inquiens: Ip tamen quafi ym extremum diaboli laqueum.s &o, f^ incidant : huic autem linguee lubricitati ; vogitaru tuo Regi ue detrabas in fecreto «u- hominísque pronitati alienos cenfendi mores biculi tui , ne maledixeris diviti , quia & V 'icb. ^ impetum plerümque addit ipíz invidia egré aves celi portabunt vocem tuam . & qui ba- H bent peunas anuuntiabunt fententiam : inve- ïï lztos aliorum fucceffus audiens ; propterea huic mínuendz acrimoniz alexipharmacum niunt hujusmodi detractiones , quamvis le- utat idoneum proximi famam vellicare , & ves, narratores plurimos , eas huc , illüce aliena carpere gefta , quia tunc invidusleviüs que Euro ocyus deferentes, donec in aures fibi videtur egrotare , cüm alios fibi pares; deveniant eorum , quorum honor lzfus in aliquo fuit , & hi narratores funt veluti aves vel etiam fuperiores non ex toto laudatos habet. coeli , qu& perniciffimo volatu hüc , illicque Ll.ät 6' MG- z. Turpis autem mater hujus animi crifis , voces obloquentium advehunt ; proinde nos fälnmi* 15, rodentísque intus invidiz occulta eft fuper- cautos cupit Ecclefiaftes ; G monet ,. non bia, quà inferior fatagit fuperiori exaqua- tantüm , ut os obfttuamus detractionbus ; ri, & par parem fuperare ; idque caufz, verüm etiam ipfas cogitationesarcéamus ab cur proniores fint homines invidi , & in* hac pefte, quz aérem ipfum inficit , aures ut afficiat ablentium. flatá fuperbià tumidi ad alienam famam mi-. Habet 298 Differtatio XIV.V : 3. Habet lingua fua venena, quztuncef. — jj De PT fuum: imà ea eft hujus teli pet- fundit, cum convicia effutit, éftquehujus- nicitas , ut fimul profundiores terrz perva- modi venenum linguz cognatum , ut ait T'er. dat receffus: & lingua eorum traufmvit in.s Lib. d; pa- tullianus , qui loquens de doctrina Evangelij terram ; utinde conijciamus. ; ubique fuas £ienk.cap, 6 , ait : Hoc principali pracepto univer[a patien- gladius lingue flrages fpargere , fivein coelis furfum, five in terris deorfum , ubi vivos tia difciplina [ucctntla eff , quando ne lingue E quidem walefacere conceJum eff * . exhau- fepelit , & tunc contingit, quando convicia effutit L] viautur , Wt cognatum lingua venenum exi- ? tunc enim detraélores dicuntur matur! - Sic veuenarta oblocutiones , &$ oblo- magis Ígvire , ac firmari in protervia , -ut cutionum toxica ceffabunt z alioquin lingua fubdit Pfalmographus,- |Zirmaverunt. fibi Pfalm. 63. (evit, ut beftia , & rationis expers infano fermouem nequam , tunc enim veluti ferocie furore irrationabiliter ferocit . & ferpentis fhcti5 -entes tauti , cum acutis ftimulis.ad iram inftar ve L - iá um, quod non absque fuaper- :proritantur., :frontem corrugant , oculos nicie tàcus f w w w *^Unr , exteriüs effündit : fiqui- minacesin hoftem defigunt ,. quem fibi de- den inabíentes eque G prafentes convicia ftinant excitatz propriz fzevitiei Ícopum , in cffutit , & cun&ta faneftat , proceritalienum 'quem omnes:collineaüt impetus ;; ita detrae honorem, denigrat gloriam , proculcat fa» *&ores fronte obnubilata ,* erecto fu percilio, mam , coinquinat a&liones , inficit mores ; "orevenena fpumante j.corruptá-cenícientiá, & cui femel proteritur fama millena cede . ac mente confufa nitüntur venenum , quod n ?[4? adit ; quatenus ad fingules auditores nova iniquo; conceperant animo ' ore : gehennali funeflatur cede , fxpe dicta narrantur , & *evomete ; & nemini parcentes, omnes fuo lo VN fadla, qua.nec dida , nec facta, imó nec inficiunt viro notos ,igeotos , probos , ime cogitata fortaffis fuerunt unquam ; — dubia probos : ' hinc lethale hoc venenüm veritus pro certis;falía pro veris, conjectanea habene David:enixim Deum rogat , | ut dignetur ^ tur pro compertis , & finguli tales funt , qua- -eumabripere, ne à noxia hacledatur lin- Pfalmeo21. lesfibi pronafingitfufpicio; quafi veranon 'gua ait, 'Erue à framea. DEUS animam inveniat , gaudet faltem falfacomminifci, GC -meam , €6 de mauu - eanits unicam . me- aliquo lzfiffe modo. Am, per ftameam linguam defignari detra- 4* Omnium igitur malorumfons putidus Gorisafferit Auguflinus, & per canem ipfum linguae(t , quae veluti gladius acutus ubique : detrahentem explicst Caffiodorus. — ferit , acfuneftas fpargit ftrages : detractores -Sed :cur.. David enixim Numen ro- $« cæl $ enimlinguas exacuunt, quibus lethaliüs fe- gat, ut à manu libereturcanis? & non po- riant , ait Pfalmographus. Exacuerunt , tiüs ab ungue leonis , vel .à denteferocientis ut gladium linguas fuas , intenderunt arcum Pantherze? cur tantopere canis pedem , vel FD ARATATO ,. Ut [agittent in occults imma- manum timet ; ciim potiüs dente mordeat ? culatum , & fubitó fagittabunt eums, & non ' quia nimirum funt ex canibus , qui placide tmebunt , frmaverunt fibi fermonem ne- accedunt , :fed tibiam fubito moríu appe- quam : nimirurn.qui nullo tacicurnitatis froe» tunt : finveró Anglici fuit canes fe fe pedi- no linguz coércent lubricitatem , hi linguas bus- erigunt , & non pedes, fed caput ad exacuunt , quatenus commentantur , medi« cruentuminvadunt excidium, — Hujusgene- tantürque , qua valeant ratione eonvicia ja- ^tis canes expertus fuit David ; fuerunt au- cere acutiora. ad feriendum, quod perinde -tem hi canes Saul períequens, ' Semejus in* eft , ac exacuere, G limarelinguam, ^Non Íequens , . Abfolon rebellans ,^ Seba pertur- rme latet, Thearidem olim fcifcitatum devul- 'bans, .Achitophel tumultuans, & Doég tro fcindendis alienisvefübus,corporibusque "Idumzus calumniator, .de quo ait : Qd * * a | trp, n feriendis aptiore,refponditle,linguz cultrum " loriaris in malitia , qu 2 poteus es in iniqui- v-i-f*jzxä . 5 1 eifc,cum convicijs , & calumnijs alios petit ; tate $ tota die injuflitóiameogétavit lingua.s gladium igitur exacuunt linguz ; qui alieno -£ua: vocat David injuflitiam, dolum,frau. dettahunt honori , & perprolatas calumnias dem perniciofam , verba ad cruentas cla- plurima infligunt vulnera, eft enim gladius des fundendas malitiose compofita : Sed cur linguz;itaad perniciem concinnatus alienàm, hanc injüftam linguc vafritiem cogitationis ut medium fecet hominem, & uno , eodém* nomeaclatione-infignit ? & cogitationes , que ictu corpus fimul, & animam diffecet ; :qua mentis nobiles funt foetus , linguae atri- eft lingua detrahentis gladius anceps , pugio buit detrahentis ? Jora:die injuflitiam «o- ;peracutus , fica venenata , recensnovacula; - gitavit lingua:tua : dicitur lingua injufti- V falm, 63. & telum exitiale , quapropter David, — 75* tiam cogitare , cum convicia , fraudésque tenderunt arcum rem AUIAYATI, Ut fagtttent in : dolofas malitiosé.componit , perinde ac eccultis immaculatum ,:ficut enim arcus te« mens tunccogitat , cüm plura fecum intus lum evibranseminus ferit, Gtlongé diffitos revolvit , qua fimul neclit , componitque ; interimit ; perindelingua detrahens abíenti- ita linguaDoeg Idumzi cum;praemeditatam busimminet , & longé diffitis nocet, vulnis- perniciem locuta fuerit, ideó dicitur ejus lin. que infligit plerumque lethale; quinimo a- gua injuftitias cogitáffe. VelDoégi lingua deà n diffitos lingüz evibratur telum , quó Íuperba tumens ambitione , ;mentis nobile coelos ipfos penetret , & Deumilaceffat, pro- officium fibi ufurpare prefumpferat , quà vocétque ad poenas infligendas, Pofucrünt uberiori authoritate de alienis dcfectibus L] d gat« Efavüs'incohvicia* äiïc&us.cdärcändus;dä cedesfpargat. 209 'gatrirevidetetur; exauctoratur mens priie vemetfaé fornaces gehennales ubique fl.0fas ipe fuo officio quó perversé linguz famu- fpargens, quibusomnia adurit , cuncta fune« létur maledicg : ade& omnia funettat pervere 1flat: eftlingua , que perniciofis fuis flammis fa lingua, ut ordinc inverfo nobilius adigat uram accendit,concupi-fcentiadï»inflammat,& famulari igno"biliori; '& hancin hominibus reliquas pravas excitat , commovétque paf- invehit «malignitatis fiones: quód fipravos coércuerisin te affe. fatuitatem linguz protervitas 'hincilla Siracidis gnoma. — 77 :&us,os gehenhalis fornacis occludis taciture Cap. 31« 'Ritate3noli igitur gehennalem ignem igni ad- wre fatuorum cor illerum : & in corde fa» 'dere inflammatee concupifcentig tux , nol& piestum os illorum *, quia nimirum fatuus , " & maledicus quidquid habent in corde, quid » linguá pravis tuis affe&tibus , depravatisque rülm, 6 quid mente intus moliuntur garruli foras paffionibus malitiam 'addere : fiquidem ita. eifutiunt , nefcientes fenfa fuacelare , cum «commotz , & interdum quiefcentes , ac fo«. D Cl u d- &a in obvias quasque aures exonerent,quafi ne pitae paffiones;; linguze efferantur incentivo ,. ut exaggerauüs dixerit 'Gilbertus Abbas 5 gràvato;ftomacho intus premantur, X. Jinguam concupi[centie jgnibus 3gnes adderes. Idquecaufz, curgarruli non valentes &5 malitie-, malitianmas, lingus&e coércere lubticitatem;, cor non vides D. antur habere intra vifcerareconditum , fed i 3 ore, in extimis, fummísque labijs:expofi- $,4L-. turh , cun&lísque patulum , fcité Eufebius äïling"zm detratirix bomines deijct Cafarienfis in Catena Gracorum Patrum * :S'uþär EJAA ait: Ig ere fatuorum*mrdaearum $ exilit Apropria condizione, Ó degeneres tur- E. fUe 4 mis ad[cifest brutorum.s. enim cor ad labia ipforum:cor verà [apientum W^ dngua garrula ,. & detractrix adeó eft ". non efl 0s eorum. Cum itaquefatuus effet , L noxia, ut homines garrulos , & detra« quàd calumniator exifleret fjue Do?g » frve» Saul peccans . idcivcó ait iujuflitiam , cogi* UA hentes degeneres faciat à propria hu- mana fpecie , & in ceetum deijciat brutorums davit lingna tua * corigitur garrientis , fede [ reli&tà fuáin inrimo pectoris receffu, ad la« parem enim, (i garrulum detrahentem proxi mo dixeris camelo à veró neque latum un* bia exilit; &lingusz fe fubditobíequio , que guem te difceffiffe., aderit teftis Plinius refe« ordine inverfo , perversóque fuperior infe- ricri, nobilior famuleturignobiliori. Quis rens [jb. f natur. biffor. cap.18,camelum ali- ter é fluvio,vel fonte nonhaurire frigidam ad: on dicat fatué excordem hanc maledicam fedandam fitim ; ni(i priüs pedum proculca» h Eü.äg; linguz gartulitatem ? hinc D Jacobus £s- gua , ait ipfe , conflituitur in membris no- 'tione turbatáaquás nimirum fuperbum anie mal fuam (ibi deformitatem non fert à fonta« fíria , que maculat totum corpus , inflammat votam nativitis nofire ,inflammata à geben- li pellucido latice monttrari , fibíque obijci - PU UMEUI U GN m $a; quia linguaadeóelexitialis, & omnia perinde homines nulliusnote, quique flocci habentur, acnauci ; hoc idem preeftant illuftri adurit;ut perinde ac rota gehennalibus flaffiis €ircama&la videatur ubigue exitiales fparge- famasalterius, quam fi non pede , faltem lin« re ignes, flanmásque gehennales evomere; gua conviciante, perinde ac pellucidá aquam obturbarenituntur varijs detractionibus, n& [ dum fulfureas paffiones , pravósque in ho- mine affeclus flabellat , vexcitátque , t foli videantureffe deformes : vel ut minüs e« ad culpam accendantur in hac vita, & infu- rubefcant proprias feeditates , ac maculas, quibus fcedantur , obtegere fatagunt detra- tura non Jinguatantüm, fed totus homo pro- meritas det poenas *pe'fenni incendio inextin- &ionibus, quibusalienos produnt defedtusy - guibili? appofiré Gilbertus Abbas in appen- * acprobra ; quinimo fe ipfos arbitrantur ve« * Ap- nultos , cum czteros rugofos ,ac luridos de» Ssmf, 244 dice ad Cantica D. Bernardi inquit pofitum efl cor bominis inmalum ab adolefcen- Ícribunt. ;yalm.'sh Quód veró deteriüs,non prava tantüm $. tia fua à prima natrvitate impulfa » nefcit garrulitate fed & maligna taciturnitate alios zurfum iufletleve s €) tu illam lingua prava.s impellü ampliüs ,8 inflammas ? lingnaprava fortaffis graviüs laedunt ; relatisenim aliqui- buserratis,detectisq; maculis; fubdunt ad in- iracundis , 6 indignationis occafiones vequi - crementa malitiz: plura fuppeterent alia lone vit s injuriar , vel fal[as fimulat , vel veras exagerat , quas debuerat difimulare : 4d of* g (celeratiora de hocviro nequam narranda $ íed ne camarinam movearnus , fatiüs eítea fi- fenfam officsa etiam inrerpretatur , &f vene- lentio i-nfep*elire;vcrüm»-non-eü idtacuiffe,fed nati fermonis fcintillas admovet ad commo- vendam cor [uum, uid lingua tanquama detraxiffe, & quidemgravius, cum qui& non funt;dolo(a taciturnitate efle.prodantur ; ideb cordi tuo talem adbibes flammam ?. fufficiat talia muffitant, quia alia quz proferant pro- illiconcupifcentie ardor carnalis , & levita- bra,eisnon'occürrunt. l1móneq;abaípide tis calorinnate , quibus cor tuum , quafi vo- lingua abludit detractrix cum tnorfu fimol iubilis vota impellitur ,noli igitür adbiberess dentem, & venenum infigat , quapropte£ ignem , & concupifcentie addere malitiam ; $ iguem bunc, quem /mguä evomis bAuri D. Chryfoítomus redarguens hujus turfuris hominesait: Es bomo , ne venenum evomds Homnil. 99; de gehenna : inde incipit , && illà vapitz eit afidum. | Homo es.ferane fias,propterea (b ad popnl. igitur lingua garrula, eque & maledicanullo edearis, prope fin. £rceno coércita , perinde ac Megera avernali T faéium efl osnonut mordeas,fed ut m P Non w Vemnf,d! Afeilibus Tom, fæ 4/ Diflertatio XlV, 200 L Non folim vperïnde ac linguaafpidum venena amicumvideant indigere , tantüm ait pecus fpargit lingua detractrix, verüm ejus fermo niarum decoxiffe aleà, ut ad egeítatem fe de- eft veluti teluminfixum femori canis, ut ait jecerít ; ut alterius honori detrahat , dicit fe F,-':";"ifäo 5? 1» Ecclef, eap, Siacides, — Sjeur fagitta infixa femori canit, eum vidiffe lupanar ingredientem ; nec ün» 19i fic verbum in corde flulti , quia ficut non quie- quam detractori materia deeft cxteros car« Ícit canis , fed huc, illácque curtit, volvitürq; pendi ; nequeunquam fpicula ei (unt obtuía; - toto corpore; donec excidat;quod lateri infli- quinalios puugat,alienimque honorem vul« &o vulnere telum hzeret; perinde detractor , neret, 16, f1 quid pravi viderit , vel audierit , non quie- Quia veró aliena femper probra invefligat, ícit,donec illud effutiat; ac fi quodameffet quaerítqs foeditates, non hominem, fed fcara- fop, 1. I .Mü!'ldo intimo correptus dolore; quarit,undelatrare beum diceres, aut hirundinemait Chryfofto- Tus,inquiens - * LÀ Omnues aver[anrur maledi- n P[alun 6;»??, 2 40 poffit, & faltem per osextraevomere , quod intus ftomachum aggravat, & cor premit; id cumut eumydqui Iutü redoleatut birundiuem tantüm dixeris difcriminis intereffe , quia ca; qua [angmine j ut. fcarabeum;qui flercore,alie- nibus cibus panis eftficcus, & offa: detracto- niemalisaluntur.. - Nonapes garruli detra: res veró non folüm offa rodunt , ed & carii» &ores semulantur ; cum non é floribus virtu- tum fuccos'extrahantlaudum, quibus alios bus inhiant , quas denre dilacerent , faméque lupina devorent : & hucvidetur Jobus allu- commyendent ; fed fcarabeos fimi foeditatibus CAb, 15. fiffe,cüm graviffime conqueftus, dixit. Quare inhiantes , quibus alienum-deturpent .hono« rem , maculent gloriám, perfequimini me ficut Deua , & carnibus meis )1- Jaturamini? alloquebatur Jobus fuos detra- Imófi-leoni , & hyenz detratorem paria» Gores, qui caninis dentibus ringentes eum ja* veris, concinnam dabis (imilitudinem. 'Theos centem in fterquilinio varijs improperijs nite- critus interrogátus ; quenam ex feris ceeteris bantur mordere ; & convicijs abfumere ; effent immaniores,refpondiffe ferunt;in mon- ideóque carnibus videbantur dejecti Jobi ex^- tibus, & fylvis leones,& urfos: in urbibus ve- faturari , quia ut pulchré ait S. Gregorius, 1o,& oppidis foerierátores,& detractores:nee Lib. 1416* val. cap. 14s Qui aliena vita detratiione ya[cuntur alienis que absre,quia cum lingua detractrix,necip- 'fis parcat mortuis,recté hyenz confertur,hac procul dubio carnibus [aturantur,: e t*ü d 9. Verüm detra&tores adeó funthiumadz cár. enim à lupo vix abludens, adeà humanz: nis appeterkes, ut nec propriis plerümq; par- appetens cárnis;ut tumulos ipfos effodiat, G cant pareritibus, quos perinde:ac Actzeonem; & cadàvera in cibüm fibi exhumet : Obtre- quamvis reluCtantem;& clamaritem dente di- &lator carnem cadaverofam , tabóg; fluentem Ícerpunt , & ore ejus devorant carnes : 'cla- 6 fetidis etiam eruit fepulchris , vitia nimi* Lil. 3. Me». mabatAGaton apud Ovidium:leon ego fum rum etiam eorum , qui morralitatem exuee 2197« [i Dominücognofcite vefira:fed nullus ex canib? runt in lucem protrahens , G vitiaaliàs oc* . ?' 1 qöx. fuit,qui Actzconemnoffe vellett perinde de- culta, & fepultaexhumat., ut cateris inno- &j gfüd[. tractores in obvios quósque dentes acaunt , tefcant; & fcelerayqua forent potiüs oblivio* quos mordeant , neque proprijs parcunt pa- ne fepelienda;publice exponit luci;ut fingulis rentibus;&volupé ijsdem tantüm eft mordere, : pateant. W. zeetbiel, etiam confanguinéos , idque praevidens Eze:; : Non tamen credas,has detra&trices linguás Erf!e/ M 'impunitas, "Refertenim Paulinus duos cu- CAp. 5« "US 100 chiel ait : Pazres comedent filios im medio tui, € filj comedentP atres fuosscanis et detractor jusdam facri Ordinis viros , fubito deceffiffe obviumquérnque, nulli parcens, rabido mor- fato, eb quia temeré Ambrofio Mediolanenfi det dente. Caveamus propterea hoscanes, Prafuli defuncto aufi fuerint detrahete, Ex E I'rofuarb. quiaut nos monet Salomon ;hujus rabidi ca- his alter facerdos Afer erát;qui Mediolanum venerat/initiandus NNeomyíta ; hic.cüm in (JIIP- Piem nis vox eít illa alienum 6tiens fanguinem ; Veni nobucum ,infidiemur fanguini ,'dbfcqn- convivio non folüm 'contemptui videretur faiidum Antiflitem-Ambrofium jam defun- dawna tenticulas contra infoutem fruflraz de é&tum habere; :verüm &cejus laudibusdetra- glutiamus eum ficut infernus viventem, G in- tegrum , quafidefcendeuzem in' lacum, '1mo hete,& defünctuminorderé; quia non folüm 13 non folüm terretiris , acrabidus canis eft de- homines, fed & Deum ipfum auditorem ha- tractor , íed nec amarino videtur hericio ab- buit;flatim vifus eft infelix'expalléfcere fron- ludere;eft (iquidem hericius ; undíque aculeis te, titübare voce, tremere manu, Gtoto cor« 'obarmatus, quibus & pedum locó utitur;cac- pore languefcere, & inter adítantium brachia terisque eft pifcibus timori; vulnerat fiqui- fimuladlectum,& lethum deductus fuit;quia . dem,quos tangit, fauciat;quibus eblanditur : ut ait D. Auguflinus: -Deustotureff oculuss la P[fz,l . quidni detractor, plenus eft aculeis ; aculeátze quo omnia videt , totus eff auris , qua fingulla funt, quas mente volvit, cogitationes, aculea- audit yotus efl manus , g:fä ubíq delinguentes taíunt verba, qua orelivido profert, 'Ca- punit. e « endum eít, nehericiusifte nobisimmineat; Convi vium plerümq; fibi apparant garrue 12, .. Quiaffi nos tetigerit ,ejus aculeos ftitim haud li detractores , fed & caninum elt prandium , : absque dolore experimur: tot ejaculatur acu- non enim audiuntur nifi latratus , nifi rabidi leos,quot profert ipfe verba ; obvios quósque morfus, quibus alienus honor difcerpitur , pongit, five fibi vinculo devinclos amicitiz, & fama dilaceratur.; nec alia edunt fercu. five fgnguinis nagemtudine fübi addictos; i la, quàm alienas carnes , . quas lacerant , nec Pravus in conviciaaffectus coércendus, ne czdes fpargat. 30v fhec alio mero propriam extinguunt fitim , calumnia mendax calamitas eft fupra mortem quàm innocuo abfentium, fanguine, Ca- gravis ; talis fuitprocacium fenum calumnia, Preverb, veamus hac fympofia : ait enim Salomon. quà Sufannam impetivére , innocens enim f-*ïä 350 Noli effe in convivijs potatorumy,nec in come[- mulier, priusquamad mortem duceretur, di- fationibus eorum , qui caruem ad uefcendum Xit, Et eece »orior ,. cim nibil horum feceo Daniel, £. conferunt , quia vacantes potibus ,O fymbola 7im , quatfH malitiosó compo[uerunt aduere Suntenim convivz, dantes coufammentur. fum we , publicé enim fatis aperté indicavit ex qui in hisce fympofijs nonnifi alienz vitz malitiofa fenum calumnia fe rapi ad violene LL detra&tione pafcuntur , & utait D. Grego- tam cruentee lapidationis necem , ideóque bis rius, "Alienis carnibus [aturantur 2 poti- mortuam fe dixitfemelin calumnia; &ite« Tou, , lib, 14. Moral, bis vacant, qui de vita aliene opprobrto fe» rum in iniquz fententiz executione , lapis : Pfalgy, €8p, 24 inebriant, bt LU Carnes quippe ad vefcendum.s dümquenimbo, quo érat obruenda. conferre , efl $a collocutione. derogationis adeó gravis tentatio , quae per calumniarn ho« victfim proximorum vitia dicere : fymbo- minem urit, wut videatur homo fupra id , lum weró dare esi , ficut unuquisque folet quod poteít peti ; ac tentari ; & ad quam p^o parte fua cibos ad vefcendum, ita 1m.s vincendam fpeciales fint fuppetieà Deo pe« confabulatione detratlationis verba confer- tenda , & habende, quiaut ait Apoftolus. ve: Ueflietur autempanuu dormitaito , quia Fidelis Deus eff , qui non patietur vos ten- x,Coyints defpeium ,. &5 snopem 4 cuntiis bonis ope- tari (upra id, quod poreflfis , neque fi Am» Àg: Ih ribus 3o0rs fua iuvenit , quem bic ad aliene brofium fcifcitaberis , quznam fit heecgra- vite exquirenda «rimina detrallionss fue. vis tentatio , quz tam acriter hominem lenguor otcupavit. quatit, aliam profert, quàm ipfam calum- niam ; aitenim Ambrofius, Non unum.» $. Iil. genus e[t noffra afficitonis , &'efl calumnia , dNulla tentatio gravins urget , nec fed tentatio leoior, calumnia gravior $. fi- aerins pulfat, quam qua à langua quidem tentatio potef? effe fine calumnia 5 s orztur calumntiatvice, calumnia in fe tentationem babet, Efl bus. 14. ' Arrula lingua non folüm detractrix "manua tentatio , quam ferre po[fJamus , ede. efít , fed & calumniatrix , eft enim dumnia autem gravis eff. Et ideo Domtnuss calumnia narratio falía fuperiori de- que funt graviora , fufcepit ,. & calumngs. latade abíente, cujus jugulum petit. Lu- impetito , fileutium detulit triumphbale.s 2 cianus fiquidem Sophifta non aliter caluai* dillinguit Ambrofius tentationem à calume niam deícribit , quàm delationem quan- nia, eó quia poffit tentatió effe , quin cae dam abfente , & início reo , cui plerum- lumnia fit ; non calumnia; quin fimul fit ?a 3-- q 68- que fides prztatur etiam parte inaudità !, tentatio, & quidemgraviffima, imóea eft, 4TÉ. 3. ad , quapropter D. Thomas definit calumniam quà non patitur Deus homines tentari , vel efle falfam , & malitiofam crimninis impofi« f1 patitur , uberiora exhibet ad triumphum auxilia, ait enim Ambrofius , calumnía in tionem, hincquó accufatio eft frequentior, G falía, eó eít etiam venenatior , & valdé fe tentationem babet, Ef bumana tentatio , In Pfæf nje ferm. & 7. um Esclef. 26. extimefcenda : tria enim nobis proponit Si- quam ferre po[Jumus , calumnia autem gra- racides, quze timeamus , ait ipfe, 4 tri- Vis ef , cüm igitur non folüm fit calumnia bus timuit cor meum , & in quarto facies mea tentatio, fed & gravis ; certé&ea , quà ho- anctuit ; delazturam cavitatis ,. €9 colletiio- mo fupraid, quod poteít , tentatur ; & nem populi , & calumniam mendacem , fu- eidem Deus ne fuccumbat uberiora fui auxi- Eít autem de- per moriem omnia gravia, lij fuppeditat incrementa , cüm non patias latura ,ut explicant Interpretes adverfatio, tur nos tentari fupra id , quod poffumus e qui tota civitas ex finifiro rumore aliquo imó adeó eít gravistentatio , ut omnis aliz criminatur , erque cives falfatum impin- humanalevior effe videatur , & quamhomo gunt crimen, Eft colle&io populi turba poffitferre , feufuperare, cum minori ex« congfegatio , feu in unum collectz popu- traordinario divinz gratie auxilio : ca« lorum turbz tumultuantes, & feditionem lumnia veró adeo eft gravistentatio , utab intentantes : eít enim feditio , quá populus homine fine uberiori gratiz auxiliocenfeatur turbatus contra aliquem infurgit , quem in i-nfupc'ra'hili $, necem expolcit ; talis füit feditio , quam Quód (i petatur , cur tam gravis fit Xï. paffus fuit Ephefi D. Paulus 4or. 19 & calumnia tentatío , qua hominem dicature quam fuícitaverat Demetrius argentarius. fupraid,quod potefl;pultare, refpondet Sira« Eccdlefaffoo ] Calumnia mendax eft, quà quis falsó per ac* cides: quia calummta.conturbat [apientens, cuíatorem mendacem , & teítes ad menda- & perdit robur cordis illius , adeo animum cium acceríitos accufatur, redsque propterea commovet , ut eum conturbet, cruciet , mortis agitur , & hoctertium malum, quod affligat , qui calumniam patitur ; ideóque 12 Salomon extimuit, eft ceterorum peffimum, fuperatu eft calumnia difficilior, quia men- eb quia ex perniciofa coitione furentis , ac tem turbat , & quafi evertit , ut non am« tumultuantis populi proceffus inftruatur ju- pliüs fit homo calumnijs pulfatus fui com- ridicus, quo per calumniam.falsósque teftes pos: ealumnia aitSalomon , couturbar /fas certó accufatus damnatur ad mortem : & hac yiemeïn » leu ut feptuaginta Interpretes Xs — Verani de Afeilibus Tom. ) PP3 $ pli» Difl"crtätïo XIV. 302 u plicant ; esreumfert , cz'?:umagit » f'0Lat , propterea pede conterit , manüque diráteo n quia ficut, quidiufurfum, deorsámquero- rat,perperamagens; ait David, — Redime-» Pfalgs.Y g, tantur, velcircumaguntur oculis, G men- se à calumnijs bominum ,ut cuflodiam man- te confunduntur ; conturbantürque , ut ubi 4data tu4 5 enixim rogat indemnem fervari fint vix cognofcant , & cunctacircumjacentia ab hominum calumnijs , eó quiahe impactze videantur moveri, & volvi ; ut ipfi vix pu- ftudia virtutum impediant, & cuftodiz mane tent fe poffe flare; ita qui calumnijspetun. datorum Dei fint impedimento , ac obici. tur ; turbanturanimo , nec quid agant, fci- Adeó potiseft impaéla calumnia , & apta unt, & quaf1à fana mente dejecti; poffe ftare humanz menti avertendz ,uthanc ducat; re- defperant. Hinc ubiSalomonait 5 «calum- ducitque , imó & quafi invitam trahat pet nia conturbat fapientem , legit Aquila, fe- — vitiorum exefos anftactus LÀ L idque caufaze ducet fapientezi , G textus Chaldaicus ha- cur rogaverit David redimi à calum- bet, deezpiet faptentega , & Pagninus izfa- nijs homiuum , me fcilicet à via deflecteret uire faciet ,. GU Tigurina ad infaniam adt- mandatorum Dei; & ne praeceps rueret per get , G tandem alij errare f'aciet , quiafa* lübricavitiorum itinera , quienim opprimi- piens calumnijs petitus extra fe quafi per im» tür calumnià :difficulter culturz virtutum patientiam raptus aberrat à fapientia , à ftu- incumbit ,nec divina cuftodit mandata ::tur- dio virtutis, labitürque in tetras vindictas , bat enim calumaia fapientem, & mens tur* czdésque cruentas, velfaltem convicia con« batavix , quodagat.; videt , fed (init.in in* tra calumniantem impatienter vibratd ::. digaationes., irásque abripi. ^ Tametfinil hinc Syrus Interpres $, ubi Salomon ait ; Eclef 7. probetcalumniator,omnia tamen criminatur, Calumnia couturbat Saptentem , vertit , ac* & cunclafuneítat, & ut altiàs vulnus irifli- cufatio calumniatoris perdit fapientem., per-. gat per vetita ; viam fibi ad mendacium ape- ditque cor dentium illius, hoc eft, evertit, rit: nimirum flexuofa calumniarum fraude dementat virtím etiam prudentem , -quem homines trahit., :quó ei magis libuerit. ad fcommata, Q aculeata adigit convicia , Nulli dubium quin malum fit calumnia infi- quibuscaninarabie videtur dentibus morde- diofiffimum, 'Vidi eleganti exhibitam pe- re , ac more infariiemium*calumn'iawr;m nicillo calumniam ab infigni pictore varijs Íycophantam dilacerare. Vir ibifede- in tabula depictam coloribus, 16. Hinc $. Gregorius T'aumaturgusinfert, - bat ;emaciatus , fronterugofa , eculis torvis, quàm grave fit calumnia malum, cüm & vi- vultüque toto palléfcente , auribus praclon- rum fapientem , ac prudentem à fana mente gis ;quales fuiffe eas Midz ,vel fingunt Poé- deijbiatj, adigátque dentibus canina rabie t2, vel pingunt piclores : viro in foliofe- mordere : fugmum malum, aitipfescalumnia denti mulieres adftabant due ., Ignorantia eff , quafapientum animabu maxiné in[idia- fcilicet , & Sufpicio; eó quia, quznefcit, ( , generofam , ac denfam illam virtutuma & tantüm fufpicatur ; fi probra fint ad alie- folvam extirpare molitur , quod invecta ca- nam gloríam infufcandam 'protervé effutit. lumnia mentem conturbet fapientum , fate- Accedebat erecto fupercilio calumnia, íüb turS. Bafilius, quiabimpaéla fibide hzrefi fucatz mulieris fpecie ; ita tamen urfucus in calumnia fentiens fe turbatum , & gravaté extitma tantüm cute efflorefceret,cüm fronte, zpï-/iql. 82 ferens objectum fibi fcelus, ait, d basce:s & oculis iras, GC rabies;perinde ac gehennalis litteras animatut,ut par erat ; & ad tam in- Megera fpiraretmanüque finifirà facem agi- opimam , fubitémque immutationem -animo taret accenfam , & dextrà juvenem capillis perculfus , nec velbondere quidem poteram.s , prehenfüm, manüsque fupplices coelo porri- p^lpitabat enim mibi cor,linguame deflitue* gentem fecum veluti invitum trahens, Prazi- b4t , & plan? patiebar 5 quod animo folet re hanc avernalem furiamvidebatur vir de- parum forti accidere : indicandum 'enim , formis ;orepallido ,vultu macilento;, fronte quod verum efl , & tamen venia dignum s. rugofa;oculisq; exefis;ac fi diuturno jam con- Deinde parum aberat, quin in odium erga bu- tabuiffet morbo ; hicque livor erat; calumnize mantim genus exorbitáffem y fuflettique mibi iter fternens, Veluti pediffequee aliz duz mu- fuiffent omues bominum wmores arbitranti in liercule comitabantur calumniam , quarum natura bumana non e[fe cbaritatis bonum.ss altera Sycophantize, & altera Fallacia fibi no- menclaturam ufurpaverant. "Utinam.hanc feüwerba quadam plaufibilia ad ornatum , & cultum eorum , quibus uti velis confita s z calumniz picturam finguli , qui aulasterunt 15, affectum verà illorum fecundum veritatem., Principum ferio luftrarent oculo 5 non ita zon effe cordi bumano : hinc Regius Vates faciles effent alienis moribus exprobrandis , enixim Deum rogaverat , quatenusà calum. mec tot vix quzrerentur nocendi , neque tam nijs hominum vellet indemnem eum ferva- gravem noxam calumnia infligeret;ideoenim re,quó poffet divina mandata cuftodire : fci- hacfucatee mulieris praíefert fpeciem ,quia ens virum prudentem quamvis cultura addi- nifi calumnia vero narraret fimilia, non op* &um virtutis per impaétas, (ibi calumnias primeret rerum omnium validiffimam veri- graviffimé turbari , ac veluti deijci à fana tatem 5 ideóque in id incumbit ftudij, quo mente, acinftarinfani furere , ac canina ra- fucó apparentis ;veritatislarvata fua detegat bie dentibus mordere fycophantam calum- mendacia, aptiórque fiat hac arte auditori- niantem, immemorem divinz legis; quam bus fqis decipiendis, Eft Pravusin convicia affe&tuscoércendus,ne cxdesfpargat. 303 novacula etiam medium fecant homimem,& i 18 'Ell'hec ar$; ia H nolla dlia Kicilibs fcholaaddifcitur ,quàm in Principum aulis, cuné&ta funeftant , cedé:que accerfunt , ut ubi & exercetur : millenis -aulici. .artibus contigit omnibus fere urbibus per totum per probrorum calumnias adlautiorem for- Pelepon'efum.'Ut enim refert Baroniustomo tunam fibi viam & gradus conftruunt: hi 10. Anno Chriíti 981. ex actis 'S. Niconis :cüm fucatam calumniam eífe velint , mode- annoà partuvirginco 98 2 irrepens;graffáns- l ftiam etiam fingularem in extimo vultu prz- que epidemica lues Peleponefum depopula- feferunt,'oculos, frontem, vultümque to- 'ta eft, & pre cateris urbibus ea; cui nomen 'tum icomponentes ad normam nfignis vir- Lacedaemon erat, quam cteris graviüs af- tutis, quod perinde eft, ac emendicata;& ad- flixit, epplevitque ene&tis cadaveribus, Ci- ffcititia vultüs pietate (tabulantem intus ob- 'ves cum humano quovis fe noícerent reme- segere , ac larvare impietatem ; novercale :dio deftitutos ad :arcendam calamitatem ad divinam opem confugére,, & prafertim vi« odium , 'quod intus :in corde fovent, foràs 'frontis hilaritate, & oculorum verecunda de- zorum, quitunc temporis morum probi« -je&tione palliare nituntur; loquuntur mellea ttate, vite fanclimonià , & virtutum cultüu- -yerba, licét.cor intusfelle natet : rident fum- 18 infignes erant, preces enixim expetivére, amis dabiis , arridentvültu, "& tamenxlam && pre ceeteris Niconis;qui in afceterio inte- : dentibus frendent j irà intus:exardent, -odio gerrime vitae Monachus erat ; qui tamen, «quia nil frequentius füis in concionibus in- :corrumpuntur , && animo nonnift 'funeftas 'aliorum depreffionesmoliuntur: :aliud enim clamaret, quàm populi »sei penitentiam agi- ión ore habent, &aliud corde fovent; bilem ates ultio divina ipsminet, peuiteutiam agiteg à populo illo, qui easdem :femper fibi in- 'enim intüs alunt , ;plenásque affe&ibus tra- 'gedias in fe commovent ; :utque calumnia- -culcatas voces jam faftidierat, alianon fuit aomenclatione donatus, nec alio vocatus no« 'tores proprium contegant livorem;alios cum 'accufant., triltes;ac moerentes fingunt ocu« mine , quàm antonomaílice 2dezacbus ille Jos, 'vultámque profunda mceítitudine oc- gpenitentiam agite ; lsigitur «enixim à po- '£upatum ; "& quafi quodam rubore perfüfi, pulorogatus, ut precibus fuis ad Deum fufis nullo privato odio excitati, Íed Principisfo- :aléxipharmacum aliquod peíti co&rcendze, & lius bono moti caufam ufcipiunt., livore 'extinguendz aptum 'impetraret in folatium 'totius urbis , & levamen populi, fpopondit tamen & invidia :plenam.; obteftantur in- 'terim , fe nihil boni, fibique utilis ab ea fpe- :;Monachus fuam opem,;annuítque afflicti po- 'rare delatione ,'quà nonnifi communis boni ,puli votis, 'unam tamen à Magiftratu |illo .exegit, quó Judzi urbe pellerentur, fineren- intendunt incrementum promovere ; & fola conícientia przmonitos, & religione tactos, türque extorres vagari extra Provinciam, ne fe ad caufam illam promovendam accinxiffe; quid Chriitiana religio , ab hac hominurm foece hauriretfoetoris , nec quidquam cape- cümque pulchrum religionis nomen,S con- fcientiz :ftimulum -adferont., *quo £faciliüs 'ret detrimenti. /IPromiferunt cives facturos; audiantur blandé quidemloquuntur, fed le- quod ipfe juberet, dummodo peítis extin- thaliàs infli&o vulnereíauciant, Yane butc €tionem fuisà Deo precibus impetraret.Prae- auditioni ajebat Bafilius Imperator filio fuo, miffo jejunio Nicon flexis genibus Deum e- noli prabere aures, &$ calumuiatores in [inu Aixim rogat,ut velicáfflidtum populum ab tuo vt fove , improbis ne temerà crede : il epidemica lueilla graffante indemnem fer- enim fepe uumero'uiros bouos propter ampro- vare, ümque peraliquot horas inítetiifet bitatis fufpicionem afflixerumt, Omniz audi, fuis precibus, fibique videretur Numen fle- xiffein fua, & populi vota; -Àmente ferena; & ab omuibus difce, fed ex dis ,'qua audies, quadam vejice , quadam admitte , uempe ea, ore ridente, vuluique blandoé proprio e- qua tibi aut ufui,aut bonorieffe queunt , &5 grelfus afceterio urbem adivit; in quamvix eum fubditis obeffe nequeuur * rejice -autem ingreffus,& benedictione triplici manüs du- €a,que & fubditos ladunt ,& ibi non profunt: 6tu populo impertità exulavit illico à civi- tate peílis, & fimul cum illaetiam Judzi ab quia fi linguaimproba fautorem 'enancifca- tur Principem, nonnifi detrimenta , depref- 'ea pulfifuerunt, — Verüm cüm Joannes Ara- fiones, ac damna irreparabilia fperari inde us Judaorum Patronus acerbioribus odiis offunt. ob pulfos Judzos in Niconem Monachum 19. Iddue caufz fuit , «ur Antoninus Pius fertetur; non dellitit publicis, privatisque Imperator , fi delatores non probátfent,quze «alumniis viri afcetzimpetere innocentiamg rifit tamen Nicon nil (ibi eorum conícius; dixiffent, poena voluit capitali affectos; quin ex prifcis Romanis Vefpafianus , - & 'Titus que calumniator effutiebat , floccique fecit hoc hominum genus ita oderunt, ut eosfla- has linguz mendacis larvas. Cümque ei- dem non defiflenti calumniari Nicon ob« gellis czfos voluerint, per amphitheatri are- nam ípe£tandos traduci , quó nimirum eo viáffet voce leni, frontéque ferena dixit: abi, & ad te redi; fcelera tua defle infelix, brevi exemplo fortiüüs, quàm verbis dedifcerent czteri calumniari, Sienim Princeps hujus enim fenties qualia fimt nequitiz tuz prz- furfuris homines fufurrones, .delatores, & mia. Nontamenfycophanta calumnias de« calumniatores impunitos finat , eorum lin. ftitit effutire, quin acriüs contra virum fan- &um fremens alias calumnias prioribusne. guam magis Sxa.;uit, quá perinde ac recens Pp3 quiores d "Diflenado -XIM: 304 quiores fparfit totaurbe, — Sed Deus vindex animo ea ferunt; hec enim tolerantia .ïfä'? non ulteriüs tulit fervi fui dilacerari innoe flernit ad gloriam. centíam, denigrari candorem : noéte fiqui- Id intereft difcriminis juftum inter, & dem intempeíía dormicnti Arato duo obji- iniquum 5 ille emm calumnias execratur , ciuntur fenes praeftantiffimae formae;orisque quas ifte concinnat, & fovet; hinc Sa'omon Prowerb, 15. W fupra dignitatem humanam , qui flagris ho. Verbum mendax juflus deteflatur, impius au- minem cadere, fimülque verbis. increpare zem confundit, íeu uc vertit Chaldzeus Para» cocperunt inquientes: ad tantam ne malitiam phraftes zzepiu: facit putrefcere, ac witupes te audacia extulit , ut Dei fervumfpernere, rare, fi proprie fumatur verbum zendax virámque innocentem tot conviciis dilace- perinde eft, ac calumnia, quá falfum crimen zare, calumnitsque profcindere non verearis? alteri impingitur; hanc igitur. vir probus Quid ni poft multiplices plagas in obfcurum execratur, & impius concinnat, & fovet, qui dettudi carcerem fibi vifus et 5 & ibi flexo propterea alios confodit , & foctere facit ; poplite veniamenixim rogatam minimé im. appofité. D. Chryfoftomus, ubi calumniam petrare, inde é fomno expergefactus, febrili comparans ftercori fic fatur: Squis te pre- Homil.g, ad «cepip eflu exardefcere , accitóqne ftatim 8 tereunte flercus commoveat, nonne boc faci« bopst. faüo afceterio Nicone patrati fui delicti veni- entem contumelia, €6 convicio affris? boc am popofcit, oravitque, ut vellet fuis preci- fac & circa detratdorem : non euim [ic com- — bus fanitatem, & gratiam impetrare , cui morum . ffereus. dllum . fetorem . fufcipientem tuncNicon, qua tu in me peccáíti, ea liben- cartilaginem narium percelli, ficut. alzena tiffimé tibi frater, quantum in me eft, con- peccata excufja , G eommota, atque vita a- . dono ; fed quia ccelefti imperio vitze tuz fi- liorum impura produa audientium. animos nis imminet, vitam protrahere non potes, contriflare , & perzurbare folez, nec erit, quiDei. obíiflar decreto: & polt triduum praematura morte Aratus é vivis de- jyo lï]' eeffit , funcftum pofleris relinquens. docu- mentum, non finere Deum vindicem impu- nitos calumniatores vitam protrahere;ut de- Infræm& lz'nguw lz/zärz'cifdr plzm*: difcerent alii calumniis viros probos impe- perdidit, quos taciturnitas indeta- nes [eruáffit, 1Q. tere, Non folüm prematura morte puniun- 22 tut, qui linguas fuas exacuunt;alienam inno- " Ingue lubricitas, ni coérceatur in omne centiam fparfis calumniis vulneraturi,verüm facilé trahit fcelus, eft fiquidem incre- Píalm.14, €tiam àvita excluduntur zterna. Cüuüm dibile distu quantum damni , infamiz, fuiffet Rex David percunclatus:; Domzne 431 & exitii adferat importuna loquacitas, & babitabit in. tabermaculo tu0 ,. aut quis re- procacis linguz pruritus, cujus vectigal fem- - quiefcet in monte [anclo tuo * flatim refpon- per eft calamitas, Quod navi zquora trajici- Íum fubdit inquiens , qw; loquitur veritatem enti eft clavus,feu gubernaculum ; hocidem án corde fuo, qui non egit dolum in lingua eft hominilingua, quá, perinde ac navis fuas nec fecit proximo fuo malum, & oppro- clavo, regitur homo, qui fi anchorá deíti- órium non accepit adveríus proximos — fuos, tuatur taciturnitatis, clavo reclz rationis ; qui jurat proximo fuo, & non decipit , non velis , remisque Sapientiz, & Prudentiz,uil Íolàm calumnias effutientes à coeleíti exclu- fperandum , nifi ut in brevia, & Íyrtes im- dunturpatria; verüm G aures iisdem prae- p ingat:cüm neque in divinz legis cynofuram bentes: € converfo qui zquo animo congefta defixum teneat mentisoculum ; neque filen- in fe probra, G intortas calumnias perte- tii anchorà pracipitem interpellans curfum, —— zunt, hi funt, gui participes fiunt regni coc- procellas declinet; (ed nullo tacendi,loquei leitis. Quinimo Deus arcano fuz provi- díque difcrimine tumultuofz hujus vitze pe- dentiz con(ilio per calumnias hominum à riculis fe committat , G temeritate potiüs -Cacodoemonis folet tentationibus redimere, ' raptus,quàm prudentià duclus in altum pro- .ut contigit Monacho Abbacyro apud Clima- vehatur per decumanos aftuantium affectus Qrada 4. de chum, is enim inaíceterio per annos quinde- um fluctus, quibus vel mergitur, vel in fco- ebedientit, — cim affiduis calumniis, conviciísque pulfa« pulos trahitur; in quos impingens homo lin« tus cum mors immineret adílantibus reli- gua clavum regere neícius foedo perit nau- uis fratribus, in has poflremas erupit vo-. ^ fragio. ces, Gratias ago Domino , &5 vobis fratres , Plures perdidit hac linguz garrientig 23. quàd me ad [alutem meam tentZflis jugiter; lubricitas, quos taciturnitas incolumes fer- M bac enim ex cau[a immunis à tentatione De- váffet. Potuiffet Amalecites ille,qui fpolia smonum battenus man[i , ac i à Doemonum Sauli, imó G ipfam armillam, & Regium 5, Rsg. Mfa.x. vacáffe tentationibus , ftipendium fuerit detraxerat diadema lingua frceno, & oppor- conviciorum , ac calumniarum; quaab aliis tuna taciturnitate tutus, quaea imminebant fuerunt inipfum jugiter intorta: & paffim pericula evadere: fed quia linguz pruritam in a(ceteriis contingit , ut à tentationibus ij non compefcuit , fed apud Davidem ftulta fintexempt, qui conviciis pulfantur,S equo temeritate fuum fuit. facinus confeffus, &c i 1 ] pre^ Pravus inconvicia affectus ïcbärcle,ndusj;n*e(:ædcs fparpat. 3og yrofeffus extremam fibi accerfivit perniciem, :xigoris.'-täi'ricu!amenta vitrahatur; nullum & propriz temeritatis promeritas dedit poe« :3majus Regnorum praefidium effe, quàm fub- «itorum benevolentiam , ftudium, G affe- nas , quas declinare facilé potuiffet, fiJin- guz coércuiflet pruritum proprium .evul. &um inPrincipem ; fine quibusnulla poten« "6. 15' gandi facinus, 'tia diu flare poteft, quinnutet : violenta fl« ^ Perdidit etiam Principes, & Reges in- 'quidem imperia non diu vigent,cüm Regius 24« dominatus à libera fubditorum. voluntate fronis linguz lubricitas. Quisquis artem profestus fit, non veró ex timore, & violen- populos gubernandi condifcere cupit;navar. «lium peritum neceffe eít, imitetur; clavüm- tia'ortus; & eum propterea Regno indi« que teneat re&tum exercitio juftitiz;ut Rei- gnum -effe, qui ut regnet, non liberas popue publice pacem, G profperitatem ;promo- lorum voluntates clementià ; & .comitate veat, & cujus.beneficio populos ad portum flectit.ad obfequia , 'fed vi, & violenua adi« "Necetfe : e(t-itidem.ut git,ad quod invítus »populus trahitur: eft dirigat felicitatis, .enim metus infidus .cuftos diadematis s. ti« .homines feligatartem nauticamcallentes,feu 3nor.fiquidem odium potiüs fovet,, quàm a- üx,'ä eos in confiliam adícifcat , quos probitas.ine 'format, : & prudentiaccommendat; «ut ;no- morem :conciliet; & ubi populus timet; hic "Verit velaventis; coníilium, imodumque.re- ;plerumque furens P'rincipis caput metit 2 :gendi-occaficni ,.GU tempori/accommodare, neceffe.eit plures timeat , .quem plures ti- ament, "Hiice monitis :nitebantur fÍeniores M G peritiam artis ;praíertim.cum :procellge '£urunt, & fludtusnavem pulíant; & exagi- :accerfiti fuadere RGboamo. ut vellet aliquid 'tant, ventique vela inflata urgent, oítendat, de rigore remittere , & pofito tantifper re- dRoboamus, quia hac arte :populos regendi gio fattu ad captandam populi gratiam vel- :prorfus ignarus'erat, neque linguz didice- let fe . accommodare memor paterni moniti: XProverb, 39, :zat lubricitatem coérceres eum fuperba lo- Oui qebementer.emungitt , [anguinem.elicit propterea vellet ab immodicis :tributorum uacitas'à paterno 'fecit Regno :extorrem : £es ita contigit. 'Defunécto Salomoni fuc- oneribus , quibus Salomon populos preffe- «&effit in fceptro Judez Roboamusanno zeta- rat , eosdem relevari, .:& Regni .aufpicia à 4is.40. quem-unum duntaxat ;marem., ex benevolentia, G affectu populi petere, "Verüm Roboamus afpernatus hzc fanis 46. tantafceminarum colluvie hàbuit fibi fuper. ftitem ; .qui non folàm :diadematis , verüm ora feniorum confilia.accivit in Senatum jue & plurium genitoris fcelerum hzres . fuit, venes, quibus expofuit feniorüm confilia, & "n Cümque Jeroboamus ab exilio à Regni Pro« abiisdem petiit proferri, quod iisdem vide- Ceribus revocatus nomine totius populi Ju- retur, Juvenes autem ítolida ferocia Ro- daici Sichemi in comitiis:congregati humi- boamo haud fuppares , :ut Principis elatos liter fupplicáffet Roboamo; ut.onus tributo fpiritus magis inflarent;eique affentarentur, fimülque:ejus gratiam fibi conciliarent , :di« um ,quo Salomon populos prefferat, vellet minuere., 'producens 'immenfas propemo- xerunt , indecoram :effe Regize Majeftati le« dum expenías pecunias in:templi 'ftructura, nitatem , :G metu defectionis ad populi in« Tegiz domüs zdificio , :& pluriumper to- fle&iarbitrium: nunquam 'fine difcrimine 4 tum regnumurbium inftauratione, ut etiam firmum flare capitis decus ,(i qui timere de» in coníiruendis variis fanis Ethnicis uxori- bent :Principem, 'timeantur ipfi à Principez bus ; & propterea fubditorum :exhaufiffe à populo vi, & metu plura extorqueri, quae fcrinia; & reprafentaret Principum zratia clementiá, GU mititate minimé poffent 1m« evacuati, cüm populi divitiis :deftituuntur; petrari: Íepe vi frangi, qui jure fleéli :ne« Gtenixim etiam rogaret , ut vellethoc dare quit. Hanc przcipuam effe in Principe re- fuorum fidei, & amori, ut.nonmodo feRe- gnandi artem,odia contemnere fübditorum; gem cognofcéret , fed & patremeffe memi- & libertàtis .affeclationem , novique jugi impatientiam , imperiis, frcenísque violen- niffet,quó paratiores haberet in-omnia juffa populorum animos: qui f fciant Principem tig coércendam eífe? eadem fronte geftane non tam proprium faftigium fpectare -in dam effe galeam , quà diadema fulget., ut throno, quàm populi commoda, & proípe- Rex compellat, cogátque quostimet; & po« ritatem $ paratos tunc 'effe quotquot tali pulus faltem timeat, quemnon amat, Re- Principi fubjiciuntut , non folüm pecunias verentiam ex metu propria fubire "inctee profundere, fed & fanguinem fundere, vi- menta: neque hominesfieri.ceelo magis fup- résque omnes impendere, quibus fuum plices, quàm cümhoc tonitru minas fpare tueantur, defendántque Principem, git, & fulminibus excuffis ex atris nubibus r 2f5 Auditis Roboamus hifce populi poftu- fetit, & cadit. latis triduum ad deliberandum fumpfit; & Ad potentiam Principis pertinere zera- Zio cüm rem totam ad feniores detuliffeteorun« rium non vacuum , fed opibus onüftum;five der exquirensfententiam ; ifti unanimes ei lubentibus, fiveinvitis fubditis auro;argen- p pb fuaferunt, ut Regni aufpicia duplici firma- tóveimpleatur; à populoefífe vires, & ían« ret fulero clementize , & munificentie . in guinem extorquendum,ne in Principem re« populum, quibus Regnum firmiüs ftabilire- bellent, fítque populus, qui Principem ti« tur, quod fit, fi populus ad obfequia per meat,non Princeps populum. Haecque ju« niorum confiliaanfam dedére Roboamo lin« clementiz blandimenta alliciatur ; non per gue ; Differtato X1V. 306 i E gtíze indulgendi lubticitati , & refpondendi bona effe videtur ; non fumpfit: fi quoää mus ejus nepos dixiffet cum avo .obmutus » popülo petenti ab oneribus triburorum rele- vari,quibus ejus paterSalomon eum prefferat: 6 bumilitatus fum , & filui à bonis minime ;Iv 3. Regetap, Minimum ipfus digitum effe crafforem,quam in ea fub Regni initium incidiffet difcrimi- lz-ö. '4-» Patrüa lumbi fuerint, Pater meus cectdit na, quz totum funeftáruit imperium , & vos flagellis , ego autem cadam vos fcorpiaw quibus originem dedit lingua lubricitass: T[!,-'n ^ P nibus. Quód fi à Salomone Patre . fcuticis eítíiquidem ait Climachus: Loguacitas Gradw Tv. 4,2! cz(1 fuerunt, nuncà Roboamo filio aculea- ignorantia argumentum , detraclionis januas [ tis fcorpionum flagris con(ciffum iri time- fcurrilitatis . Dux , mendacij opifex , frigue rent. cordis compuutti inertiam aduocans , forani 28, Itritatus tamen fuperbo hoc refponfo pracur[ar , mentis euagatio, cuftodie exter- populus, indignatüsque ftirpem Davidis, & minatioz. G malorum omnium officiua , d Salomonis,exclamavit uno ore, nil (ibi futu- qua [ingula cuduntur infortunia., rum ampliüs cum Davidis progenie; habe- Imó eítlingua procax , & gaïtru'la offi- 39, ret ipfe cemplum , quod Parer extruxerat, nium vitiorum plenacongeries, G univerfi- a. g. fe religioni,fortunisque fuis aliis viis conful- tas iniquitatis , ut eam vocat D. Jacobus ia Prry, ti» turüum: & tunc copit 'Roboamus damna fua Epiftola Catholica inquiens, Lzsgua i- fentire, que ex linguz infreenis profluunt gnís eff , untverfitas iniquitatia dicitur ignis, lubricitate, & quámnam fecurim in. fuam quia fingula abfumit virtutum ornamenta, injeciffet lingua non coercita domum, fuüm- & univería accerfit vitia , quibus indulget, queimperium; cujus initia unius linguz e(t fiquidem univerfitas, feu quafi academia iniquitatis , quia ficut in Academiis omnes garrulitas everterat. Confilia Seniorum funt femper praferenda ijsjuniorum, qua& docentür liberales artes, & qui eas frequen- defe&tu experimenti , G exceffu caloris prz« tant ad fingulas inftruuntur fcientias; perin- cipitantia funt, hincSaluflius. — Omnia in- de lingua procax nullo taciturnitatis freeno coércita omnia edocet iniquitatum genera ; quit, Regna, civitates ,. Nationes usque eó proferum imperium babuerunt , dum apud & ficut taciturnitas, & filentium ftudia fo- eos vera con[ilia valuerunt, — bicunque att- vent virtutum; itérque ad coelum pandunt; tem gratia, timor, voluptas ea. corrupére, ita linguz procacis loquacitas & contra cul- pauló pofl imminuta opes , deinde ademprum trix efít vitiorum , & innata. fua lubricitate przceps in baratrum ruit malorum omni- imperium , & poffremó [ervitus impofita. Si Roboamus fanaconfilia feniorum executus um; hincappofité exclamat. S. Chryfofto. J fuiffet in linguz . non ruiffet lubricitatem , mus in grzcis exemplaribus : O Jileutium, 1778 L] celi febola, ia vegni celorum ,. [peculum quz proprii infortunii caufa fuit, & offici- najin qua omnes Regni calamitates cuderen- peceatorum ! ÓQ taciturnitas cogitarionum Efahm $. tur; hincDavid: Dixicuffodiam vias meas, exploratrix , & dijudicationum. cooperatrix ! obfervatu digna eft antithefis, quce enim ab ut uon delinquam $n lingua mea , pofui ori sneo cuflodiam , cinm con[ifleret peccator ad. Apoftolo Jacobo lingua univerfitas, feu a- ver[ia me , obmutui, & bumiliatus fum.& [i- cademia dicitur iniquitatis, à D, Chryfo(to- lui à bonis : non folàm David . cuftodiam mo taciturnitas fchola ceeli vocatur; eít oti (uo conítituit, cüm adverfarius contra procax loquacitas veluti univerfum omnium ipfum urgeret ; verüm etiam freeno tacitur- iniquitatum prope invifum Gymnafium ; nitatis linguam co&rcuit. — Oómutui ; G bu- fecus taciturnitas nonfolüm eft. cogitatia- milistus fum » && filui 4 bonis, num exploratrix; verüm etiam fpeculum 29. Sed quid quod David filuerit à bonis ? peccatorum oftendens , & objiciens homini P/Ml;xy, ubd laceffi:us Saulis conviciis obmutefcat, fua probra , & deli&ta , quafi in filentio ; id virtuti datur; fed quód fileat à bonis, àn perinde ac in fpeculo omniía apparent lin- non à ftudio videtur hoc filentium abeffe guz deliéta, qua in procaci loquacitate la. virtutis? cum amplioris meriti fegetem fup- tebant ; apparent veluti in fpeculo, utcor- rigantur,non ut foveantur, Solent fpecula - peditet ipfum offenforem laudibus com- mendare , ac beneficiis cumulare? nunquid adhiberi ut faciei maculas prodant, qua de- leantur; c(thactaciturnitas, quz non fo- deerat inSaule, quod poffet David laudibus excipere ? Verüm Grzci Patres nodum fta- làm freenumlingux injicit procacitati, ve- Ug tim folvunt difficultatis » ita in. paraphrafi rüim etiam bona (ingulaaccerfit, quibus ho- prztactum textum exponentes: 4deÓ mie mo ditefcat , ut monet Salomon inquiens : Prov,.12, de fru&iu oris fui unuquisque veplebitur bo- ipfum bumiliabam , 8 tacebam y non . exi- gens vinditlam. Hoc enim indicat humi- ni, C juxta opera mauttum fuarum vetri- buetur ei, feu. ut feptua fe] d liari, & filereà bonis, vindi&tam de illatis inta Interpretes fibi injuriis ton exigere; obmutefcere, & explicant , quibus adhzret S, Chryfoftomus nil refponderez cüm enim injuriam patfo in catena Juxta orera labiorum fuorum ve- ultio bona e(fe videatur, hanc cüm non exe- zribuetur ei, ade& oi (int opera manuum, )j erit David conviciis laceffitus recte dixit: erinde ac opera /abiorum; quiaficut quze humiliatas fum : quia ceffitzquo animo ad- mente intus concipiuntur labiaexteriüs pro« ferunt: ita quoà labiis proferuntur , ea- verfario iniqué convicianti, ideo filuit à bo« dem manus exequuntur;fi enim Princeps ore nis; quia ultionemr', qu& inju;*iis" lacefüþq impee Pravus in convicia affectus coätcendus,ne cadesfpargat. 307 imperet, manus fubditorum voces exequun- rofus eftfermo , quem pravia taciturn—izäs Prov i:56 elimat, quiaut ait Salomon : Zn multilos tur labiorum; fi herus jubeat, famulus vo- M & obíequitur, & jufía exequitur, quie non deerit peccatumz: qui autem o 214 Qued fi petas, quinam fit aget ifte fe* deratur labta fua , prudentiffmus e31 , qu& verba elucidansS. Ambro(ius ait:. Zl/rga fer- Lib,r, effic, rax , quifructu oris ubertim abundat, non wmonem tuum , ue luxuriet,G multiloquto pec« alium effe refpondet Chryfoftomus , quàm W?Pf 3 T It ipfam taciturnitatem , ipfümque filentium; cata fibi colligat : fit vefiritlior & vipis [uàt i Tom.7. pag, | 4358. -ait ipfe: O filentium effetiuum carcer, pra- cobrceatur , i. lutum colligit amnin exun- dium Chriffs bonos fruclus adferens ! G licut dans; eítlingua garrulitate procax, perinde ac torrens verboruni redundantiá diffluens , -nullus eftageradeo ferax ficut Chrifti pra- dium, quo &ipfe ditefcit, Galüs fuas u- qui alveum fupergreffus prudentiz omnia bertim divitias communicat: ita filentium; Íecum trahit lutum, feces, flercora ; & lu- tofus hic fermo inaures ad(tantium difiluens quia eít froenum lingua procacitati inje- 9, o V or Uï'g- Præï' mentem inquinat , ac focdis cogitationibus &um , & quo ejus garrulitas inhib dium dicitur Chri(ti , fapidos adferens fru- animum deturpat. N Defoecandas eft fermo iíte lutofus,ut te xsl £&us; & hic eít fructus oris, de quo loqui- Prov. 12. tur Salomon: Defrutiu orie fut, unusquis- purior fluat; frceno taciturnitatis co&rcen- o-;ny dus eft, ne extra pruden í o alveum pteeceps que replebitur bonzs ; non enim frudtus oris 2 procax v t lingus carrulitas, necluxurians ruat, aut fuperfluat: garrulus enim & muj- verborum facundias fedtaciturnitas fermo- tiloquus facilé in lutum incidit peccati, qua num !!erilis H»c verba fordefcunt, & fermo fqualet; quiala- Q verborum inops. loquelz inopia, hac verborum pauperies benre lingua, & fallente memoria, fimülque elt Chrithi predium, ex quo.prodeunt fapi: rapiente loquendi prurigine facilé fuulibus noxia mifcentur, & neceíffariis vana: e/aa- L — di fractus , quibus virtüutum culturá pine Lib,de €ain. damus offium aris ait Ambrofius z. ne culpa gueícit fpiritus: hzc taciturnitasde Chrifti '(9- Aeelb[h- pradio maturos adferens fructus cen(us eít iutret ne lapfus aliquis. [ermonu exeat 5 gazatum ccleítiurm , quibus hemo freeno inirat culpa , fi lapfus exieri, dudi guo- taciturnitatis fÍnam . coércens. linguam dite- moda intret culpa ex multiloquio non. effu- fÍcit, quia de fruclu oris fui umuquisque re« gies peccatum s exiust muliiloguium, perca- plebitur bonis , & e(t Glentium teite Chry- tum intravit « quia in multilogquio , nequa- follomo Chriíti predium, bonos uberi pro- quam qui exit (ermo . trütinatur, G imprie ventu tructus adferens. denter labitur : ( qu& exeunt ab ore ve:ba j* Vocat etiam Chryfoftómus filentium in confilio priüs intüs accerlerentur,& non- n h affzQ&uum carcerem : O filenzium , ait iple, nifi ad prudentiz trotinam librata dimittee affetluum carcer, pradium Chrisli bonos fru-- rentür: ficut per eos emortalia imtrant . alt De o?ificie (mundi, Gus adferens: quia ficat in carcerem detru- . Philo, Zta nonnifi Uamortalia exave g*'eäere:'zt: duntur ; qui noxiz indulferunt libertau ? nimirum per os intrant. cibi corruptibiles, ita filentium affectuum pravorum elt carcer, mortuorum animalium carnes, qua Ingue quia coércentur intus, ne per verba fcurri- la mortalia funt: & quiaex ore Íermones fY exeunt, hi nonnif1 immortalitate digni e 4 lia exteriàs prodeant; utilis eít hic carcer , ; in quo taciturnitatis compedibus effroenis deberent , hoc eit, ut monet: Epictetus. INoà 1z mt.äärää. affectuum petulantia,veluti multorum fcele- de glaciatoribus , non de ludis Circen(ibus » CA 4-1. rum rea vinCia detinetur, neforas infole- non de pugilibus, non de cibis, nec potio- icat. Hinc isfapit, qui fuam didicit froeno nibus , nec de fluxis ; fed de Numine, de- taciturnitatis linguam co&rcere, ut innuit que ceeleftibus, & immortalibus vir probus k Prog.17, Salomon: Qui moderatur fermoues fuos loquitur ; nil ex ore prodeat nif1 Evange- lium, virtus, coelum , DEUS, fintquever- dotlus & prudens efh , & pretiofi [jiritus. vir eruditus , (ex ut habetur in. textu hebrzo, ba noftra talia, qualia D. Hieronymus fcri- xEP*:&- 99 [] qui continet eloquia fua. feu linguam pro- bit de anima pia virtutum addicta culturz : hibet, quam (ilentio obfignat, hic doctus, cujus canticum Pfalmi, fermo Evangelium, hic prudens eft, ac pretioío preditus Ípiri- delicie continentia ; poffitque de nobis dici, n Orat.fa- tu, feu nobili , &'precellenti , ut habet tigu- quod olim Hiliatus Arelatenfis de S, Ho- AZ, N rina interpretatio, & huc videtur adluiiffe norato - in fuo epicedio. Nunuquam i2 Ia Pfalim. 38, Caffiodorus inquiens : Srlentium est proba» tuo ore nifi paxs, nifi cafitas, mfi pietas, . L nunquam in corde. wifi ba- bile, quod fapientes produ , quod confilium nifi cbaritas nutrit: nimirumquia taciturnitas fana fovet vum omuium fons Cbriftus babitavit : tunc. P"'J'XM confilia, prudentes facit, & fapientes prodit, per idem os , pet quod mortalia intrant, quaí fit (llenium prudentis fermonis nu- immortalia exeunt : quia fermones lingua non inflitoit, nifi de DEO, ac virtutibus; trimentum , quo aliturs & fanum adipatür , n confilium, neque profana divinis , fcurrilia gravibus , 35 ui fermones fucs prohibet , feu lin- & puerilia feriis mifcet.. Cavendum eft, ne uz lubricitatem co&rcer, is dostus eft, & idem nobis objiciatur , quod Theocritus de Apaximenis dixerat Oratione , verbo* prudens, & fpiritu pretiofo , feu nobili, & przecellenti przeditus : nobilisenim, G gene- rum quidem continere flumen, fed gute - tanm Verani de Affeiibus Tom. I, Qq 308 : Difíertado- Xl V. tam duntaxat mentis; nohn fimus pleni ri- loguere 5 nonigitur ex exz?mo geítu , nicti. raarum , huc illücque effluentes ,. fint quee que qualis fit intus homo dignofcitur , fed ex ore exeunt verba, totidem veluti effa- ex fermone probo, vel nequam , ex hoc ta,feu fapientiz pronuntiata, fint veluti enim tantüm valuit Socrates , qualis intus & tripode effuía oracula; fint perinde ac my- effet adolefcens ; conjicere: quia nulla fui flerii alicujus arcana, fint verb . parte magis homo, qualis fit, faciliüs depre- Io d:gna, a ced;o, G au- henditur , quàm fermone: qualis enim quis dT us 35 Corcenda eft procax linguae garruli-; in factis fuerit , talis & in verbis compro- tas freeno. probz taciturnitatis ; ne huc, batur: & qui nilfecreti, & arcani intus detinere valent , hi procul dubio animipro- p jllücque audiatur garrire, nec fit perinde ac illa Graculi garruli lingua,quz in hirundi- dunt levitatem ; & Siracides hos garrulos num muízum geftire duntaxat , ac garri- pregnanti confert foemine , qua partui proxima dolet ,& ingemifcit; 44 facie ver- Ecclefeq19, re audita eft, |Quia eftlingua fua lubri- citate ad lapfum procliviffima , ideo verbo- bi parturit fatuss , neque mifer quiefcit ; 'donec fuum fit in lucem partum .enixus , rum coércenda petulantiz natüra ipsa du« plex oppofuit deatium vallum , ut loquen- feu quod 'intus tacendum fervat , exteriüs Q 447 di temeritas non cordis duntaxat cuílodiá, prodat; & «qui arcana fibi commiffa fido m non occulit;pe&ore., non tantüm fidem ac vigiliá coliiberetur , fed quibusdam eti- am quafi excubiis in ore pofitis fepiretur, prodit, fed plerumque etiam amicum per. I? catezlae/z'; Prov.c, 25, appofité D, Chryfoftomus ait: JZeo DEUS dit. HincSalomon ; Que vidersnt oculi 4ut, ne proferasin jurgio cito ,. me poffeace . linguam velut muro duplici "voluit. cireun- dari dentium. tegmine , €9 labiorum cufto- mendare -non po[fis,cim deboneflaueris ami« CH IUuuh. f diá, ueverba improvida proferantur gar- yulttate -2 hinc enixim David DEUM ro. -Ni freno taciturnitatis lingtía. coéc- 37* gat quatenus velit:os fuum cuftodire , 'ne eatur nonnifi funeftas excitat tragoedias ., verba. inde exeant temeré concinnata , & & plerumque cruentas fpargit clades: ne- P[alm, Y6, InCatna, perverse cogitata : Póse Domiue cuflodiam que heroum fortiffimo Samfoni vires, ocu- ori mto, 55 oflium circumflantia labijs meis, los, libertatem , ac tandem vitam «quid a- liud 'eripuit; :nifi garrula lingue non cor- petit nimirum przidiariam velut cohor- tem, militares excubias, vigiles cuftodes , citz futilitas , cüàm 'enim urgenti Dalilee fecretum nuntiáffet, omnia miíere perdidit, fidósque fatellites ad tuendum os, illüdque muniendum, nequidinde exeat, quod ob. quia fe linguá prodidit. Scio in prifcis fa« M cris Romanis ; vas aqua hauriendz adhibi- fit audienti, & non profit loquenti. tum fuiffe, quod humi deponere nefas ef- fet; ideóque dicitur pede caruiffe ; ne us- : 50 .Vo iam é manü deponi poffet: 'Os fiquidem j ujus vafis peramplum , in anguítiorem de- jl Lingu& procax lubricitas :'valk!i, finebat conum ; :neque . flare poffet , quin lem Pradit animi levitatem. aquam funderet , nuncupatum veró à Ro- , manis vas futile fuit , có quia nifi manu 26. lUnïoffe lingua careat , & nervo ; prenfum,vel funi alligatum;quidquid conti- quo ejus coérceatur volubilitas , fi- neret intus illico exteriüs effunderet. Quód C $1 flatur lubricitas, inde fit, quéd ta- fi pates huic vafi futili garrulos dixeris,qui- cenda perfaepe loquatur , & quz fuerunt que lingua indulgent lubricitati;ynon impro- idem fecreta concredita, & arcana com- ba erit fimilitudo; funt enim garruli ore laxi, miífa temeré foraseffutiat; quod proculdu- & corde preífi, & quidquid pectore «conti- bio animi prodit levitatem, ac puerilis fim- nent, foras effundunt, cüm nullum valeant plicitatis inconflantiam cum nil fecreti te. arcanum , nullümque fecretum intus conti- gere valeat , fed audita flatim obviis cun- nere.Id tamen dixerim difcriminis effe inter : étis enunciet, Quatnor vulgo dicuntur vas illudapud prifcos Romanos futile,& ho- eífe, qua abfcondi non poffunt, nimirum minem garrulom;quia nullum unquam fuiffe palma in clivo , ftramen in calceo ; fufus à vafe illo incendium excitatum legitur,cüm , anfaeco, arcanum in fatuo: eft lingüa mene garrula lingua perfzpe incendia fuccende- rit exitialia. HincSiracides ait : Dezzda- tis interpres , & ficut difficulter ftultus co« Ecclef. & 22 gnofcitur , fi tacear; . ideo nil facilius eft , re amici mysleria defheratio eff anima infeli- e * quàmex fetmone viri conjicere animum ci ; nefcit quantum fit fecreti pretium, qui fi ftultus taceat , qualis fit intus haud con- ä non intelligit, multum fe illi dediffe, cui pe- A jici poteft: hinc càm ad Socratem | juvenis &oris fuiarcana concredidit ; ideóque ex- quidam fuiffet adductus, ut in fuorum il- poícit vectigal taciturnitatis, jun, g, lum diícipalorum numero reciperet , & Hinc ferió priüs maturandum eft, cui 35 in ejus fchola edoceretur ; & adoleícens fint fecreta credenda , ut pauca concredan- ille, utpote peregrinus, G verecunduslo- tur; etenim qui multa fecretó loquitur, in - qui coram tanto Magiftro vereretur , dixit occulto loquitur nihil ; funt enim í v ecre E. tOos €i1 Socrates leguere — il , ur te cognofcam , rum quidam adeo prodigi, ut quz necami- Ícu ut alii volunt: £ ze videanz ah'?z:id &« cis erant cqmmittenzäa obviis cunctis narrent, CxQs L X Pravusin convicia affe£tus co&rcendus,ne cades fpafgät. 309 m m n s exoneréntque in quaslibet aures, quidquid quorodo enim dixit Caiphe Pontifici anni illos uritz alii vere adeó funt fecreti tenaces, illius, In occulto locutus fum nibil ?. f apud LCQSCESNEDR Oa ut etiam chariffimorum confcientiam refor- Mattheum : Zffumpfit: duodecim . Difcipy. M^ttP.20, mident, & fi poffent, nec fibiipfis. fiderent los fecretó, ad quos tuitetiam in occulto lo« Ve- cutus? Àa non in vertice Taboris fecrecum interiüs prementes fecretum omne, rüm quatnvis contraadnitantur ; femperta- injunxit Difcipulis adftantibus : Nemínz di- Mattbitz, men verum eítillud apud Lucam z Ni/ 45- xeritis vilionem bane , fi folerter. fecretum Lu.124 fionditum , quod non fciaturs fecretum ple- exigit, quomodo in occulto dicit fe nihil rumque fe ipfum etiam prodit, fuiflelocutum? Rupertus Tuicienfis pulchré Genef. cag. 39 Fuerat Jacobus L íaaci filius natu minor ait: Dixit in corde fuo E[au uentent dies lu- ?7: paternam benedictionem fuffuratus; Efau, élás patris mei , &5 occidam Jacob fratrem natu major gravate tulit, quód Jacobus meum, — Nunciata funt bac Rebecca ait Ru- g Genes,, W'IS- fraudulenter contra fe egiffet, &quód pri- pertus: Dominu qui multa fecretó dixerat, dicit tamen Pontificà : ego palam locutus mogeniti privilegia fibi debita, praeripuerit : oderat propterea intus incorde eum pro exe fum mundo , &5 in oceulto locutus fam nibil,. tortaà patre benedictione fibi natu ^ majori Nimirum adeó increbruit fecreta propalandi confnetudo, ntinocculto locutusfuerit ni- Genef. £,27. debita: Dixfrque n corde fuo* wenient dies Q9,4le. Jutlus patrís mei, & occidam Jacob fratrem hil, quialicét multa fecretó dixiffet, fcilicet meum,uunciata funt bac Rebetce , qua mtt- fecretó fuiffet Difcipulos allocutus, hi tamen TA numerum explevére duodenarium, neque ia : 2en5, É voraus T acob filium [uum dixit : Ec- «e Efau frarer tuus sminatur, ut. octcidat te. occulto loquitur, qui duodecim fimul ho- Id dicitur Quod tacitus in corde fuo Eíau verfat, id minibus aliquid fecretó dicit. Rebeccz ftatim nuntiatur ? fi Efau in cor« fecretum, quod fegregatur à turbis, & arca- ) de (uofecretum fovet, odiüimquein fratrem numeít; fed huiusmodi fecretaadeó publi- cé increbruerunt, ut Chriftus vere dicere ftatu minorem nutrit; quomodo Rebecca , potuerit: Ego palam locutus fum mundo.&9 p Care:ia. quaz intus E(au mente volveret, Ícire potuit? quánam pacfo ait Acacius : Rebecca audire dn occulto locutus fum nibil * quia nimirum poruit, qua. Efauin corde fuo dixit ?. Vix E« aliud eft fecretó loqui , & aliud fecretó fer« fíau odium in corde fuo conceperat in ftae« vari, ex his quz nobisconcreduntür, piura £rem Jacobum, & ftarim, qua intusin cor- fecretó dicimus, acdifcimus; fed pauca fe- de fuo dicit, Rebecce nuntiatur:; íi nullum cretó fervamus:; adeó rara eít inter. homi- Eíau verbum protulit, nec fignum dedit , nes fecreti fides ; ut que fecretà dicuntue quo potuiffec Rebecca. inrernum conjicere minime fecretó ferventur: in occulto locu- odium in fcatrem fuum , quomodo mulieri tus Chriftus fuerat nihil, quia tametfi plura fecretó dixerit , non tamen fecretó fuerunc potuerit flatim innotefcere , quod in ab- ftrufis cordis receffibus, mentísque latebris 4ervata, cüm & ipfi Evangeliíta ea evulga- latuit? nimirum cordis abdita oculato , & In oc- verint & Apottoli promulg:verint. attento obfervatori pervia funt , cordísque culto locutusfuit nihil, quiaquae dixerat arcana etiam zmulo plerumque denuntian- aliis innotuere: is non loquitur in occulto; tur: adeó rimofze funt ments latebrz , ut qui qua dicit pluribus innotefcunt. 4I, quod occulté intuslatet , exteriüs effluat - ! Vixqus fecteto aliis indicantur; fecre- ore, velfronte; quia nil adeo in. hominis tó ab alüs fervantur; idque caufz fuit, cur corde eítreconditum, quod non legatur ia- Metellus militize peritiffimus tanti fecerit, fcriptum inore conantis diffimulare ; velín fecreta poffe fecretó fervari , ut fcifcitatus, vultu incon(ulteé adnuente, aut confultius quid pofítera dieeflet acturus, refponderir; fi Ícirem intimam meam tunicam mei coníci- renuente ; quód fi vel ipía taciturnitatis per- üinacia, quaintus latent in. corde fecreta am arcani in ignemeam abjicerem : edocuit- rodit exteriüs exploratoribus attentis, & que quàm noxium fit linguz vitium aliena manifeítat obfervatoribus; fi vix Efau Zrxie fecreta effutire ; imóà & propria aliis prode- in corde fuo ociidam Jacob fratrem meum , re praefertimimprudentibus: hinc Salomon & nunciata funt hecRebecce; quantó ma- feeretum extraneo ne veveles ; idque anfam Prov. e, 2s, prabuit Abbau Antiocho . dicendi : unicui- gis que aliorum auribus, & linguis con- creduntur, aliis produntur ? quis igitur a- que obvio concredere fui pe&toris arcanum , [ & ! liis fidat; committátque aliorum auribus , cordisque fecretum , animum prodere in. 77 1 eruditum ; & à cribro vix abludentem. cum quod nec!propriocordi, aut fidei valet con« credere absque proditionis fufpicione? aquam, quá oppletur flatim effundat: oris 49« Du&us fuerat Chriftusad Caipham, à pertufi homo dicitur , quitenax fecreti non quo cüm interrogaretur de Diícip ulis fuis, eft, plenus eít rimulis hàc, illàcque profluens | géan, 18,. & de do&lrina ejus. Reípondit: ei JESUS : & omne quod intus continet, exteriüs effun- Ego palam locutus (um mundo z. ego femper dens; vas eftpertufum , fluxümque, doli- j docui im [ynagoga, & intemnlo , quo omnes üámque Danaidum nullius tenax liquoris : dudei conveniunt; €5in occulto locutus um imo fi viram hunc parem fecerispuero gla- zibil. Non parum defudant facri Interpre- ciem manibus pertractanti , rem dilucidiüs tes in veritate verborum Chriíti vendicanda: dabis enucleatu : puet fiquidem manu gla- V«erani de Ajeöïibza Jom.£ Qq ciem, Diíle ! tatio m lV. 310 ciem tenens brevi fe joco decipit; fibi com- tique mitaculi tefïibus; ne«ui dicerent fe« placet. de pellucidaà (e pofleffa ery(tailo, eretum bencficii , quod propterea etiant Cb l, A u t ^ [ t iceg gaudet concretos 1 terfi inílar | fpeculi leorlim à turba voluit impertire : quiacümt manibüus terere, ori a Mál dn iovere ; cuperétque i fciret humanz lingus lubricitatem, non ve« diu tenere, fed quia gelu manus adurit, finit rebatur;effe eos ftatim prodituros, quodiub noníne triflitia gaudium fuum & manibus fecreto fuerat ipfis concreditum, idque ad noiiram erud X 1 dilabi: perinde vir linguz indulgensgarru« * RTa 1 i tionem; ut inde doceremur ]i 1 M I t í, gaudet f1 atcan àÀ ! quoddam abami- nec ijs, quibus bencficia impertimur fidere coei communicetur; vellécque illud in cor- quoad fecreta- iisdem | comimiffa reticenda , - dis intimiori receffu cuftodire; fed quialin- linguz enim lubricitas exlex eít4. nec pati- guz pruritu torquetur , tandem impatiens ; tur fibi filentium injungi , pulchr& Augu- 1?9 coæjez'ä. quo dæ ff :ln.ms, äambæ;äügürcäe, exterius gartu- ftinus : fí autem J ESI fetebat.eos. ( freut Evange lo e I ile, qui notas babebat, G prafentes , & fu- 4420 ilc t 0217 &"tüo Q deblaterati non vis 5 euras bominum . voluntates ) tautó magis non exeant corde; tuo m X [9] '. M igdni Voimftgl ur in pecto- pradicaturos , quantà magis, ne . pradica- re; fi femel ex ore prohilierint totam exue vent eia pracipiebat , ut quid boc. pracipie- unt fecreti- rationem , prefertim.| 1 amici bat? Dixerim ut inde iníltuetemur, nec imprudentis aures pulfaverint : tunc enim nobis amicitià , & bencficio devinclis cor- actum eft, qua occulta delitefcebant in pe- " dis noftri arcana concredere, fi ea velimus &ore, brevi oz2 omnium perfultabunt ;. & aliis non innotefcere : quód i cupimus ea in alienas illicó fubfilient aures: appofité evulgari; fecretó eadem committamus, quia Seneca ait:; Al «qué proderit , quáam . qui- P uberiori tunc,ac paratiori evulgantur clamo- efcere , R & miuimum cum alii logui , pluri- re; hinc quia cupiebat Chriftus illuftre boc mum [ecum. Ef quadam dulcedo [ermonis, miraculum ftatim propagari, ideo non pu« qua irrepit, & blanditur , 6 non Aliter,quam : blicé illud patrat, fed mutum, furdámque lh ebrictas, aut amor fecreta produett, . Nemo apprehendit à turba feorfim ,. & paucis ad- quod audierit , tacebit ; nemo quantum au- ftantibus pracipit, ne cui dicerent , feu ut. dierit loquetur. Oui ren non tacuerituon ex Beda refpondet Maldonatus , «t sagis £acebit autlorem. — Qu6d fi amico, cui tu- ad dicenfum incitaret ;; quia quó preffius um concredis fecretu t 114 filentium | injunxe- filentium injungebat, eó magis pruritum ris, tunc magis pruritum exacues lingüz, ad augebat hingue ad illud evulgandum ; eft illud prodendum. Cum exiiflet Chriítus enim fecretum alteri. concreditum ; quod de finibus Tyri, G veniffet per Sydonem,& linguze excitat pruüritum , & tamdiu cor, yithy mare Galilez adduxerunt ei furdum,G mu- premit , ac pectus torquet , quamdiu. ine tum, üt imponeret illi manum , ac audi- tus renitente lingae pruritu detinetur, Qui tum fimul , & loquelam bensácio folius igitur fecretum alicui credit, à quo filen,. MAYULT. conta&tüs ei impertiret : fez 7ESUS Appre- tium exigit, fecretum negat 5 occaltóque bendens eum de turba feorfims, anifit digitos propalationis lenocinio ejus videtur evul- fuos in auriculam ejus ,. 68 expuens tetígit gationem potiüs, quàm filentium exige- linguam ejus, && flatim aperta funt. aures e« re, Ipíum enim fecretum eft , quod line jus » folutimque efl vinculum ejus, €& logue- guam pruritat, & ad evulgandum exci- batur refià: voluit nimirum JESUS furdum tat, hunc, & mutum feor(imà turba. trahere in Adductus fuerat Chriftus in Cälvariæ 44 locum occultum 5 fortaífis, ne fi coram tut- verticem reorum antea , nunc Judicis care bis, &auribus auditum, & linguz loque- nificinam, excelíam attollendus in. trabem, ' làm dediflet , vi 8 ljin.' etur ab bominibus lau- ut illuftri fuze ignominize fpe&taculo vi- dem aucupari, àqua cüm effer protfus alie- lefceret in probris, qui fplendefceret in nus, pracepit eidem furdo, , & mato ut ex- flellis : tres ferm& horas cruciatus fuüuí(li- hibitum fibi beneficium, reftitutimque au- nuére ibi diducta brachia , luxati artus, Marc. 7e ditum,- & loquelam. nulli diceret : & pre- perfofle manus , trajecti pedes , & quibus cepit illis , me cui diecerent , Íed quia . exlex beatis fcatebris fanguis effluebàt: & dume eit gratitude , nec ullo fe fe finit, vinculo trifle parricidium urgetur ; & à circum« adítringi , & coar&lari taciturnitatis , lin- . ftantibus informi Regao illuditur , infami gua& pruritum coércere non valuerunt, quin letho infultatur , íolipfe ne tantüm effet tam praclarum miraculum deprezdicarest ; Íceleris fpectator «eru&lata inde caligine Quanió autetm. ei pracipiebat , tantü magüa diem ipfam oppreffit; puduit folem fuos A!, if .70 pradicabaut ,/ & eb amplits admirabantur in terras radios delegare, ubi divinus fol, dicenfes : bene omnia: fecit , €& furdos fecit vel in ipfo meridie mortis fubibat occafum; audire, €8 mutos loqui. & netantam rei videret indignitatem erie 43. Tametíi ex hoc patrato à JE SU zï.:zir-;z " peit funefto facinori diem , dieilucem , culo inftruamur non aucupariex bene faciis luci fplendorem , & fplendori fe ipfups , vanos populi plaufus; nihilominus acuté fuum in tenebris abdens caput: Q la. D. Auguítinus ad rem noflram obfervat , * t ] gere vifa funt reliqu cclhi lumina , quae ä ]ESUKM præ;epiiïe aditantibus illis , patra- tc*lïbljiSa &fquaäæz'agþüta, aut, äflïdïgnUm Judao- Pravusin convicia affe&tus coércendus , necazdes fplargat. 3il —judæorum facinus cx»ce modis caligi- pofité tamenad rem noftram caufam adfer: 5 9 Serm, Yo.ue ne involvunt ; aut immaniffimum Conci- Leo Papa , curíol fuosin nece Chrifti ra. Zm.ä: £ Bo $.« torisfupplicium cetro obducla peplo funebri dios obduxerit , & offufa caligine nodtem in- velutipompa, aclugubriapparatu profequ. vexerit in meridie; ait 1ple: Cum ergo Do- uniur, Imó & morore abfumi , ac conteri winus cructfixi. corporis elevatione fublimis vifa funt elementa, cüm à fuis quafi fedibus veconciltationem mændzexequerm;r in qua- avulfa authoris fui necem proprio ipforum dam arce fupplicij , latvouémaue conver (uns interitu precurrere quodammodo nituntur : 4 paradifi wocaret taberaaculum »vos Prins fuo parentavit Conditori tellus cum crebris, eipes fudaorum , Legsque Dottores ,nec.con- profundisque concuffionibus labefaélata tan- feientia tmpzetate compuniti, fixuris clayo- ti criminis non fuftinuitimmanitatem , cum 1 Cobfig, vum addebatis tela linguavum dientes * alios At & ipía faxorum firmitas confractà foliditate, Contabuit omnis itidem f«tvos fectt , fe ipfum non poteff faluum faces difru pta fuerit re $ Sed bis vocibus vefivis flultis » 4tque antiquitatis memoria Íenio confecla, dum blasphemis reddunt omnia elementa refhon- velum templi , quo prifca illa myíteria quafi Jf , G unam n vos fententiam ferunt , ce- facrofancta occludebantur, in partes diícin- dnm sterra , fol , [pderdque , indignos vos fuo ditur. Imó & trifüitiam vifi funt fenliife ipfis suniflersio proteflantur ; & terribil P AOLIL, i2 etiam fepulchris inclufi cineres, qui nefine folitóque defettu , tenebras mundo veltra ca- doloris , & commiferationis feníu effent , ettatis oflendunt : nimirum Íol iuo defcclu, fenícm, motümque ad vitam avide repetiére, fuísque offuíis cenebris clariüs oftendit mun. quó vite Authori mortem oppetenti juíta do infanam malitiam Judeorum , & Phari- exhiberent : &tandem fuo Condi'oti tota vi« faicamobftinationem: foladdu&tis renebris fa eftnatura parentáffe; qua expalluit, con- arcanum fatit in publico, & mutatione ve- . tremuit , & prope defecit. fium , fuóque attrato peplo fcelusillufiriug 4j * Sed defadigantur facri Interpretes in va- manifeftavit Judzorum ; fcilicet tenebrarum u rijs affignandis caufis, cur fol radios fuos pro- fecreto, caliginumoccultatione 5 & ubi te- hibuerit , terrámque cotam czcá , actetrá ob- tra caligine tolet fecretum icelus abfzondi, nubilaverit caligine , cüm Chriftus comple-- nunc fecreti malitia propalatur , & offufa ca- : xus infame lignum Calvariz montem voto« ligine deli&tum clarefcit, quó illutiriüs pet rum fuorum culmen afcenderet, regnaturusà tenebras publicetur ; ut quod eratocculiandi ligno Deus,crucia; manibus didu&is;ac pedi- ingenium, promuleationis evaderet arbittie bus jun&tis clavis figeretur. A fexta atitem bo- um;: illi dicunturterrze receffus occulti , &c * aütäho 175 va tenebra [atle funt in univer[am terram fecreti, qui czca caligine , jugibüsque ob« u4; ad boram nonam. Diceres fuos folem ra- ducuntur tenebris ; slntque propterea calie dios prohibuiffe , ut atratus oítenderet turpe gines , qua fecreta foveatit ; fed font & etiam fibi effe divino extindlo fole lucere,& tantum caligines , que fecreta, qua fovent, etiam facinus , cum reliquis non lugerecreaturis. produnt; quiaut tempeítive ait pracitztug Vel voluiffe folem à tam execrando fpectacue D, Leo , fo/ infolito defeiu tenebrar mundo lo fuosavertere oculos, & tenebris offandi, judatca cacitatis offendit , ieu fecretum jü» ut tantum probrum offusá fuà caligine obte- daice malitiz tenebrarum fecreto, lucisque. geret. . Vel fuosobduxit fol fplendores; quia defcétu fplendidius promulgavit. P facinus nefarié perpetratum ab impijs parri. M cidis fine lacrymis intueri non potuiffent An- $. VI. w geli pacis ; f ipfe diurniluminis moderator diei curfum repentina nocle non prohibuif- Garrula !z'&zgzm' fécreti | fervandi fet.- Velcüm divinus fol fuo in meridie Pmpatiens , quod ei comcveditur prematurum fubiret occafum , voluit & feeretits , prodit avedsus, mundi lampas, fydásque diurnum cum fuo authore occidere , ne folus necis pateretur |Erverse fibi confulunt , qüï propria fe« 46. eclypfim. « Vel exuit fol lucidas , purpureás- creta alienis concredunt auribus , ad. que (uas veftes , & atras induit caligines , quà jecta ea &onditione,ne evulgentur,cum Sol lugubriüs fuo parentaret Conditori, velipfum fecretutn fe proda: » Gipfze ca !igi.. ipíe dierum fupputator meridiana atratus nes, ac tenebra , qua viden: ur fecreta paree nocte hunc luctuofum diem fuo expuncturus re, Galere, eadem evulg ent, quö'& te« é cathalogo inopina, ac tetra delevit caligi- nebris magis clarefcant : fiquidem garrulze ne , nigro ut fignaretur lapillo füneftus dies - linguze 1 übticitas fecretifervandi impatiens, ille , qui facrilego füneftabatur ícelere. Vel que ipfi fuüb fecreto concredüntur evulgat quia turbatain fuo fonte lux faerat fluere ul- péomptiüs , prefertim fi lucri alicujus ípes trà non potuit pura in fuis rivulis, qui pro- illuceat ; natura fiquidem h umana ftudiofa pterca nonnifi atras fudére caligines; & pra- eít garrulitatis , & froena difrumpens filen» fertina diei lampas , qua fuo in meridie non - . tij ; quod illi committitur fecretiüs, & con« potuit facrificium tolerare vefpertinum . creditur facratius , prurit (tudiofiüs effunde- .* & non ampliüs nitores, fed atras etfundens re,Gtavidiüs prodere. — Studio fecreta proe caligines omnia , vel in ipfo meridie noéli dendi videntur homines impelli, & ceítto - — *v commifit, ut irane íceius ubíque latcþet. Ap quodam exagitari ad concreditum fibi arcas w j num iA 312 Í Difierttano XIV. num effundendum ; praefertim fi de loquaci- fed mulier domi fecreti fervandi i mpatï»enä 5 tate , & gatrulitate aliquod affuturum fibi fentiens fe linguze torqueri pruritu, & im- promium fperent, Idquecaufz, cur ftre- pàr linguze coércendaz ; primz, quz ex ancil« nui Duces ; & prz(ertim incaftris , qui exere lis eam adivit, pe&tuspugno pulíans, plane* citibus prafunt altiffimo filentio , ac utiliffi- gens , G altera manu ctines difcindens ; dixit ma diffimulatione , quae actuti funt , obte- heu mi vir , ó mea patria , & quidnam nobis gunt ; Zemens , & vanus ille eff , ait Hono- cotinget! quid de nobis fiet ? ad herz que- fo | In Sirajag. fander, quipriusquam uece[se fit , negotio- rulas voces , fusásque lachrymas ancilla ife« TUU^ AYCAHA CHML wiultitudine communicat ? cteti invefligandi avidiffima heram interro- nam tunc pracipue temporás [celerati quidam gavit , quidnam illudeffet, tam infauftum, [ D g 4d bostes malitios tranfeunt ,. quod ab illis quod clamores illos , & lachrymas eliceret ; prodsonis gvatia bonores , (& premia fea tunc hera ficut fecreti effundendi percupida, uiit, adepturos [berant, filentij fidei ancillam obftrinxit , & tunc 47* Ea eit humanze ambitionis indoles , ut herarem totamà marito auditam ancillze nare Ípe lucti , vel honoris obtinendi , vel maxime ravit? fed vix à domina digreffa ancilla , in- | moveatur; nec veteatur fidei injuriam , fi gredientialteri ad ipfam,rem totam ficut pri- de proditione Magnatum gratiam fibi fpo- mz narravit etiam fecundze,additáà communi ponderit, Hujus veritatis illuftre dedit do* loquacitatis claufulá, fed cave, ne cui ha« di- cumentum Aod ftrenuus Hebrzorum Dux Xeris,X tace ;accedentibus mox ad heram ex« haud ignarus: cüm enim grande moliretur teris foeminis omnibus idem promulgavit fe- facinus nulli illud , necamicorum fideliifimo cretum, quod fuisancillis ; & brevi per fce- minas effictaà viro fabula per urbem totam aperuit, veritus imbecilliorem fore fidem, fi velit quis filentio osobftruere , cümambi- devoluta fuit, unà càm ejusauthore, qui tio proemiorum oftenfione efficacior fit ad os domum reverfus uxorem increpavit, nt fibi aperiendum; ideóque nulli fuum voluit ar- infidam, quia contra juratam etiam fpon« canum prodere, quia fi femelfecretum ore fionem auía fuerit arcanum fibiconcreditum exiliret , vix coérceri poteít , quin ad plures promulgare, ac mulieris acriter redarguit flatim percurrat aures. Cüm igitur Aod imprudentiam. Ita eft effutire fecreta fibi dimiffis focijs omnibus ad Regem fuiffet re- concredita, muliebris eft ingenij nati ad co- verfus, dixit , fecretum fe verbum habere, lum tractandum , G acum ; & quisquis ex nintirüm feczetum, quia nulli dixerat , fi enim viris fecreta inveíligat cupiens ea cffundere vel uni illud crediditfet , non ampliüs fecre- fcemineum po tiüsgenium prodit, quàm vig tum verbum fuiffet; & preferum , (1 vel tile ingenium. uni duntaxat concredatur fecretum mulieri ; Vir furilislinguz indulgens proclivita* 49. ficut enim eft mulier fecreti inveltigandi a- ti haud fuppar eítilli , qui perforato bibit. vidiffima 3. ita & ejusdem effundendi per- poculo , plus enim effündic , quàm bibat. €upida« Difcruciatur cor, ni arcanum fibi commiffum Romanus o lim fenatus occultum aliquod prodat; torquetürque ni involutum aperiatg 4$s con(ilium per dies aliquot intra feagitaverat; premitur , ni quod in pectore latet , ore evo- cümque res pluribus effet obvoluta difficul- mat ; aduritur lingua fecreti flammà , & qua* tatibus , acnon modicas excitaret fufpicioaes f1 fecretum intus zítuet , flammámque con. » cujusdam fenatoris uxor; gravis quidem & ceperit , furfum nititur avolare , & per os ex« pudica , fed tamen mulier ; maritum precibus teriusdivagari: G ficut qui in intimioribus urfit , ut vellet fibi arcanum aperire dejerans montium vifceribus ignes ftabulantur eorun- :: fereligiofo , ac inviolabili filentio rem te- dem montium juga concutere folent , finás- G uram ; cümque ab importunis die , noctá- que quatere , ac difrumpere , donec foras | I que non deíteret precibus ; quibus ma- per patentes hiatus erumpant:? ita fecretum; ritum in fua fle&teret vota:Vir tandem ad ex- quó in intimiori cordis fovetur receffü , eó | Plil!lm]g. cutiendas fibi ingeftas moleftias dixit uxori ; violentiori impetu nititur furfum afcendere', | hmj r me tandem viciíti tuis precibus, & lachrymis ; cordísque anguílias veluti difrumpere , & li proinde audi terribilem rem , atque prodi- pet oris hiatum foras avolare , & in aures giofam , quam tibi unice fido , utinde meum exterorum percurrere, Hinc Anacharfis ex- à u erga te amorem conijcias , & quidem tibi preflurus continendz linguz difficultatem , unicz fecretum concredo, ne ulli alteri dicas, leniori froeno domitam intemperantiam o- [ cámque execrationibus varijs fe fecreti fpo- Ítendit , ar&iortqueopus effe docuit ad lin- u H Ípondiffet tenaciffimam 5 tunc ad illam vir: guam coércendam , ne fecretum funderet , Ícias mi uxor,relatum ad nos fuiffe à facerdo- ait Plutatchus, — 4sacbar[in ,eum accubuif- hi De garruä tibus caffidam ( feu alaudam ) vifam effe fet » viderunt levam virilibus , ori dextram Afe., fü li volantem cum galea aurea, & hafta : de eo zenentem admoramy quippe freno cenfebat oftento unà cum auguribus deliberamus , an» frimiore opus babere linguam ,. atque, vettà h Xiéque disquirimus, felictsne , vel infortunij cenfuit ; neque enim facilà recenfeas libidi- l aliquid portendat ? fed tu. mi uxor interim nàá intemperantia viros tot perjffes quot ur - N tace, G ut promififti , filentium ferva, utnul. bes , €) [mperia verba prolata recondita de- 1 levére. liprorfus dicas. — Hac cümyvir natráflet u- Dixeris in homine fecretum veluti Wi er core exa- Xoti , doino exivit , procefsítque in forum: garzulitaþis cotem , ut enim cult q fcuitur-./ ; Qu ï Pravusinconicia affe&tus coércendus , ne cxdes fpargat. 35 £uitur, quà faciliis fcindat ; ita fecretum — tetantüm oportet , immoretur , & commo- linguam acuit , ut citiüs effundat , .quod in- riatur , idque nobis pracipit Spiritus S. per Salomonem, atnudisii verbum malum ad- uEctlef, c6ape tus latet in pe&ore; eft enim íecretum in ho-- 49, mine garrulo , quid violentum ebulliens in verfus proximum tuum .commoriatur.in te, pe&ere , labia impellens , & linguam exe Sit cor noftrum inítar lebetis aquá pleni , in acüens. jo. quo quidquid malevoli verbi auditur , fta- uidqüid notitiam fugit , non folàm ti- 'tim miergatur, & quidquid fecreti nobis fuit tillat, fed & indagandi ftudium actiter in- concreditum , proríus demergatur , ne fu- cendit, tametíi in alienis arcanis fcrutandis mus ,: & fotor furfum ad osabeant , latiüse plurimum quis patiatur detrimenti , pluri- 'que propagentur; quidquidalteri poteft de- De garruli- £Ate, bus fiat periculis obnoxius, — Cum magma-» 'trimento effe, id in nobis extingui debet , & ssupudentiaaitPlutarchus : aliorum origines immori quidquid alienani famam inficit, Excutimus ,vicini Syrum avum fuiffe , aviam ;Refert Curtius Alexandrum Macedo- lszk. Avejfam , tria lum talenta babere evis alte- nemin £a , quamcontra Darium ff ufceperat, ni ,nec ufuram difflvife : exquirimus item expeditione,omni folicitudine, & curá inve- 5apito, pujusmodi unde bujus vever[a fit uxor , quid ftigáffe , «quam regionem Darius petijffet , slle ,& illa feorfum'collocuti fint: $n angulo: :quod tamen explorare nulla premij fpon&o- effrcenis enim eft abdita fcrurandi cupiditas , aepotuit: morisfiquidem erat RegumPer- &garrulitaseffundendi, ^GumSenatus Ro- ifarumarcana inviolabilicelari fide , adeó ut mmanus Neronis Imperium fimul, & jugum nec metus poene , .nec Ípes proemij elicere exzutere decrcviflet , fummóque, utnego- 'valueritvocem, quá proderenturarcana Prin- £ium exigebat (ilentio rem tractáffet , unico *cipis :garrulitas enim linguz in evülgandis duntaxat homini , qui intrepido videbatur Principis arcanisgraviüs quocunquealto pu « 4uimoeífe , remtotam aggredi , & perfice- imiebatur probro. .Et ipfeitidem Alexander re, quo decebat pramio , & cautelaconcre- :Macedo fciens quanti fit taciturnitas : mo- didit, .Sed is damnátum quemdam ad be* :ynenti if arcanis tegendis, edocere id étiam ftias., 'cüm vidiffet., :faámque deploráffet "voluit tunc,cüm à matre fua Olympia miffam É€orcem pruritu evügandi (ecretum commo- :ad feepiftolam occultas accufationes ; & ca- tus, milerumillum damnatum acceffit, efque lumnias in. Ántipstrum continentem , - ubi àd dedit confilij ;'ut voto Dijs facto fuppli- . ; perlegit;ab amiciffimo fuo Hephzftione paf- &ij tempus , velin:alterum diem differri im- :fus fuit eandem legi , fed eile&tá apnulum petraret , quód fiobtinuiffet;acturum fe con- -digito detractum ori admovit Hephzftionis ; fulend gratiasafferuit : ad beftias perducen- 'quafi tefferam filenuj labijs impreffurus , in- 4 dus vitam 'noluit fuam 'contingentiz-expo- quiens : : Contine bec , ne quid eorum ., . que nere, fed de proditione áfferere , accitóque egifHi , effutias. . . 1mprimendus effet fignas Neroneremaperuit, qui per inflicta tormene 'torius hicannulus., eorum pracfertim labris; £a veritatem ommnem extorfit ; &'homo ille -quorum os nullo clauditur figillo; appofité $uo exitioexpertus cft, quantifuerit damni -ait S. Ambrofius. Quicunque eff facilis in Íolam fecreti ingeffiffe fu(picionem, ait Plu - "verbis , velut plenus rimarum , bac , "atque "Ea2 f[al.2 18, tarchus de garrulitate. "Una fupererat mors, (adllac efiuens interiora evacuat fua., GT exte- poftquam tollendus:erat Tyrannus; inítru- rriaribus p^lffonibus iaundatur , tegere fe me. Ctisonmibus ; -qui eum trucidatutus .erat dfeiens , nec tenere verbum , guad ACCEETIE , profe&tusad theatrum ,. vidit.quendam prae ifieut Santia Marta , qua confervabat ommia foribus ad beílias damnatum, qui erat INe- "verba in corde no , -mon quod ex ore ejus dif- ! roni (i(tendus ; ad hunc fortem fuam la- Jiueret. mentantem propiüsaccedens, atqueinaurem Linguez garralitas praefertim in evulgandis fufurrans: beus tu , inquit , fac worum,ut PEL Plutarab. 'arcanis datur garrienti probro , 'quapropter diem bodieraum mod pratereas , eras ages Alexander dixit, eum , :qui fecretum in- ] de garrul, mibigratias; quia vero , quod illius magis flar depofiti ibi concreditum evulgat., aut intererat , tacuit , dignas vulit filentij poenas., zinjüüum ,aut admodum incontinentem effe : & quz'ftiones ignis , flagella expedita negan- 'dixit injuftum , f1lucri causá commiffum fibi ti exprefferunt , quacitra neceffitatem .indi- fecretum evulget, quia pecuniz pretio ven- caverat. En qualia garrulze linguelubrici- 4it, quod fuumnoneft, ideóquevitioinfici- , tas damna accerí(ivit, 'tur injuftitiz ; eo ipfo , quód fecretum ei J Secrecum quod in intimocordis receíffu $1. oncreditur , illud non pofífidet, /nifi ut fe- ! latet, fiad oris afcendatlabia, & folam fui cretum , cujus evulgatio in ejus non eft po- fufpicionem foras emittat, non folüm fuis de- teftate: fin veró absque lucro , & citra fpem | hr gariuä ftituitur viribus, verüm & cuncta ftatim fu- ! qiit. pramij arcanum fibi commiffum evulgat;in- ne(lat : hinc in priícze legis ritibus praecepit continentiz notam non deciinar: oc-:uhan- :I Deus , ut prope altare parati femper effent. dum fidiffimo pectore eft , quod nobisarca- num committitur, & ne forasexeat;ori ve« parvi aliquot lebetes aquá pleni, in quose- munci lampadum lychai , ac cereorum muci luti oftio appendula fera filentij inijcienda inijcerentur. Pari pasto, fi arcanum ali- eít ; & ne oftium aperiatur , ratio femper quod tacendum quis audivit, vel quidaliud, ! excubias debet agere , rigidéque examinare quidquid per hanc oris januam ingreflum quqd inferre alijs damnum poteít;in audien- qua- builertato i V. 214 quarit , vel egreffam ; quia fi vallum hoc cuperetab Ifocrate edifcere eloquentiz , & hoítis occupet, totam facilé evertit urbem, à tanto Magillro artem apprchendere fcité $4 Poffident homines vallum dentium ad loquendi; Ilocrates duplicatam ab ipfo ex- '"cocrcenda verbahumida, & laxantia: &fi- cgit Minerval, íeu duplicatam mercedem QAa 23 ! cut navis venti ;repta anchoris co&rcetut cum cateri ingymnafio Difcipuli nonnifi me« 1 G ad vim hebetandam rapiditatis ; ita fermo - ieratem folverent, | Cámque confanguinet effluens ex ore velutinavis é portuexcurrit , adolefcentis conquererentur ,qued duplica- rec ullam amplius nancifcitur ftationem , nifi tum peteretminerval, G quaenam hujus pe« firma taciturnitatis anchorá fiffatur ; ne ver- titionisimmodicz caufa eflet , cüm íciícita- bishumidis, & laxantibusdiffluat. Satiüs rentur ; repofuit Tíocrates,, nemo id mi" lemper lingug coércere lubricitatem : hinc — rari debet ,^ nam & duplex huic adolefcen- egrepia eft illa Simonidis fententia ; nimirum — ti eft ats tradenda, cít fiquidem primó do* locutum effe , eum paenituiffe pluries; fed cendus , quod difficilius eít , prudenter, & ' tacuiffe nunquam. - Et de Pitagoricis refert opportuné filere, neque id difcet flans pede Athenzus.animantes quidem reliquas come- in uno : poftea docendus eftfcité loqui , && diffz , fed rnoderaté ; imó & quasdam etiam Ob ió alteram minervalispartem exigo citra immoláffe : pifces autem nec guftáffe om- injuriam, 16« ninoó, echemythiz , feu taciturnitatis ; & Owalisfit intus homo, lingua exterius filentijratione ; fiquidem filentium effe opi* ptodit: vir enim fidus, & prudens, quzefibi nanturaliquiddivini , proinde etiam piíces, concreduntur atcana in intimiori cordis re qui perpetuóà filent, & fine voce Iquamige- cefíu fervat , & fecreti tenacifümus cavet , ri greges teligiofa taciturnitate filentium ob- ne quid per os foras exeat : qui vero infidus I fervantes in undis morantut, & nutriuntur, eft, & traudulentus , hic commiffa fibi fe- z Idque caufz cur fuffragante paroemia apud — creta (ilentij impatiens ftatim effutit, idque , Lucianum Pztbagoreis taciturnior piícis di- luculenter nos edocet Salomon , inquiens : osuerb, j Catur mutus ;. fumpto adagio à Pitha $ P2 ora qui ambulat frauduleuter , revellat arcana 2iap.ii. fchola , in qna quinquennale filentium audi- qui autem fidelis efl animii , celat amicá com- toribus indicebarur. Zeno Citticus , Ári« iiiff/um: quafi dicat;id intereft difcriminis in- ftoni difcipulo plura temeré garrienti, & ter ambiguee fidei virum , &t hominem prus quzdametiam pracipitanter,dixit;fierivix — dentem , & fidelem , quia vir infidus audita oteftfili, quin te pater ebrius genuerit : o- ftatim foras eliminat: fidus vero , & prudens derat ipfe futilem loquacitatem. fecum detinet , & cuftodit: quapropter ar« j5: 'Tacitarnitas femper laudi data fuit , — cauorum revelatio plerumque à fraudulenta; & infida proficifcitur mente, quia qua fide- & garrolitas probro ; hinc Ptolomai lega- tus, qui plutes eruditos ad convivium invi« liseftfibi arcana concredita alto premit filen» taverat interrogatus , quid de Zenohe, effet tio: G quáab amico fide fecretum accipit; Cavendum ommninó ab eo, regi dicturus , refpondit; vidiffe (e fenem, — eadem fervat, qui in convivio tacere noverit ; quia cüm — qüinullum linguz inijciens freenum; qua fibi reliqui ad oítentationem plura natráflent , lecreta concreduntur , effutit, hicenim pro- unus Zeno perpetuum fervavit filentium, ob — dit , fallit, & infidus eft, non fidelisamicus, ä quod plurimum promeruerit commendari : — propterea nil ei concredendum eít, & Venu« lingua enim effreenis protervior eftindomito — finus Vates monet , cavendum eflc à tali hg- equo: confueverat enim Herefius dicerepo-.— mine , ait ipfe. - L tiüs effroeni equo fidendum efle, quàm lin- De'avte -?'a !;Z; non vifa potef 5 vdmmif- guz incompofitz, — INemo non metuit infi- -Pigggerg ; qui ef. -verf, dere infreeni equo ; fed plus effe periculi à f4 tacere.s lt l linguaeffreni, Difficiliuse(ttacere difcere, 31-5-; If, Qui uequit , bicuiger efl , tuge u Rm- quàm loqui, Careon juvenis garrulus, ac suane 64Vtt0, lingua indulgens lubricitati,cüm difcipligam 2SS i i^ d I d N d glïï N Y K . (s » f 1 fu Q Y AK Q AT U^ APE RI 9-* J d RC d o Y 0t 36 Y us RE 5 - Qu m /& ( g N VN ab- "Q * —— . MM O m Es N .2?42 " M " E àb s * A N &rs(ä-! £j UI g rA j Es s uD TA V&'l D E fi ï-f. Vi d e DIS-Z : li fwOEP cocods du cocb tb tb doco o o ao CO CO tD C^ eb ob ebeo u qodeqodedode qoqpoptoqe p p p p p D ob o geogecqa GHGOCDEDCDCDLDCDCDUDEDEDCDCPD DISSERT IO XV. Precariusad Deum clamor pravis amo- — , probisque promovéndis | rvcndiis;affgäibus«- z'idcneüs. tf Quead Deum Tunduntur preces ,commotas intus prarorum affeuum .;Pypcg[z,gyïzäm;, «effus comcupifceritia coércent , i -corda eualaciam, -7men;:3 ferenitatem advebunt. -T ? rUamvisx affetus 'Eïepra- 'nes , 'qui hominis adverfantur faluti ; & le 2 » A "vati «ftu concupiíceh- 'perniciem intentant animze; refiftere ; ac cone rE f) S 'tiz intus ;flu&tuent , 'tradicere : Da£o vobi os , C fapientiam , wl ï s entem turbent., ma- *eui non poterunt vefifere , &5 contradicerezs ij $ N N laciam , & ferenitatem 'emnes "Adver[arij vefiri-, 'seterna enim . fae "N iL abigant, - procellas in- ;pientia os. etiam mutortum aperit s & line r)üqä- A ESME MALZTR. U pxc "vehant: animum 'exa- :guasinfantium facit difertas, 'Inió non fo» ]üm humilis oratio pravorum aifectuum i- 'gitent, & hominem per dfluxas carnis illecebras pertrahánt , quóvel *Ctus retundit , verüm etiam eosenervat , vi» in (copulos impingat ad :naufragium ; vel 'ribüsque deftituit, "flu&ibus fubmergatur decumano deteriórie Populus Hebrzorum. 3uni'pra(rïs dive- L bus; hastamen tot p*äriculis obnoxias pro« "xatur affectibus libidinis ; & avaritie indul- «ellas, 'pravorümque affectuum tumentes 'get , gloriam libertatis amittit , & diviriás flu&us fedare quis poteft, naufragia declina- -ipfas , quibus inhiabat , deperdidit , dutóque ve, procellofoszituseludere , malatiam ac« 'ChufamRalathaim Regi Mefopotamiz op» &eríere, '& ferenitatem repetete , 'f1 preca- ;préffus jugo infervivit , -Gc quidemeafamu- fium ad Deum clamorem adhibeat , f fufis ;litij fevetitate, ut octo annos damnabili con- precibüs "enixim divínam afflagitet opem , fumpferit tolerantiá, 'quintentaverit jugum fuppetiásque à Numine bumilis expofcat $ excutere, -Servierunt eiotlo znnos: urgen- adeó efficax eft precarius hicclamor , ut frce- gentiffimis mox oppreflus erumnis, 'aravif- *Z,?Mic.*txg.g. num pravis omnibusaffectibus, 'qui ad ho- fimisque compellentibus anguítijs, calamita- minis perniciem infürgunt,inijciat, Nam tem fuam attritus populus precario clamore Chriftus locupletiffima pollicitatione fuos fufus in preces ad Deum detüulit, Quid , Dtart L in fpem vidtoriz erigens Difcipulos contra mi orationis appendix non folüm Tyranni &. 'üeïf. im, 2Í.v. adverfariorum infultus ait : ego dabo wobis fuit depréffio , & jugi excuffio 5 'verüin , Mb "f 6r, C fapientiam , 'cuimon poterunt refifie- '& citatiffima falus, & ipfum clamoris ftu- J ve , 65 contradicere omnues adver[arg veftri, dium remedium fuit dolotis comitatuim : Hi verónobis adverfantür, qui in noftram Clamaverunt ad Dominum , 'qui fufcitavit !"?W,h'fg 30 eis Saloatorem s €8 liberavit eos ? - Íedo- affurgunt perniciem , & tales funt pravi affe- Qus , qui noítris duntaxat detrimentis flt« ritur hicdifficultas , cur tam diutürno teme dent ,. nósque in interitum trahere ; contrà pore permifetit «Deus populum fuum tam quos duplici nos munit Chriftus clypeo oris, duré, & diré divexari, tantísque premi ca» & (apientiz , ad eorum i&tus recundendos: lamitatibus: refpondet Origenes. Setvi» Zomil, a. oris clypeus contra pravorum prafertim ne« vitutem tuliffe ob delidum , '& temporis '31441'6.. quiffimos i&us , cftoratio, que exore pro- prolixitatem ob filentium , quia f1 non di- dit, colospenetrat, & Deum ipfum fle&it ftuliffet precatios clamores, libertatem fibi in orantisvotà , cui prflo eft, & fuppetias celeriüs accerfiviffet; & quia dum claman- abundé illazgitur:fapientize clypeo munimur, tibus fuppetize offeruntur, indecorum tunc damnatur filentium, 'quod (i folvere- cum ea per fufaspreces petimus, quae animae falutem concernant , & exeraitia promovent tur praftó effecauxilium, — Israelitz igitue virtütum. citiüs miferiam depuliffent, libertatem , & emino hocce, qui obtegitut clypeo,pravorum affectuum coércet impetus, falutem fuiffent confecuti, fi in fuum favo» eludit affultus , & rerundic ictus ;; neque rem orationis acciviffent efficaciam : quia 10€ duplici munitis clypeo poffunt doemo- vero ora nocentiffimafilentio clauseres adis dAT "um Verani de äjä&;äffux lor À 316 Difieratio XV.- tum aperuerunt ad calamitates laxiorem : confcendit , Dev.iriiqus in fua fle&tit vota, fiäm ili 3' ? appofité Origenes. Notandum , quia duna Mendacij notà redarguitut homo , fi fe De« fervirent Cbufam Rafathain , & nonclamas um diligerefateatur, &ífuo ii corde Deunz rent ad Domtnum , nemo fufcitatus efh , qui alloqui remoretur : amicitia , qua femper falvare eos po[fet : cim ergo clamaverunt , eft muta , vixab odio diftinguitur, Qued ($ fufcitavit eis [alvatorem Othoniel , qui inter- qui pravis divexatur affectibus; nolit preca« pretatur tempus mibi Dei , per quem ille po- rio clamore Deumrrevereri ; velit faltem fu£ pulus de feruitute ereptus efl , €&$ pax populo mifereri: fi utoret, precésque fuasad Deum fundat , non ipfi amor , & charitas fuadeat ; reddita , quam fuperbia , &5 diuer[a plebis facinora fugaverant. Eatenus populus il« faltem ipía neceffitas fitquee hunc precarium . lejugum futtinuit dirz fervitutis, quia pra. ad Deum clamorem perfuadeat , uti monet vis fuis indulferat affectibus , libidini , con- D. Chryfologus , inquiens : Nos qui ad ine SerUL 33« cupifcentiz , avaritiz , & alijs , qui & liber- certacon[urgimus,qui intev infidias viam du« tatem adimere valuerunt , & internam ani- CHBUS , qui borarum varietates , momento« mi pacem , & tranquillitatem fugare ; & "um motus , verborum lapfus, atiuum peri- turbare; & quia precarium diftulit clamo- cula fuflinemus, Quid eff , quod ecelefianz rem ad Deum dirigere, de improbo filentio manénolumus intrare ? quid eff, quüd matu- fibi fuit adverfatus: fi enim fe in preces ftatim Lina prece torus. diez euflodiam nolumus p^- fudiffet, Deumin fua vota flexiffet , & quia fiulare ? quid efl , quód bomini adflare toto tandem clamavit , calamitates fingulas fuga- tempore liber , & Deo affiffere nec puntlo li- vit, quas citiüs extermináffet , fi orationis bet ? Oremus faltem bumanuo timore , ff o fuffragio fuppetias petijffet : & »iff elam2ffets divino amore; finon invitati bonis , faltem ait Gloffaapud Hugoenem Cardinalem , s5 e€oAathi malis, j* (ujcitaretur eis Saluator. Quidaliud eft homo, nifi pura miferia , LC Cüm igitur nos pravorum affectuum fer. ludibrium pravorum affectuum ,gconcupi- vitus premit , proni in humum proftrati De- Ícentize ludus, irze fomes, G czec ignoranuze um humiliadoremus obíequio , precarioro- ebductus caligine: unicum ei prafidium fu- gemus clamore , pracedat humilis adoratio , pereft, quo poffit, feà miíeria eximere , afful- & excelfa fequatur oratio ; qu& eft mentis ad tus coércere concupiícentiz , ictusretundere Deum afcenfus,& ut digni (imus tam praecel* pravorum affectuum , & ignorantiá pulsá fa- fo afcenfu,(tudeamus femper tales effe;quales pere: eít autem hoc praíidium clamor ipfe cum Deum rogamus,fumus, & quia ut ait 5, precarius , feu oratio , qua eít mentis ad [ Chryfoftomus:per divinum colloquium illud Deum afcenfus, feu ad eum, qui potis eft Homil, de 6745? ajfequimur , ut & mortales , & temporari effe zrumias nofítras flatim abigere , miferias definam : natura quidem mortales.fed collo- pellere ; nósque fuá gratiá participes,facere i quio, convillque,quem cum Deo babemus ad aterna beatitaris; & id (ummé Deo placet ; 3pmortalem vitam tranfeuntes. . Definimus fi fuz beneficentize exhibendz per precarios noítros clamotes fibi occafio detur: ideó e- per clamorem precarium effe mortales, (1non bonainteritui obnoxia , non hujus vitze com- nim Deus cunCta creavit, ut ftatim haberet, moda,non mundi hujus fluxa;per fufas preces quze, X quibus donaret, & cüm noílras ad ip- Sfl'm, dgf 3 Deo petimus, fed falutem animz, auxilia Íum preces fundimus Deum urgemusad dan- äüüdrag:. uberiora , quibus & declinare vitia poffimus; dum;quod enixim ab ipfo petimus ; eüm ad & impeníis ftudio incumbere virtutum j illud idem natura fua propendeat: hinc gta- ! non enim funt à Deo petenda , quz faluti no» tiffime funt illi preces noítrz, fi collapfa in- J flrz potiüs obfunt,quam profint; ed quz ex- ftaurent virtutum exercitia,fi pravorum affe- ercitia promovent virtutum, X pravos quós « &uum nitantur impetus contundere, concue i queenervant , extinguüntque in nobis affe. pifcentig effroenes motus coércere , & virtu- &lus, qui in noftram duntaxat infurgunt per- tum perant in nobis incrementa : non poteít ET niciem : fi cüàm Deum per clamorem preca« tunc Deus fe à largiendocontinere; & pro- riuni accedimus,hancexuimus mortalitatem; penfus benefacere , cüm fit ejusnatura boni- tas, & hac fuietiam in creaturas diffufiva , & temporarij effe dedifcimus ; hoc eft,quam- vis naturà mortales fimus, colloquio tamen, non poteít non operarinifi juxta fuam natu- quod cum Deoiinftituimus , ad immortalem ram , G nobis propterea femper cupit bene- tranfimus vitam ; tuac enim Deus coeli , ter- facere: idque caufz cur etiam impensé nos rxque Moderator , mundíque totius Con- adhortetur , ut fine intermiffione oremus : ditor , fubmittit fe ad paria cum no'bis, feu quia nimirum fine intermiffione dare cupit : terra vermiculis colloquia. $, quód fi orare defiftimus,Deum fuo privamus Quis igitur àfana menteita alienus , qui voto5 & nos noftro bono, ff'*"f.—n. hanc prono animo mortalitatem non exuát , Verüm , utquod petimus , obtineamurs, 6. & immortalia non petat , quz induat ad & clamor nofter precarius non folüm a&e pravos quósque affectus excutiendos? Et ta- rem moveat , fed etiam Deum ipfum com- ' men tanta plerumque eft hominis rufticitas , moveat ad id munificá largitate dandá , quod imó & cacitas, feu potiüs pravitas, ut cüm à nobis petitur , necefsé eft , induamus nos Deo . miícere colloquia fit illi fatidio , & meritis JESU Chriíti , & tunc no» nobis, grave illud ; cujus beneficio coclos ipfos ícd Chriíto petamus, Nsor« à clamorede- fiftens 1 Oratio probos promovet affectus, improbos amovet. 317 | fiftendum precario , donec quz auxilia pe- X ,uærdnc facri Iaterpretes , qusnam, &l timus,ad pravos nofttos coércendos affectus, fint preces iflz : quas Deus non defpexit - obtineamus. Qued fiageadum fit cum Di« & quis humilis hic clamor, quem non fpte-. naítis , cuai Principum Ádminifltris plura vo- vit ,. quemque Deus beneficus exaudivit, randa funt tzedia, multa fubeunda incommo- Plures plura hac fuper-re arguté dicunt , fed da, & captandz opportuniores occafiories ad rem noítram tempefliva eft. Grzeco- eosdem adeundi,& illis noftras fupplices ape- rum Patrum expofitio. Neque de[pexit de. Inpars- riendi preces; & tamen tadia fuperamus , in- precationem. pauperís , Ge. Jaudate 4 s pbm/inPfdär . U. 25. commoda toleramus , occa(iones patienter quit , eum , qui , author falutis bujus o- bis fuit , expe&st4mus, ut aliquid fi&i , vel imaginarij qui viliffimam nofiram natus honoris,vel falíz dignitatis affequamur : quà ram de[]icere minime woluit sfed exaudivit * hh aífiduitate non' deberemus jugiter enixim fed quid quód humilis Davidis oratio , feu iä Deum rogare, donec non mundi divitias , precarius clamor , five ore prolatus , five [3] non vitze commoda , -&on lautioris fortunze corde conceptus non dicatur à Deo exau- fluxibilitatem , fed zeternam coníequamur diri , Íed potiüs viliffima noftra natura ? falutem ? Ad regale hoc fecretum femper vee ajunt enim Patres Graci; qui viliffmam.» ]um reductum eft , femper nobis aditus patet moflram naturam difkicere manimà voluit. , ad Numinis folium , neminem Palatini cce« ftd exaudiuit :. mirum fané quód non cla- leftes volencem ingredirepellunt, fed potius morprecarius audiri , & exaudiri dicatur , horcantut nos , & invitant , adeo ut ex hu« ( Íed viliffma noítra natura pravis affecli» mo homo cenofus peedore plenus , fordi- bus fluctuans , concupifcentiz zítu are- büsque oppletus; cümi voluerit , & quos Ícens , iracundiz fubfultibus inquieta ; a&- rumnarum moleítjs obnoxia , miferiarum ^ ties ei placuerit ,. poffit femper ad Deum accedere ; ejus folium afcendere ,. & cum colluvie obzrata , calamitatibus preffa, & eo loqui , & é colloquio reverti oppulen- períecutionibus opprefía , ipfa dicatur , tus, gaudio delibutus , virrutum érnamen- tametíi obmutefcens, exaudiri ; & non po» to Íplendidus, & gratiá coronatus ; & tae uüs clamor precarius ingenti fimilis lamena mehn adhuc czecutiunt homines , adhuc hu- to : quia nimirum ipía tolerantia miferia- mnirepunt , & türbulentis fuis ob*equunt)ur rumutrinque hominem impetentium , tam- affzQübus ,. quibns perinde ac fluctibus ex- etfi muto filentio tacita , precarij clamorisg haufti premuntur ; & opprimuntur ; quia officio fungitur, quó INuminis clementiam nimirum qualis fit orationis efficacia ad a in íÍe fle&lit, Eít fiquidem ipfa humana rumnasexcutiendas, G pravos quosqueaf- natura miferiarum molle oppreffa , fed fi fe&tus coércendos prorfus ignorant. mens in Dcum dirigatur , & quz perpeffa: Imó non altiori voce lolüm clamantes; 7« eít miíerias , holocauftum Deo offerat ; prze» fed & ipfi muti , quibus lingua non eft folu« coqua oratio eít, vocalisque (ilenter cla« taad loquelam, poffunt has preces fibi opi- ior, qui przpropere divinas veluti aures tulantes ad Deum dirigere ,. & abeo, quod perpuiíans concupitas feliciter impetrat fup« cupiunt confequi ; hinc Auguítinus ait ; petias, Sevm. de Cum orat, ciama , nou voces fed mentes. Quadragef, Nam €& tacentes exasdit Deus$ ueque qua- Jeremtas n ä;gs Iio rüur locu , quanmm . fenfus, confortatur ia carcere ; Dantel exultat in- ter leones * tfe$ puert in fornace tripudzante Ed eff Dei in bomnes benefrcentia, Job nudus in Sierquilinio triumpbat : para- üt non þl&m vocalem oYantei clamorem difum de evuce triumpbans latro. invenit , 4udiat ; verum etiam moftras miferias quia non eft locus , ubi non fit Deus. Imoó exauaiat , quibus opi« plerumque, vel ipiz &rumnz, fipatienter :(zlazun, P tolerentur , & mens ad Deum dirigatur , offücium funguntur precarij. clamoris, A eft Numinisin nos beneficentia , ut 2 David pluribus oppreflus calamitatibus , non tam vocalem orantis clamorem obrutus fhniierijs , audiat , quàm vilifimam noftram exagitatus serumnis ; fuifuorámq; cruentam timet cladem : düme naturam exaudiat, quamvis innumeris exa- que prater miíerias humanze vitze appendi- gitatam miferijs, oppreffam zrumnis , lan- cinatam calamitatibus, ces, atroces Regis veretur iras, calamitose Caur igitur hongra« tulemur humans naturz miferijs opprefíz , acriüs angitur , propterea à turbis fecedens hominum , m«eítus in invig fylva receffu serummi[s vexatz , G calamitatibus exagi- ä Pfzl n clamat. dul timetis Dominum , laudate.s tatg , cum de miferiarum prarogativa ad ;; orationis lublimetur elogium? Felices hu« 6 eum , uniuer[um [emen Tacob glorificate.» ) eum, Timeat Deum . unvuerfum — femen a manz nature miferie , quz munere fum« l/rail : deinde addens caufam lubdit : ,Quo. gentes precarij clamoris * vel tacito filentio, 4 ac muta taciturnitate preproperé divinas niam non [brevit ,. neque dejpexit depreca- tionem pauperi , nmeque auertit. faciem [uam quafi aures pulfant, & laboranti naturz hu- H maiüz concupita impetrant fubfidia. $ ame , durfz Adamorem ad elm exaadivit £ 5, ^n Pau- Verani de Affeilibus dom. 4, ! erz x l st o o OE REO OURU . 9 Differtatio XV, 2 19, Pauper quispiam per annosocto fupta nis fupplicatione mifeticordiam extorfit , & triginra jacebat paralyticus juxca probaticam Íanitatem obtinuit, Mi as pifcinam viribus deílitutus , ab omnibus Paralyticus igitur ore tacito, fed corde "o derelictus, Sed qui miferos inter dies vi- - clamorofo , morbóque precario humanam tam infumpferat , huic fuit Chriftus dies appofuit neceffitatem concupitz fanitatis de- feftus , fabbathum fiquidem nunquam ex precatricem, |—.Si cor levetur in coelum non fui, fcd lemper ex alieni laboris defitione, putrefcit, nec morbo tabefcit in terra: tam- definitum voluit ; huic igitur. paralytico tfi gravetur morbis corpus , videatürque non habenti;/hominem , ad pifcinam oc* in terris hzerere motu deflitutum ; adhuc currere voluit Chriflus , miferatus in egri- tamen fi fpiritus vigeat , é terra affurgit ; tudine corporis multiplex animz infortu* & coclum ipfum pervadit , é(tque hic fpiri* nium: & licét caufas non amaret morbo. tus ipfa oratio. , quze non hominum ani- rum ; n0on tamen femper eorundem vifus eft effectus odiffe. Voluit inde hominem ex- mos, fed Deum ipfum in fuas partes trae here novit, Hac quamvis é corpofe exi- citari, unde acriüs torqueretur 5 ut quod liens viribus deítiteto , morbis afflidto , membris corporis eft vinculum , mentibus adhuc nubes penetrat , fuper aítra evo» fierét libertas ; & quia paralyticus pro de- lat, coli penetralia fubit , Deo fe fiftit , relicto habebatur eum fpeciatim dilexit, & nec unquam irrito conatu fuam perorat Medicus eum accerfit miniflrraturus oppor- caufam , :dummodo mortalitatem exuat ; tunum pharmacum ; annofa fuerat illa ca- feu.non petat, qua interitui obnoxia funt , lamitas , & velutiin alteram naturam con- fuetudo diuturni morbi tranfiiffe vifa fue- fed quze ad anima falutem pertinent, NUT?7 12, bt rat; morbus enim triginta , & octo anno- Ex hac autemoratione velutiex optima amatre optima quoque enafcitur filia , de- 4 MP. l' rüm, adeó alüüs fuas egerat in paralytico radices , ut inveteratus morbus Medico in* votio fcilicet , quz eft voluntas non pre- digeret coelefti non minore, Abijt & ipía pedita ; fed expedita ad id prompté , & alacriter exequendum , quod ad Dei perti- pauentia in confuetudinem , imó etiam in L naturam ? cüm diu fuis malis convixiffet , net fervitium , é(tque quadam agilitas , ac vivacitas fpiritus, cujus prafidio charitas & trigefimum octavum annum decubuiffet , fuas in nobis aGtiones promptiüs exequitur, 1 haud abs re interrogatur , an velit conva- $cimus ftruthioe jï—mmþi. $ 3 lefcere ? Hunc cum vidiffec JESUS jacen- & expeditiüs operatur. nes alarum remigio nunquam in fublime tem , & cognoviffet , quia tam multum tem- avolate * us haberet , dicit ei; J fanw fieri? Quid, * gallinas itidem nonnifi magna cum difficultate , G demiísé : fed aquilas, quàód Chriflus paralyticum interrogat , num velit fanus fieri? cüm ad eum finem columbas , & hirundines pernici volatu in Ícret, eum in pifcina decumbere , ut bene- fublime vehi, Perinde dixerim , torpen- tesin Dei obíequio , . & languentes in vir« ficio aquz motz priitinz reftitueretur fani- tutum exercitijs , jacentésque in luto vitio- tati ? NNon tamén fupervacaneam putes Chrifti interrogationem : quia tametfi fci- rum ,nunquam animum é folo ad codlum evehere , quia omnis illorum libratio ter- m ret , diutürno morbo acerbiüus cruciari, eó- re heret , omne eorum fludium proptet que animo illicimmorari , ut diligentià ,. fi Probi forté poffet , fanitatem pre reliquis merca- huijss vitee fufcipitur commoda, ver6 , quibus tamen deeít 1n divinis obfe- retur; adhuctamen maluit eum itterroga- re , ut ejus interrogatio noflra effet infílru- quijs agilitas , & promptitudo , perinde ac gallinze zgré admodum in fublime avo- Qio, ut inde difceremus , ejus pietatem an* lant , & quidem raró , ac tardé, Qui tevertiffe vocalem paralytici precationem , . clamorémque. precaritim 2 & diuturnam veró agilitate gaudent Ípiritus ; verám- que fovent devotionem; hi & celeriter , & paralyfin triginta, & octo annorum tacitis clamoribus functam (uiffe munere oratio- frequenter, perinde ac aquilze furíum afcen- dunt. | Si nolimus in terris brutefcere, ne» nis pt2coque , qux Deum praemovit , in- [ Db 018 cefsé eft, cor noflrum aquilas imitetur , fur- Hexfcquc ad fanitatem eidem impertien- ?Du, dam: pulchré S, Cyrillus : Magnum mife- sámque vehatur in Deum, pulchré D. Augue D ftínus, ANon putrefcit cor.filevetur ad Deum. In Pfalm, ritordia Chrifli ei argumentum non expetta- Frumentum tuum.fi babeves in iuferioribus ue : 8-5.' ve femper laborautium preces , fed fua mife- ricordia pravenire : fed quamvis vocales putrefceret , levares iffud ad fuperiora. — Fru- mento ttuo quaris locum mutare ? & cor per- non Íemper.Chriftus preces expectet: quia mittis in terra putrejcere. Et unde inquis pof- tamen ipfa calamitas , & miferia naturz hu- manz precaria apud Deum eft , (i mente ad fim? quifunes, qua machine , que [cala opus fent ? gratus affeciua efh j $jter tuum , volun- ipfum dirigatur, ejus tolerantia efficax , & ipía eft,ad Deüm permovendum , ut laboran- t4s tua eft : amando afcgndü., neg!igänïdo ti opituletur naturz, Chrifti benignitas de[cendis. vocales paralytici precesnon expeclavit,quia Tunc nofler affe&us eft Deo gratus : cum 12. ipfemet paralyticus totius corporis diffolu- furfum avolat, & Deo adhzrefcit beneficio ETE UM P TM i PMLPUE 2 ag a PT VE RATU g tione, & miferiis preffus clamor erat preca* orationis, qu& cum fit mentis ad Deum a- rius J qui precoqua impetrande curatío- fcenfus, alasexhibet noftro affeclui , ut per " Rici E - m s N "o OO probospmmovet,Afïe&üs,impfobos amovet. 319 citant, &irafcibilem obarmant contra regi- nic! volatu furfm;n feratut, Putrefcit 2ffs- &ius nofler, fi ceenofis terrz paludibus im- men fationis, & tam acriter pugnant, ut nifi meríus hareat: & nifi elevetur in fublime otationis fuppetiz acceflerint , eam expue gnent: ficut igitur, utquis vivat vita cor« femper deficit, ac corruptibilibus immixtus corrumpitur, & ipfez nonnifi calamitates, porea, neceffe eft, quod femper aérem hau- zrümnas , :morbósque lethales contrahunt riat & refpiret; ita non vivit animaDeo, nifi orando femper afpiret ad Deum : hinc eti- humani affectus , quamdiu humi repunt, & cor in hifce fordeícit inferioribus, iNeque am Apoflolus Paulus monet Theffalonicen- Epif. Y,e5s, excuterehas valet miferias nifi beneficio o- fes, utnunquam ceffentab oratione : femper gaudete, fine intermiffone orate, quianon vi« rationis, quze non dolüm eft criminum me« dela, verüm, & omnium - calamitatum exe vithomo fpiritualiter, niírafpiret ad Deum , pultrix : eft fiquidem oratio omnium offici- orando;ficut nec vivit corporalitet nifi refpi« ret adauram cor refrigerando. ma felicitatum , fine qua necanima falus diu confiitit; nec fortunz profperitasflorer; eit Verüm on modica hic videtur diffi. 1j oratio charitatis fomentum;cordis folatium, cultas oriri,quomodo poffimus femper orate animi robur, mentis ferenitas, vitze fuften- absque ulla intermiífione : cum diurnum la- taculum;íalutis fulcrum;vitiorum excidium, borem meceífe :eft. interrumpat nocturna pravorum affectuum naufragium , concupi- quies; ut per (omnum, cui nocte indulge- mus viresreficiantur,que die attritz fuerant: Ícentize/zíluantis unda extinguens impuros ejus ignes, cordis refrigerium , delictorum fiigitur naturz reftauratio Íomnum exigit, clades, & Doemonum fuga, dixerítque pro- quo fingula humani corporis membra fopita. Lib. de orAte xecreentur , quomodo poffumus fine intet- H, €4p. l, pterea Terrullianus ; Revera im 'eratioue breviarium totius Evangelj comprebenditur, 3niffione orare, fi càm dormimus, mec ora- quia fi in Evangelio mortui refurgunt, Dcc- mus; nec quidquam poffumus demereri? Ve« rüm etiam cum dormimus, poffumus ora- mones effugantur, mores depravati &orri- M guntur, anima reformatur , & crebris mira- tioni vacare, ac proinde fine intermifione Orare; quo pacto totum vita tempus pre- «ulis tota redintegratur natura,cum hzec om- cibus impendere poffumus , 'ut fimul dor» nia praíflet oratio; recté dicitur totius effe Evangelii compendium , quia benefieio ora- miamus, & oremus; comedamus, & ab ora- tione non ceffemus; bibamus, & fimul pre- tionis viget energia fanitatis , expelluntut morbi , extinguitur. febris, reflituitur OcUe ces ad Deum fundamus: five enim ambule- lis vifus, :auribus auditus, pedibus greffus, mus, fivequiefcamus, five fedeamus, vel tte« mus nobis femper neceffaria eft oratio, .cui & iplis mortuis etiam vita ? cümque omnia in hómiae commoda ab. efficacia. oriantur fine intermiffione incumbamus, quia oratio orationis nulli dubium , quin non folüm u- non folüm pravos coércet affectus; verüm & tilis, fed & neceffaria nobis fit, quia quanta vigor elt animz, fine quofive homo vigilet, eít ejus pro corpore utilitas, tanta 'eít pro five dormiat, confiftere non poteft : appo. TrAG d falute animz neceffitas, fité S, Ephren ait ; Orarío «eif temperantia erat. Summa efthomini alimenti neceffitas , cuflodia,iracundie frenum, animi elati ve- 1. 'licét enim poffimus fine. veftibus , absque preffo , odj medicina (en quomodo oratio &dibus, & lecto, ac alia dorüs fupellecti- pravos omnes affectus coércet ) Jegum, ju- visque couflitutio , Regni porentia , tropbea, le effe, ac vitam ducere, non tamen diu (ine cibo; quo fi deftituatur homo, neceffe eft atque vexillum belli , tutela pacie , virgini- pereat, Verüm quamvis videatur ultima tatu figillum ,. fides nuptiavum , viatorum prefidium ,| dormientium cuflos * at fidor- eífe cibi neceffitas,ut vires corporis reficiaa- tur,membra reftadrentur,& totus homo cot- miens fundendis ad Deum precibus inido- pore convalefcat ; multió tamen magis ne- eus cenfetur ? quomodo dicitur oratio 4or. aientium cuftos t i. qui dormiunt, fenfibus ceífaria.eft animze oratio , quàm corpori ci» ll bus, dixerítque propterea D.Chryíoftomus; 'omnibus fopiuntur, qui fieri poteít, ut o- Lib. deor"- 13 oratjionem effe animz , quod anima efít rent? & fioratiotunc non exiftit,quomodo do Deo, dormientium e(t cuftos ? Quis precarium corpori; &quia fine anima vitales fuas nez quit corpus functiones exércere , fed ftatim orandi officium vagis, incertisque fomni i n If;ïzf;n, ? JI corruit , deficit;ac putrefcit ; anima igitur ommittat phantasmatibus ? fi tunc mentis i, Í1 oratione deftituatur,deficit, àc facilé emo- ratio non viget, nec utitur homo dormiens þ ritur, perinde ac corpus, fi omni prorfus libertate ; quomodo precarium orandi mu« /s deítituatur cibo impailefcit, tabeícit, x.rir'ï. nus, quod orantem exigit fui compotem ; bus deitituitur , deficit, ac emoritur; imoó plenümque libertatis exercitiam , à dormi- f major eft animae nece(fitas orationis , quàm ente poteft exerceri ? Verüm Origenes ex- n. corpoticibi , quia fi absque cibo aliquot e« pendens illud Davidis, qui de viro beato V ait: Sed inlege Domini voluutas ejus , & in Pfalmaco. ii tiam diebus, quamvis egré poteft corpus vi- veres non ita anima ab:que oratione, hinc lege ejus. meditabitur die , ac motle , folvit Ih Chriftus Luc. 18.ait: Oportet femper orare, difficultatem, fimülque explicat D. Paulum fl &5 non deficere , quia fi cadat oratio, infur- monentem nos , utjugiter fineintermiffione: 10 gunt pravi affe&tus, qui internum hominem oremus,inquiens: Inlege ejus medstatur die, a- at naäe, quod perinde eff, ac fíne inrerm:[fone 2! íus déque evertentes, concupifcentiam ex- Rr53 9rare s 320 ^ : Dïiïeitacio XV. | ; E orave: Quomodo änim dormiens aliquis ovave Omniaà Deo imþfetfaxiiüfs'/,äi enïgim enmrae polftt 5 & bumanum aliquod ofcctum praflans, gamus, vel fuum corpus curans ?. Verim ad boc re- : gt IIIO fhondemus, Quod wir perfetius ficlamaverit 180 t ad Deum , tpsimque rogaverit optima qua- Oratio tunc Deum inm "vota flelfit que couceci posiulans , tunc omnia factt. fee erantis , ff ex probo prodeat af- | P eundim rationem , ita ut omnis ejus adho fit eitu. á2, ^ rv4tío, — Quàm pulchré ait Origenes, quad Ebet oratio, ut à Deo, quod expofcit, viri perfecti clamantis ad Deum omnis actio impetret, à probo ortiri affectu, alio- VE fit otatio: quia five vigilet , five dormiat, quin evanida eft,viribus deftituta, In- qpot 6p femper ratio viget; & fomnusipfe eít oratio, duebatur dives Evangelicus purpurá, & byf- lnb Decufog, 9H ab Origene edottus S, Hieronymus ait : fo, &epulabatur fplendide, quamvis epulis qvirzipit, Et fanciu etsiam ipfe fomnus efl ovatio : quod congeflis, tetrisque fumis indigeflionis ob- fi viro perfecte , Gt fancto fomnus ipfe eít fcurus; eó quia gulz delicüs indulgeret; qui- oratio, quia omnis ejus a&ctio elt ratio, jam bus etiam prammaturam accerfivit mortem. juftus fine intermiffione erac , G inlege Do- '"Hic depurpura translatusad ignem; crucia- mini me ARA di tatur die;ac nocle;' quia dum o- 21 baturinflamma, quam eó durius fuftinebat , mnia difponit juxta diétamen re b ^ & iz rationis, quó laboribus, peenísque tolerandis minime - G omnia (uaad ejus dirigit amuffim , omnis affueverat: levatit oculos jam non ampliüs eiüs actio eft ratio, quia ad rationis normam dives auro, fed flammis, G cruciatibus, quie ditecta; & omnis actio e(tetiam oratio,con- bus torquebatur3 & qui inter voluptatum - fequenter, & ipfe fomnus à viro juíto juxta Íplendores jacentem cominus fpe&lare negle- diclamen rectz rationis directus adDeum eít xeratmox ipfe deníos inter,tetrósque gehen- . oratio; adeó ut. ipfe irrationalis fomnus, qui nz fumos mendicum LazaruminSinu Abra- arbitrii folet freenum excutere,praevia bonz [ ao hz felicitate donatum vidit ; & allegatá, Vi $6 — , recteeque intentionis fedulitate ad vire quà eximie cruciabatur, anguítid,fubveniri tütem poffit orationis erudiri. fibi enixim precabatur aquee guttulá, quá a- ,Ig. Y En qualis eft in nobis otandi neceffitas, liquid refrigerii arefcenti ingereret linguze: Lut, i8, cum etiam nocle intempefla cum fomno x;vy: H pfe clamans dixit: Pater Abrabam mifere . Une, i& - indulgemus ab oratione n &A46 x me debeatnus ve omti, $ mitte Lazarums ut intingat ex- -defiflere , ex Servatoris monito: Orortet Ü etrenum digiti fui in aquam ,. 64 vefrigeret femper orare , € non deficere : eft magis ! linguatm meamz quia eructor in bacflamma: neceíffatia oratio n QD Is ,. quàm homini enixim rogavit dives geheunali tortus flam- pedibus , jianibus, amicis , & opibus deíti má, fed non impetravit; precarium fuum tuto neceffarium fit, ftipem petere. Quid clamorem ad patrem direxit Abrahamum ; enim mifer ille faciat? cüm pedibus defti- fed exauditus nonfuit; oravit, fed caffo ef- tuatur, quibus incedat ; manibus careat, fectu, quia ex pravo affectu, ut expendit S. uibus laboret; nec ulias habeat facultates, C1 1 iryfolegus inquiens : 15; eaffa vox öV,R,S:m. é&. utfibiad viram fuflentandam profpiciat de ifHic imanis eff clamor : audi Propbetam di- neceffariis;adeóque nifi perire velit;ege(tatis centem z $n inferno autem quis confitebirar Lb T2 L fuz fubiidium adigitur mendicando quzre- quia in gchenna pravus petfeve- 1e. Et tamen adhuc, multó major eft fpi- ràt affectus, nullus eft mifericordiz locus,& ritualis noítra neceffitas , quàm corporalis flammis illis torquentibus fpes omnis veniae .ulla, veleffe, aut concipi poffit; fi enira fpi- exareícit; quó inde. difcamus, apud inferos. ritsalis paupertas , perinde, ac.illa cor- Z neque guttulz refrigerii fpem vigere, neque poris noftris foret fenfibus obnoxia, horre. deleri ampliüs crimen poffes hinc dives remus; & codlum lachrymis , coelitésque , caffa voce clamavit, & clamore inani togae- vit, precariis . clamoribus jugiter fatigaremus , Nimirum ea eft orationis efficacia - nec ullus effet ex coelitibus, quem '"noftris quantum ad fe, ut fi damnatorum miferia noninterpeilaremus precibus. Sicut bene. polffet relevari,citra dubium tefrigerium ad- ficio orationis omniain nos commoda derie ferret, virésque fuppeditaret refurgendi; fed vantur, ita ejus deftituri fuffragio erumna- quia caffa ibi eftoratio, viribus deítituitur, rüum omnium ad nos trahimus cumulum. &impetrando refrigerio inidonea depromi- Eitigitur amentia;orationem negligere, & tur: & ideo caffa fuit oratio ait Cajetanus, ab ea deficere, quze unicum eft noftrum re- quia ex probo non proceflerat affectu, fed fugium contra pravorum affe&uum impe- ex reliquiis depravatorum, quibus divesille tus, concupifcentia affultus, iracundiz vio- indulferat , cum mendicus Lazarus micasex- lentias : eftfiquidem oratio contra omnes poíceret panis, qu& de ejus caderent menfag * neceffitateg tutela, przfidium firmiffimum nonigitur vera fuit oratio , fedtantüm um- contra adverfarios;& coiitra morbos omnes bratilis: fi enim. non ex pravo, . fed probo $-5,£5, Animipharmacum prefentiffimum, cujus be- affectu prodiiffet, etiam gehennales illas de- neficio bona omnia enanciícimur , imó & puliffet miferias: fed quiaut ait Cajetanus Deum ipfum, qui eft omne bonuin; quia ut Non proveniunt ba preces ex bono affeiu 2In Luc. 16, Ídté ait S, Chry(ologus: Quid petentibus fe ideo non verz fuerunt, fed umbratiles fine | nou dabit, qui fe ipfum non Fe;emibw dtdii? efficacia; GCviribus defütutz ; proinde im. pgtrando — Orätio probos prorhovet Affe&tus,improbos amovet, 321 confurgens firavit afium [uum.ducens fecum þetrand-o refrigetio inidonez : quàd fi vera Gmlcji as fuiffet oratio reformáffet affectum, ejüsque duos juvenes , & Ifaac filium fuums inid vel maxime incubuit Abraham ftudii, quó di- excuffiffet pravitatem , & linguzenon folüm vinum praeceptum Sarz non innoteíceret:z zílum fopiviffet, fed incendium extinxiffet, 18, Czterum quoties ex probo prodit ora- fed cur vult Sarz celatum effe facrificium fiba àDeo preceptum ? Cur noluit execütionis tio affectu, in quovis Joco, & quovis tem» divini mandati participem effe Saram uxo- LyA pote femper fit voti fui compos die, no&te, rem? quia nimirum hujus factificii hoftia zeftate, hyeme, feftis, profeítis, advería, vel domi, foris, intemplis, immolanda erat1faac Sarz filius, quem ma- profpera valetudine ; Ad Ad 1. ad Ti« in plateis , quia pietes ait Apoftolus: ter impenfiffimo profequebatur affectu : ne ivitur affe£tus matris affectui facrificii effet ?h0t -CAD, 4e omnia utila efl , quod cüm non lateret Re- obítaculo, voluit, rem totam celare Sarz, | i)falm.ssf gium Píaltem ait : Benedicam Dominum ia emui tempore , femper laus ejus in. ore tueo. quz fi filii fciviffet immolationem, non po- tuiffet à lachrymis fe temperare , & in hu- Oratio femper utilis eft, nil laboris,nil actioe nis, imb & quietis eft, quod non. condiat. mum. provoluta Deum enixim rogáffet ad immutandum decretumi : /verebatur igituE Eax eft, quá non pralucente in tenebris er- rant viatores, & impingentes in obftacula Abraham, ne SaraTíaaci mater fufis lachry« labuntur: fin veró preluceat,tutiffimum fta- mis, & precibus latam à Deo fententiam de- leret, Deümque ipfum compelleret ad mu- tim patet iter citra labendi periculum : & quia divinze providentize decretum eít, gra- tandum decretum : ea enim eíLvisorationis, tías non elargiri; nifi eas defiderantibus, ac prafertim lachrymis madidz, ut Deum flec- tat in füa vota: pulchré S. Bafilius Seleuci- expoícentibus 5 conjicitur neceffitas noftras in Deum dirigendi preces , ut quod expoíci- enfis inducens Abrahamum loquentem ait ; Orate 7« Vereor ue lacbrymis Sara facra fedet , Ded- mus, impetrare poffimus ; palmes foecunda non eít, necuvas exhibet, nifipriüs fuccum ue vim afferat, Sed í1 Abrahamus fciebat;,Deum ferió iQ. évite hauriat , ídque caufze cur Regius Va* fibi preeceptum illud injunxiffe, & ex animo tes in preces effufiffimus Deum alloquens di- ceret ; Expaudi manus meas Ad te 5 anima jutfiffe (acrificium illud , cur timore percel- litur, metiique turbatur, neSara divini prze- f4, t wiea ficut terra, fine aqua tibi ; enixim exe oícebat David Dei auxilium gnarus, homie cepti impediat executionem , & immolatio- nes fruítra defudare, incaffum labores fu- ni filiifit ipfa impedimento? Si Dei decre- tum eítefficax; hoc neclachryma delent, nec [cipere, ni(i Deus opituletur noftrz imbecil- litati, nifi noftram ariditatem gratie fua fufe preces immutant , nec matris lamenta fufpendunt; non enim poffunt mulieris la* rig averit imbre;ficut enim terra fine coeli a- € iüs delabenti- chryma vim ullam Deo inferre, nec obítacu- hrymis non ridet, & nifi ctebr lum tülium voluntati fuz efficaci afferre: & bus pluviis imbuaturnil patit, & qua fufce- tamen timet Abraham, neíi divinum . pra- perat proba femina in. lolium degenerant: ii ita mens humana crebris non rigata precibus ceptum Sarzinnotefcat, fint ejus preces la- chrymis madidze facrificium impediturz, in malignos partus právorum affe&tuum ex- ubetat, Hinc viri culturz virtutum affueti Quàm efficacem igitur cenfuit Abraham vim utilitatem fcientes orationis, hanc nulla oc- effe orationis, cum putàverit, vel cum gla- dius líaaci cervicibus jam immineret , po- cupatione , quamvis urgentiffima nunquam omittunt, nec dimittunt, fed potiüs matue tuifle effe impedimento filit. immolationi : fic enim Abraham fecumratiocinabatur ; fà riüs furgunt, quo tempus impendant ora- Sara Numinis preceptum ; mihi injuncium tioni, & ejus prafidio fe muniant contta ad- veríaqueque; prafertim ad pravorum alie- noverit, anxie illachrymabitur filii immola- tioni, proque ejus vita anxias fundet preces, étuum impetus coércendos, eorümque iétus validé retundendos, quibus ea vis ineft, ut Deum ipfum moveanr, commoveant, fle&tántque in fua vota: ideo (i 19. Jufferat Deus Abrahamum filium fuum Ifaacum hoftiam offzrre, & in holocauftum oraverit, non temeré fufpicor effe Numinis confecrare: Tolle filium tuum unigenitii, quem immutaturam fententiam, & obfequium re. » Gmef. 115 ttoactis fzculis invifam, & inauditum impe- diligie Ifaac, & vade in terram vi[ionis , at« eum in bolocauflum fuper u- dituram. Ita eft,ea eít orationis visyut omnes que ibi offeres num montium,quem mo nflravero tibi. Quot abigat calamitates, excutiat maerores, retun- dat adverfariorum impetus, & Deum ipfum non debuiffent affectus infurgere Abraha- mum retrahentes à Numinis obfequio ? cüm emolliat , fle£tátque prout oranti magis li- buerit, vereor ne lachbrymis facra fedet, de filii, quem tenerrimeé amabat, internecio- ne ageretur; GCtamen frontem non contri- Deóque vim afferat : elt enim oratio contra adveríariorum technas validiffimum arma- ftat devotiffimus Abraham, fed laeto animo mentarium, contra pravos quosque affectus immolationis audit przceptum ; & ut fine mora, & obítaculo divinum fibi injunchum (cutum impenetrabile,imó & contra Numi- nis iram ccleíle profugium : gratam enim mandatum exequeretur,infcïä Sará ejus uxo- violentiam DEO ipfi infert oratio, quem re, nocte intempefta , cum ipfa profundo ïln lf"sl(ï' effet fomno fopita domo exit paratis omni- propria efficacia movet & fleclit ad nutum orantis, x pusad facrificium. inflitaendum : Demedje Quanta ^» l L n - " Diffemato XIV; bj 2I Quantà fit orationis energia iliuiriüs cxetee difciif matis, apertique pulvemïc'n*ti itineris in fluxo maris gremio non tribuit foli virgae? ris edocuit Moyles, cüm citiüs ad ejus cucur- rit auxilium ,- ad pericula que imminerent fi virga divinz vicaria omnipotentie froe« declinanda , .quàm ad virgam miraculorum nosturmentibus injeci: fluctibus, quos & fci- dit, & coércuit, 1mó & conf(tituit flationa- patratricem ; & mirabilium inftrumentum, Poít pluraà Moyfe patrata miracula retto» rios milites faventesfugientibus hebrais, & a&tis fzeculis inaudita, tandem Pharao popu- opptimentes infequentem Pharaonem? An lo licétinvitus libertatem conceffit; fed vix diffidit de propriavirga;ne vicariàdivinz po- populus difceffit , quia ipfum poenituit, vel tentig aptaeffet marinis fluctibus compe- Ícendis ? non latuere Moyfem miracula re« invitum conceffiffe populo libertatem ; con- geíto exercitu fugientem populu m de famu- tró inauditaàvirga patrata, & quibus tan- litio ad libertatem infequitur,. .. Quid ni ^tümpotuit duritiem Pharaonis fle&ere; non 4j populus inhians libertati in ipfa faga utrine dubitavit'de Numinis omnipotentia , nec que periculiscingitur , à tergo infequens ar« :Deum carpere voluit5 bene tamen largiüso- 'fationis commendare ftudium, & ejus ener- matorum exercitus di[lrictis gladiis cruentas cxedes minatur; à fronte imare tumentibus 'giam populum 'edocere ; confugit igitur fuis flutibus fluxa apparat fepulchra, quibus «üm utrinque péricula imminerent ad 'ora- Quid 'tionis auxilium Moyfes, fuppetias exa&tu- vivos infepeliat fugientes hebrzeos. in hifce anguftiisaget Moytes? quid con(ilii rusabea,qua Deum fle&tit in vota orantium; exequetur ab imminentibus utrinque pericue elt fiquidem oratio, quz pericula avertit;ca lis populum erepturus? An fuppetias à vir- lamitates fugat, hoftes vincit, eeruminas abi- ga mifaculorum patratrice exiget? INoverat 'git,& timoresexcutit: licét virgà mare per- cufferit Moyfes, orationis tamen 'operi Mln m ad extorquendum Numinis auxilium 'cüm pericula imminent, calamitates urgent , ze priüs imploraverat: oratio fuit; que virgz rumnze premunt , nulluim effe inftrumentum 'efficaciam impetravit marinos flu&tus difcin- aptius oratione, ad quam propterea confu- dendi,& facto divortio coércendi in geminos gete fategit fuum in ipfaref [ gium reponens: fluxosparietes pulverulentam fugientibus Exod.14. V. Dixit Dominus ad Moyfem : Quid clamas ad líraélitis aperientes viam ?. virga mare pere Ài$. me? loquere filjs Ifraelyut proficifcanturi tu 'euffit, fedoratio opem imploravit, appofité autem eleuans virgam tuüam » extende ma- 'D. Chryfoftomus apud Lippomanum: Cum , 4 1 HU edaxiffer Moy[es populum de Agypto s & per ? €Ap 'Y4e num tuam fuper mmare, & divide illud. 'Ob«- Exod, fcquitur Moyfes divino juffui, & cüm priüs defertum ad mare vubrum veniffet, Agypty adabigendum conceptum à populo pavorem; Joft tergumin[equebantur populum ante ma- & totam in Numine fiduciam locandam fuos 76 , fremébaut flutlu. —.Moyfes in angufljs fuifletadhortatus, manum ».quà confuetam terat s tacebat quidem, fed wente gvandia co- git4bar, G pollea explicans quzenam 'effent fibi virgam tenebat fuper Erithrzei maris 2* quor extendit, quod illico in geminum dif- hac grandia, quz Moyfes mente intus vole ciffum latus, factóque divortio;, utrinque à verets fubdit : 44 Domiuum igitur mente. clamabat , hacfuére illa grandia, quze tuné feipfo difcedens veluti müros duoserexit, 34 undísque fublime fufpenfis, flu&tibusque co- Moyfes mente moliebatur; haec auxilia, qu& ércitis ficcam pertranfeuntibus Ifraélitis viam &ontitainfequentes hoftes, marisque minaces flu&us exambivit, orationis fcilicet fuppe- pandit , ttepidanrem multitudinem Moyfe przeunte, & fequente Aminadabo Judez tias, quibus imminentia utrinque füperavit tribüs Principe, catterísque horum exemplo difcrimina , tametfi geflaret Moyfes dexte- certatim , G promifcue fubfequentibus; o- rá virgam omnipotentiz vicariam ; adhuc mnes ficco veítigio per fluxum Erithzai ma- voluit ab'oratione energiam mutuare po- ris finum tranfeunt , non timentes à flucti- pulum edocturus, quàm 'efficax fit oratio- nis auxilium , & quàm tutum contra infur» bus mergi,necab imminente ccrvicibqs Pha. raone intercipi. 'gentes hoftes prefidium. —^ Oratioenimnon 22. Sed fi potuit Moyfes virgá mirabilium iolüm pravis affe&libus vires adimit, fed - patratrice marinos difcindere fluctus, & pul- hoftibus omnibus contra nos infurgentibis verulentam populoaperire medios inter flu« obfiftit, &Gaudaciam comprimit, Quéd fi &us viam,cur fuppetias exigit à precario cla- pravi affectus. animi tum concupifcentis ; more? dixit Dominus ad Moyfem:. quid cla- tum irafcehtis vulnera nobis inflixére; nul- lum iisdem curandis magis idoneum alexi- as ad we? Quidtimendum? quamvis Pha- 1a0 obftrepentibus quadripis ,. ac milite ar- pharmacum oratione. Quod (ilingua canis mato ftipatus fugientes infequatur? fi Moy- vulneribus medendis myrothecium exhibet; lingux orantis plus ine(t efficacie; quáacrio- - fes virgam tractatmanu omni gladio fortio: re, quovis exercitu potentiore adpalmas de ribus medetur vulneribus, quie pravi iníli- triumphato hoftelegendas ; ad quid recur- xére aflectus. — Muri, & elingues funt quot« rere ad precum inftantias?. fi Deus partem quot orare negligunt cüm pericula immie- Llä 3 MU tuetur Moyfis, pugnátque in favorem fugi- nent, calamitates urgent, & hi funt,de qui- MPU à entis populi, ad quid Moyíes timet? Annon bus aiebat Plaltes : 0s babenz. 2 non loguene Pjalm.115. major elt Deo potentia, quàm Pharaoni au- zur z fimiles ia flaut , qui facitnt ea : ufa privantur linguce acriüs ** *orquceattur in« * dacda? ecur igitur gloriam patrati miraculi : H g:;Qratiopröbosproxhövet Affe&us, improbosamovet. 7355 *sli&is fibi : vulneribus ; 'quibus medeti ufü "elet s unde $ per Prophetam [iritus "ajua - Jingus fufis precibus facile poffent. : dieity qui vemintfcumius Domins , ne tácea« ^£l O ne detis filentium ei: nimirum fi po- g. d- . pulus taceat , Numini dat filentium , & fi- ' jentium fomnum conciliat, & fomnus quie« JPrecarius elamor Chriftum foin- . tem fovet ; fed dormiente , & quiefcente ^0 excitat, ym' opem þerichtmüäw ad-- "Domino; nen dormit hoítis , non : quieícit * *calamitas, qua tuncacriüs urget; & hottes fertsprocellas codrcet , & marinu flutli- " validiüs infurgunt, donec precario clamore hus "veluti snjecto freno ortam " eompe[cit tempefiatem. excitetur Dominus ; & qui 'infurrexerant * hoftes difpergantur ; quia precatorius cla. eo- «23. UUu'm,i"ämmïnAet "þeiric»ulugm ; "nulla - gmot eft, qui hoítium turmis timorem incu- 'tit, & ad fugam adigit, omnémque abigit IN tam gravis urget calamitas, quàm j - efficacia non avertat orationis , fic ^ealamitatem, TiY. Petrus precatio clamore elufit naufragium, 'Chriftus mare fuis "cuh*iïï)ifcip!l;iis tfá« : jiciens attrita laboribus corporis membrá "excuffit metum , quem "pavida " diffidentia "«ontraxerat , cüm coepiffet mergi, clamavit reftauraturus fopitis fenfibus , fomnóque - dicens t' Domine faloum me fac, & peticu- "accerfito, quieti indulget ; fed vix eo dor- -lum evafit merfionis, ^miente , infurgit ' ventus repenté - excita« "Regius 'Pfaltes re- - pulíumrefert taberaaculum Silo, ^confum- ^£us, Ga tras fecum nubes veliit, quibus di« ^ptos dicit faterdotes , zloriam populi enat- "urnz lampadi lumenabripit, a&rem turbat, "mare €ommovet , éjdsque fluctus concitat, ?ï'!szimy 77 "gat dillipatam ,"quia Dominus fomnum ce- |perat» Sacerdores eoyum 1n £4dio "cecide- "exafperat, qui cumultuario "fragore fre- "muünt; naufragiumque minàntur ; navis me- yuut , £$ yidus eorum non plorabanturs & * exestatus ei tanquam ^ dormtens Domintu , diis exagitatà flu&tibus hác , illácque 'per "fluxa itinera vehebatur ; mox "in fublime " Panquam paeeus erapulatus' a vino , &5 per *Vix Dominus lomno "eve&a ; quo lapfu rueret graviore ; & mox ctiffit animicos fuose indulget, "& calamitas incremencum fubit, - in imum deprefía undarum videbatur hiatu "abforberi: & quamvis infuera tempeftas tabernaculum Silo.fordefcit repnifum, & præväiemibuähoi*ïibus crüentze fparguntur horrifono cum fràgore infurrexiffet , vea- , Füp.ïqq , ftrages, enecti cadunt milites, & viduze fuis "torümque turbines atmáffec in Ícapham, & "contra laborantes innavi Difcipuios | pree- - deititutae maritis madent lachrymis; quia fangüinem hominum : fuderunt , & vitam liaretur procella, pugnarent fluctus ,. Ma- -gifter tamen "Chrittas placidé doriniebat : gladio percüffi effuderunt, : Sed vix excuffo 'Íomno conteruntur inimici ; populique ca. "Et erat ipfe in puppi faper cervical ^dar- 4'&»'*(47':;4?.' "extens y [ed Bafilius Seleucientis caufam di- 'Jamitates abiguntür omnes ; & ubi cupref- " fquirit excitatze procellae, & Magiftri Chri- 'fus omnia funeílárunt; lat mox palince fure 'gunt, vigéntque vegetiores. 'fti fomnum prodit , aitipfez ewr boc tan- ! m navigantibus prelium ? :quia Dominus 24. 'Sed cur Dominus fomno iridiii(kfit,büm "dormiebat. ' Contra Diícipulos elati infur- '*potüeric priüs onatus omnes hoftium in- furgentiüm infringere ? an dormire maluit, 'gunt ftatim venti; & cava fluctuum volü- ^mina per fluxas femitas, ambagésque mi- quo populi negligentiam gravius redargue- 'get, G exaggeratiüs deteflanduin carperet "naces ágitatam navim fatagunt deglutire ; filentium? eà quia fuppetias noi expottu- "urget procella , acriores infurgunt' flu&tus, "venti nullo coérciti froeno ad naufragium laverit, & auxilianon extorierit ab oratio« me ? excitato Dornino evaduntur pericula , rahunt; G ubique pericula imminent, flu- "Cus navim percutiunt , "venti impellunt; fugantur calamitates, excutiuntur tiinores, & menas priftine fuz teftituitur ferenitati "quia Chriftus erat in puppi fuper cervical ac gaudio; dormit Dominus, dum popu- *dormiens : & quamdiu defatigantur Diíci- :puli, labotant remiges, tamdiu ürget pro- lus filet; indulget ille fomno , cànl'ille ta- citurnitate os claudit : quód fi ;precarium 'cella; fed cüm primüm claimore : precario incipit clamorem edere , oratio dormien- "dormientem excitant Magiflrum , ' ejüsque tem excitat Dominum , qui przíto eft fua implorant opem , & in preces funduntur ", fuppeditare auxilia, quibus 'infurgentes ad "excitato mox é fomno "Domino incipiunt 'ventiquiefcere , aér priftine reftituitur fe- cruentas clades coérceantur hoíles ; ità eft dum populus tacet; dormire quafi incipit "renitati, fol foedas aéris nubes fuis difpellit 'radiis; fuuim deponunt marini fluctus : tu- Dominus ,. eóque dormiente vires ftabiliun- Tnorem; & grata maris malacia timorem tur hoftiles, urgent calamitares, imminent pericula, & quamdiu perfeveravit filentium; "omnem é mentibus excutit Di/cipulorum : MAU 44 . 'Et ée[Javit uentus , & fafla est tranquillitas tamdiu & fomnus duravit; appofité Ruper- —'436. Lib.3inGt» ts ? Tota eulpa illiue efh : quia euftodem magna : O quàm efficax elt precatorius cla- faPo Em füum dormire. permifit : nam ut 'ille dor- mor, quàm potens oratio! quze ven:os "coércet , matinos flu&uscompefcit, & ma- miat, in arbitrio bominis efl , qui femper lacjam advota accerfit orantium: tamdiu ? sllugs ne dormitet , aut dormiat ,"inguigtdrg. $5 Verani de Affectibus dom. L, faviit * 324 f Diffetatio XV, fzviit procälla, quarndit difcipuli in exägi- lentiüs; ere& mïme.üoneat.vege&äor 3« tata flu&tibus fcapha laborárunt manibus,fed qui imperentium arumnarnm cumulis pref- ore filverunt : fed cüm primum coeperunt ius jacet, lztior furgat, Gvegetior, fola- linguam fclvere, os adaperire , & preca- tio affeCtusinterno; nonfit propterea cala«- rium clamorem edere, dormientem Ma- mitatis vigoris deliquium, fedad opemim«- giflrum excitárunt , & ficut Difcipulorum petrandam Numinis incitamentum; & ipía filentium f(omnum fovebat Magiflri, & re- tempeftas ad petendum celeriüs portum, ad.. «rudefcentis procellae exafperabat fluctus , cludendum cura folertiori naufragium hote ) ventósque incitabat, & contra fe, navim- tetur ?. f1 venti placidé efflent,, fi vela im- que armatos provocabat ; ita cüm primüm pleantad votum zquora tajiéientium, lu- eorundem clamor precarius audiri coepit, dunt i(li in navi,quiefcunt fomno fopiti,dum Magillrum excitavit , qui . furentes ventos pavis interim nullo impenfo labore, folo fugavit, fevientis procelle tucbinibus froe. ventorum favore fluxa fua peragit itinera ; Marti 44 na iniecit, marinos flactus co&icuit ; E£ es« fed fi ventiadverfentur, fiin contrarium v.59* furgens commínatus eff veuto, & dixit mari, impellant, (i flu&tus intumefcant, 1 procella i 26. tace , obmute[(ce. fzviat, & periculum immineat naufragii , Si Difcipuli non manibus laboráffent ; tunc preces funduntur, vota ccelitibusemite fed linguá rogäffent, non fe in imminens il- tuntur, G clamores precarii eduntur; & lud injeciffent periculum , à quo etiam ci- quia non fuftinet Nurminis pictas. afflicto- tiüs evafiffent , fi clamore precatio Magi* rum piis defideriis quidquam denegare ; firüm maturiüs excitáffent , appofite Bá(i. ideo beneficio precarii clamoris fubtrahun- QrAt, 119 lius Seleucienfis; |Quefitas ab arte fpesy tan tur à periculis nautz, eripiuntur à naufra- quam & :pfe naufragium facerent,metuen- gio, qui fuppetias per fufas preces à DEO De Tbeodbe tes, Yecurrunt ad portum, quién fcapba erat, expoícudt , Ne eorum defiderjs: abnegatis yicoó Tég6, e Adfiantes el amant,MzgiFer,Magijlsr faloa (ait Caffiodorus ) vulnus geminetur affi- n0s,perimus ; pulchréait,quafitas ab arte fpes. Ua , 6 quod nefas ditlu e9l , qui dolorum Nilri, t naufragium facere, quia ab iaduflria opem uttbila noflra femper. ferenitate detergimus , quaritantes Difcipuli, & in arte nautica, nunc miferis pias lacbryutas denegare videa- quam «allebant, ípes fuas collocantes, eas. PiHY : * dem naufragas timuere; quia nec poterant Numinis pietas lachrymas äkficcat pre- 28 L] fluctus detumefcere, neque mitefcere pro- cantium ; G timores excutit iniminentia ine cella, neque venti quieícere, quamdiu filen- ter pericula orantium : precarius enim cla« tio lingua occludebatur Difcipulorum; quo- mor , fi lachtyrais madeat,vim infert om- rum manus inani defatigabanturlabore. Ve- nipotentiz , flammásque ipías divinz ju- rüm cüm primürm ceeperunt os aperire, lin- [titize fopit ; fiquidem divinz indignationis guam folvere, & precarium edere clamo: ardor fuas deperdit vires, cüm primüm in rem , vel in ipfa fcapha medios inter fluctus lachrymas impingit , & íletus orantium ; salaciam invenerunt. Indormivit Magiíter lachrymarum pluvia , quà clamor madet Chriftus in navi, dumhzc fluctibus agitare- precarius accenfe irz timendos impetus , MATU,4e tut decufnanis, G'erat ipfe $a. puppi. fuper vel prorfus extinguit, vel faltem confopit, eervical dormiens, Sed veluti & cathedra vel compefcit. Naomini placando, ejüse Magiíter Chriftus fuos tunc Difcipulos edo- que irz extinguendz nil clamore precario cuit, nil contra imminentia pericula effica- aptius 5 hic velati quafi dominium exer- cius effe precario clamore, fupplici oratio- cens in adverfitates, zerumnas, zgritudi- ne, fuíisque precibus, quibus, non folüm in- nes, & mortem ipfam, imala omnia , qua furgentes interiüs pravi compelcuntur affe- nos petunt, verberiántque , excutit, come &us; fed infolefzentes etiam exteriüs hoftes pellitque moleftias exuere , quatenus Deum flectit in vota orantium : compefcuntur, & abiguntur calamitates , hanc clameris h Pfd,m excutiuntur timores , & de triumphatis ho« precarii in impetrando efficaciam declarat ftibus ovans accerfitur victoria, ac de decli- D.Auguflinus inquiens: O qu4mo grandis es Strm 51« naiis periculisgaudium exoritur, quo niens orationis caufa! O quàm grande myflerium! fratres in tota pacatur. Eremo. 27 ecee Moyfes orabat ia monte,€ To[ue Ama- Mirum fané, quód Difcipuli pericli- lech devincebar. Per orationem Ezecbias tantesin navi tunc tantum Magiftrum . dor« fanatur , & falutem anima , & corporis a- . mientem coeperint clamore precario é f(omno dipifcitur. Per orationem Saul efficitur excitare, cüm proccella fzviit periculofior, & Paulu , 69 Dotlor gentiums Jeremias con- naufragium coepir apertiüs imrminere : an fortatur incarcere , Daniel inter leones ex- quia calamitas, & quae imminent pericula ultat , Job in flerquilinio triumpbat ,. $u- otare edocent periclitantes ?. fintque. pro. fauna iuter — fenes. defenditur , paradifum pterea qua imminent pericula totidem ora- de crüce latro imvenit , & Srepbanus de tionis Gymnafia ?. Erigi plus merentur, ait zorrente $n celum | [ufcipitur , & inter lapi. Caffiodorus 2., variar. 1. 2u05 fortis fua ad- dantes [r? Saulo exauditur ?. Vocat Augus ver[a prefferunt , quali ipfa advería utili me- ftinus emphaticé ptecarium clamorem my: tamorphofi in profpera transmutentur, & fterium, eà quia arcaza-divinz omnipo- qui acri calamitatis flatu divcxatgr trucu- tenti& non alia referat elavi , quàm orantis. P fiducia, - E Oratïo probos promovet Affe&tus,improbosamovet, 335 fiducia; & mira operatur in terris, quae /1mó volucrum clamot ob affinitátem, 39. clamorem 'orantis audit , & exaudit divina quam cum precario hominis clamore habet, omnipotentia in ccelis ; afcendit clamor, & quie imminent graviora pericula, avertic,Gc -Bafilius Macedo O- delcendit Numinis potentia, quàfurdi au- periclitantes"tuetur. diunt, czci vident, claudi ambulant , im- rientis Imperator,ut prifca referunt hifloria- becilles roborantur , "flentes Jachrymas ex«- '*um monumenta perniciofiffimum -fua 'in ficcant . la Aula hominem :fovebat, cuietiam fupra pli refurgunt , -earef;entes "reflos felcunt. 'plerósque alios favebet; is erat Theodorus 29. *Quinimo , non lolüm clamot "pteca- Santabarenus aífentator egregius, fimülque rius, qui ab homine prodiens orante Numi- "Sycophanta, & detra&tor nequiffimus. Per- nis veluti aures pulfat, mira in terris opera- 'fuaferat is. Bafilio , à filio vitee / illius : infi- tur, & veluti impenetrabilis clypeus impe- -diasapparari, & ftrui. — Imperatot veró ficut tus corcet adverfitatum , retundit pravo- praeceps erat in nefas, & deterius, indigna- zum affectuum 1&tus-, appetitum 'compe- bundusjuffit filium ftatim violentà manu - Ácit irafcentem , extinguit concupifcentem ; capi, 'vinculis illigari , & in carcerem : dee 'verüm'etiam 'in volucribus ipíis clamor, feu trudi, "Cümque die folemni (enatores , & 'cantus ob affinitatem , quam cum hominis aulz proceres ad: epulum invitáffet ; 'in tri- 'contrahit-oratione exauditur à DEO, à quo clinio non proculab imperatoria menfa gàr- vel fuppetias impetrat, «cüm neceífitas ur- rulus in cavea Pfytacus voces imitabatür hu- 'get: 'vel auxilium obtinet in tutarnen inno- manas, -& cüm pranderent ptocéres;facunda &entie, 'Etenim corvorum pulli cünc à pa- hac avis verba quzdam crebriüs ^ab aulico rentibus dicuntur :deítitui, 'cüm plus 'eo- famulitio 'audita edebat huünc in-modum ? Heu Domine Leo , beu Doósmine Leo. "Qui- rum'operà videbantur indigere , quó 'ne- 6dl« €efíaria ad vitam 'alendam fuppeditarentur. dam ex Senatoribus affidentibus meniz ad 9 TOR Sed tunc ipla inopia , 'famésque "extimus has voces ingemuit , crebrisque fufpiriis vi« dans clamare pullos adigit , & *clamor 'ci- ces expendebat fortunz , filiumque Impe- P[alr, Y45, bim cocleftem adfert , utwit David ? Qm ratoris in carcerem detruülums & 'etiam morte damnandum : hacque "mente cum at jumentis efcam ipfarum , &5 pullis cor- "vorum invocantibus eum , deftituuntur pul- triftis volveret , cibo, potüque - abítinebat, p L li cotvorum :ope ;parentum , fed 'alüntur quin lachrymas fundens , & fufpiria edens, Numinis providentia rore cocleíti, "Clamo- Imperatorem commovit , à quo etiam 'ine res eduüt, & abundé :comedunt : folertià terrogatus, quid caufze effet, «cur triftis la- deflituuntur 'genitoris , fed -operá refici- mentaretur , abflinerétque à cibo , & potu untur 'Creatoris ; fi;parentes folicité iillis & lachtymis maderet, & per crebra fuípi- xia interni doloris proderet argumentum ? onfulerent , "nonnifi cibo corruptibili innu- triti crefcerent ; fed dum implumes jacen" cui tunc ille repofuit ? Auguítiffime Impe- tes innido, nec cibum quierere poffunt, nec rator, differté hecvolucris ejus rei nos mo« induflriá vivere parentum 5 clamant, & eo- mec, quz lachrymas *etiam -"elicere potelt. zum clamor colum pulfat, quod flectitur Submififfimé facram veftram rogamus Ma- jeftatem quotquot hic adfumus , ut "nobis ad opitulandum 'indigentiz clamantium;qui rore reficiuntur cceleíti : & dum calamitas liceat cum venia quidpiam precari, tui Im- pullos premit durior 5 'divina pietas eos re- peratorannuit; & tunc Senator : 'nos Im- ficit uberiüs: deferuntur implumes pulli à perator meníe regiz, ferculisque :delica- parentibus naturz ipfius oforibus, fed refi- tioribus ad omnem copiam in(tructz affide- ciuntur à divina providentia; fames cogit qmus: propinamus Majeftati veflrz falutem, €os clamare , fed clamor neceífaria vitz a- calices exficcamus; fed interim Majeftatis veltrz filius quavis deftitutus latitiá , lugec . lendz adducit Corvi ( ait Incognitus expen- I Pfal 146, densillud David: (Qui dat jumentis 'efcam morore confectus in carcere detrufus : i quid deliquit, jam dufficienter «credimus ipJorum , tf pulla corvorum invocantibua eum) pulli editis pribs efcam non prabeut, 'expiatum , ac fufficientem luiffe "poenarny æmïhä xec €05 cibznt , donec n ei penna crefcant, lachrymisque abipfo fufisobliteráffe fi quid pmwæ & per pennarum . nigretlinem fimilitudinem in ipfo fuit errati deprehenfum. "Nonnos fnm. proprij coloris ipfos fuos filios aguofcanty in- tantüm , 'qui exgratia, & berievolentia ve- flra hic adíumus miferatione tangimur 'in eerim auiem antequam . peunas n"z'grzu ba4- ^ beant pulli corvorum flant ore aperto , & PrincipemLeonem facrz vettre "Majeltatis rore celi pafcuntur : nimirum quivigili pa* filium; verüm & hzc etiam volucris é ca- rentum Íolertià adiuti nonni(i "putrefcenti- vea forti indolet Leonis : 'eó quia fortáffis bus pafcerentur pulli corvorum «cadaveri- innocens fir, quem vel volucres affectu vi- dentur miferationis profequi. Quapro- bus, cibóque reficerentur terre(tri, & cor- ruptibili; deferti, & quavis deítituti ope pter fi nobis licet, enixim Majeftatem ve« ftram rogamus, ac fubmififfime precamur; parentum, fuperno , ac ccelefti. pafcuntur rore; fítque propterca eis ditiffima inopia, ut velit priftinz libertati regium Principem xeítituere. fortunata miferia, felix indigentia, qu& ad Motus Pater, fimülque com- clamores compellens fubfidia impetrat cce- motus oratione admodum opportuna juífit leítia. ftatim vinculis Leonem eximi, Gttunc Pro» & $s52 tcres Verani de d[f&i&æ Tonfc, F. N VUIenet 326 Dïä&cfïä;ig ;XWM af ceres furgentes cat&rvätim feftinato greffu (Qb&a*ntïam' .volupiätiþfä indulgens, gul adeünt carcerem, & Leonem vinculis exeme deliciis inhians, fympofii:; & comeffatio- pium , lotum , elegantioribásque indutum veftibus ad menfam adducunt czefaream non nibus diffipaverat ; cümque ad reddendas Tationes vocatur , adigitirque., . ummis Uf fine ingenti totius aulze gaudio, Nimie getur anxietatibus, divexatur curi3» &in- tumabimminente mortis periculo à vinculis, timo dolore torquetur , eó quia vidéat fi- & carcere Leonem eripuit clamor sarrulee lios mox venum fub haftadandos, uxorent avis, feu Pfytacus orator; tanta eft. ora- turpi famulitio , ac dura premendam ferví- tionis efficacia, & precarii clamorisvis, ut tute, féque viliori mancipiorum turbz ad- * du etiamab ipfisavibus clamor editus pericula, - miícendum,ut promerita oppreffus fervitute que imminent, avertat; calamitatesabigat, folvere adigatur, quz improvida prodegc« & de ipfis triump 'hatis*holtiþqs clarioxrcs IG« rat profufione , & indigna dilapidaverat ferat trium p.þxes,. prodigalitate, Quidtunc miferaget? cüm ji l G exactam ab hero ufüram folvere non vàae 5. Vö leat, neque petitas reddere rationes pecuniis deftitutus? quas ut. fuis pravis indulgeret. ,.szw DElLS ad fe elamare finit, affectibusimpruderiter infumpíit. . Enbumi: eesdem amare non definit,ac bene- procumbens fibi tempus concedi clamorofa ficijs cumulat. fupplicatione exorat: quid ni adeó efficax fuit clamor ifte precarius, ut qui inducias 31. Sraelite duriffima affli&ti calamitate ; 0- tantum fibi dari temporis poftulaverat, de- mnibüsque deftituti fubíidiis ad vitam bitorum impetraverit remiffionemi/3 & la- pertinentbus premebantur tyrannide chrymis, quibus maduit, chirographum de- Madianitarum , fimulque arumnis oppri- leverit Heri creditoris : Procidens | au- Msb 18 mebantur; G quia imbecilles, armis nequi- zem [ervus ille ovabat eum dicens ?. patien- bant fe munire; non ad arma, fed ad preca- tam babe in me, 686 omnia reddam tibis tios tecurrerunt clamores, à quibus fuppe- Wib enifevtus autem. Dominus ferui dllius —dim'zft ' tias impetrarunt ; lamentis fiquidem , & enu, & debitum dimifit ei. clamoribus non folüm meliorein enantifcun- 3? Non &te foluto,fed clamore pkerfdluto tur fortunam , veritm celeberrimam de pro- jüd' [5?. 64 Ítrato hofte retulére. victoriam : Hwmilia- erumnas, quibus mifer premebatur excuf- p 68 Ifrael valde in con]etiu Madiam , &9 fit, anguftias abegit, — Cümque fervusitle - precarii clamoris beneficio veniam ab he-: clamavit 4d Dominum poflulans auxilium contra Madianitus , qui vnifit ad eos virum ro,ac debiti impetraílet remif&onem ;; & in alium incidiffet confervum , à quo impa« Frbphemm: luculenta narracione oppreffio- nis refertur injuria, quó inde illuftrior pre- tienter reculam fibi debitam exegerat ; & carii clamoris efücacia fplendeat 5 clamo- afflidto, ac fuppliciter roganti tempus de- negáffet folutionis faciende indulgere ; tunc res emiferunt in ccelüm precarios , & hofítes in terris oppreffores proflrátunt ; afcende- Dominus audità fervi aufteritate ei-irafci- tur, fimülque jubet tortoribus tradi , ac P bat clamor , fed. czífi cadebant Madianitae: duris puniri vérberibus:- Iratu. Dominus fuit clamot , quo epinicium fibi Ifraclitee cecinére; & hoítibus epicedium indixére, : ejus tradidit eum tortoribus * GU certé non tantà nunc vifus eft herus irà exafperatus, j uos DEUS ad fe clamare finit, be- neficiis cumulat: e(t iquidem precarius cla- ut antea indignatione: fuccenfus:; fiquidem mor divinz beniguitatis indubium argumen- priüs non ad fervum tantüm, qui divitias prodegerat, fed etiam ad totam familiam tum, proximaque felicitatis latiffimum aufpicium 5 fit propterea - is quavis felici- extenderat mulftam: nunc veró in fervum duntaxat punitionis fulmen vibrat; non tate deftitutus, qui arumnis preffus, & enim vendi fervum jubet, fed duntaxat vir- calamitatibus oppreffus precarios non di- - dicit clamores edese; fed infeliciter tacet : gis excipi, & verberari ; antea lugebat non folüm diverberandus, fed viliffimo iti- qui enim zerumnis tortus ad precarium con- fugit clamorem, omnem illicó à fe mife« dem pretio vendendus, & fediffimz fer- riamabigit, omnes excutit erumnas, Évane vituti addicendus : unde majori procul dubio Dominus irá excaaduit antea) quàm gelicus paterfamilias , qu& fervis fuis tra- * diderat , exigere difponit, honefteque u- nunc efferbuerit indignatione LJ Íed cur iurz expofcere rationem ?. acceffit. quispi- facer textus modó iratum profert, quem antea mifericordem defcripfit? Initio mi- am ex fervis, qui tam prodige heri fui di. vitias profuderat, ac fi nunquam forent ab nis torfit , aerumnis pulfavit , ut ad pre- Matib, 18, carios edendos clamores adigeret 5 con- ipfo rationes exigende : Oblatus eii ei u- nue, qui debebat ei decem mille talentas um ceffit tunc debitori lamenta, ut isà gravae Auteum non baberet ,. unde redderet , juffit minibus obtineret levamenta , procidens * namque orabat | diceus * pattentiam. ba. eum Dominu ejus venumdari , 6 uxorem be in me 3 L ejus , G filios, & omnia, qua babebat , & ied modó verberibus tradi. tur, nes ufus lingue ei permittitu J,Ti non reddi; nimitum Íervus. nequam heri fm .fu'p. 1 ; Oratio probos promovet Affectus , improbosamovet. 52* vfup'pe"tias 'nunc à lámentis 'ex"p"ofäit ; noh "Sufcipiendum alacri animo eft hujus- 36. auxilia à precario clarhore penit; fed de- inodi bellum , cujus beneficio non Mortis cu tettabili düritie , ac damnabili ' caciturni- preffus, fed Martis palma fua ad noftras vie tate os fuggillat , '& linguam 'in claufi &orias fübeat incrementa , & pacis olea ve« Oris carcere vincit detrufam : unde mcedó getior adoléfcat. Imbecillia fant,nulliisque graviores adigitur poenas pati ,' & acriores roboris, qu& in artificum officinis cudume fubire cruciatus, cümantea in ipfo clamore tur, & quaruünturarma, fi intus non vigeat Íanum confilium , fi Deusnon adfit auxiliae rhifericordiam inveniffet ; appofité D. Chry« foftomus apud D, Thomam ait ? oc Att- tor, finon finat 1os precario armari clamo- v-l;äüiaftb.ls tem non ex crudelitate jufft , fed excinfalli- re, quo pravosomhes; veluti timore incuffo Bili affetlione s vult enim eum terrere per bas abigamus affectus: quisquís enim préfidio: minai, ut[upplicer, & uon vendatur , quod non munitur orationis, is hoc in bello non: & fatlum eff. . clarét , quia àrmis cáret victoriae appárandae- 34« Suum Deus homini prodit siorem ; idoneis, Sunt autem hujusmodiarma pre« cütmprecarium ab ipfo extorquet clamorem; carij clàmores; e(t fiquidetn oratio , qu& X non vult eum punire , cui indulget poffe niunimur Cortra infultantes pravos affectus, clamares flectitur Deusinvora precantium ? quia non folàüm viresnobis fuppeditat, do- & tunc irafcitur , cümnon finitlinguam pree cétque imánus nollras ad preelium , & digi- garics folvi in clamores ; etenim , quando in- tos erudit ad bellum; verüm etiam nos ad dal(it hinguz poffe clamare , tametíi , jufferit vi&oriam inflruit , quia revéra eft orario fervurn decoctorem pecuniarum , vendi , ac mentis afylum, animi' vigor, peótoris for- dura (ervituti addici; non tamen runc dici« titudo , virium fupplementum , potenti complementum , belli peritia, lioftium co« tur paterfamilias iratus ,' quia non volebat hw D punire , cui indulgenter concefferat clama- ercitio , & illuftrioris aufpicium triumphi ? n re : fed quando voluit eundem punire, quia appofité S. Ambro(ius ait? "Oratio longils Béi, $$; H non indalfit clamare , tunc iratus defcribi- vulnerdt , quam fagittas 'fagitta enim nona ; *'Mätï*'k D '80 tur ab'Evaugelilta, Iratus Dominsaejus tra* nifi proxime con[etlum pereutit: adver[aris didir eum rortoribus : nimirum nulla adhuc &m:* Oratio autem ,. G etiam longins pofi tangeba:ur ir , quamdiu fervo precarium tum vulnerae enimicum:: hunc tibi victoriae » indulferat poffe clamorem edere; quia pre- invidet triumphum , quiarmis negligit orae carius iple clamor (olutio erat debitorum, ac tionis müniri; quà quó valentius quis fear* celerrima divinz beneficentiz impetratio ? fat, eo commendatiüs hoíles exármat , & fecus ubr flamma coepit indignationis arde- ad illutrem viéctoriam fibi iter apparat Ícere , & lingua nullum edidit precarium cla- quia totam Dei omnipotefitiam i Jpüs— precis morem, nullásque fudit preces , tunc de- bus fibi afcifcit auxiliatricerh, E li&i pediffequa e(t promerita poena, — Hinc Idjue nos edocuit Moytés pugnaturus » 74 cónijiimus , quantee fit efficaciee oratio ad contra Amalecitás, dixit ad Jofoé : Eitge vi- affectus etiam irze compelcendos. ros , G eprefus pugna contra Amelecb 3 3j* Rít oratio impenetrabile fcutum , quod Verüm cum acies urrinque congrediuntur, E;fïge 17 pravos omnes, qui in nobis affectus tumul- Cum Moyfes leviaret s5anus , Vincebar Ifvael ? tuant , retundit , quó ad illuftrem nos victo- fim auteto paululum vemififier, fuperabar A* riam inílruat ? imó eít oratio militaris di* malecb , qui tamen validiore Jofue impetu fciplinz gymna(ium; inquo Chri(ti pugiles contritus éecidit, & fufocruore palmas ir- ad victorias de proftratis pravis affz&libus e- ripivit ; qua uberiores Ifraélitis germina* £udiuntur, Suas affectuum acies ftruunt , rentc triumphos: proftrato Amalecho dixit & ad bellum inftruunt du2 in homine por- Deus Moyhi : Scribe boc ob manimentum ia tiones inferiores contra recla mentis , ac Jibro , & trade auribus Tofné * nimirüm juf- rationis dictaminarebellantes, füntque con- fit eum Ícribere in Chronicis , & brzfertim cupifciblis, qua& amorem, & odium; gau» totum indicari Jofué , ac eidem enarrari , dium , & triítitiam 3 defiderium , & fugam ; quidquid ei obtigerit'ex ianüum fuarum. reliquásque ex ijsdem provenientes pediffe- precatia elévatione ; refnilsáque languida depreffione ;' ut fciret 5 num vittoria effet quas appetitiones conglomerat in horninis perniciem:& iraícibilis,quae fpem,& defpera- pugnaci militum tribuenda robori ; an ve« ^ tionem , iram, indignationem , audaciam QG riüs precarijs clamoribus , precibisque per Moyíen ad Deum fufis; tunc eniin victoria timorem veluti congregatos milites obatmat ad pugnandum , expugnandiümque internum ftabatex parte Amalechi , cüm Moy(is ma« hominem , contra quas pravorum affectu- nus lánguidé caderént, ac preces remiffig um cobortes neceff:rium eft bellum , quod funderentur : & écontra tunc vi&tus cadebat fané nonnifi juflé; & juxta zequitatem indi- Amalechus, & viétor lurgebat Jofué ,cum citur, cüm in propriam inílituatur fui dee Moyfes nervofiori elevatione manuum effi« fen(ionem; ne portio fuperior, feu mens, in caciüs Deum exoraret ; non puügnantium mi« qua viget ratio, ab inferioribus [profternas litum robori , fed orantis Moyfis precarió tur; arma, quibus pugnainflituitur, pia clamori , fusísque precibus tribüra fait ins. funt, &efficaciora ad hoítes , vel proftet- fignis de proftrato Amalecho victcria : hine UF As o nendos , vel fugandos quovisferreo gladio ; Moyfes eedificavit ibi altare ; quod voluit haé bellicóque tormentos VAm $13 ina 228 Diiïcrtätio AX Exod. 17. infigniri nomenclatione. — Dominu: exalta- ad pugnam infirutum exercitum , imb & £io ?464. ( Íeu ut ex Chaldzo interpretatur animi.alacritatem ad hofteslaceffendos , in- Cornclius, ) Deminus eff miraculums vadendos , ac profligandos : deinde expli« qmmeum.s, «ans David , quidnam fit militaris hic bal- 38. Quéd fi queras, quidnamfit hoc mira- theus , hecanimi alacritas ; corporisrobur, : ealum in victoria de Amalecitis relata? fa- & pugnandi dexteritas : ait, Qui -docet ,VP[;;]. lf* i cer hifloricus quafito fatisfacit fubdens , sauns meas ad pralium $ 6 pofuifli ut-arcum confeítim Moyfem dixiffe : quia zanus fo« C.tt?. 'M ? areumbracbia mea , & íané nii calleat mis« Jj Domini , & bellum Domini erir contra les artem bellicam , .:polleátque corporis vi« "Amalech 4 generatione in generationem.», ribus, animíque robore ;; & pugnandi dexe Verüm Paraphraftes Chaldeus clariüs ait : teritate , difficulter *hoüium*valetlimpetus Diclum efl boc 4 facie terribilis , cujus maje- declinare ; -unde nifi-Deus manus pugnan- fías efl fuper folium gloria , ut commaittatur tium-erudiat ad prelium, : non fit brachium pralium à facie Domini contra viros domás hoftibus expugnandis.aptum , :nec palmis Amalecb, "Vamet(fuerit Jofu? invictus bel- legendis idoneum : 'ideo illuftres de trinme lator, ac flrenuus -debellator , artéque bel- phatis hoftibus David victorias detulit., quia landi penitus in(tructus , '& lectifümum ex- manus habuit ad przlium edoclas : erudiune 1 ercitum & robuftioribus Dei populi contra tur manus Prophetz ad pugnam., 'utejus " Amalechum obarmáffet; nontamen martia brachium validius fiatad victoriam : fcite propria vírtute , nequerobore , acfortitu- Patres Graci /5» |Parapbrafi expendeutes il« dine fuorum militum Amalecitas proítravit ; lud. |.Qwi docet manus mcas ad prelium^s Ícd precaría Moyíis manuum elevatio 'eos ajunt: Ezenim-ad preces manus expaudenus "Pfalgs az, profligavit , nimirum virtute orationis vi- f'per inimicoszaeos, :Perarcum nempe ave- étorias retulit de debellatis AmalecitisJofue, um , G infratium ,Óracbiorum firmitatem., cujus propterea victoria Moyfis fubnixa ora- fymbolicé. demonflrat, "Quàm lluflris eft tione erigebatur ,'cum precatia manuum ele- hzc militaris eruditio , quà manus ita in- vatione 5 & languelcebat cum remiffa ea- firuuntur. ad przlium , -ut palmis legendis rundem depreffione : unde non tam manus aptentur ! manus.qua probé:ad Deum in Joíue ftrenué praliantis , Moysísque oratio oratione elevantur; perite contra hoftes praz- anuum elevatione ferventiüs deprecantis ; liantur. :Ad preces manus expanfas Deus ge« quàm manus folijj Domini nüncupatur delata metosé erudit ad prelium ; neque languidé à Jo(ue de proftratis Amalecitis victoria ; laffantur militum brachia, qua à periculis quapropter dicitur etiam ; 44 facie terribilis, vigorem defümunt , .& in zream obdur tur firmitatem* i'üäl- cujus majeflas eff fuper folium gloria , ac fi gloriofus adnifus omnipotentiz Dei ( dum 'Si 'igitur :rebellantes fentimus conira 40. Íe terribilem offendit contra hoftes; & (ic 'nos infurgere pravosintus affectus ,animum dicitur: oanus folij Dez , eujus maje[las eft 'concupifcentijs laceffentes., vel irà imipe- fuper folium gloria) fit pralium , quod ora- tentes 5 armemur precatio :clamore ,. fint tio fancterum munit , & fulcit, 'Quàm manus noftrz ad pralium inflruclz , - eas ad illuftris e(t vi&toria , quam oratio de pro- preces expandamus : hac»enimïexpanïimle ad ftratis hoflibus reportat ? hac fiquidem à palmas colligendas extenduntur, -& ad pra« precibus parta victoria , adeó eft nobilis , uc vosalfectus obtundendos , .ac profternendos à manu folij Dei , quin potiüs, 2 facie zer- "aptantur : -tametíi hi intusinfolefcant , nós- ribili , eujus majefias eff faper folium glorie, "— :que pulfent , non tamenpravalent , fi cly- oriatur, Quis igitur manum folij Domint peum eisobijciamus orátionis, Hinc Matth. precario clamore non accerfat adjutricem , 6. praefcribitur ecclefiz (olemnis illa oratio cüm fuos precarios'ad tamilluftres, tamque 'omnibus communis fidelibus , «cujus clau- infignes inflruat victorias ? pugnantium Tula c(t: &t ue nosánducas in tentationem , phalanges fic faufté oratio munit,, ut nonaifi fed. libera 0s 4 malo::. fed cur dominica victorias , triumphósque ominetur . pro« precamur oratione, neab impetentibüus tene inde dixit Deus ad Moyfen: Scribe:boc ob tationibus , pravisque intus infolefcentibus suonimentum in libro , 65 tvade auribus To- affectibus vincamur? quia nimirüm , ut fcité Lj $* fué quia hic Dux bellatorum Domini in- expenditS. Chryfolegus. — J zeztationem s Ser; Nullum eft armorum genus auguratur. vadit , :qui ad orationem non va«dit , ideo hoítibus exptignandis oratione aptius, Deum precamur , ne nos inducat in tenta- 37 Neque David de proftrato Goliatho, tionem, non quia ipfe nos tentet , dicente difcerpto leone;victisque hoftibus delatas vi- Deus Intentator 774lo- Apoftolo Jacobo. T. ]l5 €lorias proprie adícripfit virtuti martiz , rum efty ipfe autemueminem tentat , indu. fed totam bellandi peritiam à Deo haufiffe cimur igitur in tentationem, quiahanc non fatetur, inquiens: Quis Deus!preter Domi- evadimus; fi ad precesnon pervadimus , ro- num ? aut quis Deus prater Deum noffrum? gamus liberati à malo , feu à Doemone , qui JDeus, qui praciuxit eme virtute ,' ubi Hie- preíes;, & artifex eft tentationum : fc iens ronymus ait: (Qui accioxit ;e fortitudine , enim , quanta fit orationis efficacia contra ubi etiam obfervat Lorinus per vocem hanc infidias , quas nobis tendit , & technas 1 virtuiem fignificari copiam armatorum ,& omne quas in noikam molitur perniciem , ad- - Oratio probos promovet Affectus , improbosamovet. 329 | adhibet ftudium , quo nos à precibus Deo eos fibi potiüs, quàm orationi attentos fa» cientes. Hac cüm vidiífet, Macariusamaté fundendis, vel avertat, veldivertat; om-* ingemuit , & lachrymis.tortus maduit, Pos némque movet lapidem , ut orantem ab ora- tioneretrahat, & adaliatrahat , vel faltem ftea procumbens in genua, oculósque in coe« orantem in fundendis precibus turbef: ,& lum elevans precario clamore Numinis o* ')/ L l lh turbatum inquietet.! pem petijt, inquiens : Refpice 6 Domine, 4T. . Eidem adílruit Ruffinus Aquileenfis , ne fileas, neque mitigeris Deus : exíurge, : ""C!tï), 22* ubi de Anachorita Macario A lexandrino ju- & difpergantur inimici cui, & fugiant à fa» cie tua , quoniam anima noítra repletur il« niore;natrat, huic nocle intempeltà fomno fopito, cacodoemonerm larvatum apparuifle, lufionibus. Praeterea ad ceruüs explorane E. eümque é fomno excitáffe , (imülque invi* dam rei veritatem fingulosfeoríim accerfens táffe ad collestam quandam , ubi fratres cz- fratres manfueté interrogat ;! num aliqua teri ex fuis tuguriolis confluxerant, adno- fortaffis inter orandum de zdificiis occurrif- &urnas preces Numini fundendas , acvigi- fent cogitationes, vel de itinere inflituendo, i lias peragendas. — Sed Macarius fallacias ca- aut prandio parando; vel de negotio alio per- codaemonis fubodoratus mendaciffimi im- agendo cogitáffent ? fratres, qua ipfis in pre« poítoris notá eum redarguit,dxitque,quid ti- cibus illis £ondendis contigerint, fincere Ma- bi gehennali titioni focietatis eft, &negotij in cario expofcenti aperuerunt, nec negárunt , f. ( f* it - d* ^ colle&ta , coetüque fratrum noltrorum , qui rem ita fehabere , prout ipfe ab eis íci T hanciacolunt eremum Numini infetvientes ? Va batur: inde dilucidé deprehendit , vanas ; va- cui Doemon veluti fubridens refpondit , an gásque cogitationes , cüm à viris afcetis pre- n an, ; 1 nefcis mi Macarinullam Monachorum Con- cestecitantur à cacodoemone obtrudi , acin» gregationem , nullámque collectam fine no* geri ; didicitque, exinde quanti interfit at- bisinítitui? Veniigitur , & videbis noftram tenté orate , fepe enim ait Chryfologus. Sevih. $,. minimé inanem effe operam, ad qua Maca* bomo, cüm esi in fe , won eft fecums inillo enim , quod quis habet , dum orat , cum rius, imperet tibi Dominusimmunde fpiri» tus, Mox pronus in terram mentem in coe« Deo, commercio, maxima requiritur animi lum elevat, precésquefundit , & anxié íci- attentio, & cordisintentio , ne cüum orans recupit, num verum effet , quód artifex eít 'in Íe,; non fit fecum, t mendaciorum edixerat, Abijt ergo Maca- rius ad collectam , ubi ceteri deeremo ftra- i $. VI. tres facras peragebant vigilias , laudésque divinas períoivebant, Hic iterum fufus,in Oratio prarvos quosque abigit Af preces Deum enixim rogavit , ut fibi veri- tatem illuítriüs aperiret ; & ftatim vidit huc, feiius , ff mens àvani defecata ff- | mulacris foli Deo adbarefc at. 16 illácque per lecum illum difcurfantes pueros 42» JEthiopes, qui mira celeritate loca fingula, Ens hominis volubilis eft J itigique & receffus pervolabant, Moris illic erat obnoxia mutationis nonenim ,qui fedentibus omnibus Pfalmum ab uno pro* corio fuo ludit chaimaleon, tam eft nunciari cetetris , vel audientibus , vel re- varius afcititiorum «oiorum mutatione , fpondentibus. Parvuli vero /Echyopes va- quàm orantis mens variegatis fparía cogita. go otcupatiffimi difcurfu fedentibus allude- uonibus, quibus à fe ipía veluti difcerpta à bant , &fi cujus oculos digitis compre(fif- fe exit fejuncta : quofit , ut exfurgant infi- fent, mox ille nutare , ac dormire incipie- marum rerum plures imagines, phantafmas bat: fi cui digitum in os immeríiffent ,. in- tum fpecies, quibus lox divina vix menti il- ertiffime ftatim ofcitabat. .Ubi veró abío« lucefcit orantis : ha fiquidem feedze imagi- luto Pfalmo adorationem fe Eremicula pro» nes funt , quae etiam Deivoces impediunt , jeciffent pueri illi ZEchiopes fingulos tunc & fru&ui devotionis funt obflaculo : idque percurrebant , & huic puellam venuftam caufa , cur pleríque vix ullum ex fufis pre- &incinnis ornatam repracfentabant pravos ex» €ibus, vel inftituta oratione fentiant fru« citaturi concupifcentiz affectus; alteri fab- &um carpfiffe : & pudor eft animi imperfe- ii, qui velut totus in corpore merfus , G ros, lignarios, velferrarios, aut ccementa- rios ante animum ftatuebant ; i(ti ccenulam carnis obrutus craffitie vix valeat quidquam $r firu£tam ante oculos exhibebant ; alij alteri cogitare, quod vaniffimis equé, & foediffi- puellarum choreas oftendebant, & apuda- mis plerumque non fit imaginibus depictum, lios alia efformabant. Quacunque veroDos- rerümque vilium cogitationum veluti col* mones illi diífcurfantes per fingulos locian- luvie dehoneftatum; quó fit, ut ibi orantes gulos divetío luxu effinxiffent , id orantes divinam potiüs irritent Majeítatem, quam 1 V 15* 7 animo, & cogitatione verfabant. À non- delinquendo offendunt ; ubi debuiffent of- nullis tamen, ubi horum aliquid tentáflent; fenfum Numen fibi propitiare. vigilanti conftantia repulíi profternabantur , . Mens humana eft veluti quedam rota- 43. & hi adeó terrori erant parvulis illisnigris , tio, acvertigo , qua femper circumagitur; ut eos cominus non auderent accedere.. Alijs in hoc autem circulo implexo, volatico , & veró longé debilioribus largius illudebant , labyrintheo , dum agitur mens, in ipfa volua tergum, & cervices eorundem perfultabant., bilitate fua. nilagit, quod aliquem adferat Utlv 339 Differato XV. e utilitatïä fru&um, fed ita circuit, ut feme in con[petlu tuo * ,quemadmodum: incén- ,. per terrenis , acfluxis harefcat , G nunquam fum , cum adoletür , Deóque offertur to- ^ furfum erecta affurgat : fordefcitenim in hoc tum per fumidas evaporationes furfum avo- fuo implexo circulo , pulverulentis rerum lat ;' ita cogitationes noflra furfum ,'cüm o- mundanarum occupata curis , & tunc quam- rámus , dirigi debent ; nedeorfum defcen- vis homo fit in fe ; non tameneft fecum, quia dentes cteaturisadhé&refcant : ütautem orae hac inani, acfutili circuitione extorris exu« tio dirigatur ficut incenfum in confpectu Dei, lat à fe , & Deo: quamvis enimfit Deus necefse eft ante omnia, orantis finis fit fince* ubique praefens , & (ua immenfitate omnia rus, intentio re&a , attentio jugis. Sunt repleatloca , omnésque fubeat locorum re« enim , qui nonnunquamorant , utfpectato- .Cap. 3.de di- ceffus , ut ait D, Dionyfius ," non tamen ei res habeant , & laudatores, & horum finis qinis Numi- praefens eft homo ; tametfi oret 5 quia tunc à non eft fincerus,' nec intentio recta , proinde ni6tt , Deo exulat , cüm mente ab ipfo difcedit , G neque eorum oratio ficut incenfum dirigitur varijs cogitationibus circuit terratum trg» in confpectu Dei, ^Sunt alij ,' qui preces Qus, mundana negotia, & tempus impen- fundentes eorum mens , huc » illácque difcur- ditincreaturarum cogitatione, - Is e(t Deo tit , & à Dco aliena per temporalia divaga- preeiens, qui fan&lis, & devotis precibus ; tur negotia , cum creaturis aliena ab oratio- J tranquilla mente ; aptóque ad divinam ünio- netractat ; & horumoratio , nec dirigitur nem animo eidem adhzrefcit ; necfinit ullam in confpectu Dei , ''fed perinde ac fumusà - ex fuiscogitationibus alibi divagari , fed in- ventorapitur , G diffipatur, Á - . gulas Deo figit, * Cor orantis fe totum effundere; ac dif- . 46* ! &. d Qui igitur non v ult *cum'orät , exulà fondere debet inftar aquz in confpectu Dei ; Deo eíle, neceffe eft mentem fuam colligat , nimirum 'üt"*faqua'ïbü'undi'-zdebct ,nonüut ole- G. - ac veluti domum revocet animum , -qui per '"um, cujus pars aliqua ob innatam uliginem * 'res plures inanes , acfutiles errabundus diva- vafi femper adharefcit [ ficut qua in vafe atur, '"Prodeít etiam , ne quis , cüm orat , - aqua continetur , fieffundatur , tota cxit ; ut exulfità fe, &Deo; fifeintralimites cone - nulla fui pars fuperftes-in vafe'maneat ; ita tineat modefliz , animum componat ; ut fe- cünmroramus ; cogitationes noflra , non ole-- 7B datusfit, aptüsque divinis cogitandis myfte- .um, fed aquam 1mitentur; ut omnes ita in rijs; fi difponat , quod intendit agere , & Deum effundantur , ut nulla finatur extra 'cum quo fit actürus, ac locuturusferió per- " Deum divagati : 'fi enim hoc modo preces pendat, ^Cümfit oratio negotium omnium funderemus animi evagationes moleítias no* negotiofiffimum , 'fiquidem eft cum divina bis non ingeterent: ea eft D«o otatio gta- Majeftate de negotijs íummi momenti fecre- tiffima, qua 6 cordisemérgens penetralibüs ta miícere colloquia ? proinde;quisque ante- hoinises latet ; & foli Deo patet : hac edo- quam locumingrediaturjin quo fit oraturus; cet fimpliciffimé , ac finceriffimé cum Deo Deum allocuturus;imitetur D, Bernardum; agere , & cumi pío fduntgxat noftros mi* cui oraturo familiare erat dicere ? veniens ad Ícere fetmones, ecclefiam pone marum fuper oftium , & dic: -Duosfcimus viros probos ftudio virtu- Expetlate bíc cogitattones male y intentíanes , tum commendatiffimos fuos cum Deo fere & affetius cordis , 68 appetitus carna. — Tu mones mifcuitffe Abrahamum Patriarcham , autem anima meaintra in gaudium Domini & Davidem Regem, * Abrahamus Deumal. tui , ut videas vol aptatem -Domini » G vifites locuturus timet ad divinam Majeflatem ac- ä templum ejus. cedete , "propriam cognofcens indignita- 4f. Eft oratio juxta Damafcenum , »entis tem. — Loquar ad Domintum meum , cum fim Gcüet, cap, Lil. 3. 4e fi- eleyatio ad Deum «s & tamdiu quis orare pulvis, G cinu ? bencvolentiz conciliandze 13, de €Ap. 4 dicitur , quamdiu mente Deo adhzrefcit , auditorisDei magisaptumvifus eft non po- quàd fi fuas (init cogitationes à Deo divelli, tüiffe exordiüm premififle , cüm fimul Dei G circuireper resfluxas, quia tunc mentem revereatur majeítatem , & propriam verea- * non elevat ad Deum , fed deprimit ad creatu- tur imbecillitatem 5 fed qualem putamus tam artificiofo exordio narrationem fubne- ras , deficit ab oratione ; & quamvis fitu cor- poris videatur orate , longé tamen diflat ab xniffe , & confirmationem attemperáffe ? ï l) du oratione , quia non ampliüs cüm Deo fermo- Non aliam,quàm à divino colloquio futiles nes mifcet , fed cumcreaturis: eftoratio, ait co&rcere divagationes, Defcenderunt *uo- Genef, 1. Ip Píalm, 85. Auguftinus. Locutio ad Deum : quando fa- lucres 'fuper cadavera , & abigebat eas Ab- cta , & divinalegimus , Deus nobisloquitur ; rabam, volucres fuper cadavera deíceiden- fed quando oramus, nos cum Deo loquimur; tes divagatidnes funt, & cogitationes ] q'uæ leCtione nobis Deus loquitur , fed oratione àdiving majeftatis przífencia difcedentes in- Deum alloquimur: verbaautein funt men- fra defcendunt fuper cadavera recum morta- tis cogitationes ; qua fi dirigantur in crea- lium: has igitur volucres difcedentes à Deo, turas ; non ampliàs Deum , fed creaturas al & ad cadavera deícendentes creaturarum ab- loquimur; hinc David fciens humanz mentis igere Abraham fatagebat , quó nos erudirgt M volubilitatem Deum enixim rogat, ut fuas quàm neceffarium íit in oratione aves infe- velit preces perinde ac incenfum ad fe diri« ftarum divagationum pellere, animümque Plrülo H 04-, d - üic a gere — Dirigatur oratio mea ficut incenfum.s. ab hisce infeltis tueri volucribus, — David quam- . Oratioprobos promovet A ffe&us, :'imp*robo'sä amovet, 231 4825 quatvis affiduus in divinis effet colloquijs » Animievagationes inter orandum funt,, E t qua mentem in mille partes diftrahunt, nec M c?' ait, Znvenit feruus tusa cov. faum, ut oravet [À r FUORl u ed te oratione bac : quali diceret mens mea finunt cum Deo loqui , à cujus colloquio pro» 'Oriuntur hujuse huc, illicque temeré divagata ,diu non fuit pterea nos abftrahunt. modi evagationesà pluribus folicitndinibus; domi, & perinde ,ac columba focias fecuta; fedu&ta fuit, Redijt tamen mens mea in curísque humanis, quibus meRs irtetita , vix ab ijsdem vult extricari , hinc Apo- domum fuam malé peregrinata, G tunc me At Philigg, ftolus ait : "Nibil foliciti fitis , fed in om* ipfum tantüm inveni , quando ad teDeum ni oratione ,. €$ ob[eeratioue petitiones qe« fneum veni: tunccor meuminvenio, cüm flre: innotefcant apud - Deum, Guras ome per fufas preces ad te venio : non invene- nes , rerümque fluxarum folicitudines ex- ram.cormeum, qued à mefugerat , quía cutiatà mente quisquis oraturus templum ad te non veneram , fed ad tumultus de- ubi mens .mea ingreditur , & animum in fublime erigat ; :—x Ícenderam creaturarum ; Pluma *urbata , requiem non invenit., quia à .evelláque ab hisce inferioribus. .& pe&ore divul(a volucris , quia leviffima vo* '*te longé venit pet impbr;u»nas mentis e» Jat, & ipfa per a&ra cum aura huc ,. illiic- «vagationes. LÀ 4T- Eft hecevagatt o quzdam animi incon* queagitatur.: at fi delabente madeat plu» viá4 levitatem exuit , fimul.& volatum z ftantia, mentísque mobilitas ; adeó incon* ita dixerim.; quamvis mens noftra ., ut- ftantes fumus , ut càm primüm Deum allo- quimur , à Deo ftatim divertamur, & cum .pote fpiritus furfum avolet , ceelümque pe« 6 - tat.; 'fi tamen rerum fluxarum curis., ac m rebus alijsobvijs , fluxísque cempus inutili- terimpendamus, Refert Unbertusin regu* -temporalium negotiorum folicitudinibus -madefiat cogitans de vindemia ; vino, potu, - laS, Auguülini, Klominem fuiffe probum ;k Cab. $, negotio , incipit pregravari , & deorfum in ac pietati addictum : -hic cüm ante templum terram deícendere, undé Chriftus ait^; 47* aüno ve&us tranfiret , -& fuo illicó de- Litc eAp.S T. zendite vobis., ne fortà grauentur corda ve- Ícendit jumento , quod ad templi fores aligavit : ingreffus ipfe templum -Deum fíra in eraptila , && ebrietate, & curis bujue vvite. Otium itidem, cui quispiam indul- oraturus; & fuum iter coelitibus impenfiuüs commendaturus;vix in genua provolutus coe- get » hisce importunis etiam favet evagatio« mibus, unde teíte Caffiano //5. 1 0. collat. cap. ppit Deum precati , fed antequam Dominicam 23. Solemne fuerat apud prifcorum aice. femel abiolveret orationem , .plurima -ejus mentem (ubjere à precibus.prorfus aliena : tarum in JEgypto effatum illud : Qui /abo- & pre cateris moleftior ei fuit cogitate., At 4b uno diabolo ; otiofusà fexcentis.ab in- numeris exagitatur. quomodo ipfe reliquum conficeret itineris , lum fuas fafari preces fi quispiam plateam pertranfiens. jumen- Ingredientes temp 49« & clam abduceret-: ad Deum, fuppetias necefse eft enixim.ante tum fuum folveret , omnia à Deo petant , fiquidemad orandum «ümque hanc mentis evagationem , non pof- Íct penitus co&rcere , quin iterum domini- ut oportet , fpeciali Numinis gratiaopus eft , «cam orationem recitans ejus fentiret mole- quàm Deus otio marceícentibus, ludionibus, h flias, dolens exclamavit; heu me miferum, & confabulatoribus minimé impettitur, 'Mens hominis otiofi ab horto omni deflituto nec aíinus meus precari mefinit! Egreffus «culturá haud abludit, i& quo nonnifilappz, igitur , ut erat vir pius , afinum maluit di- vendere; quàm importunas pati mentis €- urtice, gramina, fenticeta s & (emina ade ulterina germinant ; & Salomonoftenfurus wagationes , ratus fatiüs effe afino carere, quàm minüs oratione clarere apud.Deum, malum viri otiofi ait : Per agrum bomints Prov; $A. 24 'G;;;ejf, af It Monitum vetuseft, qio monemur; id be» pigri tranfioi, & per vineam viri flulti, &f'ecce totum vepleverant urtice , &$ operuerant fu« nbagere, quod agimus: hincajebat ille, quz agendafunt, fatage,ut benéagas: quo peificiem ejus fine. — Sterilefcit mens huma- na, nec ullum virtütis adfert tructum , fi benioremus, id agamus , ut non linguam tantüm ; fed animum ad preces evocemus ; otietur inculta , '& nií1 orationis aqua rige- 1 Lib, de ovat. ideó Cyprianus ait : Jucumbere ad preces tur benefica : síntq; ptopterea neceffaria haec l duo, ut mensefflorefcat, & fru&tus pariat , z0to corde debemius ue quidquam tunc ani* miut ,quám id folim cogitet , quod precatur : «irtutum cultuira , & orationis vigatio 3 Quj qua autem fegnities efl alienari , €& carpt perinde ac planta, ita & mens hominis riga« tur, illa fluentis, ifta fufis precibus: :eft ho« vanis cogitationibus , & profanis , cum Do- minum deprecará s quafi [it aliud , quod ma- mo atbor , fed invería furíum radices agens in capite, & mente: hujus plantze radices cà gis debeas cogitare , quàm quod cum Deo le- furit orationis aquá rigandz , quz per varias quari ? Vis Deum effe memorem tui , cim tertz tractusnon fluat ; fed furíum afcendat, tu ipfe memor tui non (s ? GLS, Ephrem tom. Quéd (i atbores , cóm jam adoleverint ; d 2, de Panoplia (birit.Ícite ait$. drguar fe» , ï bomo , & spfe fibi dicat. Vis loqui altiásque fuas fixerintiradices , noa aquis apfun je cum Doo? attentus fis ? Vis audiri ,teipfum indigent , quibus rigentur ? contrariura tamen accidit in. fpititualibus arboribus , prits » quid loquaris , audi: Nec n properesy L ha fiquidem , qué magis in Dei culta ne frufira orese ; adolefcunt , plantate in domo Domini ; e € * t Verani de dæäiäm Tom, h 332 Differtatio Xv. eó avidiüs orationis expetunt beneficas a. noürisf occupafïonibus fepeliri,nifi usque ad L quas, quia fupere irrigationis opem jugiter umbilicum P] fi enim plus ij:dem corceffe- exigunt. 4 rimus , nil orationi j i lii Deo à nobis da« $9. Excolendus igitur eft mentis noftra hot- bitur: quapropter Caffianus , immodicas Celaz;c. ». tus virtutum exercitio ,. & rigandus fufis perftringens occupationes narrat , ptoba- ad Deum precibus; (i enim deflituatur. hac tiffimum quendam feniorum , cujusdam fra- cultura , & rigatione , finatürque otiari , tris cellam pertranfijffe , & vidiffe adftan« urticis , & fenubus oppletur, hinc Caffia. tem ibi JEthiopem. - Hi duo jun&tis confers Lib1o. eel- nus ait $ Mens otiofi nibil aliud cogitare:s tísque manibus faxum gravi malleo nitebane lat,cnp.6.. novity quam de efcis , 4c ventrez acedize tur contundere, « Monachusaliquoties mal- phalanges non declinando , fed refiftendo fu- leum ponebat,& ad orationem revertebatur: perantur: Mater eít acedia gemini vitij, fci - fed /Ethiops iterum ad opus animans onus licet intemperantis fomni, & ordinis negle- i, laboris non fentire juffit, Miratur fenex Quies corpori permittenda quidem impigerrimam diaboli vafritiem , tugurium eít , (ed non immittenda , quianifi temperata ingreditur, & Monachum alloquens ait : fuerit falubris noneft, plásque infert detri- quid operis hic urges ? cai Monachus, durif menti quàm adferatlevaminis : pabulum otiofitatis eft ad plures horas poft folis or- imum hoc faxum aptamus fabrica., vixque illud fecare potuimus,Has voces fenex ftatim tum flertere; neque przclarum aliquid ex- excipiens fubjunxit , bené dixifli , vix po- pectandum ab homine prolixiori, indulgente tuimus : nam folus non eras , cüm illudcze- fomno : Sapientum fententia fuit ; feptem deres, — Tunc illi expofuit , quem vidiffet horarum fpatium veram fomni menfuram effe homini adulto :verüm fomni menfüra ab ejus- operi focium ad(lare JEthiopem Tar- tareum ,. fimülque ferió monuit, ne ora 2tate, valetudine,corporisconílitutione pe« tionem labori poflhaberet : / laborandum tenda eft, quienim humoribus abundant , quidem effe , fed fine orationis di fpendio 5 hi plusvidenturfomniexigere, quiveró ex- Monachum afcetam debere quidem Mar- fucci funt , breviori funt (omno contenti : tham agere , non tamen Magdalenam ex- proinde fomnus , & animi relaxatio , non cludere; fuimqueomnibus tribuendum effe non quantum P.l'&äöï E fcdquantum fatis eít tempus, adhibeti debet , ac dimetiri. Cavendum LESI igitur, ne opeta externaà PELL jt. Aliud acediee cognatum vitium eft neg- 5 lectusordo , feuconfufio in rebus fuis infti- divinis orantem avocent; praludit perízepe — hac evagatio defertioni à Numinis cultu 3 : Msth g tuendis , hac (iquidem confufio vix finit h deplorandum nobis/Salomon documentum miéntem quieícere; &t ubi ordonon elt, ibi dedit; is extruclo Jerofolimis templo, a- oratio exulat : David gravioribus regni in- liasexoríus-eft molitiones , quibus à divino tentus, acoccupatus negótijs , nihilominus cultu diflrahebatur ; cæpitque zdificare do- Íepties in preces fingulis diebus effufus aje* bat. mum faltüs , Pretorium regium ; Armo« P[al. 118, Septies in die laudem dixi tibi ;; ded rum-cultodiam , regale folium , his accef- quomodo fepties in die divinas canebat fit vagus feeminarum afpectus ,. coníocia- laudes ,^ fi tot erat negotijs irretitus ,. & tio, & adhzfio , quàà feiplo exiens, ca- occupatus? quia nimirum aliquot ex diur- pit divina fattidire , & mundi , fenfüsque hiis horis negotijsregni dederat ; & alias di- iadulgere voluptati , & à virtutum defi- .vinis laudibus enarrandis , quibus perfol- cere (tudio : fit balfamum nobile ,. fuum vendis non folüm tempus diurnum impen- deperdit odorem , fi pyxidi operculum de. derat, fed & nocturnum, inquiens : Me. L] trahatur ;; evaporat quicquid fuavolentize LE.'] Timo;' dia nocle [urgebam ad. confitendum . tibi L continet : perinde fpiritus precum evane- 'flip ii .ficut ordo neglectus , ita & confufa nego- fcit , fs finelege garriat , pateátque foe- tiorum moles has facilé mentis inter oran- minatum colloquijs ; ubi enim fervent fa* dum ingerit evagationes , & videtur cacos bulationes, frigent orationes ; confabulatio domon hac in re Pharaonem amulari LJ . ita hominis mentem afficit,ut hac penitus ad cüm enim fubodoráffet Rex populum Iíraz- l orandum torpeat. lis facrificia cogitare , & difceffum ex Jgypto moliri,juffit confufa negotiorum $. ViI. mole populum illum obrui , ait: Oppri- Exed, cap.6. mautur operibus. Quid ni , plutes haud difpari ratione merguntur luto rerum ter- Improbi affectus , niftorationis a[- Jidnitate. compe[cantur , euentem tur- renatum , ut mentem non valeant fufis pre- cibus furfum erio ere, 6ant , O importunas fecum. trabunt o $^. euagationes , quibus oratio Angelus Ezechielem ad aquas perdu- languefcit, Xerat , quac primo ingreffu talos , mox Execb,e. 47: genua , deinde umbilicum contigerant, Sed hic prohibuit coleftis du&tor. eum Ravi affcctus , quos d fovemus ; mentem türbant , avertüntque , & j4 progredi , fed retrogredi compulit , con- importunas ' excitant evagationes, vertitque ad ripam torrentis. Voluit coele- Melle a eft oratio rofcido coli irrorata im-« ftis ductor nos infttuere , ut non finamus à bre; mellea dulsedo felleam excludit amari "- tudi« — -*Otatio;proäos,þromovct affectus, improbos amovet. 333 $, tudinem ; ubi enim hzc cor inficit pravis V. "Caterüm triplex folet evagatio diftüie áffectibus irze , triftitis , odij, G aliarum gui, invita , negligens, & voluntaria, -Pri» paffionum , quz animi fuat amaritudines; ma contingit , cümorantem plures , & qui- * & ä ibi melléa éxulat orationis dulcedo 2 dem moleítz cogitationes turbant-, fedin» 4:1:19. quamvislabia, & liagua laborent; non ta« vitum , & reluctantem ; & tunc cenfecür inen fapit otatio,pravi affectüs adfperfa ama- orans hujusmodi cvagationes invitus pati , rore, Plenum felle cor eít , fi pravos fo* fi cüm primüm eas animadvertit inanimum Veat affetus : & oratio , vel e€ corde non fuum ferpere , & à precibus in' res- alias prodit; vel non íapit, nec grata effe po* intellectum diftrahere , | ftatim dolens' eas teít : noxium eít valetudini ad nienfam excutit 5 & is non facilé dicitur peccare ; quamvis delicatioribus inftru&tam ferculis cüm tam feduló invigilet contra cacodomóe accumbere , & cibis f(tomachum implere ; nisimportunas függeítiones, 'Solet hzcine TE h dum animus , vel irá inflammatur , vel tri- vita evagatio interdum oriri ex laxa nimis ftitià torquetur , vel invidiá corroditur , exteriorum fenfuum :prafertim oculorum aut odio flagrat , aliísque malignantibus licentià: vix enim attenté orat, 'Vixqueeva» infeftatur affectibus; 'tunc enim non pro- Bationcs prohibere poteíl ; qui dum orat', deil cibus, fed obeft; tranfit enim in ve- oculos non cohibet ?. mens fiquidem incu- nenum,. G quod cibus éffe creditar, . fel ftodita facilé pugnaturà cacodoemone infi- cít ; undé confultiàs tunc impranfum, vel diatore , & expugnatur. per vanas, & futiles inccenatum perdurare , quàm jlomachüm Cogitationes animum avertentes à Deo , & opplere efculento mox in toxicum abitüro; deijcientes in imum creaturarum. Et vix pro- perinde obtingit animo deteriore aliqua oc- hibentur hujusmodi cogitationes, "i emif- cupato affectione ; five fit ira, & fcande- fitij oculi huc , illácque difcutrant , quapro- Ícentia , five moeítitia, aut ambitie ; five UG:Mib rb cdr. pter ait Chriftus: Clawfo ofiio ora parrem:s E f libido, aut avaritia , vel alia amaritudo , Pium: imó nec fufficit ollium claufiffe cubi« quie eum turbet, inficiat , & difcruciet ; culi, ni etiam patulze claudaütur animi ianuze, tunc énim vix citra noxam orationi incum- fünt aütem li janue geminijiu fronte oculi, bet ; & quia oratio, perinde , ac cibus cor- qui duo funt cordis ofítiola. "Qui orantés Qoris, eít animz refectio , neceíse eít , oculis habenas laxant , finüntque eosveluti hac ab omni fit pravi affe&üs amarore de- pycobolos huc , illácque difcurrere, & veluti foecata , ut nutrire apté poffit. J nitratos radios nullo injecto froeno foras e- 55. Idquecauíe, cur Chriítus pravo atfe- Re* vólate ; hi necefse eft mente » G cogitationi* — ïnmgnæn;ap é&u leborantem gb"'alcari excluferit. bus divagentur cum oculis, & fuo íruftretüt lP dinque ib munus tuum ante altave ,. 65 oratio fructu, cui exitiales func mifciles huj- vade prius reconéáiliari frairi tus. "Odij usnmodiignes, ^Utquis recté orer; non ocu amarmudine iüficiebatut , 'proinde impe- li ut nitrati radij debent foras excurrere , fed diebatur , ne poffet fuum perficere faerifie animus potiüs ignefcere , ut inaltum avolet; cium: qua enim & corde fcatüriunt amari- oculi ftceno palpebrarum coércendi fünt , ac tudine pravi affe&üs pleno,non polilunt , intra fuas detinendi caveas ; quia fi cecutiait nifi infipida palato obtingere ; 'qui vult frontis oculi , acutiüs afpicit mentis aciess melle innutriri orationis ; felle opus eít , ideóque Elias Deum allocuturus, "Operuit 3. "ïeg.'*üpf. deftituatur pravi-affe&tus. — Deponenda eft vulium fuum pallio, utnos edoceret ; Opti- 19, ira , abdicanda libido, & extinguendus re» iuin' erantis babitum effe , velo, quod ría- bellantis concupifcentie seftus , & cor ab tura conceffit , oculos operire ; tuncénim omni amaritudine expurgandum : idque e- clariüs videmus proni in Numinisobfequia,, 5 1.2d Tunnoi. tiam ex monito Apoftoliinquientis ; 7elo càm oculos claudimus : quia fi nil oculis vi- de I2 al us *AD. T.l c0s orzre 1n onmnitloco; levantes psras ma- clariüs quem adoramus , mente niua fine dva & difceptatione , mon enim afpicimus. 4 poffunt recté unà cohzrere mellea 'oratio , FHizcque fortaffis ratio,car Deus Arcain $9* & felleaaffe&tio; hzecillam corrumpit, & à Noémo fabrefaclam tam intrinfecüs, quàm » quamdiuhzeret animo , non finit'orantem extrinfecüs bitumine illíniri voluerit 'me 4 Ge n ef*;*g AF;X [ dulcedinem guítare, quae ex favo folet ora- fcilicet rimulz'effent , per quas pofienta- *tionis hauriri : - quamdiu glans plumbea ; qua intus fenfim fine fentu fe ingerere : f vel ferri cufpis hzret in vulnere, lioc nequit mavis carina rimulás admittat , íe ipfam curari , neque disrupta cutis priftinze refti- amittit; fubeunt enim ipfam aquz, quam tui integritati : funt priüs , quz curationi & merguht, TIn mundo perinde , ac in adverlantur extrahenda , & po(tea parui la- cataclyfmo utrinque flu&tibus quaffati agi- fz cataplafma accommodandum. Qll res tamur , G perinde ac naves, zequora huijtis ac czleítem ex oratione «te orare cupit ; fluxz vitz traijcimüs: fi nàvis noftrze rimü* delibare dulcedinem , neceísé eft , vanas ]as non flliniamüs'oculörum modeftiz bitu* repellat folicitudines , otiumexcutiat , nec mitle, facilé in imum deprimimur, ac mi À finat negotiorum molefe opprimi , nec ani fere mergimur. s mum à quavis urgeri pravi affeétüs maligni- Alia evágatio dicitur negligens , é(fz t u tatc. que, cüm quis ofcitanter ora d t?'agni;z;f':a-;;qe res -^ MA Feranui de Afe&i&m Tom. £, d qmiffo fs Difertatio XV. L: 234 miffo , 'ne;;ue vim ullam adhibet , quà fuas &haritatis, & viole hymilitatis , & reliqua» coürceat cogitationes ; & quia animum ad rum virtutum flores gratos ccelitibus debe« preces Numini fundendashaud praparat , fit, rent fuos efflare odores; fylvefcunt fentes, quód inutiliter plerumque tempusterat., .& fuccreícunt dumeta , & ferz fpatiantur vi- G nugas futiles potiüs congerat , quàmfru- tiorum 5 & ubi curandis ægritudinibus nos &us colligat orationis ; 'hacque negligens -bis medela paratur , venenum per oculos ; evagatioex loco prafertimi oritur, quem o- per aures haurimus., quo femina ipfa cor- raiurus adit;eó quia à tumultu non fit fejun- rumpunturvirtutum ; ubieft cultus Numi- €lus. Amatoratio locum à ftrepitu remo- ni exhibendus, ibi famulatus Doemoni pra- LÀ L] tum , & ceeleftibus contemplandis oppor- flatur , ut ajebat Tertullianus , -inquiens tunum: ficot enim irruente procellá, urgen* -Nen puto nos à contagio idolalatria vacare , te ventorum impetu , repercuffi marini flu« Quorum 124nus mou 1gn0rantium in officio-, &us elaté feruntur ; Ita cor hominis varijs -Jolat.cap $. «el t'n.;þgngre., quu - dæm0"i0r:lm dePræ' cogitationum , -ac folicitudinum vorticibus benduntur : an non is videtur intemplo ido- turbatur ; ^cüm pravorum affectuum efflant Jolatriz famulari , «cujus libidinofus oculus intusventi , & exteriüs'adflantia cuncta tu» nutibus fervit-; «cujus digitus muté loqui- multuant: -unde feligendus eft orationis lo- tur , cujus-osfeetorem'exhalat impuritatis ? ( cus , übi venti.non reflent necquacircum- tametfi ,' qui hecacturus templüm ingredi* flant , tumultuent, : nec fpecierum-oculis fe tur ; idolum voce neger , cacodosmoni ta« ingerentium volomina mentem turbent;Hinc men operibüs famulatur.. Ípontus.commendans hunc in fponía fecef- "Templum -ingreífz " fuerant ^ mulieres 69. Caant.3, fumait. |Que eff ifla , que afcendit per de- Adonidi illachrymature : viri faciem aver» furi à Deo , & oculos directuri in folis nito- Jfertum ficut: virgula fumi , ex aromatibus myrrba, G tburie, G univer[i pulveris pigmene rem templum infcenderant, non cultum Deo, zarj: nimirum per defertum aícendit fpon- & debitum religionis tributum foluturi , fed Ía fragrans odore fuaviffimo ,' qua fortaffis bellam Numini illaturi. * Ecee iz-0ffio tem- Exechiel:$, inter populi tumultus , hominum frequen- p!i Domini inter veflibulum , & altare quafi tias, vel minüs afcendiffet , ' vel (altem trág- vicinti quinque viri dorfa babentes contra.s rantiani-illam- odoris tam- gratam:non emi- tespplum Domiani ,€8 facies ad orientem z aver- fiffet : quapropter D. Gregorius fcité ait, teates facies-fuas àDeo , eásque in orientem lln CAAE. 3 Ob boc femper laborat , ut afcendat » ^ ut €onvertentes, feuadfolis fplendorem oculos quem valdé dilisit , "magis , ac magis dirigentes , tela , & fagittas contra Deum in- m fentiat , quatenus quoniam per(ectà) eum.s torquebant ; cui & bellum etiam in propria 4n defertomon tenet , velzpfo ejus: defiderio domo indicebant.. : Huc accerfendusTertul- Lib;deldelo. Je reficiat ? Ycilicet ut-fe fui - fponfi reficiat lianus, "Rerraciaréi oportet de feffíe diebus , latqcap:i3, defiderio , defertum eligit fponfa » fecef- & alijsiéxtraordinarijs folemuitatibus ;quas fum adit , ne flrepitu perturbata , 'nec tu« mterdum lafetuta y-interdum timiditati no- multu.commota populari mentem avertat , fira fubferibimus aduerfus fidei difciplinam..: nec per importuna phantafmata illufa à de- communicantes nationibus -in -ddolicis -ve- fiderio divertatur illius ,quem fanclo profe- äm;» quitur amore, Qui aütemtemplum ingreffi nongenua 6 1» f5?- "Nonme latet moris olim fuiífe ,' quo fle&tunt, fed terga altari vertunt comptas im- Deus in Silo przcipue coleretur , & fortáffis pudicé afpe&uri puellas;, 'foeminásque pro» ipfo-nomine inflruendi erant orantes, ED Lib,rn Reg caces , idolicis citra dubium mioribus aíper« Jiendebat vir ille deevoitate fua [Glatutis diee C'AHP, l. guntur. - Prifci olim in /Egypto Pattesdicere éus , ut oraret , 68 facrificaret Domino ex- confueverant.amantem orationis hominem - ercituum. 12 Si[0, Erat autem Silo locus debere caecum effe,mutum, & fürdum, Ce- fejunctus à quovis flrepitu, tumultüquepo- €us fic , ut clàufos , dum orat , oculos habeat - pulari , proinde felectus , - quia fundendis vel (iapértosnonnifi in Chrifto., vel'alia facra Numini precibus opportunus. :Szilo ( ait imagine defixos, Sit mutus;ut nullos penitus Hugo ) zeterpretatur avulfus, divifue, trans- cum alijs ferm:ones mifceat, fed Deum dun- latus , Elcana igiturin loco avulío, & fejun- taxat alloquatur,turpiffimum enim eft divina &oà populi tumultu fuas Deo preces fudit , colloquia futilibus interrumpere , & cón- he quidquam orationi petflreperet , aut ob. fundere confabulationibus, -Surdus fit, ut fifteret : & licét templa fint nunc funden- quod vel domi , velin templo eft importuni dis precibus deflinata ; locisque cateris Ítrepitus non audiat, Mos eft in pagis ; magisapta : fünttamen interdum ; qui tem- prefertim Germaniz inter ruflicellos pul« plafrequentant, non ut orationi vacent , fed Ubi tem avenaceam hoc ritü comedere, oculos laxent ,. & curiofitati famulentur, enim plures affident , pulmentum in me- Con(truuntur quidem templa animis expian- diotabulz ponitur; quod vas amplum con- dis mentibus purgandis , ac virtutibus exco- tinet ; cui additur catinum five ligneum, five lendis perapta : fed ex hominum malitià, ubi ficiile ladte oppletum. Mox circum tabulam deberet virtus exculta florefcere , vitium in in Ícamnis accumbentes alternis vicibus co- folefcit petulantiüs, Prch dolor ! in ipfo clear ligneum mox in pulte, & poftea in - Íponíz horto, ubi & lilia pur.icacis ; &rofie la&g msrgunt , idque fialiquid pultis g: Jttpri. æ. | OI atio PIObOS promovet --Afïïftus;«in]þrobos.,amovgt, 337 hzteat lactis vehiculo in fomachum demit- difrupto finu ejaculatur, tantb copiofiót, tatur., Putárim ab hifce vix abludere ru- ac fonorior eít campanarum pulfus , qui prodeft 'ad eacodeemonis technas arcendas, füicellis :aliqui templo "oraturi infiftentes , hoc tantüm difcrimine, «j ji6d lingua pro ac procellarum impetus temperandos, Se- dó DEUM cochleari utüntur ; hi enim mo cunda, qua&& folet regula tradi - eft,ut qui oraturus templum ingreditur, DEUM cre- alloquuntur , 'fed ftatim infelici 'viciffitue dine cum adítantibus :colloquia mifcent ; «dat adeffe, & übique prefentem, & fpecia» 'munc oculos in *precarium emitrentes libel- 'Jiüs in templo , ubi Angeli ei femper affi- jum unam , vel altetam legunt oratiuncu- -ftunt , Millia- nillium aminifirabant ei, U -Danele7 lam, & '"nunc'eosdem laxantes , alienam «decies millies centena millia affflebant ei. :ib. dl Ma- formam , "mulicbrem fpeciem alternis ob- "Quéd fi cüm Principes alloquimur, nonnifi : defixis inipfum oculis, & ex preparato, ac at up i, tutibusafpiciunt, 'Eh quid hoc aliud 'eft, e? :quàm injuriis DEO illatis eum 'laceffer 'verbis conceptiffimis tota animi ,- corporis» aliis pernicioío exeniplo -effe fcandalo., - & -que fubmiffione , : & obfequio proloquimur, fibi detrimento ? inutiliterenim tempus te- -quanto"magis attentos ^ios 'oratio exigit » 'rentes , 'juftiffimam 'tantüm 'fibi'reprehen- * cüm"per ipíam , non hominein, fed Deum 62, fionem demereütür. 'ipfum alloquámur ; .non ad Principem plu- "féttia ments évága tio eft volüntaria, *ribus ftipatum 'proceribus noítras diriga- 'càm fola garrit lingua, -& mens domi non "inus préces, fed ad Deum, quem millia mil. 'Jium ,. & decies cenrena millia- Angelorum :ett , fed hac, illücque divágatur per plateas; per urbes, per paágos , "per prata , per fyl- -cingunt: & tamen nonnifi frigide , remiffe, ée, am 'vas; & qui ita voluntarié evagatur, quame -ac fegniter , imó & ocitanter, ticét cauf; 'vis cognoicat ab "importunis cogjtationi- oftram agamus , cum ipfo loquimur , & 'bus e abripi & ab oratione diverti , -ac 'ideo parum proficimus , quia multum oran- tes deficimus. diitráhi; non támen eis rejicit ; 'hoftem vi- Tertia eíly'ut feria mente - annos jugiter volvamus etérnos, meéfásenum Eudids, T -det, fed ei fe íe minimé opponit ,' praefene tes fentir cacodoernonis ' fuggeltiones , fed faciliüs cunc patitur fevinciri, *Oh fi qui | 'eas noón excütic ; & tametfi ab aliis: centea- mortalitatem exuti , GCaternitatem jam in» -choarunt , poffent per unam velaltetam hoe tur cum D£O loqai, 'cum aaliis tamen per- :miciosé coüfabulatur ; & fic orantes debitam 'ram poenitentiam agere! quales non fubis -Numini: denegant revérentiam. "rent érüciatus ," non fufferrent dolores, quas '630 *non funderent ;ferventiffimas preces? hi Ad importunas omnes evágationes exe 'cutiendas 'tres ; folent à viris afcetis ftudio ; certé ardentiffimis votis ante aram fe pro- addictis 'orationis tradi regulee , 'quarum - 'fternerent orahtes , gementes, fufpiria e4 üb,d€ I'Md« | : dentes, lachrymas : effundentes 'ad impe- prima eít., ut tantó árdentiüs quis oret, la "quantó vehementiüs experitur in fe 'vaga- 'trandam veniam. 'Quid ni;nos , quia non- tiones ürgere, 'Exemplum fit obvium in «dum mortalitatem exuimus «ternitatis iffte . memores-, : in'iis duntaxat. delectas 'ris campani pulfu , quà enim acriüs coe« ]um repetito tonitru cietur; minásque ter- -mur, qua pereunt, Q tralle ris fpargit, & fulmina & focdo tetra: nubis *feunt? én :Nïul.. —': x N ^y ? . a 1/7, s -'.)'xl P'h fA ORAU N VA Ea & ! t j ï A^ 'Cf','w l N N NS ( 33 tUv U », ^ 3 A s M s ^6 A .&As QOJ n )v B ï MP m A N a** SNSN p 74 Z z Es X d ^ p -M'f' 4 Y Ya a r g o g p DI i » 'i . A A AT NGSS [ ^ Aäü g» u T ve SNS T r a n ar A j od DIS^ ll Tt3 1 EO me — " Goctocbeticotocodod CO GOGb G æwwæ&aæwyææä&æ n E p o qesoctó qoogoegeqeepocto db p g «QN 7 ^ xQ; ] eRecdo vQ. 7* e GD OO GD CDCOCO CDODODEDCDCDOCOSDEDCDCDO CO CO COGOCCES K Pt , ( DISSERTATIO XVIL ; ü D 5terilefcit oratio, fuóque deftituitur fru-- f« ? . €u, nec pravos cxcutit affcctus, fi importu- (0 tiones , & charitat oRasmon abigat evaga X ACat, c igne- l — al X &L. pb df Hondl, n Martyran Vacua eff ovatio, quam devotio zon iæpïet. gulittitm [ Éc B dZ ^ WN VE e Ratio, ne fuo deftituatur u iis nilaliud quztere débet pratereum,iquo ell N ;W -R 12 22 ^fru&tu ,-neceffe eft, fit dum, 141 (ir *0/) deliciz ipfz fluunt; & cujus delicie funt A;;zmim, £) BN (s a fervens , attenta, & de- effe cum filiis hominum: hincD. Augufti- 10 E N bt T 3y e vota: eít.devotio vo. aL 22: as t nus éxpehdens verbailla Apoftoli: Mibi u- (tti MVAS CA CA M luntas. prompté exe. tem adbarere Deobouum eff aitz Non ab illo s AS " X* eN C ia g quendi,quz ad Dei per- petitur aliud premium : qui aliud premium mv N Rs 2 2777727 d tinent. fervitium , Íeu Iu P.(ïiï.*'b. petit 4 Deo , & propterea vult. feruire Deo ; / : 'quadam agilitas , & vi- (0 vacitas fpiritus, cujus przfidio charitas fuas cárius facit, quod vult. accipere, quàm ip-. fumy à quo vult accipere. ' Q tutid ergo? nul- riti in nobis actionesprompte, -& alacriter exe- M lum premium Dei? nulluma praterip[umpra- fit quitur, & nos expeditiüus ejus fuffulti muni- qmium Dei,ipfe Deus esl , ia Auguftinus 27 & mine-operamut, Varirin variis virtutum Pfalm, 72. Raátioigitur devotionisin Deum da'e exercitiis funt devoti, prout fpiritus,qui ubi non debet effe nifi ipfe "Deus,eít devotio in p vult,fpirat, illis coelefti afflatu &a infpirat,ut tàm excelfo faftipio, ut omnia infra Deum foi In CABfh. notat D. Bernardusinquiens: Non opmibus defpiciat; & tupra omnia Deum fufpiciat ; & Män lm" i eodem mvdo 'data eflyratia iflayfcilicet: de- hzec eft illa devotio,qu& animam dulcorat,& 4J0t10. Porrà Thomas ia latere, Joannes in At virtutibus fingulis dulciffimum adaptat con- [ péttore, Petrus $n fnu Patris ; Paulus in ter- dimentum, imó & charitàtem 'fovet , ficut i zío calo fecreti bujus gratiam funt affecuti : chátitas devotioném nutrit : neque charitas, prior mulier-firavit in tutoloco bumilitatis, il & devotio plus inter fe differunt;quàm ignis, [ poflerior in folio [jei 5 Xbomas infundamento &flamrma: eft fiquidem charitas ,' quid ve« Min, ; N - fidei ; Joannes in letto charitatis 5 Paulus luti fpiritualis ignis, qui fi vehementer in- $n 4ntimo fcientias Petrus in luce veritatis ; il flammetur, devotio etiam diciturg qua pro» i fíc apud fponfum manfiones suulte funt. Hic pterea complementum effe videtur charitae lm . ftequentioribus jejuniis &ftus extinguit con- tis ; licétab ipfa prodeat: fienim charitas cupiícentiz ; ifle cinCtus ciliciis venereos co- hortus eft , devotio eftflos; ficharitas eftar- H lu «€rcet motus; ille crebris precibus pravis af. bor, devotio ejus eft. £ru&tus ; fi illa balfa- fe&tibus freenum injicit; alius taciturnitate Ti muim, hzc ejus fragrantias & ficut balía- linguz compefcit lubricitatem 3 alter ani- mum vulnera fanat corporis ; ita oratio rité lei marum incumbit faluti; quidam effufis in W anítituta animi difpellit zegritudines. egentes eleemofynis alienze opitulatur mi- a Noxiz funtorationi evagationes; pro» P feriz, plures animarum zelo multos fubeunt pterea in id orans debet ftudii incumbere, ut d labores, itinera/percurrunt; perinde ac và- di flatim eas abigat ; perinde ac importuna rii funt hominum vultus;ita varius eft in plu- p ribus devotionis fenfus : fed ubi eft intenfa manu, vel flabello mufcas ; qua& nobis func n moleítiz abigimus, Deus rem magnam n devotio, illic & perfzpe divina fentitur con. pollicitusdixit: Facism sirabilem im- dze ln joAm. folatio, de qua Auguflinus ait : Ne/tzo euid Exod, c.' ':fï i slla terram Geffen, in aua populus enets. est, n incorporalirer , & fhiritualiter in noba facit ut non [int ibi mufca., Populuselectus, &à Deus, quod nec fonus. fit, qui auvem percu- Dco dile&tus terram incolit à moleliis im- ;li tiat 5 nec color, qui oculis difeernatur s nec munem mufcarum; idque ex Ípeciali Nu» If odor ,qui naribus capiatur; nec [apor, qui fau- N minis beneficio. lunitürus autera Deus eibus iudicerur nec durum , aut molle, quod [Egyptios ait: Iomirtagm $u te od oeHme M Exod,c.8, s. tangendo fentiatur ?. 8 tamen aliquid | eff , "maufcarum , G. unplebunutur domus í4 T y p:z'o . $us La l quod fentire eff facile 5 explicare non po[fi. ir YuUU» DRufcis diverfi generis : tametfa exigu- E le; Verüm hifce delibutus coeleüibus delif um f animal muíca ; fuit tamen IEgytiis L ingens, E b / . Oratio pravosnon cxcutit'ai*ïc&us nifievagationesabigat. 337 . 'ingenä, & acre fupplicium à mutcis excru- dantiá; & cloquentiz lenocinio, periodo- rum concinna impletione in fua flectere vo- ciati ; qui orat, & cogitationibus vagis non refiltit, eásque non excutit, mifer eít Zgy- ta; propterea ait Chriftus Matth, &. m Xa- ptius, à inuífcaram moleftiffimis tortus e oratis non eritis [icut bypocrita , qui amant minibus:qui veró ea animiattentione orat, & in [ynagogia, & i anguia platearum flautes AO — L contentione , ut tumultuanti cogitationum o*aye, ut videantur.ab bosminibus ; " dmen turbz obfiftat ,. mentémque toto nifu ad dico vobis receperunt mercedem. fuam : & paucis interjectis fubdit: erantes autem no- Deum erigat; is non /Egyyptiis accenfendus, fed populo Dei adícifcendus, lite multum loqui ficut Etbuici : hi enim 3* Oratio iniambulans,& vaga, flerilis eft, Deum perinde ac Judicem hominem multis verbis, & oratione concinné ad numeros eque-ullum adfert oranti fructum , quia corde nonorat, fed tantüm ore laborat; ut ftudiosé compofità arbitrabantur poffe . ad- recte in(tituatur oratio, debet in Deum orans duci in eam, quam voluerint fententiam : & aícendere, non ima defcendere creaturarum, his vetat Chriftus fuos affimilari difcipulos: ,,,5 &. ac per illas mente divagari; eft oratio ex Nolite ergo affmilari ei$5. quia fi plura ad ïib. dejïd'!. Damafíceno: aentis ad Deum afcen[us ; Íeu id verba effundunt, ut ignarum edoceant ; Homil,in ut eam definit S. Bafilius : eff oratio boni fupervacanea eít hec verborum redundan- UMAvtyrem guuttam cujuspiam petitio, que ad Deumà viris piis tia ad Deum directa, qui corda novit homi« effanditur, Petere aliquid ab alio, petinde num: non verborum apparatu agendum eft eít, ac mentem precésque noílras ad ipfum cum Deo ; fed pio cordis affectu, pura ac Serm,.23.22 dirigere : unde S, Augultinus: Qui4 eff ora« fimplici mentis intentione ; ícu ut explicat 5 ppendice, Libi.de tio , nifi afceifio anima de terrefiribus. ad D. Auguflinus : son verbis.fed rebus , quas. celeffia , snquifitio fapernorum. invifibiluum 4nimo gerimus , 69 intentione. cogitamiu 3 jærm;z"n [2 € 6,3,. defiderium 9. Qu verà fufis precibus peti- cum dileclione pura , & fimplici affeiiu, Fer- ljl ' mus, plerumque non affequimur , eó quia vorcordis , & humilitas fupplicands; quà non folàm Deum adoret, ejisque magnicus perperam oramus; proindenon fimus voti Oratio ut compotes, quia malé petimus. dinem humillimis veneretut obfequiis, (ed rité inflituatur, deber fieri in [piritu,& ve- etiam fe coram Deodeprimat, & abjiciat, 305;2040 orationem inftituunt Deo placentem, Fet. ritate; quiq Deus fpiritus eff ,ai Chriftus: E geros adoratores in lpiritu , &$ veritate vor Ípiritus anima e(t orationis. Tepidi- adorare oporter ; íeu ex intimo, S teruenti tas veluti compedes orationi injicit, ne füre animi ftudio, ac flagranti de(iderio in Deum; fum in Deamafcendat, quia terrenis; fluxise Íeu non voce tantüm, fed inceriori prafer- que adhareícit. - Mäïï b.s. $ tim animi affectu z. hinc Chriftus ait : T Autem cum orauvcris . intra im cubiculum $, Il. tuum , 65 clau[o osto, ora patrem tuum in 'TZZ:lpidiM: zoxia efl oratiomi, cui . ab[condito: nec quid aliud. eít cubiculum, in quod jubet Magiíter Chriftus,nos oratu- compedes injicit, ne ad Deum afcen- ros intrate , nifi cor noftrum 5 de quo ait dat, & exaudiatur. ?,dlm. -9«; Repius Vates: 4« dicitis in cordibus veffrie, ia cubilibus vefiris compungimini, Non Acilior fzepe eft frigidi, quàm tepidi iä $. À Deum conver(io; &hsc fortaffis cau- fufficit cubiculum ingredi, (1 oftium pateat L fa,cur /Eftas,& hyems in chorum evo- Danel 67, importunis evagationibus , & qua foris funt improbé fe intus ingerant ; foris fiquidem centur, ot Deo pfallant 5 cum tamen reli- quz duz anni partes, quamvis mitiores non funtomnia temporalia, & qua fentus de- mulcent exteriores; hacautem per oftium, vocentur ad divinas concinendas laudes ? Je« feu per carnalem fenfum mentem fubeunt nedicite ignis , 9. eflus Domsno : bencdicite : geluy& frigia Domino : quin & Aurora à no- no(tram , quo fic, ut turbz vanorum phan- taímatum orantibus obftrepent: clauden- bili difcluditur pfallentium coetu , quamvis dum eít oftium, feu carnalifenfui obfi(len- diei fitpronubas G tetras excutiat. noctis h caligines, — Cur non potiüs lurida , nubilay dum, quó oratio (piritualis dirigatur ad tetricasfrigida hyemsab hac abigitur pfalmo. Patrem, fiátque in abfcondito, Íeu in-inti- dia? eique afcifcitur florida ridens;arridéus- - miori cordis noltri recetfu. 4 que verna temperies; ut etíam rmaturis O» Hanc orandi normam explicatiüs fuos Magifter Chriftus difcipulos edo&turus, ge- nuítus fruCtibus Antumnus? Quid hieme ä ' Ez*älfï, a triítius, immitius? cum id temporis exuane minos pravos vulteffe affectus abígendos; ] 1 tut virefcente fua pompaarbores, deponant - alterum Judzorum, Ethnicorum alterum : | Judzi, & przfertim inter. illos hypocritae foliorum comas, fuà deftituantur florida ] | venufítate prata; inluctu in fqualore jaceant j Pharifzi fe przbebant ab omnibus fpectan- ] horti deflorati, deplorati; iqualeant campi, dos, cum precesad Deum funderen:; & hi non alium ab oratione fructum carpere fa- lugeant valles, montes nivibus obruanturt, concrefcant glacie flumina; aéris, marisque tagebant, quàm futiles hominum plaufus, ' P Ethnici exercendz lingue potibs, quàm rocellz graffentur ,. feviántque; totáque R , animi purgandi causá orationi vacabant ; are tellus alta fepeliatur nive; fylvze, & plantae 1 i bitabamr poffe Deum verborum redun- crebrisalbicent pruinis; celique facies leme per N ! 338 Diiïþnaiio XV. per nubila, !urida,turbida, & mïne;x diem Jamuon fuam dignus vcari filisa tuus, E Lue, t5 abripiat3 & humus flerili torpens glacie . converfo natu major quamvis minus pecca- nulla fperata meffis indicia prodat; quin po- verit, magis tamen rebellat à patre, cui eti- tiüs prafocatz in . femine fruges ,. geláque am obloquitur,G accedentem ad fe inurbané exanimatz Ípem futuri proventus videantur rejicit, aufus etiam patri rufticitatem | obji- elidere? Cumeécontra verna temperies mo- cere, & injuftitiam, eó quia nunquam fibi derato calore, lenique humore commixta haedum paraverit, quamvis filio frugi, ae producendis flirpibus; generandis animanti- morigero; G natu minorem poít decoctum bus, alendis, fovendis, confervandis rebus patrimonium, diffipatámque cum pellicibus omnibus, iisdem promovendis fit mirificé totam fubftantiám, reducem mox e lupanas opportuna, Viget tunc arietis aftrum pro- ribus prodigum ftolà convefliviffet, ac pet- pitium, beneficum , foecundum nafcentibus quam lauté excepiffet , faginato etiam , G Ó tum in genere vegetabilium, tuim fentien- excocto vitulo, lautiüs cum filio.nequam e» tium, juvandis accommodatum. Tunccoe- pulaturus ; ficque patri irafcitur, G fratri lam renidet puriüs, fol fplendet lctiüs, fti- reduci invidet ; domümque paternam aver- pati [yderum chori enitefcunt. illoftriüs ; Lüciy. fatur, quamingredi detrectat ; Zndignatus fuz reftituuntur malaciz zquora, littoti- &f autem, && nolebat introire. Quis ex ge- bus conciliantur fluCtus; -exiliunt fontes li« minis hisce fratribus videtur contumaciog quidiüs ; turgent gemmis arbores, largiüs effe? natüneminor, qui pecuniam prode- fluunt amnes; G tellus omniferos finus fuos git; an natummajor, qui obedientiam patri recludit; herbarum virefcentium , benéque debitam, ac reverentiam proflieavit ? -certé olentium geneta expromit; prata viretis jo- graviüs in patrem peccaverat matu minor cantur, rident tenellis herbulis, niténtque cumà patre totaliter difceffiflet: & tamen floribusdifcoloribus; arboresnovis fe fron- licét. iniquior promptiüs revertitur - ad pa- dibus induunt;pulfis frigoribus aurz tepent; trem, quem & humili obfequio reveretur ; detonsi nitent herbarum tori , & per viren- & à patre viciffim benigno excipitur ame tes agros lafciviunt agni, ludunt zephyti, plexu, exauditur fupplex, G priftine : refti* fuffarrant rami, murmurant rivi; quibus re- tuitur gratize ; inde edocemur , plerumque Ípondent xmulo concentu canore aviculz, frigidorum, feu iniquorum preces fervore frigelle querulz, achantides blandze, lufcinize informatas,ope divinz gratize, Deo effe gra- argut4: cur igitur non potius ver,quam hy- tiores illis, quas tepidi ; feu femi jufti futi- ems incoetum accerfitur. pfalentium, lau- libus deturpant evagationibus, désque Deo canentium? quia fcilicet quae "T'epiditas eft quze nos à divinis retrahit 7* in confinio virtutis, ac vitit funt , ea coclo obfequiis, qua ab ingreffu in templa nos a» Ganfar, non probantur : hinc rigida, ac frigida po- ] vocat; ab oratione nosremovet : huncigitue tiüs hyems, quàm tepida verna temperies vo- excutiamus teporem: & ut oremus,f1 chari- catur ad pfalendum Deo; nimirum frigus tas nobisnoníuadet; perfuadeat faltem ne« prafertur tepori; ut & intenfior zítus . re- ceffitas, tit nos monet D, Chryfologus in- miíffo Autumno ; ut inde difcamus, quàm quiens: Nos qui ad incerta confurgimunqui Serm.35. noxia fit tepiditas orationi, cum à coetu ex- inter infidias diem ducimis ,| qui borarum cludatur pfalentium Deo ; cui frigas, & hy- QUAYIOlAIOS, THOIEHLOTHYA PAOLUÁ , verborum ems iigida afcifcitur ; lapur, achuum — pericula fuflinemus ,. quid [ Sed cur tepori frigus præf*ertur? an 'efl quód Ecclefiam mane nolumum . intrare ? quia promptius DEO frigidi obfequuntur, quideff quód matutina prece, totius diei eu- quàm tepidi? idque nos edocent gemini in Jlodiam nolumus poflulare ? quid -efl quod bomini adflare toto tempore libet ? 6 Dee Evangeliofratresà Patre fejuncti, — Alter in regionem abierat longinquam fcortis, por- affidere , nec puntlo libet ? Manicemus , && cisque mancipandus;lecefferat alter non pro- oremus, vel bumano timore , finon amore cul à domeílicis parietibus, in campum fíci- divine , fí mon invitati bouis , vel coadli licet,cervos, capreásque fyiveflres venatu- 4nalís. Oratio quam fervor non informat , ruS. Verüm natu minor , qui fenfás indul- & attentio non vivificat abortus eft; G fpi- gens voluptatibus, totam decoxerat , quam na damnati agri; non feetus rigateà DEO à Patre fubítantiam acceperat; totümque pa- telluris: oratio fervens, & attenta eft illa trimonium cum pellicibus diffipaverat; de- vox fponfz,quze fuaviter pulfat aures fponfi; bitis femper obíequiis fuit Patrem obfequu- fouet vox tua in auribus meis , vox euim tua Cant. 2. dulcis. tus; & quamvis innocentiz lilium per libi- Neque ulla eítvox ita Numinis fo- nora auribus, quàm hzcífponíz ferventer dinum zftus cortuperit, ac perdiderit; inco- ]umen tamen retinuit rofam amoris, & fi- orantis; eotendit oratio, ütanimam perdue Gem,', E lialem affectum , quo patrem profequutus cat ad intimam cum Deo untonem .. neque ä uniohzc localis eft,fcu prefentiz quà Deus femperfuit; & inter fuilem gregem, glan. désque fylveftres proprii meminit parentis übique eít, replet omnia fpatia ; nil relin« debito cum honore , G obfequio; in fe fiqui- quens quod fe ipfo feu DEI prafentia, ae dem reveríus humilis, ac fupplexad illum effentia vacuum fit; neque eít unio;pergra» redux, ad ejus provoluitur pedes;ejüsque jam tiam fanclificantem , quá anima peccatis e» ur, fitqug ä Qon filius, fed M«reenarius dici exoptat ; maculata in DEI gxgigigmggügpuit L] divinae , Oratio pravosnon excutit Affe&us,nifi evagationesabigat. 319 Ui t divinz confors natutze.- Neque eít unio Nullus hactenus vatum infomnis vie 9e per charitatem , quá creatura DEO adhze. dit,'quax Jacob fpeétavit dormituriens: ole reícit; & DEUS manere dicitnr in creatura lam vidit Jeremias? fed longé praflantior per charitatem , & gratiam. fanctificantem, fuit fopiti Jacobi fcala, quám lebes vigilis Je« quz& participatiocftdivine natura : prima remiz. Mulieres fpeéctavit in amphora Za- enim harum unionum convenit etiam rebus, charias ?. ed hiíce ícortis longé meliores animà deílitutis ; fecunda communis eft o- vifi funt à Jacobo czlites , furium , deor- mnibus juítis; ut etiam pueris ante fepten- fum commeantes per ícale gradus. Re-, g 'Tertia eít vixerunt cum Ézechiele foetida , & forde- nium ex vi fuícepti baptismi. omnium proborum, qui Deum ardentiffime Ícentia in fepulcris cadavera , que & íuper diligunt, fed dono contemplationis, & my- pedes fuos fleterunt? fed coram Jacobo ter- flica unione carent. re pulvis. confictus in. reges eít,. quorum 8. Eit igituralia unio intimior, inexpere pedibus terrarum orbis. fubderetur. líaias i tis impervia, Gexplicatu difficilior , quee Deum vidit fedentem in folio excelfo? Ja- cob DEUM e fcala familiariüs fecum agetne fit in potentiis animz; intellectu ; & volun- j Lm'O ïï*e tate, quarum actibus, veluti per quosdam tem afpexit: quia nimirum Jacobi perom- gradus viam fibi anima ad. Deum fíternit ; num vifio altiffimam prodiderat contempla- habetur hac unio beneficio contemplatio- tionem, quá dominice Incarnationis futue nis, cujus (ymboium exhibuit Jacob Patti- rum myf(terium fuerat contemplatus ; idcó- archa, cüm eidem fomno fopito objecta fuit que aréliüs meruit DEO uniri,quàm cateri Ícala, per cujus gradus, furfum, deorfüm- Propheta. Per deícendentes Angelos In- que calites commearent, Jacob prarepto carnationis myíterium hominibus fuerat an« — umou C o BR L o ol onsad Etau natu majori natalium primatu , fratris nuntiatum; & per aícendentes ardentia Pa« declinaturus invidiam , & odium, fimülque triarcharum defideria, G orationes, qua ab excandeícentem iram,ac ducturuseterra co- hominibus furfum ad Deum feruntur; per. gnäta. aufpice Deo, ac bene precantibus pa- duo ícale latera miífericordia, & fidelitas Ü rentibus,uxorem , é pacrio lare ad Labanum Deide promitfo Meffi de(ïgnamur,yD.an-— gp) -aæ.wfl in Mefopotamiam pro&cilcitur Syriz. pro- ronymus ceníet ícale hujus fignificatione jaitanun vinciam anno ataris feptuagetimo octavo 5 indicari incitamentum reíurgendi poft lap- 5 $99, X, le terminus itineris erat Zzra» uibs, ubi de- fum, & precarios clamores relipifcentium z j* gebat Labanus ipfius avunculus; erat fiqui- ait ipfe: esdrr Jacob fcalam de terra usque ad. dem frater Rebeccz , vir xqué avarus, aco- celum , & afcendentes per eam dngelos, & E^ pulcntus, & idolorum cuitor, Initiatus de[cendentes , & defuper inmtrentem . domi- j, Genef.a7, nuperrimé Jacob ad imperium fuerat illisà num;,qui lajfs mani porrigeret,ut a[cenden- u Patre líaaco verbis: fervzane tibi populi , & te5 fuo ad. laborem provocaret afhetiu. Uude adorent te tribus.Abeunteu nox eum oppre- €& vocatur locus 1lle Betbel, ad es1 domue u Idoneum í(ub 7 fit prope Luzam utbem.. Det, in quA quotidie defcenditur, &$ afcendi 1 dio aperto locum quieti leligit . tumultua. tur, — Et [ancli corruunt, fi fuerint negligene rium fibi de collectis lapidibus ftruit lectu- yi ts v655 G peccatores priiinum recipiunt. grae. n lum ; puluilli loco capiti lapidem pregsan- dum , fi fordes precarit clamoribis abeges vint, ac fleiibus. laverint. Hoc ideo dixi,ut dem fubjicit; jacet ergo, facilique corripi- p*wa g^* tur fomno ; cümque imperii Uro meíciret, n0n te terreant defcendentes , 3 Jed : provocent ? quaz forent regnancium noctes , vigilie , ac afcendentes, curze dormientium; vix fenfuum externo- 10, ia Dixerim Jacobeam fcalam precarios re« rum fores occluferat, palpebras demiferat, fipifcentium prodere clamores, quibus & coe- u fomuóque Íopiri ceperat ; coelum ftaum no terrenarum voluptatum furfum afcen- n patuit femifomni , cui (cala objicitur é terra dunt ope divinz gratiz: hinc modum preces coelum usque protenfa, quot gradibus , tot effundendi nosedocet fcala Jacobea ; fuerat t arcanis plena. myfleriis ; afcendentibus , ac enim Patriarchz obje&ta 1nloco deferto, íub fl defcendentibus per eam coelitibus geniis, ca- Joveaperio, & puro, ubi terram pro lectue 4 cumini D EUS ipíe fuam inclinabat maje- lo, faxum pro pulvilio habuit, à turbis tum j ftatem, prafignante oftento Meffiam olim domeíticis, tum exteris femotus ; quia nifi nafciturum, in cujus períona, divinitas hu- animus avellaturà rebus caducis, vix ccele- IH manitati conjangenda erat, feu coelum terrae, ftibus delectatur. Ex eo quód ícala fuerat f $st In imo Jacobus progenitor Meffize,ceu Verbi Jacobo obje&ta in deferto; inde monemur, j UP divini incarnandi fecundüm hominem prze« inomni loco orandum effe, & ad Deum per [(1] figurabatur; hinc de Patriarcha. Jacob dici- pia defideria , fufásque preces, atcenden- Gem[. 28, tut. Dilataberia ad occidentem, 68 orien- dum. at NNon eít locus ubi non (it Deus; unde ll tem, E& feptentrionem , & meridiem. Erit- benedicendus eft Deus in omni loco, & teme 2 que [emen tuum quafi puluis terra : nulla pore. Hieremiasin carcere Deum enixim ro» pars mundi fuamin hac fceua períonam non gat, & confortatur; Daniel inter leones orat, u egit; nullilicuit elemento abeíTe; fed omnia & incolumis evadit; tres pueri in fornace 4 oculis fu^;ectafuerunt. quiefcenis, coelum, ignis ardentis laudes Deo concinunt, & flamj- [de Genii cceleftes, a&r, terra, mundus; pofteri« ma clariorem, ac illuftriorem iisdem tr/um« tas, & divinitas. je phum cudit; lfaias in atrociffimo fi pplicio Ug [ Deum i Werami deAfectibus Tom. L asf $. DEU 340 -« Difetatio XVl. - —— Deum precetur, & exauditur, Stephanus in- nibus: non plaeat itam luec oratio, fed pro» Vocat. n ter faxorum nimbos pro lapidantibus (e orat; E & Deum fibi propitium in colo profpeGtar; 'Tuncoratio utilis eft oraturo,fi debita ful]- 12. Latroin cruce fe Chrifto commendat, & pa- ciatur attentione,G reverentia: hi enim funt radifum impetrat : omnis igitur locus fun- duo aurei catdines, quibus oratio nititur, ac dendis precibus aptus eít3 : dummodo reécta gemina naícentis pietatis ubera ; * adftintentio, Gdebita non defit attentio, ha funt ge- Tom.1 bomil. minz flammz, quz fe mutué fo vent, robür« de fide u- . uia ut ait D. Chryfoftomus: Ormnes quidem que fibi conciliant : feverentia enim attentiOe PL oramus, [ednon omnues in confpetlu domini. £» neim; G attentio reverentiam auget: attentio tenim cum corpore in terra profirato, & ore futilium cogitationum, inaniümque fimul C d E. f'ufira delivante, mens ubique per domumy,ac crorum compefciteccurfus, coércet mentis for& circumoagatur: quo oreéalis po[fer drce. evagationes, & eaomnia abigit,quzà divino re.Quód oraverit in con]petlu domini? Nam in colloquio orantem avertunt., Reverentia ani* con[pectu Dei orat, qui orat undequaque eolli. mum; corpisque componit;orationem come gens fuam mentem , mibil babens eum terra 2l mendat , acveluti ornatrixancillaeam venu« commercij, fed ad. ipfum Deum torus commi- ftat; qu decentiüs coram magno Rege fe fi- grans , omni cogitatione bumana ab animo ftat,compareátque gratiofior: fienim debitá depulsa. It 2l, fit ratio reverentià deftituta, inconcinna eft, Oratio tefte Auguflino fi'probé fiat , clà- & ut putidula rejicitur s conciliaturreverene vis eft cocli ; a/rendit precatio , && defcendit 2 du tia fi perfpectà propriá inopiá, indigentiá, ac Deimiferatio. Hancautemcoeli clavem pravé aiiferi3 oraturus omnem deponat tümefcen- n, detorquet, quisquis orat; & quid oret ipfe tem faftum , omnémque feponat fuperbiam : ignorat; imó triplex adfert damnum oranti; non enim Deusei fuas erogat gratias, qui fibi ä quia feram deftruit, clavem frangit,& coelum inultum arrogat: non affiftit Deo fuperbus non aperit: hinc fi oratio probe fufa oranti orans,cum Deus fuperbis refiflat ; ab omn; eít prefidium ; Deo facrificium; & doemoni non liberatur orans miferia, nifi liber ab o flagellum; fi depravetur foedis evagationibus; mni fuperbia Deum acceffzrithumilis, &ea ac deltituatur orantisardore, acattentione, qui poteft majorireverentia; hecenim enees eít tunc oranti nocumentum;Deo ludibrium, rofa eft inter volucresaquila, fovis ales, Íolis doemoni gaudium, Importuni funt blaterato- amafia,quz fuper nubes evecla , & tonitrga res, qui ut limpharici, & infani garriunt :e- mundanitumultás; ad divinum fol briis linguain udo eft, & quz ab ipfa lapfan- torto avolat obtuttu, gm l1ffe« tia proferuntur verba,fuilli merguntur cceno. Huric aquilz v Viroirá conciteingua fellejac veneno natat, olatum imitettir quisquis 13, Deumin oratione quarit, eóque frui mentis & ab ea nonnifi verba prodeunt virulenta, fatagit obtutu; folerter quarenti fe Deus ex. neces propinantia ; phrznetico lingua ignis hibet ; hocque negotium Deum quarendi eft équa exeunt verba flammantia, furiata, propriumeffe animz orantis afferit Jeremias diffidiis accendendis accomodata :' & quam- inquiens ; Bonss eff Dominus fperautibus $u vis ebrii, irati, & fanatici toto die loquantur; Thren.3« £um,anime quarentitllum; ipeciatim Deus nihilpromovent, & quó diutiüs gárriunt, eo ac fuamimpertitur bonitatem animz oranti, minus proficiunt ; [tales-dixerim,qui,quod o- quzrentiillum , utobfervat D, Ambrofius rent,ignorant, temülentis; fremebundis, ra- inquiens: Bomw eff Dominus [perantibus 4n bicfis haud abludentes ; & hiquo plus lo- €Ht, AIt/n quarenti illum ,. hoceft Bogus eff Geem — u d L quuntur, plus offendunt ; neque placere po- Dominus fustinentibus eum (quafi fpes fit ful-- Z.g SPIAXÉ teít tam infolens futilitas: quamvis lingua €rum,quo animanititur €, 4.. eum. Debominibus dix ) 4nime, gue quarit laboret in multiplici precum fufione; id per- i, G animam Adjici- &j y, — — — — inde eítac cribro aquam haurire; inani labore enudam putavits meliu e [/1 "m quarit ifla , g quod hauritur funditur;jquod conftruiturde. fola fit, abducens fe à corpo "l cano, & Cupidi- Ecclef.a.. ftruitur? lnus edificans ait Siracides && unus tate carnalt, tuncanima per fufaspreces De- deflruens , quid eis prodeft nifi labor.z haud um quzrit,G invenit, cum fo ditfimiliter f1 lingua orando zedificet, mens la eít, fäque al ducità corporis cceno, & cupiditate carnali : divagando deflruit, & laborinanis eft; & o- quarit Deum non cerp us,quod de limoía fua ratio ruinofa; hinc Ofeas deflens ruinam origine,déque ccenofo fuo Íq ualore fordeícit; líraélisait: Lappain tabernaculia eorum; fa- fcd animarationis compos » qua coeleftia ía. — — ( —— P —— £ — A 9 $ — «X erificium eorumyquafi panis lugentium|: omnes pit; acdivina, quarendi que; ac inveniendi Bb a, qui comedent eumy, contaminabuntur : Panis momentum percipit ; Querit anima Ver- lugentium madet lacrymis; fordefcit cinere, bum ( ait D,Bernardus) cuiconfenttat adcor- Serm, 8668 / obducitur nigredine; faftidit Deus hos panes veittonem, quo slluminetgy 4d 0guttioneve, £A0fo immundos, acfordidos: fed curlappa dici- eui snnitatur ad virtutem , quo reformetur li turin tabernaculis effe orantium? Lappaha- Ad Sapientiam, cui confo F'etur ag decorems matum lolii genus eft veftibusadherefcens, €ut maritetur 4d fecunditatem ».qHUo friatur L Quid ni, orans mente huc, illticque divagan- adjucunditatem. Torpet ca rnalis cupidi- L te;alia omnia,quàm quod agit,cogitat; ideó- tas ad munia Dei quzrenda ; folertia ad id que plenus eft hamatis vepribus, tribulis, ac l, requiritur fpiritüs , qui non inter homie í lappis, feu noxiis,importunisyque cogitgtio- num frequentias, non inter iundi tumultus; nec L ^ u Y * H ! $ "Oratio pravos nori excutit zAffe&üs,þiü eva gätio hes a'gïga";if. 34 "inecinter obítrepentianegotia Deuminvenit, ventiore cum regio Pfalte, qui enixim acfet- ! pjalini f9. fed in feceffas-quis enim Deum quarat ubi vidé requirens Deümait: Jn rtoto«orde meo exauifiui tez nevepelias me a mandatás ruie, zvirtuti nulluse(t locus? ubi exemplis malis,& l con(iliis pravis vitio. pravus affectus patroci- Verüm .quid ht repelli à divinis mandatis mátur 2 ubi inveterata in malis confuetudo, difficile videtur explicatu, neq.e facri inter- pretes inunam , eandémque collimant fen- lex-eft 2. quafi quicquid placet,deceat; quid- quid dele&tat, expediat ? Quid enim in tentiam; nodümque difficultatis mapis ftrin- pppulari fremitu, & fore ftrepitu repe- ir D. Hilarias inquiens : Competere. boni. ?oP[al Vl« táti Dei nou viderur , ut à mandatàs. fuse rias, quàm conrentiones, adulteria , frau- des, injurias, faürta; homicidia , odia, dif-. quemquam vepellat. : Qui ergo fecundüm iï'dia, inimicitias , invidias, ifas? ubi fine Propbet am mavult peccatorum panitentiam, quam mortem y nunquid exifimandu eff- à. gubernaculo eít navigatio, fine baculo fene- étus, (ine froerio juventus , fine duce coecitas, emandatáa fuis. quemquam vepellere ? Obter- vat Corderius nodum hujus difficultatis fol- fine folatio calamitas : ' ubi triumphant cu- vi à D. Hilario, & D. Ambrofio ex ipfis ver-. : pidinarii , lurcones , nebulones , ganeones; Matib: 27& bis Chrifti? Omni enim babenti dabitur, G5 'quibus fola placet, vel unéta popina.,vel'cöl'la 'yinaria. E abundabit ei autem qui non baber, & quod Hominum cetus qu i circumit , mimos videtur babere , auferetur ab eo z nimigum L£ invenit, füres , circulatores , fycophantas; tepidus , & negligens in Deo .quarendo à 1 Trintithe .quibus omnibus unum eft propofitum , vel mandatis Dei repellitur , quia cum fegniter fallere, vel lucrári; & ut:ait Plautus flandi- opus Dei exequatur, videtur fua tepiditate ] me, a lequentulos , barpagones, mendáces, latebri» magis obeffe , quàm prodeffe legis divinz -oblervantia. Secus folers,:ac (trenuus in éolarum bominume corruptores, quibus afti- Deo quarendo, : non tepidé, fed toto cor- fcuntur mimi, fures, circularores, &fyco» phantz : non igitur quarendus eft Deus tu- dis fervore ad mandata DEI cuftodienda ^multuantes inter hominum turbas, fed iníe- eurrit. neque fedülam inquifitionem Deum éeffu, in folitudine, que eft tempeftatum inter, & mundi concupiicentias partitur , "omniumopertus, quem qui fugit, volvitur proinde uberioribus. potitur Dei auxiliis ad pelago; fluétibtsque agitatur decumanis, & ipfum folertiüs inquirendum-, & per man- datorum obíequia invenicndugn; appoüt*ä in ícopulosnaufragus impingit. Sive con- filium fitÍervire Deo, in quo una, ac vera eft D.Hilarius: DEUS ergo non aufert nifi néi babenti, fecundum quod non repellit utfi ne* libértas, & fola felicitas; (ive ingenium ex- colere bónis artibus ; five animum imbue- gligentem : adeo autem bonttate plenus esh, ut babentem abundantià munueretur : Adga LP 're Íummis virtutibus ; five vitam expolire verà non vult.quemquam non babere , ut .probis moribus, five aliqüid fcribendo no- ftram poíteris memoriam extradere, ac die- non babenti ip[um quod babet adimat. - :Ne« rui fugad: fiflere; & brevitfimum ^vit&e minem ígitur mifi obnitentem — repellit , ne- 'minem ni[i negligentem rejicit,. : Merito igi« xempus extendere ; five velimus Deo vacare neceífe eít , animum feducamusà futilibus tur ait, le intoto corde Deum quzrere, n€ ; tht 'curis, quzenos obfident ; & folitudinem pe- (cilicet repellatur à mandatis fuis:; quia fi non quateret in toto corde , feu toro affe« tamus , quia hec ait Philo : 'ef poff£ffo Dei » placida , & tranquilla. Solitarius elevat fe &u, &fei:vmje ;. fed corde tepeícente, affez À ! fupra fe, ac inter homines major fit homi- &üque-languiäo, repellereturà divinis maits. datis, quatenus ea non munirétur ope dis me; quia ut afferit Climacus : 'Solitarius efl . Lb.é t ff forma terresiris angeli. Solitudo eff ambu- vina quà D&I cuftoditet mandata ? qui. LI GMZ. 27 latorsum Dei. Sohtarius -quafi quidam mo- enim toto. corde DEUM quarit; etiar L2 pæmd:ji colonus; elevat ie Íuprafe folita- 2 per obfervantiam mandatorum fatagit, eur& 1 rius, & paradit? accenfetur colonis , quia invenires ideóque mandata diligenter ex- nullis hujus vitze -calamitaubus tangitur , quirít ; Deus igitur non excludit, nec re: nullis vexatur moleítirs , nullis-infortunio- pellit ab uberiori fuzgratize auxilio,quo di-- rum turbinibus agitotur montisqueolym- vina -m'»an;data fervantur,nifi negligentes; a€ .,-pi-emul—acur*vercitem , adeo enim fe alté fcedo torpentes otio quafi neglectus Dei extollit, ut nullo ventorum; ac rempefíta- qu:erendi in fuis mandatis,. ac defidioía ejus ; ; tum impetu quariatur ; unde D, Hierony- inguifitio, fit. ipía repulía à divinis mane j datis. E Piä . '4:1 e mus folitudinis amans ait : afezr . fibi Ro- " ma fuos tumtultus , arena feviat , circus in- Quid igitur homíni maéis timendam; i r é 1 faniat, theatra luxurient , nobis adberere quàm neglectus Dei quarendi ? quid mágis Adhzrere autem DEO , gendéd DEO benum est, formidandum , quàm defidiofa. inquifitio; p in folitudine , eft illi myttice per internos vitiofa,ac frigida 'oradio? Hauc fegnitiem affe&tus, perfuías preces uniri $ qui emanet ut fponía excuteret à fuo excitatur. [ponfo. CAnt.2,.U.10. hdec e(t vox fpo"ri;ü ad fponfam: in cbaritare $n D EO manet , & D EUS in £0, furge, propéra amicamea, columba mea , Non tàmen j feghife't 'eft in feceüu; in. veni: quali dicat; quae tua efl fegnities? qu& e de(idiofa détineris in le&tulo ; quá jaces fes folitudine Deus quzerendus; non animo te- müfopita, & torpefcentibus membris tote , pefcente funt preces fundenda; fed corde fer- Verani de Affeélibua Tom. i. corag j 1Jn -g Differtatio XVl, 342 - corpore otiaris, eum tam anxie inviteris ad cepta DEUM orabant; quos tamen Chri- nuptias? furge, & propera. Et qUid 60, ftus redarguit erroris, eó quia noftrz mi- ä quod te domi cunctantem, ac fub (tragula Teriz , ac zgeflatesminimé Deum lateant : Mattb. 6; fegniter quiefcentem remoratur ? 'eandem Seitenim pater veffer quid vobis uece[fe fit, V iterum vocem ingeminat; uerf.1 4.acuberiori id opus fit obis , 4ntequam petati. Floc b energia eandem alloquens, ait: frge , pro- igitur Ethnicorum multiloquium à Chrifto perd amica mea , 69 veni, Vult "fponfus ü improbatut, quia fidei prodit titubationem: 9 ab fponfa'omnem excuti fegnitiem, -abigi ícité Tertullianus Lib, de oratzone c. x. ait torporem ; 'quia-accedens ad Deum per fu- ( Orantes nolite multum logui. Hocad f- fas preces, :piósque'affe&tus , 'non otio 'de- dem , & modefliam fidei pertintt , |fi non r bet torpefcere; non tepiditate languefcere, Agmáné verborum adeundum: putemut, quem nen corde frigere , fed 'tota animi contene f "ultró fuis profpicere certi fumus. : Yioc mule U tione, totóque fpiritàs fervore, ftatim fur« gere, ac properare ; "fcité D. Gregorius tiloquium-ad'fidem pertinet ; in qua pro- 19 , orlto ï. pterea videtur titubare ; qui-enim in orae iNyffenus expedens verba fponfi. J Rurfus at h Ca5f, L. Ad excitatam , furge: & ad veuientem, ve- tione ita titübát , /"&*ïpc*languet-, 'ut cen- feat neceffariam 'fibi effe prolixiorem ver- 2, Nec enim 4lle ; qui mod furgit , - un- h borum apparatum 'ad impctranda éxpetita; h quam furgere definet : neque à currente - ad quamvistin 'fide nón deficiat., "fidei tamen dominum , ampliffanum -illud .divino curfui devenuftat mode(ftiam. "Cum 'preces ad gf deffinatum [batium conficietur , femper enim DEUM fundimus fiducia- noftra firma effe ti ti excitart nos oportet,necunquam eff-quiefcene debet, & non titübans; flabilis non vacil. dum , etiam[i curfu propius:ad : fcopum per- Teniamtu. lta animam noflram DEUS lans; fpes'noftra langüere non debet , fed vigere; non cadere , -fed- vegetior affurge- al alloquitur inquiens; furge ex defidizelectu- Tl M re: fpes que in multiloquio fundatur Eth- lo; ítragulum torporis , -quo operirisaperi, nicorum languida e(t- Pt , ac fidei ledit, de- $ depone, ac incunclánter furge; & excuflá ho'nc[ääti;u*e "modeíliam ; 'ac fi certa j omni inertiá feítinanter propera, Gb veni- 7/ oratione impetrationis fpes fidei Tepute á ens feftiffa; furge igitur quantocyus, dis- modeftia ;- qua propterea lzditur, ubinon 0 ruptá quavis cunclatione;; propera ut ve- J in orantis fiducia , fed 'in verborum leno- .mnias ad me ; veni latim, 'ut me inve- cinio fpes fundata' concipitur, fl nias, Fidei de- turpat modeítiam , 'qui faas preces fidu- nl Accedentem ad DEUM rion füfficit fe- cià de(lituit , : hi 174 qua"m in $z mine collocat ver« meloràffe, Íed excuflo inerti otio perfi- borum, ext ftendum eft, fempérque properandum , 'ju. mi gitérque exorandum , donec inveniat, -Ne. "$. Ill qi que obftat, fi dicss, Magiftrum Chri(tum, fol fuos edocuiffe Difcipulos párcé lóqui , & ;Qme Tpe, €5. deucizz nititur bu- ts non multa effundere verba: Orzntes autem emilis oratio flat inconculfa, b* im. « Afü"b. [f* nolite multum loqui, ficut Etbniciz "putant :petrat petita, 2 ?"»U. 7. enim quod in multiloguio fuo exaudiantur, d Nolite ergo affmilari eis « fcit-enim Pater On multiloquio , fed fiduciá nii- Tlgo li. veller, quid opus fit vobis , antequam pe- tur oratio, qua à DEO petità im- li Nl 0t: 4A'15 eum, petrat: hincRegius Vates :nos mo« Quia Chriflus non'improbat IlA, diuturnas, ac prolixas pfeces, fed futilem net, ut fpe & fiducià fulti noftram 'indi- pt: L verborum redondantiam , vanam plurium gentiam fupplici prece DEO exponamus 5 vocum profufionem , ad phaleratam elo- f1 exaudiri volumus: Revela Domino, viam Puü lit quentiam potiüs oflentandam ; quàm ad tamy, O fperain eos G'ipse. faciet ; feu —pf?linlgöo ut exponit Corderius introfpice temet i It fervorem orantis fovendum; ideo ait; pa- 'p. i 14nt , quód in multiloguio fuo exaudiantur, fum, mentem tuam ingredere ; Voluntatem tuaim pérícrutare , & hoc eít propter multiloquiam, feu vanám affectus tuos expende , eloquentiz oftentationem ; quafi DEU M flexus cogitationum ,' & meandros cordis d 1l di infcium de rebus fuis velint erudite, & ve- perpende, examina, pervade, hoc'e(t fub. luti non pronum ad benefaciendum , ver- lato velamento ' atcana pectoris tui 'ex. ljs t borum lenociniis ejus fatagant aures de- pande DEO in precibus,. Alii tamen afferunt ; revelare viam Do fii mulcere, & ipfum flexanima arte in fua fle&tere vota; perinde ac Rhetores fua pha- inde effe, ac propriam D E O indi en- t tiam exponere , lor letata orationé judices informant, flechünt- fitque propterea [enfus que , ut Reum abfolvant, vel in favorem Davidis : ARevolie t fuper Dominum ig. judicent clientuli, quod proprium erat Eth- digentiam tuam , & fpera in eo , & ipse lr L£ f^4ciet. ubi enim David ait: let nicorum putantium in hocce multiloquio Ré 7)3/ 4D QMZ.- poífe exaudiri, & credentium , DEUM 22, D. Hieronymüus legit. v olve- fiper Da« fet velignorare, velnon confiderare eorum in- amum indigentiam tuam, & inde com- Ti mendat orationis efficaciam , Y Gigentias,à quibus liberarentur; ideo magno QU& petita - verborum apparatu, ac phalerata oratione, impetrat : fubdit enim. ffer 4 in eo, 64 t diy cultáque narratione juxta Rhetoricze pra, fficultas ipse fectet e Ó igitur qes di pte Id *Oþat*io pravos non excutitAffectus;nifi eVagatïones äbïgäf. 335 premit in ftudijs virtutum 'fi onus incuim» "promovent'aniriee : *hinc Chriftus interroz bit , quod noftras videatür vires excedere, *gatus aburio ex fuisDilcipulis , quomodo Atl g fit orandum , & cum ipfum rogaret , ut vel- eus à nobis adeundus eít humilibus preci- bus, ut pondus, quod nospremit , devol- 'Jet eum docere modum oraridi , ficut Joan« vamus fuper eum , 'quia fi noftrani in eo ha* "mes fuos edocuit Difcipulos , refpondit Di* ícipulis fuis. 'Cum oratis , dicite ?. ;Pater $ beamus fiduciam , fi pijsvotis, & obfecta. A. Müïfäd'?&æ ' tiohibus , in eo fperemius, nonampliüs nos nofter , ui e$in calis ,' fanilificetur nomenz» 'onus premietynec cumulus opprimet mole- 1uum , G reliqua , qua habenturin oratioe ne dominica ,"in qua Chriftus docuit mo* fliarum : quia oratio fulcris innixa fidüciz , & fpei.humanos omnes excutit angores , &e- dum orandi , indicavitque resà Deo precibus 'rumnas diífipat, & calamitates abigit : eft petendas ; & ordinem fignificávit, quo fint fiquidem oratio , 'veluti folaris radius nubie petenda , " & etiam brevitatem éxpofuit ver» "um caliginesfugans , ac difpergens. borum: funt enim verbà orationis dominicze aptiffimaimpetrandis à Deo'auxilijs, " Vult, 1219* Si nos i-git'ur'mole ftiarum moles obruit, 'hanc^eandem molem beneficio orationis in ut Deum voéemus Patrem , «qoatenus ple« Deum devolvamus-, ' ipfe enim ónus, quod na fiducia ipfum accedamus ; ; hinc D. Aue * guftiiius éxpendens exordium orationis do» humeris noftris pergräveefü,levïmmum red- det, & nobis potiüs ' levàámini fiet , quàm "minicz : 'Pater nofler ,"qui esin calis , aitz -gravamini ;f hümilis noftra 'afcendat ora ! Nou boc' populo priovi diclum eft ,^ ut Patrem *graret ,' fed Dominus infinuarus efl eis, ^ Ad- tio, pragrandis Dei deícendit ad.nos mifera- 'tio: quaténüs impetrat humilis oratio , quae *gonentur autem boc verbo divites , €9 nobi- des cum Chriffiani fats fuerint , "ut fe nonzs àDeopeétit; & quó huiilióreftoratio , eó -altiüs afcendit ,^& ccelostranfcendit ,' hinc "extollant 'adver[us pauperes , "& sgnobiles , 356:!:[:.*3;"3. 'Sirácides ait : Oratio bumilianta fe nubes -quoniam fimul dicunt Pater nofler y /quod verb, acpià dicere non po[[unt yusfi fe fratres qpenetrabit , U douec propinquet , non con* folabitur , -& non difcedet , " donec: a[hiciat -effe cogno[cant, ine Patér,'quoexordi« 721 nlrifimus * iea ut vertit Syrus Interpres ; : Hoc igitur hom "Oratio pauperum nubes inclinat ,' & coram.s "um inchoatur orationis dominice charitas JDomino Majestatis ingreditur. ^ Non tran- *excitatur ,"quia filijsmil chariüs efle debet ; 'nifi Pater ,' & fupplex affe&tus:; unde cum flit , donee snquirat de eo , 6 judicium ve- vuym judicer. - Quàmefficax eft , ac valida :homines dicunt: Pazer £0ffer , quedam ha- 'humilis orátio , qua , quod petics 'à Divina betur impetrandi praefumptio ; - quod peti» n *tur. Quid enim non det filijs peteatibus extorquet "munificentia , "& fi afcendat hu- smilis oratio, defcendat Dei miferatio ? Hzec- 'patér ," qui ijsdem jam dedit, ut effent filij. 'Id igitür intereft difcriminis inter homines que fatio , 'cut'oratio nón tantüm dicatuf folium Dei cónfzendere,Dominum Majeíta- "veteris-, G novi teftamenti- quia ifti , 'ut 'tis alloqui ; verüm & écelos ipfós inclinare; "filij Deum orant y 'ut patrem; dicentes , Pz- 'ac deorfum in tertas demittere : Orarzo pas- ^zer noffer ( qui es^én calis : non itain veteti qerum nubes inclindt : feu/coelum deorfum 'teflamento, ubi timor fervilis magis, quànt "detrudit , quatenus Deurn. ipfüm fledit in 'amot filialis popülum ad legis obfervantiam fua vota, &ejus miferátio defcendit , opem inducebát: in novafiquidemlege fideles di- n 'centes in oratione dominica : Pater nosler, Íp P[alm, 'orantiallarura:s fcité Augutinus, Incom- 1145 "zqué patetnunm - àc filialem, & fraternum parabilis quidem 'efl prarogatisa Orationg , ut Déus ómnipotens in folio gloria fue confli* amotem produnt; non enim fidelis, quam* gantibus "undigue Arigelorum. nillibus 'fu- 'vis feorfim ab alijs-, & fingulatim Deum orét , dicitpater meus, qui es in €celis: fed bità fe demuirtat ex tbrono , inclnétque au- yem , ut orationem à terra excipiat afcenden- Pater noffer , quia cacteros etiam fratres« Tfrln ; feu fideles unà compleclitur oratione? om- tem 'nimirum"quandoDæus'iü 'vota iefle- &itorantium , aurévque füuam humanis in- "nes fiquidem fideles fratres invicem 'effe it clinat precibus, tuné ex throno glotiz fuze Chriíto fatentut ; 'appofite D. Auguttinus dicitür fe demittere , & in orantium opem Qui babitas iucelis , idefl in bis ,- qwmm**ä&mn* 1 dé ijsdem opitulaturus deícendere. 'Càm hu- conver[atio incalisef, — £ accommodati[f. mbere milis oratio eximoterrz füpremüm 'ccelifa- na effálla fimilitudo , ut tantum [pzritualirer diflare credátur snter juflum , && peccatorem s ftigium afcendit, tunc dicitur Deus (edere inlolio glori , & throno Majeflatis Ange- - quantum diflat corporaliter inter celum , &5 térrAm: noh poteít non efleefficax oratio; lorüm millibus ftipatus: fed' cüm Deus be nefica fua bonitate aurem inclinat oranti s. qua Chrifli fpiritu compofita, ore divino furgere throno videtur,& e fammo coelo in animata profertur : tamerfi humanis fiat ver- bis; dedivino tamen depromitur ore, pul« terram fe demittere,quo ftatim oranti opem ferat: eafiquidem eít orationis vis, ut Dei chré S. Cyprianus ait:. Que vera magis 4* TV Asb d miferationem éccelo in terram pertrahat. pud Patrem 'pvremtio » quam que à fil10 , QUi oras. domia, 206 Verüm ut lüam oratio efficaciam fot- efl veritas , de ore ejus prolata eft ? G meri- tiatuf, non corporis commoda, non mundi: tó dicitur precatio vera, quae , quod petit; certó impetrat 5 quafi oratio de impetratio- divitias , qua& plus obfunt, quàm profint; ne veritatem mutuetur , unde pergit Cyptia« fedneceffaria funt petenda , & qu& falutem nus; Vnu ; Diffettatio XVI. » 344 'bulo, nec oculbs in colum elevamus , nec [ nus , inquiefis : Agno/mt patev filij füi ver- U furfum obtutus dirigimus, ledinterflores, ba , cun precem facimus : - qui babitat intus inpellore, ipfefit, B invoce, G cumipfum & Cypariffos ab oratione excidimus; Ste- g 2 phanus inter vulnera , unà ctm fangnine babeamus apud Patrem advocarmm pro pec- Ü eatis nofiris , quaudo peccatores pro delitlis preces fundit ,. nos autem. ab orátione, veb fi noffris petimus , advocati noffri uerba pro- inter violas defiftimus , Stephanus in faxa 2H215. Nam cum dicats quia quodeunque impingens portum aternz felicitatis appel« [ petierimus 4 patre $n nomine ejus y dabit no- lit ; quia praviá orationis cynofurá perfecu- t bis, quanto eficacis imperramms , quod pe- Wonis tenebras vincit; nos veró ,- quia hac n timus in Chrifli nomine , fi petamus tpfius o pra&via deftituti luce ,. non inter faxa ,. fed i. ad Cs zationen;? Qui Deum habet in corde , paulo inter-duriora verba.quafi in fcopulos n h impaécti-excandefcimus , -difcindimur , & dominicam orationem in ore , fingula , que L à Deo petit , impetrat 5 G coclura fibi a* foedum patimar naufragium. Stepbanus perit, r non carnifices circumflantes vidit , fed filium |Oravi hominis in ccelis ftantem ; fufpexit eminus t 22, :(protoniar,tyrfSteï'phanus', & in« ter tormenta , ac lapidum torrentes quafi gloriam, & non vidit cominus accedentem fi beatitatem na&tus Angelicam vifus eft fpe- adíe mortem ; non refpexit, quod (ibi im- M €t iutuentes eum omnes, mineret, fed quodaipfum maneret , afpexit:. Fdänrn 60 ! ciem vultu fpirare. Q qui fedebant ia concilio, vidermt faciem ejus, rapiebatur.ad fupplicium ; fed quia orationi. vacabat ; & pro lapidantibus exorabat, cce- Q tanquam faciem Zdngeli , non pulchritudi- ll« nem induit angelicam , cum fuit inter Levi* lum ei favebat , .video cales apertos ,-€& JE-* tas delegatüs ; nec cüm przficeretur non SUM À dexteris Dei , nimitum apparuit mi« liti pugnanti fupremus Strategus triumpha- i absque infigni probitatis commendatione , diflribuendis "alimentis Viduis - Judaorum. tor , non ut fe tantüm morituro-exhiberet, erüm etiam ut deflinatam ei coronam , ac Á Sed tunc tantüm ; cüm accufatus de flagitijs; palmam oítenderet ; pugnat miles ii terfis., V cüm raptus ad Judices , cum oraret pro per- fequenzibus fe , tunc angelica fpeciofitas e- & coronatür in colis ; rubet fanguine lapi- dibus obrutus; & fplendet purpurá coclefti P luxitin ejus vultu , viZerunt faciem ejus tan- quamfaciem Angeli , fed i Angeli à quavis gloriá denatus ; GC quia orandi ftudium ne« H 0i func materici craffitie defaecati , fi corpore que inter faxa interrupit , G priüs vitam funt déftituti , 'necefsé eftfacie , ac vultuca- quàm orationem abfolvit, non mortem op- ha reant; cur igitur Angelo pariatur , & non petijt,fed adgloriofum petijt triumphum. $ ha GL mortalitatem exuit , utindueretimmor^ t lilio , vél Jofepho ? quid humana faciescum * ? an quia florefcit Jili- talitatem ; & licét clamorofía non fuerit Ste« ngelica fpeciofitate G:m[u. um , fed flatim arefcit, & decidit? anquia phani oratio crepitantja inter faxa., eam tamen vim habuit, quà colum ipfum die licét pudicus fuerit Jofeph , homo tamen, ) fcinderet , fibque ad gloriam iter aperirets f & ipfe fuit, qui quam excoluit pudicitiam deperdere potuit? 'Modeltia veró Stephani , Ecce. video evlos apertos .z .etiam. Moyfes ü quamvis filens clamavit ad Dominum: plu- quam oratio informabat adeo firma, & con- g ftans fuit, ac fibi fimilis, ut nonnifi Ange- resfunt, qui licét voce exclament altiore-, Hl Deo tamenfilent, & eorum oratio, quam- Jis proximiüs POCBBI;E conferri ; qui mutari bü non Íclent. , vis clamorofo percita ftrepitu, non tamen Xl 'Licet lupi diffecarent üf , & dentes in auditur , quia fervore deítituta non exaudie d 23« tur. rigidaeftilla orauo, & filens, quam eümaxacuerent,ipfe tamen compofito vultu p ad hilarem mode(tiam , quá interna animi fe- charitas non informat, nifi enim cor caleat, IH fruíftrà,os clamat, / renitas etiam foras pateret, in ceelumfufpe- A Sunt qui , orantes garriunt, Gtnugan- od xit, & orandi ftudium , -neque inter faxa f interrupit , quin priüs vitam abíolvere ma- tes preces fundunt, fed quia eorum cor non 1o calet, & non orat , in vanum lingua laborat, Juit, quàm orationem; hanc enim nonnifi lr mnoriturus, & nonnifi flexis genibus exple- Oratio nonafcendit in codlum, nifià terre- de vit. Ecce video celos apertos , 6 filtum.s nis abfcedat, & ab ijs omnibus affectibus , di Advo: 7e qui animum orantis, non.Deo uniunt, fed bominis flantem & dextris Dei . in.coclum te : priüs creaturis agglutinant; idque ut nos edoce- ^ fufpexit , & ccelos fibi apertos afpexit de Stephani oratio in coelum afcendit , & po* ret Chriftus patrem oraturus divelli debuit : etiamà fuis Difcipulis. Et avulfus eft at , el Päf) - u ftea coeli patentes ad ipfum defcendunt, Ob 'Lm?,, nl ruebatur lapidibus , & oratio eum incoclum eis, quantum jatlus efl lapidis, Quóéó$ fi Magiíter Chri(tus fufurus Deo Patri-pr eces E evehebat coronandum, — O quàm ferventer Vi oravit , cui cocli patuere 1 licét contra fe divelli'debuit etiam ab Apoftolis; : q''id nos n füreret populus ; lapidantes faxis toto im-. miferi ,; & imbecilles agemus,, / qui inter fcutras, & fimios fimul ridemris, & ora. fl petu in ipfumcollimarent , Stephanus tamen « ita otat, & adeó efficax eft ejusoratio, ut. mus? An non ridicula eft illa oratio , quae. p coclo ipfi vim faciat , " illüdque difcindat : cum pueris.nugatur , & cum garrulis oblo- quitur? verüm quamvis ridicula e(le dicatur,, li fed heu quàm miferi , & imbccilles fumus d nos, qui non lapidibus obroti , non faxis lugenda tamen eít , cum divinam potiüs iram, [ itritet ; guxä,m: gietazgm.väc&ae, ln æt:filias! contufi, fed vel o duriufculo excepti vete - Je- Va Cratïä pravos nqn excutit Affe&üs, nifievagationesabigat 346 - Terufalem fponfa Verbo non fruitur , nosau« agie Agar , furge , tolle puerum , 88 tene ma* mumilius , quia in gentem magnam faciam tem inter ícurras, & nugas, inter abortus Baby!lonis ; arcana delibabimus divinitatis ? eum, Moyles ad Deum acceflurus calcea- cato licét fragilis , quamvislutea , fuadetur menta folvit de pedibus, Ágar non Dcum tamen fervare virginitatem ;| quam Angelo-: quarit, & à Deo foblevatur ; quia feens rum non hominum gemmam effe fatetur. devavit vocem fuam y &5 flevit : vox À- gatis lachrymis madentis coelos afcendit , & Domiaus , idquenonob aliam caufam , nifi ut ferventiüs oret , attentiüs pfallat, — Pre- in terris traxit beneficentiam Dei miferentis, tiofum eítorationis margaritum , none Quid ergó juftorum preces non erunt intem» plo impetraturz ; quando exulantis ancillze l. »ad Coü nifi ingenti emitur pretio , hinc Apo- ! ftolus. Volo autem [ine folicitudine vos effe, precatorius clamor in nemore Deum ipfum fínth, 4s in ccelo flectit in fua vota , atceffit , trahitque & nonnullis interjeétis fubdit : Porróboc «d utilitatem veftram dico , non ut laqueum.s Angelos ipfos in fui obfequium? Verim fi vox deprecentis Agaris Angelos accivit an« vobis inrjciam , fed 44 id, quod bonefium eff , && quod facultatem prabeat fine impedi- cille miniftraturos: tepidus; & non perfo* menio Dominum ob[ecrandi , adeó onero* lutus Deo hymnus ad Evamanguem addu« xit; & fortaffis eatenus permifit Deus fos- fum, & arduum virginitatis jugum Paulus ámponit, etiamipfis Neophytis ; utnullum minam abanguedecipi, & virumà muliere feduci , quia divinislaudibus accinendis non- ex ip(is voluerit folicitum effe de üxore ,ne« que viciffim uxorem de viro anxiam , ne fci- dum affueverant, tametfi obruti immeníá di* vinorum munertim mole. licet minüs attenté , minüsque ferventer ho» 26, ftiam orationis Deo adolerent. Hinc conijimus Deo , & Angelis nil af Si excuffo tepore fervefcat oratio flam- poffe gratiüs obtingere juftorum oratione, & lachrymis, quapropter Raphael Tobiam mam imitatur, quaeima terra Ifugiens, fur* Íum avolat , & quas interris labes orans con- alloquens feniorem ait. Suaudo orabas qupia ya, eum lachrymis , €$ fepeliebas morruos , traxerat , lachrymis abftergit , quas fervor excitatorationis, "Tameifirea fuerit Agar, derelinquebas prandium. suum ,. && ab[con- imó & relapía , acNominis imperio in exi* debas eos per diem in domo tua ,. & noileo lium a&ta , nihilominus ut. cepit ferventer fepeliebas eos , ego obtuli orationem tuams Domiuo. Àn non «zteras inter virtutes 5 orare, & flammis fervoris undas mifcere quas Tobias fenior ad fingularem excoluit lachrymarum , non folüm alloquio conío: laturAngelorum,verüm & eorundem recrea- iaudem , principatum obtinet oratio? hac tur miniflerio; & ne diutius fitiret ; aquz enim quia lachrymis madens , fteriles fepul- ureum indicavit ei Deus, vel etiamjextru- chrorum rigabat cineres ;, mortuis addicta G/emf..u: xit, Vecavirquedngelus 4gar de celo dicens 2 Íepeliendis à Raphaéle furíum afportatur in colum, ac divinz offertur Majeftati z quid agis Agar? furge , olle puerum , & tene manum illius, quia in gentem magnam fa- &Ego obtuli orationem tuam Domino ; extot €ciam eum,. excultis virtutibus fola oratio rigata lachry dperuitque ocules ejus. Deus - que videus puteum aqua abjt, Quid ni mis ita efflorefcit , ut ab Angelo furfum af» feratur , ac Deo fiflatur ; licét T'obias jejuna- Eliz pro Domino delitefcenti annonam die* bus (ingulis corvus advexit; fed Agati in e» verit , eleemofynas egenis erogaverit , alienze xilium Dei imperio actee Augeius (iti levane fuerit indigentiz opitulatus , mortuos fepe* lierit5 ejus tamen oratio pietati pracfertur, d frigidam propinavit in invijs deferti op» portunam, An non felicior in exilio ancil- acjejunio; tametfi Moyfes folojejunio mue nitus ad: Deum accefferit , " eümque fuerit la, quàm beatus domi herus ? íiquidem Abraham juxta fuum tabermnaculum mini- allocutus; & ope jejunij raptus Elias in cce- lum fuerit : ut inde difcamus , quanta fit firat , iníervirque Angelis ; Agari veró in foiitudine ab Angelis minilltratur : qued fi orationis przítantia , quanta ejus efficacia, cum & ipía jeiunij virtus fit ei inferior : impar Agari Abraham , fuppar Agarquo- dammodo Chrifto fuit? quiaficut in folitu-. imà non folum cateris oratio prafertur dine Angeli Chrifto minifirárunt 5 ita in &« virtutibus ; verüm ex omnibus una deligi- $ tur , quzab Ángelo incoelum deferatur, & remo Agari pincerna A ngelus fuit ; & qui- dem *o diícrimine , quia Magiftro Chrifto Numini offeratur».— Ego obtuli orationem.s Tobis ya* a iuam Domine, prafto fuérein folitudine Angeli miniílratu» 27. Oratio enim non folüm orantem fejun- ri poft geminam delatam lauream ex longa g:: IWL';:' ab(tinentia , acríque lucta: Agari veró quam* git ab humo, fed etiam Deo jungit, & illa l íola de czteris. triumphans virturibus ab (s vispeccanti , ac damnate ,tum à Sara , tum À przcipiente Deo ,ab Angelis obfequia prz- Augelo futfam fertar , & Deo oflertur : 0$ tametíi fateatur Raphaél , Tobiam jeju« ftantur.. O quàm efficax , quàm prapotens d eítvisorationis! poít perbrevem orationem, náffe, pauperibus opitulaturus circumiviffe, de & eneCta cumuláffe cadavera, folam tamen poft effafas lachrymulas ex orantis fervore, E ancilla ejecta é domo Patriarchze àDeo exau* ex hisce virtutibus delectam à fe profitetur OI Gcnef, T. ditur.Er fedens contra levavit vocem fuam.& orationem , quam Deo dicatam voluit ; & lfs Exaudivit autem Deut vocem pueri, quamvis fuftuliffe cadavera occiforum ple- ffevit. fil. num fuerit fortitudinis opus ; quamvis Vamm?que Angelus Agar de cala dicens: Quid (f, Pran- 346 Differtatio XVI, prandïum dereliquiffe infigne fuerit virtutis paffus eít à cä&odæhi'oiiäi e25 filens à viro abítinentie docamentum ; hisce tamen , & Agar tulit , quze tamen licét taceat ,. orat alijs vircutibus unam praetulit orationem , tamen cum fletu , G ejus oratio adeó efficax. quia hzc eft ceteris Deo gratior 5 quapro* eft , ut rebelli filio parem Regibus impee pter viginti illi quatuor feniores ftantes ante 3 tret celfitudinem , imó ut Angelorum L: thronum Dei aureas fuas phialasnon cilicijs honoretur alloquio , & miniflerio (ubleve- ; 1 implevére, non cineribus cumulárunt , non tür. Sed fieafuit Agar , quz herze fuze j ,715!7 ].ngt [ Apoe, $, vinculisonerárunt, necjejunijs ; aut eleemo- Haben- aufa fuerat fuccenfere, qua lfma&lem fore [.2?! ll Ílyais, fed orationibus fan&torum., té docuerat Ifaaco illudere , eümque depra» zes5 pbialas aureas plenas odoramentoruts, vare? quid quodnuncrea, & relapía; Det- que funt orationes Sautiorum , fed quid que imperio in exilium acta , oret , illa- hoc ? ergo non Laurentij craticula , non chrymetrque in eremo ? an quia in domo Stephani íaxa , non Andrez crux, non Se- Abrahe cubavit in pluma , feedavit fe íce. baítiani tela ,^ non Apolonize rogus , non lere ?. & quia |vitulum faginatum fuit e- Bartholomai cutis » led fola oratio in An- pulata, jejuna vixit virtutibus , quas in gelorum phialis erit recondenda ? ergo non eremo excolere coepit , cüm ; pane incepit Petri patibulum , fed hymni reponuntur hordeaceoegere, & frigida indigere? tunc in phialis ? Ergo non Pauli fligmata , fed (uppetias , quas ab oratione petijt , impe- Píalmi fulgurant in urnis aureis ? Ita eít : trávit, Levavir vocem fuam , & flevit, proni procumbunt Seniores coram agno , Oratio Agaris amaris lachrymis obarmata & tamen fuis in phialis non lora , nonfpi- gratam NNumini vim intulit , & feliciter nas, nonclavos, noníecures , non funes, prevaluit , petita impetravit : quia ea eít nec gladios, fedorationes tantüm juftorum vis orationis , ut Numen fibi conciliet, gra- Iu 1 ngl circumferunt. Non igitur mirum , fi ora- tam ei vim inferat , ut votis fuis ainuat ; & fip, 1, tionis appetens Angelus irruit , fua prz- eó eft validior, quà uberiüs lachrymis ma- fliturus obfequia Ágari oranti , & flenti det; Numinis auribus non fonant verba ar« in deferto : & feens contra ,levavit vocem tificiosé compofita , fed lamenta , & fle« fuam , & flevir, Quid ? quód in deferto tus ; non lenocinia verborum Deum in no« clamet , & liquefcac inlachrymas, cüm in ftra fle&unt vota , fed. precantium 'lachry- domo Abraha proturbata non conqueritur , mze ipfum, ut itadixerim , emolliunt, fle« - i laceífitanon latrat, vexata nonclamat, ne- l &lüntque, que de hera conqueritur , neque de Abra- Anna verba profert dolore interrupta s 23 hamo lamentatur? imó ne quidem cum filio fufpitijs, aclámentis immixta, &ideo divi- Oblocuta fertur in itinere tam ardua de ma- nis infonant autibus gtata, Oravit 44 Do* 0 riti Ízvitie?2 G tamen nos haud latet, filios minum flens larsiter ; & quia flens oravit; 1. Reg, c.. Y. K líraé! non tam aureis divitijs , ac laureis Numen . gemitibus in fua vota inclinavit ; €oronis onuftos, imo & coelefti manna pa» quia lachrymis maduit oratio,obtinuit,quod [ ftos, columna deductos , miraculis , porten« gemens petijt ; oratio lachrymis irtigata vi- tisquead terram fluentem lacle, & melle co- ret in fpe , eflorefcit in re: quia ut ait Ha- [ mitatos obmurmursfle , non folüm contra go. Hec eff efficax oratio , qua cum ama- u Moy!em; verüm etiam contra Deum , cüm ritudine animt fit » quia veraciter orare.s lu L,9, Q primüm zeftus ceperunt fitis fentire, ac labio- Ms addit idem Hugo ex D. Gregorio : EX 2« ] rum laborare ficcitate; quamvis é luto , & TAYOS i2 compunilione gemitus , $8:0)2 latere educli fuerint ad libertatem; & é duro ( verba compofita refouare , parüm enim ( famulitio ad placidum imperium :- cüm & prodeffent verba. exornata , fi lamentis h converfo Agar ex fplendida , & pradivite deflituerentur; fienim lachrymis madeat domo in eremum ejecta , viderit filium fuum li oratio omnem emollitduritiem ,. &. Deum ^ [ l. 8, unigenitum ob penuriam frigide expirare. ipfum fle&titin vota orantis: idque cauía , . Siluit Agar , tulítque patienter, quam- cut Anna Deum exorans auxiliatrices. af-. diu puer fiti laboravit; fedcum primüm in- j fumpferit lachrymas ; quia oratio fingultie tuita eft, quód Ifmaél moreretur , tunc fi» bus obarmata fua affequitur feliciffimé vota; j leitium tenere ampliüs non valuit ,. nec vo- d fcité Hugo expendens verba il!a. Oravit .in ï.z'l»; ) Reg. cem coércere , necoculos à lachrymis pro« Dominum flens - addit., f Haec /ilnt duo 674- €A5b, Cp, li hibere , tunc /evevit vocem fuam , — & ffe- cbia fcilicet oratio , & lachbryme , quibus v:it , non cüm límaéllaboraret , fed cum Y K j«cob lattatus eff cum Domino. Unde Ofee deficeret ; non cum fiti arderet , fed cüm 12. direclus eff Jacob «um 4ngelo , & in- lk i animam.ageret , deprecata eft , & ejus o* valuit ad dugelum , && confortatus efl , ffe- ratio , quia coelum afcendit ; Dei mifera- Vit ,. É rogavit eum : nimirum ad ípe- l tio ad eam defcendit : Exawdivit autem.s ciem Angelus refi(tebat , fed lachrymofze l Deus vocem pueri , misitque Angelum , fig orationi paruit ; & Jacob, ut etiam Anna ,. qui Agari miniftraret, cujus modeftia tanta quod expetebat , obtinuit, ler Anna enimy fuit , ut de fzvitia Sarz, ne quidem cum amaro animo preífa íolatium ab oratiome . ii Angelo conquefta fuerit ; quaíi dixerim , (j expofcit ,. quam fufis lachrymis profert ; Agarem in eremo Jobo pralu(iffe in fter- & fufze lachryme omnem mersére, deleves Iei runt morotrem , ;alamicat.egg; 'tatio fiqui« il quilinio, XQ*BS enim Jobus calamitates m dem L- n ^ - Orat'l»O pravos non excutit AEC&US' nievagarionesabigat. 34 dem lachrymas elicit , quibus veluti flucti- tionum fluclibus plures exagitantur in pat- busomnem mergit adverfitatem; imó Anna tes. Anna veró orandi methodum nobis oratione , & lachrymis probrum deterfi;. i L prabitura, ita oravit , ut le in Numinis enim oratio , fufolachrymarum imbre íie- Cofpcctum veniffe attenderet , ubi enim di- rilitatem irriget ; foecunditatem ci imper- citur : Oravit 4d Dominum, . D. Chryfo- Pr4 Zl. Regs titur, quài optatos producit fructus , quod &Ap, 1. flomus legit: Oraviz in confhetlu Domini : enim natura denegaverat , Anna in orationis nimirum ita Oravit., ut mereretur devota ! Ia li^. . Reg, £ap. Y, officina refculpferat : unde D. Chryfoftomus effe:itaoravit utcoram Domino adílare,non fuadens fterilelcentibus foeminisoratione, & -ignoraret. Omnes 4quidem oramus , . ait ' lachrymis focunditatem promovere , pul- Chryfoítomus , fed son omnes ín confpecta Domtni chré ait: Orbe biac poterunt difcere , quo- XEtenim cutn «orpore in tevía a modo valeant fieri matres: quia ubi fervor profirato , & ore frufiva delirante ; mens orationis imbres elicit lachrymarum , quibus per domum, ac forum circumagitur: Cüm fterilitas irrigatur , virelcit ftatim fpes, & oraturi templum ingredimur de membris ipix lachryma veluti femina futuros fpon- noftri corporis id inftituamus , quod fup- dent fru&us,' — Oratio enim, fi lachrymis plicantibus congruit , cüm genua fle&tunt, madeat uberiores ad impetrandum vires for- cüm manus extendunt , vel etiam pro(ler- [ utur; prafertimfi obledationi tempus fub- nunt folo, quia tametfi noftra intentio , no- trabatur , quod orationi concedatur , ut lau- ftre , qua intus latent in mente ,. cogita. dabiliter preftitit Anna, quz horis pome- tiones Deo innotefcant , nec ille exterioti- ridianis , quz folent animi concedi rela- bus indigeat indicijs , quibus , qua intcr- xationibus, templum adivit, genua flexit , na fit:noftra voluntas , conijciat : .hisce tà- ]E4.isReg. & prece Deum in fua vota inflexit. — Surree men membrorum externis proftrationibus p xit ánuas, poflquam comederat, , &5 biberat magis fe ipfos excitant ad orandum effica; in Silo ; & cüm poftepulas otio ; vel fom- ciüs, gemendümque humiliüs , ac ferven* no indulgendum effet Anna ; horas pomeri- tiüs precibus 1nfiftendum, dianas lachrymis fundendis impendit , ac deprecationibus exprimendis ; unde Chry- o$. Bs loitomus: 4uod omnues faciunt tempus re- laxatiónis , illa fecit tempus deprecationa ideóque quia de indulgentia laxitatis , & ::Onzüb 4b impartzmzk e'wg;ztz'"a.,. 19, de otio pomeridiano viétrix , quod petijt , qibus lüberas . aftu charitatis perfer« obtinuit , & in officina orationis probrum vida alexipbarmacum eft curandis ani« obliteravit flerilitatis [ LJÀ p'lcrumque enim api morbis, improbísquecorri- !oRïg:Cs'h temporis circumílantia obíequium cem- [] endu affeciibus per- mendat orantis * Honefílte animi4 & cu« ddoneum.s. | Tarum relaxationis tempus Orationi ime pendere , perinde eft , ac precibus venue Q L oratio rité. fuerit inflituta., praefene 3t. ftatem , & efficaciam adijcere idque for- j 3 tiffimum :eft pharmacum ad morbos táífis caufz , cur Jacob nocte intempefíta de- preíertim animi curandos , právós. Qfe« 12,v, certans pravalucrit : Ipgaluit ad Angelum* 24 que omnes affe&tus fedandos ;. quia aihil quia tempus ipfur adjuvit , càm non re- efficaciüs reperitur ad hoítium noftroruni €reandis artubus datur , fcd orationi impen- À &onterendam rabiem , quàm orationis per. . ditur, leverans opus , cui propterea iniflere tam- Q, Non tamen efficax efl oratio ,. fi futi- diu debemus , quamdiu in nos infurgunt libus diftrahatur evagationibus , /zpe e- noxij depravati animi affcélus ; plura e« :; Lib. 16, Mo. nim in ipfo orationi facrificio ait Grego- nim Íunt beneficia , qua nobis oratio im- , cap. 39. rius , importune [e cogitariones ingerunt , petrat: per .eam enim obtinemus citiüs , [L] u& boc rapere , vel maculare contendunt , quz à Deo defideramus [ quandóque bre» 'Unc quod in nobis Deo flentes immolamus. Vi oratione impetramus , qcuod dinturnis de Abraham , cum ad occafum íolis facri- ) jejunijs , impenfis laboribus, aliísque pijs p Mp ficium offerret, infiltentes aves, non pertu* operibus vix obtineremus : tametfi alia bo- lit, quas ftudiosé;ne oblatum facrificium ra- u a. naopera plurimum ad idfuffragentur, — Id« perent, abegit: fic nos, cüm in ara cordis quecaufe , «urfi pericula immineant , (i j holocauftum Deo offerimus , ab immun- procelle fzviant , fi nubes fulmina intor- dis hoc volucribus cuftodiamüs , ne ma- queant , f1 hoífles cruentas minentur flrages, L ligni fpiritus, & perverfz cogitationes ra- i vite adíint difcrimina, fuppetias efflagita- piant ; quod mens noflra offerre (e Domi- musab oratione, àqua& fubfidium prom- no utiliter fperat, Pluresfunt , qui diu ptiüs fperamus confecuturi, $1 enim ar- templis a(fitunt ,' precibüsque fundendis matus hoílis nos impetat , oratio non ío. infftunt ; fed non femel , cüm adfint ibi làm clypeus e(t ,^ quo ictus contundimus corpore, longéabfunt mente ; videntur íta; adverfariorum , verüm & arma nobis fup- ::: reimmoti , & furilibus evagationibus huc, peditat , quibus gloriofiores de hofte pro- J illácque difcurrunt : gaudere in portu vi- . LÀ Qe flrato referimus triumphos hinc Judith , ev12.2:2 ,.de dentur malacia , & obveríantibus cogita- a zcferente D, Auguflino in officina orationis ; X Vl* [2 Mj?a Feraui de Afäüüuf Tem, L t aT al 349 :Dichrtatïo' XV.ï.' | vi&ricia fibi atma procudere fcivit, quibus. ambitionis cozrcítío ; fuperbie Eepremo ; & ? adverfarios confligeret , & pavefcentes vi-. ; ad modeftiam revocano ; irzextinclio, [ ros feemina vindicaret [ Ll quia ubi affiduis odij pharmacum , invidiz dc/truclio , im. otationibus ceelum pulfatur , potentia fem- pietatis correctio ; animi vigor , corporis percalcatur armorum ; quinimó ex mente robur, trophzum belli, tutela pacis, Reg- L:b.9:de S. Chryfoftomi eít oratio eccleftz murus, ni potentia, dormientium cuftos , vigilan- eTAf, qui rumpi non poteít , propugnaculum ; tium confidentia, viatorum prafidium , pe- quod expugnari nequit , munimentum in- riclitantium adjutrix ,' navigantium falus , concu(flum , emonibus formidabile , & agricolarum fertilitas, eegrotantium valetu- orantibus falutiferum, Oratione , qui do. lmó eftoratioreorum patrona , vin- munitut , munimento cingitur, quod licét Gorum relaxatio , moerentium confolatio , I) 14 t PTBITT pugnari poffit , nontamen expugnari ; quia affli&torum jucunditas, lugentium folamen; oratio femper victrix hofles profternit , qui oratio Deum placat , Angeloslatificat , fan- contra orantem infurgunt , quia ut fcité Cos recreat , coelos penetrat, poftulata re- Serm.. 1. de , Ambrofius, Oratio longius vulne- portat ; terret dcemones , adverfarios fu- Elifse. perat , hoftes pro(ternit , viresre rat, quàm fagitta ; quia hzc nonnifi pro- ximé confpectum vulnerat adverfarium ; mentem corroborat, patat ; & oratio autem etiam longius pofitos , ac pro- . cul diffitos profternit inimicos . e Sic Eliíeus ! Propheta, cüm eum vellet Rex Syrie ca: p'tivare , fuzque fubdere poteftati , mul. Benefíco am!ionä* imäre vYiosía usque eum armatorum cinxiflet agmini» ' bus , non fuitperterritus ; fed impavida - bominis arbor , flores emittit vir- fronte , ac mente ferena dixit annun« tutum ,ac frucius exbibet. probo- . tianti puero . Noli tizsere , plures. enim rum affeétuum» nobucum funt , quam cum illa , quia ni* Egius Vates virum pietatis üudid ad- 3 mirum oratio codlites ipfos fuam accive- A £at in opem. , Oomnia enim coleftium ar- dictum hortaturus ad protrahendam orationem horis zqué diurnis , ac morurm genera in divinis continentur pre- noCturnis ait Píal. r, Cbus , quz propterea eos fempet tueri Beatus Uir , qui non abjjt in confilio impiorum , fed in lege Domi- poffunt , qui per fufas preces Deum enixim ni voluntas ejus : €$ in legeejus meditabi- rogant, ut fuum ipfis auxilium irroget, Pfal,Y, Homil 67 Sola enim oratio ,. ait Chryfoftomus , eos tur die , ac nocfe, G hunc Beatum vocat , praíertim fi ejus oratio lachrymis madue» zueri potef! , qui fe Deo iradiderunt 5 nam j peditum quidem vim ,& robur , atque peri- ritj quia tunc veluti atbor benefico rigata tiam , [agittariorum experientiam ,. dn.» imbre fructus producit , quibus vefcatur , & pinguefcat fpiritus , . propterea fubdit , prodendo bofle calliditatem ,. fape vel bo- |o fülis obtutus , atque adver(ariorum ardor G erit tanquam lignum , quod plantatum.s est fecus decurfus aquarum , quod frutlum s 4nimi , alidque propterea inanem red- fusm . dabit in tempore. [uo , & folium eius dunt $ at precatio telum eff infuperabile.» , etutmque prefidium , quod equà. militem.s nen defluet, & omnia quecunque faciet, pro- L fperabuutur. . Quid quód Propheta regius, Üeedb dFQ!**'US. L . —5 eice bb um 5 5à3wEU Wwuum , ac multa miliia profligat. —— — '-— L z cum virum dixiffet beatitate donatum ,^ eà 1« Nil eft ; quód magis Doemonum ex- Lj quia in meditatione divinz lecis totum im« terreat tartareas legiones , quàm ipía ora- pendetit tempus diurnum equé, acnoctur- i tio , (1 fervens fuerit , & lachrymis ma- num; ílatim fub irrigus atboris metaphoe duerit; tunc enim totam averni rabiem ex- raejus commendet przítantiam? Non me tinguit, impetus retundit , & conatus irri- latet, plures ex Interpretibus in ea effe fen« ïï tos facit ,. imó ea eít orationis vis , ut die tentià, quà hujus ligni ramos putent viros vinam etiam Numinis coérceat indignatios probos effe; & huius ligni fruétus virtutes, [ nem, quia ut'àit D, Bonaventura. Ora* Jih2-tAb5. quas viri probi excolunt : flores dicunt in- - tio fimilia efl (ctto , quod divina debemu iu- nocentes effe, vel virginum choros , & . LÀ dignationi opponere nam ficut. fcutunzs folia predicationes, ac lermones; fed quia robibet icum lancea , vel fagittes fic ora- hzc jugis oratio praecedit hanc myfticam ar- tio fervat à lancea, el à fagitta fententia borem; priüsenim ait David : Beargs vir , ä ire Dei, unde dicitur de Aaron , quod pro- qui in lege Domini voluntas ejus , &3 in lege l X ferens fcutum orationis rofittit ira..— Niligi- tur validius oratione rite inftituta ad hoftes ejus meditabitur die , ac notie : & pottea Ho»)l hd 8 fubdit, Er erít tanquam lignum, quod planta - quosque profternendos' , pravósque omnes Pa IT tum efh fecus decur[us aquarum , quod fv f affe&tus co&tcendos, & probos promoven- &um fuum . dabit in tempore (u0 , ideonil Pfä*z.'j, & Y dos: eít fiquidem oratio temperantiz cu. dubium , quin hujus feecunda arboris radix , ftodia, caftitatis 'propugnaculum ,. juftitize l cenfenda fit oratio,quze beatitudinem imper« fcutum, charitatis fomes , pietatis alimen- titur oranti ; ficut radix eft plantze origo; ita tum , clementiz lac , fpei pabulum , ira- oratio radix eft, quz pulcherrimani hanc | «undie fremum , clati animi depreffio , arborem tot floribus ornatam , tot frondibue h 'VQ'; q 'Ora'tio pravosnonexcutit affectus , nifievagationes abigat. 349 venuftam 3 tot fructibus fg;cundäm , €ófir. Producant Aqua reptile anime viventis , €$ volatile fuper terram ,. fub frmamente miüsfundat , quà altias radix figitur hu- milior 9 L] funt hujus arboris fru&us virtu- &eli , quia cüm per aquam oratio fignifie 'tes , quibus vir áfceta enixim ftudet , & caretur , qua homines im aves transmue ficatarbor ex radicibus fuccum attrahit, quo tat; ficutex aquis extractus piícis emori» 4 fovetur, nutritur, adipatur; ita ex Ora* tur 5 ita oratione deítitutus vir necefse eÍt.! arefcat, .ac deficiat ; fin veró alis tione perinde , ac ex radice fuum vir afceta muniatur orgtionis , in ccelum evolat , alimentumattrahit, quo alitur fpiritus, & fru&us virtuturm (ua fubeunt incrementa : nec fub coli fiftit firmamento ,. fed «ce- los ipíos penetrat , thronümque accee - Lib 1.de o- appo(ité $. Chryfottomus ait: ANeque fola- dit divinze Majeíftatis , à.qua petita ime sand Deuth 2espperantia faluare poteff bomines , meque .otatio enim in colum afcens eura pauperum , nequebenignitas : fed opor. pettat ;5 dit ; 46 , ut mnia fimul concurraut 4 aAnimas & Dei miíerato in terram defcgn-. mofiras ; caterum precatio , feu vadix , & «it. ET 'Morisfuit , quó Hebrzimanuum ab* $f bafis omuibus fubllernitur.: Ecce quomo- lutionem orationi ;prziitterent, & in o» do cx mente Chryfoftomi fit precario , feu oratio radix hujus arboris , «juae omnium ratione manus elevarent , .quó .docemuz - in manuum ablutione maculas abftergere , virtatum uberem fructum foecundé pro- fert. Scilicet adeà .oratio bonis fingulis «quas delinquendo contraximus., quó mun- 'operibus opitulatur., utvirtutum omnium i , ac puri vacemus orationi; per manue 3 E] um in -oratione «elevationem nítruimur (proüt a&ionibus petinde iac radix fingulis plante ramis uberem fuppeditat furíum mentem erigere,nottrámq; intentio* nemadfolum Deumdirigete , & inonfinere humorem 3. eft.enim oratio virtutum om» ;Mo- .e4m per ima creaturarum evagari. mium radix , quia ficut.arbor «excisá radice 'arelcit, & corruit ; ita virtucum .omnium £is hujus Hebreorum meminit 'Oleafler , I - inquiens ; .Solent Judai.orantes manta - appararus , -fi fuerit oratione deítitutus;, VET PNETS qeries porrigere , quemadmodum Saraceni , Afaie, perindeac planta fine radice deflore[cit , mar- ut P[almifla.ait: £n nomine tuolevabo ma* «efcit , areicit, Virtutes., Í10ratione de- "ftitaantur , funt veluti fructus in arbore manus meas — Quod fe babere putaut , ex exíeétis radicibus emortua , «quia ut ait e0 , quàd.in Exodo narratur de Moyfess , quàÀ «nm manus fuas eleuaret , vincebat Chryfoftomus , precario utradix , & bafis ! ,W'l' omnibus virtutibus [ubfternitur, Jofuab , fi verb paululàm demitteret tuné a 34. Eit igiter hzc arbor nonolüm tadice fuperabat Amalech: (Quemadmodum lorios nem manus ante orattonem 5 ex €o , quód fulcienifa ; verüm & aquis orationis irrigane da; quia nifi hac unda mens abluatut;are- ddicitur .de Tacob in, Genefí , ,-quöd « allc JDomino litandum e[fet , pracepsit. famulis Ícit , ac fru&tibus deltizuirur. virtutum $ fuis , mundamini , & eutate vestimentas ficut atbores pralertim cenelle aquis irri- gintur , ita oratione homines abluuntut 3 Quam munditiam corporum , & veflimentorum ' & ni(i precibus irrigentar , fru&tus non va- ïl:tationi strtflmeöqnt j"- . leat exhibere , quia neque arbores poffunt P 72 n 354 fru&uoíz eífe 3 nifi humorem radicibus OOrandum »'"igïtur eft pura mente , & j «orde abomni purgato noxa , quod eft ma- ebibant : meque nos pretiofiffimos pie* tatis fruges fundimus , nifi precibus irri« nus lavate , & brachia furfum elevare : fi- cut enimcum Moyíes manus fuas clevaret , gemur : quiaverà , ut antea dixi , eít )s homo arbor inverfa , Mhabétque furfum vi&lrices palmas metebat Jofuah ,. & cüm e radices , e orationis aquá irriganda eft easdem demitteret , xvi'&c)r furgebat Ama* lech; ita cüm in nos tartareus ingruit hoítis, n. hec arbor , qua terram non fapiat , fed )5 coclum : fpectet. Utilis eft hzc oratio- isànobis vincitur , fi noftra in coelum e- leveturoratio ; viresautemacquirit, finos T nis benefica aqua , que virtutum. ire fle fovet caflitatis ,^ to« armis de(titutos deprehendat orationis; nil rigat hortum , lilia fas promovet charitatis , violas alit hu- fiquidem eft, quod magis tartarez legio- nes extimefcant , quàm piorum oratio» ll militatis ; imó ficut fquamigeri pifcium Yj nes:; hinc David horis furgebat anteluca« - greges , fiaquá deílituantur , inteteunt ; nis orationi vacaturus , cujus clypeo mue 3 ita homo absque erationum fluentis arelcit, $i niretur contra maligni fpiritus infultus, fgt - Homil. 2. de & emoritur , fcité D, Chryfo(tomus, ?fll. :. e re ipfum precatione foliauers ,. perinde.s Man aflabo tibi , imó non folüm manc ; A Ed j'ecas. £om, 6. fueris 5 ac fí pifcem ex aquis extraxerit, fed quovis tempore infiftendum eít oratio- ; ni , cum omni tempore tartarez leziones t enim bic aqua vivit $ fic tu preca- tionibus: per bas tanquam per aquam contra nos infurgant ; huncfi orationis cly- m] WJ.:. peum eis obijciamus , eorum impetus re- du evolare potes , orbes calefles fuperare , & ad tundimus , ac nequiffimos ftatim abigimus Deum propiis tibi licet accedere. Idqifor- 27. )?f' Ità táffis cau[3 , cur Conditor Deus ex aqua. fpiritus. In [pecul. rum fluentis volucres coeli maluerit edu- Nonab s re fore duco in hujus confir- ?xem?l- , 3ne cere , quàm ex tetra concretà eraffitie, mationem hic attexere , quod referrur de 9 2 Ora10 6K boi AX2 €a- Veraui de Affeciibus Tone, £, pI i á | 350 Difíertado. XVL. cacodemone;qui cum fpeciet venufti, & ele- cedens à te flatim in montes fui Árabize pto: —— gantis adoleícentis aflumpfiffet, ad militem fectus , & leenze fpecum ingreffus catulos — — 090 0" accelfit quendam, cui fua obtulit obfequia , abegi, matrem mulfi , cujus lacte vas illud, ac famulitium; & ut probz videbatur mi* quod videsimplevi , & Éuro citiüsad te re- liti effe adoletcens indolis , gratum ei fuit verfusfum, quó juffui obtemperarem tuo; exhibitum obfequium ., & in famulum fü* fimülque opem ferrem uxori tuz, — Obftu- fcepit, .. Coepit igitur militi diligenter fer- puit tunc miles hzcaudiens, eümque inter» vire, G quidem tarn fideliter , a& jucunde , rogavit , quisnam effet, quitam citó poffet ut herus non fatis miraretur ; nunquam fu- per tot locorum intervalla, regnorum, ac um afcendit equum , vel defcendit , quin Provinciarum fpatia transvolare? refpondit famnulus paratus effet , ilexóque genu fta» famulus, rogo mihere, nolide hoc effefo* pedam teneret , fe jugiter providum, hila- licitus, íciasmetuum fervumeffe, hoc tibi rem , & paratum ad omnia obfequia exhi- fitfatis: fed cüm miles adhuc inftatet, vel- bens, Cümque herus equitaret, prairéte létquefcire, quisnam effet , tandem refpon- que pedeflris famulus , & ad fluvium ple« dit famulus , ; ego fum cacodoemon , unus »um alveo deveniffet miles ab hoftibus ad fcilicet exillis , qui éfummo coeloeunà cum- internecionem infecutus , dixit famulo: heu Lucifero deorfum in ima tartari miferé ce« actum eít de nobis mortui fumus , ini- ciderunt, Tunc impalluit herus , & flu- mici mei poft mefeftinant , & aquarumre- pensfubjunxit: fi tu , ut dicis, dosmon es, dundantia ex oppofito eft, omnémque mihi cur ergo tam fideliter, acprompté infervis fugam prohibet, nec poffum imminens eva- homini? cuidcmón, quia mihivolüpe eft , & ingens folatium effe cum filiis hominum z L —— -- R—. DEAM . 0 . — 2 0 .0 — -0 - nTCmP o dere dilcrimen , cüm nullus ampliüs fuper- - fit refugi) locus. Sed tunc famulus fubri* cámque miles fubjungeret , fe ampliüs non b dens, maéle animo mi here , omnem à te audere ejus uti fervitio ; rogavit iterum e* timorem excute ; bené novi fluminis hujus: nixim famulus, ut eum non dimitteret , et» vadum, digneris tantüm me fequi, fluvium quefpopondit, nünquamàíe, vel propter Nonaudeo ,. tuti traijciemus ,. & quod imminet perica- fe aliquid eventurum mali, lum , feliciter avademus ; & quamvis mi* iterum dixit miles,fed quidquid pro mercede f h les fecum cogitaret ; imó & judicaret , fa. tua à me petieris ,licet dimidium bonorum mulum nunquam alveum transvadaffe fluvij meorum libens tradam übi, qüia nunquam K illius; (pe tamen evafionis illectus (uum fe- homo homini tam fideliter , támque utiliter K «utus eft.praevium famulum , & ducem , qui infervit; fiquidem te duce juxta fluvium pe- Q citra omne periculum fluvium trajecit ; ijs- riculum, quod mortis imrminebat felicitere- d démque transpofitis hofles ex oppofita ripa vafi; perteuxor mea jam conclamata prifti- n nz fuit fanitati re(lituta : fed ad hzec deemon ? non fatis mitari potuerunt , quomodo p otuerit homo ille fluvium transvadare , & ex quo tecum effe non potero;nil pro fervi- n fuit , qui diceret , certé non alius, nifi Dia* tio meo, nifiquinque folidoszequiro , quos f bolus eum transvexit, & non aufi fluvium cüm recepiffetmiliti reftituit , dicens : peto traijcere ob fübmerfionis periéulum , reverfi ut hoc pretio nolulam compares, quam fuper P fuerunt.. Neque uitimum fuit , quodhe- tectum colloces, & fafpendas illius pauperis, f xo fuo famulus impertivit beneficium , cüm ac delolatee ecclefize , quó audito ejus pulfu H enim militis uxor, adeó graviter decumbe« faltem. diebus dominicis fideles ad divina convocenuir officia ,. GC hisce dilis illicó di- ret , ut concamatum effet de ipfa, eà quia omnes medicorum artes , & pharmacorum fparuit, Eatenus autem id petijt cacodoe« i beneficia defeciffent 5 dixit iterum famulus mon , non ut populum ad divinas concinnen« hero, fummé doleo , quód Domira meà das laudes acceríeret , quin potiüs utà fervo» fit mox defeCtu opportuni pharmaci mori^ re cum averteret orationis; ut nimirum,qui tura, quze tàmem , filéonino inungeretur ; ha&tenus debitam horam officij prxvenientes t lacte,illicó. priftinz reftitueretur fanitati : cum fumma devotioneexpectabant, & ora- ü cümque milesrefponderet , & undénam pof- tionibus cateris praeveniebant ,eó quia time« u rent tardiüs venire ad divina myfteria , impo- fumus hoc in loco lc nobis acquirere lconi- W num ? cui famulus , fi jubeas poft modicum fterum nonnifipoft auditum nolulz pulfum f tempus ego adferam ; permifit herus , ne fua accederent ad ecclefiam , sícque ceffarent à f moreretur uxor;ut famulus;ficut fpoponde- pravijs illis fundendis precibus, quibus cx- rat , irét lac allaturus leoninum ; quid ni? teros confueverant preevenire cum Davide fummo mane aftantes Deo. poít unius hore fpatium reverfus famulus "5 [ vas fecumattulit lacte plenum leonino , quo . " Complacet (ibi Deus noflrisprecibus, fi L cüm fuiflet uxor perundia, licét jamjam non tepidi,non Ieg—hes,fe'd foliciti, & fervene- tes eas fundamus ; imó'ex monito A poftoli;fi I ageret animam , coepit illicó [piritus excità- 1e , priftinümque recuperare vigorem ; ac nunquam à facrificio ceffemus orationis: non ac fanitati reftitui, Ó tamen luridé hoc peragendü eít facrificiti,fed Miratus tamen miles, famulum interro* mente fubmiffa, animo fervente, fpirituar- 3* h gavit , undénam tam citó potuerit lacillud dente;ut fuitillud orationisfacrificium,quod Q Jeoninum acquirere , cui refípondit cacodee- : filij Ifraél contra Holophernem urbem Betus yull;.t»flï. 7 h miónde montibus illud Arabiz attuli; re* liz obfidentem iuftituerunt.Ue videruns mul« w! 4' di Ii: li Oratio þfaVosnod excutit Affe&us,nifi evagationes abigat 35: eitudinem illorum ,proftraverunt [2 fuper ter- defe&ionem , íed ad divinav impetrandam vam mittences cinerem fuper capita [ua una- opem efficax incitamentum: (1 eaim ricé di- fÍcamus uti oratione, quce nobis feilea viden« mimes orantes ,ut Deus i[radl mifericordiam tur, condiri ftatim poffunt, ac effe mellea, féam offenderet fuper popuium fusm; ubi qua- tüor occurrunt noracu dignain hac líraelitici quia ut fcité Caffiodorus: Erigiplus meren- , ais populi ad Deum fuía oradione : primé enim tur, quos fortis [ue aduerfa prefferunty qUia qup.as. quase nobis adverlantur, (i muniamur orfa- qui a obfidione vallati; & exterocin&ti milite imminens vitz difcrimen cognoverunt, & ur- tione nobis favent, nec funt nobis exitio,fed iolatio; hinc f) acri calamitatis flatu agite« bis direptionem timuerunt. Secundé quia mur, non inde debemus animo cadere , fed pro(traveruat Íe fuper terram , feu fronti- oftenfuri anie armis muniti orationis erc&ta mente, ac in« bus terrz pulveres verrebant mi fubmiffionem , & cordis humilitatem, «oncuffa pectoris Girmitate decertare ; pue "Tertia, quia pcenitentiam agentes cinere ca- gnandum eft de genu; fi calamitatibus ob- ruamur, fi.enimorantes profternimur, fur- pu: cooperuére, — Quartà, quàd unanimes, oraverint, & quidem tota animi attentione , gimus triumpbantes ; validiores & genu » totáque Ípiritus contenuione, Is fiquidem quàm é brachio vires refumimus; í1 enim genu flecimus orantes, manum erigimus attenté, ac ardenter preces fundit,qui quanti gnorat. Quid ad pálmam; fi frontem in humum ejicie momeaiirem peragat, haudi mus,animos ad victoriam erigimus , virése ni i intelligeremus & nos, quani fit mos menti précesad Deum fuadere, cum Deo no- «que ad pugnam novas affumimus: oratio .enim non folüm illatam à doemone injuriamt ftra mifcere colloquia, cum divina fami- vindicat, fed illuftrem etiamreportat victo- - liariter agere Majeftate, muícas certe ommnes riamz tempeflas ipfa nos urget, non ut in flatim abigeremus, feu omnes fuciles excu- fcopulos impingamus ad naufragium ; fed teremus méntis evagationes , & unicé huic orationis facrificio intenderemus attenti, qué,celeriusad portum appellere falutis va» NNon enim ad conciliandam attentionet mie leamusbeneficio orationis , quae ve'lutiupræf via fax iter nobis o(tendit falutis. nüs efficax reperitur divina celfitudinis cone fideratio, quam agnoverunt Ifraelitae cüm. fe Difcamus igitur orare , ut poffimus de A. humiabjecéte. Non enim. fufficit folo in- ipfa calamitate nobis profperitatem excude- re; non fuftinct divina pietas quidquam de» terno s3nimo Deum revererijverüm Q ab ex- terno corpore hoc idem przftandum eft, ut negari piis afflidtorum defideriis; neque gra- quam mens reverentiam intus concipit, eamn- tam vim paíífa novit unquam multorum fletui obGítere, quia ut fcite Caffiodorus::. dem membra corporis exteriüs prodant. laïäif-n , Ad rité autem hoc orationis facrificium Ne eorum de[ideriia abnegatia uulnsa — gemi- 49. netur affliéli, & quod uefas dituefl, qus do- peragendum eíficaciffimus deprehenditur ci- lorum nubila nofrra . femper ferenitate deter- nis capiti infperfus : eft fiquidem cinis in- gimu , nunc miferis pias lacbrymas dentgare fper(us capiti , quimemoriam folet mortis refricare, & quiita Orat, ut itaoráfle cupe- xideamur : oratioenim (1lachrymis madeat, ret acturus animam , de mentis furili quavis vim quandam & quidem Deo gratam ipli in- :r fert omnipetentize, &flammas fopit. divi- facilé triumphat evagatione: cinis enim Vae g nas compeícic cogitationes, importunas co» nz indignadonis; non enim ardor divinz z " €rcet evagationes ; X menti frcenum inijicit, irz valet in preces lachrymarum ambutas imbre: unda fiquidem lachrymarum , vel d Demum líraélitz unanimes orárunr,ut Deus ii k " a&l mifericordiam fuam oftenderet fuper Numinis juftam extinguit iram , vel faltem 24 Uilis e(t populum fuumj quia unanimitas orantium impetum tempetat flammarum, 1« calamitas ; quz ad clamandürm adigit, eft - plürimum orationi prodeít, Ocauo enim )* enim clamor iíle precarius, qui divinas de- multorum przfertim peenicentium | praepo- » tenseít ad fleStendum Deum | in vota oran- mulcet aures , Deümque ad . opitulandum a infledlit. líraelitsee duriffima premebantue tium ; licét calamitas urgear, hoftes minen- d* tur, excidia immineant ; oratio tamen mul- calamitate,iniqua Madianitarum pteffi. ty» j torum prefertim peenitentium furfum a- rannide, ac omnibus deítituui fubfidiisad vie jud fzendit in coelum, & divinam in terris accer- tam pertinentibus: & quia fuppetias pofcee m re ex armis non valuere, loco iarmorum fit mifericordiam , filii enim Lraél cimentes [1 Holophernem preffraverunt fe fuper terram poenitentize cinere fe munierünt , cerviceg faas humiliárunt , & fuas preces, clamorés- v muittentes. cineves fuper captta fua unanimes que precarios ad Deum miferunt : Jwmi. jj orantes, ut Deus Ifraél mifericordsam [uam :.ïyuä.fgg«; liatue 'e s Ifrael v4ldé in coufpetu Madiam, 41 offlenderet fuper populum [uum , licét immi- & clamavit 4d Deminum poftulens auxiliuma T neret excidium , urgeret calamitas, quia ta- contra Madianitas , qui mifit ad eos verum if* men líra£litze fuas ad Deum preces fuderunt; fuasdiffudit DEUS in terra milerationes. Propheiam: nimirum refertur injutía ope " jot "Tunc coeperunt infperfo capiti cinete peeni- preflionis, ut precarii clamoris agnofcatur efficacia: qui igitur angruentibus calamitae j d i tentiam agere, GC unanimiter ferventer orare, tibus ferventius edocentur clamare , i feli- yat^ cüm excidium ifüinebat:calamitas enim gym- nafium eft, in quo fideles orare addifcunt; ut Citatem fibi in officina otationisprocudunt, U0 & fi oratiolachrymis madeat ; hoc imbre diícamus &nos,non effe,quae nos premunt ca- * PUH yai*'ï"' f q. ETO feliciüs irripantur palmz ad v jéeloriam ^ * : " | hmiraþes , vigoris deliquium , nec virtutis XX 3 ïfrach-; 70 ;ääï ? 352 Differtato XVl, Tíraelitee licét Madianitarum oppreffi tyran- funderet, non propffäääïmuif pericula, nom: - —— 4 — OO nide, quia tamen humiliati didicére ad De- mala fategit imminentia declinare ; fed folus um clamate, ac opem contra Madianitas Deus pro muro ipfi fuit, & cjusvultus non petere,ipfo clamore precario validiüs pugná- permifit eum evagari exuaíe; Numinis runt, ac expugnárunt Madianitas, quàm fi pulchritudo, ac fplendor mentis nebulas o« ferreis fuiffentarmis muniti; clamoribus e- D u U M EE mnes diffipavit, ut 2quà mente, ac labiis | nim ptecariis victoriam accerfivére, & tri- pfalleret; fciebat enim Deum demereri victi» É umpho illuftriüs refplenduerunt, — Felicita- mis à quavis purgatis labe, defoecatis macie, tibus cum opplerentur Ifraélite graviffimum ac prorfus impollutis , quapropter aiebat - Pþälnf. I IkSA- patiebantur rationis letargum, &àvirtutum Deprecatus fum faciem tuam in toto corde — — D o deficientes ftudio ad indulgentias proniores 42£0, tuncenim-Deumtoto corde deprecae- fiebant vitiorum: cüm veró multiplicibus mur, cum quidquid Deus non eíl é noftro -9 u coepére inimicorum '"irruptionibus vexari; corde abigimus, illidque folo implemus t L ddn letargum excuffére , & propriam .mox co- Deo; fi enim cor,cum.Deumorat,exteriüs lh gnoícentes miferiam precariis clamoribus di- evagetur, non totumorat, quia partem fui vinam ceperunt mifericordiam rogare, qua futilibus.dat cogitationibus, .Quze ex toto orantibus opem fuam praftitit, «&orde.emanat oratio virgam imitatur Aaro» 4 Nontamenlabiorum tantiüm debet cla« nis, quie.cüm non careret frondibus vifa eít ä mor ifteeffe, ut Numinis demulceat aures; fimul vernare in floribus, & autamnum in Íed & cordis, ut nimirum orantes non tam fruclibus exhibere: Oratio tuncà virga non ore , quàm cerde Deo adítent cum Davide :abludit Aaronis,flote, ac fru&ctu onufta; cüm neque exterra caret corporis reverentia, tan- P[(dm. $* Mané? aftabo tibi. "Yam enim.refellit Deus ä labiis fine corde orantes, quàm -corde de- :quam virenti fronde; -& fimul floribus or- [ precan:es , & fenfibus divagantes: vult nos natur votorum, & fru&tibus cumulatur pio- zqué corpore, acanimo; ore ,.accorde fibi um áffe&uum , proborum operum,;propos intentos,& nobisattentos ; tuncenim noítra "fitique.adimplendi.' Cant. 4; oratio fuaviter olet,& ejus odor haudab illo. fponía abludit : OZor veffimentorum tuorum $. VI. ä ficut odor tburis, orantis igitur habitus perin- de acveftimenta fponfz-odorem.debent.ex- Oratio Lumilis pravos abigit affz. 4f halare,& id contingit,quando zqué os;ac cor, us, f importunas excutiat eva- gattones, & perfeveranter Deo z qué fenfus externi, ac mentis Cogitationes g olent ipfam orationem3 :feu ita orans tum dnfiflar. ; vl li, 01 corpore, tum mente fe componit,.ut fingula I-mentem importune circumftent eiraga-* 44 T corporis membra , omnésque fenfus videan- N tiones, imiteturtunc-orans Abraham- tur orare: feuea debet.effe fanctitas, :reve- um deícendentes fuper cadavera facri- i rentia, & attentio animi orantis, ut exundet ficii volucresabigentem : 4bigebat eas, non G enes, 155 vel in veítes, Non tamen oratio olere de- 18 l:'a. dicit, eas interemiffe,fed abegiffe, ne vidii- bet timorem fervilem, fed amore debet filiali mz Numini facranda quidquam contrahc- flagrare: oratio.enim , quá Ifraelitze Holo- Tent maculze ex ene&tarum avium fufo cruo- phernem timentes fuppetiasà Deo rogárunt I 1e. .Plures funt, qui pfallentes mufcas non t Íervilis fuit,'quia Holophernem potiüs .ti- abigunt, quas faftidiunt; fed enecant, & Ía- 6 mnuerunt invadentem, quim Deum amave- rificium orationis maculantdum interru pta rint adjuvantem; & oratio que timet , ipfa I "oratione-caput, oculósque, hucillticque tor- li timenda eít, non enim ftabilis, & inconcuffa 'quent, & quia mufcam non abigunt,(ed prze- manet, fed fi fugiant hoítes, & ipfa (ubdu- D 4ocant; peremptz mufcz cadaver, feu imago citur, & qui fuit capiti infperfus.cinis,(tatim iliius turpis cogitationis, dum fummo adni- difpergitur ; foed'isque oculorum folvitur, fu cliditur, cadaver relinquit, feu altiüsin ac frenum difrumpituraurium, ubi oratio mente haret; qui enim fedas, ac impuras ex folo hoftium metu conciliatur. 'Oratio cogitationes à Íe aba&as mon credunt, nifi A[Alm, x/'.;o. conítans , & mafcula effe debet, qualis fuit eas interimant , profitentes, & nutibus, & illa Davidis,cum dixit ? Dzrzgatur eratio mea verbis,fe ea nolle, quze fuggerunt; hicada. ficut incen[um in con[]etu . tu0 , nimirum verain fe fepeliunt mufcarum, quz malà o« ïä triumphantis Davidis fuit oratios & trepi- lentia-orationem inficiunt : excutiendze funt, dantis Ifraélis fuit , qua ex timore Holo- qua circum nosorantes volitant mufcz ; ( 4j. phernis prodiit, abundé fcelus vincit,qui illud -non approbat; l Id intereft difcriminis 'ïxitenoration*em qui enim non deleéctaturmorose, fed illu- triumphantis , & trepidantis ; illa enim De- dente fibi Venere impuras flatim excutit-ob- um prz oculis habet benefacientem , & .a- Ílrepentes .cogitationes;fatis diciturVenerem 3udib.z. morem ingerentem ; hec tolophernem ti- conterere; fiquidem confenfus orantem ca- t mores incutientem : líraelitze , Ut viderunt ptivat; nonfenfus fcedas cogitationes excu- P[Aali, 140, multitudinem eorum, proffraverunt fe fuper tientem inficit; imó quà importunior eft terram : David veró, quia Deum Ííolum fibi vitii illecebra, fi vacans orationi eidem non in mente locaverat;ait ; Drigarur oratio mea affentiatur, eó fortiüs de venereo triumphat . d ll l , Icio 'hinc. Siracides ; Cer fapientás ia dextra Eeiiey.18, | D n ronfpþfäu I40$ quia nimirum cüm preces ejens 2 | Orazioiuf)ravos non excutit afíectus nifi evagatïoneä abigat. À $3 þfm » eo ffulti in finiftra illius, nimitum di- "T hais meretrix fan&ti Paphnutii operá citur cor fapientis in. G.xtera . ejus harete, ad frugem revocata , non ideo quia refipuit; & oravit,Deümque exoravit coelefti mervit quatenus ob fanCtitatem propofiti fibi finis, immobilis perfevetat in precibus Deo : fun- beatitate donari, fed quiarefipiicens, & o- dendis: cüm é converfo cor ftulti in ejus fi- rans humilis, & peenitens perfeveravit: tanta niílra effe dicatur , eó quiaorando flu&tuet, enim tenebatur anteafclz vitz verecundia, & de (lvoaffectu Deum fitiente non lztetur, tam fe animo abjiciebat , ut Dei nomen fed de ccg.itation'uminc,urfu, quas vel invi- non aufa proferre, id tantàüm frequens repe- tus fuítinet, anxius quàm par fit, triftetur. teret z Qui plasmáfli me miferere pei& hac Nonigitur ad finittram. transferendum . eft fui demiffione ad illum fanclitatis gradum cor, fedexcuffo timore dexterz neceffe eft intra annum afcendit,ut illuftrem gloriz lo- immobiliterhareat , magis enimattendit cum, quem S. Paulus fimplex. in co:lo vide- Deus, quid orans d.iiigat excorde, quàm tat, & Patri fuo Antonio paratum crederet, vox de coelo delapfa Thaidis effe dixerit, & quid pauiatur in mente ; dummodo invitus quem effet intra quindecim dies felici morte 4fe id patiatur; quod folers adnititur excutere, confecutura. Quód f criftitie non valeas moleítias Pluresfuat, qui recté quidem incipiunt ; fed malé perfeverant : etiam ex repellere, vacas faltem arcam trahentes imie teris; hz fiquidem licet mugierint prz tut- Coenobitis non deíunt , qui afceteria ingreífi Íxcularium velint commoditatibus nti, o- batione, non. tamen fubítiterunt: quamvis tiari, & lauté vivere cupientes, cum fufce- filenti gemitu, & intimo corde ulules,non ta« men àÍacrificio debes orationis abfcedere ptum vitz inllitutum labores ad(erat , & muícas aucupaturus, Memoriam fubeat commoda refpuat; unde fcribebat ad Mar- tyras Tertullianus: PFecati fumus ad . nili- ET Lothi uxor retro refpiciens, fcelus Sodoma exprobratura, & à Numine propterea per- tiam Dei: Nemo miles ad bellum cum deli- ci Uenit, cuíía; & quia delipuit, in falis abivit ftatuam; Nec de cubiculo ad aciem proce- dit, fed de papiluonibus expeditie,8 [ubfiviclu, ne impotterumei deeffer,quo propriam con- diret fatuitatem. Periit Lothi uxor,' quia ubi omnis duritia , 66 imbonitas, & infuavé- curiofiüs fupplicium fceleris aufa eft exami- £a5 confifitt. Hinc Samuel militiz facrz dicatus.no- 42.71 nare : fi femel ingrefíus (is orationis (tadium; in eo perge, donec bravium accipias, vaculz beneficium refpuit, quamvis prolixa 46. Idque füos edocuit Difcipulos Magi- gravaretur czfarie: Novacula uon aften. nReg. «" fter Chriítus, cam facrificium,& oblationem det fuper caput ejus. E convetío Abíolon; pro hominum redempüone initiaturus ab cum onus àliquando deponeret, & ton(ionis | FW-*-,'-. oratione exordiri voluit : Er pofitzs genibus procurare: commoda, laqueum (ibi ab eaderm erabat. Chriitus fcilicet cum jam compíetu- cz(arie parari expertus eíl, à qua quidquam 4 rus effet opus noflre redemptionis oravit,ut noluit incommodi fentire, Nullis debet nos docerecfruilra fperari vincula, fufpirari defe&tibus pollui, qui altaribus coníecraturg crucem, deíiderari victorias, & criumphos, facris precibus vacaturus, fed totus debet | Gu t nifi orazione pramuniti,inconcuffà pectoris, Deoiacrari: virile nobis exemplum dedit . ? h*t Praefum- animique pugnemus firmitate, Anna Prophetiffa, quze & petendi formam ; , uoni dacur non amori irruentibus accurre« & normam exhibuit vovendi; filium enim, 5 re hoítibus(ine orationis clypeo, quo eo- quem eflet fufceptura, teinplo devovit, & rundem iclus retundantur, & impetus coét- l novaculá non attingendum promifit : A. poReg.nu;- vacula non afcender fuper caput eju*./ quia ceantur: etiam Perrus. Princeps Difcipulo- rum paratum fe exhibuit, & in carcerem, & nimirum novacula aliquid femper de'erit,ob- radit,abfcindit,unde Ànna, nec capillum qui- in mortem cum fuo Magittro Chri(íto lztus ire; & tamen cüm primüm orationem ne- dem voluit abhoítia imminui; ne difpliceret ligit, & inatrio przetorii confabulatur cum diminutüm,quocd conftabat,facris effe altari- bus confecratum, hinc Abulenfis: Poru»m g adítantibus frigefcit ad ignem,& Magittrum Quefi 14 deferit, à quo neque in morte fejungi pro- una erat bic duplex, primum erat,quód fi- miferat. Dormivit, cüm orandum effet in lius ex ea giguendus. minifiraret femper co» horto Gethíemani, ut inde fciat quisque,non vam Domino omnibus diebus vite fu&. $e- f moriturum fe pro Chriíto, fed promptiüs eundum erat , quàd obfervaret rirum Naza- le Chriftum cum Petro negaturum; qui ora- reorum ; moriserat apud Mazareos quó ae pilum quidem novaculà obraderen:; primi tionem negligens, vel (omno indulget, vel confabulationibus tempus impendit, quando enim ritus erant, quód Nazarei nec. vinum h funt preces fundend& , cüm pericula immi- biberent, nec ficeram guflarent , nec quid - nen:,&hoíte: ad internecionem infequuntut. aliud, quod poffet ebrietarem invehere, de- " Vicit Moyfes Amalechum , fed quia oravit. mitterent inítomachum, ne'in caput aícene - je Expavit in atrio ancillam interrogantem Pe- dens vertigines induceret,ac -fædam advehe- trus, quia in horto orationem neglexerat. Ti- ret ebrietatem : imó nec uvas comederent meat cafum,qui pra(umir triumphum,fi ora- virides, aut ficcas, nec quid ex uva. exprime- j retur; & quód nunquam tonderentur, nec tionem negligat. Nec fufficit;orationem in- 1- choáffe,fed in ea perfever&ffe, ad coron& per- novaculà capillos obraderent Hinc Anna, ft ducit: (olaenim períeverantia eft, quae coro- utfuum Numini oblatum munus placerct )l Bat, Bfa- f: E;;ltfol'l ho $4 1 Dïiïertaitid XVl. N gratius , offerri voluit integtius, — Quid ni phetam rogant; Ne eeffes prouobis clama: IORegeþaPa?: minüs placet ea oratio, qua non integra, fed re.ad Dominum , paruit roganti populo Pro« | mutila futilibus fcilicet truncata, ac difcer- pheta, qui precatorium. ad Deum przemifit ' pta evagationibus Deo offertut. Anna fi- clamorem pro Ifral, fed Prophetz clamor , lium impetratura preces ingeminavit, nullís- oratio populi terrori illico fuit. provocanti- que deterrita difficultatibus, nullis detenta bus ad bellum Philiftheis: Imensit Domi- impedimentis , nulh'sque remorata obicibus us fragore magno in die illa fuperPhiliflbiim, '-Rég-tebe . conítanter períeveravit , donec voti com* € exterruit. eos: oratioin coelum afcende- pos integrum ex integra oratione munus bat, & timor ad Philifthaeos deícendebat; illa / DEO facraret, & altati confecraret , & viribus furgebat, hi animis cadebant ; oratio quia conítanter oravit, petitum obtinuit $ * Nuninisaures demulcebat , & timor Phili- nROGUS Failum efl, ciun illa multiplicaret preces. co- Íthacos exterrebat; ifti timote petciti epice- ram Domino, ut Heltobjfervaret osejus : non dia fibi pangebant;illa vi&trix epinicium ac- enim aditantes obfervatores verita eft, fed cinebat 5 oratio fiquidem invi&to armata ro- Deum, quem enixim rogabat reverita,fícque borenon folüm adveríarios deterruit,verüm beneficio orationis probrum delevit flerili- & detriumphavit, appofité Abulenfis : Hoc Quaff. s: tatis, & collabentem naturam inílauravit, fi- erat ad. exemplum Moyfi, quando pugnave- liümque enixim concupitum obtinuit: ícité runt Ifradlita indeferto. coutra Amalecitas, Chryloftomus: — Seripror geminam bic vir- quia tuncfuit Dux belli Jofué, && Mayfes ora- tutem. in famina comprobavit ; in precibus bat ad Dominum, dum pugnabant Ifraélite, . effduitatem,cum ait,multiplavit : & ani- eretciis mausbus sn calum,6$ dum relaxareat gt vigilantiam , cim dicitin. con(peciu Do- €a, Vincebant Amalecita Ifraslitas; eum au- zuni: inftititenim, necabinchoata dettitit tem baberet ereilas vincebantur Amalecita z T. oratione, adítantium oculos defpexit , quia & indicans rationem fubdit , quia tune vide- Deum (ibi praefentem afpexit; 1deóque ipsá w batur inflanter. orares G cüm. deprimebat orationis perfeverantiáà Deum ipfum felici- ( mania vincebantur Ifraelita,eü quüd tunc ur ter flexit in fua vota. debatur ceffare ab smtereefffone pro eis. 49. Affueta triumphis vi&trix oratio nun- Pugnabat Jofue, fed validiàs ipío hofles $1. quam orantes finit proftratos cadere; ferveris expugnabat oratio,quae & hoítibus timorem enim ad'Deum oratio cclos penetrat, ad Aucuflerat,SC vires ademerat ; quó enim fer- thronum Dei afcendit,quó inde ad nos.quod ventior furrexit in coelum oratio, có enor- petimus defcendat; & praíerum fi hottes miüs proftrati hoíles ceciderunt in terram, Arruant, oratio vires contra hoftile robur im- cüm enim oratio ferveret, ftabat pro lífraéli- , r petrat; & f1 de peclore prodeat pudico pro tis victoria, que tamen cadebat & ipfa, cüm L. ] L. enormi ho(tibus eftfafcino; & pro invicto inciperet oratio tepefcere : fulctum,quo vi- precantibus eft auxilto5. & prafertim fi re- &loria nitebatur, oratio erat, qua cüm defi- bellantes in nos contra fpiritum pravi infur- ceret, non flabat victroria; & cüm ferventiüs ant affectus, hos enim oratio compefcit, fo- ftaret, eó firmiüs heerebat victoria ; ubienim Zi5.defome pítque; fcité Philo: Quemadmodum dolori- oratio fervens prodibat ab Iíraélitis ; robur 74ii-5. bus, timoribus , alisque affettibus, malisque fatifcebat Phili(thinorum veluti facro faície prelfos favor,fedulitas, ac dexteritas amico- no przpeditum, ac illigatum, Confugc— vum (epe refovet » fic nos [epe, fed emper gra- runt igitur [fraélite ad Samuelis orationem, i vil/ma onera, qua nobis imponit,vel corporis cüm non dubitarent invictas effe orationis I— 1894 —1595 . .0 - WR ERN - E m E. conjuntli nece[fitas,vel exteruus cafu aliquis t vires contta irruentium hoítium impetus, ex zmprovifo irruens dumoversprefentifhmum dixerunt Samueli ; ANe ceffes pro. mobi c]4« R65« cnbez. . fermonis, rationisve vemedium affetiibus, feu Ti maread Dominum, Clamavit Samuel, & , « Anime vulseribus onedendis oratio eff falu- Philifthzos proftravitIfrael, oratione vali, ? berrimum : nimirum quia contra hollile ro- diüs, quàm armis. Orante Moyfe pugna. bur invictas Numinis vires fibi auxiliares H vit populus, & hofles expugnavit: orante afcifcit, quibus obarmata oratio triumpha- Samuele percutiuntur Philifthzi , & Ifragli- p 1 li turaad pügnam procedit, tot Jectura palmas; t eó illuftriores deferunt triumphos, quà quot fufura preces. ^ Vr i, f ferventiores ad Deum preces funduntur. Ni. $9. Bellum Ifraélitis indixerant Philifthzi mirum quia fuderunt líralitz victrices pre- h p viribus przpotentes , & ad pugnas magis in- ces 5 Philifthzi proftrati fanguinem effude. firu&ti: quid ni Ifraélitz clypeis fatagunt V tUünt ; quia oratio femper viclrix ubi« proemuniri orationis, € cujus armamentario;, que de fuperato hoíte t:;um- fii L 0f; ad incundam pugnam necelfaria pe;unt,Pro. phat, li " bu tb ) w " lt ] e2 CÀ g & E * e MY V ?ile DIS.- -lmlp j e»HSGH)ES - tRanchä;.' ^ G ebebeco odb tb obbb eocoebeDebeb» EXIES dbcbo dbisesedpaepupqedetoqoqodonospspspapadtodoqdteqeqeddugs (sX aE '-Reg.lägy. DISSERTATIO XVII. Oratio tunc rbuffïicr pugnat contra pravos quosqueaffectus, cum jcjunio refici- liquis virtutibu ; o eu * ;-.Eiox, ls zarmatqr for- Quf n & N Li l a 55. T. . Languidäïä dnermis äf/?..amt jo, quam jejuniumuon veficit , : E$9 qirtus 22072 AY72A£. [ LE N æ»" UT autem viclrix trium- h s N u PL 44 "Nimirum pro abflinentibus à deliciis; UT 74 phet oratio jejunio re- ;pro vacantibus à luxutia, :pro jejunantibus, - 23 L xX ES 72 AX Yv ficienda eft, ac piis mu« -precésque fundentibus armatur, ;& :militat ( mnienda aufleritatibus ; :zether. :Neque profuére :Philifthzis .ar« d Y quia ficut delicize.mili- Amorum congefti acervi, quos antea enetvas j d Su NN (9 tare 'robur infringunt; "verant voluptatis delinimenta, :& depravas c;uä- 15 a —— itaoratio preemiffo fat« t concupifcentiz blandimenta, ta jejunio 'vires :mili- . Oratio igitur previo refecla ;jejunio zïant'is afcetze *&ortob ZA orat , additque animos "victrix triumphat , quia .ccelo corifeedera- ad hoftium retundendas phalanges ; elegane Qn.s, .tür, quod pro-orantibus., ac jejunantibus *er Tertullianus 27 2Martyras conferens .o- .ad victoriam militat;, :pugnantes hoftes ex- xationem cum Athletís in arenam defcenfu. pugnats :eclo enim :favente retunduntue ris ,aitz .Zrblete fegregantur iin flriciiorem arruentium inimicorum impetus , «quin ;iSc dlifciplinam , t :eobori -adificando «vacent, drritee :tedduntur «doemonum 'fuggeftiones &ontinentur à luxuria, a cibis leilioribus , .À &ontta armis jejuniorum , A orationis mu« ä qpotu jucundiore 2 icoguntur,cruciantur , fa- imitos, :Sicuteft oratio opima , .quz offer- 4igantur, quanto-plus £n exercitationibus la- 'tur Numini, vi&ima; ita:contra hoftestat« | Doraverint , «tanto plus de wiclorta fperant. 'tareos nitentes arcem cordis :noflri pravis /Deliciis indulgens miles 'hoftilis cadit praeda :expugnare áffectibus , :ac infultantium ma« amucronis , :nil :eaim wires "magis «enetvat Jarum fuggeftionum :adotiri aífultu ; :eft a« 3 inilitares, quàm delicize, qux & Annibalem 'rietis machina acerrima 3 «qua mon :folüm | apud Cannuas fregerunt., .ac foedé ;proftrá- in tartarei hoflis muros audet irruere ; ve- E zunt; quo plus voluptatibus ftudet :miles; 'rüm :X ipfos proríus :evertit; fupplex, & «€6 ad pugnam ffit inertior, JYlíraelitee veró lhumilis oratio :Deum rogat, fed quà pro- pugnaturi :«contra "infultantes Philifthzos [ :fundiüs humiliatur , eó altiüs ac. "illuftriüms anon ventri indul(ére, 'fed folemne jejunium 'triumphat , & ipfa 'humilitate adverfarium ]s e preemi(eére, refe&turi ciborum abflinentiá mi- :ebellat ; 'hinc morisfuit , quo orantes toto litare robur , & poftea ad orationem con« «corpore in terram fe àbjicerent , i& ventre i[c 10 a Reg cup.7, fügerunt Samuelis: Ne ceffes pro nobie .cla- 3n humum ftrato «orationem emitterent ,, znare ad Dominum. Quid i dum Samuel [ quo furgerent :vegetiores ad pugnam , ac "1] .qpro jejunis, & impranfis clamat;zether in fa- hoftes profternerent : & David ideo pgigan- eu ' vorem jejunantium acriter pugnat, !&,i)äil- team 'Goliathi :molem proflravit ,. hoítes. inis vi&lricibus 'orantes «coronat; nimirum 'confregit, & cateris illufttiis triumphavity. oraüone adjuti 4 jejuniis farti , :aufteritati- 'ac furrexit gloriofior, quia didicerat in pul- bus vitee armati , abftinentià refecti Ifraeli- vere fe humiliare , & humi próftratus eni- tx lautépranfos,eósque deliciis affuetos pro- xim Deum orare : /Quoniam bumiliata esi P[almag; firárunt Philifthieos : Zetonuit Domiuu fra» dn pulvere anima noiira: «conglutinatus esl vue ï gore magno in die dlla fuper Pbiliflbiim , &$ 4n terra venter noffer , 'ubi :cum :plura ad- exterruit €os , £ cefi fuut .à facie Ifrael,ap- «luxiffet nofter ;Agellius :expendens 'hunc pofité Tertullianus ait: Dominu intonuit Pfilm.45. fcité concludit: :Necille .qui- xvoce magna fuper :0s, confufi funt , &f .cor» «demfenfus alienus eft ; :voluiffe Prophetam ruerunt 4n confpetiu Ifrael, caciderunt paflos :animi, :ac ventris inclinatione hábitum o« dimpa[li, armatos dnermes z ba fant vires je- antium indicare , 'quó toto corpore abjecti junantium .DEO , celum pro 3isdem uili- 'ventre in terram proa :fupplicarcpt ore, & y ;ürato'. Férani de:'ïj:üiäu.f Tom. 4, L 356 Diflertatio XVlI, In ».Macha. ftrato,ut Machabäei', qui Ragabant Dominum — atdetet ex DEI juffu yïaimiäum erat Sacets - beorum e Vo.. proffrati in terta , ve amplinstalibusmalis, dotibus: quid ni ? in atg anima noflre o« * inciderent: fiquidem hoc flebili, ac fupplici ratio non frigida , non tepeícens ; fed fer- corporis habiru ad. mifericordiam Deum vens veluti ignis ardere jugiter debet, ut flectere fiuduerunt, monet Joannes Carpathicorum Epifcopus Cum igitut hümilis in térram profler« jn capitibus hortatoriis inquiens : Igm& pre« Nut. 94 nitur oratio, . Vegetior tunc in opem no- cum 4d DEIM, €f faera meditatio elogtiio- ftram furgit Dei mifezatio, quà uberiores rum fpiritus [uper altars. anime noftre feme füppetias nobis tribuit ad hoftes proflernen- per 4rdeant , ferueat igitur, ardear, ebule doss fiquidem ubipopulus hürhili, & an- liátque cor orantis , & chm regie vate. die 6 xia orauicne óravit, DEUM exoravit , cu« catz Jn meditatione mea - exardsfcit . ignis, jus ope Alyriorum exercitus cortuit ; Ex guditb 4. L] No:àtu eít dignum, qaód orarei1dem figni- £oto corde fuo otmaues orabant Deuu. , Ceci- ficet; quod precari,-& hebraicé fervere , ne dit Holophetnes capite diminutüs, quiaab Ícilicet fervor unquam ab oratione fejune humili furrexerat antea oratione;ac jejunio gatu, Oratio perinde ac ardens flamma E. Juditha; feminea manus jejunio , & ora- in cordis noílri ara ita DEO offerenda eíi, - 2 tione fortiüs armata , quàm gladio - caput - ut omni terreflri fit defoecata. affedtu, && proftravit , quod terrorem tozi incufferat depurata forde ; ita oratto ceelum afcene 2 . populo. Quàm efficax, & valida eft ota- dat, ut nihil terreni fecum adferat; quo ab , tio, qu& inftrumento tam imbecilli, ut eff . afceníu fuo pondere remoretur : fitoratio- manus fceminea exercitum totum vicit, ac- à quovis rerum terrenarum affectu fejunéta; fugavit Afyriorum ? nimirum humilitas ut omni eliminatà immunditiá ,. & forde, cocios penetret, GC flammam imitata fuo nixa fupplicantis datoS'fuperat hoftium aufus , armatos prefternit exercitus : quapro« fervore ciciüs furfum avolet t idque cauíz JDe orat,.cap. cur olim Sacerdotes ad altare accedsntes fa- CRRA as GR QUE OA i Xac . r ld. pter aiebat "T'ertullianus : Nos son artolli- mus tantum , fed etiam expandimus , &5 do- cta fa&turi, pura, nitida, G ab omni ferde miniéa paffione modulautes , &$ orantés cón- depurata deberent veílimenta deferre : huc Honal odm. fitemur Chrisio : & ücat Chriftus cruce. ex- vocandus Origenes inquiens : efirare es*?, Levif, Á panfus hoftem proítravit, & de proffrato feper quo orationes uosiras offerimu DEO. , Joan, 124 triumphavit : ANwee Princeps — bujus mundi ut (ciamu, quomodo debeamis offerre , fci« 73,3!* ejicietur foras $— & ego fi exaltatus fuero à licet ut deponavua ve(limenta fordula, qua terra omnia trabam ad me ibfum, carade immuuditia esi , morum vitia, tnu- d. Ità oratio; cüm Chriftumecruce expan- quiaamenta libidinum , tuuc eít oratio no- fum imiratur,pravos quosque debellat affe. itra ab omni terrenorum affectu defoeca- $£995. 5 a — £o— -- Qu Gtus , tioxias abigir concupifcentias, & Doe- tior, cüàm non commoda corporis ; fed LbiMgat, , monum fuggeítiones vi&ricibus excutit pre- . quz digna funt DEO , poítulat: quó ma- cibus, Oratio expanfis manibus , aperto jora funt ea, quz petimus, eó . promptiot corde, animóque fervente, dum funditur, eft DEUS à nobis exoratus noftre implen- crucem exhibet victricem, quá & nosoran- d& petitioni , quiaut ait Nicetas: — DZ* copus i tes hoítes profternimus: huc accetfitur. S. DEUS jucundius , ac libentits , quáam lfj ovas 40. S. l Ambrofius Serm. f&. inquienst Zpfnus etiam accipiugt , dumsnodo non parva , & exilia, Gregor Na- ince[]u«- bominis , càm manus levaverit , f féd qua digna funt DEO , poflulemuss ea inzeut erucem pingit s. €$ ideo elevatie . manibus veró digna funt DEO, que DEUM ipíum ü orare pracipimur , ut ipso quoque vaembró- refpiciunt. laudandum , & glorificandum yum gesiu paffronem Domini fateamur : ficut X per creaturas; rite isorare dicitur , quiter- -. Chriitus cruce tartareos hoftes debellavit,& renorum didicit obiiviíci, imó & fuiipfius; Xl de victa morte triumphavit: perinde & nos eó quia non propria cupiat orans commo- - d oratione expanfis brachiis fusà crucem ob- da; fed Dei unice gloriam concupifcat , & [ . jicimus hoftibus , cujus ope eos profliga- qui ita orat , non bominum affociatur fre« d mus, & pravos in nos affetus infurgentes quentiis, fed Angelorum afcifcitur coetui, GE profternimus : hunc morem expan(is bra- cum Angelis Numini laudes occinit, Ange- N h, h, chiis humiliter Numen orandi viguiffe apud lica eft noftra oratio , fi noftre obliviícae 11 al primevos Ecclefiz fideles. refert INicetas Lib.1.1n A4n turhumanitatis: angelicam induit purita- lt érontco, Chroniata inquiens: Supplices frondes. ex- tem, fi nature humanz. exuat imbecillita. (t porrettis manibus geflantes apertis capitibus, tem, Huc vocandus D, Chryfoftomus, ubi Qu nudísgue pedibus nullo. fupplicum miferabili ait: Dum oramusbumanenatura oblivifea- Yib.o 4e ür geffu pretermifjo j' fubmifla voce mifericor- mur , fed occupati mentis alacritate . fimul ovand. pa. fb diam flagitantes veniam confequuntur. & rremore nibil reficiamus rerum. prafeus Wt B $* Exulabat tamen frigus omne ab hac fi- tium, fed exifiimemu nosin AAugelorum C delium oratione, quz aperto capite , ex- (nedio confiflere, idémque [aérí-. Tui panis manibus , nudatis pedibus DEO fun- ficium cum il pera- lo debatur:'quia'ex corde contrito, & amo- . &gere. Ia reflagrante orta; perinde acflamma füur- fum afcendebat , ut deorfum defcenderet $u äi-; (0 sf DEI vena, Olim ut in altari iguis fempqüx;- u X E Ms x $11 lo i .. Oratio pravosexpugnat affectus,f jejunio reficiatur vegetior, 3£7 deatur oratio indiga, & lachrymis madenss $, lL. illis tamen pravalet viribus, utcontra arma- tos non folüm pugnare audeat, verüm etiam Ortio rite peracta inflar Davi. ) 94 €os expugtet, profternat, ac vincat; imó vie dice cytbare perniciem . Demo. ui, G medellam bomini adfert ; detur oratio quafi omnipotentiam laudabi« liter zemulari; nilipfa expavet, quia affueta «bigítque pravos omnues triumphis hoftili fanguine palmas. fibi hu- þa[eäm. mectat. Nec mirum, fi oratio adverfarium e. vincat ; cum & ipfum Deum quafi vinciat; Tlad Numinis impetrandam opem efficacius , nil hoftibus profternen- etenint alloquens Deus Moyfemait ; Dimir- Exed, s; n dis aptius orationerité peractàs fi- te rue ut arafcatur. furor meus contra . €0, io, quia fcilicet Moyfis oratio veluti vim quan- cut enim cythara Davidica perniciem Doe- moni , & (imul falutem adferebat Davidi; dam Deo videbatut quaíi inferre, ejüsque . perinde oratio inftar Davidicze cytharz, fi iram co&rcere ; fi enimorare deftitiffet, al» ira Deus non fe coércuiflet , fedquia oravic harmoniam referat, feu rité fiat, hominibus adfert incolumitatem , & doemoni perni- Moyfes,Deum tenuit, ne iralceretur, adeo ciem infert: pulfu Davidicee cythare mali« eft oratio affe&tibus omnibus «oércendis apta, ut etiam Numinis ipfius iram. com- gríus (piritus defiftebat intus Saulem extof- quere: & oratio pravosomnes, qui in. nos pefcat, nec finat DEU M irafci ? appofité intus affürguntaffe£tus, coércet, abigitque. S. Hieronymus: Ctwi dicitur dimitte ime, ut Jn Ezetb.ig, Diuturna vallati obfidione , hoftibus atma- irafcatur furor meus offenditur,quód tenendi tis utrinque cinéti ingemebant Jabefeni; nec babeat facultatem. Sicut fafcinatio dicitur ulla eis fpes periculi declinandi , falutisque verbis, ut etiam incantatio robur illigare, membra fopire, manus vincire, & vires fin- $ affequendz affulgebat, cüm hoftis armorum peritiá;ac militum ingenti copià praevaleret, gulas corporis enervare ; ita. oratio vide- ml g. & urbs obfeffa prafidiario milite effet defti- tur quafi divinam poffe; f1 fas eftdicere, o- "Vif, mnipotentiam incantare, eàmque détinere; i tuta, armisque ad . propriam defenfionem fpoliata, Quid confilii in tanto difcrimine? ne ad infligenda fupplicia, & ulcifcenda exiguo fibi conceffo tempore, nuntios in(ti- flagitia feratur : fcité D. Gregorius : ,Quid Lib. ».Mo- est fervo dicerez. dimitte me, ntfi deprecandi TAlCAp.9,, tuunt, mittüntque ad Saulem, & eas fibiau- xiliares colligunt vires, ut qui erucre oculos aufum praberve. 4 Ze dexteros tentaret, dextrum fimul perdide- Paroemia eratapud prifcos, Nec Her« eules contra duos: íed. quod Herculi non Lib.1,Regett, ric, & finiftrum ?. Concede noóss feptem dies, e ut mittamus uuntios ad unvver[os terminos fuerat datum , orationi ulttó . conceditur * lfrael : imprudenter conceffit Naas inducias ecce contra humi procumbentem populum ftat columnz innixus deteíflandis íuffitibus ab obfeffis petitas , GL fere agnovit errorem 1 Rege esp,f duras expertus catenas: Perceufft Ammon adoratus vitulus, ex mulierum inauribus, Cuntiatt i E. usque dum incalefeeret dies ? fed quid caufae? annulis , aliísque ex mundo muliebri ii 0. 9 mutuatis ornamentis aureis conflatus; ar« quöd tam ceieritef fuppetias auxiliatrices angrri N- fibi obfetfi comparaverint ad robur obfiden- det in juflas iras Numinis furor vindiclae dj tium penitus delendum ? Refpondet Hugo appetens , & ad ulcifcendum flagitium pro- Cardinalis: NNuntiosad Saulem miffos an- nus; G tamen pravalet oratio contra cul« xios fuiffe devota fupplicis orationis; eni- pam fupplicia folicitantem, G contra zítu« xim orárunt, preces fimul, & gemitus . fu- antem ad poenas irrogandas vindiclam., derunt; nimirum orationis fervore hoftes Quód fi unius oratio adeó valida eít, ut proítrárunt, & imbre lachrymarum eorun. Numinis ju(té conceptam iram co&tceat , E .. dem extinxére aufus, fimülque victrices pal- excitatum ferorem compefcat , & omni- mas, laurósque triumphatrices fibi irrogá- potentiam quodammodo vinciat ,. G quae runt: audiendus eft Hugo Cardinalis: Saul flagitium folicitabat , fupplicia ipfa fiítat, Inr, Reg, ait ipfe, feu Chbriius pepulum fuum ad fe mit- ac omniné fedet ; quid non erit affecutura tentem nuntios oratione liberat, duceus exer- multorum oratio, fletibus munita, gemi. citum, Jabefeni ubi fuppetias ferventi, eá- tibus obarmata, & lachrymis veluti athle- ta in arenam defcendens, ut oleo inunGia? que lachrymis madida expofcunt oratione in urbe obíeffa, veluti in officina triumphos referunt Jabefenorum Nuniii pericula , qui- d I.FW) d! fibi cudunt, ac victrices coronas fibi confi- bus fubjiciuatur , & mala extrema , quze imminent ; Gabaonitz charitate ardentes, ] ormnd D* ciunt: & qui fine fufa prece oculis debuiffent carere, orationis auxilio trophais exundá- oratione ferventes, lachrymas aque, ac , h runt: quia orationon folum e(t clypeus,quo preces fundunt , & fimul hoftes confun- hofítiles retunduntur impetus; verüm & ar- dunt; & que imminebant pericula furgunt mamentarium, ubi orantes quovis armorum in trophza: proflernitur Ammonitalugens, genere muniuntur ad hoftes profternendos : cadit victus ; furgit Jabefenus gaudens fpo- & tunc valentior eft oratio , cüm gemiti- lis onuftus : Peren/fir A4mmon usque. dum ziba, Reg. bus affociata, & à pluribus fimul peraéta in s&ncalefceret. dies , nimirum fpreverat INaas, cap.1 1. hoítium caflra irruit: quamvis humilis vi« qua comparari poffent auxilia, quia igno- ya Kave. Veraui de Affectibue Tom.i. Diflertauo XVll, - 3;8 1h raverat, quante foret oratio efficacie , fie- quitantum inveheret timoris : Osenam nim afcendat oratioin coclum , auditur ítae £ft bae vox clamoris magni ? timueruntque tim in terris hoílis proftrati lamentatio. Philiflbiiu, ingenserat clamor , & quidem Quid ni contribules precatios clamores in Philifthzeis formidabilis non .quidem cla- ccelum emifére , & preces in terris gemiti- mantium multitudine , fed animorum cone I.Reg; eap, il, busarmárunt: Levavit omui populu vo- formitate, fedorantium unitate ; ut enim cem fuam , G flevit ; & jam de charitatis conformem multorum audierunt clamorem, flamma eliquatus gemitus, non folüm affert Íc priüs viclos, quàm pugnantes credidé: Tabefenis falutem , fed adverfariis cruen« re, utnotat Abulenfis inquiens : OzmesQueffs at, tam etiam infert cladem; quia cüm Jabefe- jufih, V. Afraelite uno antino invocaverunt. DEIUM, ni preces fuas fervore munitas , & lachry- 4t eriperet 0s . de manu bosiium ,. fed mis fultas miferunt in coelum , pericula o- e *on eripuit , quia peccata eorum demte- foünia averterunt, ac declinárunt in terris ? KUPHEN ubi lachrvmis veluti plumbeis excuffis glan- i -dibus vulneratus periit INaas, S. IiI. $. Precarius plurium «lamor tartareas judith. a. percellit legiones , & divinum implorat llnauimis suultorum oratio 'oalz- 4, 3l auxilium , ideóque perinde cacodoemoncs dior efl, dirimque dmeremento adver[(a orationes exhorrent juftorum , -.ac ferpens quaque fuperat , ac de fugatia , vel. ignem timet , ac fumum ; odore enim, & fragrantia orationis pulfus Doemon euro gprostrata JDoffibus srium- phat. citius fugit, idque aufe cur Apoftolus impenfiàs Timotheo injunxerit , ne une Deó.efficax :eft vanimis mvultorum $. | EL iimn.z. quam à ptecibus fundendis defifleret : -05- oratio , ut DEUM in fua fle&at- fecro igitur primàm -omuium fieri obfecra- A. ovota, G petita impetret ; agens e- tiones,orationes , &S poslulationes, quia.ad . Qivinam expofcendam opem nulla fit vi&li- nim $, Cyrillus Jerofolymitanus de Simone :Mago , .qui deitatis nomen fibi ufurpans , ma gratior. .E offerre ( aiebat "Tertullia- 1 Apologetoyas ) optimam , 6 majorem bofliam , quam & cum D. Petro Romz decertans vi oratio- Qutrgut, nis fidelium in terram exanimus cecidit , €Ap 30» ipfe mandavit , orationem de carne pudica, h ait: Genzibum provoluti ferus DEI , &f con- de anima $nnocentà , de fpiritu fauclo pro- feilam : quia oratio fi de pe&tore pudico ; tordiam illam pre[efenentes , quam JESIIS dixerat Martb, Y.8. [i duo ex vobis confenfee fi de corde mundo prodeat à quavis forde vint de omni re , quamcunque — petierinz , iefoecato;gratiffima eft DEO victima,& dce- moni ingens pernicies ; quód f1 precarius fuecedet eis , & confenfionis telum. precunz dnterventu in Magum .eiaculati funt , & multorum clamor charitatis concordià, .ac dulcis unitatis melodià refonet, tunc .ca- in terram eum eiecére ; ecce ea fuit multos rum orantium concordia,& vis; €a oratio- codemones ingemifcunt prapediti , & fi- nis plurium concordantium charitas, & cfti. cut malus Angelus preces timet, quas jufti cacia, quà Simonem DEI nomen, & Nu- fundunt; probus enixim otationem fuadet; qmen fibi vané ufurpantem & medio aére .in hincAngelus 'lobiam monuit, utcum con- imum terre detruferint. Pulchré Tertul.« jsge orationi incumberet ; obtemperavit '"l'obias, & unà cum Sara preces fundens lianus: :Cip probi , eum boui co£unt 5 49 apoloces, pf cim cafli congregantur , non «est fatliaadverfus non iolüm Doemonem expulit , fed :etiam um bodie, €$ cras, icenda ad. diffidium , fed curia orantium.getes sap,. qulia $"4iligavit, Deprecemur De & fecundum cras, Quid tunc Cacodeemon Appofité dicitur «euría multorum .ad oran-5?* dum .conventus; quialites beneficio .Ora- folo profternitur orationis odore, & vin- Tüäid $, &us oratione viribus fpoliatur L] [] iunuc Ka tionis in favorem femper dirimuntur pre- cantium : pergit Tertullianus .co£zimr 4; phael Angelua apprebendit Daumonium,& ve- calum , &$ congregationem , ut ad DEIIM ligavit illud ; íed cur Sara. orante non fuit deemon conítriétus , quimodó ingemilcit qua[i manufatla ambiamus oreutes , dici- tur oratio pia inflari ambitione , quó in- illigatus? quia nimirum unà cum Sata - nuitur, :quàm - audenter confidat, quàm tiam Tobias preces fudit, & clamor preca- torius plurium dulcem invehit unitatis me- aCtuosé negotietur , & quàm potenter, ta- metfi fupra votorum faftum concupita ex- lodiam , quà coelites alliciuntur , & :dce- torqueat , idque caufe , cur "Tobis, & mones exterrentur , ac proflrati vinciun- 72 JZ; ,6. i l tur; füpervenit oratio unitate obarmata, Sara preces Deum in eorum vota flexerint, & petita impetraverint ; Exaudita funrTobia s. concordià munita, quz jam captivam duxit preces amborum n conjetlu gloria — [uimmi*^ captivitatem , & — vinculis conítrinxit doe- DEI, G mi[us efl Augelus Domini $. R.a- monem, Idqueetiam caufze, cur adcla- phael, ut curaret eos ambos , quorum wna- morem precarium líraélitarum ingemue- rint Philifthzi timore perculi , a« folici- teapore [unt érationes 4n. «o 1, R. 6,4. e . äjffäu Domini tudine -perturbati Qusrebant. Philiftzei Técit l. 1 ä exterretacti quenam eflet vox liraelitarum,; kfficas Oratio pra&os expugnat ;a,fïc&us,üjcjunio reficiatur vegetior3g9.- 19» Efficax eft, ac negotiofaconcordans plu- Hinc Chti&us fuos docturus difcipulos AX. orationis efficaciam ait ipfis. Jterum .dico zium oratio, cüm petita flatim impetret ; ju« MAttbo ls nior.enim Tobias, &Sara orantes ambo fi» «obis , quia [i duo ex wobis confenferint .Ssmul,ia fummo difcrimine fofpitatem merue- füper terram , de omui ve, quamcunque petiee runtimpetrare, — Juditha etiam cum Bethu- rint , fiet illis À patre meo , qui in calis eft , lie Proceres, reique facrz , & civilis preefie ubi enim funt duo , ueltres congregati in no- des in domum fuam accerfiviffet , eósque. mine meo ; ibi fum in medio eorum , .ubi no- obintentatam urbis deditionem feveriüs ob- tat Origenes , Chriftum non dixifle in me. dlil J - jurgáffet , refponderunt ei Ozias, GPres- dio eorum ero, fed f/4ym , .quia ubi 2/;gu$ jnditb. 8. byteri, Nuncergo ora pro nobis , quouiam eonfenferint , Chriffus invenitur 4n.eis , GC ac tumens Deun. Verüm enulier fantda es addit, hanc effe caufam , .ob quam non ex- licét pia, ac fan a a mulier pro peccatoribus audiamur orantes ,. .quia non coníentimus preces ad Deum funderet, quia tamen eam nobis per omnia fuper terram , nec dogmates. non latebat , quante fit efficacize , ad.concu* neque converfatione : JS& zquiparat multo« pira impetranda , .etiam à populo fupplices rum orationem concentui in re mufica har- popolcit preces , quas cives NNumini funde- monico 5 quia ficut in muficis , ni(i concors Suditb. $. fuerit vocum convenientia ,non deleClat au- xent, — Quod facere difhofui , prabate, fi ex "U. 31, Deo eff , $ orate , ut frrmumfactat Deus con- dientes; itain ecclefia, nifi coníenfom plu- filium meum * nimirum multorum oratio- xium habueritoratio, minüsgra:a Deo con- nes expetijt Juditha, nt votum patrie vindi- tingit, qui voces non audit difcordantium , €ande; & à milite obfidente liberanda fir- «wota non exaudit diffidentium. 3 2j metur; quafi nutet largitio beneficij impe- Appofité plurium vocum pariatur ora- itio concentui , quia ficut conítat . harmonia trandi, fi.eam .concors multorum precatio $. non precefferit, & inftabilis fit felicitas , plurium vocum modulato concentu , .quo quam pravia multorum .oratio .non obfir- difcors plurium fonorum .concordia, íummo, medio , & infimo tono ad mufices aptatur mat: pulchré Felix Ennodius adverfus eum, . qui victorià potitus praemij nomine Veltalis temperaturam , & fiqua ex his vocibus de- virginis nuptias impie poftulaverat , -ait. fit, vel abfurde obílrepet , totus harmoniz: Gontreur, Quero.À te Heroa magnanime , .quid depa- «orruit concentus , neque audientium am- $. £riatua mali depuleris , fibaec , quatimui vi- plius aures demulcet ; fed potiüs ingrato dloroptafli? percunforutrum popo[ceris fu- Atrepitu pulfat: itarescontingit inter oran« peros ia laneceffitate fautores ? fi fecifis per- dum, tunc oratio divinas veluti aures de- mulcet , eíque grata obtingit, fi plurium funtius periculss,cur [acerdotibus eorum pro debrta oratioue minitarss ? /fiinon adbibuifli imodulata vox, & concors.concentus ,.eam pi4 vota certamint, quid tibi.debeo , quem.s »promovet ; .alioquin inconditus eft vocum fine precibus tuis generalis pro[peritas comi- ftrepitus , acverborum confufus fragor, fi tate liberavit? fi intelligis , multum eft ; quod À diffidentibus , & minimé concordantibus :animis prodeat: hanc plurium confonantiam debes Numinibóus , i fluduerunt. fuppluci , sajus fi dederunt vitloriam nonpetenti , ni- .etiam Apoltoli fervárunt Ícientes precarium mirumalienum à divina creditur effe provi- multorum clamorem, divinam veluti zmu- lari omnipotentiam àn patrandis miraculis 5 l dentia, quodconcors multorum non extor- ] ' quet oratio , ait Ennodius, fimülque arro- hincPetrusgreffum reflitaturus.claudo, qua» 4A Dlof?f« gantem increpat vidtorem ; finon adbibuifH f1 fibinon fideret, nec proprizetantüm con« fidetet orationi , fociumaccerfivit Joannem; *ajdgg,*]'/flf pí4 vota certamini , quid tibi debeo , quia Lgmfïï il nutat victoriz felicitas , quam unifona mul» at;concors plurium oratio , id firmiüs im- N i, torum oratio nonfundavit: optata illa £eli» petraret, quod fortaffis precibus unius tan- tüm innixum nutáííet, Petrus autem , €8 je citas , quam previz multorum preces non Aor. s. : ftabilierunt , beneficij potiüscenfetur tituba- joannes afcendebautin templum ad boram., Qa i - tio , & fortunz inítabilislufus , quàm firmus orationis uonam , &5 quidam wir ,. .qui erat M - profperitatis ufus:; fi communis fit precarius elaudus ex sero matra [ua bajulabatur , & clamor, ficoncors populi oratio, exoptatum Jjuzc dixit Petrus argentum , €$ aurum non., (l citiüs accerfit beneficium , illidque firmiüs ff mibi , quod autem babeo , :boc tibi do ? "d dn nomine JE Nazareni furge , &5 ambula, ftabilit , quapropter Juditha curiz przefiden- tes ,. & altaris Prefectos enixim rogavit ; «ümque hoc sniraculum prodjerit beneficio [* quó concordes , ac unanimes preces Deo fun- otationis, nonquidem unius tantüm , fed 3. x- deftent. .plurium concordantium , cüm editum per- :3'45&79, $; Orate, utfirmumfaciat Deuscon- hibeatur tempore communis in templo ota- int, filium meum : G (icut Juditha firmiüs ftabi- nius* d livit füuum votum precum "acceffione , ita tionis, eiusdem debetur concentui ; pulchré imt. Bafilius Seleucienfis, Tunc temporis enim.s Oraz£f ok 2 UT d Ennodius arrogantiam redarguit vi&toris , ii qui preces certamini non praemiferat : f/ 2on Petrus , 6 Joannes afcendebant éntemplum w Adbibuifli pia wota certamini , quid tibi de- «irca boraus orationis nonam. Id prtmüin yni in ditlis cognitu nece[Jarium efl , quod in.a beo? quafi vana effet ea victoriz felicitas , niti quam &oncors tantam diguitatia celfitudinem evecti Apoflo- plurium -oxracio non pracef- di orationem minimà neglexerint « nam bo« Yy 3 EB/717) ] : N 1 250 Difïcrtatio XV II. ( & miues cumelfent, boc, quoque perito pre- do , 1& pura Imente oriatur or atio: quia f fídio sgebant, — Quid fi - Apalloli precationis tametfi populus Hebraicus , fuam in arcam opem uon excutint. , fed perpetuis rerum u* collocáffet fiduciam, quam propterea veluti fébus. ueceffariama fupplicationem offendunt ; propugnaculum inconcuffum —confueverit QuUanium wos cYIUIER IncUFTIWIMS ,. qui per in- exercitibus obijcete : . licét eandem contra f curiam boc tam falutare projcimus viati- Philiftzos adduxiffet , non tamen tutclam Hgm;i, $ Jg ( eum ? Appofité Bafiliuscommunem plurium fuerunt ab ipfa Hebrzi experti , cum cru« inonp — f orationem viaticum vocat, quó nimirüm fi- enta clade czefi à Philiftzeis fuerint : necim- helij; ]u í Tiatilt deles peregrinantes in hujus vitz itinere ad nieritó ait 'heodoretus; quia fuerant tunc r codleftem patriam reficiantur : eft fiquidem IHraslitze divinam legem transgreffi, que cum oratio, quà, & nutrimur , G vires refici- claufacontineretur inatca ; perperam De- f üntur, Petrusigitur, & Joannes, cum fi- um'traxerunt inauxilium , cujus legem fce- , deles in templo communi vacarent orationi , dé violaverant ; ideóque cüm Hebraorum & unanimes preces fünderent ad miraculi vota € mente pura, & corde à fordibus de- incubuére patrationem, Àn quia ars pa» fcecato non dimanárunt, minim?arcam ha» trandimiracula ex officina prodeat , inqua buerunt adjutricem ,. cüm detur potiüs te* ä non mallei incudem pulfantes obftrepunt ; uf u meritati, quàm pietati ejus implorare auxi« 10 Íed preces fidelium ad harmonicum edite lium , cujus leges violantur , ac dilace ?&ïl- concentum aures demulcent ? quafi multo* tur, g rum oratio ars fit edendi miracula, Quim X U facilis igitur, quàm obvia, ac omnibus pa- /.93t IV« U rabilis eft hecars , cüm in poteftate fit cujus- lj eiha0. 4 vis cum alijs fe ad orandum afciícere , eít (i- Oratiorite inflituta boflium tec- J quidem communis ad orandum conventus de confenfione concors, & de efficacia veluti as eludiz de. provis triumphat affedti- - Cue— precarié omnipotens , cüm petita omnia ime óus , G &ratam veluti vim Deo tpft z'fzfer:. petret, Hinc C hri[iusr modum orandi fuos [ 3. ' (Toratio infidias arceat inimicorum , 14 r & edocturus Diícipulos non alio voluit eos ac technas eludat trartarei hoftis, ne- f nomine Deum orare ,. quàm Patris. Sic ceíséeít, utriré inftituatur ; fienim & .ääüït!ha 6.. orabitis : Parer noffer ,. qui es in calis , fan- €corde oriaturjà quavis purgato peccatorum &ificetur nomen tuum : nimirum vult Chri. « macula , & divino zíluante amore , acmerne |' flus , ut non folüm nobis, fed etiam alijs te puta; quia tunc grataobtingit Deo, cuj- q beneficia expofcamus , X quo noflra fit us quaft aures demulcet, facilé petita impe- oratio efficacior , vult à fidelibus fraterna [ trat,. & mira ubíque operatur , quali invie W neceffitudine junctis, uni eorum. communi &as ab ipfa omnipotentia mutuetur vires ; 3 L patri preces fundi quia , i plures filij quibus & ipfi Deo videtur quodammodo enixim communem deprecentur Patrem , p« vim aliquam inferre, gratam tamen , & quá non denegant vifcera paternz charitatis be- Deus ipfe deleftetur ,' quapropter Tertul- iQ neficium rogantibus unanimi confenfu filijs, lianus ait : Cozmtus ia carum , & congregae T? "tpotegi Q quibus id dederat , quo poffent Patrem ro. U tHonem ut Deum quafiuanu fatda precationg. "P 39- Homil.26. gare: fcité S. Chryfoftomus expendertsver- g i2 Maitb, bus ambiamus ovantes , bec vis Deo grata h ba illa dominice orationis ; Paer neffer , eff. Perízpeà mortalium irritata fceleri- qui es in calis, ait: — (Qui Patrem dicit , & le bus divina inardefcit ira, quse tamen perfue peccatorum remiffouem , 6 adoptionem , & fas preces fopitur ,. & extinguitur, hon- bareditatem , 68 fraternitatem , qua of ad nunquam minatur Deus cruentas (trages , fae [ unigentitum ». C [hiriths lavgitionem per u- neíla excidia * . ** eó quia in hominesi indig- nam banc confe[fus eff auncupationem ?. qui f nationem divinam excitent repetita flagitia , igitur Deum orans, patrem eum vocat ; ejus- quam tamen juítorum fufllaminat oratio - f fnodi nuncupatione fraternitatem fatetur , ài .qua mira propterea fem per operatur divinze cum reliquis fidelibus fimiliter orantibus Pz- Q quodammodo zemula omnipotentiz , qua- zer noffer , qfli es in calis ; & cum ratione propter Cyrillus Alexandrinus in Amos air. ftaternitatisin unum cocant coetum , voluit w E^ $ H 5 4 Vi Vehbementer fantlis opusefl , fervant enig o 35 £ Magifter Chriftlus , ut multorum oratio ex urbes ,& Regiones clade impendente liberant ? e 4 £. pluribus coalefceret fratribus, ut efficacior iram Dei quantumvis feruentem vita clari. u effet apud Deum Patrem ad impetranda peti- pudine retundentes , 65 impetus ejus iracun- ta, quapropter ait Chryfoftomus: & fpiri- U die incur[antes nos quafi vetrabentes » quia zus largitionem per unam banc confzffus eff preces, quas viri probi Deo fundunt irruen- Q nuncupationem , quia orantium fraternitas tes in nos hoftes confundunt , füntque ve- It fpiritüs confitetur largitionem , quafi mul- luti impenetrabile fcutum, quo hottiles ictus b torum precantium conífraternitas de accepta retunduntur, H jam largitione, fibi gratuletur ; nam qui Si perfecutionum feviant procelle , & ) patrem orando nominat , fraternitatem di- flu&us decumanis tumidiores nos videantur $. b cit , & adoptionem, ac hzreditatem , feu obruere » fi Euri , Nothique in noítram qt fpiritus largiionem; fi tangxgn& corde mun- efflent pemicigm » Otatio phatus eft (plen- de,fls: Oratio pravos expugnat aiïc&us,ü jejunio teficiatur Vegetïon 361 dens , & portus malaciam no&turnas inter táruntimpie , eum leonints extradere ricti- cimmerias : fiárruantin noftrum exitium ho- bus ; & lacui , ubi famelici erant leones, committitur Daniel : Rex vetó affe&u intus ftes arma [unt preces inimicis profternendis, $i fortuna compaffionis taélus in Prophetam à lachry* palmísque legendis aptiffima. Íus, déque noítra omnia, vertat , & odio mis non potuit fe temperare, imó & Deum nos infequatur novercali , oratio priftinee oravit , ut à periculoin lacum demiffum Da- nielem liberatet, Deus tuus , quem colis fem- '" .DOI;W. 5.5 nos reftituit, felicitati , quia ut loquitur S. Homil,s, de Chryfoftomus. — Aptiffma arma oratio effl, per » ipfe liberabit 26: nimirum fuppetias à incorpre» tbe[aurus certà perpetuus , divitie inexbau- Numine expofcit , quibusDaniel à leonum benf,Dei fubtrahatur voracitate : quid ni leones de« 8RAI UF. fle , portus quietus occafo tranquillitata , denique autbor , parens , fons, & radix bo- niffüm in lacum Danielem non dente conte« runt, fedlinguálambunt; non ore vorant, WOFH OMniuM s & innumzm?iünm oratio ef. fed labris ofculantur , & propriam coércens 16, Idque caufz ; cur Deus pijffimus, acin» tes famem ab exhibito fibi pabulo abftinent ; quia Prophete quafi afpicientes juftitiam dulgentiffimus pater , ut hominum com* modisconfuleret , tutandisà periculo profu- non fuerunt leones aufi ullam eiinferre vio- lentiam, nec adferre moleftiam ; quin po« gis, urbes quasdam defignaverit refugio- rum, Decrevertnt Cedes in Galilea montis tiüs blandis nutibus, ofculis demulcentibus, 3 Ojüe: € üpg 2.9» Nephtali , €5 Siobem in monte Ephrain , & geítibusque adulantibg-s Prophete blandiun. tur, Cariatb, Arbe ipa efl! Hebron « cenfecHugo 18« uzetit Tertullianus , an Danielis in- Carenfis per has refugij civitates orationé ad- umbrari , quia hzc ubivis locorum refugi- columitas , & ab illo immiuenti periculo fubtractio orationi tribuenda fit Regis Pro» um eít periclitantibus, fi pericula immine* ??i CHPqZO. .ant , ait Hugo inJofué. Tres civitares ultra pheta compatientis; an Danielis fanétitati , Jordanem fignificanz aliud triplex vemedium quá per virtutum culturam erat infignitus 5 & refpondet, tantam eífeefficaciam oratio» post baptifmum [cilicet jejuntum , orationem, && eleemo[ynam : quód fi delinquentes , utà nis, ut etiam prcditaà Barbaro Rege ab im«- minentibus fubtrahat periculis 5 nifi Rex periculis le mortis fübtraherent , maaüsque evaderent fatellitum accelerato grefïu urbes oráffet , non evafiffet Propheta voracem leo- ! U(o contendebant refugij : ita f1 pericula immi- num dentem ; przffertim , càm diuturna fa- me fuiffent anteà fatrapis irritati; fed quia nent ; íi he(tes in noftram armatos perni- ciem timemus; fi tentationes urgent , &a-* aliena obarmatus oratione ,in lacum deícen- dit , àleoninarabie eumoratio defendit, quz cerbi cafüs non modicum nobis inferunt de - & Prophetam munivit , & ferociam coére trimenti , ad aíylum confugiamus orationis: quia fi maria traijcientes cüm procella exci- cuitleonum: velquia alcendit in coelum Re- gisoratio ; defcendit inlacum Dei protectio; tatur ,. fluctus intumefcunt , G ventorum impetus navem exagitant , fatagunt omni Ícité Tertullianus ait: Danielem nullius pr- "A d-ver foa Gzoflices ftudio , & quavis folicitudine portum ap- ter Dei füpplicem , U idcirco 4 Chaldais de- latum , ac depoflulatum , Siatim utique con- tAp. S. pellere , ut ibi ventorum impetus , & violen- E tos fluctuum affultus declinent , ac fecuri elufa , && ufitata feritas leonum devoraffet i fi Darij dignapre[umptio de Deo falli debuif- quiefcant ; ita ad orationis confugienes por- : h /?f'gcgi fét ; cüm igitur DariusRex digné de Numi* tum pericula declinant , & eludunt naufra- | [!1?«39' ium: & ficut procellofa traijcientes zquo* nis praefümpferit auxilio ; cüm [uas in ccee lum preces dirigit, & ccelo in lacum tutela ! r , fi negligant , obvium fibi portum appel- " lerej, fluctibus diverberantur decumanis , defcendit. Quód fi tantz fuit efficaciz ora- & ptocella exagitati , ac circumaóti, vel ia tio à Rege quamvis Ethnico in ccelum dire- &a , ut in profundo lacüs à voracitate leo« [fcopulos impingunt , vel inelu&tabili fub- merfione naufragium fubeunt ; pari ratione, num valuerit Prophetam fubtrahere ; quan- tó validior , & efficacior erit, quae à viris ficim intus zíluant pravi concupiícentizaf- fectus , ac tempeítatem cient , quz lumen fidelibus , iísdémque juftis funditur ? fi in adimit rationis » & cor percutit , pulsátque , opem dirigatur merentis, acDeograti? quia plerámque noftra indiguitas vires fruftratar quafi trahens ad confenfum: , ícu veluti ime .. pellensad naufragium ; negligat , hisce prae oratiohis. ls 132. vis pulfatus affectibus velpui flu&tibus exagi- Idque caufze fuit , cur S. Leo Magnus h ^bl fufis ad Deum precibus Attilam co&rcuerit. 2 fl tatus orationis portum appellere, imminet m tunc gravius periculum, & quafi naufragium delatis victorijs infolefcentem, ac minitan- tem univerfz Italize jugum imponere dürze patet ineluctabile. j* 1. fervitutis : & idem lanctus Pontifex, tam- zl E(tenim oratió, quapravos quosque et(i Roma oraverit , imó & fleverit, non coércet. affectus , concupifcentias extinguit ; d tamen, ejus ad Deumfufa oratio impetrare iras compefcit ; Prze ceteris pravis affecti- ]. bus , qui fatrapas contra Danielem inftigi- potuit, quin Genfericus Romam cum fuo 35 exercitu ingrederetur , urbémque expila- runt , livida fuit invidia, quecaptiofas fa« U ret , acplateas , domósque diriperet, ac cru» piüs tetendit Danieli infidias ; cáómquecog - noícerenc rem gratam fc Regipreflare, eí« entis funeftaret excidijs : fed undénam utri* n usque eventus diverfitas? non enim credene UI uf que plasite , fi moletii eflent Danicli; cogi« nc 262 Dirrert"aag XVIL dumeft, fanftum Läbuem minüs efficacitef, Chaldaicus , eós littetis; 3c lingua juffit in- ac fetventer oráfíe Romz ad coércendum firui , ac mutatis nominibus Danicli Bal« Genferici petulantiam ; quàm propé Tici- thafaris smomenclationem dedir, Ananiz num ad compeícendam A ttilz infolentiam : Sydrachi , Mitaéli Mifachi , & Azariz Ab- quia ficut in annis profecerat, ita & án (an- denagonis ; quibuscàüm adformz gratiam, €litate excreverat , quàin majori etiam me- 'rito erat apud Denm. & ad fpeciei venuflatem , velaugendam,vel Non igitur fancti confervandam lautiores dapes apponerentur; Pontificis oratio minüse fficax fuit Romz ad effecit'Daniel apud Malaíarem.eorum :mo- coércendum Genfericum , quàm anteà fue- deratorem , Patriarum Obtentu legum pro- rat; cüm infolefcentem «ompeífcuit Atti* mifeuum :«ciborum ufum vetantium , ut in lam; fed quia Romanorum ingratitudo li- - menfam nonnifi legumina , & fontana infer- cét non impedierit , ne S, Pontificis oratio in rentur; qua vi&titandi ratione in experimene corlum afcenderet ; prohibuit tamen , ne tum decem dierum adhibitá , nonfolüm ni« Dei mifcratio in ipfos defcenderet ; 'quin hil de oris detritum eft venuftate ; verüm Íanctus Pontifex 4n penam tante ingra- & füpra czteros Ephebos vegetiores zequ£, titudinis , :hanc Ro manis przdixerat calas mitatem .z ac venuflioresappattiére : «ümque Chaldai- quia non folàm ob fufceptum cis difciplinis fatisviderentur imbuti ad ze« beneficium per repulfum Attilam. :nullam giam accerfiri prefentiam (pecimen dederunt erga Deum -:exhibuerunt gratitudinem ; doctrinz , quánon'folium cozevis, verüm & verüm etiam impenfiüs incubuére theatris , Magiftris ipfis antecellerevifi fünt ; :cümque fpe&taculis: » aliisque ptofanis indulsére 'vo- . luptatibus, fama brevi ;per regiam fpargeretur , Tag. & gaudijs, .quibus divinam iram nam quidem admirationem apud Proceros, exafperáru nt ; funt enim theatra , -qu à '&*-alias-..excityayitg fed./non fine comite invi. uminis «templis avertunt , -& ad omnem diá; qua fuos etiam in innoc impudicitiam viam fternunt , &à Deo aver- :tes venenum -effudit. uos adolefcen, tunt; unde S;Leo Papa loquens dehisce Ro- . Triginta jam -effluxerant Fahni 3 :ek 22, Serin. ÁnO. 3manorum fp a &AavAn SS, e&taculis , ait : Puder dicere », quo fuerant Babylone verfati hebrzi juvenes, fed necefsé of , non tacere , plus impenüizur «um praclara virtutis , ac fcientiz exifli- Verri (n Pasis, dumenjs, quam Apojlelis , & majorem ob- matione , .cüm Nabuéhodonofor imperij Hnent & » — beata m Jana fpetlacula frequentiam , quam fui potentia infolefcens ,eó quia cantümj cae« Dmidi 3. Artyria, Quis banc urbem refor- UT m ?4Avit faluti ? teris videretur regnis pracellere , quantum Quis à captivitate eruit ? :aurum vilioribus.metallis.antecedit ; juffit. Quis À cade defendit ?. Indus Circenfium.s ; Íc in coloffo ;propriam 'eferente. effigiem 4n cura fantlorup. s? .adorari , »eratüatua"('exaginta cubitorum al« 20 Tntorquerihoc :idcm*potef'cïiï'omnes, quï titudine ex ligno laminis aurcis :ad .operis uberiorem elegantiam , .ac majorem firmi* paratiores funt theatris adeundis., .quàm templis frequentandis , & ea adeuntioca, tatemobtecto, . Ad venerationem coloffccae in quibus miferé cadunt , & ea fugiunt , in fiatuz -convocantur edicto , :&qué populus wniverfus, :acaüle Proceres ,. & purpu- . quibus per fufas preces erigerenturi: (fferni. tur Dei templum , ait Salvianus: t concur- fati, quós inter erant Sydrach , "Mifach, L.b. ?. de Abdenago , flatuz circumfufi erant .Sym- gubernat, vatur ad tbearrum : feu ad cathedram pefti- lentiz , gymnafium incontinentiz ,, Offici- phoniaci.cumomnis generis muficis infirue ;; vDu", [ nam ícelerum;orchefttam impudicitiz,cam- TneRtis , «capitis ineum poena fancità , qui pum iniquitatum , & agrum ., ex.cujus cul- tubarum , :ac timpaniftriarum audito foni- f tura nonnifi , mala , & vitia germinant in tuj :;non ftatim procumberet in genua te- Í perniciem colentium , quapropter "Tertul- giam pro Numine adoraturus effigiem, Sig- D« feBatu- lianus definit zPeatrum effe privatum confi- no concentu inftrumentorum «dato , .cüm H It J cap, . Jiorium impudicitie : :ubi mibil probatar 4 tota multitudo fe fe coram coloífo profter- metet, genüquefle&eret ; :ere&i ftetére tres 0 quam quod alibi non probaturz iquidem id tantüm in theatro laudatur, quod extta thea- hebrei juvenes inconcuffa pe&orisfirmitate, 4 uum eft exiraomnem laudem. 0 Plura igi- ac mira animi conftantia nepantes per fva curfunt.damna , qug à fpe&tacul is funt exe fibifacra fas :effe cultum exhibere divinitatie W ligneo fimulacro larhinis 'obducto aureis in f: pectanda , proinde ne expe&tentur, damnan- extima fuperficie ;' -obteflati fe potiüs /mil^ n da omninó funt fpeétacula , -quibus oratio fua fruftratur 'efficacia, lies vellé :crüentam :oppetere mortem quàm facrilegum:patráré piaculum, Hac t (2 : Nonfolüm 'oratio]eonum Tabiem in la- ammafcula loquendi libertas omnium excita- i* €u coércuit, ne quidquam inferret damni Danieli; verà m &flammas in fornace com- vit'iram , przcipué fatraparum , quibus li hebrzorum apud Regem gratia tor . l ] puo, It peícuit, ne pu eris nocerent orantibus, "Treg €rat. menFum [/7 €ozvos adoleícentes Dinaftlarum , & Opti- Capiunturflatim renuentesflatuam coc matum Judazorum fi lios captivos fors Baby- 2$ lt lere ,trahuntur in regiam , fpreti tmandati ?h lonem traduxerat ; quorum indole dele- accufantur , Ío & ad promeritam necem ut« ii €latus Nachb*odono r Rex Babyloniorum ' pote regij ed icti transgreffores expoftulan. dj & ?-&ur ,oga;ic pravos expugnát affc&us,ü.jejunio reficiatur vegetior. 365 tur, & cum Rex nil proficeret in fle&tenda tio, validiüs, & per fe juvenes armat contra conítantia hebrzez virtutis ; fornacem ju- flammarum vortices; & ejus efficacia, cà bet Naphta, Stupa , pice ; ac malleolis in- fpléndet illuftrior , quó flammis utrinque flammari feptulo vehementiüs , quàm fue- cingitur uberioribus ; in lacu veró , quia rat confuetudo $ crepitantibus jam flammas Oratio exterior erat in Rege fcilicet depre- rum oclobulis in fornace, videntur teterri- cante pro Danielis incolumitate , valuit o- mi fumi volumina furfum afcendere , & ratio ceelum afcendere , ac pulfare ,. fed in- nigricantibus ignium vaporibus zthet for. de'exivit Angelus , qui perniciffimo vo- deícere,& cum effent juvenes veltiti braccis , latu deícendit ora conclufurus leonum , ne Q tiaris perficis , manibus , pedibüsque li- Danielem lederent : Mifit Dominus Ange- gati , illé precipitantur infontes, Sedóà di- lum fuum & couclufit ora leonum, tf non. , vinz predigium potentiz , cui vel ipfa fa» nocuerunt mibi , non valuit oratio Regis mulantur elementa zqué ad clementiam ; Ethnici, feu Darij, perífe ipfam leonesco- acadvindictam ! heroesinfotnacem injecti ércere ,. fed Angelum accerfivit in Danielis per medios fluétuantium ignium vortices fuppetias, ne deftitueretur effe&u , quo inambulant ille(i, mne capillo quidem ad- exteriüs minüsefficax vifa fuit: quzveroin uíto, vinculis liberi,laudes Deo lzta voce fornace fuit oratio edita per fe flammas co. concinunt; propric oblivifcitur flamma na- €rcuit: Daniel opeexternz orationis ferva- turz,& rofcide mutuatur ingenium; undé tur incolumis, fed juvenes hebrai de proprijs non prunas videbantur juvenes accenías cal- precibus illuftriàs coronantur in flamma , cate, fed vernantes rofas ferena fronte a- clariis fplendent in igne. Àn non refugij Ípicete, ac ijsdem delectari 5 flamma in urbibus afcifcendaoratio eít, cüm intra de- conum erecta triumphantibus obelifcum eri- votze orationis moenia nequeat urgere pericue gebat illuftri exculptum victoria , quz eà l—um , & omne .aïceawrdifcximgnä clariüs fplenduit , quóflammee ipfz fuos ei fuppeditabant nitores: acceffit quidem flam- 2 $5v ma , non laíura , fed veneratura juvenum conílantiam ; lambere veíles vifa eft , non ut noceret ; fed ofcula figeret ; & quafi ro- tis naturam imitata, Om*tiä in favorem premntizzm-z'n Dlmiel.. 3. Fecit medium foruacis V. d9 qua[i ventum rorisflautem; led cur lamma campum de[cendit puznatrix ; fed ad- verfariorum ,. Ac pravorum afeciuum roícidam abijt inundam ? quando leonum . Afcendit expugna- fzvitia extinctanon fuit ? quamvis in lacu re- £rx, preffa, & coércita, ne Danieli leonina ra- : bies damnum inferret , ajebat ibi Daniel: Mifit Dominus Angelum [uum ,. & conclufit & Uos oratio 'munï'c; hos nulla con- 244 era leonum , & nen nocuerunt mibi * in las Q terit adverfitas , neque ab ullis g« : duntur hoftibus: imó defcendit & cu ideó fuit Daniel illefus fervatus ,. quia Angelus é fummo coelo deorfum miffus ora ipfa oratio in arenam pugnatrix , -quó pal- mas demetat viclrices, conclufit leonum , eorámque compefcuir Joanni ingens obij- Aþem'li 3. xabiem, fedin fornace atdente , ait: Fecit citur fignatorum exercitus , nimirum ex qua- gnedium foraacis ,. quafi ventum roràs flan- vis tribu duodecim millia fignati, imó & poft fignatos , pediffequam videt turbam , zem , ignis quafl propriam exuens natu. ! ram roícidam induit , quà ílos virtutis u- quorum dextrz palmis muniebantur viclri- beriüs rigaretur , & fplendidiüs vernaret : cibus; 4« palma in manibus eorum, — Quid ' quódalijà palmiseripiantur triumphalibus, fed quenam hujus diícriminis caufa. fuit ? '. non alia certé nifi ea ,. quam facer textus & folo fignentur charactere , quó ab alijs innuit, inquiens ? Tw»c bi tres quafi uno non fignatis fecernantur ? an quia fignum le ore laudabant ,. & glorificabant ,. &5 bene« fufficiens erat ipfis clypeus ad retundenda a J dicebant Deum . ecce in fornace auditur adverfa quzque ? ibi enim ajebat Angelus Nolite nocere terre , & mari , neque avbo- Mpoc, g2 b oratio , cüm nullus in lacu infonuerit hym- nus j in lacuoratio Regis Danielem munit; vibus quoad usque fignemus fervos Dei no- fed in fornace hymnus contra ardentes flam- firi in frontibus eorum : . fignaculo enim marum vortices pueros armat ad viétoriam : veluti impenetrabili clypeo ad arcenda no- h cumenta obarmantur , fed eorum dexterz l & quamvis zqué in lacu , ac fornace oratio palmis non muniuntur viclricibus ,. cum triumphaverit , clatrior tamen ejus effi. cacia fplenduit in flamma fornacis ; quàm in tamen alij veluti victorias jam adepti palmis dv 10 laculeonum , ut innuit Zeno Veronenfis , infigniantur , & triumphis commendens | Serm, 5 de tur ; G quenam hujus diícriminis caufa ? J [ trib. puer, inquiens: Ubi ja&tati funt in fornacem ignis ardentés , bas devotà cupidus ignis excepit s cur non omnes eodem (ignantur chara£lere , vel ijsdem infigniuntur palmis? quia nimi- dambunt vofcidos flamma blandientes , mira res ! opacitas antus ,. incendium foris eff ; rum hi tantüm palmas in manibus defe- D- ?j intus bymuus canitur ,. foris ululatus at« runt , qui ore preces fundunt , quia ora- t ditur : quia propias in. fornace adfyit Qra- tio victrix palmis gaudet viclricibus ornari ; ( *i nl Verani de Afeiiióus Touy, d. quas 364 Diflertatio XVli. "Est 9 n tium . eate E& od s Regem optant in civitäte A pocal, 7, quas ubique !egït, ait enimJoannes, Pal. manere , & in manibus eorum , €9 clamabant voces ^ quà impenfius poffit orationi Vacare ? agnofcebant tanto fibi conduci- anagna dicentes: Salus Deonoffro , qui fe- biliores effe juíti unjusad viétoriam pre- dei fuper tbrono , &5 agno : nimirum. ubi WT cantus refonat orationis , ibi victrices fur- ces, quantó potuerint armatz militum pha* MPQ 5 * f,ï/J A langes prodeffe ; & ideó una Davidis ora* gunt paln , ibi plaufibilis auditur trium . * ubi veró nulla auditur vox , nulla tio fupra decem millibus computabatur ad , ph.u $ victoriam parandam efficax ? . habet enim furfum afcendit oratio, fed filentium alté paraphrafis Chaldaica : w nes potes robo* colitur , ibiimpreffo figno tantummodo Et nunc b0- arcetur damnum ; & licét in cocleíli patria rare ,fitut mos decem millia. num efl ,. quid ores pro nobis ex urbe ad tranquilla beati cives fruantur fecuritate , * roborandum LA quàm ícité orationem robur nec ullum ibi periculum immineat ; ;nec ulla difcriminis folicitudo angat, adhuc ta- dixerunt exercitus ? quia ubi oratio cum militibus, & pro militibus pugnat ; manus men longiüs ab orantibus diflat metus , cüm 1 tacentes figno duntaxat muniantur , & cla- erudit ad victorias; arma dirigit ad palmas, mantes triumphali infigniantur palmá: fcité quas de proítrato hofle viclrices. coilligit, ; ideóque Davidis inurbe preces , valentiores InApocal, g. D. Ambrofíius expendens'przefatum tex- tum, Palma premia funt willorte [ancto- G aptiotes vincendis , proíternendisqueho. [tibuserant inurbe, quàim martio in campo yum y qui & voce magna clamare dicuntur : emiffi fagittarum imbres , vibrati telorum L: felus Deonofiro, qui fedet fuper tbrono , &$ turbines: tati cives , Davidis oratione mu- 4gno : ideo igitur eorum dexterze trium- pitos milites quidquam non potuiffe de. phali infigniuntur palmá , quia eorum au. trimenti pati ; Regem rogant , ut (it ipfis diuntur voces orationis ; quafi etiam in coe- lefti patria ín paradifiaco triumpho fupplici in urbe przfidio ; quia quos oratio munit , orationi viCtoria debeatur. & charitas unit , nullum poteft difcrimen Quàm efficax eít orationis energia , qua etiam in coelo à !Igdere ; cum habeant pro íe orationis pro- pugnaculum, contra hoflilesaffultus , prae* militibus fignatis, turbas fecernit orantium, fidio non deftituuntnr, quas victricibus infignit palmis ? íed cur 26 Orationis ,. qui fulciuntur prefidio , ÉC Angelus etiam quos palmis ornavit ; & tri- nullis fiunt periculis obnoxij, unde Caffio- umpho coronavit ,. non etiam communi fig* L: II."U4- navit chara&lere ? fi omnes ad eandem fpe- dorusait, Supplicandun nobis eff beatiffimi YiAT, CAfp. À. . €abant rempublicam ; cur Angelus alios Patres , ut larittiam , quam per vos Deo largiente percepimus cuffodiri nobis , veftris duntaxatfignat, Galios figni relinquit ex- . e pertes? quiaut ait D, Ambrofius; alij pre- orationibus fentiamu Quia enim dubitet: ces fuderunt , «üm aliorum voces auditz projheritatem noftram veflris meritia. appli- candam, quando bonorem adtpifiimur , qui non fuerint: quos oratio munivit , hosnul- lapoteratadverfitas lzedere: ad pericula ar- 4 Domino diligi mon smeremur ,. & permu- tatione e[ficaci bona vecipimu , cum talia cenda fignum imprimitur ab Angelo : fed won agamius : Ecclefiasiicis fiquidem jeju- ubi oratio clamat , nullum figni veft:gium datur, quia orat njs fames efl exclufa popularis ,. decoris lav / lo '(þla perfe pericula om- tbrymiáa triflitia feda difcefcit , & per [an- niaarcet, &os viros acceleratum eff , ne trahevetur di- Ordinaverat David Rex acies fuas con» . e f utius , quod gravabat quia per fufas trahoftiles phalanges, paratus ipfe in prae« preces calamitas propulfatur, d omnis lium exire ; quó regia prafenria milites ad excutitut adverfitas . & eít fiquidem oratio pugnam exacueret acriorem : fed populus divinorum armamentarium auxiliorum , cce« votis ob(iftit Regis, & devotam ergaPrin- leftium contra irtuentes hofíles exundans cipem oftendens affsctionem ait, Tu unus officina , & contra deemonum technas , 1ORGO96 »yo decem millibus compuraria ,. melius eft tutior cautela ; ideóque ait Caffiodorus : igitur , ut fis nobis in urbe prafidio, Sed Vigor ille rationalis auima nobis confilium.. quali potuit populo effe prafidio Rex in urbe manfurus , càm ejüs virtus bellica in praftet 5 facies veritatia albefcat , nec men- zem nokiram innubilet. caligo corporea.s 5 caflris cateros ad viétoriam milites inci- fequamur , quod intus eff , me foris à nobis táffet ? cur Regis in urbe otium , dicitur finma 5 inflruat ,| quod de wera fapientia.s decem millium militum fuperare congref- fapit 5 iluminet ,. quod. celefli claritate.o. fum ? fi domefílicos degens inter parie- []endet : fücut igitur oratio praefidium eft , tes non pugnat cum militibus , fed otio & munimentum contra adveríitates omnes, indulget cum aulicis 5 . non laborat in cam- hoflilésque aflultus , confequens e& , ut po» fed quiefcit inthalamo ; — non vigilat hoc prafidio deftitutus orationis , quan- inexcubijs , fed dormit inculcitra? an non tumvis armatus gladio, ftipatus affociato mi« adulatioaudita hic fuit ; Principis exaggee lite , quamvis campum ingrediatur pug. ráffe virtutem 5 ac aliorum vires habuiffe U naturus, fiat hoítium przda : cadit enim j Gängxi. contemptui ? fed non credas , has popu- pugna, nifi furgat oratio, neque flat , nifi li voces de gutture prodijffe oris adulanti- precibus fulciatur. Secus przefidio mu- Camdg — $" (gumuex A m a Éu .O IA. . . um, Íed devoto prolatas fuiffe triumphanf andidati niti orarionjs jam glorim quaü « xofti- | Oratio pravosexpugnataffectus,fijejunio reficiatur vegetior. 36g hoftiles non timent impetus , & vicloriam & ex marito gravida, mundo peperitþalamï- fibi fpondent, eó tutiorem, quó uberiori- tatem ,. fuit enim hujus feeminz deceptio bus, ac repetis fulciuntur precibus , fcit& illa Pandorz pyxis , à qua omaium fcele- Lib.de of,;t- 'Tertullianus. Ila Angelorum circumflane rum genera, portentorum colluvies , fup- cap, 3f tianon ceffat dicere : fantlus , fancius , [an- pliciorum acervi , calamitates omnes , mor- Cius, Proinde igitur , & nos AAngelorum , borumagmina, cruente czdes , & mors ipía fí. mevuerimus effe candidati. 3 4m bzne cale- proruperunt, flem illam in Deum vocem , & officium cale* Secunda fcemina à cacodoemone impee 28, fflis claritatis edifcimus : oratio enim qua- petita fuit, quam vidit Joan, "Apocal, £2, dam eft cocleftis beatitatis preguílatio, & qui Soleamictam, lunacalceatam , & Ífyderibus orationi affuefcunt, beatis aícifcuntur , & fulgurantibus redimitam : hec autem om- Dei opem ad fe trahunt , quia ad Deum ac- nes elufit tartarei hoflis conatus, fru(travit cedit orantis obfequium. machinationes ; & ne loco , aut flipantibus 27. Duas fcimus fceminasfraudulentis ver* Angeloram agminibus adfcriberetur viéto- . futiffimi ferpentis technis impetitas, la- tia , mulier defertum petivit , aquil plue 1Tis munita. queísque irretitas; prima fuit Eva: delicia- Data funt mulieri ale due -Aþ?s.zzo batur hzc in paradiízis topiarijs , erat ea Aquile smagna , & volabat 1n de[ertum.s ! voluptas innoxia , quia ferpentino carebat Jocum fuum .z (ed ferpensimpediturus mu: veneno ;' etrat enim hortus ille ad omnem lieris feceffum in folitudinem deferti ; tur« «onfitus amcenitatem , & (upra omnester- bidum emittit flumen ex hiante ore, «ujus rarum tractus ridens, fimülque & arridens; «onfufis vorticum volunminibus obicem in- deliciarum quà corporis , quà animi refer- ijceret mulieri properanti , eámque detere tiffimus, ubicoelum perpetua ferenitate Ize- reret ; ac àfufcepto retraheret itinere. XEt nulla tetra potal, 12, tum nullo ierreftri halitu.., entfit ferpens ex ore fuo poff mulierem aquam exhalatione fosdabatur , a&r faluberrimus tanquam flumen , ut eamfaceret trabi à flu» erat, & verna quadam temperatione fem* 32Ín6,. Verüm maicula in.muliere virtag U; A im3 X per &qualis , ac pacatus : & guam 5 pet aftus elufit ferpentis , qui Aanici pectora coe. M quatuor tempeílates curfum fuum annus. nofam trehens per tellurem , Ípiris invo- exigeret , coeli tamen clementia , & aéris lutus foediffimis fugit confufüs ; fimul & le HQ'W' falubritas varietatem ita temperabant , ut gæ'iäïl—ls. É riat, u o« faítidium excuterent , fimülque letam pro- Quid quod cim idem -ffuei'ït ferpens moverent , ac gratam temporum tnutae *eadem armatus verfutiá , munitus failacia- 29. tionem , cüm nec illic iners , ac torpidum rumexercitu , G utroque in loco foeminam . gelu , nec horridus rigor , nec amnes fti- - fueritadoríus,, fexufragilem , naturamol- goribus conglaciati, ncc montes nivibus lem, «onditione imbellem , ab hac tamen albentes , neccampi pruina concrefcentes , vi&tus ceciderit , cüm viclor terreftri in pa- Íed tepor quidam femper exhalaret , quo itadifo de proflrata Eva furrexerit erectus in | «orpota placidé refpirarent , Gt animi re- pedes, & caudam, vel circumvolutus atho- j createntur, Ob id ad iuvidiam excitatus ca- Fisramis; auttrunco ? ceciditenim ferpens €odceemon Evam adorfus eft. quamvis !divi« victus , quia Apocaliptica mulier ejuselufit nis munitam przceptis, & innocentiz ar- verfutias ,fruftravit technas , retudit cona» mis protectam., Ingreífus igitur ferpen. tus; furrexit veró cum primam foeminam tem ,animal ia primis altutum , & fagax ; fuis 'fallvacijsjdecep'it » quidigitur caufze, cur eum artibus fibi notis vocalem effecit, ma- prima fcemina ferpentis non elufit aftus ,. ä gis tamen ipfe ex eius gutture locuturus , cüm fecunda ejus fruftraverit conatus , & Qd l5 quàm eloquentem facturus anguem , fortaf- victum proftraverit hümi repentem 2. cau fis tunc folitario inceflu per paradiíi mean- fam diícriminis fuggerit Hugo Cardinalis, E dros vagabatur Eva, & ficuteam animilli- quia mulieri Apccalipticze datze fuerant alae M bido pepulerat propéarborem fcientiz bo- binz Aquile magnz, quibus munita poffet J ni, & mali : ibi ferpens, vel arboris cit» ad volatum fe accingere : funt autem ha lnl c€umvolutus ramis, vel fubter arborem in alz vita activa, & contemplativa, ait Hu- 7 caudam, pedésque ereclus , tanquam frater go: date funt mulieri due ala , VAHQUATIS T Mpocal, fororem affatur , & mirafermonis illecebrà , Armas quibóus fe polfetelongare z be alefunt — az, föif - verborum 1lenocinio aures demulcet mulie- vita atliva , €5 contemplativa, vitaautem i tis , ejisque (ibi benevolentiam captat, fi- «ontemplativa tota divinis occupatur medi» :ü; mülque venenum peftiferz cupiditatis ex* tationibus, tota innititur orationibus mente Jy cellendi fupra humanum faftigium inlpirat , conceptis , ideóque hoc fulcimento innixa n guítüiaique pomi vetiti fuadet , & perfua» cadere non potuit mulier Apocaliptica; & j det ; falíis enim delufa fponüGonibus Eva hisce pramunita armis, non potuit nifi fer- »mi- ferpenti credidit ; féque ; & fuos peffimo pentem profternere. Velbinz alz ex aqui* addixit inimico. Tulit de fructu illsus , & uÀ Genye[ 3. la magna mulieri mutuatz2 | Apocaliptice enim comeditz In ïpfo innocentiz ftatu, in medio utrámque fignificant orationem vocalem , & ( ,ni paradifi , feduxit ferpens primam in mun. mentalem verbis expreffam, & mente con- do mulierem , quz priusquam prole foeta, m €Ceptam , hisce binis alis inftructa mulier 3 Verani de A[eäiäm d0m. , Z gidati fagilr': ,. l 366 N Difïcrtatio XVII. facile potuit ferpentis ima pe&tora per coeno- zthera, quotiesutriusque al témipgio fur fam trahentis tellurem evadere ; furfum fum nititur , & deorfum ima pectora pet avolan$ , & deoríum ferpentis defpiciens terram trahentem relinquit verfutum fet« veríutias. Non igitur propria induftria , pentem , fpiris involutum focdiffimis., & à fed-viribus orationis de ferpentis vatritie viribus proftratum orationis. Invincibile illuflres exegit palmas : Eva verb, quia u- fiquidemApocaliptica fcemina orationis prz* traque ala deftituebatur ;foedé ceffit ferpenti nuntio accivit przeüidium , cum fydera coelo fuadenti, & mifere victa cecidit, cüm fer- infixa , ac rutilo fulgurantia nitore non fo- pensvictor in caud Ium cauda obícuraverit draconis, verüm 4 am, vel pedes furrexxit- eteclus, fuis etiam fedibus expunxerit, & deorfum 30. Eva fundendis precibus non legitur ad- traxerit, cüum mulier furfum victrix avola* dicta , & ideo vicla cadit : mulier autem verit ? quia nimirum aftra fine voce , oratio: Apociliptica , quia orationi vacat ; ejüs- nibus deftituta ceciderunt, quamvis innatis gomil, f que tum vocalis , tum mentalis munitur fuis fplendida nitoribus. — CauZa ejus tra» 4potalirae alis, ovans triumphat, & deviclo ferpen- bébat tertiam partem flellarum cali , & mi- te farfum avolat triumphatura: ita eít, ubi fít as in terram ; mulier veró idéo trium- viribus quis deftituitur orationis; ibi non- phavit , & furfum victrix avolavit , quia nifi cedes , & ruinas fpedlare poteft ?. fe- "— - d&. " u binis munita alisutriusque orationis verbis cus ubi orationis efficacia quis-praemunitur expreffe , & mente conceptz de proftrato de proítrato quovis hoíte gloriofiores re- triumphavit ferpente. Date funt multerz AMpocal.-12.. ^ portat. triumphos. 'Yametíi fuiffet Eva 1mo -- 4le due aquile magne , wt volaret. :vo 14" innocentie Íuffulta przefidio , quia tamen adeó validz funt vires orationis, ut velips viribus fuit orationis deflituta , ferpentis fis imperent elementis , ac in miris patran- victa verfutijs cecidit deturbata à fuo inno- dis virgam fuperent Moyfis prodigijs exci- centize , acfelicitatis ftaru , in quo ídeo tandis datam. non fletit , quia fulcro non fuit orationis Nitebatur Pharao nequiffimis artib us $316 inüixa: fecus extra innoceniia flatum ma* populum perdere Iífraélis , cujus incolumi* Ícula in muliete Apocaliptica virtus viribus tati enixim ftuduit Moyfes, Pugnabat ille. premunita orationis , quamvis innocen« téchnis populum , quem iíte propugnabat tig deílituta prefidio ferpentem vicit , prodigijs ; cümque egreffus populüs infe- quem oraüio protrivit, Imó validiorem quentis à tergo Pharaonis armatas phalan* T atnetfi Íyderibus orationem . dixerim, gestimeret , G à fronte immeabilia aqua* It firmitarem fuperent fydera adamantis , ac rüm , fluctuámque volumina obftarentitine* firmiüs fuis hzreant epicyclis — cedunt ta- ri; ad opem timore perculfus populus con- men íerpenti , quem fcemina profternit , fugit Orationis. Cum appropinqua[fet Pba- Exod, t & contetit . [ quamvis nil ttellis . fir- "U. IQ« rao levantes filij Ifrael , oculos viderunt JE* miüs , nilque faemina molliüs ; in hac ta- £ptios pofe fe., & timuerunt valdà , claima- $20 d cwm o o iies men ferpentis pugna cüm muliete apoca- verüntque ad Dominum ?. Ícd quid prode- -^ Bu a, liptica ftellas videmus ccclo detrufas, & foc- runt precari] clamores, cümà tergo urgeant minam laureatam , e terra evulfam fur- feítinantis exercitüs haítze , & arma; &à E Cauda.» Aþo:ül. li. fum triumphis avolare illuftrem. ftonte nas.zfragi'a minentur aquarum vorti« ejuc trabebat tertiam partem flellarum celi, €es, fluctüsque ventorum impetu exafpera* & nifit eas in terram : nimirum vel folafer- ti? $i Pharao virgá Moyfis percuffus, tam- pentis cauda refixit ftellas , quas expunxit etfi plurium fuerit prodigiorum ferax , fe- g écollo, & deorfum «raxit incerram ; cüm ritatis non mitigavit ingenium ; quomodo totus ferpens furoribus armatus , fallacijs nunc precarijs clamoribus populi ad extre« catafractus , verfutijs munitus , feeminam rhium redacti mitefcet Pharao, vi&torize, ac licét conditione imbecillem , naturá fragi- triumphi appetens ? & tamen fola oratio- lem vincere non valuerit ; nec fuis vincire nisvirtus,fuit , quz non folümà periculis, verfutijs ; quin alis inftru&ta furfum victrix qua àtergo , & fronte imminebant , popu* avolaret: quódíi quaras,cur mulier enacta lum fubtraxit, fed etiam illuftrem depro* 2 fuerit vitoriam, cüm aftra ipfa à fola fer- flrato , & perdito Pharaone impertivit vi« &oriam * pentis cauda refixa foedam fuerint ignomi- L fiquidem /Egyptiorum phalan niam petpeífa ? Nodum folvit facer tex« ges Ifra&litarum percufíe precarijs clamo* tus, inquiens: Clamabat parturiens , ni- ribus ceciderunt marinis vorticibus obrue mirum precatorius mulieris parturientis t:e , quando oratio ficca itinera per difrupe clamor ferpentis aftus elufit, depreffit au« tos , ac confciffos maris finus aperuit , daciam , fruftravit veríutiam ,- faícinavit quó citiüs Ifraelitee ad vi&toriam prope* rarent L fallacias ; quia ubi auditur precatius cla- ? nimirum orationis fubfidium in- inot 3 L] ibi veluti echo confona ovantis re- numeras ZEgyptiorum. evertit copias , fpondet vcx vicloriz ; quà illuftris trium- proftravit phalanges , perdidit/ exetci- tum . havit mulier geminis munita alis utrius- ? & valentior fuit oratio , ac pre- que orationis verbis exprefías ; & mente carius populi angentis clamor, quàm Moy- concepte ; altiora enim pervadit mulicr fis virga, quamvis prodigiorum patrggrix, * A. : Oratio prachexPugnat affc&ug,ü jejunio reficiatur vegetior. 367 Sed cur Moyfes unico duntaxat ictu )? ad pervicaciam frang'*ndam Pharaonis: con- a tra virgá quamvis quafi omnipotentize vica- flu&tus in mare diverberavit Erithreo ,. cüm in deferto filicem bis virgà percufferit? ut riam acmatur deteltanda Pharaonis conftan- tiaj cujus tamen durities contra precarium nimirum virtus commendaretur, G efficacia - Tfraclis clamorem , contra angentis populi orationis ; hanc ipfam caufam innuit facer Orationem , non potuit armatas fuas tueri textus nobis indicans, Moyfem manum ora- P halanges , quin vicz caderent marinis ob- tione obarmatam fuper undas leváffe : in deferto autem non precario clamore fultam, 6U yuta flu&tibus: voluit DEUS ut populus € Phataonis raptus famulitio precario clamo- non oratione munitam manum ad petram llitatem cl«- pssae re propriam teftaretur imbeci extendifíe , fed populari murmure tutba- maverunt ad Dominum : ut Phacae detri- tam direxiffe : clamabat cum pericula in umphatus caderet przda orationis,ac pre- matinis fluctibus imminerent., dicente Do- caríi clamoris : appo(ité Origenes apud mino: quid clamas ad me , in deferto. au- | Homl, $. Gloffani: Clamor Santlorum auditur, jube- tem , cüm debuiílet coram populo pronus Atilus, gur Moyfes virga percutere mare » ut ingre- inhumum procubuiffe; & precesfudiffe, ut: dienti populo DEI cedat , & aqua , que ti- oratio populi , & Moyfis in celum àfcen- suebantur, dextraJevdque murus effeiia nou deret, & Dei miíeratio e coelo in defertum Cofolin permiciem ue[ciant , fed etiam muni- deícenderet , orationis' tamen ob populi murmur, acinternam mentis turbationem —emen exbibeant : nuirum precarius clamor tantz e(tefficacig , ut non folüm marinos oblitus fuit; & id caufz, cur ad latices e- Aocal.az, ..? flu&us coérceat ; (ed & maris finus dif(rum- liciendos 6 faxo repetitis virgz ictibus indi- U, ]4. guerit: quia nimirum percuífo virgze viri- (v gat, & per (iccaitinera in medio immeabi- * jis Erithtei viam ad triumphos fibi fternat, bus deítituta orationis minüs efficax ett , li- cét patraudis prodigiis data , & efficiendis miraculis nata ; ideoque quia viribus defíti« 5. VIi. tüta orationis ad eliciendos latices & faxos UE i&tum, pálffümque debuit iterare in defertos Oraítio pmdzfgz'amm fäecumla m.q.. ciüm ad findendos in Erithreo marinos flu- zer beroice operAt i0mis energia du- qnonum techuas eludit , & bomi- €&us unicus fuffecerit pulfus; quia tunc non murmure, ficut in deferto turbata erat Moy- num opitulatur mdzgen-x [2 fis manus,fed clamore precario populipre- munita virgas quz proptereaunico tantünt 31 pulfu mare divifit, & ficca itinera per inti- ! f virga Moyfis prodigiis patrandis data. fuit; oratio tartateis hoítibus profli- miora ejusaperuit vifcera: fcilicet virga: Moylis precario deftituta clamore agrius -- andis, ac miraculis invehendis per- foi tie aptaeí(t, Ardens fitis in deferto viícera tor« faciliora patrabat, cüm long? difficiliora o- 9. 10 rationis adjuta praefidio faciliüs , ac citiüs quebat populi exareícentis defe&u frigidze; fuperaret. Idque innuit Cyrillus apud & tunc Moyfes jubetur aquam DEI nomine Num;ää,'v.s. àpetra exigere: Loquimini ad petram . co- Gloffam inquiens: J« ZEgypto [emel tantim : Nes. 0. eadem virga,vel a£ra , vel aquas diverbe. vam eis , & illa dabit aquas : Moyles po- rans oflentabat ;; munc quia infultanti popule puli obtrectarione turbatus manum elevat, & repetiris iclibus filicem virgà percutit, ut faccumbens de fide aliquautulum | deturba- latices, frigidás- tur parum abfuit ,. quin. Dominus negaret exopiatos à populo eliceret que emitteret undas ?. ez» elevaffet Moyfes 4quat , quia 1neremo Moyfis virga licét pa- trandis prodigiis data praidio deítitueba- poanum percutiens virgá bis filicem, egre[& ti- tur orationis ; ideo ei filex latices dene- fanr aqua largijfima , led cur filex ad. p aciterate mum virgz pullum non concupitos à populo cavit, & non ni(i importuno , ulfu diverberatus latices emifit, Appofi- dedit £rigelcen tes latices ; quibus & fitim L íedaret & aítus temperaret acriores, fi E- té etiam D. Ambrofius aitloquens de Moyfe: — rithreum mare ad unicum virge ictum dicit al eum Dominu : Quid clamae adene? l' fouum ejus non audio , "vocem ejus agno[co , Moy(i obfecutum proprium difcidit finum, )1 & ficca pertranfeunti populo aperuit itine- ilentium ejus, clamorbm ejus in operibus de- li ra; cut filex in deferto ad primam virgiedi- prebendo, clamabat populus , & non Audite '1' verberationem non obtemperavit Moyfi ju- batur , tacebat Moy[es , & audiebatur: ex- Jl benti aquas emittere in folatium fitientis endenda funt verba illa : clamozen. ejus in aperibm* deprebenda, nimirumin tmaris di« ul populi? ingens utrinque fané miraculum pl claruit ; fed quia . difrupto lapide aquarum (ciffo finu, gremióque difcerpto agnofceba- tur orationis energia, quia primoictu, pri« . latices ex faxeis rimis erumpi;acfrigidos fon- tes infuetum noneft, cüm fepiffimé id. vi- móque virgz pulíu fluctus facto divortio t nl füm fuerit; ideo renuit filex primo parére fufpen(i hzeferunt ; fed ubi in eremo non au« ditur clamor, nec exauditur oratio, virgae pullui virgze ; fecus quia mare fufpendere, dios flu&us viam gradi- bina percuffio eft neceflaria : in operibus e- * ficcámque inter me Jucet oratiomis efficacia, quia juvante orae ia entibus aperire, id & rarius e(t, & mirabi- tione facilé perficitur , quod nonnifi zgré wyl lias, ideó qu& illuftrius clarefceret prodi- forían patraretur ; quia populus in deferta, n -Z; obmutf« gium ad Primumvirgæ iétum paruit maree 368 Differtàátio XVII. l L Ü obmurmurat, non orat ; filex non nifi. ad y 'dirigitur ; oräruntDifc/ïpuii, & pedesclau- coercendam importunitatem repetiti pulfüs dicantis confolidárunt: cacodoemonem ve« (i latices emifit ; fecus quia. Moyfesad litus 1ó ob(idione corpus premeniem adolefcene gl Ezichrei non vociferatur , fed fupplex orat, tis abigerenon potuerunt,quia viribus tunc [ ad primum virge nutum obtemperat mare; orationis deftituebantur teftaute Magiítro f fluctus diffociantur , & (icca aperiuntur iti- Chriftos boc genus demanuiorum in uullo po- Mareg. , fi nera in medio mari; quó inde conjiciamus, tefl exire , nifi smoratione, & jejunio. — Prae- 28» k quántafit orationis efficacia , quanta pre» fidio igitur orationis, qua difficiliora funt, qï cum energia, quam vel ipfa flu&uum volu- facilis affequuntur Apoftoli, qui viribus Á mina teítantur fufpenía. deitituti orationis , quze fa&u funt faciliora U 34. b Non folüm oratio, quze imminent pe« minimé peragunt, Oratio eít, quz divinze f ricula declinat , maririósque fluctus prodi- quaíiin terris omnipotentiz vicaria mira u gioífo diílociat divortio. Verüm etiam ubíque operatur; pericula quzeque declinat, ( morbos omnes ab humano excutit corpore, hoftes profternit, difficultates fuperat, tar- t hoítésque abigit tartareos hominem in cor- tareas le Addtüctus fue- umphat. giones evertit,Stubique vi&trix tri- ql poreis membrisobfidentes. V rat ad Apoítolos lunacicusille, cujus. xala- NNeque ab aliis rebus mutuate vires 36. [u mitas frequenter dolorem parentibus inge- quidquam praftant roboris, (i orationi non £& rebat , G quanivis pluries adnixi fueriat A- confcederenturaffociatee ; tametfi accepiffet f oftoli pervicacem Doemonis. pertinaciam lifzeus duplicem Elie Magiftri fpiritum , ( depellere, fruftraneus tamen femper fuit eo- imb & pallium, quo difceret proximi defe- H rum adnuifus,ut ipG teftati funt ; Mecefferunt Matth. 17. . &us obtegere, & mira fimul operari , & L TE Difcpuli 4d 3 ESUM (ecretü && dixerunt Ej reduxà Magifiro in aéremrapto perveniffet Quare nos non potuimus ejicere 3llum ?. ni- adJordanem, & aquis pallium impofuiffet, mirym Petrus,X Joannes facri Collegii Prin» non tamen undas divifit fluminis; & tunc cipes, & in Chritti Schola primasSéccupan- impatiens more, ac defiderio, fru(lratus, tesfedes adolefcentem ab inviía «doemonis iterum fufcepto pallio cum aquas. diverbe- obfidione liberare non " valuctunt ; :tametfi ! PU záflet parére detreclantes indignatione qua- M iidem claudoex uiero matris pedes potue- dam fuccenfus exclamavit : z; efl Deu &lia 4-Regituv 14. rint refcolpere, nervos confolidare, & gref- ettam nune $ percufitque aquas , 68 divife A&Or. 3. fum przebere: Igp uomize TESUS Chrifli Na- - N -f VXl - 4 0 «5 UTO £ fimt buc , atque illuc € tranfiüir Elifeus ; qua älï"fl-z?!. r i zareni[urge, 68 ambula: G apprebenfama- rit Abulenfis hic,cur primo ictu aquas non £ nuejus dextera alleuavit eumy 8 prounus diviferit, quas poftea repetíto verbere difci« mnþ!,id.a:æ fitat bafes , 68 plauta. 3$. dit in binaspartes; & refponder, id dandum Qid quód Apoftoli vitiapotuerintna- effe orationis efficaciz 5 .cui ot pareant ele« turi corrigere, & obídeniem cacodoemo- menta proprig etiam obliviícuntur condie * nem a'corpore non valuerint abigere ? an tionis, & nature; Jordanis revertitur ree i;ï quia liberare obícifum :non fingulvar'i :detur trorfum ad imperium orantis , mare tu- prodigio? cum per(zpead nütum imperan- brum finum fuum in binas difcindit ïparte'sk tis facerdot!s, id conungat, -At fi ita efl ad precarium populi clamorem: & hicetiam cur ergo Petrus, & Joan; r ^og PC qui mendico rapidi fluctus Jordanis facto divortio diffo- claudicanti ufum 'elargiuntur membrorum; ; à doemonis nonliberárunt obfidione :adole- ciantur ad E/iz pallii repetitos ictus, ait A« bulen(is : Ur compelleretur orare ad Domi- Ícentem ?. (1 £faciliüs fuit, Doesmonem abi. : m mon. fuerunt diuija primavice: tametli: — gere obfidentem , quàm pedem refculpere L Elifzeus jure acceperit hzreditario fpiritum claudicantem, cur Chritti difcipulisnon pa- Bliz, quiatamen non fuerat prima vice vi- ruit cacodoemon obfidens , quibus :defectus ribus munitus orationis; licét Elize pallium Oobedivit naturz? Caufam indicat difcrimi- fen(iffet Jordanis, non tamen Elifzeo paruit nis Bafilius Scleucien(is inquiens : 4po//o/i verberanti, quia nondum afltieverat obedire QrAf, 21, precationis opesm non excutiunt , fed perpe- ï; nifroranti; & cüm primum «oepit Elifzus pl verum ufibus uecejfariam fupplicationem preces fundere, fuas deftitit Jordanis undas * offendunt , pofteafubdit z Orationis appen- effundere; didicerunt fluenta Jordanis iter dix erat claudi oratio , &f caput ad oratio- Elifzo aperire oranti, cui non obtempera- nem jacenti claulo inopinatum curfum artu« verant diverberanti ; quamdiu orationis o« lit: nimirum promptiüs , & expeditiüs id. pem ad Jordanem fiftendum non adhibuit, peregerunr,quod fadtu erat longé difficilius, percuffos non valuitfluctus fiftere;cüm veró quia ubi oratio adeft auxiliatrix, corporis mentem ad Deum elevat, & propriisdifüfus itaüim vigetíanatio; cedunt eniminvicla: viribus opem vxpoftulat aboratione, Jor« orationis viribus ccr poris infirmitates,mem- danem dividit, & undas obedire greffibus brorümque zgritudines : Chrifti Difcipuli compellit; & qui duplici munitus fpiritu ideo claudicantes pedes confolidárunt; quia fluxis non potuit vorticibus imperares; ota- caput precum ferventi effafione munierunt: ä mens enim przfidio fulta orationis non fi- tionis corroboratus przefidio potis fuit gue« gitis coércere rapiditarem. nitgreflum obliquum; & non pote(t. niü 37 Adeó valide, & efficaces funtorationis rcdté amibulare , cujus greflus ab oratione vites ad diflicultates cunétas facile fuperan-- $ h das,, ï; Oratio pravosexpugnat affectus,fi jcjunio reficiatur vegetiof 369 — cens expiravit , nimirum orans mortalita- LÀ das,ut vel ip (e Chriftus,ut nos etudiret, hifce * m tnortein crucis fta- tem exuit, ut indueret immortalitatem voluetit præmuniri cu mortem igitur fuam. voltiit Chriftus prafi- dio lustaturus,SCcum g, ehennalibus furiis pu- t [ s profundiffimis dio munire orationis , ut inde difceremus; pam initurus : ibi quamv confoffus vulneribus , quamvis toto corpore ope illius deftitutos, nec pofle mortem vin- cere, nec immortalitatem enanciíci , neque f5ucius fanguine m funderet, quo & fuas ir, MA"'M. & noftram co- triumphis cotonati ; huc accerfendusS.Ame- TT] ï: rigaret ad victoriam palmas, brofius Caro moritur,ur refargat ?. [piritws luc.23. loraret ad gloriam purpuram , non tàmen lagis confof- Patri commendatur , ut celeflia quoque a quamvis vir ibus deítitutus, p animi licet integtie iuiquitatis vinculo folueremur , & pax fieret ífus, vulneribus fractus, ia calos quam terrena fequerentur z captivos ä: tate fempet ill zía, arma unquam depofuit: folidiffima petra, non virgà; ipitur extract urusex nequiffimo peccati,ho- fed perinde ac victoe ut filexin eremo ; (ed ferteis clavis in cru- fiisque tartarei famulatu preces fudit, rie prodromas , & triumphorum conciliae ce percuffa x fi non uberes aqus frigide la* trices ; quo inde difcamus, nullumfine ora« tices fudit ; fanguinis tamen undas effudit; tione confummari facilé triumphum potie , oftrorum extingu erentur flammae quibus &n nec de inimicis reportari trophaeum, vitiorum j & fordes purzgarentur. confcien- 32* D foeditatibus uisquis hoíles profternere faragit proe tiz, mentésque abüergcrenturä cogitationum , quibus concupifcentia coeéno priis non fidat viribus , fed prafidio munia- (anguinem & fauciis tur orationis, hac enimut clypeus ictus ree Íuo nos maculaverat : tundit hoftiles, & ut vibrata tela, qug DEO quó avernalibus fu- corporis artubus effudit, funduntur preces hoftes fauciant, & proftet- riis naufragium àp pataret, G nobis portum cümque in hac pugna pet nunt. Fruftra victorizinhiat, & hoítes ni- adaperitet falutis: lura vulnetaipfi inflita m ultiplex jamiam titur profternere, qui viribus non fulcitue orationis, Contra Numinis armatas pha- aperiret O s vi&oriz epinicium fibi occinitus rus, triump hali lamento tartareis infultá- langes bella moverat Jofue , qui tamen de ccelo fibi afcivit fuppetias ; & vix mentem vit legionibus, Patri que zterno animum re- furfum erexit in ceelum, càm pracipiti fu- Luc. 23, V. rifit commendacum: Clamans voce magna » (e hoftesdederint, & com latebras timo» Pater in manyus tuAS commendo t Mp 46, 3ESUS at : re perculfi quzrerent, lapidum grando con» iritum meum ? & bac Aicens expiravit : Sed I^ ed fpiritum emiffurus clamet tortis veluti fpiculis fugientes peremit : C äopue 10; Quf d quid cauz, qu 7, lI, ad Patrem? an. non fruftranea videbatut ea fugerent filios Ifrael, & effeat sn de[cenfu Be« in cujus alto tboron, Dominus mifit fuper eo$ lapides ma« commendatio in Patris manus, Íetvabatur. cuítodia ?. ait Chri- guos de celo usque ad dzeca, && mortui funt pectore fida suulto plures lapidibus grandinis , quám quos (tus fpititum emiffut us* ignmanus tuas COT non quia ipíe com. gladio percufferant filg Ifrael 5 quàm efficax, snendo (piritum meum 5 ac celer fuit Jofué oratio, qua in coelum mendari indigeret Patris C ui natura, & di- feu inferior : fed ftatim alcendit, ut € ccelo victoria in. terras vinitate non erat fuppat, ad noftram eruditionem, fuóosque doctarus defcendertet: pugnavit & coelo oratio, & cx» Difcipulos id praftitit, q uo nimirum diíca» puguatuta interris Naminis hoftes; grandi- mminent vitz di«- nes excuffit lapideos, quibus fugientes,S lae mus & nos, cümn extrema i Ícrimina fuppetias ab oratione ex pofcere; tebras quarentes contereret : nimirum ve ipnfum zether orationi militat, & elementá cujus przefidio h oftium infultus retundamus; tia declinemus, confosderantur ; & licét nox ingtuens effus & peticula quzque imminen bisad vie ium feedé fugientibus videretur fpondere; Eft (iquidem oratio, qu& no TA oratio tamen quz pugaatura in ceelum cone &oriam texit coronam ;- Chrifti vulnera no- ícenderat, viétoriam non diítulit, fed diet ftra vulnerárunt vitia; effufus cruor noftra . nis rivi confcientiee curfum coércuit ,. quo Jofue folis ftatione delevit ctimina ; fangut fentes Chtrifti clariores de Amorrhzis reportaret. trium4 noíirz foeditates. lavárunt ; brantese tetrà cOf dis noflri anti- phos; occafuto fiquidem foli inclamavit : $ol gifue e,19. caput tere contra Gabaon ne movearas €$ luna contva quum mal edicti probrum eradicárunt ; gate rpore depluentes ve- vallem Aialon: fleterüntque Sol , & Luna, tae fanguinea é Coto co donec ulcifzeretur fe gens de inimicis [uis, in- nena erant tartateis furii s, & nobis feminas loria melfem ; & folens ptodigium ? fteritSol, ne (taret ulte- quze uberem fponderent g unda vi« demum mors mox à Chriíto fube riis Amorrhaus ; Sol ipfe exhibuit fs fe hoítes ftationatium militem, quó ftativam in ca- - &otia erat confummata ; cüm enim toítrá(fet , tartáreas legiones profligáffet, ftris Amorrhzorum fortunam profterneret; clinat metam diftulit diei atttingere, quó Dux fi- & mortem ipfam fua morte viciffets in ertice in imum terra ca. delis inimicorum palmas ad poftremum use & fammo crucis V &or íub ejus pedibus ge- que demeteret: paffus eft fyderum princeps put afpeétutus vi unius ducis voce vinciri, quo veri luminis, mentes hoftes,p roítratas averna les legioness & mortem devictam ac Numinis fugatet, everteret, vincetet per» fuperatum peccatum, no(ira effe duelles; afcendit nimirum orátio ducis pu- ut inde nos docetet, orationem ropterea cum gnaturi in coclum, & defcenditéc celo in tet'e coronam felicitatis, quam p hautüà b«c di- ram victoria : pugnavit contta Amort , morte voluit Chti(ï;qs conjungere : Sol Diflertato XVIl, 370 - Sol ipfe, flationarium apens militems dimi- igit.ur: eft curandi; iegeltiyo nibus animi 3953; cárunt fydera; & coeli lapides veluti contor- fimum pharmacum , fanandi internis vul. ta tela deorfum eiaculantes, hoftes proftrà- neribus prezefentiffimum obobalfan2um , & runt,vicerunt & quamvis ceelum haberet fibi animi depellendis angoribus efficax remee confoederatum , folémque (ibi ftationarium dium, Eftque praelucens illa fax, qua ad advictoriam; non tamen fundere deftitit cceleftem patriam viam fignat. Filii Itrael , preces, quo coelum fanguinem - effunderet polt varios, prolixósque excurfus eremi , ac ^ Amorrhazi, & victoriam oratione clauderet deferti meandros , cafüsque varios , terram infignitam. tandem pofleffionis dewitis premunt. vefti- 49, Tametfi victoriam fibi de ccclo para- giüs; verüm ex illis Judaeorum turmis, tri- tam cognofceret, licét noverit decretum fibi bus Jofeph cateris citiüs ad promiffam ap- de coelo triumphum , adhuc tamen oratio« pulic cellurem, eíque ea forsfelix conitigit, nis Deo | obtulit holocauftum : fiquidem r .quà prior cateris amzenis illis potuit. arvis nover - , orationem felicitatis effe coronam; frui, & opimis ditefcere poffeffionibus: Ce- Jefwe e.16» & contra violentos fortunz flatus fecuram cidit quoque [ors filiorum Jofeph ab Tordaue anchoram : oravit igitur Jofue felicem vi- €ontra Tericbo. éloriz impofiturus finem ; & có illuftrio- Quarunt facti Interpretes, cur prz cze- 49* | Lib.g1,de rem, quó folem habuit infuetum fpectato- teris tribubus,filiis Jofeph fuerint poffeffio» rem: fcité D. Auguftinus: In divinis libris B Civir,.cap.8, nes donatze, & fortes adícripte. Re(pondet | leginus felem ipfum fletiffe , cum boc à Do- Abulenfis, quia id vel favoris, vel adulatio- I mino Deo petivtfjet vir [antius Tefus Nave, nis fucum habuit; licét omnes tribus fortes 1 donec ceptum pralsum vittoria terminaret adzqué mererentur , non tamen cxterz fue- il ;'. oratio igitur hoftibus metum incufífit, diei runt poítulatz, quia tribus Judz, feufiiio- : lämd. coércuit carfum , luminaribuscodli addidit rum Joleph prior cateris clamore precario fplendorem, viétoriz impofuit coronam,& coclum pulfavit, fibique donari expetiit pro- vi&izii coronz illuftrius triumphi incre- miffam terram; ait Abulenfis; Zribui Tude 'Qfmfï' TC mentum, [ 4t. primó data. eft po[fzffo, quia ifla prior cate- Non folüm de hoftibus externis pugnax rü petyt fibidars baveditatem , 4lijs nondum triumphat oratio; fed etiam de internis con- ? perentibus, affignata autem bareditate petyjt trà rationem infurgentibus : füntque pravi Jriba Ephraim , & [fimiliter. data. eff; Be fa. : lj (f affe&us animi tum irafcentis, tum concupi- Jimilitérque dimidia TYibus Manafle, c&- fcentis rebellantis contra nobiliorem homi- tera autem nibil petierunt : Oraro igi- nis portierem motus; funt pravi affectus in- tur fuit, quz polfeffionem impertivit f terni hoítes, qui nos lethaliüs fauciant , & terrz promifíz: neque iter poft tot difcri- Ó inflictis invifibilibus vulneribus diriüs cru- mina, & viarum ambages potuiffet feliciter f entant, neque alia hifce internis vulneribus confummari, fi oratio illud non coronáffet, & Ti De fomuijs, curandis aptior medela oratione; ait enim promiffionis tellurem aperuiffet:neque enim H Philo, Affeciibue, [eu anima vulneribus o- fine oratione poterat hac felicitas confum- zatio vemedium eft [aluberrimum, quod legis- mari, nec tot laborum potuiffent. deguftari lator ante folis occafum admeveri vult , boc fru&us; Ephraite, & Manaffenfes quia & H eft, pritsquas illufiriffimi , maximique Dei ipfi fuppetias popofcéreab oratione, eadem If fhlendor occidat , quem mifertus noftri menti fuerunt felicitate donati , ut inde conjicia- bumane in[erir : nam quamdiu in animalu- mus, folam effe orationem , qua ad terram cet lumen divinifpnum, veddere debemus fer- . romiffionis,ad cocleftem patriam iter (ignat, 0 snonem oppignoratum feu veflem, ut bomo re- viam pandit, feliciter introducit, & ng- Y cepra poffe[lone propriam turpitudinem vite Bire vise coronat labores, N J"Pb 1&,34. obizgas ,O [raatur diviuo munere, — Oratio ! M, V q MA ( Y N À V — j . N D p , v 'ixï A. -l'*, d /l(,j m : a $ e p NUA A : (AN n Gv MENS Y i * M& vt Anui s z. A TO » / ZA SSLS N . f* »Q—G&x lN J5 Kw D u ZT —— EM E Df th; /1 ? & E M. f " À *f A 3 u 3 » D -s AK tuc, . 7/ N N AT. C m E SSN SS. ä- 2 Q iV l'x 7 s - 254 2 4l / u fe d DIS- ä Bol (*371)1?.9&3 | 3 codododo od5 od5 - ibopedpsocdosoqespsodospepstestedpetopopele dodpoeetoeocte ctocgo edoegs ts odl €PCDCBOD CO CO CO CDOD CR CDEBEDEDEDODCD CDCD GD CD G CQ G13 DISSERTATIO XVIII. Oratio mente concepta probos fovet Affc&tus, pravos prafocat, felicitatem a ccer- yofui ['ACO " -üt,*'caiami;tatc;s abigit, - T f Oratio mente concepta duabus munita alis bz:milz'f;zäix / G eharitatis celos in[cendit, €9 orantem DEO unit. H T. 44 , $t oratio ait Climachus petinde ac flamma avolat , & DEb adne- J M &itur, cujus converfatione , & familiarita- ?'4![- 38.A : A rE familiaris / converfatio d €& conjunéito | bominits te fruitur, in qua noílra fita eít beatitudo, N KE r ^ cum D£EO ; neque ad quapropter David ait: Beartme vir ; 4ui in p felm .Y ASSN NT hanc cum Numinecon- lege Domini szeditabitur , & hunc zquipa- À NSÁ 2 TT æ*üch verfationem , & fami- rat arbori, quam fluenta irr'gant aquarum, g : ( z ^ W liaritatem affurgit ho- uberiores daturz fructus ex tam benefico ts G REO mo ,nifi gemina fit ala irriguo: fubdit. Et erit tanquam lignun, aniructus hannitdd s, & charitatis , aitee uod plantatum est [ecus decurfus aquar um De cAffo cog. nim S. Laurentius Juftiniauus : barum remi- quod frutium dabit in. tempore fuo:. & fo- - üfd?- £Ap.22, gio alarum usque . ad interiora ingredimur lium ejus non defluet , & omnia quacunque velaminis ,. ubi Verbumin finu refidens pa- facier femper profperabuntur , fractus au- terno aterna. virtute. generaturs G is ala tem meditantis divina mylleria funt vitz z. munitur humilitatis, qui fe indignum fate- terng, quos ut mens efferat , irriganda eft. tur Dei converfatione , Numinis familia- fluentis meditationis ; ficut enim arbores ritate; eó quia pulvis fit, & cinis : ala cha- aquis irrigantur 5 ita mens hominis medi. ritatis munitur, qui nil aliud appetit mifi tatione myfteriorum Dei : fcité S. Chrvfo- $ fummumbonum , que duntaxat deleclatur, flomus ait: Quare nobis qui ab illo. insli- zi ii, o ftudétque toto nifu affequi. Hac autem tuimurvuita eft in precibus traducenda, js- prea it, t0m. cum DEO converfatio alia eft externa, alia que mens perpetuó irriganda, non enim mi« 6 interna, illa vocalis, hec mentalis ; illa cla- nüs ,quáam arbores aquis ills indigemus morofa, hac taciturna ; illa verbis expri- univerfi, —Nam weque ille polfunt. effe frua mitur, hec cogitationibus perficitur ; illa &uo[e , nifi bumarem radicitàs ebibant: ne- ore profertur, hecmente concipitur. Quz que mos pretiofifimas pietatis fruges fuu« veró ex his duabus orationibus ad flatum dere aifi precibus , ac eneditationtbus írri- conducat fanctiorem ? refpondet Joannes EREV. ;ilpbab.g.y.. Gerfen Parifiisolim libellorum Magifter ad Cüm fit homo arbor . inverfa, ac fur. 3. 'li.)r,.M.i vitam ex virtute inflituendam nil magis fum radices agat, eà orationis aquá irri- conducere, quàm attentam meditationem; gandus eít, que non terram , eu pedesab- cujus beneficío totus componitur inrernus luat, fed caput, G'mentem irriget. Quod homo ; probi in eo foventur affedtus ; & fi atbores cüm jam adoleverint, firmásque pravi, fi qui infurgunt, coércentur: & ho- radices egerint, itrigatione non ampliüs mo meditationibus myfleriorum DEI addi- indigent ; homo tamen quó magis in DEI - &us fummo duntaxat ftudet bono adhare- cultu adolefcit, ac plantatus in domo Do- mini, altiüs radices agit 5 eó avidiüs fluen- Ícere , quod enixim quazrit : Intelle£ius co- gitabundu;ait D. Auguftinus, principium est ta expetit orationis , ac fuperz irrigatige "E * AZ(J CO. ï!E kj £ : intb eu4. omnis Doni, hinc D. Paulus indicaturus nis opem exigit ; hifce fluentis mens irri- £ua flores virtutum omnium profert , fi« quanti fit momenti oratio mente concepta, ait; Orabo [piritu , orabo & mente; pfallau mülque fructus bonorum 5 quia ficut. nul. lus eft flos; qui irriguo deítitutus humore fpiritu , pfallam & mente, nimirum non tan- tüm mente, divina meditabatur mylteria, non arcícat; ita nulla floret in mente vir- tus, qua fi hac orationis non . abluatur a- fed & fpiritu etiam fervente, quia fi fervor defit amoris, veluti fpiritu deftituta languet quà, non marcefcat , & deficiat; eft fiqui« 2 ä meditatio ; quz fi vivificetur fpiritu, feu dem oratio veluti aqua, DEUS virtutum hortum irrigat, ut inipío flores virtutum amore, ac fervore (imul incalefcat , furfum a.a äqu Veraui d:djfüiäw Tom. i, C 4 372 Diiïcr'taticl XVIII P A :ädolcfcant elegantiores, oleántque fuavio. quia concreto frigoribus fluvio nequïfent res:; & hac fortaffis etiam ratio eít, cur fi'uq)entariæ rates fluxa itipera peragere ; Regnum coclorum grano parietur finapis , fusá oratione glaciem folvit, & vedtoribus quia ficut hoc femen finui concreditum tel. lignis navigationem aperiens periclitanti luris, ( humore dellituatur, non germi« nat;fed areícit in lapide ; ita coeleftem bea- fubvenitoppido. Non folüm oratio men. tem irrigat, verüm & corpus reficit, -cujus titudinem non affequitur mens, quam aqua non abluit meditationis. egeflati , abundé opitulatur ;* adeà .be- EL Mirum fané, quód codlum veluti in nefica eft menti hzc orationis itrigatio, ut eam non folàm abluat , à fordibus pute immenfum extenfum , -& fua amplitudine get, verümetiam virtutum omnium flori- compleétens terrarum omnium traélus, ma« bus exornet; quia ubi oratio fuas figit ra- rium fluida fpatia, & aérem .ubique . per- dices,ibi ceterg germinantvirtutes;quafi uni meabilem grano tam minuto zequiparetur : orationi fingulze virtutes , veluti fuz:.famue Simile eff Kegnum celorum grano . finapis » lentur/reginz.j cui.omnes fuum exhibeant Ícd recté ad ;noftram .do&trinam exiguo 'obfequium , ut.notat S, Chryfoftomus in- huic pariatur grano , quia quo plus teritur, *quiens : Quemadmodum. ubi R egina.-quas:ribo.de O« eó fuaviüs redolet ejus fragrantia,, ut.no- piam ingreduur civitatem, ueceffe tat Gloffa interlinearis, -Quàm.bellé igi» e.e5f., :ut ivande Deut -omnis opulentia . pariter -feguatur z Jf . po* " tur Regnum.coelorum grano pariatur finas SXeaquam .deprecatio -venit .in .an pis » quia nemo coele(tem affequitur . beati- ml?m f',"A *f ^ Omnues virtutes - fimul ingrediuatur.. . F tatem, .nifi;beneficio attentze. meditationis :Vae igitur.iis ; -qui hifce meditation myfteria noflrz -fidei .diu « meditetur, ac -fluentis.mentem: negligunt irrigare , : hi Hi- D veluti. teràat , ac comminuat. , ficut - enim. -quidem ateícunt , :& omni deítituuntur or- r granum finapis, quó plus teritur., .eà fua- ' natu- virtutum , : neque Jeremias.aliam. hu- CM u *'vius olei; ita quó -frequentiüs per attentas .jus internze : defolationis caufam : adfert ., meditationes mylteria fidei noflrz , . ac coe- - quàm-meditationis neglc&tum , . hujus irri- lettis patride volvimus, eó faciliorem nobis. :gauonis defectum z . ait . ipfe, . Defolarione "Cap.tz, ad ipfam viam fternimus, -.ö("nobis(fuaviüs -defolata. esl-omnie terra : ia nullu:. eff qui divina fapiunt, 4. i Fecogitet-corde , .Íeu nullus, qui-mente, di« Neque David divinz legis adeó amans " vina : meditetur : mylteria : - & licét : adfit , fuiffet, nec ejus .cuftodix tam appetens, nifi . qui perfuncliorié- cogitet , -nullus . tamen , Pfalin, 11$, müentem [uam aqua irrigáffet medirationis, .qui- ferió recogitet , íeu Írequentiüs medi- cüm enim dixiffet: |Quomodo: dilexi legem teCU£ ,. ac cordis ariditati .iterata rigatione riam Douine, ltatim reípondet,caufam hu- ; occutrat ; non-dixit Jeremias , nemo - eft,: jus dilectionis fuiffe orationem.mente con- : qui. cogitet , 'feZ nullus- €ff , -qui: vrecogitet ceptam £ora . die mieditario-mea - eff , «quia - €orde , .quia :recogitare., feu frequentiüs I/alw.;;lj profectum, quem.ab obíervantia hujus le. :! méditari. eft falubris illa mentis /'irrigatio., gis anima fidelis percipit, meditabatur,qua. qu&: virtutum : flores. promovet : .unde E.. propter aiebat : -Jex Domint inmtaeulata , - Zechias in/ fuo Cantico ait ; 'Recogimöa tb & converteus - antmat , quia li. hac irtige- -OPNeS AnU0S "EOs -in amaritudiue .anima ä tur mens aquá,florent in ipía lilia caílitatis, mea. , Domtne fi fie vivitur.. . Fru&us. au- & quavis abluta. macula .virtutum-omnium 5 .tem. hujus. recogitationis., . feu -mentis *ri« ; flores elegantiüs germinant; - hinc long? fa. L "gationis ,: eft-pravos-omnes-praefocare ffe- lubriüs eflet.homiai qui manà cüm éleéto :€us, & prcbos fovere:: unde fübdit .Eze- furgit , non manus aquá , fed.mentem.flu. g |chiasz T& eruifli -animam- meanm ; Ut non entis ablueret *hujus : meditationis.; ; faniüs opermet. ;A . peticulis . meditatio -animam d f effet aquá orationis animam abluere, quàm 'erüir, quia ea nobis.intus:detegit ,- & quz " as vat [dþ. manus aquà :elementari. abítergere ; .utilius -^ ii 3«'0,51,. oret orationem fundere ad - mentem irri- "Orantibus erant:claufa aperic ; quaz . abdita in-confpe&tum producit.; que obícura .ii- gandam, quàm .latices effundere ad .digi- od — luftrat, qua.arcana revelat.; 'eft : fiquidem tos abflergendos ; fcité S, Chryfoftomus : h . meditatio veluti patens feneftra , per quam 15 P[almn $3. Cums furgis manum, 65 faciem lavas ; -ani- alteriusmundi, ac futuri -fzculi - diveríos "mam utem.ammmundam negligis, IVL'/Z'IIJ ET -poffumus ftatus infpicere , & prafen:is ; pe- quàd ficut-corpus . aquá j ita & . anima ora. d ricula cavere,' — :Eft meditatio aperta veluti tione yittndatur ? (j enim oratio ex puro.cor- feneftra,per.quam coelum infpicimus, & or- dis fonte fufa fuerit, menteim irtigat, quae l cum delfpicimus; .inillo:diem-videmus fine & floribus ornatur virtutum, & fru&tibus li noóle ; in 'orco noclem perpetuam.omni de» ditefcit meritorum: eft enim oratio, quz fiitutam die: in edelo Regnum invenimus, Íccum bona omnia adfert , obices fuperat , Í: in-quoeft omne bonum (ine ullo malo: in & impedimenta difrumpit falutis;ídque pro« gchennaergaftulum;in quo eft omne malum t Lib. 2 cap.s, bat Marulus exemplo Severini, qui in fine-ullo bono. o m M m ii N — RRE l Pannoniz finibus Abbas cüm Fabianum 'op- & Eft igitur meditatio nil alind , ««Lluäm pidum danubio-adjacens fame torqueretuf, attenta divinorum cogitatio probos exci- « & penuriá laboraret rei. frumontarize. , €5. tans, ac fovens voluntatis affectus, & d / Q pr;vo's f : 2 J od t m a At : - E T 'Oratïomæntö concepta probos fovet affectus pravos przf. 373 gpravos rebellantis concuþifcentiæ, vel animi leam inter, & frumentum ; precatio enim irafcentis co&rcens, Gabigens: & tres ad exterior ; qua ore funditur à viris aícetis &d,muneris obeundum «onfluunt potentiz, palee compatatur 5 & interna meditatio , E memoria , intelledtus , & voluntas, quze qua mente concipitur , ipfi frpmento pa- riatut, fuam conferunt operam ; idque foletà viris afcetis oculis fubjici , ac explicari exemplo E(t igitur oratio, quz menteconcipi- piíloris, cujus labor, ut fit expeditior,hunc turnon palea , qua fua levitate huc, illüc- : folet ordinemfervare : prime maffam fari- que ad quemlibet venti flatom dimovetur, naceam jam fuba&tam in panes diverfas re- & agitatur; fed frumentum fclidum animze ferentes figuras efformat, Secundó maffam nutriendz peraptum: verüm nt frumentum inde formatamad libellam examinat. "Ter- hocce in cordis noftri tellure radices agat $ germinet, G ad optatos fruclus incremen- tió panes coquendos in furnum immittit ; hactria videntur animz potentiee prafta- tum fubeat culturá indiget wirtuttüm , cu« [ ze,cüm vir aíceta meditationi vacat : mee Ll jus beneficio promoveatur 5 non putrefcit &or f1 elevetur adDeum; frumentum in ine ;'-ïlib.n.de [ moria enim materiam fuppeditat., ac fore mat; intellectus fuis cogitationibus eam ferioribus neglectum facilé putrefcit; om- MTOA h ponderat, & adlibellam .examinat. ratio- ae tamen ab 1pío vitium arcetur, fiad fu- periora elevetur : quód fi frumento noflro ) nis; voluntas piis fuis affc&tibus eam anie mat, Jlocum mutare fatagimus ,. ne vitium «on- 7« Sunt autem duo meditandi genera, quo- trahat inimis negle&tum ; quantó ;magis ] frumentum fpiritui innutriendo accommo« D rum primum eít, quo orans divino atflatus fpiritu paffivé potiüs fe habet , & de hoc datum debemus furfum elevare , feu qmen- .4in — Qant.z,v $- editandi genere gloriatur cceleftis fponfus; tem orantem furfum «rigere ; quód fi fru- amentum corpori nutriendo «datum , :ne pue fibique adgratulaturíponfa: Zw£rodmxit sme Rex in cellam winariam , nimirumfe intro- treícat .ab àma elevamus humiditate, & in le duclam dicit paffive, quia mifi celeítis fuperiora evehimus; quantó :magis mens 2 Íponfi-gratia viam flernat, & introducat , noftra erigenda in Deum eft ? ;neque ad. id ! d (Cap, ingredi haunc cellam nemo valet: imó neque fcalis , :gradibus; funibus, aliisque machinis [o . ÁÉponía fatetur , «quódnam vini genusgulta. ac inftrumentis indigemus , mec :uulla exter- ) verit,, tametfi certum fit fponfum, «ei non na ope; quia gradus, per.quos furfum aícen« E propináffe vappam, fed falernum menfare- dimus, noftrámque mentem erigimus, affe- [s £1à dignum ; & huic líquori generofiffimo €tus funt noílri cordis , voluntas noflra, tegia fponfi manu propinato primum folet qua viam :inobis apetit , &X flernit, quá for- (':: meditandi genus conferri , licet quale in fe dum evehimur; aamantes enim afcendimvs, , P[alm,33- fit,latius experiri poffimus , quàm explica« & negligentes defcendimus 5 tametfi terris $ ze? hinc aiebat David : (Guf/are , €5 videre, immoremur,coelo tamenhaeremus; fimens quam fuavi eft Dominur , hanc enim fuavi- noflra piis :meditationibus fur(um afcendat, JA tatem rectiüs experientiá, quàm verbis com- àntelleétus noíter divina contempletur my« 7 *nendat. Secundum meditandi genus :eft fteria; & voluntasDeum enixim quar gt,z& 4 caivis hominum ftatui obvium , adeó ut ne- dliligat, d9e ]: mo poffit fe excufare, quód non poffit me- ;Avolat mens inoftrainzoelum, quam- ditati, eó quia litterasnon didicerit, quia vis corpus à:terra non :elevetur, quia ut etiam non cognofcentes litteraturam intro* 3nens furfüm afcendat , fufficit £olus zffe. €tus voluntatis; ut cor elevetur, fola de- Bt eunt in potentias Domini , à quibus nec u fimplices, nec rudes, & illiterati excludun- fideratur mentis elatio 5 ficutut coórpus le- tur; imó gaudet Deus fimpliciumfamiliari- 'Vetur., orporis requiritur mutatio , ^hinc Prov, CAP. æ FUEEM tate; (Cum jJfumplicibus fermocinatio ejus s aiebat David : Aaetifca . animam feryi. 4ui EU ETA quapropter David -«divinárum " avidiffimus quoniam ad te animam meam levavi , auo- ( l meditationum non fibi aquilze, fed colum- miam tu Domine fuavis, € enulta euifevisor- be alas expetiit ; non enim fermonis ele- dlie omuibus invocantibus t£ , quamdiuani- £antia, nec cogitationum — fubtilitas , fed 3ma bonis hiíce inferioribus adhzrefcit;tze- n 0$ mentis fimplicitas requiritur; nec eft,quód 4io afficitur, amaritudine :xepletur , & le- r debeat quis hac in re trepidare ; non enim thali plerumque veneno ünficitur; jfruftra meditatio hzc eft artificiofa , elegans; ca- «ircuit, qui fontem dulcedinis in :terra quze- J lamiftris compacta, argutiis intexta , erudi- tit, & perinde agit ac improvidus ille , qui [e ! tionibus ornata 5 fed fervens fpiritüs cum aucupari in' intimioribus smaris vifceribus Deotolloquium 5 linguà, & :exterioribus volucres vellet , & in acre pifces expifcarisg b fenfibus modeíle feriantibus , & mente in- terrena omnia amaritudine 1nfeCta mullam » u tériüs divina myfíleria ruminante : & hoc poffunt veram dulcedinem exhibere, :terre- ieditandi genus fimplex plurimum fecum nis qui irnhiat. quocunque fe vertat, inon- adfert utilitatis ad pravos quosque coércen, nifi fcandala, angores, calamitates, pericu« la, ac tentationes invenit, :ubi -ulla fecu- &dos affectus, & probos ciendos , ac foven- W dos; G tantuni intereft di(criminis inter ritas, quia undique imminent pericula. d 19. exterham,; « vocalem ooris orationem , & Cor vera imbuttim dulcedine sion eft,, internam mentis deprecationem ; ficut pa- fi immerfum fluxis hifce inferioribus, tere Veraui de 4 felibue Jom. E. Aa42 Tenis 374 Differtatio XVIIJ, renis adhzrefcat , à quibus nonnifi emer- Ii. fum, & (urfum erectum quidquam poteft $. TU verz dulcedinis delibare: hinc David, tunc cor fuum dulcoratum fentiit, cum ad De- Niff vacaturus oratiocl ofliat clau- um erexit; &tunccorfuuminvenit, cüm ad ferit externorum fenfuum,um"ésque exa pias divinorum meditationes advenit, aie- cluferit evagationess dulcedinem «àvuine batipfe: (Quoniam inveni cav meum Domi- bonitatis non gustat; nec pios u &t J "e, ut orarem ad te : nimirum quia orationi los fovet affetius. vacavit, fuum ad fe cor vocavit, quafi de- ftitutus oratione à fe fugeret , G. excors Deft DEUS invocantibus fe, dummb-ï 125 hifce hzreret inferioribus: & ideo quia ex- A do non perfunélorié , non ofcitan- cors, & mifer fequi fugitivum fatagebat , ter, non divagantes eum invocent, nec apprehendere potuit , donec clamaret fed corde humili , & mente intenta: hinc ad Dominum: inveni Domine cor meum,ut Moyfes in rupe Taborea ad arcanam. cum Pflllm' 39« orarem adte: Quonfíam cor meum dereli- Chrifto admiffus locutionemait: €2m qu4- Deut.caj^.4 quit zc, nimirum fuavis eft DEUS, & mi- ffera ibi Dominum DEllM tuum . invenies fericos patersqui compatitur noftris infirmi- eutm , (í tamen toto corde quafieris eum , & tatibus, & orationem à nobis expectat, non Jeremias DEI vocem proferens ait ; & £« -GuP.zg«l ut fibi aliquod accreícat commodum,fed ut retis me, U zuvenietis , càüm quafieritis me in nos perficiat , & noílro ftudeat emolu- toto corde vesiro. Plures funtqui tametfi Mib 6s Inento. DEUM alloquantur, nontamen DEUM in- 3I, Non detrectat divina Majeftas cum veniunt, quiaeum in toto corde non quze- hominibus converíari, quorum colloquiis runt; nemo efl, qui bonum fuum non quze- " maximé deleclatur : fed id dandum eít ho- rat, & tamen quia nefcit , quale fit bonum mini culpz s. quód fua cum divina Majeftate fuum,omni deílituitur bono: tametíi omnes miícens mentis colloquia , irreverenter fe creatura propria potiantur bonitate,(íntque gerat, & per futiles evagationes faciem fub- alie aliis bong , habeántque fingulz bonum ducat, & terga Numini vertat , à quo & fuse integritatis, ac perfectiones fuz natu- ipfe mente fe avertit ,. & tunc minus oret, re, non tamen ita funt creaturaz bonz , ut cüm intentiüs orare videtur: eít enim ora- fua bonitate. humanum valeant appetitum Lib.s.de fide tio ex Dama(cenot mentés elevatio ad Deum; I;HPO E explere, ideóque nemo perfecté bonus, nifa & quia per divagationes mens erecta . prze- folus DEUS , qui eft fontalis origo totius ceps defcendit ad creaturas, nec ampliüs ele- bonitatis; proinde noflrum bonum à nobis vatur ad DEUM, fed per fluxa haec fpatia- quarendum folus eít DEUS, quo fi deítituae VPl s, tur inferiora , non ampliüs orat, Quóéd fi mur, omni bono privamur, & fieo folo po- homo mifcens cum alio amico colloquia, tiamur, totam poffidemus plenitudinem bo« hic nec audire , nec refpondere veliet col- 15. locutioni ; nonnifi egré id loquens ferret ; Hoc igiturbonum quarendum eft,cünx amicienim divagatio adalia, loquentem orationi vacamus., . & illud ut affequamur , neceffe eft ftudeamus futiles omnes excutere- graviter laderet; & tamen tolerat DEUS tot corda precantium, & futiles res cogitan- evagationes , qua mentem à fummo bono« tium, imó plerámque etiam noxias, G retrahuntz funt & in creaturis bona inferio«« Oratio noílra fedas, Deóque exofas, ra, quz aliis bona funt : pecori enim. bo-: mente concepta interna eft ad DEUM locu- num eft implere ventrem, carere indigene: tio; cüm legimus, DEUS nobis loquitur, tia; Íomno, & quieti indulgere, fanitate fed cüm divina meditamur mente DEUM frui, G tranquillé vivere: &hoc bonum fuam habet menfuram à fommo bono taxa- alloquimur; & tamen nonnifi ofcitantes, G focdé divagantes noftra cum.DEO colloquia tam, & quidem valdé exiguam; & hoc bo- miícemus: qui orat, non mentem inhac in- num tantüm quarit qui hifce inhiat bonis inferioribus, & quia hoc bonum commune feriora deprimit ; fed cüm Davide furfum elevat, & ab hifce fluxis,ac terrenisabílra- eft brutis ; non hominibus affociatur , fed Pfülf?,cs,;t hit: 4d te animam meam levavi : nimirum pecoribus adícifcitur : homo enim, cüm z quía divina ille&us fuavitate defipere ei coe« mente vigeat ; fpem fuam nonnifi adbonum l$ ; petuntinferiora, qua vana funt ; & oranti bonorum omnium fpem erigit, nec aliam Íupervacanea; huic enim terrena defipiunt, fitit bonitatem , quàm qua in fonte totius cui Deus fapere incipit, & ideó fapit , ait bonitatis ebibitur. Bonum igitur divinum David: 4wia fuavis, & multe . mifericordie efít, quod noftram duntaxat poteftfitim ex- PUAT WOTEENR OL EU L amnibus invocantibur te ; fuavis eft, quia tinguere, G explere indigentiam : quia fo- averíos à fe, ope fuze gratize trahit ad fe; mi- lus Deus eft, ait David: Quifatiat in bonis Pf alm.ïcz-: defiderium tuum,non tamen hoc bonum affe- tiseítquia noflris compatitur infirmitatibus, — — - — — -PA proinde non folàm mifericors, fed & mul- quimür, cum orantes mente vagamur per hzc inferiora creaturarum; fedcurz lvzíum tüm mifericors; quia fi noftra abundatini* quitas ; divina fuperabundat mifcri- afcendimus,& à quovis obflreper,te ;nferiori A zo 1-0 cordía, tumultu mentem clcvamus:o" apropter Ifaias p po UP LC n 9 ad afle. P MT Oratio mente conceptaprobos fovet affe&us, pravos przf. 375 ad affecutionem hujus boni homines invita- Auguflinus ait. — Ui putes faerificium jufli - Tom. 1. de tie facrtfiavi, nifi in templo mentis, 6f in cu- Magifiro Cap h, curusait, JVenite afcendamus ad montem.» cAap. l, Domini, ad domum Dei $acob , & docebit bilibus cordis. Ubi autem (acrificandum eft, Q tum. ibi && orandum. Foris autem diximus e[fe.s nos vias fuee ,. 65 ambulabimus in (emitis lib. i, de omnia temporalía , & vifibilia ,. que per ferim. Domi- ejus : dicamus igitur noítris intentionibus; 2112 0monte E.l «ogitationibus , affectionibus, omnibüsque oflium , [eu per carnalem fenfuss n cogita- l tiones noflras peuetrant , & turba yanorum 54!.3. interioribus noílris : venize afcendamus i sontem Domini , G interim futiles vaga- banta[matum orantibus obffrepunt, Glaus tiones , moleítz curz , venales fervitutes , dendum eft evgo oflium, id eff , carnali fen« It Jui vefifiendum , ut oratio [iritualis diriga- torquentes anxietates , exípectate hic ad hujus montis radices , cum afino ifto corpo- tur Ad Patrem, quefit in intimis cordis. Nifivacatutus orationi , oftium claufe- 16, re , donec Abraham cum puero Ifaaco , ratio tit [enfuum,omnésq; excluferit evagationes , cum intelligentia montem confcendamus , noítrum mentale facrificium offeramus ; De- vix pios ciere poterit affectus, eósque fove- tbtg ha & inde hüc revertamurt ; re , acDeo fitmiter hzrere : eft enim mens um adoremus , mentis enim evagationes facrificio funt obici, noítra globo perfimilis,qui ( é fummo mon- ;HP.Zg.' nec finunt mentem furfum montem conícen- tis vertice in imum incipiat ruere, nullibi dere ; hinc Chriítus fuos edocens Difcipu- pracipitem fuum fiftit curfum , donec ad E los modum coércendi has evagationes ait. montis radices devenerit, ubi cüm primüm Matib. d. Tu autem , cim oraveris iutra cubiculum. quieverit , nil ampliüs molitur fuga: ita cof humanum nifi altiüs jfe fe Deo immerferit y tuum , & claufo offio orapatrem tuum in., ab[condito. cadendi finem, feu divagandi terminum nun- 14. Vanaenim , & otiofaeftoratio, quz quam inveniet , & hàc , illácque pracipiti fuga jugiter volvetur: eft enim mentis eva- oítium evagationibus aperit , f1 enim ad cor- dis orantis conclave omnibus patet. ingref- gatio innata mentis inconílantia , quam ex pictoribus fuit , quivarijs coloribus eam. Íus, necefsé eft, fatifcatoratio, & deficiat . . obítrepente vagationum tumultu interciía : oculis fubijceret intuentium Chriítum ideóque , cüm oramus , neceíseeít, noftrum pinxerat, clavisaffixum cruci, G utrinque aícetas, feucoenobitas duos, qui fubmiffis ingrediamur cubiculum, & oítium clauda- mus , à quo omnescuras, folicitudines , an« genibus procumbentes dominice paffionis cruciatus meditabantur : ex ore unius una; xietatates , labores , ac poenas etiam ex- cludamus, ne ulli ad nos pateatacceífus , qui eáque rectiffima ibat linea ad Chrifti latus cruentüm ; cüm exore alterius pluresefflue- nobis fit moleítize , cub;le , ait Auguitinus , rent linez per divería excurrentesloca; alia eff cor nofirum , ibi enim tumultum patimur male con[cientie , ideo requiefcimus , quan- in campos ibat, ubiflave(centes fegetes flue Guabant; alia infylvas, ubi venatus, Gaue do bena confcientía efl ; 1bi eff cubile , ubt ao5 Dominus JESUS jubet orare ? Teusator cupia ; alia in colles , ubi ad vindemiam D non ce[fat pulfare. ut irrumpats [iclaufum maturi tacemi é curvis pampinis pendebant ; invenerit cubile , tranfit. Et infra fubdit ; alia inhorreum ducebatur ubi frumentum , Hoc offium veluti duas babet valuas cupidi- nevitium contraheret ; volvebatur, alia in cellam defcendebat vinariam , ubi vinum , ALis ,. 69 timoris s. Aut cupis aliquid ter- M venum , 4 bác intrat 5 aut times aliquidter- cerevifia, G pomorum genus varium ; alia " venum , $ bácintrat : timoris ergà , demum Mufzum ingrediebatur ad fyngra- ; phas luftrandas, codicillos volvendos: hac eupiditatis januam claude contra Diabolum , ; & aperi Chriflo: valuas Chriffo aperis cupi- orandi varietas in Coenobitis difcrimen pro«- debat inter orationem varijs difciffam eva- t endo regnum colorum ,. timendo iguem ge- H Per cupiditatem faculi Diabo- gationibus ; & ab hisce mufcis immunem z benunalem. j* d]us intrat , per de[iderium uita aterne Cbri- primus enim exillis ccenobitis bené inchoatze orationi hzrebat , quam interrumpi per fu- Is fius intrat, per timorem panarum tempora- ld lium diabolus intrat ,. per timorem ignis tiles evagationes , non permifit; ideóque d z. eterni Chrifius sntrat. Chriftum folum cogitavit , & Chriftus om» ne illius pestus occupavit , alterveró, quia 15« Habeat igiturcor noftrum valvas fuas , qu& Chrifto aperiantur; & diabolo clau- domi nonerat, nec oftium clauferat cordis Me- n fui diverfis evagationibus ingreffum permi- dantur , ac importuns evagationes arcean- tur , neintus fe ingerant. Quamobrem fit, & orationem foedé dimifit, cüm vaga- u non eft Deus quzrendus inter hominum fre- retur ipfe per camporum planities, per col- lium aprica , per opaca fylvarum, per cel- x- quentias , intet negotiorum folicitudines , curarum anxietates ; laborum defatigatiov las vinatias, & alialoca, ubi Deusnonre- o- eritUt. J yin nes, & creaturarum tumultus , fed in cubi- * culo noftricordis; in cujus feceffu homo in- lfidorus Pelufiota audaciffimz temerie 17 $ f« terior quiefcit , & holocauftum Deo cffert , tatis eum redarguit, qui Deum Patrem vo- ?CC cat , & nihil minüs aliud facit, quàm quod " ad quod nos etiam invitat Regius Vates , in- del, 4e quiens : Sacrificate [acrificium justitia , & filium decet, quidivinam audet Maieítatent t 'Eo ldu accedere , & cogitationibus fub;nde etiam 24 flerate in Domino , quaverbaexpendens D, im« Aaag — " 276 Differtatio XVIII, impuris veneretn, & orcum olentibus eandé corde delemut , ut quidquam tune animus , ofiendit Majeftatem : qui ad Dei prafentiam quám id folim cogitet , quod precatur , quod le fiftit , & futilibus mentis divagationibus meditatur , qua autem Jegnities eld alienari , hàc , illázque difcurrit , velut terga vertit G capi ineptis cogitationibus profanis , cum um Deo, cum quo mente focietatem init; quis Dominum deprecaris 5 quafi fit aliud, quod : RUL impudentiffimushominum veniam expofcat, magis debeas cogitave , quam quód cuma fi ipie inexorabilis perítet ; gladium ftringat, Deo loquaris ? vis Deum effe memorem tui , fivel uno digitulo tangatur; cruentas czdes eum tu ipfe memor tui non (is ?. Coércendze Al minetur , fi uno, vel altero impetatur con- vicio, & ad minimas quasque injuriolas fz« igitur funt mentis vang evagationes, quae noftram fauciant , & difcindunt orationem. viat furibundus: eft qui enixim Numinisro* In id praíertim videtur ftudij cacodcemon " gat bonitatem , cujusope à quovisliberetur incumbere ; ut curis, ac folicitudinibus à Aininenti malo , cüm tamen peccandi non de- divinisnos eripiat meditationibus , ut con- clinet occafiones, imó non obvias quzrat;ea tigit Corbiacenfi Monacho Leonardo , qui Md"bu MP' frequentans loca , ubi pudicitia graviter lz« cum divina in templi angulo -meditaretur ditur , fobrietas naufraga perit, & caftitas Ij mylteria , ferpensé proximo exiliens fora- periclitatur : non eft id divinam expofcere mine in Monachi finum irrepfit, qui tamen opem , à Deo expetere fuppetias , ad peri- tortuofam non expavit beítiam , fed immo- cula quaque pracavenda ; fed eft.cüm Deo bilis perflitit , donec integra meditationis ludere, &jocari; plures plerumqueorant; hora fluxiflet , elapfo tempore Monachus & tamen , qui orent , ignorant , 'contra infidiatorem ultro allocutus .ajebat, Quid quos olim Deus graviffimé quzftus ait per Cap, 29. tibi vis hofpes : fi quid inme poteflatis à lfaiam. — Zppropinquat populus iffe -ore fuo; Numine accepifti , jam nunc fum meo fun- U labijs fuis glorificat me, «or autem eorum '€us munere;tuasin me viresexere , tuxme longé efl àme, — Luícinia fimoduletur ,'cto- poteftati neutiquam fübducam: anguis veró Citantes Inter corvos ,"non: placet cantu in- ficut non potuit Monachum terrere «oran- condito , interrupta , .ac veluti extincla tem , & ab inchoata retráhere oratione, cum corvorum clamote melodia ., -& -oratio non lzffit, fed ftatim confufus aufugit: ple- menteconcepta tot fatilibus.di(ciffa , .ac rumque folicitudines funt , .quee :meniem | u h : fauciata evagationibus Numini placere:non turbant , :eámque à divinorum retrahunt poteft, i hat p6 meditationibus , .quapropter Chriftus iuos 18. Quód fi homo incipiat alium fibi ami. P edocens Difcipulos orandi-modum ait. No * MattIatap, : cum alloqui , & hic detre&let /ejus refpon- lite ergó folicsti effe , & D.Paulushanc Ma* 6, dere cojlocutioni , quin potiüs à fecum lo- giilri doctrinam , ut Philippenfes edoceret, quente avertatur , & alia alijs loquatur; id ait : NiDil folicité frtis y fed in omni-oratio« chapo';*l nonnifi molefüffimum : obtihgit amico 1o- ne , & obfecratione petitiones vefira innotes quenti , qui nonnifi zegré fert'hanc alterius ä fcant -apud Deum ., quali-dicetet,cum ora- inurbanitatem : 'ita loquitür-ad cornoftrum tionesfunditis , nulla vos folicitudo angat , Deus; 'cüm divira meditamur myfteria , & nullz inquietent curz , nec molcílie vos ei non refpondemus , cüm vanis 'evagatio- premant, & quidquid vobis poteft mali nibus ad aiia divertimur, 1mó abejuslocu- contingere , non vos turbet ; & affignans tione avertimur : hinc virafceta fe ipfum ad. rationem fubdit , Dominus enim propó ef? P miratus Deüm alloquens ajebat : :-ah Domi- nimirum adeft qui opem feret, qui veítras nc' quantüm patior , cüm ftans in oratione, abiget moleftias , .zerumnas fugabit , cala- cogito de ceeleítibus ,& ftatim fe mihi-o£* mitatesexcutiet , 'tormentaleniet 3 ..1no;bq$ fert ( ad meam dico confüfionem ) integet fanabit. exercituscogitationum , Venerem , & alias jhn, "'Otium eftetiam omni fludio äeäinah- 20, gä foeditates olentium ; 'ad quarum 'acceffum lI dum: quia ab hocuno veluti à putidiffimo me mei pudet ; & quamvis millenas potiüs fonte rivuli omnes fcaturiunt perveríarum paratus fim necesfubire, quàm femelijsdem evagationum, Refert Caffianus apud prí «zi4. o. co1- ! É affenfum dare . "totus tamen contremifco, Ícos in /Egypto Afcetas fatis vulgatum fuiffe, /ar. cap* 2 «üm ^nitàntur me à :te "avertere, 'I1deó ac folemne effatum illud : /Qui Liborat .ab pw Tom. 3. de panoplia monet Ephrem Syrus.. Ut arguat fe ipfum «no Diabolo , 'otiofus verà 4 fexceutis , €$ in« [ homo , & ipfe fibidicat; v&logui cum Deo? C Jþirif. attende tibi, numeris exagitatur Diabolis , -quapropter Vis audiri , & exaudiri j'tes D. Chryfoftomus differensde norma rité in- zpfum prius , quid loquaries audi, 19, ftituendi érationem ait: Non -dorpsientibus :Howil. 21. i Vetus eit,' & quidem ütile monitum , nobis dat auxilium Deus: fed laborantibus z 'n epift ad wut ea agamus , quas apgimus ; nimirum eá am adjutor non efl oriofi , fed ejus ,qui spfe Ft^ej. prope i folertià , & attentione , ;qua par eft, & quoque ; operatur : non.enim Deus folet fua^ "* p quam opus exigit: froramus, attentéore- b Ampertiri beneficia gratiarum ludionibus, jo« mus; fidivinameditamur , tota mentis fo- €ulatoribus ; otiosísque lurconibus , ac Ífy« D lertia, ac attentione meditemur; 'quamvis cophantis; fedattenté orantibus , & ferven- U eratio femper fit bona , in ea támen prava'eft ^ €vagatio , ideóque Cyprianus commendaris ter divina myfleria meditantibus : qui cul- 'turà 'eft ager deftitutus, nec coloni labores 4l LibdgOrat, atentiongmyait, Incumbere ad preees tora ientt; Íed otium experitur ; nonfructuum 64, "mef. r Oratio mente conccptaprobosfovet,afïc&us'prävos praf. 377 meffemæfp.onäet fed uri*ïcas., & fpinas pro- 'wece]:ä eff fepius ad autmam veluti ad foli- * fert , quibus tangenti obfit , non profit col- tam propriam fuam recurrant. fedem * e ligenti : hocotiofitatis malum , eadem agri fieut f[ues immunda xuolutabra 5 &9 columbe Proverb, fimilitudine o(tendit Salemon , inquiens : Aimpida folent frequentare fluenta.z. fic ani- ,MP' 2:;. Per agrum bominiepigri traufrui , & per vi- 32um cogit ationes impura inquinant , &5 [an- L meam viri flulti , & ecce , totumrepleverant s ad-orationem'excitant : quae enim ante prtica , operuerant fuperficiem ejus [pine. 'orationem mens noílta füfcipit , hec-eadem :Mentem otiofam agro pariaverim cul- :mobis orantibus peringeltionem recordatio- 24 turá deftituto , quiadulterinisfoetus femini« nis occürrunt., proinde quales ante oratio- ,nem fuimus , tales & .orantes invenimur z busnonnifilappas, lolium , urticas, & .a- liàs fterilefcentes, G noxias herbas progige fcecunda .evagationum genitrix .confabulae ï.ïi() Cüo aiit, neque abhac mente ulli poffunt fructus "orationis fperari , quiaut.ait Chriftus , lo- quens dehominibus etiamafcetis , .& divino Mattb, &ape 135 «dicatis cultui , fed otio indulgentibus:: C AHuicoratio non dulce[cit , qui pra. - Jormirent bomines , uenit inimicus .bomo , vvorum .affetiuum | amaritudine ; fnis & fuper[eminavit:.zizania , .quia ubi ager fe praoccupari , 'fuósque . fenfus non.. .otiatur , ^& :culturam tefpuit , :non folüm ceoercet, mrticas, & fpinas progignit; verüm etiam «quamvisexcultus , .& probis foetus . femini* (CYUnt , quibusorationon fapit ; nec ull"amï :bus , (i colonus dormiat , venitcacodoemon, in divinorum meditationibus experiun- tur fuavitatem ; :nec dlla perfunduntur -& zizania füperfeminat : tametft.vir afceta 22 d ;hortum.cordis :fui ítudio virtutis excolat., « dulcedine , :'eó quia animum habeantamari- ;próbis:locupleret feminibus ,'fi tamen:otio :tudine .plenum ., ;pravisque :exafperatum . affectibus , .irá , «triftitid., odio , 'invidiá , Andulgeat , :accedit ftatim.cacodoemon , & :zizanua fuperfeminat , & quibus:nonnifi fu* aliisque , qui cürn non cóérceantur, evagarios .tilesevagationes , quin & foedz cogitationes : nibus noxijs hàbenas laxant , «& felle afper- »venerem , "&b orcum olenres pullulant , quia :gunt orationem.; «quae fi pura fit , tota e(t iLib.to. col« :ut monet.Caffianus. — /7Mens otzofi nil aliud anellea, — 'Si cor fit plenum felle pravorum lat cap. 6, scogitare novit , -quam de efcís , -ac-ventre, : affe&tuum ; melle piarum meditationum im* 2 -Otium radix eít ,. ex quagerminant cog- ;pleri nequit., .quin priüs felleum totum e- Ilatt gnatailla duo vitia , fcilicet 1ntemperans fom- 'vacuet humorem , .pravósque omnes excu- 6 :mus; & ordo:negleGtus , :nil enim otiofo ma- :tiat affe&tus : «cüm (it .oratio iinterni fpiris : tüs refectio, neceísé eft,omnem evacuet ama- :eis volupe , :quàm:in pluresdies horas fter- M ET 'tere , '& in rebus agendis.nullum fervare or- ; ritudinem animus orantis , fj melle cupit.pia» rum meditationumnuttiti , i melleam ve- inem, :nüllümque:tempus:óbfervare , cüm 'tamen utilis ; :& perneceffarius fit ordo . in ;lit dulcedinem gultare : :quapropter Chri- ebusadminiflrandis; ut flatz fint horz , qui- :ftus pravo laboranti affectu , .&ad altare ac» «cedenti; munus /oblatuto fuum . dixit, Re » 'bus fit cubitum:eundum , :fomno indulgen- Jinque ibi munus tuum ante altarve -& wade: , dum, viribusreficiendis prandendum ; labo- :Yandum.,-acorandum ::ubi enim hic ordo prins veconciliari fratri.tuo ., .quia animus :Mattb.e, s, . megligitur , :ibi.extorris fugit oratio.: 'hoc ,pravi affeétus amaritudine infe&us :nil po- -otium ut perniciofiffimum excutiebat David, 'teftapidze orationisgu(tare : nonalitut;mel^ N 2qui tametíi:graviffimis*occupatus-regni :ne- Je, quifél priüs non evomit, .* Orationis facrificium .ab illo 'haud de- .P/hli —'!:'80 :gotijs., :fepties :nihilorinus .diurnas,preces -effundebat, Septiesin die laudem dixi tibi, ;bet Eliz abludere , :cüm enim certaret la- 40, $ 5. imó & no&turnum interrumpebat fomnum :crificando :cum "Baalis facrificulis , .ait:de ;precibus vacaturus. !Et . media nocle furge- ipfo facer textus : JZEdificavit altare in B.Reg€ u9. -Dam ad confitendum tibi. momine Domini-, fectque aque dutium. $ '"-Uu'jä. pj i. :Corfabulationesetiam , quaeorationem dn circuitu altaris ,— dn -quo ligna ampo- luti W'SZ- przcefferunt; «evagationes, cüm-quis ora- futt ,^ divisitque membratim bovem ligais tioni vacat , accerfunt ; mens enim füperva- dmpouendin , juffisqueomnem vitlimam per- «caneis:plena:colloquijs-, ^& futilibus fceta fundi aquis tertió , -& ipíe Elias holocau- Ípeciebus ; nonnifivana cogitat, quz animam ftam füfis precibus.adipatum inftituens ait ? à Deo divertunt; unde:cavendum , cüm.ad Domine Deus aflende bodie , quiatues Deus *Hpmil, r preces fundendas .accedimus, 'vel. ad divina Jfraél , &ego fervus tuus exaudi me Domine, m d cogitanda myfteria;ne prava cum hominibus exaudime. Quid nivix Elie oratio ceelum gt pramittamus colloquia , ne confabulationi- afcendir., & illicó ignis de ccelo defcendit., Ái, bus mentem impleamus , quia ut ait Beda qui abfumpfic ftatim non victimamtantüm, detemplo Salomonis : Mulrum jwvat orario- fed ligna, lapides, '& ipfamquoqueaquam, nis puritatem , fi in omniloco , veltempore Ícrobi effoflo infufam , ut «anti magnitudo n05 4b atiibus temperemus illicitis z. fi femper prodigij magis percelleret adítantium ocu- ab oticfis fermocinationibus auditum partter los, mentéique ad veri Numinis reduceret calligemus , & linguam ? quecunque enim» cultum ; nec praconcepta fpes Prophetam fefellit , attoniti enim rei novitate adílantes fapius fzgereb, loqui , uel audire folemus »ea «or- o nE RO EC RUEURERE AE n ert? 279 bïïcrïaäïu iil €« corpora humi ücrnu;xt ; & fupplices seterni rimus, quz intus atcam noItrs. Cotdis penec Numinis potentiam , fimul & cultumcon- trantia plurimum inferant damnt quapros teltantur, & venerantur: hocEliz facrifi- ptet viri in /Egypto afcetz dicere con'ueves 230 cium normaim nos edocet orandi: cor enim rant ; ceenobicas orationis amantes fimiles des viriafcete , & facris addiéli meditationibus bete effe caecis , mutis , & (urdis , quia dums altare eft: congeíta ligna pravia adoratio- coeleítia meditantur cecutire debent , ne ter« nem dilpofitio , & ad meditationem przpara- rena videant ; imó & murti, ne ullos cum alijs tio, Victima eftipfa oratio Deo oblata, difflu - fcrmones miíceant , dum Deum alloquun« entes aquzx evagationes funt rerum extera- tur; abfurdifimum enini eft, divina collo« rum,fed co£rcitz, ac repulíz :ignisefummo quia humanis difcindere confabulationibus ; ccelo demiffus fervor eft, & ardor orantis; imó G furdi effe debent, ne importunos au» cujusadminiculo afcendit in coelum oratio,& diaut creaturarum fttepitus , fed proculà tere deícer 1!'*'.;.!' $34* in terramDei miferatio: & ficut ig- renorum tumultu , coeleftibus duntaxat va» nis € cceto delapfus fluenta abfumpfit aqua- cent, Etficut Noémus Numinisjuffu Arcam ruim , ita orantis fervor, mentisque meditan- à fe fabrefa&am non folüm extrinfecüs bitu« tis ardor omnes excutit , abigitque alienas, ac mine liniviu, verüm etiam intrinfecüs rimu- importunas evagationes;quarum aliz dicun« las omnesfedula obturavit curá; ita vir divi- tur negligentes, X tunc contingunt,cüm quis nis addi&tus mieditationibus non folüm fen- ofcitanter, & remiflo animo divina medità- fus externos , verüm, & internos neceffe eít, tur , uarum cogitationum peffimus cuftos ; cuftodiat , przíertim imaginationem ,. O : Qj din. alice funt voluntarize cüm folo corpore fumus phantafiam , neque modicz eft artis phan« dea des in templo, & mente divagamur in foro, fpa- tafiam rabidum veluti canem vinculis alligae tiamur in campo, delectamur aucupio, occu- re, ne cum coeleítia meditamur fuo latratu $. 41, pamur venatu: & quivoluntarijs hisce eva«- ab inchoato nos diftrahat opere , & ne nos gationibüs oftium aperit,peffimus eft orator, dente fuo mordeat;plurimum enim oranti no- 1 ac malus arcis fuz praefidiarius miles,quicüm cet imaginatio, GC phantafia, nifi inje&to froc - venientes videat hoftes , oftium non claudit, nocoérceantur ; hincetiam D.Bernarduslib. Cap, /19.' C4 nec illis fe fe opponit, Alix funt invitz , quas de interiore homine ait: Multarum rerum P orans , cüm primüm animadvertit in fuam imagines , & phantafias claufis oculis video, irrepere mentem , toto nifu eas excutit , non eásque invitus toleto , inde eftj, quod .fpe fine dolore;ac gemitu ; & hic optimuseft faze- mihi nocuit mortifera delectatio , qua ex re- arcis cuítos; tuncautem oftium hifce claudi- cordatione prateritorum peccatorum nafci - musevagationibes , chm meditantes oculos folet , fed maximé ex recordatione libidinis. co&tcemus, nec permittimus huc, illücque di- , Hcenim peítis quó prz ceterisvitijseft mi- vagari , fed compofíiti corpore , vultüque ad hi familiarior, eó ad nocendum proclivior ; modeíliam coaéto divina meditamur : & hoc & ad repellendum difficilior , nam cürn eam Matth, e,&, &Ub quodnobis Chriftusinjunxit, - Claufo 0« repellete volo nolenti mihi fe ingerit blandé io ora Patrem tuum « parum fiquidem eft onetofa , difplicendo placens , & placendo cubiculi oftium claudere, fi non etiam januas difplicens. Subculiter intrat, G mentem oc- -s GC F ^ —— A — dX 4 LA exteriorum fenfuum occludamus: gemini o- cupat, & nifi fubitó repellatur, allicit, & ine »-— & [ 4 culi duo funt cordis oftiola , quzeclaudenda cendit , & quafi virus peltilenugz per totum I Íunt rebus fluxis , & terrenis , ut ad nos Chri- corpus paulatim fe diffundit. — Cogitationes ftusingrediatur,qui é cruce redidivus ad Di, pravas multiplicat, affe&tiones malas generats ei fcipulos fuos ingredi voluit, non quidem pa- dele&lationeillicita mentem afficit,& ad con- ti tentibus , fed januisclaufis, fenfum pravitatis animum infle&tit , omnés- 26.1 Iddue fortaffis caulz fuit, cur Deus Ar- l)w que anima virtutes corrumpit., Hac peíle f Gene[.cop,6. cam à INoémo fabtrefactam liniri bitumine cumad(tridtus teneor , divelliab ea vix pof* Ia - praeceperit aeque iutrinfecüs , ac extrinfecüs ; fum, quoniam ftimulos ejus confiteri, aut ne Ícilicet aliquid rimula;um pateret , per nefcio , aut erubeíco; tam fubtiles, & turpes Ól quod aditum aque invenirent , & in arcam funt. Audi ergo pijffime Deus confeffio» à penetrarcnt. Quid ni , càm in mundo fluxa nem meam , G refpice ad pietatem tnam. 0 fint omnia, in eo verfamur;perinde ac in cata- Audi quàm fzpé de memoria mea te expulic clyfmo medijs exagitati fluctib?; Arcam quis- irruens turba plurimarum cogitationum , Ji,,, À queTuam habet;proprium fcilicet corpus , in quz veluti plebs ad aliquod fpectaculum ío- Pj d lent effluere in cor meum. . Ad fzcularia Ü UH quo ne mergamur rimulas omnes linirebitu. mine debemus, feu fenfus omnes intrinfecos , Tevocant, mundanainferunt, voluntaria in « i lt & extrinfecos cuftodire , ne quid per ipfos gerunt , illecebrofa contexunt , ipsóque in h mentem fubeat noflram,ex quo detrimentum 4 tempore , quo levare mentem meam ad te pauatur, . pato, inanibus cogirationibus infectus ad tet- ! * Noémum igitur im itemur, fi naufragij i)e- tcna, plerumque dcijcior, cogitanda cogito ; 3» b ricula cupimus declinare, & in Deo , in quo & cogitatarecogito , G eademiterum atque eft vera quies, & mallacia, quicícere ; rimulas iteram replicare non ceffo, ita mens mea 1 fenfuum prafertim externorum. oini dili- Íemper mobilis, & nunquam flabiiis , fem- t fi gentiáliniamus pice, feu coérceamus , quia pervaga, & qua( ebria per divería diílrae plura prava exempla auribus , & o«ulis. hau- hitur: hactenus $. Bernardus nobis exhia ET bcns l Oratio mente concepta probosfovet affe&us,pravos pratt, 37ä bensfutiles ,ac fæäas mentis evagatiönes ifle fus fead montem Myrtha iturum effe dicit ter orandum , & noftram in.ijsdem «oér- ! priüsquam collem thuris afcenderet ; fiqui- &endis focordiam. dem nomine thuris .oratio fymbolicé innui* 28, Quantüm veró mobis inferant .damni tur; G anima adfacrum meditationis exer« citium rité difponitur, :f mortificationem , importunarum ha turbz divagationum,in- dicat idem :D, Bernardus , .cüm enim ipfe per myrrham denotatam ; ac previam prae» matutinis ántereffet precibus fingulari reli- parationem preemittat 5 :X tunc rité prat» mittitur.preparatio , quando mortificatios gionis fenfu ;cordísque devotione ,vidit vir ^ fan&tusjuxta(ingulos fuorum Monachorum ni affuefcimus , & pravos quósque in.nosaf- Clatevallentium /Angelum iftantem , & :ea fe&tus compefcimus : Eos enim familiariter fcribentem accuratione, ut videretur nec vo- dDeus ifitat ., -ait S. Gregorius , «quos per &ulam unam , :aut fyllabam omiffurus ; quàm imortificationem vitiorum ad alta proficere y "Adftabant-& alij LEf per amundas , -ac utiles oratioues fuaviter non folerter.excerperet. -redolere per[hicit : .quàd:.fi Moyfes prohibi« .A!;xgeli diverfa prorfus ratione .fcribentes:3 - :quidam :enim.auro vétba :exarabant .5 alij .tus fuitad rubrum accedere nifi depofitis cal« -ceis;noftrum id fuit documentum, cüm enim «charateres argento liniebant;; plures atra- mento ; & nonnulli:etiam aquá fuas/iteras :Moyfes in deferto ad montem veniffet Ho- .geb ,'myfticum vidit. ibi Rübum ardentem; :efformabant.oculos quáfi eifugientes; -ade- rant & alij Angeli , 'nil:;penitüs fcribentes ; & non conflagrantem ,. ad quem-cüm pro- 'fed ex toto feriantes/Hanc vifionem ad rem ; piüs accedere fatageret , vocem audivit , quà gLib. de in- - jübebatur calceos deponere, Quid calceis zerna demo moftramexplicatidem D;Bernardus. *Quo- £um enim ÀÁngeli auro pingebant: hi flagran- .nifi pravos:coenofze concupifcentize.indicant €Ap, 48, ti defiderio zeftuabant , ^& ingenti fervore affectus ? -quospropterea acceffuri ad Deum :ad Deum mentem.erigebant , precésque fun- per facras meditationes , -mecefsé eft, exuae —debantj; hi -enim , qua oràbant , mente ab .mus , quia qué quisremotior eft, per pravo» -rum affeétuum abdicationem à mundi turbisg -omnibus :terrenis :evagationibus defoecata ««ogitabant , '& ifti veré orabant , -& eorum .tattó propinquior fitDeo,, :ac divinorum O AT. -oratio-ccelos penetrabat ,'quia ut ait idem " capacior : :Rubus ardens citra cotiflagratio- .D.Bernardus z Tumc veraciter.oramussquan- .mem virum afcetam fignat , 'facris addictum o aliundà.non -cogitamia:: « quorum ; veró . qeditationibus , in quo conjungi debent Ru* Angeli fufo argento charaéleres effiagebant ; 'bus, feu . virga ad compeícendos infolefcen- 'eos indicabant , quorum intentio in divinis -tes concupifcentize depravata àffe&lus , & -obfequijs erat-quidem finceriffima , fed qui motus omnes voluntatis .regendos :ad note -mam re&tze rationis imperantis , -quz cones aminüs;prioribus in «cultu-arderent.divino, JAtramento , :qui-ütebantur.; seos indicatos 'fona fant equitati : & ignis , qui illuminans soluerunt; quornm.voluntas licétinonadeó "ipfam indicat facram meditationem ., -quae- .plurimum :impertitur 'nitoris ., dnen« 'depravata effet;5 modus tamen otandi ,'non "P —— ÉC 37 — L N :ex facro , & pio ardore, fed.ex moriscon- -témque orantis intus illuminat : fi igitue :Moyfes:monitus 'fuit/, ne ad rubum ar- fuetudine prodibat, :Qui veró aquà calamos lv ambutos adhibebant in formandis charaéte- -dentem ., :& :non flagrantem : accederet xibus,negligentes ,actumultu cógitationum Aifi-depofitis calceis.5 maltó minüs cconve- mit, :ut prefoümamus per -orationem com plenos prodebant:; :quique ;licét corpore b .effentin Odeo; mente tamen alio'evagabane '"Deo nos unite., :nifi.calceos pravorum affes Ctuum , .ac:carnaliu l" ur. 'Quiveró totaliter feriari videbantur, 2 i m-ï.deüd.eriorum«depü-. ijeos indicabant Monachos , qur Odeumnon fuerimus, b. '3 Oe »e frequentabant, iPlurimi intereft intet :o- 'Quaritut , :cur rofa prea cateris flori- 'bus fragrantior , tefte Plinio, fpinis nafcatur f« fandum importunas excutere divagationes ; GHiffor,tw. - & ex cogitationibus , 'acvoluntatis áffectio- :circumfepta? .germinat enim incluía gra no» r lib ss ut r nibus bonas fovere ; G malas repellere ; id ifo cortice ;-quo mox intumefcente , -& in CApe4e agérecít, quod agimus; id-cogitare, quod virides «conos ffaftigiato ., :ac dehiscente p ffh «oramus , quia plerumque fateri cogimut , ac -,paulätim fefe Panait); "tenulores enim.; .ac jit Lib. de in7 idicere , .quod D, Bernardusnobis fuggerit , virides :utrinque furculos fpargit , 'quo- inquiens: Ju cboro fum corpore , & n aliquo rurn internodià frequentes , ac teretes fepi* u dernadomo ho W»EP'.??. Á negotio fumeorde, — Aliudoro, 65 aliud cogi- ,unt fpinz , folia indidem profert genicula« 10 DPfalmodia fenfumnon attendo : fed imen- tim in 'oblongum rotunda , tactu alpera , MP tevagus , babiru diffolutus , oculis attonttus diftinguente :medium mmervo , 'venulisque n :ab:eo fluentibus interfe&ta , & in fummó M buc ,€5 illuc profpciens ,quecunque ibi gerun- zur perlufiro ,& per[picio.] dnargine crenis incifa , '& quafi ferrata per ] 29. FrY N d troenurn importunis hisce ,'ac futili- .ambitum; furculorum faüigiafimmïnetpg. | " (f* titolus, feu peciolus florem füftinens , ei- t0) businter orandum mentis evagationibus ine ijciendum , pravósque omnes eifectus oppor- que fübjectum globulum , feu «apitulum ql K tuneé compeícendos proderit; debitis difpo- mordaci refertum lanugine, "Calix inde pro- 13 tuberat, qui primoconclufus , & conco!or . of fitionibus facre meditationi preluderes & ad eam praemifsà preparatione nobis viam virentibus., ac laciniofis faftigiatur alabaft- - n* fternere.... Non enim temeré cocleftis fpone Á ris, mox inv A olucro tumeícente fua intug yhie bbb jn- Veraui de 4feüibus Tom d. [ à 2 ) Asf i, Differtaüo XViH. incrementa fubit ; & tandem pompà colo- titus fixerunt ; nequeà nobis, ur par eft , rum penitus patefactá nativo in calatho to- à tali excluduntur fede , quin cüm debe. / tam vernantium foiorum pompam rofa ex- remus pravos omnes prafocate affe&tus , | plicat , purpureo (uperaé colore perfufa, / €os potiüs fovemus, & hoítibus conttanos H fubalbis inferné unguibus ad calicis umbi« infurgentibus vires fuppeditamus , & arma licum coactis ; fedcur tot munitur , ac cin» ipía fubminiftramus ; infolefcunt aítuane gitur fpinis rofa, (i tamgratos exhalat ipfa tes concupifcentize , nec cas extinguimus s odores : imó ideo fuaviorem fpirat frag- infurgunt odia, & ea non cohibemus ; exe rantiam , quia non minüs purpurá veltitur ardefcunt irz,quibus froenum non inijcimus; in folijs , ac fpinis armetur in caule, Quid ni orationis noílrae incenfum fuam coelum invidicelivent in corde , & easnonabigimus; pravadefideria mentem occupant , & illanon verfus non exhalat fragrantiam , mifi fpi- excutimus ; & ideo difficilis nobis videtur nz morüficationum eam przcefferint , meditatio, G ardua cum Deo converfatio , [v r nifi expuncli fuerint pravi omnes qua nonnifi dulcedinem fapit , & gaudium, . Us, 31 1deo difficilis nobis plerumq; videtur effe in- Quzarit S. Nilus , -undc'nam oriatur.4 greffus ad orationem mente cohcipiendam 5 quod cum oratio adeà fit Deo grata ,. & quia imparati accedimus , & pravi affzctus [uavis , fiquidem per ipfam Deum alloqui- Inur 3 L cum Deo converfamur , facietatem cor no(trum'præoccupant , tnentem exagi- tant , quam non finunt cocleftia meditari,cum inumus , & fermones cum -ipfo miícemus 5 creaturis; ac terrenis adhzreant. ^ & cum Deo loqui , perinde eft, ac gau- dere ; nihilominus nobis difficilis effe vi- ) $. IV. detur, & teedium ingerere , imó ut loqui- tur 5, Bonaventura de profe&tu Religiofo- rum , qua(iligati catuli ad ftipitem reni- JVoz apit Oratio mente COPCEDLA , :: tenti animo divinis infiftimus. Et ratio quam previa difpofftio nom preceffit , hzc folet à viris afcetis adferri, quia tam- pravésque non excutit affecius, : eifi oratio natuta fua difficicilis non fit, eft Ravia mentis difpofitio neceffe eft , ut 32. tamen nobis moleftia mortifica, quz prz- pr&cedat orationem , uthecnobis dul- via elt ad ipfam difpofitio : hoc idem con- cefcat, ac fapiat ; exemplo No&mi; qui ; tingit in rebusnaturalibus , non enim diffi- cultas fita eft in forma introducenda , & artifex fuit arcee fluctibus innatantis diluvijs ut enim omnes vinceret difficultates maníue : & iu difpofitione premittenda , in fubje- rüsin Árca, carcerem feré annuumcum paue | 2 R'g» "Pv n €&to difponendo ad formam illam recipien- cis fuorum, feras inter fylveftres, & cicures ^ dam ; quot non adhibet ignis cenatus , toleravit, fepultus veriüs, quàm mortuus ? quó in virefente ligno humoribus fcatente hinc eluvione ceffante facrificium ,fuo infti- pravias ad propriam formam inducat di- tuit affertori, cui pergratum obtigit. O4do- & Ípoütiones ? calorem illi imprimit ad na- ratisqueef Dominu odorem fuavitatis : A« Gcntionp tivam abigendam frigiditatem , & quia: cafymbolum fuit militantis ecclefiz;qua in. *5* « 2*- l per primos gradus humorem , quo fcatet , ter fla&tus perfecutionum , ac adverfitatum. H non excutit , uberiora adhibet incrementa incolumis femper fervata fuit , adeó ut licàt caloris , quó intimiüs ligni partes pene- potueri: proceliis concuti, & fluctibus exagi- ft trat,pugnásque init cum aqueo;& hoftili illo tari, nunquam tamen mergi, nequead nau- ( humore , qui zgriüs à fua patitur fede fragium impelli : Noémus cum teta 1ua fa- ul difpelli : fed perfeverante ignis obfidione, milia fideles prodit , qui ecclefiam ingreffi & per additamenta caloris dato affulta , lg beneficio Baptifmi ab aquis cataclyfmni , à flu- Lii tandem humiditatem proíternit , ac vin* &ibus procellofis , & ab zterno liberantur E cit, quam per fumum adigit inde exilire : naufragio ;facrificium à Noémo inftitutum etenim priusquam ardere incipiat ; quan* Ls Íymbolum eftorationum , quas fideles fun- tainde nonexeunt , veluti é vaporario dunt Deo , quas fi przecedat mortificatio , fumi volumina ? quot flrepitus non edun- 3: ac congrua difpofirio , — Deus exaudit ob , Ectilig] tur ? quot crepitationes non audiuntur, & p odorem fuavitaus, quem preces jjuftorum 65?-[3' quot rumores trunci illius viror , non ex- coelitibus exhalant, Interdum contingit , citat ? Verüm introductis mox pravijs Cu ut.Godrus quispiam , vel Itusfame in íto» difpofiionibus flamma absque difficultate macho tertus cnlinam ingreffus opulene coücipitur ; G fplendidé flagrat , lig- tam carnis preferim affe , cüm hac veray — po nümque, armis nativz fuz humiditatis de- verfatur , ad ignem totis eam hauriat nari.. lit ftitutum abfumit ; profternit , nec ceffac lap bus , sitque vel folus odor ei gratiffimys' , &i ignis in ipfum favire , donec enectum , G hasce propterea narium . delicias ^avida dejectum à fua natura , ac in cineres fo: Jutum videat. trahat , quamvis vacuitas ftomachi l'atus cla« l'cp Haud diflimiliter , difi- met , G detrectet folo pafci odore , ze fumo IT cultas, quam in oratione experimur , in oppleri, Tün Deus veró odorates cq N oemil eo ptzlertim eft (ita; quia viror, & vigor factificium , & pergratum habuic g - l dorem, pravarum affz&ionum difficulter à nobis fu» fuavitatis , quia fumma fe fo'ic itudize fles Q peratur $ fcdemn in nobis effroenes appe- munia. n preparavetat ad. hæcþ relig? onis EM . 9— ^ * Oratio mente concepta probos fovet affectus , pravos przf,. 38 t obeuhda, ad hoc facrificium rité inftituen- 92045 3 rnimirumDavidorat*ioniS .facr'iüciunä dum ; fiquidem priüs edrficavit .No? altare inititmturus, Deum enixim rogat , ut rimore Domimo, Et tollens de cuniiia pecoribus , 6:)::[ ea.8. Íuo fancto carnes fuas velit configere , feu EF volucribus mundis obtulit bolocaufla fuper concupifcentiz affectus , & carnalia defideria altare , ad id autem multà opus fueratin. é corde fuo abigere 5 & tunc configimus duítriáà , & ingens defiderabatur pteepara- Dei timore carnes noftras , «àm infoleícen- tio, tam in arz ftructura, quàm in anima- tem laíciviam caítigamus, exultantem concu- lium delectu, & ideo odoratus eftDeus odos pifcentiam compeícimus, :rebellantis carnis rem fuavitatis ; feu placuitipfi Noémi facri- motusreprimimus ; odia, quz intus fove« ficium : Oratio, quam nos Deo fundimus, mus; -præfo;amtls; ira$, quas in nos accen- odorem non exhalat fuavitatis , f1 previa ei dimus, .extinguimus ; amputanda priüs funt de(it mortificatio ? e fi congrua praeparatio gramina , eradicanda arbufla fterilia, & .di* eam non przecedat , fi pulveres terreni defi- Íponendus ager congruá cultur, ut proba ex- derij prius non excutiantur; fi pravi ; qui «ipiatfemina , qua uberem colono fponde- contra nosintus infurgunt affectus, non co- ant fructuum meffem : nifi & tellure cotdis érceamus ; fi tumultuantes in nobis paffio- nof(tri fterileícentem terrenorum defiderio- nes noncompefcamus ; & mente à futilibus zum gramina evellamus; & fterilia pravorum defcecata cogitationibus , fedata , & tran- affectuum arbufla ; ac virtutum cultuta tere quilla & à quovis interiori tumultu libera 'ram noftram przparemus ad coeleftium do» oraturi cubiculum cordis inoftri ingredia- morum fuícipienda femina vix eptatos pro* qmut. ducet fruétus. ^ Omnesbomines ait Ifidorus 7 z EL Putat Plutarchusà NumaPompilioRee Pelufiota , $£a funt affecli , :ut alliae-fiudeant, e monitum illud profe&tum fuiffe : aZora- && opitulari , & atrendere , quosviderint , n« turí. fedeant federe autem quietem indicat; quaquam dormientes , uec ágnavia Zdedlitos 5 & nos cüm oraturi templum ingredimur ; fed qui spfi fe praparant 4 & anffruunt , &9- non fedeamus ,fed genua fle&tamus , & quie- grompti funt ad officij partes peragendas ,tu Ícentes 'omnes :excludamus «cogitationum borum nibil facis , & tamen clamas ,-config tumultus , quó attentiüs uni Deoincumba- 4dimoretuo carnes meas, - ) 3$« mus; cum quo noftra mentis colloquia mi- Ícere cupimus : fic orantes federe dicimur Qua igitur fronte tu -poftulare audes , 'ut dum ipíe dormis , nulláque falutis tuze adoraturi , & oraturi, & hoc pacto etiam David dicitur fediífe, feuoráffe coram Do- €urà tangeris , infuperabile auxilium coele(te | 2, Reg. eap. qÓino, David Rex fedit coram Domino :adte advolet ? 'cüimque voto tuo frutlraris; 7. id egréfers, Pracedantitáq;ea,quz tuarum oratioigitur, quam preparatio non przce- 'funt partium3 «quaeque à te exiguntur , . dit, odorem non exhalat fuavitatis , 'qua Deo grata fit quia preparationem ànobis tunc demumea , quaz funtauxilij divini fube fequentur. ;Accefluri ad Deum, ut ei pla- exigitDeus. — Preparatiouem c 0Y dis eorum.s audivit auris tua Domine , Gu inde mone» .€eamus , necefsé eft , exuamus priüs quid- at zS.'UoNïv mur, ut preces inituri , ad eas przparemur; -quid ei difplicet., :alioquin nec ;grati i effe poffumus , neque:noftra oratio ipfi placere : ídq; caufze , cur D. Paulus lavari velit puras 4dnanusin oratione, ut nobis iueret , cor.no» f per*"iethäles:noxas,- ab ipfo nos avertimus, ftrum purgari priüs à quovis debere forde- ; has priüs facra exhomologefi abigamus , & lachrymis poenitentize quidquid fordidi cor 1 [cente affectu , ne mens divina meditatura ulli rei creatz adhzrefcat: nifi enim terre- noftrum contraxitabluamus:oratio grata efl, fi abamíco prodeat , non ab hoíle proveniat z na quzqae de(ideria,& pravos affectus abege- non:bené conveniunt digitis manus fcabioze *s rimus ,vix oratio noftra eam exhalabit odo- ris fuavitatem , quz Deo fit placituta: :ca* 'annuli gemulisilluminati; itaneq; eft Deo vendaeft pix , finolumus eà fordeícere ,qui gratalaus, quz & corde oritur lethalibus foc- do'noxis: hinc David juítos , & mundos; enim manu plcem tractaverint , manu àfor- dibusimmunem non fervat. — O si retigerit acre&toscordeadorationem accerfit. |.P/al- P[alm, 25, Ezed:z'ei. Si cor no- dite Domino f[antiiejusynon invitatimprobos, piem » inqui;mäitur 4b e4, [ a'z:?. 135 ftrum terrenorum foveat defideria, & con- & nefarios homines vitijsindulgentes , fed cupifcentiz affectus ; nonnifi terrena apit ; fan&tos virtutum culturá fplendentes. .RE' P]ï'llmgaz. &los decet 'collaudatio , eu tectos corde, neque oratio ex tali proveniens corde ullam oteft odoris fuavitatem exhalare, quz cce- eos, qui re&titudini ftudent , reclé ambu. litibus placeat 5 '«or enim terrena tantüm lant in lege Domini , neque per obliquatos tramitesabeadeviant: grataeftilla oratio ; fapiens nonnifi ccenofa poteft effundere; eum quam cor purum , & mundum fundit, non enim vas quodlibet humorem fundit ; quo quam os impurum effundit. lrepletur. 36. ä 34 Evacuem uspr'ïüs car noftrum terreno- Hinc fcité in lege veteri moris erat ; rum defiderijs , & affectibus, fiimpleri coe« quó facrificium pro peccatis czeteris praemit» !O lefti volumus odore; configamus priüs cat« teretur, ficut cenfet Abulenfis , quó nimi- :Quef?, 9. ] nes noftras Dei timore, pravas omnes con- rum pofteriora facrificia grata , & accepta £xe4 effent Deo , f1 fierent ab hominibus puris, - cupifcentiz affe&liones freeno compefcamus Pfalm, 11 , Inortificationis. Confige timore tuo carnes ac juftis , quique pro fuis noxis jam fatisfe- 2 Cerints d Ffrani de Affeiiibus ;l"?me I, 382 Differtatio XVIll. — LI cerint; priüs igitur facrificium pfo peccatis concupifcentiz illieia , mundi 't';jat,mdimcnm-; expiandis premittebatur tanquam difpofitio paratus potiüs omnia fubire torrm.enta , & ad fabfequentia; ídque facrificium orationis millies inori , quàm à te vel femel iinpofte- inttituturus , necelsé eft, agat ; deliéti enim rutfeparari, Quód fi baec doloris expref« f1 conicius fibi fit , vel per facramentalem fio nimis videatur prolixa expeditiüs , fal« tem dicat. illud deleat copfeffionem , vel per concita» Mihi fummé difplicet , quód tum in fe dolorem , actámque contritionis te fummum bonum offenderim , & ex ani- elicirum illud expiet , quo difponatur ad rité mo doleo , & fupplex togo à te veniam ; inítituendum fubíequens orationis facrifici- ftatuóque firmiffime non ampliüs te offere urt. $1 confeffarium adire non fit commo* furum : hoc premiffo peccatorum dolore , dum , faltem antequam oratarus divinam ac- ) ratior eft Deo oratio , & fluenta per pias cedat Majeftatem , dolorem in f concipiat , divinorun.æ meditationes ebibit divinze dul- dicátque : ó benigniffime Deus! ego te of* cedinis, fendi per decem facilé millia pudendarum Sunt ex ferpentibus , qui fontes ac- 27 anteactze vitee actionum , quarum ita me mo- dó pudet, ut verear comparere coram Maje- ceffuri ad fitim extinguendam , & latices. puriores bibendos, venenum priüs ad mar« ftate tua , & oculos ad te levare, cum nec ob- ginem fontis deponunt, ne ícilicet fontalis tutu illius me dignum cognofcam , doleo aqua, pura, & defoecata , veneno inficia- - ex animo, quód te offenderim , nec poffum tur : ita accefluri per gradus orationis ad fatis teftificari dolorem, quitorquet pecca- fontem divinz pietatis, necef:é eft colube torem animum meum , eó quia te offenderit, ros imitemur , virus omne peccad prids habueritque contemptui ; quia tamen bo- deponamus ; antequam bibamus , feu ore» nitas tua peccatores non reijcit , fi refipifcant, mus ; ut cum preces fundimus divina ;pie- de tüa confifus mifericordia audeo , fupplex tas latices fuz gratiz in nos diffundat, qui- à te veniam mearum expofcere noxarum. 1 busimbuta noltra oratio , grata fiat ad De«- Téque enixim ; & cum lachrymis rogo, & fceité Clemepns Alexandri- cüm eointimiori, quó poffum doloris fenfu um precatio , nus. Precatio cum Deo comve fs BEuifcas, exoro; ut ignofcere velis fceleribus vite mez, atío , & ïfï; 7 ft'ff*- collocutio efl , ac proinde inter familiares , quz abhorreo , deteftor , quia injuriam tibi & amicos fieri debet , ac fupponere. deletam.s intulerunt , majeftatem tuam izeferunt, & per offeu[2z. , nion enim , qui per lethales no- has exerrantes actiones dereliqui te fontem xas à Deo avertuntur , hi orantes exaudiun- aqua vivz , averti meà te fummo bono, ut tur. cillernis adhzrerem diffipatis , & coenofas Scivua , quia peccatores Deus nons yaærz.;ctgþlg. audit : fed fi quis Dei cultor eft , & volune £. U "u — d'KV9Q9RS LL LP terrenarum voluptatum ebiberem aquas fiti Llin: catem ejs facit ,— bunc exaudit * & licec accendendae magis ; quàm extinguendz ap- dtrh, d) tas ; & mihi efficacifhimé propono opitulante publicanum Deus audierit rogantem, &ex- LU audierit fupplicantem , non tamen tuncíuis r imbecillitati mez gratià tuá confitendi de perítitit in peccatis , fed humilis, & fup« f illis, ferióque emendandi , & cruentas ne- . ces millies potiüs fubeundi impofierum , plex veniam popoícit , pectus conrudit , & culpasé confciehtia abegit, quiaeas con« uàm femel iterum Majeflatem tuam delin- felfus forasejecit ; & ideó, qui Deo erat quendo offendere , doleo dolore animi mei exofus ,. ab orationeabijt Numini amicus; K maximo , & penitiffimo , quód per fümmum quia à cul.parum fordibus emundatus 5 be- tà tui contemptum pravos affectus cordis mei , neficio enim orationis mortui peccato ad vi- p divinz antetuli Majeftati tuz , & te odi, qui tam refurgunt gratie. Íolus dignus esamati; quia tamen miferatio- D Scimus tres à Chrifto Domino mortuos d num cuarum non eft finis,tuam ex toto corde 39. refufcitatos , fecilicet filium Viduze Nai- Dtsfs n C exoro mifericordiam, ac veniam pofco mea- rum actionum, per quas meà Te averticum mitice , filiam Archifynagogi , & Laza- TWLM 29 m rum fratrem Marthee, & Magdalene, Quid proteftatione inviolabili reparaturum me t quod in duabus primis refufcitationibus [ damna hac honoris tui obfequijs meis:da igi: tur mihigratiam, ut vere, & finceré doleam, Chrifli , Evangelifla orationis ad. Patrem 9 eternum direcle non meminerit ? fed dun- me offendiffe te, qui es fummé bonus. Ni-* [ hil inferni timor, nec caeli amittendi metus taxat in tertia Lazati quatriduani , ac 4i inícelerum meorum deteítatione loci habet, jarjam foetentis in fepulchro ? S. Joan- 40, nes hanc defcribens refíufcitationem ait z fed amor tuieft , quifolus ante oculos meos Üi JESUS autem elevatis furfum octlis. di- ab obverfatur, & maximé doleo; nonquia mortem ; G gehennz poenas mihi prome- xit: Pater ! G infremuit. fhiritu s. rur[u fæ« fremens in f? ipfo ;,cur igitur Lazarum in ruerim , fed quia bonitatem tuam offende- o Íepulchro. quatriduanum revocaturus ad vie rim, quam fummo debueram amore profe- tam reducem , eternum Patrem Chriftus o« It qui : nec aliam doloribus oppreffi cordis Cul rat , qui pro filio viduz redivivo , & filia propter delicta , & iniquitates meas habeo &j ) Archifynagogi refufcitanda nullas fundict caulam , quàm quia amo te, & impofterum Op[ te folüm amabo , neque ab amore tui me preces ? quia nimirum Lazarus pecca Dto torem anigmaticé repradfentabat ex inolrta amplius divellent yolupfaty,m lenocinia , &9r.. CuF d - $h — de VN Dowers r hr * Oratio mente cö:,ic:epca probos fovet/affc;&us pravosprafoc. 383 - «onfuetudine in coeno fordefcentem peccati; fuppetias preces fundimus in noftram accer- quia igitur Lazarus typum geffit peccatoris fimus perniciem, Etiam Core, Datham,& jam confuetudine nequitiz inveterati, jám- Abiron, aliique Hebrei Proceres numero que mala confuetudine fostentis,ideó non po- ducenti, & quinquaginta fecedentes à Moy- tuit ad vitam,feti ad ftatum gratise revocari, fe thura obtulerunt, preces fuderunt, va« nifi beneficio orationis Chrifti efficaciter ad riósque fparferunt odores ; & tamen licét oraverint,adhuc terra contremuit,G ejus un-. Deum Patrem fufz; quia converfio. pecca- toris ad faniorum frugem opus eít. divinze dabunda fuperficies, ac f1 effet pelagus vento . gratie, quam nobis merita : Chritti impe« fluctuans, procellà concitum, populum tet« trant. ruit univeríum ; & cüm perduelles perfifte- 39. Divinam igitur oratio omnipotentiam rent in facrificio, in precibus. fundendis, immani elifo fonitu, horrendo hiatu terra videtur aemulari, ac effe ejusdem vicaria, in miris perpetrandis , mortuis refufcitandis ; proprium difrupit finum , os aperuit , quo J fed neceffe eft, rité inftituatur , ac prodeat flatim ducentos quinquaginta viros unà cum. uxoribus , liberis ; totáque familia abfor- écordeà pravo quovis affectu libero, & in mente concipiatur , ubi lilia caftitatis, G buit, ac deglutivit ; Defcendernrque ojuj «tab 1éo 26 roíz charitatis florent : quia tametíi ora- in infernum 5 operti bumo, & perierunt. de^ tio ex fe probafit, & Numini in vota oran- suedio suultitudinis ; iublatis enim & vivis tis flectendo apta, fuas tamen deperdit vires; viris feditioíis, terrze hiatus iterum claufus fi mentis nonoleat puritatem, & pravi affe» fuit, ut ne veítigium quidem enormis illius &üs exhalet feetorem. Referunt Gemma- ftragis, ac perduellium fupereffet, — Qvid rii diacoftidem nobilem effe gemmam , & putas, fuit, quod Numen ad tanta indigna- quidem ingentium virium, ac virtutum, tionis commoverit exceffum, ut.in tot. ca- has tamenin ore cadaveris deperdere, Quid. pita fui populi funeftà illà animadverteret ni, quamvis fit oratio gemma; eáque pretio- ftrage? An quia oblata thura, fumigantia fiffiima in ore tamen hominis impuri, vim thuribula , ignes excitati in facrificio Deo Eccle[.eux5, Liä* 7. p"' omnem deperdit, quia ut ait Syracides : Nor difplicuerint? Nonfumus thuribuli , non fháf, &ff [peciofa laus inore peccatoris ,. fordefcit odor thuris, non flamma 1gnis. Numinis in iterquilinio gemma nobilis, & maculas accendit indignationem : led cor facrificia contrahit in lutum projecta: & oratio quam- offerentium Deum ad iram provocavit; fed. vis ex fe pellucida fit, ac fplendens, fi tae oratio perduellium Deo difplicuit, quia & Jotiethue men é corde oriatur pluribus. foedo maculis. corde exibat malignantibus depravato affe- deperdit, & ipfa fuum nitorem , quia ut ait &tibus contra Moylem ; fuperbize contuma- Lil.de in- Bernardus: Oratio cordis ef , non labiorum. cia cor orantium inflaverat ; livor invidize. zern. doimo CHPM&S. Negue enim verba deprecantis Deus inteu- corruperat; odii malignitas infecerat , & dit, fed cor afpicit orantir, quod propterea, ideo preces ortze ex corde pravis infecdto fi culparumi fordes contraxit, lachrymis ne- affectibus adeó Numini difplicuére, ut nec ceffe eft abftergatur poenitentize ; fi gramina, earum expeclaverit finem; quin graviffimé urticae, & fenticeta in neglecia ejus tellure in perduelles animadverteret, 41. germinárunt, falce amputanda (unt fincerz Oratio quam cordis mundities, & pra». tefipi(centiz ; fi probrum contraxit iterili- vorum affe&uum coércitio non przcedit , * tatis ager cordis noflri, excolendus eít, & neque é corde procedit ad divina colloquia rité difpofito, & przparato, Deum ad pu- profcindendus vomere poenitentiz ; locu- pletandus virtutum feminibus, & | itrigan- niendum magis inducit , ac indurit , quàm: dus fuíz orationis imbre: fcicé S. Lauren- emolliat, & fle&at ad parcendum. Bias Á 5 cüm mare ttajiceret, & fuborta procella na- Decafto con. tius Juftinianus, nos monens ut pravos exua- ll qub.cap, 25. mus affectus, & virtutum induamus orna- vim exagitaret; fluctus quaterent , & ven- a- tum ait: Jepone iniquitatis fafcteulos depri- torum impetus ad naufragium impellerent, [ smentes; abijce à te cupiditatis onus : a[perge viti quiin eadem navi aderant, profligatz, u$ maculas interiori a[peclu, &5 lota anima f'acie ac deploratz vitz , cüàm Numina ob íofpi- n tatem deprecarentur; clamorésque precarios atque vefle induta nuptiali, feeurns accede fl* ad ip[um, ttdsque illi petitiones ediciro, in coelum inciperent emittere: filete quzfo r Íocii, filete; dixit Bias , ne INumina vefítros à 4Q. Orationis aquá rigandus eft ager cor» n* dis noflri, quo probrum exuat flerilitatis; audiant clamores, nósque hic effe fentiant ; t . abluenda eft mens fufarum precum laticibus; quia noftris cüm fuerint irritati flagitiis, jUe I foecundanda eft probitatis feminibus, & ex- bebunt marinos fluctus in nosacriüs Í2vire, j Á colenda virtutum ftudio, fi fructus & ube- & Íuo nos hiatu abíorbebunt, Hoc idem n rem expetimus meffem & cordis noftri ex- retorqueri in Dathanum, Abironem,Corem, cultoagro: nifi enim ager praparetur , ex- eorümque Afeclas facilé potuiflet: fatiüs fi Yi 0i colatur & probis feminibus foecundetur vir aliquis probus, & amicus eis dixiffet; ta- cete, filete, abflinete ab hifce facrificiis, quae lia optatos non dat. fructus , fed jugiter pro- dt bro laborat flerilitatis: ita oratio, ut quos Deo difplicent, &ejus provocant indigna- tioneim, ( cupimus fructus,producat , € corde prodire Ut igitur noítram probemus ora- debet exculto virtutum exercitiis, G à quavis tionem , cor noflrum ab omnibus priüs ex- Jj purgeimus fordibus , à quovis depravati affes ; pcetialePn rue deluco « tioqun quag b us L ! 384 Diüerauo XVII — &us vitio illud liberemus, funtenim prava dicentis: Sacerdos prefatione preparat fra- D? orat,Dee 1 in corde noílro affeCtiones, meatus, ac fub- trum mentes,càm dicit furfum corda, ut dugy "!* v terranei cuniculi, quibus tartareus hoítis cot re[pondet plebs, babemus ad Dominum, ad. f noftrum adoritur, obíidet, & occupat, moneattur, fe ail aliudc ogitarey quam Domi- 41« Holophernes civitatem Bethuliz fuis nuum babere, - p Ci ut fubjiceret armis, eàmque juris fui faceret aqua ductus, per quos aquain civitatem 50 Vo manaret , alio diverti praecepit : G urbem / procul dubio occupátfet , nifi divina Provi- Nuk!um inter orandum phz'wä' £0* dentia , heroinam illam Juditham promo- ércendis affectibus frenum aptius DEI : viffet ad Holophernis caput amputandum; prefentiá. — Nullus ad probos excstandos eodem tartareus Holophernes arcem cordis fomes magis idoneus, noílrri expugnaturus utitur flratagemate 5 gl aque ductus, ac fubterraneos noítrorum Lutes furit, qui pias, & Deb:gratas vel- 44* affe&tuum meatus explorat : & ficut ex affe- [ lent preces fundere; fed quia ad id fe b tibus alii funt probi, hos veluti aquz ductus minimé difponunt; ideo nec valent men- ü diverti jubet, & everti;. ne pellucidi divinze tem inducere,nec effe&tum confequi ?. fciunt gratize latices, & fancliSpiritus irapulfus, li omnes etiam , 'qui primis funt Philofophize fe infpirationes , & lumina in cor noítrum rudimentis imbuti, omnem vim,& laudem el transmittantut, Aliifuntaffe&tus pravi, & virtutisin fola a&tione fitam effe: & habitus perhos veluti per fubterraneos cuniculos virtutum, five à Deo nobis infufos, five à VU m flüdet in cordis noffri arcem penetrare, ac nobis acquifitos data occafione, & opporta- fibi fubjicere; & hi meatusclaudendi omni- Piln, v D nitate fuas deherevires exerere , & in opus: i L* . nó funt per pravorum affectuum coércitioné, exite ; eftenim id primarium «eorundem D ad quod divinà indigemus gratià;quam pro- münus,ac prob& actionis principium ; & (i- pterea enixim debemus expofcere , cüm ad ul potentiam, quam imbuunt;ac afficiunt, 450 V orationem preparamur;ne cüm divina me: ad id difponere, ut certiüs , ac facilis «ope- ditamur poítea my(teria (int 'nobis mole: retur. '"Caula igitur;cur nonproficiamus in üiæ,nösque acolloquiis cum Deo divertant, oratiorie;defectus non eít cognitionis., aut Ini Tk noftrásque inficiant preces: fiquidem frigent defiderii, fed exclufio eft difpofitionis , & orationes ubi concupifcentia calefcit 5 cor- Jin,33, fig preparationis. .Actiones;, quibus unaquz- ruunt preces, ubi pravi infurgunt affectus, 'que virtus, aut géneratur, aut creícit in bi- (l qui proinde ope divine gratie coércendi as folent partíri claffes: ^alize enim inter- & fuut, ne nos divexent orantes? pravi, qui ng funt, alize externz ; quoad orationem rí» U in nobis vigent affe&us mentem À divinis té fundendam, exterriz funt fenfuum cuíto- pa abítrahunt, & per varias futiles divagatio- dia, oculotum coércitio, corporis compofie fr nes ad tertena, plerumque etiam foeda, pere tio , fuga pracedentium confabulationum , [/2 trahunt ; turba pravorum affe&duum, & fu- exclufio curarum; ac negotiorum. Interz W tilium evagationum à plebe feditiofa haud nz, quax & perfectiores funt, fola mente, & 1 " abludit; hzc effrzeni fubinde rapta impetu voluntate perficiuntur & praefertim in coér- Maji) lo: cuftoditas eciam fores urbis,&pratorii inva- endis pravis affe&tibus, probisque foven- G dit, & claufas effringit ; ita dixerim, fedi- dis'occupantur, ut etiam in Dei prafentía p tioforum affe&tuum, acevagationum turbas quarenda, quam oraturus fuo altiüs impri- tis in orantis cor irruere, & clandeftinis tumul- mat 3nimo; 'quia ficut abfentibus non lo- DOA - tibus mentis tranquilliatem obnubilare, pa- quimur nifi per Epiftolas, ita fi fola mente 14 cem infringere, quietem abigere, /& omnig loqui cüm Deo volumus , neceffe eft, eum pta pr&fentem credamus, & cogitemus: fola fus,déque vertere,G evertere. int 43* Quando igitur experímur, hos pravos enim Dei przíentia eft;quz veránosletitià tur affe&tus in nos infurgere, cüm vires noftrae perfundit, unde aiebat Regius Vates: Leri- L?P falan , 29, t parum nobis opitulentur, adferántque fubfi- ficabis eum in gaudio cum vultu tuo. dii, Deus in auxilium vocandus eft, & eni- Plures perfundi gaudio cupiunt,' qui 4 * | Caþ 'x7 o'U. n 4j xim rogandus, ut fuam nobis füppeditet o- tamen raró eo potiuntur, quia in (olo vultu pem; & juvat tunc, oculos, & mentem in Dei vera efflorefcit letitia, & flos hujus veri Tio coelum elevate, & Deum toto corde invo- gaudii enafcitur; neque usquam legi poteik lia care, ut dignetur cumultuantes cordis noftri jucundum hoc lilium,quàm in feecundiffimo p affe&us compefcere ; probas» ac pias atfe- divine prefentis «campo, ldeóque qui fts &iones excitare, & precandi fpiritum mu- Deum mente retinet, qui antedivinam Ma- nifica fua largitate nobis impertiri, Idque je(tatem fe fiftit; gaudio perfenditur,& vera g in] nos Ecclefia edocet, quz etiam fuo nos preit repletur letitia, quia ntait Augutinus: Z6j Trac 1 in p exemplo; fiquidem cuilibet precationiaeque enim bene erit fine illo, aut quando malà-effe dean, 1v no&urnz, ac diurng, hoc(emper confuevit poterit cum illo, ideóque fioraturi Dei prae- [ exordium przemitteré: Deus i» adiutorium fentiam cogitamus, & interim pravi affe&tus meum intende, Domine ad adiuvandum me ts nituntuf nOs vexare, tentationes quatere, & hg feflina , necaliter matutinas fuas. orditur futiles evagationes mentem noilram à DEI p pracfentia retrahere; non finamus, ab iisdem preces, Hucetiam pertineþ illud Cypriani | vinCis Qratïo mente io.zaccpta*Pgööos fovetaffe&us pravos prafoc. 38; : "i Du, n vinci,fed totis viribus iisdem obfiftamus, in ejus prafentia adfumus ; quia f1à Deo i non avertimur, necabejus nos przfentia affz&tus pravos coérceamus , tentationes. di- vexantes executiamus ; & evagationes à Deo fubducimus , nullus in nos pravus infurgit reirahentes abigamus ? nonavellamur à facie affectus, qui in noftram debacchetur perni- ejus, & inimici machinz diffolventur , ait ciem : Dei przfentia nonnifi probos exci- tat; fovétque affz&us,quos Dei abfentia fta- P6ls,r;. enimDavid: Pre fulgore in confpectu ejta nubes tran[ierunt, grando , $ carbones ignis, tim enecat; quinimó ipíemet affectus , qui ante Deum baculuseft, quo innitimur; fià & Providebam Dorminum in confhetlu meo Dei prafentia nos fubducimus , non folum femaper, quouiam à dexteris eff mibi, ne com- ptouear Píalm. 9. Im convertendo inimzicum extinguitut , fed in ferpentem deprehendi- tur degeneráffe. emeum vetrorfum iufirmabuntur , & peribunt à facie tua , feu ut clariüs explicant feptua- Oratio tunc divinas demülcet aures, 48. ginta Interpretes. Cum reverfi fuerint ini- cüm in confpectu Dei funditur,David: Cla- Pfain. Xy. 4 mici mei verrorfumy impingent, G5 períbunt à mor me in coufpectu ejus introibit n aures Si cupimus effe à pravis affecti- ejus , quia f1 oratio fitin confpectu Dei, feu f^cte tua. bus immunes Numinis muniamur prafen- fi orans Deum ptzfentem fibi credit, aures tia, fi impetus tentationum retundere vo- Dei patent oranti ; qui Deum fle&it in fua: vota, G impetrat quidquid expofcit; fi pe« lumus, clypeum eis objiciamus divinz pra- fentiz ; fi repullulat fortaffis vitium non ex« titumsaffecutionem refpiciat aeternz falutis; cilum, fed tantüm fuccifum , gladio divini quapropter David, ne ejus oratio mente vultüs ejus radices exícindamus : Deum concepta fuo fruftraretur effectu, non ali- meditemur, ut ZEgypti oblivifcamur cum ter (ludebat eam fundere,quàm in confpectu Píalm, 17. Dei : Meditatio cordis mei in confpeciu tuo P falemsl " Davide; Et ero immactlatus eum eo, fà effe fu.17.- volumus fine macula , eífe nolimus fine femper, ideóque voti compos pravos omnes DEO. coércuit affectus, & ne ampliüs infurgerent 450 in fui perniciem concupiícentie zítus exe Petri navicula ptocellofis fluctibus di- verberata periclitabatur, fed cüm primüm tinxit, & divinamlegemreligiosé cuítodi- * . vit : SeEYUAUEI Pfälm. 11$, Magi(trum JESUM recepit ; periculum o- mandata tua, teflimonia tua: fed tam exa&lé Dei pracepta fervavit , & mne abegit, & malacia re(tituta eft mari. Si mens noítraà Deo exulat,nonni(1in limo in. ejus teftimonia, ut nequelatum unguem ab P[4ln,Y33, figitur profundi: 44vertemte autem te fa- iisdem poílea abfcefferit : nimirum quia N Deum przfentem fibi femper afpexit: uia PIWZWJ. 1608 ciem turbabuntur , Auferes fpiritum eorum deficient, €&8 in puluerem fuum revertentur ; onmnes vie mea in con]eclu tuo. qui à Dei przíentia fe fubtrahit;nonnifi vias Quamvis videantur nobis exaías rupes; 49. alpésque impervias obeffz, ne viam mandae Jfliü' 64 ' percurrit iniquitatis: Now eff Deus in. comn- fpefuejus : inquinata [unt via illius in omus torum Dei poffimus decutrere ; fi tamen zempore. ltaeít: mnonniíi pracipitia ; & oratio nos praceflerit hzc veluti previa fax tuta nobis oftendit itinera ; quód f1 ín Dei naufragia incurrunt à Dei vultu eliminati. Lib.2, :5 Appolité obfervat D. Hieronymus, Diícipu- prafentiam mentis oculos dirigimus, fimál. Maitb, los nonad nutum, fed ad imperium Magilri que in ejus confpectu orationem fundimus, Chrifti ab eo ab(ceffille, qua(ít pra[cios ejus quam mente concipimus, montes difficul. prafentià deftitutos fubfecuturze tempefta- tatum flatim explanantur ; & plana fiunt, quz nobis videbantur afpera, & . impervia, tis, ;ait Hieronymus: KeHUé quafi inviti à Domino Difcipuli recefferant, ne illo ab[ente idque expertus regius vates, aiebat : Monres Pfalg 3 6. naufragia fuflinerent , quia míi Numinis ficut «era fluxerunt à facie Domini: quinimó & Salvatoris preecurfor Joaunes Chrifti prz- prfentia muniamur, fluctuant (latim pravi intus affectus, perflant tum concupi(centis ; dicaturus adventum, pradicat itidem prava ] tum irafcentis animi venti procellofi,& pro- in directa, & afpera futura in vias planas; f. quia ut ait David : Nam €$ fí amibulavero F[a lr:;;.zr.. | Dfaln t9. csllze intus excitantur,quibus virtus naufra- a abforbetur, idque ifaias expertus ait : in medio umbre mortis non timebo mala,ed Capsz/ — dMcondi ab eo faciem ejus, & indignatus fum, cur David ambulans per vias umbris, & te- 4f 376 nebris obfitas, ubi pericula fiunt obvia mor- & abiit vagus in via cordi [ui, dignum eít & notatu , non dixiffe Prophetam, indignatus tis; ubi pracipitia patent ad interitum ; fe ?v Íum, & ideo ab[condi faciem meam: fed immunem dicit à quovis malo ? nimirum riüs afferic, faciem fuam ab(condiffe, & po- quia quamvis in medio umbtz mortis am- ftea indignationis furente affactu fuiffe exa- bularet ,. Deum tamen fempet fecum ha- buit przíentem, & comitantem , propterea :ä giatum : Aab[condi ab eo faciem meam, && fubdit ,. Qwoniam tu mecum es,quia (i Deus indignatus [um ; quia càm primüm fe à Dei groíentia fubduxit, fuam abícondensfaciem adfit, tamet mors fuain nos videatur.tela Ti ^ n eiaculati , ejus tamen ictus retundimaus cly- à vuleu Numinis ab ejus fe fubtrahens prae j 34 fr/'ïg peo muniti divinz prafentiz ; imó fi DEQ fentia indigaatur , feu turbulentiori irafcen- tis animi turbatur affe&u, inflammatur irà: adfumus; etiamin finu mortis vivimus: id- ls non enim iraíceretur impius , fi Numinis que caufze, cur Regius Vates totoanimo , ardore divinam fitiret prefentiam P b at praíentiam ia fe retinere adniteretur. l Tibi dixit cor meum . exquifv^, o facies ( äf?ldiu ab ira Dei abfumus, quamdiu ^ "myeá e E ^ 386 Liflertatio ;«;Vm.' 2 meat faciem tuam Domiue vequiram , quia intenditis, quafi trifles de aicenfu iiapL ii Dei przefentia eft, que nosab omni eripit ad Patrem, ac obliti fpon(ionis vobis obfir- | diferimine; & omnes in nobis ceércet noxios mataz, cütm vale dicturus vobis, dixit: Ecce Matth, edj, | affectus in. noftram infurgentes perniciem: ego velifcum famusque adconfummationem PT PfAla. 30 Eripe me de manu inimicorum, & 4 perfe» faculi, i vobifcum ett, & prafentem habetis, r] quentibus sme ; eripimur veró ab infidiis ini- cur triftes eftis de illius in ceelum .afcenfu? 4 E micorum, fi Dei nos muniamurprzefentiá: Quid ni, id plerumque nobis contingit; qui quia tunc facies noftra perinde , ac faxac. altosad coelum gemitus emittimus , .ac fi cenfa [plendet, & laqueos videt, quosde- Deusà nobis procul effet, qui nobis fempec clinet ; quapropter David enixim cupiens praefentiffimuseft : .quód fi hanc Dei- prae- eripi de manibus inimicorum in fuam perni- fentiam feria perpenderemus .cogitatione , ciem infurgentium fubdit : J/zffra faciem longe utique attentiores in precibus five ore v £am fuper feruum tuum.. fundendis, five mente concipiendis effemus : $0. Inüdias pravorum affe&uum nontime f1 ferió-cogitaremus, /Deum Judicemintus rent orantes , fi Deifacies, (eu prafentia in in corde:no(lro federe, :ac attentiffime:cogi- eorundem reful geret mente, raró laberemur, tationes:noflras.fingulas:obfervare;:non tam fi.vultui Dei hereremus , fi ejus prafentize lutidé preces funderemus, :nec:per incufto- infifteremus, & ideó ad hanc Numinis prz- ditos fenfus futilibus 'mentis.-evagationibus .Pfülm, 33. Íentiam fuadens David orantes,ait: 4eceZz- oftium aperiremus, :nec'tot pravorum affe- te ad Deum & illuminamini , & facies veftve 'éluum tumultusiánternam nobis quietem ab« non confundentur, — Dei qui nititur preefen- riperent : fed.quianec :Dei praefentiam, fe- tiá, tametfi omnia circumfluctuent , & .ut dulà perpendimus , :nec fenfus:noftros.prz- Pfalm, 49. ait David: In circuitu ejus tempeflas valida, fertim.exteriores cuftodimus ; fit plerumque quia tamen fluctus Deum nontangunt ,. nec -quód mens inquieta; nullum., :vel:modicum ei approximant, malaciá fruitur, licét fluctus :colligat ex-oratione fructum, i decumanis tümidiores fuperbiant; tutus EL Ne pravi infurgant intus affe&tus , :qui Ítat, quamvis czteranutent; mentis:noftrz malaciam:turbant , & inter- quiefcit tametfi reliqua agitentur, 'nam 'paceminfringunt, neceffe eft, cuftodia- t Preecipuum igitur mentis orantis fub- mus.externorum fenfuum atrium; :quiaut fidiumeft Dei praientia animo altiüs im- n0s Chriftus Magifter :monet: 'Com fortis ILuc./YYe preffa, hácenim veluti impenetrabili clypeo Armatus euffodit -atrium : fuum in pace funt iCus omnes tartatei hoítis retundit; ac ve- :Quó tutior fit arx folet €d, qua poffidet, luti injecto fromno pravos quosque infur- exteriüs propugnaculis muniri , «& interiüs gentes affeQtus co&rcet, infolefcentis concu- multiplici praefidiario:roborari milite, «Di- | ! bü.ï;, pilcentize motus'compefcit , quin 8 tzdium * ïï' (ponuntur utrinque-excubize , ac vigiles.mi- ipfum excutit, G'omne abigit animi fafti- lites;'oftia fingula nocteclauduntur,ne quis- dium : quapropter plurimum proderit , fi que poffit ingredi, & ideó in pace funt tunc oraturus mente avolet in coelum , & me- omniaintus4n arce, 'Quid ni ut arx men- dius inter Angelos ante DEI thronum fe tis noftrz à fua-non dejiciatur tranquillitate profternat, ac fuam petitiorem fupplex ex- claudendze funt fores,& ferio invigilandum, ponat; imó non folüm orantes in harc Dei ne hoftiles rerum fluxarum Ífpecies ingredi- ; prefentiam noftros debemus intuitus diri- antur,ne ullus rerum externarum tumultus ii gere, verüm etiam ia fingulis alis noftris in nos infurgat. TT'alis 'fuit.turrisDavidi- l fludiis, &actienibus, ne devii declinemus e ca, ex:qua mille pendebant :clypet, & armo- f à rectitudine ? eftque quod nobis Salomon rum apparatusuniveríus ingerebatur ad :mu- H E?wnä.n A fuadet: lm ommibus vijs tuis cogita illum, $ nimen; haecautemturris ita munita, & mi- If V. 6. ipfe diriget greffus tuos 5 i enim noftros in max fymbolum prodit mentis'orantis , qua k Dcummentis intuitus direxerimus, ipfe eti- nifi fibi invigilet,foresexternorumfenfuum am quafi ex inito. foedere cum fuis amicis cuflodiat , clypeóque divinz prefentig fe oculos fuos viciffim nobis five laborantibus, muniat , ac Déo intimiüs uniat, vix à tumul- b five orantibus affigit, omnésque greffus no- tuantium pravorum affedtuum "ftrepitu im- V ftros ditigit, idque expertus David dixit: munis erit , nec pace gaudebit in aree:men- K Providebam Dominum in confpetlu meo fem- tis. Si fuum Princeps fortis atrium rite f per.quoniam 4 dextris eff mibi, ne commo- cuítodiat , fi arcem fuam firmet propugua- t vear , quia David fuosad Deum mentisocue culis, milites accerfat, excubias dilponat,tor- TE los jecerat, ita Deus fuos in ipfum injecerat: mentis muros armet, fores claudat., & in- [ hac enim viciffitudine fuos Deus fibi devin- vigilet, ne quisquam ingrediatur ignotus, Q cit amicos, Cüm Chriftus poft devictam omnia funt in pace, qua in aree poffidet ; fi jjA mortem e fuo funere in coelum afcendiffet & tamen non brácteatus interfit atrio, fed lo ef mohte, duo ftatim adtuére Angeli; qui ad ricatus 5 noniomnolentus-excubias agat,fed ti mirantes ejus Difcipulos. attentis oculis in vigil fingula exploret. Pre ceteris autem Aäorc 6130 ceelum fufpicientes dixerunt : Pzri Galilei fs turris Davidis prolixa clypeorum feriemuni, ) quid flatis afpscientes in calum ?. quafi dice- ta exteriüs dicitur ad hoilium affuitus coér- rent cur tanta folicitudine oculos veílros in. cendos, eórümque tela eludenda: nositi- ceelum erigitis, cur faciés vellras ad. fydera dem oraturi Dei pralentiá necefls eft munia- uc r m P ;;i()mtig/mcntc contcptä probos fov& affe&tus, pravos przf, 387 mur veluti clypeo ad pravos omnes eluden- que prafens, cur adhüncunum non refpici» mus, cum oramus? cur non uni huicinten- slos affectus ; quia, fi à Dei przfentia abíce- dimus, perinde ac evangelicus filius prodi« dimus, cum precesad ipfum fundimus? quid Mf;). MP' u gus difcedens à praefentia patris, depravatae miferi vagamur, & per labyrinteas fallacias erramus, & Deo nonheremus, qui nobis eft 1 concupifcentize profternimur affedtu, p ". 49 Prodigus adoleícens abícefferat in Re- intimé prafens, & fine quo, nec vivere, nec Tomo s i5 gionem noubarbaram , Íed longi-nquamsfed effe poffumus? ut ait Auguflinus: Nonuzffem quia patris praefentiá deflitutus, & confiliis; Deus meus, non omnino ejfem,mifi effes in.me. quas é paterga domo divitias fecum tulerat, Dei prafentià qui munitur , futiles excutit abligurivit, uniones in glandes mutavit ; mentis evagationes, pravos abigit affectus, . & cacodoemonis omnes retundit. impetus. Íplendentem byífum in detritam lacernam; equos in fues, auri fplendorem in focd anm nus Refert beatus Nilus de quopiam viro aícetas ditatem; à pravo enim concupifcentize affee qui duas integras exegerat continuis preci- bus hebdomades; cacodoemonesid zgré tu- &u fpoliatus ornatu virtutum , laíciviarum fceditatibus coinquinatus copit egere; fed liffe, ac in id unicé toto ni(u incubuifle ftu« dii, ut hancfirmam ,. ac inconcuffam orandi miferior fuit opulentia, quàm imopia: fi- conftantiam, vel infringerent, vel faltem tur- Quidem opibus diffluens,& onuftus luxuriari barent. copit ; & egeftate pretlus defiit fcortari. Sed Iddue ut coníequerentur ftoream. quanam fuit heec Regio, ubi tam ingens ex- rapuerunt, cui & virum fundendis precibus affuetum impofuérejoci, jufüsque causá z orta tempeflas. criminum fuit juveni ? An Medorum fuit ipíe iliecebris interceptus, fiquidem hominem aícetam; perinde ac ave- vel Perfarum gravatus Ícenis, vel laífciviis nam vanno eventillárunt; fed vir pius eó fer- corruptus JEgyptiorum ? INeque fuis eum ventiüs Oravit, quo acriüs à tartareis vexabae deliciis dementárunt Sybaritee ; nec Chij fuis tur hoftibus, qui nec tantillum potuerunt .eum turbare, necà precibus fundendis di- pateris excantaverunt ; nec ei obilrepenti. BI bus tabulis illuferunt Rhodij; neque Attici ftrahere ; aimirum vir aíceta clypeo muni- per lenocinia epularum in fuas pertraxerunt tus divinz praefentiz inter fundendas preces omnes elufit cacodoemonis aftus ; quia ut adolefcentem caffes, — Quid igiturcaníe cur adolefcens unà cum patrimonio cenfum e- ait Beatus Nilus; vir ille, non manu libellum, ;UF.] l, tiam prodigeret pudoris, libertatem amitte- non orbiculos tunc veríavir precatorios, fed Deum in peclote fuo pre(entem adoravit;ad tct, & famam foedaret pravorum concupi- Ícentiz affectuum addictus vili famulitio ? quem unum oculos adjecit; & quia mentis 9 EJ ! Caufam hujus lapfus" innuit Sacer textus cogitationes in Deum fibi przefentem fixit 5 propterea, veluti vulnus tartareo hofti in- ze."fo ïfc Congregatia otmnibus adolefcentior. filius pe- vegrà profetlus esl in Regionem longiuquams flixit; qui nullis molitionibus,. nec ludicris valuit afcetam ab oratione abílrahere, ícilicet diíceffit à domo paterna, 1e fubtra- D. Bafilius quzrens qui fieri poteft, ut' $&. xità confiliis, & praefentia patris ; ideóque; quamvis opibus onuftus ; quia paterna de« in oratione mentis no[lrae cogitationes foras & Ítitutus pracfentià coepit omnia prodigere, N non evagentur, refpondet,id poffe obtiner& fa orans certue fit, e Deum habere prafen- ) pravis famulari concupifcentiz | affe&tibus. Cüm primüm à patris fe praefentiá lubtraxit tem, & veluti Judicem, fedentem in (uo cor- in Syrthes incidit Lybicas,in Brutiorum Scyl« de, & diligenter obfervantem fingulas no- $ las, coetus Britannicos,Siculósque Cyclopes: [lras cogitationes : eftenim Deusubique lo« fi à patris, feu Dei praefentia abes, habes vel corum pra'fens, fed fpecialiüs in animo oran« tis, Quód fi miraeítcorpus inter, G ani- in Attica, nonSolones, fed Poliphemos; & e in medio. Tibure Sardiniam experiris ; in mam copulatio, & adhzefic, adeóut fit tota; i fcopulos impingis,vel Charybdes incutris fi anima non folüm in toto corpore, verüm & in quavis ejusdem minima parte, & prefer-: Numinis non fuülciris prefentià, Hinc pro- digus adolefcessin fe reverfus,factique poe- tim in corde, quod eft fons, G radix vitz;itai nitens, non mores incufat urbicos, non Pro- & Deus tametíi fit ubique przfens,fpecialiüs l. vinciz damnat lafciviam ; non prava populi tamen in animo orantis, cui fuam fuppeditat l. reprehendit exempla ; fed folam à patreab. opem.Imperator in terris przfenseít in toto j^ fentiam, originem dicit fui lapfus, & focdi. fuoimperio, fed folüm per potentiam, at in u conclave fuz aulz, fuóque in folio eft per h tatum, quascontraxit , ideóque refipifcens a- defits 13» ait: Surgam, &f ibo adpatrem meum , quia prafentiam, fuámque naturam: Deus verà [4 tam prope ad Charybdim acceffi, quàm pro- , eft ubique praefens non folüm per potentiam, nl verüm etiam per prafentiam, Gteffentiam,ut €ulà praefentia patris abfceffi, $ 3 —. 'Tametfi fit Deus ubique locorum per non poffit ullusdefignari locus, ubi non fit f effentiam , vt loquuntur Theologi, prafen- intime praefens.Idque cau(2, cur cüm preces fundimus przíenuam Numinis debeam )l tiam, & potentiam; homo tamenà Dei pre- us j fentia fe fubtrahit , càm ad alia fuis divete attendere; & veneratie à n - titur clogitatio:j.ibus. Quod fi Deus eltubi« l. 3 4 ( g d- DIs. - Verani de Bf*eäiäus Ton l, d P2 G58) g Gocp cioeodo do o o od ao ao co ao coco co eoco C tD Cb tb k .,Qz N e " «Q- Secesidts qp osesqeddpelosquddesodecde dedededeebdodeeededodedeqode DISSERTATIO XIX.- Oratio mente concepta, & rité incocpta: eft laxamentum ab humanis erumnis,& in- ..Citamcntum ad probos Affectus. er orandum -ave[cit., ;yuïi;z.,DEO,r;af p£ efh, Mfm. nojim plerumque int n adberefcit. m LA hN f x Lerumque mensnoftra i. cedátque proculà quovis tumultu;rerimque - ,/'.& N GESS Z ^2 deo inter orandum are« terrenarum (trepitu;ut cum Ifaia dicatiPe nite IfAi4-2, 1 N / d Ícit, quia inutilibus co- afcendamus ad montess Domini, ad do nia ; Y d s A, d gitationibus à 'przfen- Dei. Jacob; & docebit nos vias [uas9 ambula- ua Deiavertimur, & ad e : bimu in femitás ejus, Hoc eftintentiones,co- g Bs o A alia extra Deum diver- gitationes,voluntates,. affectus omnes,: & o- 35 Em n j as E g m timur ; ideóque & tem- inniainteriora mea venite , "afcendamus in pus tetimus, & fructus montem;vel locum;ubi Dominus videt,& vi- otationis perdimus, — Vel.quia omni praeviá detur; interim curz, folicitudines;animi mo« deílituti difpofitione oraturi Deum accedi- leftiz;anxietates, labores; fetvitutes expecta. mus,. Pericles Grzcos inter Oratofes paue te hic, donec ego cum puero, 'feuratio cum cis fecundus;ad dicendum & fuggefto;fzpius intelligentia illuc properantes,poftquam a- à populo laceffitus, negavit fe id facturum; doraverimus; revertamur ad vos. -Abraham eó quia imparatus effet : Erubefcebat fiqui- enim dile&tum filium füum Ifaacum immola- dem non przmiffo ftudio, ac confueta difpo- turus cum illo foloafcendit in montem Mo. fitione concionem exetempore populo reci« ram;famulis, & a(inà ad montis radices reli- tare, & quidem prudenter; :quia ut ait Sto. Qis. Perinde divinis vacaturus meditationis Serm 26. bzus, Cogitatioeft 'fons orationis, & ubi bus amandatis omnibus alijs *occupationi- nulla vel indocta pracedit cogitatio, ibi nul- bus id unicé fibi proponat, Deo vacare;& (ibi, g la,que proba fit,haberipoteít oratio, Iddue &i ita fe gereres quafi nihilaliud in mundo «aufz etiam cur Demofthenes Epicli expro- effet preter Deum, & orantem, branti, quód tanto ftudio meditaretur ad Etiam Moyfesacturus cum Deo in monte t concionem proferendam, & tantüm impen- Sinai fpatio quadraginta: dietum, & totidem j . deret temporis plurium fcilicet dierum, : di- noctium dení , ac conglobatá fuit obtectus &urus ad popülum per unicam horulam, re- nube, ut nullumad montis radices viderit ex Íponderit ; Erubefcerem fané, fi mihi , ac | . populo ibiimmorante, necabullo fuerit ipíe V " Reipubliez cupiens prodeffe;plurium dierum vifus. Locutürus cum Deo per pias:divino- [ non pr&mitterem cogitationem, & (tudium, um meditationes czcutire debet;qu&nil ni(i b Quinimó polttridie ad populum -dicturus Deum intueatür;imó & furdefcere;ne obflre- € confueverat noctem totam pracedentem vi- pentes terrenorum tumultus:audit , :utfolis b — gilare, ut tàntó paratior prodiret, quantó ex- Numinis alloquijs aures prebcat, nec cuma- t a&tiüs meditatus fuiffet dicenda: & cüm Py- lio loquatur,niicum íolo Deo; imó:qua(i if tbias ei objeciffet ; quódejusconciones ole- mortuus efle debet mundo,ut foli Deo vivát, k rent oleum; fobrié, ac modeíié tefpondit, peffitque cum Apoftolo dicere vivoego jaz; u Íatiüsefl, ut mea oratio oleum, quàmuttua 10n egoyUtvit veró inme Cbriflus. 'Qu;äd f1 a« l vinum oleat, Quód fi Demoflhenes tantum liquam inde 'experiatur moleftiamj;eandem ib adhibuit ftudii, tantumque impendit tempo« patienter ferat, acin fatisfa&tionem offzrat ris, ut fe prapararet ad perité loquendum divinz juftitiz, quam pluries converíando E ad populum : quanto majori ftudio debere. cüm creaturis tum Ooculistum auribus, & mus noscum Deo locuturidcbitam pramite 1 f linguä offendit, ts tere praparationem ? Hincanimz orantis feceffus, iquovis ob- as Hiec autem praparatioin eo prafertim Q flrepente creaturarum tumultu . ieceffarius fita dicitur , ut mente oraturus priüs ex pio eft, ut Chriftus exemplo fortiüs, quàm verbo aliquo libello materiam feligat, quam fit me- etiam nos docuit,cüm totiesà turbis adoratu. i ditaturus, dein negotia, folicitudines, curás- lt Iüus,acoraturus fe fubduxerit ; & Apoitolis queomnes temporales procul à fe abigat ; íes Qu poftquamaliquamdiu vacáffent pr&dicationi, s & con- fim ^ * — Oratio rité inczptà probos excitat Affectus, 389 & converfioni hominum feceffum hunc in fo. prægüüatio fammi boni,à quo utà fuo fonte litudiné praeceperit. Divina meditaturus mye reliqnorus bonorum perenni fcaturiunt rj« fteria neceffe ett quodvisaliud negotium, cu- vuli omnes, & ram,& occupationem fepponat,ne ad alia di- Hinc decor, & pulchritudo tota deri. "ls firahatur:qued fi càm morbo affligimur,qua- vatur orantis, & contemplantis;& charifma- vis alia omiffa occupatione;ac cura foli vale- ta cunéta S.Spiritüs, quibus ad miram exore tudini toto ftudio incumbimus recuperandz; natur pulchtitudinem, — Ab hac origine di« quanté magis debemus exteriora quacun- vinz bonitatis, G myllica anims unione que omitterenegotia; viresanimzlangue- cum fummo Bono omnis proficifcitur fplen- fcentis.pabulo ut reficiamus orationis? cüm - dorlucis; omnis internus radius, quo cali- anima corpori prz(tet, ejisque morbi, cor. gines abiguntur terrenorum defideriorum, poris infirmitatibus fint periculofiores? Non Gtenebrz / excutiuntur concupifcentiz , ac animur Deo, quin àcreaturis fejungamur, pravorum affectuum; & ardor fuccenditur in id propterea debemus ftudii incumbe- divini amoris , cujus ineffabili fuavitate pet- ze, ut noítram refe&tari animam, eam ad in- fuíus fpiritus terrena omnia faftidit; divitias timam cum Deo perducamur unionem my« contemnit; honores nihili facit ; dignitates Ílicam. vili zeftimats & folüm in ipfo zítuat infatiae f* bile coeleftium defiderium. Neque hzc unio localis e(t, neque fo- Et quamvis vi» lius przíentiz,quá Deus ubique eft per fuam deantur hee humanum noftrum excedere immenfitatem, quà omnia replet fpatia, nil- captum , G obítrufa potiüs involvere my- u que vacuum relinquit; neque eít unio per fteria, ut tamen reclé ait Plato: De rebur gratiam fanclificantem,quà anima à noxis e- divinis credendum eff filjs DEI , etiam fi maculata Dei reí(lituitur amicitie , cujus nullas afferantrationes : non enimut inutie etiam naturz fitconfors: neque eft unio pet les cenfendi funt, nec prorfus abjiciendi €haritatem: fiquidem prima harum unio- myfticorum libri,quamvis fublimia tractent, num convenit etiam rebus animá caretitibus,. & quz noítrum videntur captum excedere, ac omni deítitutis feníu: Secunda omnium quia 1d faltem ex iisdem di(cimus, quatenus e(t juftorum, imó etiam puerorum nondum cognofcimus, quàm long? àculmine veríe. feprennium, feu ante ufuümrationis: tertia mur Chriftianz perfe&lionis, nondum digni £ommunis eft omnibus probis, qui Deum efíecti; qui cum Moyfe facram ingrediamur hanc caliginem, Refert Gulihelmus Abbas Lif.feeepatz, quidem ardentiffime diligunt,fed adhuc do- no contemplationis, ac myltica carent unio. $, Theodorici in vita S. Bernardi, fibiinfir- ne, qu& adeo abdita eft, ut inexpertis fitim- mo in Monaíterico Clarevallenfi. fandtum pervia, & explicatu difficilis , fítque in folis Bernardum etiam valetudinarium expofuiffe animz potentiis, intellectu fcilicet,& volun- canticum canticorum , inquoaitipfer Czm tate; quatenus vir afcetahiíce duabus mu« benignà , & fine invidia exponeret mibi , &2 nitus alis furfum avolat, & Deum attingit, «ommunicaret fententias . intellagentio ,. 65 cui conjungitur, non alio glutino , quam fenfu. experientie fue, & svoulta docere i amoris; quifru&tus eft orationis mente con- peretur zuexpertum , que nonnifi experiendo templantis myftería,S tantum huic myfticz difcuntur : & f intelligere nom poteram; que unioni ineít dulcedinis, ut futurz beatitatis 3. ab ipfo apponebantur mibis plus tamen fo- quedam videatur eífe przeguftatio, lito intelligere me faciebaut, quid ad ea intg!. 6, Beneficio hujus unionis interná Iuce di- ligenda deeffet mibi. 8. vinitüs infuía perfu fus intellectus Deum re* Quamvis videatur hzec inyftica. unio fpicit, & in eo tt in fonte bonorum om- explicatu difficilis, fatiüs tamen eft, fi ejus nium propriam extinguitfirim, féque plené experiamur utilitatem, & neíciamus defi- niiionem; fi ejus imbuamur füavitate, & explet, reficitque; & quiain Deo folo co- gnofcit effe omne bonum abillo non diver- deftituamur cognitione, — Quód fi hac in- £itur voluntas , qué quarat aliud bonum? terna non experiamur nos fuavitate perfun- imó dicit cürn Petro Apoftolo in monte Ta- di, non tamen recedere inde debemus: fed boreo ;; Bonsm esi nos bic effe?. quiaibi fpi- cum Davide dicamus: £x4uifivir te' facies Pfalmaé: ritus inttoducitur in cellam vinariam , u med»faciem tuam domine requiramyne aver- Yoerus ebibit fobríam ebrietatem. Defluit £a5 faciem tuam à me, ve declines in. ira d ibi deliciis amans anima, deficitque à fe ipfa, fervo tuo : przproperum eft ; ac temera- ] rium velle me corde immundo, mente (cedis & quafi in priftinum fuum redacta nihilum án abyffam elabituraterni amoris, ubi fibi evagationibus coinquinata Dei vultum vi. ; enortua, foli Deo vivit, nil fciens, nil fen- dere, eíque per amoris ofculum uniri: pre- t tiens praeter amorem , dicítque propterea fertim cum caligent oculi mei interiores à cum íponía: dile&us meus smibi, $ ego ilii fulgore veritatis tuz ; & omnia interiora mea tumultuent contra. me: nihilominus Io & licét in divina illa caligine videatur, fe S ipfam perdere; fe tamen tunc invenit , cüm quamvis hac interna deflituar fuavitate , & lu ita fe perdit. Eft igitur hzc myflica unio, mens mea veluti aridis oppleta arenis fleri- quá beneficio mentis divina contemplan- lefcat, dicam tamen fempercum BDavide : Ü« $ vis myíleria vir afceta enancifcitur beatif- Oculi wei femper ad Domtnum ,. & Benedi- Vfalm. 24. "m fimos veluti divinz bonitatis amplexus; eft U Dominum n 0njnji tempore: !gmpgr' [4u5 P/nIms, wee 2 ejues " Verani de dffeitibue Tom. £a * ao - 390 Dïfï"er:atïo u * preffos, & nihilominus neque latum unguem ejut iu 0r? zieo , & Pfalm. 1 y Providebam Dominum in con[pectu meo fevaper : non enim à divina voluntate diffentientes;fed-tmnquilï. vera vite fantlitas folatiorum dulcedine ]lé,ac toleranter omnia ferentes; hos enim perfundi expetit; imó tünc oratio eó eft ner- Deus fuis accenfet amicis, quos erudit, ut fi- lios: H Mþ.f; vofior, quoab omni folatio remotior: ni« uetm docebit [cientiam, 8 quem iutele mis delicatz eft mentis has folatiorum dul- ligere faciet auditum ? abladlatos 4 ladie ; * cedines expetere , ac velle illis innutriri LA avulfos ab uberibus, iI, p hac fenfibilis dulcedo lac eft. ceelefte, quod Id fumma datur virtuti ad eam perve- DEUS cui vult , impertitur, & quando niffe zequanimitatem , quà vir afceta mente vult affundit; tenelle capellze, foettisque re- hilari , & corde fincero dicere valeat, id cens inlucem editi folentlaftea nutriri dul- mihi fummum fit. folatium , fummümque cedine; qui veró creverunt boves, vel arie- gaudium propter DEUM, & ad ejus volun- tes, nonuifi herbas, & gramina per. came tatis executionem omni carere folatio, quo» pos , montésque depafcuntur : folet Deus vis deflitui gaudio, — Vera perfectio non in laétea hac dulcédine tyrones prafertim per- perceptione magna& dulcedinis fita e(1, ne- fundere, quos ad ftudia alliciat virtutum;ad- que in internz confolationis affluentia , fed ultos vero plerumque fterilefcentibus pafcit in eo, ut vir afceta feipfum; :G omnia pro graminibus, quo mafcula virtus magis exer DEI amore relinquat , G abneget., trans. ceatur , ac nervofior fiat. fundátque propriam voluntatem integre in 9. Quéd (i Dei bonitas hunc fuavem oran- divinam; & liber, tranquillásque in fingu- di guítum nobis inflillet , non ab ejus debe- lis, quz fibiobtingunt DEO femper ádhae- mus nos dulcedine fubtrahere, fed cüm gra- reat, cjusque voluntati propriam femper re- tiarum aclione dicere cum Propheta: Para- fignet. Sunt, qui putant, fe à DEO , dere- tum cor ineum Deus,paratumcor meum: & lictos , ac gehennalibus.addictos -cruciari- f1 iterum hanc nobis dulcedinem fubtrahat, bus, fi fenfibili devotione noverint fe -deffti- rependendaz adhuc funt gratize, cum nosnon tutos: & éconverfo D E O fe exiflimant ut infantes pafcat, fedut adultos, & robu- gratos, & accepriffimos, fi fenfibilem ex- ftosnuttiat, Etiam inter aves, & animantes periantur teneritudinem ,.ac devotionem in id confuetum à natura eft, ac inditum paren- fuis precibus, vel mente-concipiendis, vel ore effundendis ;.quafi hilaris .clamor in- tibus, ut quamdiu eorum pulli deplumes funt, & involucres cibumàgenitoribus ve- gens fit amor; fed falluntur , quia tunc ple- luti premanfum; ac prima digeítione conco- rumque eft DEUS viris Afcetis proximior, Gum accipiant, Pullos veró jam pluman- cüm ab iisdem videtur magis diítare: fub- tes, & volatuiaptos, ad volandutm potiüs ge- trahit interna folatia, ut majora inde eli- nitores provocant, quatenus ex fe ipfis cüm €iat merítorum incrementa; idque caufz plumis fint induti;alisinftruóti, victum fibi cur homini fit plerumque utilior mentis ati- quæritenc. Perinde dixerim; Deumnaturz ditas, quàm cordis fuavitatis abundantia ; authorem , & gratiz , cum viris afcetis, & & melior interna triílitia , -quàm cordis l- titia. virtutum culturz addictisagere; noníem- . Id etiam ex ariditate zequo animo to- per laéteam folatiorum dulcedinem ipfis fup- 12. peditat, nec eos vult ub maternis alis. fem- lerata provenit utilitatis viro Afcete , quia tunc clariàs fe agnofcit, fuámque novitime per herere, Eis plerumque fübtrahit amy- gdalinum lac interni folatii, qu 6 pati difcant; becillitatem , & ex fe nihilpofle; pro« i G affuefcant carere. interno refrigerio, & inde enixiàs DEUM rogat , ut fuam ei ve- confolatione , fimülque fe ipfos cognofcere, lit opem conferre , & gratiam impertiti , ac habere contemptui. Internum animifo- quá in.ftudio potfit virtutum proficere, & prafertim in omnibus fe ipfum divinz vo, latium viri afcetae profectum in ftudiis vir- tutum non probat, fed deítitutio omnis fola- luntati integré fubmittere : hzc enim fui j tii; i hec 2quo animo toleretur, nec fit im- ipfius fubmiffio , ac refignatio divinze vo- pedimento exercitiis orationis, & virtutum, luntati argumentum eít vere . devotionis , &30»![ e, 21, Delíaaco ait Moyfes : Crevit puer , &$ abla- quia utait Bloffius : Pera devotio in ui ip- In fþeml- &atiu esl, fecit evdbrabam grande conmvivium fs. fabiniffione , vefignatione , 4bneg4tion€, spi rit-rc- [4', in die ablaidationis. ac nibili penfione fita eft potiusy quam du 19. AMultie ad Quid quàd cüm moris fit apud Magnos fenfibili fapore ,. & dulcedtne. Principes diem natalem nati Principis, feíto- falutem utilius ef aviditatem , &$ amaritu- rum hilariis, pugná umbratili, chorzis; aliíse dinem cordi fentire., quam affettuofa defi- que id genusfolatiis folemniüs celebrate; A« deríia, €&8 fuavitatem, lle DEQ va!dà braham nullum nec convivium apparaverit, placet ,. qui in. ipfa flerilisate , & paupere E ] e cum Ifaacus ejus filiusfuit in lucem editus,& tate fua . interna bumiliter. dicere novit tantümillodie ; quoinfans ademptum fibi Domine licér ego. immundus [im , €8 omus lac lugebat; epulum inftituerit ? nimirum ut confolatione indianus ,. te tamen mon deve- inde fciremus, coelites tunc gaudere, cüm vi- linquam » fed defolatue . libenter evo. juxta tos vident afcetas ab uberibus confolatio- tuum beneplacitum , & permiffonem * vo- num avulfos, à laGte depulfos; folatiis exu« luntatis noílrz divinz refignatio verior eít, tos, miferus obtutos, & calamitatibus de- ac certior cordis devotio , que tarnetía i -t s 9 k Oratio rité incxpta probos bxeïtätx.'Afïe&us'. j ; fenfibilis non fit , e(t tamen rationális, - Ea - dicitur devotiorationalis , quando quis pec- €atum quodlibet-odit, G execratur, ac pa* g Virum Deo , ac virtutumcultura ratá femper voluntate Deum coliti, & qu& Additkum.non:cordis: confolatio , fed Deo placere cognofcit , ftrenué compleéti- .mentis . defolatio probat , - ;Wz..: tur , -ac peragit. i 07'4:. Annales Patrum: Pradicatorum narrant, E i, B On :cotdis folatium , fed voluntatis virum quendam ceenobiram , & afcetam., 14. in Deumrefignatio vitum perfectum -complures annos transcgiffe in exercitijsvir- IN tutum , íed poftea ad tam mosítam animi prodit.: :cujusvis folatij deílitutio ; mentísque ariditas ; plerümque plus prodeft, ficcitatem deveniffe., ut quidquid ageret, tri- quam interna:confolatio, Idque fortaffis fiffimum femper toedium experiretur , adeó cauía., cur:etiam viri fan&tiffimi , G exere Axt necoratio illi faperet , nec le&tio placeret, citijs fummarum virtutüm.affueti hanc mere ec meditatio quidquam ei adferret folatij, tis fuerint-ariditatem experti, David enim fed omnía:ei infuavia , ac fellea.effent ; cüm ajebat : -dnima mea ficut terva frne aqua tibis »p[ul, 3143 ánterim alios-videret.alacres , :ac bono effe animo, JNo&e igitut intempeflà amaritu- quia ficut ager à multo tempore non rigatus pluvijsmultipiici hiat zftu ; rimulas con- -dine repletus furrexit électo, & anteimagi- .mnem Chrifti:cruci. affixi fe abijciens., .fun- tralit , -quibus-videtur coclo ; fupplicare , - d dénsque lachrymas , quibus totus madebat 4 opemdque terra petere ; ita animus viriafce- ta ficcitate, quandóque inarefcit ; : idque ex- «conquericum Deo cospit , cà quia cüm ítu- iExarnutt -dijsincübuiffet virtutum ;& in omnibuscul- pertus-etiam D. Betnardus ait. ! Sermi, 34.,22. cor meum , coagulatum eff ficut lac ; fatckum -tum Deo exhibére , efque fervire pro viri- Aouné, protfus folatio de- eft ficut terra fine aqua , neque compungi ad bus ftuduiffet , omni fit acbrymas queo. , - tanta eft - duritia cordis, füitutus; cum jinternis. ,. GC externis gaudijs Non fapst P/almua y/ non degere libet , monzs. -alij perfundantur, "Verüm hifce effufis quee orare . deleclat ,- meditationes [olitas non.in- -zelistoto templo quafi jam ruituro fragor ine venio. Nontamen licét quovis folatio des gens intonuit ; & dum ceenobita querulus 'anxiüscircumfpicit ,. en adeft horribili afpe- ftitutus " unquam deftiutà cultura fumma: rum virtutum ,: à Dei fervitio , cüm necla- - étuvit, qui perticam ferream uibrans trepi-" -dantemihumo coenobitam affixit , : ubi jacuit tum unguem fe à ftudio abftraxerit pietatis: uia Íciunt viri a(cetae, & maícula fanclita« femimortuus , & quafi rotácontufus, ma- te illuftriores hifce folatiorum carentijs De« ximísque intus doloribus lancinatus : cüm- «que mané horis antelucanis Odeum ingre- um virtutem experiri juftorum , - ut Ifraélitas monuit Moyfes Deuter. cap. 1 7, inquiens : -derentur: teliquiC cenobitae : ex: more horas matutinas foluturi, femimortuum humija- Tentat.vos Dominu Deus nofler , ut palam fiat, utrum ,:diligatieeum ,.an non in toto -centem tepererunt., quem ad fuum detule» corde, & intota anima vefíra.s, zunt leétulum , ubi per tres hebdomadas ma- Plerumque Deus , quos.amat , -omni 'ximos tulit-dolotes., -& adeó graviter ole- 15e deftituit fuavitatejomnem orationis guftum, li .bat , ut non poffet. quispiam ei infervire,nifi obftructis naribus obtetram , 'quam exhala- ac meditationis faporem ejs.adimit ; ut de ijsdem. experimentum .fumatur . . an ollze batfoditatem, Verüm.cüm parüm conva- « luiffet., & aliquid priftinarum refumpfiffet duntaxat, & menízífoliusamiciinhient. ; & num ob füuumíolum commodum Deo infer * "] virium ; -quibus repere potiüs ; quàm ince- viant : fcimus enim, "Chriftum rariffimé dere'poffet ad.eundem íe locum contulit , fuos in. amcenum Taborei -montis eduxiffe ut ibi vulnus fanaretur., ubi fuerat inflictum, Difcipulos verticem; bené tamen frequen- , Reveríus igitur.ad Chriftum-in cruce pen- ul - dentem;humi proftratus lachrymis: madens ter ; imó & quotidie eos in-collem perdu- xiffe Golgothzum : neque femper lac ami- )e culpamfatetur fuam, & veniamenixim de- r ecatur , «cümque fuas funderet preces ; cis fuis-propinat amygdalinum ; períepé n felleum acetum potui immifcet., & per al- ! anc fibi vifus eftvocemaudire, ^Quid fo- F y umb ternas vices folatur , G terret; vifitat , & !^ ii h latiaquaris , cüm fis verme vilior ? Quid deferit; deijcit, GCerigit; hinc D, Grego- . i" tuis querelis meas tam anxié aures pulías ? Liö. '9. maü 1 rius ait : Rationem de occulto Dei «confilio val.€ap. ge j fcias, folatium non importunis petitioni- bus, fed iteratis humiliationibus quaren- uarere nibil altud eff $. quàm «ontra.ejus (5 g. kg. eonfilium fuperbire. Cüum ergó fattorum.. j - dum effe. Idque cautiorem fecit virum cau[a mon deprebenditur ,reflat yut fub fattis d aícetam , qui impofterum fuam vo- illiue cum bumilitate taceatur ,- quia nequa« f« luntatem fubmiffiüs divinz quam fufficit fen[us carnás , ut fecreta penetret h3 refignavit. Majeflatis. Qui ergo in factis Dei vatio* )u nem uon videt , & infrmitatem fuam confide- fs CAQE 5 v YAns , curnon Videat, vatiouem viders un« 'lÁ de per Apoftolum Paulum ad Rom, cap, 9. di» 0* eitur, 0 bomoltuquies ,utrefondeas Deo? dh 0un " €e 3. letü " k q£U- ME ij E MÉ -s wo 4 ** m ^ P r 92 RA N Diff&riatio *.XXX. i mmqkid dicit fgm'mium éb, qui fe finxit : infpicere; nimiràm ccelum i'afpïcïm'ffä , & quid me fecifli [ic ?. an mon baberpoteflatem orcum defpicimus ; feu locum illum afpi- fgulus luti ex eades maffa facere aliud qui- cimus, ubidieseft (ine nocle ; lux fineum- dem vas iu bonorem , aliud verü sn contu- bra; & alterum defpicimus;, in quo nox eft emeliam ? quà autem fecernit figmentum.s perpetua fine die ,'& caligines funt fine vllo diviui operia , eà femertzpfum redarguit , ne Íplendore. . Neque meditari quid aliud eft , tonira manum ve[uliet operantis : quia qui quàm abditam fcrutari veritatem , ac thefau- Óenignàó , quodnonerat , fectt 5 quod eff in- ros omnes fapientiz , G ícientize Dei , qui |juflà non deferit: hinc David cor fuum pa- abfconditi funt filio Dei , utfe pauper illis ratum fermper exhibens ad omnia tam pro- locupletet, Beneficio hujus fneditationis, fpera, quàm adverfa eas ingeminavit voces, perpendet homo defectus omnes, acimpet^ .P[filo $6, paratum cor meum Deus , paratum cor wme- feéliones , quibus à rectitudine deflectit , um : Ícilicet non ad profpera tantüm , & earümque caufas , & radices, GL etiam me* dia efficacia defe&lus proprios corrigendi , & jucunda , fed zequé etiam ad advería ; &a- fpera; equé adfolatia, accerumnas ; aequé heec confideratio graviffimi eft ponderis , cui Refert. Bloffius Meonil, fbi- ad gaudia , ac moerores. propterea diligenter eft incumbendum contie. ^ b Ti£, €AD, &« nuato plurium dierum ftudio. Divam Brigittam viduam à Chriílo interro- gatam , cur curbaretur , & folicità effet , re: Ruríus fe ipfum vir hifce meditationi* » Ípondiffe, e6 quia varijs, noxifsque divexa- bus affuetus infpicit , nimirvm fuas paffio- retur cogitationibus , & divini judicij ter- nes, propenfiones, pravos affe&tus, vitia- ror eam petcelleret : cui Deus , ne timeas tas intentiones , has ut eradicandas , & fa» niores inferendas ; & ad id omnem adhibet filia ,haecmea eft juflitia , ut ficut prius de« 'CBP. P le&tabaris mundi vanitatibus contra volunta- conatum:: virtutesetiam expcndit fpeciales, tem meam ; ita nunc moleíte tibi fint per- ad quas peculiari ftimulo ,. & interna pro« * vería cogitationes contra voluntatem tuam; penfione Deus allicit, 40 & Ícias ccgitationes pravas , quibus mens Rurfus cogitat proprium infti tlitüfï* ^ 12& . relu&tatur purgationem effe animi , & in & vocationem e quid divina przcepta tentationum officina illuftriorem cudi coro- injungant , quomodo hactenus ea ob- nam : fi easprohibere non poflis ,quin te ve- fervaverit , & qua ratione debeat im- ] xent, fufficit , fi animo ijsdem obnitaris ; pofterum fe gerere , fibique proponit ; | I0), 10 PTR : eafdémque patienter toleres, cordisexcolere puritatem ; eb quia , Qui Mattb. 9. — hr bifun 4 16, Non obíunt tentationes , quibus volun- mtunde funt corde Deum vident , . ac &ter- I MPI 3, ! [ tasnoflra obnititur, fed profunt; quatenus na donantur beatitate; : imó nec ei fufficir, 1 faltem noftrze imbecillitatis notionem nobis nullam divinz Majeflati injuriam irrogare, | fed ut eidem magis placeat;accuraté obfervar, ingerunt; ut inde difcamus non fuperbire, | & neminem ftare , nifi Dei virtute fultum, induflrias omnes, qua fibi ad cuncia recté Et D, Gertrude Virgini dixit Chriftus :-Vel. peragenda preefcripta funt, ut quandam be- lem ele£tis meis perfuafum effe, quód eorum ne operandi enancicatur coniuetudinem. bona exercitia, & opera, mihi omnino pla- Affe&tusin feexcitat pudoris , & confufionis ceant , quando ipfi proprijs mihi ferviunt fui ipfius , dum fe cognofcit in tam deplo- randaconditione conftitutum, séque ipfum fumptibus. 'Hi autem proprio fumptu mi- hiferviunt, qui lactea interni folati; dulce- cognoícens accedit ad Deum ,ut &grotus ad Medicum ,. ut fordidus ad fontem mileri- dine deftituti, & nullum fentientes devo- tiónis faporem , adhuc fideliter confuerum cordiz , utcecusad lumen aternum ,ut pau. ! ) Wo HA ï mihi przítant fervitium , fuas frequentant perad Regetn cocli , & terrz ; ut mancipium orationes , ftudia non deferunt virtutum , ad herum,à quo poteít libertate donari; ut [ exercitia non negligunt pietatis ; confidentes frigidus ad ignem , & ut peccator ad fan- de mea pietate; fciasfilia, quodanima per» éum fanctorum ; & inde forelperat, ut di- AL feverans in humili, fidelique oratione adi- vina bonitas fuo erga fe amore, G meritis pifcitur omnem virtutem. Inde conijcimus JESU Chrifli, & precibus Virginis matris , orationis ftudium nullo modo negligendum aliorámque fanctorum pro fe intercedenti- , effe, necomittendum five profperis perfun- um , & affectu commilerationis (ibi quafi damur, five adverfis opprimamur, condolentium à tam zrumnofto ftatu ipfum 17. Solatium non quareret homo , fed Dei educat , fibique proponit integram fui ipfius expofceret miferationem , fi confideraret , reformationem , qua in duobus praecipu& LiL. de «on- ait Bernatdus: quid, quis, qualis fit, quid fita et; primó ut omnes pravos affectus pro« jderc dnnatura, quisin perfona, & qualis in vi- penfiones , five habituales , five atuales , fibi ta; hec tria, fi confideret vir afceta , iplum ànaturainditas , fivefuo perverfo ufu com- evehunt fupra fydera , quia meditatio hac paratas radicitüsevellat, Secundó , ut profe- omnia nobis detegit , quz nobisclaufa funt ; quatur perfectionem, quam à fe Deus exi- f f "X o2 — — A5 Q A5 -7 — — Pv m aperit, qua abdita; in confpectum produ.. git, eóque ftudio fiat vir fecundüm cor ejus, "€ir, qux obfcura ; illuftrat ; atque arcana & in omnibus, & per omnia fe exhibeat rxevelat : quinimó eft haec meditatio quafi pa- ejus voluntati conformem ; que duo per- fT *l £L . tensfeneftra, per quam alterius mundi , ac quam honefíta funt , utilia, ac jucunda , Deogtata; & homini confentanca. -5b fatori faculi diverfiffunos poffumus. ftatus h3 uo : 393 Oratio rite incapta probos excitat Affcctus, 319, Qued fi negotia majoris momenti fo- fenfu fortaffis dixit Huffzus Princeps]obusz X Jent à viris Principibus injuncto inviolabilt Homo na[cituriad laborem , &5 avis ad o« Cap-s. Milentio :cüàm fuis Confiliarijs tra&tari , & latum , necquidaliud eft hominis hiclabor, quidem nullàadmiffà interpellatione ; & cum quäm 'jugis Oratio , cüm dicat Chri-Hus, Zs tapt, dummo filentio ; & nullum poffit negotium Oporter. femper orare ,. & mon deficere» , sravius homini obungere, quàm quod pro- non quéd jufferit Chritus affidué nos geni« priam refpicit falutem , ideótotaattentione busniti, acindefeffas coelo manusattollere; nititur illud peragere , -& filentios proinde fed ut femper oremus , vel faltem quid utile Jocumad hunc finem feligità rerum terrena- agamus; quia isbené orat, qui reclé agit;s zum tumultu fejunctum, 'ut curis:omnibus ipía enim actio proba oratio eft, licet operofa exclufis-fibi duntaxat.attendat ; 'quia fi.hat- fit; & pradtica, — Rurfus is dicitur jugiter in monicus müfice -concentus in -obítrepente oratione perfevetare , tametfi quod expo- :tumultunon percipitur; neque quispiam eft fcit , 'non impetret 5 qui non defparat , nec 'qui pingat , 'fcribat , meditetur , 'vel alicui .conqueritur ,-eó quód feptennium jam , vel jerize aétioni-incumbat.in foro , :ubi affidui :decennium precibus fundendis impenderit 4 "funt (trepitus curruum; plauftrorum, ac the- nilque impetravarit; quia.nun quam deficit.s ! darum :5 'jugésque hominum xlamores 5 :eó qui-orare non definit. 'quia fierij non poffit ; ut in tanto (trepitu ter- renarum curarum , .ac variarum cogitatio- um vocem -audiat Dei interné blandé lo- 'quentis ; :unde ftudet locum feligere, in quo /Orationes jaculatoris , ;-ma't'z?fgzzf /fejunctus fité terrenarum obftrepente tu- .auagogici , fepe e frequenter vepetità. GAap, z. multu , diceute Ofea Propheta. Ducerete pravos .quosque abigunt affetius ,. &5 "vult $n folitudinem., :ut loquatur ad .cor jprobos fovent, EUTTE 20, Qd fi adhuc ibi mentis irrepant-eva« — "Aüguüinus quarit, :cut /Chriftus l 3225 "gationes , ' dummodo virafceta caufam adni- . multiloquium prohibeat, «cüm ta- tatur eis adimere , eásque compelícere ; non i men femperorare jübeat : & que- E . 'funt;ipfi impedimento , quin fruétum affe- 'füionem fol vit., inquiens : ;Si non vis inter - An , P[Aal a& 'quatur meditationis. '"Vulgatum .eft illud ittere orare uoli dntermittere defiderare:s, Lij, 10. g4. F linij, Aquilarum pennas,, alijs ceteraram Continuum defiderium 'tuum .continua vox. Mfmh: h zur, bifler» :aviumipimixtas eas devorare : quid ni ? co- "uaet, — "Tacebis , : fi amare defliteru : fvi- mp, ER :gitationes noítrze ob perniciffimum volatum, us charitati filentium cordis eft. .Si femper :quo huc , il/icque ftatim difcurrunt ;à volu- manet ébaritas jfemper élamas , fi femper cla- '«rum :pennis vix-abludunt:; :& : quia non mas [emper defideras y i defideras, requiem re« unius duntaxat funt generis., 'recte eas di- cordara. i Hinc femper ovat,qui femper:vi- : xetis ; pennas 'efle: promifcuas 'aquilarum ., itam beatam eternam defiderat. "Quéd fi 'vulturum , Cycnorum, :columbarum , pafz denfu fortaffis magis accommodato Chrifti ferum , ac Pfytacorum ; 'eóquia modó pro- "vetba., quibus injungit nobis , at femper be , modó improba noftrz fimt:cogitatio- oremus , velimus explicare, moraliter intel- nes, 'quc propterea plurimum nobis nego- ligenda funt ; fienim flatis , & confuetis :tii faceffunt. - Meditàtiones -autem pias ; temporibus , 'G .quidem paffim.mentem in :ac próbas cogitationes pennas dixeris'aquila- Deum dirigamus ,: jugiter dicimur Deum Tum , :caeteras aliarum alitum-devorantes , orare , funt enim , qui confuefcunt ad pul. In Pfal, 30, :quia utappofité ait S, Hieronymus. U.. fum horárum , 'velfalutationem angelicam cogitatio felix eff , cogitare de Domino, Do. 'recitare. vel-dmentem in Deum erigere, & aminus fcit cogitationes bominum , .quoniam.s amoris a&tum elicere ; & hi dicuntur femper "yane funt. ^ orare, & numquam deficere;non qüód fingulis 2I. *Confueverant pr ifci homines aquilam momentisclament; fed quia paffim, & fta- 'graphice pingere ,-quae roftro pectus fibi ad- tis temporibus id preftant,. & quidem cre- morderet addito lemmate /emper ardentiis, briter, feuadíingu los horarum pulfus,. & viram -aícetam virtutum cultorem., piisq; & in hoc fenfu explicat verba Chrifti D. Au- "Eji/l, a&* addictum meditationibus defignat hec icon, 'guítinus , inquiens ? Dzcuntur fratres ig , "rov. quia qué frequentiüs divina meditatur , 'eà 4Egypto «erebras -quidem bábere orationes , ardentiüs Deum diligit, "Idquecaufz, cur Jfed eas tamen breviffimas , G raptim quo- nunquam fitaboratione de(i(tendum , & qui- dammodo jaculatas , ne illa vigilanter eve- :dem non folàm mente, & 'ore, fed etiam Ga sntentio per produéliores anoras evuanee / manu; & opere ; quia üt fcité ait Caffio- fcst. 'dorus, 4pfius eff perfetia -oratio s cujus Hinc funt etiam plures , qui frequentiffi 2 & caufa clamat , & lingua, G attus , 6 vita., me has breves orationes, quz ab afcetis € fermo, &f cogitatio , G quia hzc omnia jaculatorize audiunt, fmorügque dicuntur a« unà conjungere non modicieft labotis , 1deà nagogici repetunt ,. Q hi jugiter dicuntur Abbas Agathon interrogatus : quis omni- converfari cum Deo , poífüntque cum Apo- um optimus fimul , & graviffimus videretar ftolodicere, zoffra conver[atto incalis es * efle labor $ srcfpondi: rceQté Qrare , ip quo eft fiquidem oratio aícenfus fpiritüs ad Deum F -Differtätïo , ;XIX.: : 394 nhg.4 Deum; perquem a[cenfum , ait Chryfofto. Comn&endant has af, pïratïoiïäs" mermn 2y. orand, Dei, mus: Societatem effugimu ,quam cum bra- tis n Deuns 5$ Patres praferim D, Chry- foftomus , ubi ait! Dic ip mente miferere.s Hoinil,4. de, tís animautilbus babemtu , G cum dngelisco- 7 2j ;Qrütl ^ I'JJ pulamur: hinc dicuntur etiam hae perbreves wei Deus ,. 66 abfoluifli precationem , qu. — A: oratiunculz aípirationes , quatenus earune enim dicit mifevere ,| confejcouem offert! , dem adminiculis afpiramus ad Deum ,. & € peccatum fuum aghofctt , quia lapforum per eas afpirat Deus noftris conatibus; & eff mifericordiam - inquirere, ui dicit quia cüm ad Deum afpiramus , nil nifi Deum miferere snei vemifonem deliflorum accepit « Ípiramus ; ideó per has mentis afpirationes qtii enim mifericordiam confecutus eff , uon ad Deum, non minüs fervor charitatis fove- penitur. Qui dicit miferere mei Regnum PT tur, quàm vita corporis aéris refpiratione. celorum obtinuit , quem enim Deus umiferee qure D Mpo l Dicuntur etiam motus anagogici , feu fur- tur , non à pena folum liberat, fed futue Íum clevantes , quia beneficio earundem rorum eriam profeffoue dignatur , & Yet- péorar. afpirationum àrebus terrenis abducimnr ,;& tullianus vocat hos motus anagopicos, 0r4- cap, t« ad beatam cum Deo evehimur unionem ; vo- tiones fine agmine. verborum , quia nonoris cantur itidem orationes jaculatorie , .eó exigunt clamorem , fed voluntatis cupiunt a« quia jaculorum inflar , actelorum velocifTia morem : & has mentis afpirationes ftequen. me per aéta difcurrentium in Deum veluti tes fuiffe apud viros probos , ex eo liquet ; infcopum jaciuntur ,ut ab eo dona coele(tia quia Nehemias interrogatus à Rege , pri- Affectuum etiam donantur impetremus. usquam refponderet , mentem ad Deum nomenclatioae , quatenus funt quadam cor. fuftulit ad Numinis thronum animi fui M dis defideria, voluntatis propo(ita ; — per nuntio celerrimé delegato, Judith Holo- que Deo , ut füummo bono adhzremus , & phernem proftratura comam apprehendit Cä, 13 in Deum toto nifu tendimus ; & quidem capitis ejus , & ex intimo corde ad Deum e motu veliciffimo , — ac breviífimo tempo: afpirans , dixit mente * Confirina me Do- Ie, Á * Exbortat, mine Deus inbac bora , & S.Bafilius fuadet 24. Refert Jamblicus in vita Pythagorz. ad Baptif. viro refipifcenti , G ad faniorem frugem Abaridem Hiperboreuim Pythagora zvo no« nitenti venire , ut ad imitationem Cana- 4 M FJPOISQ bilem, ac celebrem , aureum habuiffe telum, naz identidem inclamet : . Miferere mei f- quo veclus, perinde acfi Poético infideret l David , & de S, Marcella ícribit D. Eþs:/f. 166 pegafo celeriter aérem volitaret, dictus pro- Hierónymus , Eam confueviffe pluries pterea ZEthrobates fcandens per ethera. Ve- per horam repetere illud Píalmi ; J «or« rümhoc genere aurei teli longé potentiores, de meo abfcoudi eloguia tua ,. ut non pec« ac celeriores funt alatee , ^ ac ignitze mentis cen fibi. De fanéto Malachia etiam re« a(pirationes , quas crebriter vir aíceta eli- fert D, Bernardus in ejus víta ; confueviffe cit: tante enim Íunt efficaciz , ut eas eli- crebró repetere illam afpirationem ,. quà cientem in fublimé efferant usque ad thro- Thais olim meretrix edocta à Paphnutio num divinitatis : quapropter D. Antonius Abbate Deum alloquens ajebat ,. qui plaf- Abbas loquens dehisce motibus anagogicis, mafli me , suiferere mei , Caíhanus itidem Collat. m; Epiþe?. 1$c quibus viri afcetze in eremo adfueverant, ait : ait ; hunc modum orandi per crebras men- caP* 80. TITA N dnima , 1n qua babitavit ignis Dei fimilis eff tis afpirationes ad Deum trequantifimum Maii), «vi duabus pradite alis ,— quibus volat , &5 fuiffe apud afcetas , qui erernum incole- fiefum þer celi aéra elevatur 5 etenutm avi bant, qui propterea five ftoreas texerent , pra omnibus creaturis ale peculiares. funt $ five plantas excolerent , five ligone terram Al« veró anima Domino ob[equentis funt vir- verterent , five comederent , ac iter ha« 1us, ignis Dei ,. quibus fur[um ad eelum.s berent , jugiter orabant, Refert Refewis Abbatem Ifaiam te* qolare valet . fi autem bis caruerit alis ,mi- dus in vitis Patrum. zimé [urfum elevari in aéra poterit , cums. ftatum fuiffe, vifumà fe Monachum, cujus Li?.ï; fít ilius expers ,. fimilísque ertt avi fuis fo- oratio , cüm manducaret , inflar pellucidee Vult An-- liate alis , qua volare nequit. flammz fürfum afcenderet ,. & Abbas Ma» tonius Àbbas cauíam afcenfionis fan&torum charius interrogatus de modo orandi , re« ad coelum fuiffe ignem invifibilem , calo- fpendit , non effe opus clamore, fed amo- rem ícilicet accenfum. in eorum cordibus 5 re ; nec multum loqui , fed crebró men- funt enim afpirationes iftz veluti flamma tem furfum erigere : & de Moyfe JEthio.- mente concepte , quibusanima viri alceta , pe;» Principe antequam refipifceret latro* quovis tempore furíum avolat , perinde ac num , ferunt quinquaginta fingulis horis petegiffe orationes, Paulus Monachus flamma ignis elementaris furfum nititur , propriz ut affociecur fpheerze ; & quamvis trecentas : & "Iheodoretus refert , Simo- huiusmodi exercitationes illicó tranfeánt , nem Stylitam innumeras peregiíle adora compeníant tamen orationis perpetuitatem, tiones , adeó ur fuerit , qui aliquando » quatenus earum fructusjugiter permanet ? mille ducentas quadraginta quatuor enu« & continuatur oratio per probum defides meraverit, omiífis alijs ex nimia defatiga- zium in charitate fundatum : bonum enim tione , & hujusmodi perbreves aípirauo, 4/ defiderium femper dicitut orare , quia fem* nes plurimum habent efficacie , ait enim devm. 2 ;.[iïl | z psr adnititur elamare, Gilbertus A"bþgs,* Preees tacita muliy , Caaf, . dv Y 398 Oratio rité inczpta probos excitat .Aäeäus " je fluxa & temporalia ; qua propterea pujlfänc &mbenf Acumini 5 privatim fiunt s 4fed pri- mTr wata non perunt 4 fubmi[for-eft vox , fed oftium , ut noítra ingrediantur interiora , n i wnens intentior , verbis uoneget mec utuur mósque à fummo divertant Bono, idcóque utoftiumijsdem.claudamus , neceísé eft , tere eratio , qua puro , & pleno fertur affeciu: * Sunt enim hujusmodi anagogici motus ubera ;renoram cogitationes omnes excludamus . a inoftris interioribus, à mentenoftrareijcia» àlia la&e foeta ; quibus pij, ac probi nutri- untur affe&tus : quapropter D, Franciícus mus., quó meditatio noflra attenta fit, .& td foli Deo intenta. Salefius ftudium harum aípirationum, idem Iddue eft , .quod nos 'effecummyltica theologica loculenter oftene mmonet Magi(ter Chriitus. . Z« AULETIS CUR l.z'b €, de 42 dit.: quia ficut Theologia Scholaftica Deum QQraueris , dnutra an cubiculum tuum , £5 s anore Dei; lhabet pro obje&o , ;ita myitica nonnifi de «laufo oflia , -ora Patrem tuum 4n abfcondi- 4Apd. £o5; £$ Pater tuus ,. 2 qui videt 4n ab[condita , táf, IDco logaitur; hoc tamen triplici difcrimine; quia (cholatica theologia diflerit :xleDeo ; veddet :tibi. .. -«Hoc autem cubiculum antra li ut Deuseít ; myltica veró , 'ut eít infinité Ànos :eft , ubi;noftrz «clauduntur cogitatig« mes , é(tque mens noítra , extra quam vifi» i5bonus , & (ummé amabilis : illa de Deo loquitur cum hominibus; &anterhomines; .bilium «ogitationes , & vana per creaturas revagationes debent manere , ;ne oratioui hac de Deocum-eodeni Deo: illaxendit :ad :abíurdé per(trepentes, attentionem .difrum- Dai cognitionem ; & facit T'heologos, 'hac hu fettur inamorem , & fuos affeclas-ard entes: ;pant noftram , & innoftris interioribus tu- multuent, | Appofité Cyprianus ait.: /Que :radt d «conftituit; - ac Theophilos. 336. "TIametfi hi motus anagogici in :quovis Autem fegnitia efl alienari - &8.capi dnepiis oras. P xal loco facile poffint elici , faciliüs tamen fe- cogitationióus , & profanis , «um Domi- «Orfim à creaturarum Itrepitu; quia tunc at« num deprecarts , quafi fit abud , quod ma- 'tentiüs Deum .alloquimur ; & nobiscum gis debeas cogitare , .quam quod um Deo loqueris ? quomodo qudiri.ze vis À Deo, 8 ha, Deus loquitur.: /hinceulier victum neceffa- l'.»ipl]. :rium Elifeo fuppeditatura, ut debita [ua per qofiulas , eum te spfe non-audias 2 wvis ejfe.s amultiplicatum .à Prophetra . oleum -folveret, Deum memorem tui , «cim rogasi «quando 4, Reg. 4 iu ipfe memor tui non-es ?. Si mens orantis Claufo:ofto valis fuisinfudit oleum: f1 cu» ipis iolvere debita peccatorum tuorum , 0* vifibilium -cogitationibus ;pateat illicó hz f!:', m Teum divinz gratiz accipere , folus cum.Deo ingrediuntur , .& obflrepestes omnia in- fis. Elifeus GliumSunamitidis ad vitam re- quietant , .imó fus déque invertunt , :mene «ocaturus , oltium clauíit, * 'folus .cum 'témque ipfam ab orante rapiunt., :& foras «divertunt ; & tunc orans veluti fibi furdus P uero fuic: fi folum.Deum admittasin core i :de tuo. , ipfe & fpiritum fuppeditabit.: : tfe ipfum.non audit , & quafi intellectu de- vitam. :Claudere autem :oftium , 'perinde fftitutus., «que mente concipit., 'non intelli- git, & veluü:elinguis foedé balbutit; ideó- ieft ., -àc curas omnes folicicudines terreno* um ac mentis:evagationes proríus exclu- «que oraturi neceíse eít recedamus à tumultu «reaturarum, & ad folitudinem accedamus, :dere , & rem agere i folitudine; feu inter allat, V. «oran:em folum , & Deum, (Claufo Ufh.ü, 'ut alis-muniti -orationis furfum :afcenda- iLib P u i. M. aicPafcáfius: Dewm orat , quaquis &4 4mus , ac Deum alloquamur, | .Seebir foli. . ^ J €T£9, 1M.stt/.v. ctariu s 55 tacebit , 63 elevabit fe fupra fe: JThren, « / foris improb? fe immergunt "i dpiritus , 65 fiquidem in hac folitudine ait :Origenes, -ebfervationis cuflodin funduüs ne furrepaut, Homil. 4 d2 vepelli, - AAppetunt enim moftra interiorazo , Aér eff pursor , «calum apertius , famisliarior 2Deus? inhocfeceffua perítrepente creatura - Exod, obfirepunt ad cordis ofiumvtfibilia ,€5.om- mia, qua bujusvita funt tevnporalia, 'Propre- rumtumultu proríus fejuncto , mentem ha- 'bemus defocatiorem , conícientiam purio. rea ob[ervandum , & totus iaterior bomo n* 'fem ; ac überiorem rerum cceleftium .noti« arinfecus colligendua , :quatenus ubiculum- Liä.f. ángrediatur. Claudimus igitur oftium ora- 'tiam ., -majorémgue «cum «Deo .congref- N fum. tuti , 'fi futiles evagationes , 'ne furrepant , 28. ;coérceamus ., fi noftras à curis, rebüsque A:ttentiüs , & ardentiüs-tunc -oramus , ;cteatis fübtráhamus cogitationes , 'G mentis um quovis femoto obftaculo tota mente , :& corde Deo hzremus, háncque inter preces :möüræ;iþtf:itus * fin':foium Deum dirigamus. fundendas attentionem à nobis Deus exigit , 'ut:nos audiat , & exaudiat, $i enim ora» 50/ ïVO 'tio-adeó uridé funditur, .adeó neglecté Oratio tunc probis fovendas ï:a]-"?z,. «oncipitur , ut noftram non merearur aue ienuam , quomodo :à Deo promerebitur — dlibus eft aptior , /cum feorfimà ffrepitu 'obedientiam? Sit quisque fuz orationis ar- - «reaturarum attentibs n folitudine Dea :biter , quod enim à fe fibinon impetrat ; funditur , & intelletium qua fronte ab alio przfumpferit extorque- uamitatur. re ? Iddue cau(z cur plerumque hominum 27* Ppetunt cor, & noftrainteriora , & ipreces fibi fint vacue , & Deo nullz ; .quia ob(trepuntad cordiso(tium , vifibi- luridé funduntur , debita deítitutze atten- A tione, & intellectu carentes : Oratio tunc * qa, &omnia, quze hujusvita funt ','m??- ! 1 Dà V eít 2 C Verani de Afefhäut Towa J. Í » f 206 eft efficax ad inipetrandum , chm tóta eft in- lus tamen eorum clamor oratio eft ; qu&i telléctus , quapropter Davidis oratio, ideo brutà , & vo 1 in (pelunca efficax fuit , & ccelos penetravit , tur, lvuicr'e'sk intellectu. dïcüituun- "güia intelle&u fulciebatur P/2/m., 141, Prae- Sonus igitur, & clamor abhomine edi- 39 figitur enim huic Pfalmo titulus Z»zelleius tus oratio non eft , fi intelletu , & atten- David , cum effet in fpelunca orans fupree tione deflituatur ; perinde ac homo à cate- i.Reg.c.,5, Inum INumen. — |Vocat orationem intelle- ris per intellectum differt animantibus , cüm lum ob attentionem , quá in fummo illo 'quibus habet commüne dormire , comedere , vitze difcrimine fuas ad Deum preces funde. bibere ,ambulare ; videre , audire, & orecla- ' )» bat; imótantaerat mentis attentio , ac fpi- mores edere: ita clamor hominis; ut ora- ficusrecollectio ; utoratio ipfaab omni ex- tiofit, necefsé eft, id fit . per quod ditfert pijr i teracogitatione defoecata in intellectum pía homo à brutis ; quorum clamor oratio non metamorphofi videretur converfa ; ac per- eft; & quia folo differt intellectu , debet cla- inde fuerit o mor hominis , ut oratio fiat , intellectus effe €tio, ratio Davidis , ac ejus intelle- ejusdem , quapropter recté oratio Davidis 9. Quéód fi intimiüs percun&leris, qluænam in fpelunca zz£elleZus inícribitur, quia nifi fit hec Davidis oratio , qua zerellecus in clamor nofler intellectum . fapiat , apud * LÀ titulo Píalmi infcribitur ,' przfertim cüm Deum defipit Ícité Clemens Alexandri- Liäu 2 Af'l David Pfalmum illum centefimum quadra- nus caufam affignans, cur Chriftiani in ec- AR, L | gefimum primum inchoet : 'oce mea ad Do- defiz exordio inter orandum manus in al. aninum clamavi, voce mea ad Dominum.» tum elevarent , ait : Capst & manus in., deprecatus fum , audiendus eft Auguftinus , calum extendimms ,^ & pedes excitamus 'in., ubiait : Suffceret voce ,. ad Dominum cla- ultima acclamatione orationis , promptitus i l zuavi , forté non fruffra additum eff mea.s dine , & alacritate [hiritás affequentes elfene qoce , 4d Dominum dlamavi : quia multi Ham , que apprebenditur intelligentia , €8 elamant ad Dominum non voce fua , fed una cum verbo corpus à terra educere conane qoce corporis fui, Homo ergo interior voce £es , ereilam, 68 elevatam animam defiderium fua non firepitu labiorum , fed in. affeclu meliorum cogimus im — fantla progredi , -«ordis clamet ad. Dominum. Cogitatto THAHO 4nimo corp oris vinculum defhcientes, ' zua clamor esi ad Dominum. Voce mea. s Appofité orantes fideles ; precésque ad Dominum clamauvi , voce mea 4d Do- fundentes, manus , & corpus ab imoterrae zninum deprecatus fum, Quod dixit , ela- ad ccclum educunt , tota mentis prompti- zavit , expo[uit » cum dixit , deprecatus tudine , ac animi alacritate ; quia fidelium f»". Is igitur voce clamat , qui cogitatio- oratio intellectus erat , qui cogitationum. ne , mente , & intelleétu fuo ad Deum fuarum alis flatira furfum avolabat ; & Dei «lamat , non voce corporis , fed fine ftre- alfequebatur effentiam, ut ait Clemens, Ef. mentis attenta medita- pitu labiorum , fentia autém nonnifi intelle&u apprehendi- tione, & D. Chryfoftomus expendensillud tur 5 ut inde conijciamus fidelium, oratio* Jo cAtena Graceram David , vose mea ad Dominum clamauvi ; nem , ideó potuiffe divinam effentiam affe» qoce mea 4d Dominum deprecatus [um , ope Paæmm-. qüi , quia tota erat intelle&tus, tota mens , ortuneé ait: Z4udis , quomodo ubique propo- qua& propterea Dei affequebatur. effentiam, zat duplicem clamorem , vocémque dupli- Hiecque eít illa. intellectüs oratio , qua cem , & ad Deum invocationem ? Duas entm cceli delicijs , àe paradifeis folatijs oran- bic virtutes difcimus, [cilicet fummam ani- tem perfundit , Deámque flc&it in fua vota, zü 4lacritatem , 64 mentis intenttionem.» , impetrans ; qui pofcit, ) greterea. bane ipfius effe vocem. Quisquis Idque expertus David hanc nóbis ine 3 É 1igicur Deum exorat mente aliorfum diftra- telle&tüs perfoadet orationem , inquiens : . éus , fruftrà , ac temeré loquiturj neque P[Jlo 300 Deleilare in Domino ,. & dabit tibi petitio- quid dicat, audit, & licét ad Deum clamet, ves cordis tui:. quz verba expendens, Theo- nontamen voce fua , quia vox orantis de- doretus cenfet : nobis internam cum bet effe vox intellectus : camant & ipfa Deo converfationem pracipi, in qua mens * bruta , canunt aviculz, obítrepunt, & fo- hominis terrenis nulla ; & coleftibus tota nos edunt animalia quzque , & tamen effufa fe fe ad Numinis nutum accommodat , nullus eorum clamor orato eít. - Sibilat & qui ita orat , petitiones accipit cordis anguis , pipataccipiter, gratilat anfer, te- fui , ut ait D. Ambrofius, ubi inquirens , Ip brafat, trinit anas , blaterat aries , gemit colum- cur David non dixerit. Et dabit tibi petitio. Pfülm. 36* ba, grylif[ant coturnix , drenfat cygnus, nes tuas ; fed cor exprefferit, dicens : Er fingultit gallina , trinfat hirundo ,. ftridet dabit petitiones cordis . tui, Refpondet , merula , rugit leo , plau(itat palumbus , quia lex carmis legi mentis frequenter loquitur Pfythacus!, pupillat pavo , coaxat repugnat ? qua autem imterioris funt. bomis rana, grunit fus , gemit turtur , oncat "s ,qui renouatus eft in [Miritu , illas petitio- urífus ; popiffatupupa, orcant lynces, ul- nes pto donat affetiu , & D, Auguftinus ad» ulat lupus, mufit capra; & nihilominus licét nuens Ambrofio ait: Senanter accipe petitio». (uos clamores ; fuósque fonos edant , nul- nem mräi; H vdrfierne petitionem cordis , à feti. JGhas EEE QÉ aunu — Larermaa t RE . R EE . s d Cfätio tit: incxpta pïöïgosl excitat Affe s. 297 petitionibus carnis. — Pluresotantes petunt, à Chrifto petenti , ut duo cius-filij (ederent quorum tamen petitiones carnis funt , non in regno fuo, unus ad dextram, & alter ad finiftram, refpondit, Ne/citir, quiperatis, ij cordis; quia non quz fpiritum ; &animz falutem refpiciunt , ea petunt ; fed qua eoquia dignitates, & praeminentias expo-- fceret. commoda corporis concernunt , ea enixim Deiigitur arbitrio , ac beneplacito L] . pcüulant ideóque & perperam petunt , nos, cüm oramus ,permittamus , fi'que orae quia petitio eorum , non eít petitio cordis, tionoítra, & petitio conditionsta, 1 Deus Ícd carnis ; rerámque temporalium ; ac cor- novetit , quod petimus , in Profe&u'g*i noftrae falutis ceffutum., 7 mptibilium. ( Maximus Sunt qui Deum juei clan ! b f ore, G affi- 34» 32 Tyrius narrat , Regem Fti- . H / a gie nomine Mydam, auro jugiter inhiantem duis precibus quafi -.def at H : gant, petentes ut Differt, s. juffife & vino;fontem fluere, ad quem , cüm inimicis poffint obfiflere , eósque proftere & proxima fylva cucurriffec fatyrus fitibune nere ; fed id eft potius mugire cum tauro , dus, fuam extincturus fitim, promulfide quàm gemere cum columba , & preces fun- : tam fuavi liberaliàs maduit; quó vino gra- dere; etenim quodinfabulis eft : Taurus, vis facilé fe capi paffus fuerit € Rege ; qui & Camelus à Jove petierunt cornua , quae tamen Camelus non impetravit, qui & autes captivo fuo eblandiens petijt ab eo , quod fibi percharum foret acceptu , & . Nu* etiam perdidit , quas Jupiter pracifas eíTe T Z mini non arduum fàdlu. Petijt jgitut voluit: bos veró voti compos factus cornua. obrinuit, fed eumfuc flatim petitionis poe» Mydas quia auri- cupidiffimus , ut quidquid in toto fuo tegno , 'é terra naíceretur ; nituit : quia cum inermis liberior effet , ac probatiffmum fieret aurum. Ejus vo* expeditior ad curíum per fepes , & campos. tis (atisfacturus temulentus facilé pertranfiret , & difficulter ab homini- Íylveftris Deus ei conceffit , ut quidquid pomo- bus capi poffet ; enactiscornibus jugum fibi tuüm , olerüum , ac frumentorum in to* novit adnexuifle ; ac mifer plauitris tfa« hendis , aratris ducendis obnoxius factus to íuo fuccreviffet. regno purum putum aurum éffet * * fed ingente obortá fame co- eft . Plerumque qui iteratis precibus Dei. : H a&us fuit Mydas auri appetens , flultiffi. aures pulfant , quafi non audiantur , minime mum fuum publice damnare votum ; pro- exaudiuntur ; quia cum Camelo ea petunt, que fibi noxia forent, Alij veró cum prim enim illachrymatus felicitati , auri- que opulentize , ac fatuze petitioni; fe Codro tauro exaudiuntur quidem cüm íe hono. quovis pauperiorem , & pra fame deficieni- ribus infignitos , dignitatibus cateris prae- fectos , & diviuijs affluentes vident , quz tem agnovit , licét in uberrima auri co» tamen omnia plus eis obfunt , quàm pro- pia: indue fe reverius non fylveftrem tan- 9 . tüm Deum , fed & reliquos Deos , Deás- fint ; hinc Seneca ait Sunt noxia qua- Li L.deles dam nocitura impetrantióbus L] . que omnes irmpen(iffimé rogavit , quó vel- que non.» Ut fie C, dare ,. fed negare benoficium eff. S£ Pe—g ^ lent regno (uo priitinam impertiri pauper- tatem ; & tantam auri opulentiám , iuis enim noxia concuptfcimus , nec difhicere.» , ultró concedere hoftibus , quibus libentet quam perniciofa fint , licet , quia judicium tot auti acetvos cedebat ; fed inito/Numi* interpellat affetiu. Sed exm [ubfedit cupi- 7 na confilio ad Mydse petitiones refponde- ditas , chm smpetus ii e.flagrantis antmi , runt ; habeat , ut naclus eft', & fciat , qui cot[ilia fugat , cecidigs deteflamur Deos non ia omnem horam mutabiles effe , perniciofos malorum munerum autbores. Ut . neque inconílantiz notá redarguendos. frigidam agrü negamus , G lugentibuss , ac Plures funt , quiinter orandum Mydz fibi iratis ferrum : fic ea , que nocittira funt EL imitantur apologum , plura fufis precibus impensó , ac fubmiff nonmunquam . etiam..v 1h anferabiliter | vogantibus — per[everabimus expofcunt , fluxa tamen , & temporalia , quz fi impetrent , dona interpretantut , ;üm non dare, Sunt , qui dicant : Scio boc 1 EL tamea fallantur;'fupplicia enim funr, non 1lli non profuturum, Sed quid faciam .2 vogat , refiflere precibus ejus nom. poffum , dona; & plura plerumque nocent impeirata, qu& non obfuiffent denegata, Hinc etiam ipfe viderit de fe ; non de me gqueretur, inter Ethnicos ajebat Socrares , cüm preces Simili modo plerumque agunt homines o- rantes ; Deum enim enixim rogant ca pe« E fundimusbonum aliquid , ac utile peiamus. Quid veró fithocbonum , nobis utile meliüs tentes , quz fibi noxia funt.. Populus Ira£lis Deus fcit, quidat; quàm nos ; qui Deum in eremo importunis precibus carnes poltu-- , Igrfih rogamus , ut nobis detur : plerumque pe- lavit: & quamvis hzc petitio Numini di- tunt homines infigniti dignitatibus , pr&- Íplicuetit , annuit tamen Detis màgis iratus, L W lmd& 1 fulgete honoríbus , ac preeminentijs , dite- quàm propitius petenti populo 5 quia car- fcere opibus : & tamen divitiis cognata vitía nes ei potiüs exitio fuerunt.. Deus enim pet» Íepé importunis precibus poltulatus dat , ' plures perdiderunt : facultates enim , G opes plura milliahominum in orcá preecipitárunt: non ut beneficium , fed ut fupplicium. ld j4 n honores ex fublimioribus przeminentijs plu. unicum , cüm oramus , petendum à Deo - h res inimum detruferunt ignominiz , & ca« eft , ut quod cedit ad uberiorem £uam pes lamitatis * * dignitates fexcentos corrupe- nes creatutas gloriam , & anity, noftrz fa« runt: hinc Matri filiorum Zebedai enixim lutem , id velit no ] bi?f?!lc*ïäerc : Deiglo- L . Feraui de Afeclibus Tou. £, Ddd a tiam - 308 hs Difíetao XIX. .riam petimus , chm ejus cultum in terris pro- rogavetit , ut viveret , & reüpi&efef, m,&. moveri expetimus : no(tram falutem expo- liorquefieret, Deustamennoverat, quód f fcimus, cumlzfze confcientiz veniam roga- vixiffet , fortaffis pejor futurus effet: & unde mus,vel uberioris gratiz pofcimusincremen- querulus pater potuit conijcere , quód diu- tum , & quigratiam , ficambit, fimul etiam turnior vita filio profuiffet ad refipilcentiam, Dei gloriam expetit, Rurfus is gratiam & non potiüs obfuiffet , ad acriores in gehen* cenfetur perere, qui divinam enixim opem na peenas fubeundas ex noxis tepetitis? Etiam expofcit , quà concupifcentijs , . pravís- David Solymorum Rex depofito diademate, que affeclibus valeat obfiftere , eósque co- abjecto Íceptro , proje&tis gemmis , exutá * * &rcere , virtutes excolere hzc funt, qua purpuri, exclusá regij [pendoris quavis dig. at abíoluté absque atïxbagibus, fine conditione nitate;feceffit in folitudinem,&animo triftis, peti poffunt. mente confufus, fpiritu turbatus, & gemens , facco indutus , cilicio cin&tus , vultu fqua» C m lidus, fletu madidus, cinere fordidatus filij fui parvuli graviffimé decumbeatis vitam e« nixiffimé à Deo petijt ; cujus benigniffimas Qua 4 Deo nq/t'he audiuntur pre. aures querelis, ac amentis diu pulíavit; & ta- ces , multoties nop exaudiuntur , quia men nil impetravit: quianimirum non expee per iple fhxas, & nobis nocttura peti« diebat ei, & puero exaudiri, & David tunc zus : 69 nonnunquam tunc exaudimur , cim non.» rem temporaneam , ac fluxam in proprium commodum petijt ,non ea expeiijt , qu& ad exaudimur, &ternam falutem viam flernerent, Ergo i dices, nil unquam temporale, ac fluxumerit "p Lures id tantüm petunt , quod expe- fufis precibusà Deo petendum ? cum tamen tunt, fcilicet uberiora corporis com- $5* P Chriftus nos edocuerit;panemno(trum quo- , moda : & quia Deum non petunt , tidianum petere., fedfluxa , & caduca , ideo hzec duntaxat T Verüm non dixerim nil temporale eife expetunt ,non Dcum ,àquo iiäapetunt : ing unquam petendum à Dco , fed id ita peti de« 3» vocant Deum , fed non vocant Deum ; quia bét, ut preces fuudens, fe Dei accommo- petunt divitias , honores , dignitates , fa- detvoluntati; G id petat , quod fibi, ac pro- nitatem ; & aliaid genus , qua non Dei priz faluti, Deiqueglorize promovendz ma- gloriam promovent , fed petentis commo- gis expedit; neque lamentis , X querelis dumaugent, & tunc , qui Deum invocant ; eft Deus pulfandus, cum optimé fciat , quid creaturas VOcant, quas expetunt; quisque nobismagiscongruat. Sic Chritti Mater ín vocat, Gexpetit, quodamat ; & id invo- nuptijs Canz Galilaz nonimportunis pre. cat, quod in fe vocat ; invocat , quia ali- cibus vinum efflagitavit, fed tantüm novorü quid vocat,ut veniatadfe, — Deum plerum- conjugum expofuit renuitatem. — Leprofus que quisitvocat , nonut Deum ad de vocet, non importunis precibus Deumrogavit, ut à ut ad (eveniat 5 fed ut perveniat ad fe talis leprá purgaretur , ac priftine reítitueretur hzreditas, illa fecularis dignitas, illaquan- corporis fanitati, fed tanrüm , quid effet ei titas pecuniz , de qua injudicio eftcontro- gratum, innuit, Dozzge.fr'uipotes me mun- verfia ; fic Deum adjutorem invocat terre- ïm.ï.x | dare ; Lazari forores non gemitibus,fufpirijs, narum cuüpidstatum , non exaudicorem pio- AT ac lamentis egrotantis fratris valerudinem rum defidetiorum ; ideóque importunis fuis petunt; fedid volunt Magiítro Chriitotan- Qiadraps, df h'l'PL It precibus ita orantes plerumquenon flectunt tüm indicare: Eece quem amas ,infirmatur, ? ragds Deum in fuavota, & ideo trifles funt, quia Joan.cap. 1 1. Id autem non eftimportuné ro» non exaudid. Conquerunturtamen ,eó quía gare;fad humiliter indicare, tametfi nil mali petierint ; adhuc fruftraneas d Docuit veró nos Chriftas panemperere 38. fuderint preces, quotidianum , fed ihdenos non docuit petere 36. Conqueritur ille non exauditus; eo qüïa quidquam periturum, quia panisifte quotidi- M non mortem inimici fui petierit , fed vitam anus, ut habetut in contextu grzco , eít proprii filij; & aitnil mali tunc petijffe; ve« panis fuperfub(tantialis, feu divinus, & z- rüm quamvis fibi videatur non petijffe ali- ternus. Quód fi de pane intelligatur corpori quid mali,id tamen fortaffis petijt , quod no* nutriendo ; ac viribus reficiendis accommo- centius filio fuperftiti fuiflet, Deus enim mi* dato ; hic petendus quidem eít , fedea mo- fericors pueros rapit nondum feptennes , ne deília ; ac moderatione , quá Salomon r fnalitia-mutarer intelle&tum. eotum : dicet eum petijt. Tribue tantum "vitlui meo ne- Proverb, tamen aliquis ; filiusmeus jam adultuserat, ceffaria. Et hoc eft etiam petere aliquid & unicum collabentis meze domus fulcrum ; 'poo 30, «'v' Ípirituale , quia ut ait Ifidorus Pelufiota, 8, noveráin ipfo zítu concupifcentiz , & juven- Nil prater panem vequirére ,]Dititualis pro- tutis raptum peccatorem fuiífe,&t ad id unicé ceul dubio , ac praclara ,. € Philofophice Lib, s. epifu|- LJ * enixim Deum rogavi , utcorrigeretur , fivi- mentis fuerit quia quotidianum dun- 2.81./ veret: neque in hoc quidquam mali petij, imà taxat panem qui petit ; id folüm expo. & bonum,feu re(ipifcentiam peccatoris: vee Ícit , quo poffit vivere , & Deo fervire, rüm tametfi pater appetens vita filij Deum ejsque gloriam in terris magis, magísque pro- $ Oratio rité inczpta ;p..robos excitat Affectus, 399 Profhövere; non tdnc ad vicdtum, & vefli- gro temporalibus eft circa. folas neceffitates tum fuperflua petit, non panemfelectiffimae reílrictas fit oratio que pro virtutibus eít farinze, non veftem magni pretii, rariquear- anima ab omni impuritatelibera, & circa tificii fed id tantüm, quo vivere poffit, & folum beneplacitum Deiintenta; fitea, quee €orpus obtegere , & quilibet hzec petens ex- fit pro zterna vita inomni humilitate prze- auditur; non enim Dei providentia , quz Ófumens de fola (ut dignum eft ) miferatio« non finitlilia agri defe&tu humoris areícere, ne divina, Hactenus D. Bernardus, 40. neque volucres cocli,licét non congregent in Sunt igitur temporalia etiam à Deo horreis, fame perire, fubtrahet homini eum- petenda, fed füb conditione, $i ncftrg faluti roganti neceffaria ad viclum, & veftitum, fint profutura; & non ut queruli, ac trifles Maith..c, 5» hinc Chriftus ait ; Refpicite volatilia eutz, fimus, f1 petita non obtineamus. quoniam non feruunt , neque vuetuut , neque Retert Joannes Taulerus Viré D. Do- 4T. «ongregant in borrea, 6 Pater vefler caleffis minici familia religiotiffimus , duas puellas virgines iisdem inhabitáffe edibus; alteram p^4fcit ila. :Nonne vos magis pluris effi illa, €5 de veflimento quid folicits eslis, confiderate - rerum difficilium , ac fublimium non igna- lilia agri, quoteodo erefcunt , non laboraut, ram fermonem de iisdem cum (fociis femper mifcuiffe, adeó ut auditores in admiratio- veque nent, fin autem feuum agriquod bodie £ff, O eras in clibanum amittitur, Deus (ie nem raperet, Alteram veró focordem , & velht : quanto magá vor modice fidei? No» negligentem , intemporalibus procurandis Jize ergo folzciti effe dicentes, quid manduca- laudabili tamen fimplicitate immerfam :to« bimu, aut quid 6ibemu ,. aut quo operie- tam fuiffe, & in id unicéincubuiffe ftudij, ut mur, bac enum omnia gentes snquirunt.. Scit Deo, ac divinz voluntati rebusin 'omnibua fe ipfam perfectiffimé extraderet, ac totali« enim Pater vefier,quia bis omnibus indigetis. "Cxierüm temporalia petenda quidem etiam ter refignaret, Fuit autemïhoc.'puellæ ftu« funt, fed fubconditione f ad noítram 'con- dium adeó gratum Deo, :ut quidquid feré puella fuà peteret fimplicitate, ac conformi duxerint falutem , fi nobis «expediat exau- n fdiri. fua voluntate divinze impetraret , plurésque 39 QQus temporalia funt ,. vult quidem propterea fe, ac fua negotia, enixim ei com- Deusà nobis peti: non quod velit nos parcé mendarent; quatenus Ífuis precibus opta- pétere, fedfub conditione, fique petimus tum iisdem à Deo impetraret, Recepit puel- fint nobis.ad fzlutem profutura; non enim la infuam fidem negotium aliquod grave a omnia, quz petimus , nobis prodeffent, fi ea fibi concreditum , & pro cujus felici exitu nobis concederentur: petit infans à fuo pa- preces fundere deflinaverat: fed cüm poítea rente panem, dat libenter pater, & petitioni fuiffet oblita , nullam fudit orationem, & ni- hilominus segotium juxta votum illorum fatisfacit filij;cui panis prodeít,& eft nutri- mentum: petitulterius cultrum;negat pater; fluebat, qui puellz precibus illud commen- quia timet, ne infans cultro non tantüm pa-. 'dárunt , qui etiam ob profperum fucceffum nem fcindat, fed etiam fe vulneret : ita & 'ej uberrimas egerunt gratias; tacité tamen nos plerumque cultrum petimus vulnerisin- admirabatur puella rubore fuffufa, quàd non Ttrumentum, feu per fufas precesid expofci- fuerit recordata pro eodem ^ negotio - fibi mus, quod fi voti ompoteseffemus magis «ommendato preces fundere: & ad Deum ï'«WJ j' mobis obeffet , quàm prodeffet. Appofite alloquendum digreffa aiebat ? "Mi amantif- Sevm, $, 1n quadrages, S. Bernardus ait: Ad hoc tende, ad hoc«o- fime Deus, :quid hoc fieri dicam? ego fe- nare, utinDomino delecteris, & dabit pe- de ivipl, mo» ^ gniter obliviofa eas gratiarum aétiones non do eraudi, t?xioaes cordis tui, "Sedconfidera quod pe- merui, quia promiffis non fleti, neque pro titiones cordis dixerit, quas approbat judi- negotio mihi commendato pteces ullasfudi. ciumtationis. iNec habes, unde cauferis, . "/Cui Deus; nontriíleris filia, quialicét me ;80 fed unde magis tanto zffc&tu in gratiarum a* per fufas preces tuasmon TOgaveris, tua tae €tione verferis : Quandoquidemtanta fuper men voluntas tnihi loquebatur, & id expo« te curaeít Deo tuo, ut quoties ignorans quae- Ícebat à me, quod oblita fui(ti tuis precibus ris, quod tibi inutileeít, non te audiat fuper mihi commendare : nimirura fimplex , & hoc; fed mutet iliud utiliori dono, ^ Sic& fincera voluntas Deo fufficit, dummodo füze pater carnalis parvulo quzrenti panem li. fit perfecté refignata: Defiderium pauperum, Pfslm, te, benter porrigit, quzrenti cultellum, quem exaudivit Dominu,pr £ pamtwn?m cordis £0 A non neceffarium putat , non confentit, fed rum audruit auri tua. magis panem ei, quem dederat, frangit; vel l L Adeó pronus eft'Deusad ea impetran- 42. per aliquem miniftrorum frangi praecipit, ut da, quz voluntate fuze conformi ab ipfo : Pro'vffþ' nihil ille habeat periculi, nihillaboris. Ad- petimus, ut noftras preveniat preces : adeb MP: 30 V dit, Proneceffitauibus animzx orandum nos enim celeres funt Deo aures, ut nonfolüm $, , biseft, & frequentiüs, & ferventiüs, id ell, clamorem , lachrymas ; . & orationes » fed L;b !-'M' pro obtinenda gratia Dei , animseque virtu- ipfametiam orationis przparatioriem, ac tibus, Sic & pro vita zternatotapietate, & veluti primos animi motus, ac nutus exau- "n ll toto nobis orandum eít dederio ; ubi ni- diat: hinc Ifaias cap. 6$, v,24. ait : Erítque )r -mirum corporis, Gb anima plena, & pet- 4Antequam clament ,. ego exaudiam, hoceít ? adhuc illis loquentibus ego audiam : adei Jf -fg&a fit beatitudo, | Sit ergo Oratio, quae Ddd4 ;j enim 400 N L Diflertàtdio AIX 4 enim propenfus eft. Deus propitias prabere tut, . Mox. paulatxm émerfum redmvum, 4,60 aures eorum peïmumbus ; qui pcrfbf'h in ac v1reicens granum grada'lm ado efcir in 1pfum refignatione petunt, ut petmon»es e. /fenim, & pubeícens in culmo affurgic , & tiam prev eniat, Q prius,quod in animo eft incrementum fubit, Mox ub1 gemwlata Íe expolcendi,illud nobis concedat , quàm po- jam fpica fuftulerit futurae frugi. cung pa Ícamus. rantur, in quibus granum. formatur interiuss 47 Sunt é converfo qui tametfi p!urzmas, tuetürque involucris vagina, ne tene lla ejus jugésque fundant preces ad ahqmd obtinen- ' primordia, aut frigus laedat, aut folis æ.&ms dum à Deo, iHud tamen non impetrant ; & exurat, aut ventorum inclementia exíiccet, vel imbrium vis fzva difcutiat, Plura utrin- quia diving fe voluntati non. conforta ant, inde innumeras propemodum querelas ja- que aculeata folia mirabili arte, & ad fpe- ciunt incoelum : aiunt Evangelia frequen ciem grata furgunt , & inter fe fe natu:aii tibus abundare promiffis, & Deum fpon- colligatione, ac feedere affociantur , veluti : dere ea conceffürum, quz sb ipfo perimus: haftati milites inexcubiam, & tutamen Ípi» imó & nos invitat ad petendum : Perzte, & ce jamfurfüum erectz; & ne frugis numes drnpzem & hic neminem excludi, nullum rofioris,pondere curvetur ad interitium , repudiari, dummodo homines quarant , in- quadam munitur fultura culmorum , vagie venient; fi pulíen ipfis. aperitur ; fi pe- nis culmus mc!udltur, ut geminatis viribus tant; acc:plunt G tamen ait ille ego frugem poffit multiplicer fuftinere, ne pone f repetitis precationibus coelum | quafi defa» dere impar curvetur in humum, vel franga« tigavi, Ecclefias plures frequentavi, & tut, Hinc cuimus mxcam fuftinet,quz gra- meis precibus implevi, meos fanétos tute num continet, vallóque cingitur ariftarum, lares , annuos, & menílruosin mez caufz ut quaft quadam in arce cultodiatur, ne fa«. melicarum avium minorum morfus eam exe patrocinium vocavi , Gtamen pulfavi , & nemo mihi aperuit; quafivi & nihil inveni pilent, fructüsque diripiant, , petivi, & nil obtinui, Ve rüm ideo Deus Pari ratione nonnifi gradatim, &poiï: 4f plerumque ad ;m&;a non flectitur vota, nec multum temporis arbor fructus fuos progi- noitris [ansfac:t petitis, quia qua petimus, gnit: plantarur enim priüs in effcffa tellure f1 nobis wnccderentur, tunc plus nobxs ob- ubi radices agit, & quó profundius, eó fob- effent, quàm prodeffenr; íuntenim ut plu- limiüs extollitur, inde paulatim tenellam ge- rimum hujusmodi petita, qu:ze temporalia nerat [hrpem, quz redeunte verna tempee refpiciunt, & nobis noxia funt, tametí1 ea rie frondxbus, perinde ac capillis tegitur;tas 1obis commoda credamus :- & ideo quzre- mos veluti brachia utrmquc diffundit gt lis aérem implemus, quia noftra ,voluntas mu!nphcat ; Vernat in Horem virefcir in fO- non ea vult, qua Deo placent ; ied qua fibi lia & incrementum fubiens per annos aliquot arrident , tamet(i Deo, àquo petuntur, di- adolefcentiam agit; móxque incipit flores , fpliceant, Qauog )f qua petimus cempo- poítea fructus prodere lactandos pluviis,fo- Ts enie ralia nobisnon videantur , fed fpiritualia, vendos folari a&eftu, qui fenfim maturitatem Wi h, plerumque adhuc non exaudimur , quia ne- affequuntur, & dulcefcunt : jámque ad optae gat Deüus minora, ut majora concedat; cun- tam redacli maturitatem decerpumur, ac élatur annuere, ut noílram adai :jeat fidu- co]liguntur, & decerpti menfis mferumur, ciam ,. exerceat conftantiam , & ux ;.mpen ingerendi ori,ac guftandi, - - Ecce quot ítu- V fius ac faepius petamus, utinde majus meri- dia, quot temporum intervalla, quot laborcs torum eruamus incrementum. douet vel meffis ex legete, vel fruétus ex ar» 44 Omnes feré aliqua laborantes sgritu. bore colligantur, oti mgerantur, acguíten- . dine enixim Deum rogant, ut pri(ting relti- tur, Pari Paaü plures nonnunquam Deus tuantur fanitati, non abnuit Deus, fedgra- moras exigit, ut € ligno vitz fuos nobis true« tiam impertiri protrahit , ac diuturniores &us porrigat, fedtamen illos nobis exhibet plurésque exigit preces, quibus plus acqui LU / guftandos, eó dulciores, qué diuturniores; & rant menu,melxusque ddponantur gradatim interdum differt exaudire, ut uberiüs accipia- Pater fa- ad fufceptionem gratize ; etiam fegeres non- mus, & promeritum augeamus, nifi lento molimine é terra emergunt, -fuc- nitatis appetens zgrotantis filij vinum ei de- crefcunt, adolefcunt,& paulatim maturiunt. negat ; vu?tumque liberaliorem ; & modi- Seritur granum tritici , quod putris fufcipit cum tantüm ei impertitur cibi, quó. nimi- ' gleba, & occatio cohibet, ac veluti materno rum priftinz re(lituatur fanitati , ut copio- tellus gremio intus in finu fovet, donec ve- fiora tum potís, tom cibi valeat ei fuppedi- luti emortuum , ac putrefcens (uo é funere re prifting reflituto fanitati. "Quód fi viri ipmtus hauriat recentis vitz , incipiárque pu preces fundant , & petita non impetrent; germmare ; à€ é terrae matris finu emergere; xaudiuntur tamen ; quia compeníat Íeme Ípémque fuz viriditatis prodere, fimülque per beneficentiffüiumus D E U S futas preces Íatum genus fimilitudine fui innuere, ut vel uberiori incremento glorlæ,qmmme ut fcité in lpfe fuze flirpis exordio, cujus fit herba ait D. Gregonus : EÓ magu fantsii exaudi- yir 10. Mos genetis (tatim dignofcatur, G'in herbis fru- unttr ad meritum , quó minu exaudzunzur ral.cip.age &tus licét non editus apparear, fuique . fpe- 4d votue Vil ä ciem prod'a,t, ac noícatur, antequam nafcae Non * Cratiorite inczpta ptobos excitat Affectus. 46:' 46. Non tiegat-nobis Deus, quz fufis pre- te eum diligimus , & ea petirmus , qua ejus cibus ab eo petimus, fed vel in meliüs mutat; cultum , vel animarum falutem concernunt; vel ad majus meriti incrementüm,diuturnio- paratus femper eftipfe darc nobis petitiones res exigit à nobis preces, & tuncnon aufert cordis, ànobis, quod petimus, fed tantüm illud dif- fert, quà utiliüs nobis contingat,fiátque tan- $. VI. to jucuadius, quanté dilatum eft diutius; diu enim defiderata, dulciàs obtinentur, Gci- Oratio a viris pientiffmis ad De- tiüs data vilefcunt.- Quód fi quz à nobis um fufa pravos interius excutit. affe- peruntur in profeftum noítre cedant. perfe- U u , 4c demoni tentetiones, & illsffres &ionis, geminanda funt petitiones,obfecra- exterius de proffratis boflibus | tiones, inflantiz, quiatandem erit una dies ! triumybo; vefert, . datura, quod mille negárunt ; femper enim ) E&rt Guilihelmus. Abbas in vita S2 48« exaudimur, dummodo vera , & conflans fit noftra oratio dicente Chrifto Matth.7.0»ni Bernardi lib, 2. cap. 3. Plures ipfum qué petit, accipit , quód finon'illud , quod juvenes divitiis affluentes,eruditione praftantes, ftudio virtutum celebres,fangui- petit; certé faltem aliud, quod oranti magis proderit. nis nobilitate illuftres fufis fuis ad DEUME Z recibus, ac exemplo vite potiüs, quamr Plerumque conquerimur eà quia pte. ces no(trz non'exaudiantur,& tamen uberiüs oris clamore ad religiofum fuum traxiffein-: flitutum. Quos incer quidam fuit nominet tunc fortaffis exaudimur; licet id nefciamus, - quarenus Deus ob noítras, quas fundimus Gaufridus de Perona Belga, qui poft aliquot: preces,à pluribus vitz periculis nos fubtra- annos, exutámque à D. Bernardo mortali-: tatem in Clarevallenfi Monaíterio. functus: hit, velfuam impertitur gratiam, cujus ope proficimus uberiüs in ftudiis virtutum, quod fuit officio Antiftitis. |/Egré juvenisiíle ad h In- Genobiticam agendam vitam trahebatur, & in majorem cedit noftram utilitatem. terdum non impetramus petita,quia nonvult durum fibi videbatur Monachum : induere z Deus noxia nobis dare , fed perutilia fuppe- cümque iter perageret cum D.Bernardo , GC ditare, nonni(i fermones ab eodem audiret miíceri, Si Íciremus, quomodo Deus fe ad preces hominum gerat ,. deprehenderemus , quàm de mundi contemptu ; de rerum ter- renarum fluxu, .. & vacuitate; déque folatio nullas hominum preces irritaseffe, & vacuas fructu, habent enim noftri gemitus, noílra & interni animi tranquillitate, quá hi fruun- fuípiria , noftrzeque preces alas (uas, quibus tur, qui in afceterijs proculà perítrepente Íe. ccelo ininuant. aurésque demulcent Dei, creaturarum tumultu Deo inferviunt, pijg LÀ qui cum ijsdem fibi complaceat; irritas, &t vacant meditationibus, celle gaudent foli« tudine, & qua ad coelum fibiviam flernunts golde ani- vacuas non finit eas reverti, quia ut appo- fité ad rem noítram ait D;Bernardus : Unsm non tamen juvenis quidquam inde hauriebat qp4 CApu U. folatii;imó multa recuríabantanimo, facul- & duobus indubitanter fperare debemus,quoe. piam aut dabit nobu quod petimut , aut tates, amici, voluptates, & omnia mundi quod uobis noverit effe utilius , nols ergo vilé gaudia ab ipfo prz(ertimin Belgio, & pa- tria derelicta, que triftitiam augebant, prae- pendere orationem. tuam , quoniam ille , ad quem oras non. vilipendit eam s. fed ante- ferrim vultus amicorum, qui pectore heree bant infixi: Hacque triftitia cüm vel in ipfa quam egrediatur de ore tuo. ipfe fcribi eam juber in libro fuo, Exlicét orantes nonfem- Gaufridi fronte legeretur, & animadverténs Monachus D. Bernardi focius, Gaufridum per petita impetrent, aliquid tamenfemper vultu triftem, oculis in. humum demiffis,. accpiunt ; ne precesomni deltituantur fru« é&tu? &ideo cxaudiuntur, quiaà Deo audi- fronte exafperatum , ore impalleícentem , eum interrogavit, quid id effec, quód nul« untur;licét , quod petunt, non accipiant ; aliud enim eít petita accipere, & aliud fufis lum proferret verbum, arvorumamoena nom. lu(traret jucundis oculis, fed potiüs criítitiae precibus exaudiri ; non accepit David;quod nubibus eos obduceret ; cui Gaufridus: jam petijt , & tamen exauditus fuit à Deo, quia uberiora fufcepit divinze gratiz incremen- bene fcio quali cogitationum mole mergar, ta. Caterum viri aícetz , Deíque amici, & cur extin&ta fit in me omnislatitia, evas Íolent quidquid rogant impetrare, quia ipli nuerit omnis hilaritas, nec quid aliud ultes riüs protulit: fed focius omnia . retulit..D, quidquid Deus imperat, exequuntur ; nec alia ijsdem voluntas, quàm illa Dei: fi id Bernardo,qui rem totam fuavi comitate dif- fimulavit : fíed cum ad. templum quoddam, optamus, ut Deus nofiro fe accommodet viz proximum perveniffent, illud ingreffus, arbitrio, noftrísque fe votis flectat, neceffe eít, ut priüs nos fuze refignemus volunta- eft D, Bernardus preces eo inten(iori, & ar4 dentiori, quo potuit fervore fudit; Deám- ti, accommodemüs arbitrio , flectamüsque l: in omne id; quod ipfi magis placet, ac ipfe que enixim rogavit, ut fuam in Juvenem exe. erceret confuetam pietatem, quáfolet refi- p P : permittit : Vis exaudiri à Deo ait Regius Pal5 6 Vaies: Dele&are in Domino ,. &f dabit tibi pifcentes, & ad faniorem frugem tranfeuns TO u) peritiann corda tui.. . Si delectamur inDo- tes confolari; vellet propterea triftitiz . il-. lius nubes exeutere, cegitationes impora mino , ho« eíl,(1 toto corde, G pura mens tunas Differtatio. XIX. - r 402 (Serm.w8 6.De Barbaris nonttmendis.:) Neu Ws abigere , affe&tus ad amicos, confan- uineos, divitias,ac mundi commoda à ju. armis fuperabat bostes [uos , [ed oratione eos —— vene deferta cohibere; ne eidem mole(tias vincebat, Oratio enim longius wulnerat ; ulterius ingerant, Cümque Bernardus pre- quàm jagirta. David cüm fuá non poffer — ces funderet in templo humi proftratus, fo- praefentiá ob fenectutem fuos incaftris mili- cius, & Gaufridus forispreeftolabantur; hic tes juvare plus eos juvit abíens. precando; tocdij plenus innixusfaxo obdormivit,& ubi quàm feciffet prefens dimicando. Jofophat füam Bernardus orationem abfolvit;Gaufri- Rex pientifimus pugnam . initurus contra dàs fuo etiam. fomno finemimpofuit , íed triplicem exercitum non tela jaculando , fed long? jam alius; excuffis enim triflitie nu. Pfalmos cantando hoftes «debellavit 4:& vie €tor furrexit, cüm :oraturus fe in humum bibus; abactis importunis cogitationibus, coércitis pravis ad mundi commoda affecti- proftravit:ita enim hoftes Pfallendo labefe« bus,& cacodoemonis fuperaustentationibus, cit;, ut ad unüm *omnes czderentur, ut. n tantó hilarior c&teris fuit, quanto anteaà nuntius quidem cruente cladis fupereífet. 'Tom., "Je 'i- tiftior, plus cxteris. loquebatur; cümque De Theodofio Auguíto refert D. Au- tam fubitam equé vultüs, ac animi muta- l'wit.Dciï.ld, :"guüinus, ontra robuftiffimum «exercitum tionem Íocii obfervaffent ; fuit, qui éum- orando magis, quàm feriendoy pugnáffe, GC notà redargueret inconílantiz, & levitatis, fimul expugnáffe. ;Pari pacto Jaddus fume cui juvenis: ingenué fateor , me mea vita mus Hebrzeórum Sacerdos Alexandrum Ma* tantam nunquam fuiffe lztitiam expertum,. «edonem fortiüs fufis ad Deum precibus s 4 mens jam mihi videtur moeftarum cogita- quàm evibratis jaculis fregit, & cruenta cade tionum excuífis nubibus tota ferena, dul- profligavit, .Jacobus Nifibitesurbem Nifi- cedinem fentio in corde, quam lingua. ne- bin contra Saporem regetn non alio defendit quit exprimere, & totus perfundorgaudio; propugnaculo, quàmclypeo orationis. Ba- ídque cauía ; cur hilaris geítiam, cur. notà filius precibus ; :& facrificiis Valenitem Ime redarguat levitatis; G fpero fore ut impo- peratorem terrefecit. 'S. Leo Papa 'Hunnoa flerum non fim amplius triftis, hanc 'cordis rum regem, Dei fl agellum Attilam fola co« z Mnl, À mp, l4 ltitiam,mentis ferenitatem , animique . hi- ercuit, domuitque eratione, . Marci Aurelij laritatem Patris noftri Bernardi mihià Deo Cafaris'Chriítiana legio fufis precibus & coe« impetrárunt preces, — Exaüdit ipitur amicos lo pluvias ad fitim 'extinguendam impetras fuos Deus; cum ea petunt, qua ad falutem vit, & fulminaad hoftes proífternendos. De pertinent animarum, ad refipi(centiam pec- Carolo V, opinioinolevit, eum in bello va- catorum, adítudia virtutum, inquo (enfu lidiüs oratione praemiflá;, quàm tormenta- SS. Patres explicant verba Chri(ti * (Quod« riis globis immiffis 'urbesexpugnáffe, ac de eunque volueritie, petetie, & fiet vobis, fuis hoftibus (trenuétriumphafle. "Confues 49. Petierunt virt pij pluraà Dco, & petita verat Imperator fingulis diebus facro inter« illicó impetrárunt : opem divinam petiitD, effe, duas fundendis precibus horas impene Francifcus de Paula à Nauclero exclufus é dere; preces canonicas intar facerdotis quoe navi ; quia confueta careret pecuniá, quam tidie ricitare; à cenaiterum duas horasora« daret trajicienti ; pallium fuum in undis ex-: tioni dare , iplerumque flexis genibus, adeo- plicuit , & in eo veluti in tutiffima navi Ma- ut meliorem diei. partem fundendis preci« mertini freti zeftuantes flu&tus fcyllam inter, bus tranfegerit ; hinc ab hoc perenni oratio« & charybdin unà cum focio trajecit ; hoc nis fonte rivi jugis felicitatis Ícaturierunt; idem fu(is antea. precibus prz(titit S. Ray- ac felices tot. bellorum 'exitus ab 'oratione mundus de Penniafort, qui exInfula Balleari Imperatoris fuam traxifle originem,commu- Majori Barcinonem reverfurus flrato. fuper nis fuit opinio; ab ea enim'dimanárunt tot aquas pallio centum fexaginta milliaria fex infignes partze victoriz, ut Galli 'eurn'Here horis confecit. Quid non impetrárunt pre- culi, Germani Carolo Magno, Ttali ïDävïdf, ces juftorum ?. B. Scholaftica cum fratrem Scipioni Africano Siculi, 'AlexandroMagno füum Benedictum nulla poffet fuafione re- Hifpani, "Turce Julio Cafari., & Afri fuo tinere, repentinasà coelo pluvias impetravit, Hannibali equiparaverint, 'Oratione'enirmn 3. Jofue foli occafuro imperavit, ne movere- viri pij mira femper fuerunt operati, & mala tür, & orante Jofue, fimülque imperante omnia; ac pericula imminentiaevaferunt., Sol fuum coércuit curfum , obediente Do- Zachaeus oratione peflem Cee(areá eje- 4's o' mino voci hominis Jo/ue cap. vo. Adeó e- cit ; Macharius /Egyptius cacodoemones 'ex nim eft oratio efficax, ut pugnet, qui orat, humanis expulitcorporibus, quod & plures & victorias palmásque colligat, qui preces alii preftitere; Simeon Stylites , & plures fundit, Jofue enim Amalecitas orando for- alij falientes fontes impetráruntad eeftus fitis tilis, quàm pugnando fubegit. Moyfes tunc extinguendos, Abbas 'T'heonas graffatori- hoftium fanguinem fudit, &illos vicit, cüm busmotumeripuit, ac veluti ftatuas immo- orationes Deo effudit: occulta fuit pugna,fed [ biles confiflere compulit. Abbas Befarion vi&toria manifefta; appofité Chryfologus: marinas aquas in dulciffimos fola orationis , $erm. 4s. Per orarionem Moyfes fir Deus , 68 ad trium- ope convertit latices ad fitim extinguendam, hos fuos militare fibi omnia mandat ele. Imó & fola oratione Gregorius Neocefaris enfis Thaumaturgus montem loco movit, & menta. Biliféns (ttam,ut ait D, Ambrofius | u gnsf - ! : Oratio rité inczptà ptobos excitat Affectus, 403 i:fäiic'þofuït;; paiudcs ficcavit; fluvium fixis quando caperit fkmigare, dabit Deo prere»i, terminis co&rcuit ; aridiffimum Ícipionem tanquam facrificium cordis. Fumwat ad . virere juffit, & in arborem excrefcere flori. Deum, deinde tundit petlus .. incspit & flere, bus, fructibisque foecam. quia G fumws excutit lacbrymas, qui cangit Nigirum taécti à ft Qaid non poteít orationis efficacia ? montes, 65 fumfgæäunt, cüm rapidiffimum folis curfum contra Ga- Deo monres dum zrumnas prafentiunt,pre- baonitas inhibuerit , ac firmaverit, folísque cem Domino fundunt ,' quee nomine fumi "ss r peraiciffimo motui froenum injecerit. — In 2 exprimitur: incipiunt enim tunc flere, quia milites Acabi bis ignem de coelo in terras ad- e fumus etiam lachrymas elicit, quibus imbu» yocaverit. In horologio Acaz umbram de- ta oratio Deum emollit, ut in vota flectatur . : " cem lineis rettó egerit ? Orauo fuit, qux orantis. Samatiam obfíidione liberavit: Amalecitas, Neque excutiendis aftlictionibus, aptius. £2. aliósque hoftiles exercitus delevit: Sunami- oteftinflrumentum adhiberi oratione : hzc tidis filium ad vitam revocavit:Sare domum enim procellofos flu&tus , trajicientibus eft o'f»i";l 3 àdomoneliberavit: famelicas leonum fazu- portus; laborantibusfolatium; aegrotanti- Diitqt, ces conclufit, & efurientes belluas ad exhi- busíanitas; afflicdlis levamen ; zrumnofis bitum fibi pabulum jejunare edocuit, Vim lenimentum ; caliginofis ferenitas ; obfcuris fláàmmza in fornace Babylonica co&rcuit : lux; meerentibus gaudium ; & lugentibus ignis vortices in innoxium rorem permuta« lztitiam oppignorat, quia fletus orantis eft vit. Centum, & octoginta millia hominum emphafis impetrantis, quapropter $. Jacobus inSennacheribi caflris extinxit: imó decies - in Íua Epiftola canonica, pr& ceteris fenten- CA** €entena millia Zara ducis interfecit: fiqui- tiis, quas fpar(im ja&lat in folatium afflicto- dem Zara /Eihiops militie dux cum decies rum ait; zrz/atur aliquis vefirum, oret, ni- centenis millibus bellatorum , & curribus mirum, f1 adverfitatibus vexetur, calamita- trecentis in aciem defcendit Regem Azar op: tibus affligatur, erumnis conteratur preces fundat, Le) tioni vacet, quia orario afflicti à pugnaturus , fed Rex preces fudit, invoca- 2; Paral, vitque Dominum Deum inquiens: Domine lachrymi á im mütuatur impetrationis: non- cap, 14. won eff apud te ulla diflautia, utrum ia patt- enim f1 calamitateshos premant,fi aerumnae * e auxilieris, anin pluribusyadjuva nos Deus nos 2flligant, fi adverfa nos pulfent, folatia debemus ab amicis quzrere, fed beneficio nofler,in T e enimt$ ia womine tuo babeates fi- D D duciam venimus contra banc m/uit:fätdz'nem, crationisà folo Deo folamen expetere ; ut Domine Deus noffer tu es, non pravaleat com- triftitias excutiat, & lachryimas exficcet : non ira £e bomo. Quid nv2 tante fuithxcora enim permittit Deus vacuam effe orartionem tio efficaciz, ut tot centena millia militum lachrymis afflidtorum . madidam : fcite D. non (olüm terrira, fed & fugata, & ad inter: [ Avguftinusait: Abfir Ab oratzone multa lo- Epiff.121.2d necionem cezela ftierint, ait enim facer textuss eutio. fed non defi mulia precatios fi fervens T'Qrolmm. cAap. io, quia Donmino cedente contriti funt 68 exercitu períeuerat intentio. Mulium autem precars Quid non potelt orauo ? allius pralzante, ] eft eum , quem precaumtr , diuturna cordis hzc ferrea Petri vincu À a diírupit, & carcerem excttatione pul[are, Nam plerumque boc Homini claudo ad portam fpe- negotium plia gemttibus , quam [ermonibus ciofam mendicanti pedum ufum conceffit, agitur, plus fleru,quam afflatu. Publicano culparum veniam impetravit.Cor- Cenfet Auguitinus, multam inoratione 33* nelio Centurioni fidem dedit, D, Auguílinus précationem " non confillere 1in diuturno expendens illud Pfalmi centefimi tertii.. . Quz precum multiloquio, quia orationis, X de- re[picit rerramy65 facit eam tremeresqui van- precationis negotium plus gemitibus agitur, git suontes , &$ fumiigant z ia de otatione; quàm fermornibus ; plus fÍofpiris, quàm quam expreffit afflictio, , & lachrymz evo« colloquiis, plus fletu, quamafflatu, & plus cárunt, eleganter fcribit: AMontes fuperbie- pía mentis alpiratione , quàm fufo collo- d Yanut , jattabaut fe , non eos tetigerat Deus, quio, dummiodo afpirationes eliciantur non perfunctorié , & feftinanrer; jed cum ma- tangit illos,$ fumigant.. Quid eft fumtgare t exontes? preces Domino veddere. Excemagni tura Ípirirus ferenitate , & interiori ' har- guontes, fuperbi , montes ingentes non roga- monia3 adcÓ ut revera fentiat anima, fe &ant Dominum z fed rogari volebant, & u- DEUM quarere, ipfümque velle in mente Íoa invenire, nonalia de caufa, nifi ut ipfum , eriorem nonrogabant. Q uis enim potens, zf o, €Ctumidus, U. fuperbus interra, qui dignetur diligat toco corde, totisque viribus, Ad bumtiiter vogare Deum; de impijs loquor,non quod prodeit interdum puras manus ad coe- de Cedris Lybani . quas plautavit. Dominus, lum levare Cavendum tamen;ne cüm hujus- modi perbreves eduntur afpirationes, mens smpius quilibet, Ganfelix antma rogare Deum ne[cit, C vult fe rogari ab omimibus. Mons eff, extra fe va getur; quia fola VPCF prolata íle- L rilefcunt, 0pwx eif, ut tangat ïïzllfth»n Deus , & fumnget z ! ?Qrani de Affeiisbus Tom. 1, Eee ss H H $3 (404) E. ææw—æææææ GoeDCDebecoto o eoebet? LE Z ææææ& e25 E A AA c VOR $* 78* (gaKsararcateayateasarsataxgaeutgaeaXeatsateaTsaKgaKeaKgaXeurcaXeqFeat 1 DISSERTATIO XX.. Oratio eó ad impetrandos probos Affc- quó in ro N ï&us cít efïicacior,- gando eft hu- - milior. $, I. i 45 oratio bumilitate demittitir , ed Aaltizs suirt. *Z*e?ä' on' prafumlz fanctitate evehitur , ac pios affectus -äexciz.aïtf 23/147, I. - À otatio ältïorbveïütuh / s X N 12 *qüd fanitatem hauriat: non tanzüm David - ( CU J RAI«» citiüsque coelos pene- oravit, fcd G attentiffimé exoravit , cüm Ecclef.35, z S (oxj ^s ERN À trat;que e corde prodit tribulationem fuam ante Deum pronuntia- 9 humili: Oratio bumi- ret, pergit Chryfoftomus: Zc eff.enim Lec.ci. ) AT N VA liantis fe nubes. pene- fructus affitlionis : duo enim babet bec com- AA . L ery tl ) W D trabit, & donec propin- moda, unum quidem quod ffudiofiores. a« "UV 2 o CLULIOQIAUD us quet non c olabitur , T €iat , € attentiores z. alterum autem , quód €5 non dif/cedet , donec va quoque jufla fit camfa , ut audiamur « efpiciat thijïmw * quia cüm orans fe coram uon enim dixit juslitiam meam , fed tribu- eo deprimit, tunc ejusoratio furfum etigi- tür; & cüm ad abyffum defcendit fui nihili;(u- Vdationem meam .ante ipfum prousntio; & ideó quia humilis Davidis oratio codlum pra nubes ejus oratio confcendit, nec illac afcendit, adipfum defcendit Dei iniferatiog fiftit, fed altibs avolat , donec adfolium humilis fuit Davidis oratio cüm non allegae Dei propinquet : neque defcendit, donec verit in fuis precibus obfequia DEO ante- Altiffimus afpiciat, feu donecDeum flexerit hac exhibita , virtutis fludium , quo exi. in fua vota , & quod expofcit , impetret : mié pracellebat , nec reliquas inculpatae hinc David cüm afllidtionibus premeretur, vitefanclitates , 'tametfi omnibus innotee &rumnis quateretur , triílitiis opprimere- fcerent: non enim dixit juffitiam meam , fed tur , folatium à folo pofcebat Deo mediante tribulatiouem ueam aute ipfum pronuntio ? P[alm, 14Y.0ratione * Voce mea ad Domtnum deprecas reticet ftudia virtatum , exercitia juítitizes U5 fum. — Efundo in confpetiu ejus oratio- infignia fanctitatis, ornatum innocentiz, & nem meAm,€ rribulationeio meam ante £p- reliquas, quas ipfe excoluerat virtutes ? & f pronuntio. Quid quéd David tam diris obrutus calamitatibus Deum, folum fufis tantüm proprias exprimit zrumnas, quibus '' obruitür ; tribulationes , quibüs premitur precibus advocet auxiliarem ?. clamavit ad tribulationem meam ante ipfum prouuntio Dominum , feu enixim eum togavit, ut be- quia is veré ad Deum clamat , qui voce hu« neficio clamoris fuppetias impetraret ; fuit mili Deum rogat, qui in oratione tribula- enim clamor orantis, & vox deprecantis, tionem fuamante Deum pronuntiat, Eft. - quia ut ait D, Chryfoftomusin Catena Grze- humilitas orationis,vigor impetrationis,cfli- corum Patrum:; Non enim omnes vocecla^ cax energia, quapropter David ait: Dilexi ppajy, vy mant , nec ad Deum , ueque voce propria. quoniam exaudiet Dominus ovationem Uecis . ? ui enim clamat adver us inimizos, non edit Umee. — Quia faclinavit. aurem fuam mihbi, vocem bominis, fedfere, 69 ferpentis, Qui ef DEUS autem tunc dicitur aurem fuam in. megligens , non, audit que dicit , proi nde uon clinare, quando nos fubmiffé clamamus, feu elamat ad Deum, [ed temerà, && f*ufira loqui- corde humili Deura ropamus, & toto cor« h pur. — Qui mentem. non excitat , quamvis dis zffectu opem ab eo expofcimus : . fcité valde vociferetur, bic vurfus nom clamat : | Gme:.zg, à quia clamor orantisattentuseíle debec, & S. Bafilius:: Quorfum verà Deus loquenti 4u- n Pfal,t1. rem inclinabat, uifi ut faceret , quod facere ardens: fi enim ardore dellituatur frige- folemus erga eos ,. qui fubmiff loguuntur Íícit , & humi repit , neque folatium ' im. petrat, prepé admovendo aures, ut ex propingua fenfu audiamus id , quod quis loquitur, Hinc David non folim effundit in cone Inclinat igitur Deus aurem fuam fub- T fpe& u Dei orationem fuam , fed etiam - tri- 3 miflé, & humiliter oranti, non ut fuam au- bulationem fuani ante ipfüm pronuntiat ; diendi prodat difficultatem, íed ut noílram nimirum infirmitatem oftendit Mcdico , à loquendi in oratione indicet infirmitatem: (i« QUi* , Oratio quó humilior eó efficacior ad probos Affe&tusimpet, 40$ - quidem vix muffitare incipimus,vix ore verba lius Seleucienfis: 2u4ndo e-fbrabam fuo il- Oratzs, roferimus, vix nofltree mentis cogitationes lud fermóni pretexuit : fum pulva, & cinis, sncipiunt, furfum ad Deum mitti; & ftatim tunc nature Agnitione, uature Lerminos est deorfum ob infirmitatem ruunt, humíque re, meritó fupergre[ju 3. cognovitie cinere, & 4 punt, eó quia mens orantis diftrahatur,St ad pulvere compactum, & humilis demilit (ein creaturas defcendat ;; & cunc piiffimus Deus ceenum, quó agnitione naturze terminos fu- imbecillo hemini non valenti altiis loqui, eó pergrederetuf naturz , & & cognitione fui quia fit viribus deftitutus , fe inclinat ; ut | ceeni ad. fruitionem ceeli admitteretur, quia humilis oratio coeli ggreexpreffas ejus preces proximá aure . be. nevolentiüs recipiat, citiüs audiat, fimülque tior Deo obtingit, Pefnet;gt altiora, & gra- 6, exaudiat, impetrétque orans petita. AP:- Afcenderat Pharifzeus in temlplum Of2* pofité S. Hieronymus afferens caufam, cur turüs; fuerat & Publicanus Pharifzum fe- Deus oranti dicatur aurem fuam inclinare, cutus; non tamen aufus eft templum ingredii ait: (Quiía nos parvi fumta & bumiles ,5 non . facro illo fe loco indignum exiftimans: imó pojfumus nos extendere , &exaltares proptes neque oculos in ccelum elevare, fed humilis, rea Dominus inclinavit aurem fuam; & di- ac confufus proprium pugnis peétus tunde- gnuatur exaudire nos, Inclinat igitur Deus bat, & Deum enixim togabat, ut vellet fibi aurem fuam orationi humilium , quia nimi- fuam gratiam erogare, féque propitium ex- rum humiles fuz pufillitatis. bene confcii e L hibereafflidto , & refipifcenti peccatori non poflunt fe protendere , & quia humiles afcendit hzec humilis Publicani oratio ad non inflantur, nec fupetbia extolluntur,pro- Deum, à quo in ipfum ejus defcendit mifera- inde piiffumus Deus fe illorum precibus in- tio? Et Publicanus à longó flans nolebat nec Mattb, E$, 3/3 cinat, acdemittit,ut audiat, & exaudiat, eculos ad celum elevare 3. fed . percutiebat v.13, i- Adeó efficax e(t humilis oratio, ut coeli pettus (àum dicensz. Deus propitéus eflo mibá violentiam fuperet,eóque potiatur, ait Chri« Jeccatoris dico enim vobis de[cendit bic ju« Humi- flus: Regmum celorum vim patitur, & vio- fificatus in. domum fuam ab . illo. lenti rapiunt tlud : dicitur autem Regnum lis Publicani oratio coelum confcendit , & «clorum vim pati, quia proprium eít Àn- vim ejusfuperavit: cnm enim Publicanus gelorum, ac ccele(tium fpirituum: unde vis . mon auderet oculos ad coelum elevare, tunc quafi dicitur coelo inferri , quando terreni expertus eft, coelum ad fe inclinari, eóque homines nituntur eo potiri, Sed quenam potiri: quia quó oratio deprimitur humilior, elt hec hominis violentia, quà vim ccelos €ó altior evehitur, & dum propriam fate- rum Regno infert, & violenter nititur ho- tur imbecillitatem , inconcuffa munitur fir- me illud rapere? Non aliaetthzc vis tam mitate; cum viribus fe deítitutam dicit , efficax, & potens ut coelum adoriatur, eóque tunc ad victoriam armatur, & ad coeli expu- potiatur , nifi humilis oratio, fi enimoratio gnationem animatur, fcité D. Bernardus ait: € corde prodeat humili, í1 fletu madeat, tot Regnum calorum vim patitur: vim faciebat Serm de duatHuor.nos bellicis globis, quot lachrymis videtur quafi Publicantu ille, qui dum non auderet oculos dis orauds, «celum violenterexpugnare; & per fubmif- «d celum levare ipfum. celum ad fe potuit fam humilitatem veluti per fubterraneos cu- inclinare; hoc efthumilis oratio coelum in- niculos viam fibi ad occupandam ceeli arcem vadit, vim ejusfuperat, intus penetrat, & aperire; eleganter D, Ambrofius ait ; z cceli divitias diripit, vi tamen DEO sratis- f^cimua Domino non compellendo, [ed flendo; fima. non provecando injurüs , [ed lacbrymis ex- Secus oratio Pharifzi templum ingreffi erando; non blasphemando per faperbiamjfed vacua teceffit, quia ambitione inflata, gemi- per bumilitatem, marendo. - 0 beata vio- natumjejunium in Sabbatho, profuías elee- Jentia 5 que non indignatione percutitur,fed mofynas, virtutum ítudia jactavit, ideóque mifericordia condonatur , Beata violentia , humi repit, PulchréS,BafiliusSeleucien(is que vim patienti bonitatem elicit, & utilita- conferens hasduas orationes Pliarifzi , & tem tribuit inferenti, Quóo profundiüs ora- )/,;lm, IH Publicaniait: Zmverfm eff ordo , apparuit Qr4*« 35» tio humilitate deprimitur, eó altiüs evehi- Publicanus juflo Pharifeo juflior, idque justi tur: dumoculos in coelum elevare etubefcit; judicis judicio. Commtutata rerum cfl ua- €«clum in fua vota inclinat, tura in altum faffu elatus dejiciturs ad ima j Abrahamus demiffis precibus fupplex vergens per feutentiam erigitur. [6] Publz- decertat cum Angelo Dei vices in terris ge- cauum clemenrie mercatorem! O . Pullica- G'ene:.x;. * rente: Quia femel cepi, loquar ad Domi- num,qui de portu felicitatis reclà vetlhigal — num meum cum fim pulvis , €$ cínis , Ícu ut fetit! O . Peccatorem: qui. ad libertatem && j Pfrïh"' habet textus Hebrzus, Cupio, vel ge/fío lo« fantlitatem viam. adaperum ! docuifli ve« qui ad Dominum , tamer[i fim pulvis, & ci- igalium redemptionem , juffitam valene »4, cu ut vertit Vatablus, quamovis fim vi- tiorem s non de[itfii vettzgal pofcere, duma bffus, C abjetizffimus , & quia oratio Chrifium ip[fum velligalem fecisti. Scilicet Abrahami, fe dejecic in pulverem, fplenden- demiffa, & humilis oratio Publicani erubes ;1 tia in coelis fupergreffa eft fydera, & ad Nu- fcentis, vel folos oculos ad coelum elevavit , : minis pervenit thronum,limites exceffit na« & Chri(tumnon invenit vectigalem, (ed fibi ture, & Dei aures demulíit, eleganter Bafi- fecit, quiaveniam accepit, & bencficia pro« Verani de Affeiiibus Tom. 1. Eee2 pitiá- 406 Diifcrtatïo XX. . XK g: pitiationis. petitze pe&toris tunfione 'fufce- tionis eft fublimitas , &enärgïä; vigörqæ pit; fícque Deum fibi fecit ve&tigalem,quem impetrationis , quaptopter David ait ; &e- humili precum fufione rogaverat fibi pro- fpexit Dotmnsuus n orationem bomilium , fcu Pfaim, "—9 * pitium* Secus fuperba Pharifzi oratio, ut interpretatur lagninus $» eratioue Mge - quia Pharifaico fupercilio arroganter intu- rice, vel juxta aliorum interpretationem muit, vacua dimittitur propria tantüm in- in oratione Cirade , íed quomodo. fieri po- anitate pleniffima; cüm demiífz Publicani teft , ut oratio humilium ftridori parie- preces ultra humanum faftigium | invalue- tur Cicadz ? llla aures . demulcet ; quas rint; & quà humilitate depreffiores , eó ftridor «icade moleftiffime pulfat; illa fuetint ad impetrandum efficaciores; & quó paucis pluraexprimit , iíte continuato flre- humiliores, eóaltiores natura terminos fu- pitu nil dicit; ill blandé fe in(inuat ,, pergreifze fuerint, Deümque ipfum fibi ve. ifle aures penetrans «caput offendit ; illa ' &tigalem confílituerint, ut ait Bafilius: N7 pietatem movet 5 iíle faflidium excitat $ defüftà vetligal pofcere , dum Chrifium £ '"p fnu illa flectit animum in fua vota , ifle exa- 4 velligalem fecisii : quafi Chri(tus ve ligal fperat in fui. perniciem , cüm plerumque folvat humilium precibus, quia nimirum ad cicadz abigendum flridorem ipfa :quae- rmt.il non finit, eas vacuas abire cüm femper a- ratur ad internecionem. . "Cur igitur :non ,u lr 4" liquid ex petitis impetrent, inflar quafi ve- patiatur oratio cantui potiüs alaudz, acane éligalis , quod humilium debeatur orationi: thidis; vel lufcinie ? quarum fuaviffimo - quapropter David commendans hanc in fun- «antu folent homines deleClari ? recle flri- P[almse: | dendis precibus humilitatem ait : Subditus dori potiüs cicade , quàm acanthidis , & eflo Domino , & 'era eum : exigit David ab luíciniz fuaviffimo cantui comparatur o« orantibus morigerum obíequium ; quo ratio, quia alaudz , merule , acanthides, Numini fubiiciantur? fed ubi textus lati- &lufcnis , alieque id generis avicule nus ait : fubditus eflo Domino , hebreus cantatrices .ad folam -»oblectationem :mo« habet Sile Domino : quod Aquilia vertit : dulatos fues edunt fonos, quos nunc con» Jdace Domino, & expeila eum, tinuato fpiritu trahunt in longum, nune $. Sed quide(t tacere, & filere Domino, inflexo variant , modó concifo diftinguunt, fíimülque eum orare? perfilentium lingua intorto copulant, evocato promittunt ; prepeditur, quae per vocem orantis expedi- & ex inopinato infufcant etiam fecum ta- tur; filentium linguam coércet , cui vox cit€ obmurmurantes; fonümque (emper orantis habenas laxat; filentium vincula immutantes , nunc lenem , modó gravem, acutum , vibrantem, fummum; medium; linguz injicit , quz prolata oratio difrum- pit 5 nimirum. orationis filentium totum aàmum. Nerüm varias hafce cantuum fua« fit vocale, quia humilis oratio à DEO au. vitates ad folam produnt oblectationem , ditur, & fimul exauditur , ideó vocaliseít adeó ut cüm primüm turbantur ílatim fi- "J taciturnitas : appofité Hugo . Victorinus lentes ceffent, taciturne triflentur, & moe» r n annotationibus in pfalmos aitz |Quid es ftze fileant. Secus cicada rore paícitur s | gnP/alz?. 36 Aliud DEUM orare , nifi mente buzili at- menfibüsque zítivis totos ftridet dies, GQ que devota ad ejus mifericordiam femper re- infracta conítantia fuos à mané ad Veípe- fpicere 9. propterea. enim non dixit. tibi : ram producit ftridores, quibus vicinum era eum boc , five illud ; (ed tautàm ora aéra implet : ita homo humilis, ac fub- eum; quia vibil aliud À te, quam affecium miffus adeque cicadz pariatur: quía tae bonum exigit : quia tuam necefftatem eti- metfi ccnofus, ac pannofus videatur, vie «m te non lóquente . cognofcit ; cum . ergo lis fit, & abje&tus; quia tamen in fuis Oras , quem petas potiàs , quam quid peras fundendis precibus adeó conílans eít ,. ut cogitare tibi dulce fit, Poltea fubdic: Ille nulla adverfitas ab iisdem eum diftrahat ; LUS DEO f[ubjecius effe renuit , qui aliquid. de & 2quali conflantia. enixim DEUM fem« f*a virtute poffe prefumit : . Ora eum, ut per roget, eümque laudet, ideóque ejus fubditus Deo fis de te non prefumendo.ed ejus oratio eft, ad quam DEUS refpicit ; &e- auxilium expetendo, e. Jpexit Dominus in. orationem bumilium ; - Qui igitur orans fubjicitur DEO , & alii veró perinde orant , ac canunt alau- hurnilis orat , nihil de fe poffe praefumit: de , merule, acanthides , ac . luíciniz 5 ideóque fubditus eft Domino, quem men- Ícilicet ,. dum profpera iisdem arrident , te humili orat; qui vacuus , & humilis per cüm /'omnia ad nutum fluunt ; cum e- fuías preces ad DEUM accedit , beneficiis ventus faufli contingunt , cum veris ri« plenus ab eodem recedit, íeu impetrat , det amoeenitas : quz omnia fi tollantuz ; quod expofcit , tacendo efficaciüs ,. quàm yox filet orantis , in quo languent , ta- loquendo ; quia per taciturnitatem humi. céntque omnia: idque caufe, cur DEUS liatur oratio , qua per loquacitatem . pha-. in humilium orationem refpiciat , & ci- rifaicam ambitione inflatur : quia enim in- cadz (tridorem aliarum cantatricum avicue flata oratio de fe praeümit ; vacua tempus larum przeferat concentui. infumit. Tunc oratioeít Deo gratior, acfirmior i9, H [3 Secus demifla orantis humilitas orae fundatur , quando «rumme erantem pre- E.W U [ MP. munts | Oratiö quó humilior,eó cHï&acïöt ad probos Affe&tus impet.4o7 snunt, calamitates affligunt ; advería divet. tus ad hac convicia retundenda clypeum ad« AIg. 6,19». ferant. Huffeus Princeps Job , quia inter hibuitorationis. — dfcendit in domum DDo* X dilabentes domüs parietes firmiuüs Deo ha. enini , &f expandit man coram Domino , & oravit in con[)etlu ejus. Sara'lobis uxor rebat; & pecorcomni abacto , liberisfepul- tis priüs, quàm mortuis ; omnibiisque bo- ab ancilla convicijs fauciata acerrimis, ab alio nis fpoliatus adhuc hilaris ; :ac inconcuffa, non petijt pharmacum curandis vulneribus vecloris firmitate Deum non fronte tutbata, aptum , quàm ab oratione Tobiz cap. z. v. fáed /mente hilari orabat , inquiens : $r£ mo- ao, Perrexit in fuperius cubiculum domís ffua , U eribus diebus, Gtribus nottibus non gob. t, spen Domini benediclum 5 ideo hac oratio humilis, & in calamitatibus edita plüs Deo ananducavit , nequelbibit , fed in oratione.o placuit , quàm decem millia precationum n gerfflens cum lachbrymi deprecabatur Deum : ihocidem fuo fortiüs nos voluitChriftus e- grofperis : fuit Jobicratio conftans cicadz fttidor 5 «üm.non tacuerit , tametfíi calami- ocere exemplo , quàm verbo; «üm à Juda & fatellitibus ad internecionem quafitus & tatibus obrueretur , :adverfitatibus preme» aetur, zrumnis vexaretur , «& hancoratio:« i& cruci affixusPatrem enixim exbravit , t ccidentium :excufaret ignorantiam 5 ;hinc ï'ow.' 1 "] e&'—* zem commendans :D.Chryfoftemus , 1o- «quens de patientia Jobi , appofité ait: 4Ipi- iDavid reprefentansChriftumait, — 4dver- :*wil, 4. IPfal, 68, * uer[a Tob amtfit ., magis autem wniverfas — fumme loquebantur ,qui fedebant in porta , 43 énvenit. unéla enim leru amitens.letitia & 4» me pjallebant , .qui bibebant vinum 5 veadicem non amifit 5 amifit lyram , fed arti- -g0 peró orationem meam ad te Domine.- 1j fex vemanfit ; Chriflus ineruce :Cytbaradus ,. 'Si igitur calamitates nos ;premant , e- dmó &.ipfa Cytbaranon ut filla Orphbei mufica gumnzobruant., & adverfía quzeque in noe d fe potenti[fime traxit.mon amicos folim , ftraminfurgant perniciem , nilad mala quae« «que imminentia declinandum validius efto. £l &5 enimicos 5 mon folüm wivos , fed && Kab, 9. de gnortuos , traxit vHpes , traxit folem , .om- Tatione ; de qua Chryfoftomus ait ? 'Orar£o «ecclefia efl murus , «qui rumpi won po[fit ,mu- orand, Dest. sémque fyderum comitatum. Quid.extin- um - Apoltolilugetis ? Cytbaram perdidifli , dimentum inconcul|um , Demonibu guidem fed artifex remanfit. 'Orando per[everate, formidabile , 'pijs uerà tutum , :ac falutife- Oratio Cbriflum de.celo traxit , oratio illum rum : Marci.z2. iNon valuerunt Apoftoli «orpore vesirott, dllius n folitudine cibus .cacotloemones é corpore hominis obfeffi abie 'Oratso eratio i2 morte phbarmacum fuit. gere , cüm tamen 'Chriítus, vel unico tan- «yobis , & eitbaram amt[[am , ( spfumss :tüm verbo eos expülerit , cümque Difcipuli ^ etiam artificem reflituet vedioiuum. iOra- ilecretó Magiftrum Chriftum interropáffent , «quate non potuerint ipfi cacodeemonem eij zMard s. 40 in luiiu fuavil/ima calitibus eff muficae «ere, refpondit, JHec genus in ntillo potef exire , mifi n oratione , € jejumio : e(tfi- «quidem oratio adeó efficax ; ut vel Doemones üpfosad fugam compellat, actartareas pro- Oratio lacbrymis affictionum ma- — fternatlegiones, quis igitur'hisce orationis dida ,cr erumuis pre]Ja, promptius Deum :armis non fe tmuniat , quibus tartarum ipe dn vota fleclit oranti ; Daemones fugat , '&5 fum exarmare valeat? quishocnonfe tegat — yeluti rofcidus imiber animam irrigat . : qua «lypeo ad hoftiles ictus eludendos, & vibrata «contra fe telaretundenda? :quiaut ait Chry- jlores pullulant omnium wirtutum:, Serm. de foftomus: Jugis infirmitas boflis oratio eff, ET 'we'naþatun;m. ..ngfe, : - ; A:Caterum ipfe contra fe tela wnmsfirat , qui dboflem precum inflanti& non fatigat. — im- 12, Tti pij -pïusï oratione in .:aiïli&ioäibus edita meruerunt ,quàm in profperis, probitas tartarei hoftis noftris eft precibus V defatiganda , :ejus pervicacia moftris oratio- & cum omnia ad votum ijsdemflue* xent; & Sanuel nunquam tantam prome- nibus infringenda 5 tametíi enim potentior ruit laudem , quàm cümin affllictione fua fit, ac perniciofiorhoílis , precum tamen ferventiffime oravit , ac in oratione perfe- robore debilitatur ; quia ut ait Chryfofto- n Mdffb. veravit : fiquidem à (uo populo graviter of- mus: ANoffra oratio infirmitas efl boflis , cujus €Ape 17 vires infringit, oratio enim doemones fati- fenfus , & de fuo principatutam turpiter de- je&tus , nec pufillanimis fuccubuit, necira- gat, tartareas legiones diffipat, quia utait tus excanduit jnec elatusinfremuit ; fed pru- Chtyfoftomus, ov ar:0 terribila eff demoni- dens, G patiens totum fe contulitad oran- us , contra quos nil eff bomine probo oran- !dum , & ejus oratio grata adeó Deo fuit, ze potentius : Oratione (iquidem quafi ful- mine é fummo coclorum excuffo percuffus (ut plurimum 1nde obtinuerit folatij , quia 'contra advería validiffima funt orationesar- doemon profternitur. Hinc non folüm in- Ima, quibus propterea uíus fut Moyfesà po- ternos debellat oratio hoftes; feu internos, ipulo murmurante graviffimé provocatus. ac pravos affectus, quiin noftram intus in« Quid faciam populo buic ?. Adbuc paululum furgunt perniciem profternit , verüm exter- nos ; feu Doemones , quos oratio acriter tor« u Exod, cap, & lapidabir se, — Ezechias Regum optimus 17. Conquerebatur D. Paulus Corinth, à Rege Alyriorum litteris iniq?imæiä laeffis — quet. Ece 3 l(lg ma408 y Diflertatio XX, j2, eó quia pràvo concupifcentie affe&tu ánimicos meos ? docere manos pätenti efüe intus pulfaretur : Datsu ef! mibi f'ámulus car- ditione ad przliandum, perinde eft , ac ad niu mea dngelus Satant , qui me colapbizet , preces manus expandere, & inimicos pro» propter quod ter Dominum rogavi, ut difcede- flernere )! adeó ut inorationis gymnafio c- ret À me , ed fi (timulus eft carnis ,' quo* doceantur manus ad przelia , corroborentur modo Apoílolus eum vocat Angelum Sata- brachia ad pugnas cum tartateis hoflibus , nz? & cur fe dicit colaphizatum , fi intus yi) dti tyrannísque ferocientibus , & viétoriam ipfa potiüs concupifcentia ! fuis ei blandiebatur magiítra oratio fuis oppignoret difcipulis , j[l Dii : lenocinijs ?. communiter fiquidem cenfent *X quos erudit : appofité Tertullianus- ait t Interpretes - ftimulos carnis ,^ feu motus Jine Chrifiiani finfpicientes manibus expanfit, In Apslogez, — fuiffe concupifcentiz ad illicita .excitantis ; quia innocuis 5 capite nudo , quia mon erube- -c^h. 19« feu libidinis tentationes : concupifcentia igi- feimuss fine-monitore , quia de petlore ora- Hüw;lc D tur ftimuli carni infiguntur ; quam veluti UI , fl itque nos ad Deum expanfos un- ymmam gehennali flammá ignominiosé uftulant ; fed W. ( L &ula fodiant , erux. fufpendat , $gnes lame fi ftimufi carnis. impuras accendunt: intus 6ant , gladi guttura detruncent , beflia in- flammas, cur fe colaphizari dicit Apoftolus ? filiant : paratus eft adomne fupplicium ipfe. . quia nimirum contumeliosé intus pulfaba* "babitus orantis Chrifliani , quia oratio crue tur , ideóque ftimulis illis ,. quibus minime ciatus quósque lopit , tormenta obtundit , affenfum praftiterat, fe graviter dehonefta- dolores.coércet , & ipfo fufo cruore per hi* ri , ac veluti opprobrio » se cqlaphizari exiíti. antia corporis vulnera purpuram fibi appa- mabat, rat ad triumphum ; -imó vel ipfe orationis 14, Sed fi ejusmodi tentationibus Paulus habitus mox fubíecuturz viclórize obfes eft; ftimulatur, curà Deo non compefcitur dee- victoriámque aufpicatur felici ttiumphorum monifte, qui Paulum colaphizat ?. quia fci- augurio: quo pa&to oratio manus:-docet ad licet oratio Apoftoli tormenrum erat caco- pralium, inítruit adtriumphos, erudit ad dcemoni ,. plus cruciatuum [ei inferebat , *€pinicia; quia dum ad preces extenduntur , quàm ipfe.carnis (timulis damnum inferrec vi&totizeaufpicium habitu fpondent orantis; Paulo :.appofité S. Bernardus ait : Gravis 4 Tulfap, Sem. 2« ;73 ia quafi adhuc imbecilles effent manus ad praes. Dedicaz, equidem efl nobis inimici tentatios .fed longé lium erudite 5 nifi vel ipfe habitus orantis &eslef. grauior eff illi nostra oratio, Pergravis, & Chriftiani fublatà manuum expanfione vi- probrosé moleftafuit Paulo tentatio , quá fe Corias non redoleret. «olaphizari ajebat, quam propterea iteratis Eftigitur oratio fortiffimum contra tat- 16 ad Deum precibus excutere fatagebat; non tareas legiones praefidium , quia ut ait D, tamen Deum in (ua vota flexit , licét genuad Bernardus de modo bené vivendi. il, ipfum oraturus pluries inflexerit ;;.quia plus Apfa eff , Serm, 43« qua diaboli jacula fubmovet , ej üsque tela ex« torquebatur malus Angelus fuíi precibus fuperat , &5 demonibus omnibus malis pre- valet. Pauli, quàm Paulus vexaretur ita à Doemo- uia fnanus orantis non folüm ad ne colaphizatus : veluti colaphus fuit Paulo pralia docet ; fed ad victorias in(truit , nil N Ihdrog; Domonis tentatio ,. fed Pauli oratio crux enim oratione fortiüs ad doemones profter- 4 Driy, fuit hoftitentanti ; imó , & alia gehennalis nendos , & ad bona queque impetranda, poena precibus ardentiüs inflammata ; ideó- Orario , ait-Climacus , fi ipfius naturam , que permifit,Deus Apoftolum obíccenis qua- deu qualitatem fpcéles , ; eft familiaris con» ti, ac colaphizari tentationibus , ut ejus veríatio . G conjunctio hominis ,cum Deo ; precibus graviàs Doemon torqueretur; fed fiejus efficaciam attendas;oratio eft mun- 152 Si igitur tartarei holes in noftram infur- di converfio, Dei reconciliatio » peccato» Dv gunt pemiciem, fi totum moveant Acheron- rum propitiatio , pravorurm affectuum free« teum exercitumin noílra damna; adecorum 0 Daig, num, proborum defideriorum fomes, pro* coércendos impetus üna fufficit oratio , fi pugnaculum contra impetus afflitionum , illà ritémuniamur ; hac enim, &t arma no« l Ícutum contra ictus doemon&n ; ipfa virtu- bis fuppeditat , & manus noflras ad praeli- tum e(tícaturigo ; divinarum gratiarum con« umedocet, G ad victoriam nobis viam fter« ciliatrix, profectus fpiritualis , animee nu- nit. David srumnis obrutus ,. calamitati- l, trimentum , mentis illuftratio , caliginum bus oppreffus , ac veluti inimicis (zvienti- diffipatio, tri(titize folutio, irz diminutio, busrefiftendo impar ; orationem fibi accer- odij extinctio , fpei alimentum: - fivit adjutricem ; & prafidium feliciter in- Immo eodem oratio munere fungitur [ 4 venit : fcilicet , & arma , quibus muniretur, in Ánima, ficut neryus in corpore: Jobde- & pugnandi artem ,quà hofles profterneret , Icribens hominis formationem ait : Nezse . P[alg.17; aitipfe , qwi docet maniu meas ad pralium 5 : fieut lac mulffli me, Eficut cafeum me coa" Cap; 10, $ pofuisti ut arcum areum bracbium meum s gulafli? pelle , & cargibus vestifti me: of f « nimirum de orationis gymnafio manus edo- éys, G nervis compegifli me , (cilicet exvae ceri ad pugnas ineundas , & palmas victrices rijs membris, partibüsque corpus finxit ho« colligendas, cenfent piures Interpretes: & minis ; in ipfo enim partes quaedam molle- Patres Greciin paraphrafi apud Corderium fcunt in carnem ;. aliz in pellem extendnn. ^ exponunt , q4i decer manus meas ad prali- tur; quadam in ofl . adurefcunt ; &alizlen, yres - feu Ad pléces nántus expandens (upero — velcunt in Defvo- zArnie ; q;fgproptcr it0mo bue — Oratio quó humilior,eó cffica cior ad probosAffectus impet.40g bbus qüäü-x;c'fïcïntetu'la indutus ; pelle poftea mz; quia ficut corpus fejun&lim abanima ; veluti externo pallio obtegitur : & tota hu- quovis deflituto motu corrumpitur , & fce- mani corporis moles , offibus nititur veluti tet: ita f1 beneficio deflituatur anima oratio« fuis fundamentis ftabilita , ac columnis fulta; nis , veluti mortua langueícit , fordes con- & in hac moile nervi,veluti quadam vincula trahit, & pervitiorum corruptelas malé o- partes fingulas fimul nectunt , confttingunt, let: écontra , ficut corporis virtusfrequen- [ Jub, de a. Xopulántque : appofité Lactantius ait ; Dens ti exercitationis beneficio incrementum fu. ï N [ [ 3 qä" Dli. €,. 7. Solidamenta corporis ,. que offa dicuntur , bit, & fuo deftituta confueto exercitio mi- wodara , & adjuntla invicem nervis alliga- nuitur , deficit, ac Jabitur: ita orandi dif- i dom vit , & «onfirinxit ; hocautem munus , quo fuetudo naturalem' diffolvit virtutem , & it nervi in corpore funguntür humano, perité -fupernaturales vires imminuit, ac virtutum , :Hopiil. s.de àd officium transfert orationis D. Chryfo- omnium culturacorruit , .quiaficut efculen- .PT gCAI1026 ftomus, inquiens; . Quod qui animinervos tis, G poculentis reficitur , alitürque homo 49ip, Ó, gpreces appellaverit , mibi profeWlà veré dice- €xterior 5 ita pijs orationibus paícitur ho re videatur. — Etenim st corpus opinor ser« 110 inieriot , .ac enutritur. Rubiginem worum beneficio conflat , «urrit , flat ,vivit, «ontrahit gladius , /fi jugiter in vagina o, h «ompattámque eft , atique incsfis omues cor- tietur : & fpiritus vitijs inficitur , nifi fufis poris numeri difoluuatur : fic animi per fan* precibus irrigetur. " &las preces , & conylutinantur , &5 conslant , 'Utilis imber eít oratio, & ficut tellus A20, eurstmque haber pietas facslà 4n boc fecun" nifi imbre rigetur , fterileícit; ita & hortus dumz & ficut nervofus e(L, & fortis , qui «ordis noftri j nifi fulis precibus irrigetur oratione fulcitur ; 1taenervis , & languidus, flore deftituitur virtutis , fru&tüque boni «ui illá deftituitur; quiaficut corpusnervo- operis; hincEnnodius in vita D. Antonij MP« um beneficio conflat, ita anima orationis anathi ait : qui 4d smibi operis injuuxifls, ad- luftinetur fulcimento ; fíntque propterea juva erationem titubautem , &6 fiecitaiem.s preces animz , perinde ac corpori netvi., * fl fantlarum precum ambre locupietam a. quapropter Syracides ait * Et «erunt tibi Non folüm voratio cordis noflri i1ccitatem " Ecclefiaft ,6. «ompedes ejus in protetlionem fartitudinis , árrigat , verüm & quamlibet abftergit foe- €$ bafes virtutis , t5 torques illius n flolam ditatem, abluitque maculam, :ut enim mo« glorz« , ubi Vatabalus explicat : 'Compedes risolim fuit, quódfpongiá menf lavarentue &jus erunt tibi prefidio validilfmo , felidáque . €onviva , omnem é manibus maculam de- Y firmamento , G ej N unidem nervi bonorificoami- pofituri., priisquam meníz federent 4 ita 'ällit :ettmens .fpongiä Orationis .abüergenda ,ane 180 Vera igitut fapientia fundamentum di- tequam;ad menfam accedat Eucharifticam ;; "m- 4',' «itur virtutis , protectiofortitudinis, 'orna- 'ut quod de ecclefia dixit S, Joannes Chryfo- — mentum gloriz, eft autem fapientia oratio, flomus , id ad.quamcunque animam trans- 'cui virtutesomnes ifiituntur fuze veluti bafi, feratur, ait ipfe..«. Non wvides famular men- IEHosril. 3.ip Libdeoran- quapropter S, Chryfoftomus ait: Precatio, d^t ougia lavantes , & domum mundantes , .epift. .ad do Demm. — feuvadix , C bafis cateris omuibus fubflerni- 8 difcos menfa émpouentes ? |bac fit perpre- AEphef .. 4ur4 negque lecus , acnauem , € domumeas «65 , per clamorem preconss, Tanguam jJon- qua fubfirara funt ,-valädamlïreädunt , 46 "E giá lavemus ecclefiam , ut án munda ecclefia f?lvatur , coutinent.: dra woffram vitam , 9- fint omnia prepofita , sut mulla fit nactla.s , randifludzum , i& continet , & ubique firmam nullaruga. imónoníolum oratio mentem veddit., Güexpreffiüs 3:quiparansorationem irrigat , ficcitatem abigit, fordes ábftergit, D Libde erane fundamento jquo domusnititur ,ait: . Quod 'verüm.etiam vulnera , /fi quz inobis fuerunt do Demm, — 4n domoe[i fundamentum , «.hoc $n anima .eft inflicta prefentiffimo pharmaco fanat ; id. E deprecatioz bane ubi primüm , «eu bafim , que peritiffimus médicus nosedocetLaurens- & radicem in anima fixerimus ,4unc oportet tius Juítinianus., inquiens: jíeut sullum.s CAF- t 4dliligenter fuperfiruere pudiistiam , eman[ue» :medz'mmmtum,proþ':it : donec ferrum iatet $ erat, » 4qudinem sjufHitiam pauperum . 4n Vhlnere , & .extrallo ferro prodesi oulne- 19, -Hinc patet,, quanta ffit.orandi neceffi- ri: itaoratio nonprodeff , quamdiu volun- tas, cümfundamentum fit, cui nitimur;ful- 445 Verjatur 3n fcelere , -vel oedium proximi «rum , quo fu(tinemur; '& radix , 'ex qua fin- manet 3n mente ,. fed fi fcelu abigatur , ff gula pullulant virtutes, (icutenim radix ne- odium excutiatur , oratio infitla vulnera.s «elfaria eft, ut vigor , viror, fapor , & quid- dentt , ac fanat, Nonenim oratio prodeft,. m quidboni eftad arborem transmittatur ; per- fi odio inficiatur , vel alio pravo affectu de- ande oratio neceffaria :eft., u virtutes in no- turpetur.: utilis.eftoratio , non quam o- C 1 bisvigeant , fuccrefcant, floreant, fru&tüs. Ítentatio indicit ,^ fed quam charitas fraa que producaunt optatos: imó idem dixerim ternitatis cofnmendat 5 non quz folis ver» effe orationem animz, .ac corpoti refpira- bis ampullatur , .fed quz operibus inocula- tionem, quiá fi deftituatur, definit , ace- moritur; anima enim , 'qu& orationi non 'Enixim coeleflis *fpönfuä'faciem concu. — 2f vacat , veluti viribus deflitutadeficit, & in : pitrat fponfz afpicere , & vocem cius au. sternge mortis verfatur difcrimine : imó dire. . Offende mibi faciem tuam . fonet vox Canr. a, quod anima eít corpori , hoc orado eft ani- deu , IuA inv AUuribM Teis , Vox enim tHA du e 410 : Dxiffgfrta'tïo XX. & facies tua decova, Mirantur tamen ali- mo poteft fe cxcu[ate,äiïöä äöfiþomt recta | qui facri Interpretes ,' eb quia Sporifus dc- Operari ; cüm operatio fuam hauriat bonita« coram vocet faciem fponfe , ac venuftam, tem à direzlione in ultimum finem ,. fcu «uam tamen nigram effe, & multa caligine Deüm , cui débita elt omnis noftra actio, ilinitam ipíamet fatetur , inquiens; ' vigra & opctatio : ita neque poteíl fe excu£are , fu. Rurífus vocem fponfze dulcem dicit , quàd non poffit femper orare, cüm tenea- quà tamen nil magis abfonum , ac incon- tur omnia opera fua in Deum dirigere, qui ditum , rufticimque audivit fponfus , cüm ficut plenum hebet jus, & dominium in repulfam inurbané paffus à fponfa fuerit. omnes creaturas ,. quarum eft ipfe Condi- Verüm Chaldzus: Paraphraítes. deflectens tor ; ità jus in omnes noflras habet actio* ib fententiam ad morales fenfus explicat ; O- nes, G operationes ; quz propterea fi ad flende mibi aectum tuum ,. €8 Opera tua » ipfum , ut ad fuum finem dirigantur, bo- vella; fac me audire uvocemtuam s quoniam nafunt', G munere funguntur orationis , vox tHA fnavus efl in oratione ,. €9 afhetlus quia ut recté Beda ; fezper orat , qui fem- euus pulcber imoperibus bouzs , tametíi nig- per fecundàm Deum operatur , idque caufz, rafitíponfa , ejus vox infuavis , ejus tamen cur etiam Apoftolus fidelibus fuafit , ut Ad VEpl:zeji 6, oratio plena fuffünditur fuavitate , & adeó femper orarent :^ orantes omni tempore.s » grata vox eft orationis , quz fibi afcifcic quia €üm teneamur femper bené operari , pulchritudinem bonorum operum , ut om. jugiter etiam tenemur orare , quaproptet nem excutiat à voce abfurditatem , & à fa- Ícribens ad "Thefalonicenfes » alt: Sime (He- d Tbeffas lonicesfade cie invenuftatem ; dicátque propterea fpon- termifoue orate , íeu nunquam defiítite fa. nigra fum , fed fórmefa , quia oratio nunquam vacate à bonis operibus; & tunc bonis affociata operibus faciei accerfit. pul- aures fuasin preces juflorum inclinat Deus ; ' chyitudinem, vocique impertit füavitatem , & oculos fuper juítos dirigit ; quapropter quà fponfus allicitur ad faciemfponfe afpi: David , Oculi Demini fuper juflos , & au- Pfalm, 33, ciendam , vocémque ejus audiendanmi ; vc- "ts tjut im preces corum : nimirum ad ho- nuftas puellz in facie preefertim fplendet : minum preces , non folüm aures, fedetiam jufterum autem facies, , quia orationem oculosaperitDeus , quia orationibus jufto- bonis adnectit operibus venuflatem accer- rum maxime delectatur , pulchré Salvia* Zibd.4k. fit gratifümam 5 ^ quia per bona opeta ve. nus,, In oculh afftius a]hicientis offen- provident, — nuílas conciliatnt , & facies bonis operi- diturc daauribu femper exaudi£entis. lar- bus condecoratur : imoó non folüàm facies gitas demonfiratur, Per oculos igitur vis decorem induit, íed etiam veflimenta per Dei benefica , feu benevolus ejus erga o- Cart, 4» bona opera íuaviter olent. Oder veffsi- rantes defignatur affedus , quia nolítris seutorum tuorum [icut odor tburas. Per ve: precibus , fi ijsdem bona refpondeant ope* Ílimenta opera defignari, atferit Beda , ra,delectatur Deus , & non folàm oculos quaproter Job ait : Juszirit indutus fum , in has preces ditigit; fed & aures inclinaz,ut . L] dicuntur € vellivi me ficut veffimento eas non folüm audiat , autem hzc veftimenta olere thus , quia ex diat, fed etiam exaq. eo procedunt ; quod quis in oratione con- Sufit tamen, qui conqueruntur , quód 23. cepit : fiquidem juftorum opera foectus funt mon perperam operantes, & plurimum o- orationis , quinimo ipfa fanCta opera ora- rantes, non tamen fibi videantur -audiri . tiones funt ad Deum ,. ad quem non mi. & exaudiri. Verüm hi quidem orare fibi nus clamat opus bonum , quàm oratio ; ap- videntur , fed tam luridé , ac ofcitanter , * * poflcä $. Gregorius Odor vefiimentorum ut balbutire potiüs , quàm orare dicantur ; tuorum ficut odor thuri. ut enim filens Moyles clamavit ád Domi- 2UP |4 Quid per ve- f'imenta bac nifi &ib 14 optra defisuantttr. , nuüng , fic ifti exclamantes Deo filent, quibus pracedentium malorum turpituda o- Frigus enim charitatis ait Auguf(tinus, fi- peritur , ue videatur 2 Tbus veró per fig- lentium eft cordis ; & nifi corcaleat, fru- nificationem pro oratione pouitur. Bene.» ftra os clamat , habet oratio fuam vocem , L] zgitur odor weffimentorum ejus ficut. tburás qua tamen . nifi € corde puto , & amore £fre perbibetur ,. quia in ommibus operibus calente proveniat, incondituspotiüs eft cla- übl V, Mo- Juis oraz : Ecce quàm fuavem fpirat odo- mor, hinc . David air, Intende voci ora- Pfal $, Hl rem nexusorationis cum operibus , e(tenim tionis mea Rex meus , G Deus meus, led cur negüs ifle, qui omnem conciliat venu(ta- dixit, Rex meus , & Deusmeus , nonne fa- i tem , infundit gratiam, impertit odorem D us erat , dixiffe Deus zseus , cur addit Rex quó Deus ipfe allicitut, 2meus? quianimirum nif;Deum oremus , & * 22, lmó adeó arétus efl orationis nexus pro Deo, ut Rege , cui per bona opera * cum bonis operibus , ut bona opera bibula inferviamus , filemus, d ; fint orationis, & hac bonis operibus fit im- pfallimus, um ,v plantata , sítq; propterea ipfum opus bouum Luc, 18, oratio , in quo feníu dixit Chriftus, Opor - tet femper orare : hoc eftrecté femper ope* rari, ut enim ait Beda : Semper orat , guz A t ]ärqper feceundim Deum qpemmr, & quiane- nf m $. III. j, Oratio quó humilior, eó efficacior ad probos Affectus impee, 41l ' 5- I[IO Deus*nbn dat eaà nobis petita, qua nobis noxiafore novit ; & nefruflranez fint noftrz preces, alia impertitur, que nobis funt peru- ,Mdgy'zzer 4Cbri/2w z2 borto Getbfe. 4 "nsABÍ , Wt dm erudito gymmafio weram tilia; prefertim auxilia fuzegratize , quibus 405 edocet orandi normam , ne vacua fit o- pravos coércemus aifectus, qui intus nos pul* fant , occafiones declinamus peccandi; & in "ALO , Uec inermü i fezg- bostes Uintat, ftudio proficimus vitutum;ac zeternam confe- Es quimur falutem , quze nobis utilior eft quo- Odum orandi docuit nos Magifter cunque alio à nobis petito; id f(entiamus,nul, 24. M Chriítus ; orzvit , enim ipfepofitis lum ad Deum emitfam gemitum & coelo ad genibus , feu prono , ac fupplici nos redire vacuum , habent fuas fufpiria no- geítu, utdifcamus ,omnem abigere fuper- fira alas, quibus fe coelo infinuant, nequeinde biam , excutere vanum tumorem: ajunt revertuntur, quin aliquid fecum deferantno- enim EvangeïiftægMatthæus ;:Marcus , & bis utile, Hoccertum fit, orationem jufti Lucas defcribentes orationem Chrifti in hore Íemper exaudiri , lemper à Deo admitti , & ïï to Gethíemani LÀ . Pofitis geuibus procidit fu- nunquam vacuam dimitti ; hucvocandus D, Serm. .4. i5 per terram in f aciem fuam , & orabat , ut fc Bernardus,inquiens : Qwe fidelis .E bumilis ,. quadraeef. fferi poffet ,. tranfiret. 4b eo bora z. && dixit €9 feruens oratio fuerit ,culum fine dubzo pe-- T;? f«:ikl ddbba Pater , — omnia tibi poffbilia funt , uerrabit : unde certum efl y quóüd vacuaredi- lh trdnjs"fer calicem buuc à me , fed non quod re nonpoterit. Nam unum ex duobus andus d. ego volo, fed quód tu, & eravit tertió eun- bitanter [perare debemus , quoniam aut dabit —— dem [ermonem. Pofitisitaq;genibus: pri- nobis , quod petimus , aut quod moverit e[fe.s mo procidit in terrau , Íuam in Patrem o- nobis utilius, , Noli ergo vilipendere oratio- hïh BD ftenfarus reverentiam. Secundo n faciem.s qven tuam ; qubniam,z'l!e » 4d quen or4s , nom fuamfübmitfionem proditurus fuam;ac hu- vilipendtteam: fed antequam egrediatur de militatem. Tertió,plena, & cum totali refig- eretuo , ipfe feribi eam jubet ia libro fuo. natione fuiad Patrem preces fuas fudit ; ora- Orandum igitur femper eít attenté, pro* 2,6. d bar , ut [i fieri poffez ,, nimirum non fuit lixe, & árdenter, fed tunc prefertim cum ali- oratio Chrifli abífoluta , fed conditionata , vidnh, quodàaDeo ípeciale accipimus beneficium; vel fi Dco Patri placeret eum exaudire , cujus cüm proípero fucceffu res noftrze fluunt.. A- duntaxat veluntatem exequi cupiebat, Quar- laudz quoties aliquid inagro pabuli reperi- tó addit. ZA4bba Pater oíftenfurus fummum unt , affolent ftatim in fublimeavolare , ac fuum alfz&tum , quo Patrem profequebatur; dulciffonos fuos edere cantus in laudem futi eümque orabat. Quintó fuam in divinam Altoris: hasimitemur aviculascanoras, non potentiam declaraturus fiduciam fubjungit ; Íe nobisgratiofiorem exhibeat Alauda ; nobis emnia tibi poffibilia funt. Sextó conformi» à Deo impertita beneficia , noflris ftudeamus tatem propriz voluntatis ad voluntatem Pat, obíequijs compenfíare ; debitas ei gratias re- tris , ut oltenderet, pergit: z07quod ego vo- pendamus , in fublime alisnoftrarum cogita- lo. [cd quod t«5 demum oravit tertió eun- tionum avolemus, feu mentem elevemus in 1 dem [erinonem , ux nos docerecin fundendis Deum, eíque dicamus : boc 2 Te munms eff , precibus perfeverantiam ; . Deus enim ple- uibi gratias agimus, Orationis przfidio rumque cunctatur dare , ut noflram augeat tunc etiam muniri debemus, quoties ardui fiduciam , & confítantiam, quá in precibus aliquid aggredimur; id nos edocuit Magifter effundendis perfeveremus ; vel non exaudit, Chriftus ,quicum difcipulos fibi delegit; to- ut melius quid accipiamus, vel faltem merita tam noclem pervigil preces fudit: res ar- L L.] augeamus eft , qui profufiffimis preci- duaerat duodecim eligere concionatores , qui bus propagationem fidei catholicz in partes Chriftilegem per orbem univerfum, feu e- Infidelium ; vel etiam converfionem Harteti- vangelium przdicarent , ac propagarent , corum petit, & hocquidem non obtinet; fed proinde nonni(i ope fultus orationis voluit fuum ipfe promeritum auget;quia ut appofité Chriftus arduum hoc opus inchoare ; non Lih1e. Mo- D, Gregorius, E0magis [ancli exaudiuntur quia ipfe non cognofceret , quos eligeret s l' ,(I 74l C2 25- 41 meritum , qu) minis exaudizfnmr 4d vo- fed ut noserudiret , nil aggredi arduum ni(& j t!*lm—!- premiffo orationis munimine, Neque ca« 2,'0 Non aufert Deus, q uod Ízpe fufis pre- ftiffima vidua Judith arduum illud facinus , cibus rogatur , fed differt , quó noflraaugea- quod meditabatur , caput amputare Holo- tur perfeverantia 5 & tantó jucundiüs fiat , phernis animofiüs aufpicata eít, quàm precib? | quantó dilatum eft diutiüs ; eftvalgata pa- Deo fufis, quibus & virilesanimos, virésque romia: d defiderara dulcius obtineri , &5 tantasà Deo impetravit ; ut imbellis foemina ettits data vvilefcere. Caterum non folet bellicofiffimum valuetit ftrategum exercitüs Deus vacuas dimittere , qux ad ipfum preces Aflyriorum debellare, ac proflernere, ob- funduntur: femper orantes aliquid accipiunt, feffámque vindicare Bethuliam' : — & licét finon petita; alia faltem quz oranti magis plerumque carnifices ipfi multorum fuppli- Tra&, !3. [ profunt : unde Auguítiaus, Et quando xon cijs celebres in ceede talium virorum trept« g um g 4 ] epif?. 1, €. 3. vobis datur. quad petitis, exaudimini »fedue- dent, oréque impallefcant ; Juditha , quia féitis i fit im vobis chavitas , & fecuri ejlotess. Orationis iuniXa trepido ip joan, præfldio , brachio in Ff fh'&f I"ara(zi de dfeclibus Toms — . L * :3412 1 Differtatio XX firenuum Principem jugulavit : heter;lt T quidqu/am depetdiderunt Amalecitze virïutzh; dua fcemina ante le&um orans cum lacrhy. . neque animo ceciderunt 3 imó valentiüs , mis ; & labiorum motu in filentio , vocé- fortiusque contra Hebraos obfíliterunt , que penitus fubmiffa dicens : Coxrmame» quos G viribus deflituebant , & inflidlis guditb.cap, Domine Deus Ifrael ,. 68 refpice ia bac bora vulneribus cruentabant, Tunc autem n 5!?- 1 3jv UM?s] adopem 0]AUNA TREAYNTA , ut qtlüd eredens ceperunt Ifraelite pravalere contra Ama* per te poffe fieri cogitavi , perficiam. — Quid lecitas , cum Moyfes in. montis vertice -snwþ mioratio vires dedit, animos fuppeditavit , precesad Deum fudit * * fufio precum , con- manum direxit , G caput amputavit Holo- fufio füit pugnantium Amalecitarum ; ma- phemïs ; & Bethuliam fervv,avit:» nus levabat fupplices Moyfes ia Deum , & Amalecitee victi in humum cadebant ene 27* Contra utrosque hdü;s animz , & cor- UE cüm Moyíes preces funderet ,. vifi $um 5 . porisarma fuppeditat oratio , imà pugnat etiam, & vincit : fienim de bellis, ho(ti- funt Ifraelite hoflium fanguinem effunde. re 5 cüm Moyfes fupplices remitteret mae büsque internis , feu pravis affectibus, ac cacodosmoais agatur tentationibus , nullo nUS , vires etiam remittebantur militi« armorurm genere expugnantur faciliüs , & bus Iíraelitis ; & cüm Moyíes manus ad Deum , extenderet in oratione , 'vis quze- "profternuntur feliciüs ; ^ quàm oratione ; mentis in ccelum elevatio , hoíliüm inter- dam inexpugnabilis imprimebatur Ifraé- litis , & deficiente orationis ardore , ma- norum eft tuta proftratio; fünt preces fer- vore , G amote calentes armatura , quá nuümque elevatione , deficiebat ,. & virtus ad victorias munitur fpiritus, quem pug- ipía bellica in lMfraélitis ; qua eó uberiora incrementa fubibat , quó ferventior erat ïh nantem protegunt , & inexpugnabilem cf- - ficiunt ?' pravi-enim affeCtus, fi óratio fer- Moy(is oratio , & valentior manuum ele- Vatio. veat, perinde ac caligines ad folis acceffum Cámque elevaret Moyfes manuus , Exodi 17. , vincebat Ifrael; fim autem. fugantur, diffipantürque, & i&tus cacodoe- panlulum .xem-ilï 11, | monum hoc orationis clypeo retünduntur : fifet, fuperabat Amalecb. fi enim enixim humiliter , & ferventer De- Moyfis igitur manus in '(;ratiope ex- 19. um oramus, hocfolo fcuto fru(lrantur im- tenfe hoflium enervabant brachia , viri- .petus Doemonis, hoc gladio difcinduntur bus Amalecitas deflituebant , animósque ^ ejus infidiz ,.. hoc arcu profternuntur ejus ijsdem adimebant, ne vincere poffent: pro- flrati. fuiffent líraelite ab Amalecitarum i1Eplef. legiones : idque caufz cur D, Paulus , nos - ?v , velit premunitos hac armatura orationis ; armatis , acirruentibus turmis , ni(i Moy- . qua nequiffimos pravorum affeduum poffi- Íes eorum ictibus clypeum objeciffet ora- .mus impetus coércere, ac diabolicas diffipare A W j tionis , cujus inexpugnabili firmitate ictus infidias , palmásque viétrices colligere, ait omnes retunderet ,. & aflultus coérce- lh ret, Apoftolus : Induite vos armatura Dei, ut Tametfi nondum id temporis ufus pofftzs fl'are contra infidias diaboli^, induti extidffer tormentarij pulveris ,. oratio ta- loricam juflitie , caleeati pedes in prapava. men Moyfis perfimilem vifa eft fumum LÀ 9 4Honem Evaugeli pacis iu o»mibus fu- effundere , quo oculi obceecarentur Ama guentes feutum fidei , $n quo poffitis omnia.» . . lecitarum; una fiquidem Moyfis oratio mae tela nequifimi ignita exrimguere & ea- gis valuit ad vi&toriam ; quàm plura cente- X;L v deam falutis affuinite ,. 68 gladium [iritüs , na millia armatorum, quod eff verbum Dei per omnem orationem , Hoftium non timet. arma , non pa- 30, - €&$ obfecrattouem oragtes inomni te'mporä..p L fuadet nobis Apoílolus , ut preces funda- vet impetus , qui orationis clypeo muni- tur ; hoc enim clypeo tectus ictus retune mus omni tempore , quibus tartareos ho- dit adverfariorum , & de hoftium phalan- fles confundamus , pravósque affectus, qui in gibus gloriosé triumphat, — Imb tanta eft nos intusinfurgunt , expugnemus :. quia fi Vis Orationis ; ut quafi vicatia videatur fimus orationis induti armatürá , tartarej effe omnipotentize divinz , à qua fuas mu- hoftis tela retundimus , pravorum affedtu. tuatur vires ; hac enim invicta Amazon , um affultus coércemus , & dum mens Otat, tametfi manus cum Angelo conferat , ad- manus victorias, palmásque demerit, hac feliciter triumphat, In fortitudine.s "d »8, Quod veró non folüm oratio hofles fua. dejettus eff cum Angelo , — && inmvaluit O fee.— 15, - proflrenat , quiinnosintusinfurgunt, ani» ad Angelum ,. && confortatus efl , loqui- maque infidiantur , vérüm etiam externos tur Propheta de Patriarcha.Jacobo luctan- vincat inimicos noftra nitentes corpora pro- tecum Angelo; fed quibusarmishomo ter. fternere , nil frequentiüs nos facer textus renus, natura enervis , viribus poené deftitu« 3.'0 edocet ; etenim innumeros propemodum tus;fragilis cerpore potuit contra virtutem: Amalecitas non gladijs Ifraelite expugnáe Angelicam. vires fuas exerere , & contra runt, non proprijs viribus fuperárunt , fortitudiném. fuperiorem. invaléfcere ?- cer. non armis everterunt ; tamet(i Hebrzi gla- té non alijs armisnifi quee ipfi fuppeditavit dios rotarent , telorum nimbos , faxo» ogatio " non, aliis viribus. ; nifi uas . à rümque procellas cvibrarent , non tamen, phetaz precibus mutuavit : fub&?it ;nim Pro ^" jïf- | bl:atie quó humilior, e efficacior ad probosAffectus impet 45 baturArca fedesOraculi facerdotumhumeris j?ewit; & ropavit euym, — Angelus ïndefef;- fis lu&tatur viribus; Jacób orationis armis geftata , aliíq; feptem facerdotes fuccedebant munitus , vires, quibus homo deítituitur, finguli buccinas,quas Tubilaas dicunt, inflan- tes. ut Angelum fuperarer , ab oratione obti- Claudebat agmen promifcua multitu- nuit: J»valuit Jacob ad Angelum , a D, docornibus, tubísque militaribus perftre. ïg* Zn Edpa —3 2 Thomas. Siqueras, quare fic luctabatur : pens. Hic füit quotidianus ordo , quo per l'rümef. ad demenflrandam fcilieet efficaciam fortis , fex continuos dies Jofue urbem Jerichuntino- & fiducialis orationa. Precaria , qui, mu- rum exterius circumivit, Die feptimo pro nitur liac omnipotentiz vicaria , etiam concione przmonitis , quid fieri preeterea vellet; juffit, ut buccinarum fonitum reli- contra Ángelicas vires fulcitur , Q glorio- fiores de Angelis ipfis reportat triumphos : quis pracedentibus diebus producliorem d s Serm. $6, appofité D. Ambrofius de Barbaris'non ti- ederent , pradixit captum iri Jerichontem, [| mendis ait: 4rpa noffra funt , quibus nos Addebat tamen;ut urbis captae praedam au- Selvator infiruxit , oratio , mifericordia , ream , argenteam , a&neam , ac ferream in acjejunium. — gejunium enim melins , quam facrarium meminiffent inferri templi ; cz- a guurus tuetur 5 mæritordiä f'acilias liberat , . terorum nec abriperet quispiam quidquams quàm rapina ? ovatio longins vulnerat , nec attingeret ; fed ut urbem à Numine di- Sagitta enim nonnifi con- ris, & excidio deftinatam traclarent, Ferro Oratio viros, foeminas,atmatos, inermes, fenes, fpecium percutit / Adver(arium. autem . etiam longins. po[itum vulneras ini- infantes, puberes , impuberes cum brutis, ECHYA s. ac jumentis delerent ; urbem reliquam in- "!G. Jofu& trajecto Jordane progreffus in cedio darent, accineris fempiternum tumu- agrum & cafltis vix milliario Jerichunte di- lum efficerent, fiantibus , dum loca omnia , sítusque lu- Urbs igitur pendenä animi ex futuro- 35* dv , ftrat. urbis Jerichuntinorum juffu Numinis rum expeclatione , cüm jam antehac (in- m excidende , locümque expugnationi op» gulos ad circuitus ftupido metu trepidáffet , portunumcum circumfpiceret , fpectabilem eó poftremó fluitare formidine, & animo ca- ) fe ei obtulitAngelus viri armati fpecie;acina« dere urgentioribus coepit ex caufis: time- ce diítricto terribilis,qui pugne, bellíg ; fimu- bantintus Jerichuntini, quos & Jofué exte- lacra ciebat ; ( is erat Michaél tutelaris gen- rius terrebat , càüm feptimo die , dato per tis hebrzez praíes ) à Deo auxiliator tub« ipfum figno füb-ipfum feptimum Arcz cite miflus ,qui fub initium haud agnitus ,deinde cumduéctum:horrendus per tot milliaHebrz-- A quísnam effet , aperuit Jofué, quem de urbe orum tam armatorum , quàm inermium tole ; Cum effet Jofue 1n litur adverfus urbem in coelum clamor à cir- go[uï $4 V. oppugnanda inítruxit. .33« agro urbis Tericho levauit oculos, & vidit cumjacentibus undique montibus ferali echo virum [lantem coutrá fe evaginatum tenen- repercuffus : Murique fimul ad tübarum tem gladium , pervenitque ad eum , & att clangorem , ac turbarum clamorem ex om- ANoffer es , an aduer(ariorum? Qui re]pon- nibus partibus non arietibus impulfi , non dit nequaquam , fed fum Princeps exercitus balliftis bellicis diverberati , fed Angelorum . Dowmini , €$ nunc venio : ícilicet in veitrum occultis;viribus labefacti fubfidunt , corrue auxiltum. Ab eo Jotué omnem didicit ra- üntque in exteriores pomoerij foffas , quze tionem capiendz Jerichuntis , non armis per delabentium faxorum congeries imple- tàmen , nec bellicis machinis , nec muro- ce , planam, facilémquein urbem aperuére ä rum fcalis , aut incuríu alio militari ; fed viam , quà Jofué flatim potitur, En qui- ) Premiferat enim facra quadam pompa. bus fuit Jofué auxilijs protectus? invadens tüumin omnes univerfim Chananaos , tum urbem juffit populum per edictum clamori- in Jerichuntinos pracipué terrorem quen- bus coelum pulfare. Dixit Jofué ad omnen . dam infuetum Deus , quo perculfi , fimülque Afraél vociferamini. Tametà Angelicis conítrernati , Rex , optimates ; cives , & fuerit Jolué infltru&tus armis ; orationis ta- quotquot ex fuburbijs undique Jerichuntem Inen exambivit auxilia 5 quia fi gladius pro- ximos , oratio etiam diffitos convulnerat & «onfluxerant, dejeCtis armis fugz potiüus ftu debant ,& quomodo poffent evadere , quàm Omni populo vociferante muri illicó corrue- 7Hnl. quidquam de pugna cogitarent ? nulli Jor- O quàm validz funt orationis vires )jfgl' IPA danisad ripam aderant defenfores , nulli pro etiam ad urbes folo xquandas ! ad hoftles portis vigiles, nec ftationarij milites , nullae profternendos! Angelus gladioarmatus con« in muris excubiz ; neque propug ; trà Jerichontinos pugnat ; populus orationi* natorþs in moenibus. busclamat ; muricorruunt, urbsexpugna- 3** i HacinterJofué pa«ti 'ni abAngelo,& moxl tur , non machinis bellicis , fed fufis preci- ab ipfo Numinis oraculo pleniüs ex arca pre- bus ; non ferro militum pugnantium , fed oratione turmarum deprecantium ; corruunt monitus feptiduum indicit exercitui, quo fe- mel quotidie digreffi caftris Jerichuntis moe- muri , non ferro diruti , fed clamore everfis nia circumirent, Antecedebant armatorum urbs capitur , non armorum violentiá , fed o * rationis potentià: plus quàm fexcenta rillia , formidabile abs- populo vectferante , mgrxf que dubio fpe&ctaculum Jerichuntinis claufis, illz'cö cormeruï*z:. actrepidantibus intra menia urbisfuit: fequee Ff,f 2 Ferani de dffeciibus Tom. , Of?'.' Difíerta30 XX 414 34. Oratio animos dedit, vires fuppedltav:t, mons plenus equorum , € curruum qauet?um muros urbis evertit, foffas explanavit , in- in circuitu Elijai : led non propterea abícee greffum aperuit, & v:&orlam perfecit. Mi- dit timor , nec excutitur é vultu pallor , lites in cafiris tüba vocat , impellítque ad nec ceffat terror pracordia pulfare. Quid tuncElifzus? ut omnem & puere abigat ti- 2 pugnam ; fed oratio tuba eft , qu&e dum mutafonat , & tacita clamat ,- Deumvocat, morem , extinguat terrorem , Q inflillet & adferendum pugnantibus fubfidium vide- animos, Íciens, quanta fit orationis effica- cia ad timores omnes excutiendos , qui ex tur quafi adigere, Quamvis fint hoftes nu. mero, & viribus majores ; quamvis vide- irruente concipiuntur hofle auxilia ab ora- antur humana virtute inexpugnabiles , fi t2 tione popofcit, Porr 0 Elifaus oravit ad a. Reg. & men tuba canat orationis, fi precum clamor Dominum , dicens: Pereute , obferrogen- NNuminisaures pulfet , cedunt, & cadunt ho- tem banccaecitate 2 Fumjz:que eo: Dominus, ne viderent..- ftes; neque enim Deo audienti , & exau- 36. dienti voces,& clamores precantium refiítere Opitulante oratione pavor omnis abi» poffunt omnes eorum adverfarij. Hinc gitUr , C(]lll ungula Tnontes quatlentes » contrà Madianitas congreflurus Gedeon fo- bellicósque fonitus edentes nullum ampliüs los trecentos milites fecum defert, fedunde incutiunttimorem , neque puer pavet fpu- in Gedeone tanta audacia , ut tam lexiguo mantia equorum Ofa , laxatis froenis fi- numero przfumat Madianitarum aggredi ; mul hinnire conantia ; & pugnis praladen- & proíternere exercitum ? nimirum contra tia. Sed efto per imprudentiam timor plura millia hoftium folüm trecenti proce: puerum folicitet ; Cur Eh(æus terrorem dunt pugnaturi, quia hos oratio ad victo- Íopiturus ad orationem accurrit ? an unius riam erudierat ,. & eorum manus palmas deprecatio timorem excutiet , quem tot Judie, 7, legere docuerat. Dedit 3llís tubas in. Angelorum acies non fedant ita eít manibus. feu fufze A'ube in manibus , quia valentior , fortiórque eft oratio ad terrores excutiendos , timorésque fugan- preces arma fuerunt , quibus Gedeon cum Íolis tribus trecentis tot millia proüravxt dos viribus etiam Amre!ms terrore per- Madianitarü :tubae z in manibus diftricti fuére culfum -noverat Elifaus puerum ,quamvis cinctum Angelorum c«aftris , ldeoque ut gladij , quibus hoftes profligárunt 5 fcuta , qu:bus eorum tela retuderunt 5 vires , omnis timor procul abícederet orationis quibus victores in univerfum armorumi ge- prefidio puerum munit , Íciens effe ora» nus irrüerunt. Adfit orationis tuba, mens tionem hofüibus ineluclabile. fatum , & ) le fonet in auribus Dei , preces coelum orantibus mexpugnablle munifnentum ? ulfent, Deum invocent , ac veluti com- appofité D. Ambrofius in prafatione ait : pellant , ut fubfidium adferat ,. & ftarim Sanüus Elifeus boffes fuos mon armis fu- Serims, 86. in promptau erit divinum auxilium , & cum Pembat , fed oratione vincebat. JINAWas cclefti ope palme germmabunt ad victo- cum idem. Miuiféro f&o 4d . depellendum ejus riam eó vegeuorcs , quó fufo hoftili craore timorem plures .adeffe diceret. defenfores. , non minüs , quàm effufis precibus fuerint nec metus. 4b illo goffet auferri , eunc ora- irrigatee. Monet Deus per Moyfem popu- vit ad Dominum : 'Tametfi Angelorum aue* 2 u ]lum. St exjeritis ad bellum ,. £n terra ve- xilia Elifzeus non haberet contemptui ; ne- Numer, 10O. fva elangetis ,. ululantibus tubis ,. 68 evit que de coclefti praidio diffideret fuppe* recordatio vefira eoram Deo vefiro , &t e« tias adhuc ab oratione popofcit ; qua va- YHAmini de manuibus inimicorum ve[lro- lentior Angelis citra omne dubium timo- rum : hoc eft , fideprecati fueritisDeum, rem omnem excuterét , hoftium audaci- fi orationes fuderitis ad ipfum , Deuseruet am coérceret , G à puero trepidante om- vos de mambus inimicorum veftrorum L P nem abigeret timorem , quafi pre Ange- quinimo , üprecesf.xdermsDeo fanguinem lorum copijs fit oratio efficacior ad timo* elfundetzs inimicorum : haecque caufa , cur rem omnem extinguendum , terrorémque Gedeon fuis trecentis militibus priüs preces excutiendum. Ubi enim deprecatio pug- Judic, 7«- indixerit Deo fundendas, C/amate Domino. nat,arma filent etiam Angelorum. Cocle- e&id ala4 nges flam- Fundantur in coelum preces , ut hoftilis effan- ftis militize armate Angelice ph datur in terris fanguis ; audiantur in coelo mas in Syrios ejaculabantur ; ind Elitzus * tubz clangores » feu orationis clamores, ut preces fundebat * quia non hoftes armis audiatur in terra militüm virtus , ho(hum fuperare fperaret , icd oratione vincere z fortior enim hzec eít , ' quocunque exer- vel fuga , vel interitus ;.& parta à Deo, & orantibus victoria. citu , ommbusque armatis militibus, 21* Elifai Minifter vifis. eminus Syriorum . Qui oratione fe munit , Deo fe u* 27 caftris mente coníternitur, & animo cadit ; nit , ac armat , & hoftium phalanges non & Elifzi, acfuam falutem largis deplorat timet , fed fortiter vincit , Droüermtque 4' Rego 6' Hena ! lachrymis Heu ! Heu Domine.s , gloriosé. Pugnaturus David ; Deum vi- quid faciemus ? Propheta minillrum muli- detur adfcifcere übi commilitonem ;'quótu. 16, ebriter deplerantem folatur , . majores pro tior fiat de victoria , ait. Apprebende avma , [nl, 34 Íe copias proimittens, Vidit puer, & ecce feiuum , exfurge in adjutorium mibi, eum —. Oratioquó humilioreó efficacior ad þfobas Affectusimpet. 4!; Deum rogat;ut in fuum exurgat adjutorfund, tociffimas fiquidem beflias ovium czedem ín« . vires adaugeat, animos infundat , tnanusad tentantes, aut € caulis etiam cum przda re- pugnas erudiat, & ad vi&toriam inítruat , vertentes, ultró prioripfe velociffimo pere unde fecurus de victoria priüs epinicion fibi fequebatur curfu, & comprehenfas manibus ï,P]alm.lo:r. pangit, quàm clafficum canat : /» DEO fa- nudis arrepto mento, jugulóque dilacerabat: — - 1Emus iTIutem, £ ipfe ad nibilum. deducet hacque certaminum rudimenta preludium vorpenrs inimicos nofiros , appofité D. Bafilius in fuerunt illius cum Philifthzo Goliatho pe- Íchoiiis expiicans hunc textum ait:. Provi- riculofiffimi certaminis (inguletis,quod Da- dextiam ámploramu 5 per banc enim folam vid &tatevicenniopaulo majorinivit. Tur. ^ 6 auimicos nosiros vincere porerimus , nimie bantibus enim pro inveterato odio Philie rum per foiam imploratüonem divini fub- fthzis, acarma in Hebrzos moventibus, Da- fidii hofles (uos fecurus depradicat profter- vid ex aula Saulis , ubi pfaltem, & |.canto- Ó nendos, Gtad nihilum redigendos; quia ubi n rem egerat, remifIus ad fua. fuit paícua, eà oratio pugnat, ibi hoftes omnes expugnat, quia gregibus pafcendis affuetus, armis tra- neque quidquam.eít, quod poffit,huic bella. €tandis minus idoneus haberetur, Phili- &£ria Amazoni obüllere:; tantum valet divi» flhaiigitur, & Hebrai in duobus collibus nz foricudinis amploratio , ut. fecura. fit fua pofuerant cafltra. fubje&z duntaxat val- victorigimperrados íentiunt ftatim hoftes, lis divortio fejunctis; ambo quidem parati quantim valeat divini nominis imploratio? ad pugnam, fi fortaffisaliquis prior in inter- utinam dilcerent Deum nofcere , cujus viri- jectam vallem .certamen conferturus deícen- bus nequeunt obíiitere. Palmas qui legere deret, quod mutuis .etiam clamoribus f2 » in campo Martio cupiunt, diícant priüs pre- per diem pofcebant. » «es fuadete; ümque jam per quadraginta dies bel- 40* guämjho(vtilcm fanguinem effune ad;r—e. Jum excitaretur magis,quàm gerere'ur,aeu- tris aleam tentantibus; tandem ex partePhi- , (5 r 1V"' liftheorum morz impatiens quidam vir ftae aciit i turà giganteà nomine "Goliathus, viribus Oratio, qua in caftris , ac pugnis «orporis, armisque beilicisferox in medium Deum expo[cit adjutorem , oran- profiliit;& truculenta voce Hebrzos laceffi- xem efficir eviumpbatorem., vit adpugnam ; fi quis effet inter ipfos, qui .auderet ad fingulare certamen fecum deícen- 39 I&oriz tributariz funt orationi, quz «dere , 'fimülque de imperio utriásque gentis | Deum expofcens adjutorem , oran- dimicare; cümque minas & convicia arro« tem efficittriumphatorem z eftenim :ganti füpercilio ; faftüque barbaro quotidie * It Deus, qui vires, animum, :& bellicam for- J actaret,nemo fuit ex Hebrzis, qui fuzegen- titndinem tribuit pagnantibus; terroremho- tis dedecus vellet fanguine abftergere, ta- flibus incutir., vires adimit, &t ad cedendum metfiSaul Rex plures fpopondiflet divitias, adigit, INeque David alio adjutore tor il- ac perampla ttibuta5 imó etiam filiz Regiz lui!res de proftratis (uis hoftibusdetulit vi- «onjugiumei, qui ad ineundum fingulare ile w'.;,-Re,vg. eAbo. . Gorias, quàm Numinis auxilio : Intevfeci Jud certamen fe permoveri páterecur : vox univerfos inimicos tuos à facietua, quia ni- 'enim minax Goliathi,corporis vaititas, oris gqniram tu adfiriiti, ur me juvates; faciestua truculentia terrorem animis incufferant He- MTIR animos fuppeditavit, & vires, — Fuit David breorum, quó nullus auderet cum ipíou- -tot viéloriis infignitus, Bethlehemio oriun- nare, quamvis promifía praemia Regis Saue $ dus oppido ex tribu Judz , Patrem habuic is ad talem ineundam pugnam allicerent, líi, feu Jcífe virum rufticanum, fed . agri E rure veniteoferétempore in caftra David divitem , & copiofum, ex feptem fratribus miffusà Patre cum commeatu ad frattes, natu minimus palcendis gregibusà Patre ad- «ümque Goliathus confueta ferocia, ac pro- inotus. Adoleícentem tametfíi a(luetuüm brofa lacefleret :'Hebrzos iniultatione, eó ducendis, paícendísque gregibus prz cateris quia,nullus inter tot millia militom effet;qui commendabant, & oris venuftas, & formaz fecum cominüs congrederetur, fuzeque genti dignitas, & peritia cythare pulíandz , vo- vel eternam fervitutem v afferret victor. E ÓH i&tus, vel imperium cisque fuavitas, quà jam tum inter montium paícua, fylvarümque receffus compoíitos à Miratus David non magis ferocem ho« 4I. Íe plures Pfalmos metrica concinnitate mo« ftis fuperbiam, quàm imbellem fiorum con- dulabatur; ple&tróque ad barbiti fides: ea flernationem, intellectisque pramiis, quae tamen erat mafculá munitus fortitudine , RexSaul victori promiferat 5 fpiritus con- animóque generofo, ac forti; utaeque ma- cepit Deo plenos, & ad pügnam patratiffi. n nus ad puifus cythareacad pugnas cüm feris inos; quodtamen cüm obferváffet Eliabus adhiberet. fratrum natu maximus juffit, eum cumob.« 26. — Primafiquidem 'pug'natu'm rudimenta jurgatione ad fua reverti pafevas inconfule fuerunt, fylveítres feras ovilium vaftatrices támque fuam ferociam in tuendis gregibus manibus difcerpere, ut de ipfo dixeritSyra- ad cateros opiliones oftentare, ut càm ad« ji) i cides cum leonibus gua[icum. agntss € cum huc effet quafi puer, ea cogitaret tractanda, que pue;*ilqm adhuc fapiunt etatem. . Ve- ar[is, quafi rufzg ouiculis viclor 'luder'et: fe« j rum d 416 rün Dasil etao qodahi &lmolacus int- agnofcentes, Deum pugnáffe pro parte He- pulíu, quo invitabatur ad pugnam illam fin- breorum ; fed perfequentibus Hebrzis, & gularem cum Goliatho ab incepto non de- terga cedentibus eam effuderunt fanguine- ftitit , fuggerente Deo animos, & vites fup- am ftragem , ut in uno Goliatho , omnes peditante. . Cámque res delata fuiffet ad au- Philifthzi cenferentur periiffe.: Sed quibus- res Regis, fiftigur coram ipfo adolefcens, nam armis David. tam infignem detulit de cui Rex objicit certaminis imparitatem , & Goliatho victoriam, & de Philifthzeis trium- inexpertam militiam contra veteranum bel- phum ? certé non armisferreis, qua depo- latorem , tumidümque debellatorem ; . fed fuit antequam fingülare iniret certamen; fed Dadvid fronte hilari, vultique jucundo re. * armis orationis , quia loricatus fiducia in in Deum non timuit minas Goliathi,non enim Ípondit , plures difficiliores fuiffe à fe cantpo victorias relatas contra leones fero- fiduciam fuam collocaverat, in armis Pfal, cientes,. urfósque truculentos , & ipfum 43. Non enim in arcu meo [perabo , & gla- non terteri,imó & contemptui habere jacta- dius meus non falvabit me: fed in Deiauxi- tas totidem Goliathi minas , ferocientem lio, orationibus, precibus, & fuffragiis im- Martem magis in lingua loquaciori, quàm plorato erat fpes Davidis, cüm dicat: Is in manu praliante geftantem, Deleéctatus Deo laudabimur tota die, 8 nomini tuo cone - Dui, ^ Saul hac adolefcentis bellica fortitudine, ac firebimur L f&ctila. - 43* fpiritus magnitudine, pugnam pofcenti per- Qui animo funt generofiores, viribis: mittit ; & ut humana cum divinis coüijun* que rubufliores , ac difciplina militari cele- getet prazfidia, armis ex armamentario fuo briores duces , minüs fibi fidentes,in oratio- depromptis jubet adolefcentem praemuniri, nis fubfidio, precimque ope, bellorum e- magis id patientem , quàm optantem, cum ventus felices locarefolent, & vires à Deo Numinis fiducia firmiüs, quàm ferro, & expoícere, & obtinere, cui & victoriam tri- | Vihn,s, chalybe obarmaretur ; & cum hifce corpo- buunt: David enim, ut nonfibi, fed Nu- ris munimentis plus fibi impedimenti ia- mini vicloria de proftrato Goliatho tribuee .etfe, quàm fubíidii fentiret; exutá catafra- retur non loricatus, nec catafractus, fed in- &à aliis noluit armis muniri , quam paíto. ermis defcendit ad fingulare certamen, & ritiis, & ruralibus, baculum fecum fumpfit, mirantibus, ac ftupentibus utrinque omni« peram, fundam , & quinque lapides de. tor- bus ipfe folus. imperterritus filice € funda rente felectos , quibus in vallem defcendit .excuffo molem proftravit Giganteam , eó | EOE i pugnaturus cum Goliatho, qui jtivenculum quia fpem certam victoriz in Numinis au« intüitus, inermem , nullóque bellico appa- xilio pofuerat, quia ut ait Auguítinus: ANos Sernb s. d ratu formidabilem ; & in quo' debellando aliter proflernitur inimicus nifi Dei. auxilio, vverbis Atyos plus pudoris, quàm gloriz effe cognofceret, ff»li. Qui fuis pugnat viribu , antequam pugnet s Hamil ,de indignabundus juffit & fuo . abfcedere con- proflernitur : & D, Chry(oftomus,de David David. 4f fpectu, eümque imbellem | canem vocavit , &Goliatho appofite ait:David dixit ad eum: qui tametfi latrare poffet, non tamen mor- tu venis ad me fidens in gladio,ego in Deoyttt dere;' proinde ftatim unde venerat;ut rever- terrena armi dimicas, ego coleffibus pugnos teretur, eum monuit; ni(i mallet pedibus "u dn lancea, ego in fides tu in clypeo,ego $m proteri in frufta illicó difcerpi , & corvis dari p4cei tu veuis ad me in armorum virtute , inpabulum , imó contumelias etiam auíus €go 1n potentiffemo adjutore 5 denique $n t& fuitin Deum injicere Hebraeorum. tuA AYPA Vertentur, in te cuus gladius ex- 43. Verüm cum David minas Goliathi quafi eretur, viclorza. Deiq/?bæc pugsa ; Dei e(it O ipfa cumrifu repelleret poít velitationem | vere borum ad. decretorium certamen venitur, Furtum fe committere fciat flrategus 445 animis utrinque fpectantium varia fufpen- ille, qui fuis viribus vi&toriam tribuit,non fis exitás expectatione : Philifthaicerta vi- Deo: nifi Deus pro dimicantibus pugnet,im- Goriz fpe alebantur,G jam epinicion;prius- becillis eft omnis potentia, fraCtze vires, in- ———— quam certamen iniretur , fibi occinere au- firma bellica virtus; neque fibi bellator vi» diebantut. Interea Goliathus in valle in- &oriam arroget , quzà Deo folo, víres, & terjecta toto corpore catafractus adolefcenti animos fuppeditante prodit. — Satisgloriz Davidi minax obviabat , fed. David ocyus datur hominibus, fiDeus eis victoriam filicem rapit é pera, imponit fundz, librát- Aih i s comparet; próque eorum tutela dignetur [ que i&tu tam deflinato,& à Numine directo, pugnare: ad invictum Ducem Jo(ue Deus fic utexcuffus mediam Philifthzi Goliathi fron- loquitur: Ejeci eos de locis fu. duos Reges 30[!!8 64?. : tem feriret & fracto cerebro fixus hazreret Amorrbeorum non . ín gladio tuo : tametfi 24-*'0.21-. fronti, adeout maclati bovis inflar in hu- Jotue bellica loricatus fortitudine, & mafcula mum proftratus victus, & enectus cecide- virtute praditus hoftiles exercitus fuerit rit Goliathus terror hebreze gentis ; ögpro. adorfus, eósque pugnaverit , & expugnave- pugnaculum Philifthzorum ; David fuper- rit ; nontamenejus gladius, fed Dei virtus flans jacenti , arreptóque ejus gladio caput fuit, que Reges profligavit, & viclrices amputat , quod letus, ac victorad Regem lauros pugnanti fofue comparavit, ut notat detulit Saulem : eo fpe&taculo fracti animo Abulenfis inquiens: Non &f fenfur , quod s dia. cape Philifthai in effufam fe ftatim fugam dedére Jfraelite non fzgg:iaz:efint €9nt4 Reges illag * a4.Jofue, 3 ä pugrza- CPPEduP xf Oratio quó humiliOt có eHiCacïoxadprobosAffe&us impet, 417 " . gugnaverunt enim, & zïelwerþnt;o:; fed uon tia, cüm ad eam «cömp'afandam vitesfuppe« - 4n poreflate gladáj , &5 arcás, ditet, & manus doceat : contra hoftiles in- quod nonfactebanr boc, quia effent fortiores curfus invocatus femper adeft Deus fuam viribus , aut plures Cananais , fed magis à pr&ítiturus opem, contrario; erant enim GCananai robuiiuwres, 46. Patriarcha: Jac o*'bor'i patriam repetenti &plures, " ldeó Jotué duos Amorrhzxoro caeleftes exercitus occurrunt in fui gratiam Reges proftravit, quiaDei caufam geffit, « a obarmati: Fwerant ei obvtam dngeli Dei , Gentf. 38 non fibi delatas victorias :trib*üi.t , fed Deo, 4uos cim vidifjet aitz CaflraDei funt bac ? abexercitu fuo comparatas LÀ * Deus enim à 'ecce qualia Patriarchae ad patriam reduci ad- Jotue invocatus adfuit, virtutem pugnanti- fuére praefidia, quales armatorum exercitus 5bus brachiis daturus , virésque hoftibusad- 'ei obviárunt , non ub expugnarent, fed pro- "empturus, iNeque gloriz us detrahitjnec pugnatent, :ac defenderent : afferit Lippow fuorum militum prz£ectus illeexercituum, manus angelicas copias Jacoboapparuiffe.ne qui victorias delatas de holtibus -deletis in fcilicet £raterno :occurfu terreretur z ZFzebat DDeum refert, fuámque ip authoremgloriam ait Lippemanus, Pujurmod: apparitio ad con- refundit: folusenim Deusett, qui vincit, folationem vuiri Dei , us ammancbat fubitus æwt. 7e quapropter per Moy(em ait : ANon quía cune aerror ex occurfu fratris illà jam denuntian- as gentes mumero vincebatis vobu juntlus / 4i. Lippomano affentitur Anfelmus Lau«- &fl Dominui, & elegit v0s, cóm omnibia fitis denfis, qui explicans hunc exercitum à qopulu paucrores ; fed quia deligit vos Do- Patriarcha patriam repetente vifumait : AMaf« ia , hinc David loquens de victoriis, quas gitudo Angelorumyque militiacelefla nomi- - Araélitze de tractis, «cíisque hoftium exer- mabatur , apparuit Patriarcha, quibus con- «itibus retulerünt, & deProvinciis ; fegnis- fortatua món metueret fratrem, fecurus eorum ?fdlm » 3 «que armorum vroccupatisait ? ANecenmmin Auxilio.: :non potuit Jacob valentiori defen- &ladso fuo poljederunt zerram , non quodate -di exercitu,neque fatellitiomunirinobiliore, mnad non pugnaverint díraelitae, non quód Verüm tametfi Angelicis vallatuscohortibus Onon initeterint ; & íe turmarim .explicues adhuc facob trepidat, & £ratrem timet Efau, rint, aciésque hofliles à latere aperto non «qui fub fratris latvainteriüs agitabat hoftis 'ircuierint, ded quiavires ad pugnam , & «confilia ; hinc non «contentus. Angelorum victoriama Deo. fumpferunt; ut, & viéto- prafidio ad arcem confugit orationis, utnon riam, quà de pro(tratishoftibus triumphá- iIbene fopitam , fed .adhuc fumantem iram, runt, ait enimDafilius: zrmati quidem pu- ac deflagrantem invidentiam inoffenfe eva- th.d' guarunt , C fuu . armü bofles expugnarunt ; 'dat, inquiens, iErve sme de manu fratris '&is p verum epui ap[um mon:erat armorum fed Dei, wiei Efau,qQUuia valdé eum timeo, nimirum li NT Ui exercius eorum ducebat. itutioresad fraternam iram evadendam fup- 4 $^ d. Imbecilies funt femper armatorum vi- ipetias non fperavit, quàm ab oratione, Ja- Tes,inanis omais béllica ànduítria, «& vanus «€ob igitur; quamvis angelicis (tipatus armis, preeliantium numerus,nifi Deusprecibusro- Angelorum munitus cohortibus orat, magis gatus vires addat , .animos fuppeditet , & fidens piz orationis viribus, quàm angeli- pugnas ad victoriam dirigat. "Oravit fuoin «isarmis, Necfallitur quia beneficio ora- &ubiculo imbellis vidua Judith, & precibus tionis fratris fibi captat benevolentiam, & armata in aciem profiliit, & ad Holopher- pericula eludit: oratío fuit, quaziramex- »is tentoria intrepida fe contulit, caput ejus tinxit fratris3 »eius reconciliavit :amorem, amputavit , & obíidione cinétama Bethuliam 'exgitavit benevolentiam : — 'Curzens 4tAque Genef. g, vindicavit ; capátque fupraobfeffz urbis mu- Efau obuiamfratri fuo, amplexatus esi eum. ib ros appendi juffit: quidini ? pavent ad afpe- Efaufui oblitusfratrem fuum Jacobum izto &um iugulati Ducishofliles exercitus , qui excipit vultu, fraternóque conílringit am. trepidantes, timidae fe dant fugze z. irraunt plexu, & inveterato depofito odio, amicitize à tergo líraelitee ex urbe prodeuntes, infe- £oedere iura fraternitatis ar&liüs — flabilivit; L quuntur fugientes, quos cruencaa clade pro- neque ad fraternum atorem Efau emollitus ftrárunt. Certe hzc Juditha victoria non- fuit Angelorum terrore,fed fratris fufis pre- nilieiustribuitur precibus, quz à Deo eam cibus, quibus veluti benefico imbre flammas. Juditb.13.". impetrárunt ? Dom'/wuu revocauit ne vobis omnesexitialis odii extinxit, & ignem exci- "U. 1-0.' gauaeutem 4n vicloria fua : wocat hanc vi- tavit fraterai amoris,ut enim refpondet Lip. . €toriam Dei, cui cantüm tribuit, non fibi, eó pomanus: Zrüficio Jprritue format efficacif- quia fciverit, Deum fibi vires, &animos jfimam orationem ,. benevolentiam captat 2 vj h H] , fuppeditáife;cuin repetitis precibus,ac ieiu- oratio, quam Jacob fudit, nonterror, quem nüs divinum fuum petierit auxilium. Deo Angelorum armatus exercitus inculfit, Efau igitur eft victoriareferenda, qui vires fuppe- odium extinxit, amorem conciliavit, captae ditat, arma dirigit, animos miniflrat, hofti- vítque benevolentiam ; ut inde difcamus, bus terrorem incutit, virésque adimit; ipfe quoties hoftes imminent ad internecionem, eft Deus exercituum, qui docet manus. pue ad prefidium recurrere orationis, quamvis gnanuum ad belium , & digitos etiam fcemi- enim utiliffima nobis fit Angelorum tutela; narum colo tractando affuetos eruditad prz- orationis tamen ufus . eft nobis perneceffa« , 1. m '/"')',J lium; cíque proinde foli tribuenda eít victo» rius , «üm Jacob quamvis cecleftibus inftru« &us R L] W$ . Diffetatio XX. &us copiis, exetcitu fultus Angblbrum,äd- ipiz/:l.l Cur i David iny'ocat Deuri, Gr;mi huc fratris vereatur iram , & orfatione ar. à F Q« non nominat, Abrahamum ex. líaacum? matus ejus gratiam fibi conciliet : ar/;ficio lius enim Jacobi filii meminit, Ecatur eujoe fpiritus format qj?ïmcx]imam orationem , &$ Deus ] acob, cur non dicit Deatus,cujus Z2eus beuevolentiam captat, Ábraham, Ifaàc, G. Jacob ?. quia nimizum Fuhdenda tunc etiam funt preces,cim Ifaaci filius Jacob, càm adveríis premieretur, 47. carnis illecebrz ad caítitatem labefactandam fraterno odio ad internecionem infequere- nos alliciunt, vel exitiale odium ad fratris tur, variisque pulíaretur contrarietatibus effundendum fanguinem ; & generatim quo- fufis ad Deum precibus divinam impetravit ties nos pravus aliquis affe&tus intus pulfat, opem, quà advería quzeque fuperavit,& quz & ad delinquendum contra divinam legem imminerent peticula declinavit, DuosIfaacus nos pfovocat. Quoties periculum immi. ex Rebecca filios fufceperat majori natu noe net lxdendz conícientiz rogahdus eft Deus, nen Efauerat, G minori Jacob;. & quamvis. ut fua nobis auxilia opituletur , hzc enim ambo gemelli effent , feu eodem editi partu, eít hominis obligatio, opem à Deo expofce- habitu tamen corporis, & indole animi per- L] re, X precibus prevenire, ne lethali culpa fe diffimiles fuerunt * Efau enim naturá fero- à Deoavertat, & ne finat fe vinci à doemonis Cior, ac in'genio agteíli, ruri addictus, ve- v fuggeltione, imé ne incidat in tentationem, nationibus affueverat 5 Jacob veró natu Mattl. 18, cüm id pofcamus quotidie in dominica ora- minor ingenio facilis, moribus clegans, ac tione: Ez nenos tnducas in tentationem, quia mitioribus affuetus fuit ftudiis , aptiórque cüm rentatio urget, X pravi affeCtus intus ex- animi culturz pervirtutum praidia, quàm citantur de propria confidere libertate non corpori exercendo. — Cámque contigiflet,ut vacat przfumptione; & confidere de. folo pulticulam ex lente pro avi illius fimplici- auxilio ordinario fufficiente ftolida eft de- tate Jacob comederet , fuper'vieniens Eíau mentia: ad gravem enim, & praefertim diu. ex ruraliitinere defeffus , ac fame preffus turnam vincendam tentationem , auxilio in- portionem popofcit pulticulz illius,quà pof- 1 digemus extraordinario, qucd eniximà Deo fet & famem abigere, & vires reficere: fed rogemus quo muniti imminens |feedandz Jacob totus intentus, quomodo poffet jura conícientiz periculum amoliamus. primogenito debita, quz fibi naícendi forte 48: Quéd fr tempeftas oriatut in mari, flu. vindicaverat Efau, enancifci; pultem eà con- | Gf ditione concedit, fi fibi natalem ve lls iiv Gus navim diverberent , ventorum impetus Ü prae ad naufragium impellant ; nemoeftex nau- rogativam cedere : quamvis ad inopinam tis eequora illa procelloía trajicientibus, qui petitionem turbaretur fub initium; cupidis in tali vitze di(crimine , alicui ex Coelitibus tate tamen gulz ille&tus, juribus ceffit prie noníe commendet , ac divinum humilibus fnogeniti, & fimul cum vili lenticula prin- precibus expofcat auxilium , eó quia falus cipatum decoxit familiz, dignitatem Sacer« corporis periclitetur, & naufragium immi« dotii, pingniorem paternz hareditatis por- 1 neat. Quanto magis ad declinandum azter- tionem , &quidquidbonorum cum fíauíla. num animz naufragium , quando procellofi patris precatione jungebatur. Idque caufa- concupifcentiz zftus intus mentem exagi- fuit, cur Efau exitialt odio fuctit poílea la* tant, Q per tenrationum impulfus ad. pec« cobum fratrem infecutus; ejüsque propterea candum-lethaliter , nósque avertendum à iras effugiturus, (imülque uxorem & fangui- fummo bono pertrahunt , debemus preces ne, ac terra cognata ducturus, aufpice Deo ^ fundere, G divinam implorare opem, ne in e Chanaane in & 219 Aef opotamiam ad Labanum illo procellofo concupifcentiz zetlu pericli- avunculum contenderit, & quidem pauper- temur? imó ex Angelico Doctore D. Tho. rimus viator , bacillum pro omni fupellé« &ili fecum deferens. ma ad fundendas preces, implorandámque In itinere Deum im- divinum auxilium , tunc utroque jure divi- penfiffime fibi conciliare adnitens , fuppetias no, & naturali tenemur, càm in periculo expolcit ab oratione, quá Deum enixim ro- Pa verfemur peccandi : tunc utrinque trahimur, gat, ut velit fibi effe propitius: $£ fuerít Genes. 2s, à Deo ne divinas leges transgrediamur, &à Deus mecum, & cuflodzerit me in via, per v«20. cacodoemone ; 'vel pravis affedibus, utab quam ego ambulo, & dederit mibi paxem ad iisdem avertamur ; & tenemur Deo praci- vefcendum , E& veslimentum ad. induendum, pienti obfervantiam fuarum legum parére, reuer[isque fuero profperé ad Domum patris & peffimas Cacodoemonis fuggeítiones pro- 96i, erit mibi Domzaus in Deum. cul abigere. 2 1 Vacua non fuit Jacobi oratio,quce enim ïQo 4.9» Rurfus fi adverfa nos premant , fi res popofcit, impetravit. ! Septem dierüm iti- no(lrz ad votum non fluant,divinam debe- nereexatto inagrum Hatani proximum pete mus expofcere opem, quà obices remove- venit, ubi fcifcitanti à paftoribus . de familia antur, G qui nobis contratii funt, ac in. nos avunculi fui L G M eek abat ii fe fe obtulit ejus filia exafperati mitefcant , nósque fraternacom- Rachal,inqua cüm oris venu(late, ac juve- plectantur charitate; exemplo Davidis, qui nili atate flos decertzret pudicitize, cámque cüm prolixa - calamitatum ferie. vexaretur, achael greges duceret' ad fitim aquis extin« Deum oravitinquiens: Beatue cujus Deus guendam, lapisque puteo impofitus accef-- jqcoö, 4djutor ejus» [pes ejus in Dagnjno Deo ]ac01 íum negaret àd aquam hauxicndam j bus — t a, -- wviwep iod4 a-ege WO ml | -Otatio quóhumilior eó efficacior ad probos Affectus impet. 41 9 'buspuelle gratiam fibi conciliaturus faxum «ibus nil temporis impendant, adhuc ta- xevolvit, & copiambibendi pecori fecit, Ra- amen felices funt , & omnia iisdem profperé n chael interno fuffufa gaudio, feftinato pede Ve- obtingunt & res fuas ad vota fluunt. ad patrem :venit. Labanum , nuntiatura , rüm quamvisDeus nonnunquam id permit- ?? «onfanguinel juvenis adventum , cui Laba- tat ; hi tamen propriz felicitatis adjutorem ! aius ftatim obviavit, G gratiffimum fibi ne. accerfunt cacodcemonem z hujus rei docu- potem infuas introduxit éedes,omnique hu- mentum infigne .dedit populus lfraélis : a3nanitate.eum coluit ; :hofpitium fimul , & "Moyfe fiquidem abfente , & «olloquente grofugium obtulit; imà & fpem nupuiarum um Deo in montis vertice; tutbz ad mon- «um-una ex filiabusfecit, 'Curz gregis uni- :tis radices turhultuantes, armillas, .aureáse 'verfi Jacob praeficiturà Labano , 4n quo ex- :que inaures , & alia ; mundi muliebris ornae «ercitio integrum feptennium .defiderio :po- menta eo animo congeffére,ut Aaron e nobili tiundze Rachelis impendic (olicitus ;paftor, metallo Deum cuderet ; cümque ;inon po» quptias empturusà focero talifamulatu, La- tuiffet Aaron precum importunitati obfi«- banusveró ficut erat parcus in promiffis, ita ftere ,-qua(iindignábundus & quodam im- & fallax fuit infide premiffi : fiquidem vafre patientize impetu congeftum aurum in for« — fubftituit pro Rachele Liam filiam natu ma- nacem injecit ; :eóque liquato vitulus exivit jorem , :fed.venuítate minorem , przfertim conflatilis, 'Sed quo artificein folitudine «cum lippitudine laberaret oculorum ; hinc Àllavitulus ille aureus .cuffus, & formatus Jacob alterum :fervitutis "feptennium ;pro :ifuit? quibus aurificinze inftrumentis? Sunt —— o €—QÀ , JRachelis nuptiis fpondet:;Labano; :quo ex- :qui afferunt, aurum ab Aaronein fornacem ipleto :;petità à focero ;facultate patrig revie -conje&tum à Diabolo aurifice fuifle in vitu- ** ä defida ,.cüm rota familia iter arripit .cui ta- Ium formatum,idque conjici unt ex Aaroriis , : E E £ amen Efau frater cum quadringentis armatis wertbis : ;Projeci sllud in 4gnemyegre]fusque 'Viris occurrit in pattiam reduci;hoftiliter ex« ibicvittilus.Quid ni funt qui parce laborant, «epturus inermem. 'Quidin.hifce adverfis parciüsque orant, quibus tamen fingula pro- 'aget 'Jacob fraternum odium declinaturus ? Áperé contingunt ope cacodoemonis, Deum enixim rogat , ut velit fraternum o- A : ! Alii & converfo diuturnis franguntttr .dium à fe avertere, & in tanto difcrimine ab laboribus, anguntur folicitudinibus , terun- - Genefc,31, '0mni eum peticulo eruete: 2Deus Patris vitei 'tur in opificiis, frequenter orant, facrisin- A:Abrabam,6 Deus Patris smei lfaac: Domi- «terfunt , & tamen vix quidquam . ;profperi "t qui dixifli mibi,evertere in £erram tu- ápfis obtingits fed ifti qui nihil fine preci- Am, 8 in locumnatiuitatis tue y.6$ benefae ibus aggrediuntur , Deum habent protecto- &iam tibi. JMinor fum cunilis sniferationi- zem;qui perífepé differt concedere petita, ut us tuis, erue me de mauu fratris mei Efaus amerita exaugeat petentium. Vel. non ex- Ua valde:eum timeo. Quid ni.his preci- audit orantesin hac vita, ut überiori prze- bus Deum fibi ;propitiavit , immutavitque mio eos inalia cumulet. — Vel ideo non exe fratris animum , .:G Efau exuens omnem fe- audit, quia quzà nobis petuatur , magis no» rociam;hon ampliüsodio infequitur fratrem ibis obeffent, quàm prodeffent , appolite D; àn patriam reducem, fed amore profequitur; Auguflinus: ; ver Deum invocafii certus non belli vulnera ampliüs meditatur inflige- efto , quia id fortó quod volébas &empora. Tomo 2..3p re; fed pacis ofculafigete ; non cogitat veni- Jiter , ádeo mon dedit , quia tibi, non prode- V[Alm.tiy. 4entem fratrem expugnare ,' & proflernere; ryat, AEdifcetur in boc cor ve[irum fratres, fed fraterna charitate ample&ti , ac humanis- «or Chriflianum , cor. (idele : me incipiatie fimé cum illo agete: hos pravos affs&us o- iristes fatii -veluti fraudati defiderijs sre $m dii, & invidiz in Efau fola coércuit oratio, dudignationem coutra DELM. — .Non expedit quz in eodem amorem pariter excitavit, & A4Recurrite Aadverfus Stimulum. «alcitrare. gaudium, d fcripturas, Exauditur Diabolus, & nom ^. exauditur Aposiolus ; exaudivit eum , quem $. V. alifponebat damnare , & non exaudivit eum, ii h 10, quem volebat fanare. Nam ager petitmulta L Differt plerumque DEU S concede- à Medico, nondat Medicus , non exaudit .ad re pftita,ut merita exaugeat petentium, voluntatemyut exaudiat ad fauitatem. Ergo Vel nonexaudit , quia noxia ejfent; Medicum tuum pone D EU M, pete ab illo oque petuntur. " falutem, & falus 1ua ipfe erit 5 visy wt det fe tibi? quód [i quid vis babere s non vult ipfe m yi. C I adverfa nos premant, fi &rumnz, & u calamitates nos vexent, fiomnia noftra utbabeazs ,. ur fe tibi det. Impedimenta vemoye, ut intret ad te DEUS , & fi vo. " fus, déque nobis videantur verti , luntati noflra non dat, (aluti dat.. Tucum orationem expofcamus adjutricem ; ipfa à Ouibus te mes quovis nos eruet periculo, & advería in patientia (alutem expetia. dicamentis curez , ile novit, quibus fetlio- profpera mutabit: fi enia precibus funden- nibus, quibus uflionibus, ille novitz tu tibi dis affueverimus ad vota fluent; quz ex- pofcimus. Áudio tamen quosdam quetu- agritudinem comparáfli peccandoyille ur f'auet vult non folàm favere,fed fecareyS urere. los objicientes plures effe; quitametli pre- Ggg Negat Verani dmfeüibw Jem.d, . 410 Diffcxtacio/ x* EL Negat plerumque Deus , quz petimus, *nibds adjungitur interna mentis exercitse qua fi nobisconcederet , plusadferrent no- tio, ac conformatio , tàm attentze cogi- cumenti, quàm commodi 5 vel negat mi- tationis, quàm devotz , pizdue affeclionis; notaànobis petita , ut majora nobis con- quia verbis fenfus , & fe nfui refpondet af- cedat ; vel cunctatur annuere , quó orantis fectus, con'lantiam exerceat, augeátque fiduciam, vel nonítatim exaudit , ut impenfiüs, fze- - Quee veró pua*ä mentalis eft- oratio ea j* piüsque petamus: vel qua nos petimus,non fimpliciter meditetio, vel contemplatio di- &itur, inter quas id intereft difcriminis , ut dat; quia nobisobeífent, qua tamen com- penfat cum aliis, qua nobis profunt., licét meditatio certa via , ac methodo progree diatur adhibito difcurfu intelle&tüs dererum à nobis non expectentur , quia fortáffis non divinarum , facrorámque Mylíteriorum cau- 4p P[ah 1144ianotefcunt ,' ut notat D. Auguflinus ubi ait; Quando norn dat, ideo non dat, ne ob. fis, effetibus , circumflantiis; ut pios vo- fit, quod dat, Neque enim aliquid inju- luntatis affeCtus nitatut excitare , eósque fovere. Contemplatio veró,ut eam definit ftum petebat Apoítolus, quando rogábat , ut auferretur ab eo flimulus carnis, Ange- D. Thomas;eít (implex intuitus veritatis abs- 2: 149 ,2136; que varietate difcurfuum, cum fummo tum lus Satanz ; & tamen rogavit, & non acce- art g, admirationis, tum amot is, ac pij defiderij pit, quia tempus adhuc erat exercendae in- afR. firmitatis. Petiit Jobum tentandum Dia- &u. . Ad hanc autem contemplationem bolus, & accepit , Attendire fratres mei, vir afceta non pervenit, ni(i poft diuturnum, eümque multiplicem antegre meditatio- magnum my(íterium difcendum , repeten- nis ufum, dum , tenendum animo , nunquam obii. Duplex à viris afcetis folet con- vifcendum propter/abundantiam in iíto fze- templandi ratio plerumque ufurpari, ab iis culo. praífertim , qui meditandi laborem diffi. Quid dicam ?. revera comparandus culter fu(tinent. — Una conf(iftit in applica- Apoftolus Diabolo ? Apoftolus rogat, & i non accipit , Diabolus petit , & accipit; fed tione fenfuum interiorum animi ; quibus refpondent externi, & tunc contingit, cum non accepit Apo(tolus propter perfectionem fuam, accepit Diabolus ad damnationem imaginamur períonas intueri , ac circum- fuam. Denique ipfe Job accepit fanitatem flantias omnes rerum ; qua geruntur, & guflare, ac olfacere » quanta fit fuavitas, in opportunitate ; dilatus eftenim , ut pro- aretur ; & diu fedit in pulvere, & rogabat & dulcedo animz imbutz . divinis carifma- Deum, ut auferrentur à Deo ifta; & Deus tibus; & hifce internis quiaque mentis fen- non auferebat. Citiüs Diabolum exaudi- fibus, quibus imaginamur, Chriftum vi. vit ad eum tentandum, quàm ipfum Job ad dere, ejus verba audite , ejus fuavitatem fanandum, Ideo, conceífíus eft ifte tentane« olfacere, dulcedinem guflare, & ejus vir- tutem veluti tangere ; quinque re(pondent dus, ut eo probato effet ille cruciandus. Di: eximiz virtutes; vifui fides, auditui obe. d L fcite ergo non murmurare adverfus Deum: & quando non exaudimini , ne . deficiat in. dientia ; odoratui fpes; guftui devotio, & - taclui charitas. Alia exercitatio nuncu« vobis,quod fcriptumeft. — Per fingulos dies benedicam te, Quare iíta dico fratres? ne pari folet oblatio myfteriorum, qua abun. KTMT quis quando forté non fuerit exauditus ali- d& Chrilli vita, & geíla nobis exhibent, quid fuftum petens à Deo, non . minuatue Maieriam meditandi nobis etiam fuppedi- animo , non deficiat: expe&tent oculi ejus tant pleraque alia , prefertim notitia fui , ad efcam, quam ille dat ia opportunitate. f1 ferió cogitet homo quis fit: qui enim fe ipfum noffe cupir, nec ofíta w iRW cít fe ipfum fibi Quando nondat, ideo non dat, ne obfit, Qui veró injuftum aliquid petit proponat cum omnibus fuis miferrimis in« 3 Un, quod dat. 'PS' digentiis, imó & vitiis, quz corrigat, noxis, in poenam fuaàm exauditur. Haé&tenus Au- quas abítergat, ultinus, Hu &t C lTïl 2 na etiam vita, mundus , 4ac in- gt $4 Catetumoratio femper prodeft,& plu- j6. rimumadfert commodi mente prz(ertim o. numerze mundi fallaciz: uberem meditandi rantibus, quia hec femper eft potior ad pra- fegetem nobis exhibents fi expendamus , quanta fit vite non folàm brevitas, íed & vos affe&tuscoércendos, & probos excitan- dos, acfovendos:; quantum enim diftat cor- fragilitas, vanitas , ac inanitas fiquidem A pus vivum ab exanimo , tantum interjicitut unico mortis 2fflata omnis, tum dignis difcriminis inter orationem mentalem. & vo- tatum , tum divitiarum ,. ac voluptatum calem; fi enim fit puré vocalis, & in (ólaex- vigor avolat, extinguitur , & qua diu fte. teriore pronuntiatione fita , tunc interiori terunt , momentó corrüunt , ac vaniffimi caret anima fructu devotionis , proinde & hominum conatus , vanzque cogitati Cfies, vita fpiritualis attentionis; que fi accefíerit, quibus mentem impleb ant, in ttzíle aihilum tunc vocali mentalis adneclitur, & ex utra- ex«tempore relabuntur, & tunc memoriaim que fit oratio mixta: quiapreces, qua voce fubi; quod aiebat David : Perit memoria PJklm. *,o proferuntur, mente etiam aguntur ; 1dque eorum cum — fonitu , quafi cum ipfo pulfu contingit , cüm quis animo praefens adeft &ris campani 1. excitat hic fonus defundi orationi, G coram divina Majeflate intelli- memoriam , Íed mox peritüram ,. git,k verfari, quia tunc.externis precatio« — fam uno cum fonitu, Meditationis ma- -,Nt;en'a( / Oratio quó hümilic:t eo efficacior ad pteböä Affcctusimpet. 42r tetía funt etiam quatuor hominun zovif- bulum, &gramïneas cunas nafcentis Chri- fia, Mors,]udicium,Infernus; & Paradifus, fti; & confiderandum, quomodo edicto Ca- & qui hoc tfajicit mare oceanum , ini- fatis Angu(ti de perfolvendo cenfu . quavis difrupta mora obtemperaverint Jofeph , &c tiüm quidem videt, non tamen finem ; nc» que extremos terminos,quia aeternitas nullo Virgo Mater; quomedo ipfe aterni Patris J «lauditur limite , nullo abíolvitur fine. filius, & Deus, ipfe infans ex obedientia Sunt etiam pleraque alia,quae uberrimam nafciturus, equé ac moriturus ; nondum mneditandi materiam nobis fuppeditant , egreffus de utero materno , jam egrediatu£ de terra; & cognationefua, Quomodo Jo- prafertim diving maturz attributa , qua ficut fuat excellentimífia , & incomprehenfi- feph, & Maria exclufi fuerint à diverforio,SC bilia;ac fuperiora czteris fidei noftrze myfte- in ftlabulum fe receperint rigente brumá, rís; ita long? maximam vim obtinent ad Quomodo illicinter bruta animalia orarent inflammandan in animis pictatem , Íuccen- ambo fponfi, ac plures horas in altiffima mentis extafi tranfegerint 5 & Deipara ine« dendum amorem , Q alios p'mbqs affectus *44.!86, €xcitandos. fantem JESUM verum Deum , verümque hominem enixa fuerit (ine doloris fenfu;abs- h $. VI. que lzfione virginitatis. Quomodo mox in lucem editum , qui lucis erat. Author, Vita, € Paffo 7&5U. Chrifiz per humi jacentem fupplex adoret , ulnis am- La ple&atur, íinu foveat, fafciis flringat , & fpmbola fenfebilia uberrimam nobis fup- cüm aliz non effent cunz, in. przfepio eum peditant orandi materiam, piésque om- reclinet vagientem, — Quomodo ejus fpon- nes excitandi, & fouendi affe- Gus, fusJofeph tota fpiritus recolle&tione in ge. nua procumbens prolixiàs eum adoret. $7- A eft animz noflzz conditio quamdiu Quomodo jumenta proprio halitu rigorem temperent frigoris , acfuo famulentur Con- i — d E iu ergafítulo corporis detinetur , ac . fenfibus alligatur, ut ad res . divinas ditori : Cognuovit bos poffefforem fuum ,. * 1faia a.v.g; pet fe proximé nequeat immediaté fe pro- afinus prafepe Domini fus. Tandem quo- modo é codlo empyreo Angelorum phaien- movere , fed indigeat manuductione petita ex fenfibilibus, quatenus per fymbola cor- ges ad DEUM íuum adorandum advola. vetint ; pacémque hominibus annuntiave- porea feníim ad altiffima divinitatis perdu- catur arcana : intet hzecautem corporea rint ; Faa e(] multitudo militie caleflis Lut,2,v.13, ífymbola fenfus noftros exteriores ferientia laudantium DEUl M , & dicentiumz gloria 1n Altiffmie Deo,. G in terra pax bominibue rincipem obtinet fedem Redemptoris noftri bona voluautatis. 3 umanitas hypoítatico nexu copulata diving 4 Inde devenitur ad octavam Domi—nicäz períong Verbi incteati: eft enim Chrifti hu« 19* manitas organum Deitatis , & quidem ne- nativitatis , fanguine circumciíi infantis ceffarium ad noítram peragendam falutem: purpuream , & confiderandum eft , quo- j ) '364)7.- 19, modo o&avo die circumcifus fuerit pucr hinc ait Chriftus defeipfo: Ege/fwm offtum, per me fi quis introierit, egredietur, sngre« JESUS exemplo fingulari tum obedientiz, Chriftus enim, quá fupremus legislator fe legi Mofaycz dietur, & pafcua inveniet, quà homo eít. oftium ad fe ipfum ; & quà fubdidit; tum humilitatis, quà inuítam Deusper mylíleriaejus humanitatis patet originalis peccati notam in inmocentiffima nobis aditus ad excelfiffima Deiratis arcana. fua, ac divina carne volüit quafi proprio * LJ goan, 17. Unde Joannesait : Hec ef£ vita eterna,ut co» delere fanguine, licét illud non contraxiffet '0,30 tum patientize , quà nonut ceeteri infantes, gnofcant te folum Deum uerumy$ quem mi- fiti jESUM Chriftum. expertes rationis; fed matutus jüdicio , G fteria SS; "Trinitatis; cüm plena cognitione inflictum fibi vul- $9* Sunt hac duo my s & Incarnationis Verbi divini, duo prima fun- nus, ejüsque cruciatüs acerbitatem fenfit ; damenta, quibus ceteranituntur, utrurique & charitatis immenfz, quà divitias divini enim uberrimam nobis fuppeditat meditan- cruoris lachrymis permixtas aterno Patti di fegetem , & prafertim , quae ad Incarna- litavit'ad hominum falutem, ac.totius hu- 'mani genetis redemptionem ; quomodo de tionen Verbi pertinent, & vitam Chrifti, uz per res fenfibiles fortius nos movet; ccele(ti gvmnade nobilis agonifta nudus in eíLtenim tota Chrifti vita aptiffimameditan- arenam defcenderit , non alio peruncdtus di materia fuümpto exordio à Nazarethanis oleo, quàm fuo fanguine ; quomodo lapis my(terüs virginem inter,. & Archangelum angularis lapideo recifus culti*g, adeo illum retuderit , ut impofterum inutilis fieret ; Gabrielem pera&tis : fuit enim . Gabriel à Deo lecatusad virginem Chritti: Domini quomodo preproperà hác fanguinis emií- dele&am matrem ex Regia fílirpe Davidica fione, & purpureo imbre probrum dele. Matiam Jofepho ejusdem familize defpon- verit (terilitatis in noftri cordis inculta tel- Pfdm i fatam; cui in domo Nazarethana divini con- lure ; quomodo pet- hzec facrificii (ui prima libamina initiatus fuerit Sacerdos cum non- ceptüs rationem fignificaret, & ejus affen- Íum peteret: inde deveniendum & dum poflet é gutture Ioqui , coeperit voce o Ro t ad R?.-, afis Verani de Affectibua Tom. 1 BEg- ————— i Diffeitatio: Xx.ä 422 « [anguinis b tetra clamare , nova bellà indi- cum mortuos c;;ffet 'ciifätutuä ; hon decuit cens; eó quia venerit gladium mittere,quem myrrhá carere: & quia fperare jam. coepe- primüm impulit in fe ipfum. Quemodo rat amorem hominum , oblatum fibiaurum n L. 2.7,21. fuerit ci nomen JESU impofitum ; — Pocz- fufcepit ; ut etiam thus, quia càüm ve- tum efl nomen ejus JESUS , quod erat im. niffet ignem in terras mittere , debuit fua- poíitum à cccleiti patre , quod nomen Sal. vitas odoris bonorum operum , ac Oratio- vatoris proprio voluerit fibi fanguine com- num tandem in coclum conícendere, Quomo- patare; & quidem tanci emere, quanti po- .do Magi auro natum infantem fuerint ISee tuiffet mundum redimere. Quomodo re- gem profeffi ; thure DEUM ; & myrrh? ftitutus poftea fuerit Virgini Matri puer mortalem. Tandem quomodo poftquam JESUS de inflido vulnere , & fanguinis fatisfecerint proprig pietati , ac religiont eftulione tenerrime compatienti;ac filio col- cogitaverint de redeundo , ac repetendo lachrymanti, praeíertimcum unicam ejus ,Herode , fed in fomnis admoniti per. ali« acerbiffimi cruciatüs caufam noílra ífciret am viam reverfi. fuerint interno fuffufi cíle peccata. Quomodo Virgo Mater fi- gaudio; có quia natum in terris DEUM vi- lium fuum unigenitum (navi amplexu fo, derint, veat, lachrymas detergat, plagam curet; Tota igitut Chrifli vita uberrimam 62, preputium, & divinum fanguinem, quem femper nobis fuppeditat meditandi mate. noverat fummi effe pretii, iummá reveren- riam , ut poít Regum adorationem , in tià fepofitum affervet, templo infantis JEfu oblatio, In Egyptam 60. Inde fequitur Regum adoratió;G con- fugà repentíha, ^ Herodis furor , & cruen- ta innocentum puerorum cades: ut etiam 5 fiderandum eft , quomodo aternus Pater filii fui obfcurum illuftraturus natalem non quomodo Chriítus fuerit à matre nutritus, hebraos tantüm paítores & propinquis col- in Judzam reverfus, Docuetit in teme libüs, & campisaccerfiverit , verümetiam plo. Baptizatus fuerit à Joanne, — Per an- Reges Magos ab extremis Ornentalis Orbis nos triginta fumma humilitate latuerit. In plagis exciverit, & quidem novà fleli3, de montem fecefferit, G jejunus per quadra« qua vaticinatus. fuerat Balaam , ífed magis ginta dies , & toridem nocles oraverit, interiore illuftratione permotos, qui fu. Diícipulosin mari Tiberiadis delegerit. In peraus omnibus difficultatibus , & | iter nuptiis Canse Galilez primum effecerit mi- aggreffi ferofolymam regem ipfum Hero- taculum , & aquam in vinum mutaverit. dem adjerunt intrepidé, & ea, quam Re- E templo ementes, & vendentes ejecerit, Nicodemum docuetit. ges decet, magnanimitàte » ac fide, quzren- Samaritanam eru- Ljdtt;?:.- 25 dietit, tes natum, Regem : JJb eff , qui natua. est Reguli filium priftina reftituerit 9. fanitati. ' Difcipulos erare docuerit. Lees Rex Judaorum, | Quomodo íime ulla mora rurius iter arripuerint , & praeeunte iteta- profum mundaverit. Servum Centurigs tó tellà vehementer fuerint exhilarati. nis curaverit, Socrum Simonis fanavetit. Capturam pifcium Petro dederit. Sub- Quomodo hic ftella, quafi ignea lingua pro tacente Verbo perorans divini amoris nova ortam in mari tempeftatem fedaverit, flu- phreoomena primis indiderit . Aftrologis, étisque compefcuerit , & ventos quiefcere jutferit, Paraliticum fanaverit. Emor-- Quomodo divinum Solem in terris or- zum novus Phosphorus in coelo fplendens rhoiffam 6 fluxu fanguinis liberaverit. INon indicaverit, Quomodo coleftis fponfus habentem hominem in probatica piicina l curaverit. Doemones ab obíe(fis abege- pmcedens de thalaàmo fuo proprios Hy- pmenzos novátodàá e coo adduéla nobi- rit. Filium viduz fufcitaverit, Morbos varios curaverit. litaverit, Ex quinque panibus , 61. & duobus piícibus quinque millia homi- Quomodo Magi in Bethle .hem appue num exfíaturaverit. In Taboreo monte leriat , & natum infantem leu adinve- M,thh, 2i merint; Imvenerunt puerum cum MARIA loriam fuam Diicipulis oflenderit, ' Ad- ulteram abfolverit. Hydrope laborantem *9,À À. Matre eju. Quomodo nusquam Mater fanaverit. Parvulos benedixerit. Lepro- fejangatur à filio , & ubi e(t JESUS, ibi & MARIA adüt, PBuerum invenerunt Ífos plures mundaverit. Lazarum quas . triduanum , ac jam foetentem in tumulo cum Maria Matre ejus , filium enim ha- fufcitaverit ,. ac redivivum jufferit é fe- bet propitium , qui ejus Matrem fibi con- ciliat. Quomodo Reges relictà aulá , pulchro furgere. Paflionem (uam prae dixerit, Unguento fe deliniri permiferit à caulam ingrediantur , & animis , corpo- peccatrice Magdalena. — Victor, ac trium- rihüsque proftrati, infantem JESUM in Matris gremio adoraverint ; G oblatis phans cum palmis fuerit Jerofolymam in- E gïeiïus. Ficulneam infructuofam excidi muneribus defcribentes , quem «olerent ? juffttit , & vineam locari íolertiori agtis thefauros fuos in gremio MARLE abje- cola. cerint ,. etque obtulerint, & quamvis alie- Ultimam coenam inflituerit cele- nis opibus non effet indigus , oblata ta» braturus pafcha cum Difcipulis fuis, Pe« men fibi munera ; non recufavetit ; quia dcs lavetit. Difcipulorum. Qiaverit in - ! hwor | j N i Oratio quó humilior.eó efficaciórad probos Affectus ïmpc;. 423 horto Gethfemani , ac fudo geminaverit , quomodo vagietit natus in ter» Y rg; . fanguineo maduerit, ris Deus ; & frigore tremuerit nüdulusno* fteramor ; quomodo aggreíles palez infan« $3. Quomodo proditus fuerit à Juda figno ofculi, & vin&tus à fatellitibus , ductus ad tis JESU attactu purpurà evaferint nobilio- Annam primum , poítea ad . Caipham. res ; quomodo ingeíta gramina tenello fue» Dinde fiftitur Pilato , & illuditur ab He- rint fübftrata capiti. — "ofterius preeludium rode , reducitur ad Pilatum , flapellis cru. continet varios affectus pios , quos in medie entatur columne alligatus , fpineá redi- tatione ciemus , prafertim in nativitate miturcoronà , & flagellis cxíus oftendt- Chrifti amorem excitamus , quo fingular£ teneritudine infantem natum prolequimur , turpopulo; inde adjudicatur morti , edu- &itur ad crucifigendum , fpoliaturveftibus,. & fimul compaffionis ; e€ó quiaomni terre- «ruci manibus , pedibüsque figitur , eleva- no deftitutus commodo natus fuerit, rigente tur in cruce , blasphematurà militibus, e- brumá, mediahyeme: utah! parciterigi- mittit fpiritum ; inde deponitür de cruce , diora frigora , parcite tenellum adurere fepelitur. Deícendit ad inferos, Refur- puerum , quem fatis divinus calor aduffit. it à mortuis. ; Sub fpecie hortulai appae Parcitegelidi ventorum turbines, nivea,ac PA mollicella perflare.corptfculi meràbra: non rec Magdalenz. Sub forma peregini obviat Difdapulis euntibus in. Emaus. Apparet funt veftri juris nivea haec membra , quz non "Thomz , fanátque ejus incredulitatem, hibernum íydus adduxit, Íed amoris zeítus Aícendit inceelum, & mittit SpiricumSan. latoco&git prodigio. Parciteglacialesani" ma genas vagientis pueri eventilare. $4. Selectà medïtat-*iönis materià ptamite Sin veró meditationis materia fit de re» 655 tenda eít oratio przparatoria , quà petimus lurrectione , excitatur lztitia , & gaudium. àDeo gratiam , ut omnes vires noítrz , & Side paffione affe&tus riftitize;- fi de pecca» opetationes finceré ad iliius gloriam , & tis confufio , lachryme , angor, & poeena., cultum tendant , donectempus meditatio. $i de virtutibus vehemens , ac ardens exci. tatur defiderium easimitandi; non enim in ni impendendumeffluat , càm animz nott- rz profectu , fructüque fpirituali ; proin- incertum divagari , fed ad certuni fcopum 4de enixim Deum rogamus , ut gratia fua vee. debet meditatio collimare : quemadmodum lit cor noflrum à petver(is , ac inanibus e» inomniarte, ac difciplina, qu&aliquid effi- snundare cogitationibus , mentem continere, «itut, prait inintentionefinis, quem artie ne divagetur; illuitrare intelle&um, inflam* fex fibi proponit aífecu&ione obtinendumz mare,voluntatem , nósque ad fe rapere , perinde in meditatione certa debet effe ratio, ad quam omnis ratiocinatio , ac cogitatio re« quà majori' fervore poffimus Deo vacare? $on enim oratio noílra folàm ab humana feratut, Et pro varietate materig , quae pendet arte , & indu(triá, fed potiffimum meditationi fubijcitur , varij femper funt af- &benigniffimo Sancti Spiritus afflatu, atque fectus excitandicompaffionis, & congratu- impulíu : eft enim orztio donum Dei, & lationis, inrebus enim triftibus affectus ex- non tam contentiofo labore , ac pertinaci citatur compaífionis ; in lets congratüla- tionis. »" hominis ftudio , quàm puritate mentis, & Si caufam difquirimus dorninicee incate €6. & humilitate ; ac gratuita Dei benignitate comparatur., Prarmifsá hác praparatione; nationis , & deprehendimus , hanc noflra fequitur primum przludium , quod verfa- fuiffe peccata , inde affe&tum doloris , & tur in cempofitione , ac defcriptione loci , in compunctionis excitamus : dum enim in quores, qua meditationi fubijcitur., geíta peccatorum nofíltorum codium , dolorem , fuit : fi enim Chrifü Domini nativitatem ve» ac deteflationem incendimur , ac interiore limus meditari ; pervim imaginatricem for- mentiscompunóctione , G contritioneconfi- imandus eft locus , feu ftabulum Bethlehe* cimut,jam ftuctum colligimus nofttze medi- I NUITULCIDr EE miticum , in quo natus fuitChriftus, acpo- tationis, Si cogiternus caulam Chrifti paf- fitus medius inter bruta animalia, & revo- fionis; & mottis, noflram fuitfe falutem s canda funt omnes circumítantiae loci , tem- ac redemptionem , eó quia injurize à nobis poris , períonarum , quomodo fuerit à di- per peccatum in Deum illatze tantze fuerint verforio exclufus , & à Virgine Matre edi- attrocitatis , acgravitatis, utfi rigor jufti- tusin prafepio ;; quotmodo hyemaverit in ti2, acfumma zquitatis ratio fervanda fit., campis amor , & cecleftem hofpitem male nonalius, quàm Dei filius factus homo (uo materiatum tügurium exceperit ; non enim polfit cruore noftras abolere culpas,noflrám- z quidquam prater tuguria potuit in terrisin- que pürgare confcientiam , inde excitamus affeclus fpei , & gaudij fpiritualis, ut etiam venire , qui coelum reliquerat ; quomodo 'fecefferit in fuburbanum antrum patritura gratitudinis , quà tam benefico Salvatori, Virgo cum Sancliffimo Conjuge Jofepho , quantas.animo poffumus gratias rependi- '€ó quia virginitas, & fanctitas nondum con. fnus de impertitis nobis tot , G tam magnis fueverint urbes incolere, . Quoad circum- beneficijs ; fi recogitemus preíertim , qua vo- flantiam temporis confideratur, quod hyems luntatis propenfione, quo charitatis ardores ea contulerit immerentibus, Excitamus e« erat, & quidem fumma , feu rempeftas per- tiam affe&tum admirationis confiderantes di« frigida , & intempefta oX hiberna ,fr'igora » » * vinam . 6883 L: "1 À 414 ; 'Diifcrtatip XX. | d mam in fïrïmx:'s.Majc&atem perfonz Salvato manda oratio , que lefciionem satevrumpat tis filij Deijrerum omnium Conditoris; tum É uon tam impediat interrumpendo , quam «jusomnipotentia vim tot excellentibus pa- puriorem continuó animme ad intelligentiam lectionis vefizuat. Lectio [me sueditatione.a .tefaclam miraculis, cuiíe fe omnia fubdidc- 4 runt elementa. arida eff 5 vaedutatio [ine le&ione erronea.» , $7 Pra cateris autem affe&tibus amot fem- eratio fime meditatioue efl tepida.. Hocenim a&olectio orationem fovet , & oratio le« per principem occupat fedem 5 hunc enim affe&tum infinita ,. ac inexhaufla Salvatoris lionem vivificat, uód f adhuc intelle» charitas, ubique fe fe efferens facile poteft &lus flerilefcerct; praíentem faltem fibiima- accendete , quia ficut ignis ignem , ita & ginetur Deum, & ea quà poteft majori re- amor gignit amorem , quem excitamus in verentia mylteria legat Chrifti patientis, & . Redemptorem noílrum , 1 eum confidere- per motusanagogicos, brevésque orationes H ius , ut noftrum Affertorem , Liberatorem J aculatorias , Deum enixim roget, ut ve- $ (stanico famulitio ; Preceptorem , Medi- lit fibi fuam impertiri gratiam , illuftrare ; guni d ac corroborareintelle£tum, inflammarevo« cum , Ádvocatum , Confiliarium , paftorem, dub Di amicum , patrem , fponfum aaimarum no* luntatem fuo amore, memotriam foecunda- þfühh ftrarum, imó ut authorem nature , G gra- re, ut rité þoffzt, ea quz fuggerit meditae tiz, juítificatorem, glorificatorem, &fi- ri? ut Ícribitmagnus Àntonius Abbas. — 4 Eyiff, 1$. nem noftrum ultimum , feu noftram beati* nima , in qua babitavit ignis Dei , fimilis tudinem : noílrum propterea Salvatorem efl avi duabus pradita alis , quióus uolat , & toisviribus, totáque contentione tenemur féarfum per ceii aéraelevuatur. — Etenim avi tunc diligere. praomnibus creaturis ala peculiares funt : ale €8, Netamen mente orantibus id contingat, veró auima domino obfequeutia funt virtus uod Hebrzis ufu venit in deferto ,. nimi- ignis Dei , quibitu ad celum furfum volare.s rum quod aliquando defipiant ex affiduirate valet , fi autem bis caruerit alis ymiuimé fur* divinorum Myfteriorum ipfum coelefte man- füum in adra fe elevare poterit , ciun fit dlliue ma , plures parandi funt modi hoc. manna tgnisexpers 5 fimilísque erit avi fuis [poliata condiendi , quibus efuriem noftram fpiritua. Alis, qua volare nequit, p5 Caufa igitur afcen(ionis crea turz in De'- 79. lein provocemus: &in primis , fi unum fe- orfim non videatur Myfterium fapere , plu- um fuit ignis invifibilis ; calor fcilicet amo- ra poffunt intelleCtui. exhiberi fimul ,. vel tis divini , quo folet cor fervefcere , & fucceffivéunum poftaliud, ut omnia poffit quo deficiente, nemo furfum afcendit , fed m TAR ; decutrere, & modicum quid ex omnibus de, humi tantüm repit. Sunt autem motus ae | jap, . libatre ; quemadmodum enim menfx divi. nagogici perbreves afpirationes , feu quae- dam orationes jaculatorie., five fola mente tum pluribus folent ferculis inftrui , & ob- fonijs , & quibus omnibus poffir Conviva , conceptz , five mente fimul, & ore prola- proutipfi magis libuerit aliquid delibare , vel tz , quibus vir afceta , in quovis loco , & unum certum , quo fe plan? faturet , deli- tempore affuefcit , ut femper oremus , & gere valeat ; perinde myileriorum hac Re- nunquam ab oratione deficiamus : cüm enim inftabilitas naturz nofltrz , quamplurime demptoris ditiffima menfa plura. numeró , " vatia, ac genere diver(a [piritaalium quoque corporis cure ; . & alize occupationes Ícepe fenfuum ubertare feraciffima fuppeditat fere nos diflrahant , motus ifti anagogici come cula; ut quisque cibum eum mentis feligat, penfant perpetuitatem orationis; quia tam- qui jucundiffimus , ac proficuus maxime vi- etíi momento fiant , & tránfeant , jugiter ^ " -detur fibi eífe. tamen permanet eorum fru&tus, ac continua- 69, Quéd f intellectus divinis myfterijs per- tur oratio , ;continuatione boni defiderij in endendis videatur minus idoneus, ac veluti charitate fundati: fiquidem defiderium , & 4terilefcere , tunc proderitnon multa mente omnis alius probus affe&tus. femper orat , quia femper clamat ad Deum ipfe finceri a* percurrere, fed pauca meditaté legere, at- xue ex libris afceticis agentibus de Chri- motis affe&tus ; e(t hujusmodi oratio , per 'fti paffione ,. aliisque divinis mylterijs, pre- quam ariima ad Deum afcendit ; focietatem fértim de quatuor noviffimis, mundi con- effugit , quam cum ceteris hominibus , bru- temptu, aliquem feligere, & ex eo duos , tísque habet animantibus , & cum Angelis veltreg, aut quatuor, vel pauciores verfus copulatur: vocantur etiam hujusmodi mo- legere, & quod oculis hauritur , mente tus anagogici afpirationes ad Deum , quia evolvere ; hoc enimpaélo initiatur animus nonnifi 4d Deum afpiramus ; & nihil nifi Deum fpiramus ; & per hos motus fervor rerum cceleftium guftulo: & ficorantes gal* linas imitantur ,' quze ad temperandos fitis charitatis non minüs , quàm vita corporis &(tus , ubi pauculas aquz guttulas forbue* aéris refpiratione fuftinetur, hinc Caffianus Lib 2. inftit, runt, mox caput attollunt ,. redücunt , bi- defcribens inftituta Monachorum ait : Z« *^t 19,, bántque deuuo , & iterum illud erigunt , ite- liàs cen[ent, breves orationes.fed creberrimas Non enim multitudine verfuum , fed rümque fubmittunt aliam hauriturz guttu- fiers. lam , quam ere&to capite in ftomachum de- anentis intelligentià dele&lantur Celites , & n Ebift. ad mnittunt, f9. de Pulchré D. Bernardus: Hauriea- D, Chryfoftomus ad populum Antuoche. Horil, zg. 77008$6s numait: Brewes ,. & frequenies o mtiane.; du j?pe eft de leciieuis fgrie afcilm , (f far: ferá 1 f Oratio quó humilior,eó efïicaciör ad p;obOSAHc&us impet. 426 fieri Cbristus , 68 Paulus praceperunt parvis ram , & expeditam à qduavis terrena dele- ex intervalli. Nam [i fermonem in longum &atione; quia quzlibet , vel minima inore dinatio , & quicunque tenuiffimus affectus - extenderis in negligentiam , frequenter lap- fs multam. Diabolo [ubrependi Fatultatem.» ergaaliquam creaturam 5 ut etiam quavis le» dederis , & Jupplantandi , & abducendi co- vior offenfa, & diftractio exterior ad mundi $m gitationem » 4b bis , qua dicuntur. fluxa moram inijcit animz properanti ad u» veró continuas , &6 crebras orationes facias , nionem cum Deo, totimique tempus interpolans , repetite ora- Neque ad hos anagogicos motus eli- 7Y« - piona frequentia facilà poteris modefliam.s ciendos lagax requiritur ingenium , nec exbibere , 66 ipfas orationes euxm multa fa» mentisacumen, neque muluplex cognitio y - fed cordis puritas, mentis fimplicitas , pro- £ies folertia, | Ex ha piz afpirationes creb» riüs repetitze [unt , qu& coclum penetrant ; bíque affcétus ardor mediante ope divini Spi« & divinam interras trahunt dulcedinem, quà ritüs, qui fuper humiles, & parvulos re- €or perfunditur orantis, ait enim Aelredus, 3lomil. de quiefcit, Nunquam expleri poteít anima,, disobzs Die -Hec devota fulhria tam gratiofa funt. in.» nifi Deo impleatur , nunquam poteít exfa- oculis.ejus , qua [crutatur venues , & corda.5 , tiari , mifi dulcedine. perfundatur divini amoris.; unde Auguílinus ait : Fecz/f nos Tàb.r, con*. st non poffit diu abfcondere multitudinem.s dulecedinis fue , quam ab[condit. in mentibus Domine ad te , & inquietum efl cor uoflrum , feff.ch. 1o f 1. diligentibus f'e ,. Gt hujusmodi motus vo- donec requiefcat.in te : Íeu donec altiffimo cantur à Tertulliano Ze erat eap.1. ^ Ora- amoris nexu íummo copuletur Bono, .. Cae- tionesíine agmine verborum : & hunc oran- terum quando cliciuntur. hujusmodi motus dimodum per hujusmodi motus anagogicos anagogici, dirigenda e(t intentio.orantis ad nos etam edocuic Chriitus Salvator , cum finem eorundem ; eft autem hujusmodi fi- in horto Gethíemani hec ad Patrem verba nis animze purificatio ,cordis emundatio , ac iteravit ; Pater. fi poffbile eft , tranfeat à per pios affectus. inflammatio , quá divino se calix ifle , veumtamen non mea , fed.tua ardeat amore, & ífoli Deo adhareat, quia fru&tus , & finis orationis ex fententia D. voluntas fiat ; & peudens in. cruce pluries easdem repetebataípirationes,dicens; Parer Bonaventurz eí(t Deo adhzrere , unümquæ "h agnof.e illis,quia nefciunt,quid faciunt, — Pa- cum eo fieri [piritum per liquefactionem pu-. zer in manus us commendo [biritum meum. riffimi amotis , acfpeculationem divinz cog- Hinc familiaris etiam fuit D. F ranciíco mo- nitionis ,. & abíconíionem in Dei vultu ab tus ille anagogicus Deas mem , & omnia s : omni mundanorum flrepitu ; per exceffunx Epiff. t6, d D). Bafilio il lud Cananzeze JMferere mei filjj beatz fruitionis , quà omnes animz poten- David. $. Marcella referente D. Hierony- tiz, virésque omnes fimul colle&lz uni dun- t mo illud Pfal, In corde meo abfondi elo- taxat adharent vero , & fummo Bono ; ad Thaidi re- quia tua , ut aon peccem tibi. id Deus porentias animz no(irz indidit, ut non ha rebus mergerentur terrenis , fed üt fipifcenti illud, qüod didicit à Paphnutio Abbate , qui Ülasmásli me , miferere mei : pijs-afpirationibus Deo inhiarent , eíque foli Alij etiam illud confueverunt repetere plu- harerent. Abhifce anagogicis motibustran» nlas s5 icho ries per fing horas: Domine ad adju- fit plerumque afceta ad ftatum altiffimz con- vandum we fefiina, Alij frequentiffimos templationis , & à vinculis terrenorum af- folent;actus amoris, & gratiarum' actionis fe&tuum, & àfillacijs (zeculi expeditus, lu- fingulis diebus elicere. Hisce enim moti. céque fuperna perfufus dicit cum David, Illuxerunt corufzationes tus orbi terra , qi. P/almm 76. bus anagogicis veluti vibratis jaculis confo. diuntur tartarei ho(tes ,. excutiuntur tenta- dit, & commota eff terra 5 luntfiquidem a- tiones , quae nos pulíant-5 & mens nofira fpirationés - veluti fubitaneze illuffrationes , divino accenditur amore ; pijs repletur co- quibus fubindg-mens ad fuperna plené ele« vatur. gitationibus , G anima amoris nexu Deo unitur ; convenit enim hujusmodi exerci- Quia veró natura noftra inftabilis eft, 75. tium ijs prefertim ; qui animam jam à vitijs & mutationibus obnoxia, variisque cogita- tionibusaffueta facilé ab hifce deficit pijsa- expurgárunt, G invia illuminativa, cultu- ràvirtutum, & exercitio meditationis pro- fpimtio,ni'bus;/, G ad externa , vel invita di- fecerunt: (iquidem poftquam anima bene* labitur, quam mentis imbecillitatem exper» ficio orationis mente conceptzeab aife&tu fz- tusD, Augu(tinus, ita conqueritur, Deum Lib, I0,cofi« culi fuerit abducta , coeperítque intus pio - alloquens : Z4liguando intromittis me , in.. ftuare defiderio, reliéto quovis alio exercitio affecium multum inufitatum intvor(uia ,. at feJ DA ER ad pias hafce tran(it afpirationes; quz pro- ne/c;'o quam dulcedinerms ,. qua fi perficiatur inme , nefcio , quid eriry quod vita iffz a pterea cordis exigunt puritatem, rectitudi- nemintentionis, perfectam abnegationem , 4209 EFít. Sed recido in arumnuofis ponde- Lib 2';,][2'"0 ac mentem defoecatam ab imaginibus, ac ido- vibus , 6f reforbeor folitis y Gteneor , & mul- MF, Wu um fleo , fed wiultum teneor, TAntuns lis creaturarum , imó requitunt etiam fugam curiofitatum, ac inutilium fermonum , va. confuetudinis farcina digna efl..— Hiec effe.s narümque occupationum ; & etiam defide- valeo , nec volo 5 illic vole, nec valeo mifer uirobígue, Inidigitur, vel maximé incume ginh l tium femper gwüciendi , voluntatem libe- bänfx 426 ; Differtä;io XX, - 'nïxo L bendum ftudij, ne mens hàc, illácq; evagetur 3 unde dicitur potiüs "ïn:uitus ; eb affe&tu inordinato. Ab hifce igitur pijs a- quia mens non indigeat difcurfu' inquiren. fpirationibus afceta tranfit ad fublimem con- te vetitatem , ficut in meditatione ; quia templationem;,qua propterea eft myfticorum contemplatio, opus eft intelligenti& veri- fendlio , habécque proobjeéto ipfum Deum, tatem fimpliciter absque difcurfu infpicien» & confiftit in quadam abítractiva vifione , tis * vocatur autem liber intuitus ex para fuavi, tranquilla , & amabili, zterna ve. te hominis , €ó quia liber effedebet à pece ritatis, quam mens fine difcurfuum varieta- catis , ac inordinatis affectibus , curísque te finceréafpicit, & penerrat , non fine in- Íupervacaneis , imó debet etiam ex parte genti amore , & admiratione; ex tali enim actüs effe intuitus liber , ut faciliüs ani- cognitione licét lumine caliginofo fidei in- mus à rebus tertenis expeditus , quafiavis nixa accenditur amor , & viciffim ex amore in aére perniciori , «acliberiori motu fe- Amor fi- fua fubit cognitio incrementa, ratur, quocünque Deus illum trahit: imó quidem ignis eftillebeatus , qui intus lucet, eft etiam liber ex parte objedi , quate- in intelle&tu , quem illuminat , & ardet in nus afceta illud contemplatur nudum , ac voluntate , quam inflammat ; ut hzcfum- prorfus fiberum ab imaginibus fenfibili. fno duntaxat Bono adhzrefcat , & quó inti- bus : dicitur etiam petipicax intuitus , miüsei unitur , eóacriores in corde fuccen- feu clarus , G apertus in lumine fidei, dit amoris flammas; ex quibus crefcit defi- Imó eft etiam certus , quamvis non ex- m derium videndi Deum; necquiefcit, donec cludat fidei obícuritatem , quia per con* ei infeparabiliter adhzreat, cuiper amorem templationem de rebus divinis eó certio« inhiat , quia ut fcite Clemens Alexandri- res reddimur , quó clariüs eas perfpici- nus, Non ceffabit , qui querit , donec in* mus : & hic intuitus admirationem exe veRIAU $. CUT AULEm . inenerit , admira- citat ; quia tametfi objecta , qua contem- bitur , admirans regnabit , regnaus vequie- plamur, nobis innoteícant, infueto tamen fcet. modo nobis proponuntur , quó ftupen: 7)* Neque aliud eft -contemplatïo ; quàm da , & mirabilia nobis videntur. De. rerum divinarum , qu& nos latent , con(i- mum dicitur in amorem definere — & ex deratio , feu veritatis indagatio : Myllice amore procedete , quia contemplatio fu* veró fumpta ab afcetis dicitur effe terminus am trahit originem ab amore Dei ,; & in meditationis , feu confiderationis , Güeft amorem deímit , quamvis enim proprié quzdam vi(io veritatis quefitz , & inven. fit a&us intellectus , . fuas tamen habet ra- tze * * feu ef? liber quidam , €&8 perfpicax 4dices in voluntate : :quatenus ex Dei amo- certsque Dei intuitue , rerum celeffium.» re ad ejus incitamur contemplationem : & admirationem. inferens ,| U im amorem.s quia finis refpondet principio; etiam finis definens , €8 ex amore procedeus * dicitur €ontemplationis eíft, in affedtu ; quia dum auiem intuitus, non ei fimilis, quo beati in invifione rei amatze delectamur , ipfa collefti patria Deum intuentur, fed minori dele&atio magis excitat' amorem, lumine ; & quidcm:'caliginofo fidei fub- E N a d A( " 3 R J uÀ £d M N Ü X2 0 Vs SGE EUa rj* x A x EM Z : DN Q SNAEA NT "n vf CA 7 Ms *"' d5 s & m Q)xf:- d La SS i AE ORAN L d Es o J"ää 2 C N d -(N' a! 27 Ó ïü— j A A , 7 m d "RA À WE Q l N A u9 TS 7 Z o gä, l;tllæ UA C DI i ETO eDcDcOcomo abbb ib ab ao coep ao co CO CO CO COv tD CO CO C D m *Q» *Q* * Q* "Q*« * » « DISSERTAT1O XXI. ]ejunium probos quosque affe&tus exci- tat, fovct, & nuttit., improbos excutit , d abigítque. L " * M ERE u indulgentia gule in Protoparentibus damna imvexit ;; cozrátio «ibi , €9 ;potus veparat , uinásque 4uduilas weflaurat, Y, D-J gt d * "Uemadmodum indul- "Verüm ab hoc felicitatis ftatu gulaeos de« E /VP? AA gentia:gula in prima jecit. Praeeceperat eis Deusne.de fruslu at« A ,FQG fomminarum 'Eva áffe- 'borisfcientiz boni , & mali comederent , üt ïx &us :'omnes depravatee recordarentur fupetiorem effe , qui poffit eis ^ 2277 - concupiícentiz ,& 'ef- Kj precipere , && quidem fuüb interminatione Tl VN Íraenis iraícibilis conci- :amittendz felicitatisimortísque incurrendz; EM — Q N AR UE " tavitin homine contra Em L. .adeó ut frprzeceptum transgrederentur, jus nobiliorem ejus 'par- 'deperderent immortalitatis ,ac coeli ,& non 'tem,' quam nituntur cumülcuantes pravorum *tantüm fibi., 'fed.etiam toti polteritati fui atffectuum infurgentes turbz quatere, labéfa- :generis,. . Sed cümfolitario inceffuper para- 'éare ,'&C proflernere : itagulse coércitio per "difiacas amcenitates divagaretur'Eva; & con« injectum ejunij '£reenum naturam hominis / fifteret, ficut eam animi libido pepuierat, ad collapfam :reílaurat , labéfaétam refarcit arborem fcientize boni , & mali pendulis £ce- 'viribus deítitutam corroborat,ac felicem ve- tam fruCtibus : adfuit & ibi ferpens.ejusdem duti., ac pacátum.innocentiz fTatum redinte- arboris circumvolutus ramis ,-qui veluti fra« 'grats fiquidemjejunium vitiacoércet , pravas :ter lororem áffatur., ac fübdolá fucatze elo« maturz properi(ionescohibet ; beftiales appee -quent—iæ'illeccf.bfä,?mu'lieris-'pr'iüs;fibi*bem:vo- titiones compefcit, & qui in'homine erant Jenttam vaptat , :cui virus:propinat: péftiferae omnia fus déque per.gulam evería;, jejunium «cupiditatis excellendi fupra humanum fatti- priitino reftituitílatui, & turbata tranquil- :gium;etque fuadet , fimülque perfuader.gue lat: & damnaomnia pergulz indulgentiam 'ftumatboris vetitae : & tuncmulier.exhihi- anvecta reparat, "CondideratDeus Protopla- 'tum (ibiprohibitz flirpis poemum , oculis lu- ftosad imaginem íuam, animum 'eis imper 1ftrat , ejüsque colore deleclatur ,"manum ad- tieratimmortalem ,eímque inltructum non «movetstangítque;& dentibusetiam mordet., Terum 'duntaxat naturalium omnis generis., conterit;X deglutit; illicóque ad maritunm ac- fed earüm quóque ,quze fupranaturam funt cedit;cui dulcedinem, faporem;ac fingularem fcientià , & cognitione , addidítque dona fu- virtutempomis infitam arborisfcientiz boni, pernaturalia gratiz ,quibusabipfo ortu Deo & mali, pluribus commendat;ac laudibus ex« 'grati , familiares jamici , hilij, qufti ,& fancti 'cipit ; virimquemortismetutergiveríantem con(licuerenrar. Dedit & corpus vividum, muliebri vafritie pellicit: quitandem;ut uxo- Tobuíltum , fanum , vitali fucco vegetum , ri placeret;maluit Deo difplicere;& oblatüm me:rbrorunromnium compage , & fenfuum à fcemina pomum guflate, ac inftomachum perfectione abíolutiffimum , & eximiá venu- demittere, Sed quiajejunij przceptumuter- Ítaie preditum, interitüs immune ,nulli vul- -quei'coniuxifuic'transgrefï'us;quö gulz indul- neti;dolori;zegritudini, morti obnoxium : in getet;irrequieta flatim legis membrorum re- alimenta meníameispropofuitterrarumom. bellione cceperunt intus infurgere incorpore. nium longe, latéque diffufum.ac frugiferum amborum pravi omnes aífectus cum concupi- orbem. Adjunxit beneficium primigeniz Ícibiles., tum irafcibiles ; capütque attollere innocentiz , Ípiritumtcilicetliberum, ac fui 'contrafpiritum , & prz cateriseos agereffus juris , ac acbitrij » & cui affectus omnes, & 'eft furorerubeícendzlibidinis , cujusturbu- appetitiones , ac cupiditatesobtemperabant ; lento fenfu exagitati jejunii transgreffores , quà in felicitate poftquam plura fzcula de- vultüs confufione propriam ceeperunt nudi- " curriffent,& cum fenefcere fen(im coepiffent, tatemeerubefcere , quam ut obtegerent., fibi deficientem ztatem redintegrare potuiffent fubligaria frondea de foliis connexis ficuum vitali pomo , & tandem in ceelum fine funere confuturi in proximum denfarum arborum transferendi fuiffent;ac eterná receffum , fe abdiderunt , obnoxiiinfultibus titate. '«doïxandi bea- pravorum omnium affectuum, corporismoa Verani de zffetlibia Tomy 1. H leülis $ 1 / r E 428 Differtatio XXI.- ' le(':iis,æ'rumnï's,ægrïtudinibus,& animi prae- & tes omnes ínfita fibi prepenfione faciliás lïl'- ?0 fertim angotibus, Plures enim tumultuaria moventuradea , qua propriz naturg funt rebellione intus infurrexerunt affectuum confentanea , & nonnifi difficulter ad ea, g m turbz,quaz inflictis vulneribus animi integri* que eidem repugnant ; quapropter foli ho« i sxradaee. . tatem fregerunt , & potentias fgede fauciá- minesob violatum jéjunii przceptum in pro- runt; multiplex enim fuit vulnu$; quorum toplaftis,. ut ait Siracides. Latantur , cüm Pr'a-vewrhr. primum infli&tum voluntati fuit inordina- wAle fecerint , & exultant ín vebus peffmis : Cd?. L. tus amor füi ; rerümque externarum , acflu« Idque caufe , cur plures hominibus infli- xarum ; qué fit, ut omnes, qua fua funt, eni- gantur poenz , ut vel inviti co&rceantur à xim quzrant , & ex hoc putidiffimo fonte vitijs ; ait Auguítinus, Quid enim fibi Lib. xouoa* nonni(i perniciofiffimi fcaturiunt rivuli,quos volunt multimoda formidines , que cobiben- f«f «ap $3- Lih :w.de recenfens D. Auguflinus ait : Mordaces zur4 d parvulorum vanitatibus adbibentur ? CVil C&b. . peviurbationes , marores , formidines , in- 22, Quid Padagogi , quid Magiffri , quid fe- fana gaur!izz, difcordte , lites , bella ; injdic, rule, quid lora , quid virge , quid difcipe ddracundia , imumieztie , fallacia , adulatio , 4imna illa , quá feriptura fantla dieit. Díe ffram , furtum , vapina , perfidia , fuperbia , lecti filij latera effe tundenda : ne crefcat , ambitio , iufidentia , homicidia ,parrtcidia , indomitus , domaríque jam durus , AUE UEX . Homil.ä » p EURf erudelitas , nequitia , luxuria , petulantia , pofit , aut fortaffe non pofft ?. quid agitür impudentia , impudicitia , fernicationes , bi parnis omiibus ,. mifi ut. debellerurimperi- adulteria , incefla , &5 contra naturam.s , HA , prava cupiditas refrauetur , cum qttfe utritsque fexus tot Slupra , atque immun- biu malis in boc [eculo oivimus, ditias quas turpe efl etiam dicere , & quid- Secundum incommodum , quod ex vio« $j* quid talium malorum ,. & tamen de vita.» lato jejunio experimur , eftingens fegnities bominum non recedit , ab boc énordinato [ui in iis; qua ad beaté; & honefílévivendum amore , fuam trabir originem. pertinent , quia cum beatitudo fita fit in per- 3» O quàm malé carptum malum gauflavit fe&la virtute , quam difficulter enanciíci- Eva, quóunà cum malorum omnium plena mutr; ratio poftulat , uttoto ftudio in hanc 6 colluvie , mortem etiam deglutivit ! fuit incumbamus vittutum culturam , quarum certé hec indulgentia gule Pandorz pixis , fleribus oraemur , & fructibus paícamur, - ex qua tot Ícelerum portenta , tot morbo- Quéd fi , qui magaum adhibent ítudium , rum fupplicia, tot calamitatum afflictiones; non absque labore virtutum fibi comparant Hac enim je- & mors ipfa proruperunt, orüatum ; certé deijs, qui nullumadhibent junii violatio fuit, quz nos paradifo ex- laberem ;reseítprorfusdeplorata. Et qui- - Adhn, exclufit , & in hanc lachrymarum vallem, dem pudor eít, plerósque ftudia negligere in hoc exilium , in hoc mare procellofum virtutum , nec quidquam cogitate de beati- ejecit , ubi venti vehementes ,. flu&tüsque tudine eterna, G tantüm hisfluxis , & in- sngentes nos quatiunt ; & quortidiana nau* teritui obnoxijs inhiare : hec enim fegni- fragia obruunt, Ex hac vomica pravarum ties , hic torpor fuam & violato jejunio à. omnium cupiditatum , affe&tuimque ma« Protoplaflis ortum trahit, ""Tertium eft lignantium purulentia ebullit ; ex hoc ca- immoderata folicitudo in coacervandis mino vitiofz matura fumus jugiter afcen- divitiis , poffidendis dominiis , icáptandis dit, & veluti & gehennali vaporario feedee lucris ; qui enim bona negligunt , non pe- libidinis fcintille ejeétantur , & quas primi ritura, & quz nonnifi in Deo , qui eft . homines meruerunt poenas , easdem diffu- fummum bonum indeficiens, reperiuntur , ii deront inomnes pofteros , quódque unus pra ceeteris attentiores funt in comparandis deliravit , plectuntur omnes. Tametfi fibi caducis bonis ; qua pereunt ; in acqui- magnum non fuerit , unicum duntaxat carp- rendis inanibus titulis , qui folum fumum "fiffe pomum, & injuncli jejunii atboris fci» emittunt lachrymis eliciendisaptum ; in plue entie boni ; & mali violáffe praeceptum ; ribus auri, argentíque ponderibus coacervana maximum tamen fuit in amoeniffima illa, & dis , quz animam premunt: quam calamitae in omnes paradi(i arbores libertate excepta tem non SS, Patres duntaxat deplorant, ve- una ; ne abhac unica quidem , mortis in- rüm etiamipfi Ethnici, — O curasbominum,0. Suwvenal. terminatione , àlegislatore mille titulis re* quantum efl ín vebus inane ! Quactum e( pere Sar. 1. verendo , vetita , manum, & dentem ab- verfitas humaga voluntatis , qua ad Deum ftinuiffoe; & quia primus homo Deo non colendum tardiffima ett, & paratiffima 24 i. paruit , fibi iliadem malorum omnium accere haerendum rebus hisce fluxis , quze fer,futm al« fivit. liciunt,/— Quintum inconflantia , inftabili- 4» Ex hac jejunii üoladone oriuntur ea tas, & pugna quedam human»z volüntatis., omnia incommoda , que intus experimur , fiquidem rescateree ereatafive fuperiores,ut nimirum difficultas in cultura virtutum , & Angeli, five homine inferiores , uc pecudes : fugavitiorum , cüm enim finis hominis na- G cztera animantia fem peridem volunt, ap- YU £NYELS turalis quantum ad voluntatem fit honeíté petunt , vel nolunt ; quatenus bonum vivere juxta dictamina re&tz rationis, eít vir* fibi confentaneum profeq uuntur ; & ma« tus.juxta naturam , cui vitium adverfatur : lum ;; quod apprehendung , .fibi noxium f us 1 ]&junïum probos Áffe&tus nutrit, improbos abipit, — 429 -— fugiunt : fecus homines eandem rem nunc propter individuorum propagationem, & ad proprie fpeciei confervationem; cum homi* - Xib, $.co2. volunt , & modó nolunt ; & modó nec vo- nestoto anni tempore fingulis menfibus,imó ] 449 lunt, nec nolont: fcitt Auguflinus, — Ego - enm deliberabam, ut fervirem Domino Deo & diebus ,noctibusque ftimulos fentiant, re- bellantisconcupilcentiz;quibus adVenerem 3neo , ficut diu dipo[ueram. . Egoeram , qui DA Neque plenä jugiter illiciuntur ; nimirum poftviolatum à l volebam , ego qui molebam, qolebam , ueque plen? nolebam; 1deo mecum Protoplaftis jejunium , :adeó concupifcentia E contendebam , & diffpabar à meipfo ,& ipfa. contra rationem rabellavit, ut jugiter bellum ei indicatnitatürq; jugiter eam profternere; diffpatio meimvito quidem fiebat $ nec tamen IO.WIO eflendebat naturam mentis aliena , fedpenam fus déque evertens intüs, f1 quz in ipíatunt MP, i suea, Sextum eít fattidium proprij ftatás pia defideria: fecus quia bruta nulla ifuerunt jeiunij preceptatransgrefla,non adeó acritef & impatientia; quod fané argumentum elt in ipfisinfurgit :concupifcentia , nec fempers MIHAGRL R EA OATE Ro g ao corruptionis humanz voluntatis , prodit- . quehominemnunquamefte fua forte contene fed ftatis duntaxat temporibus urgente ne- tum, Proprium 'eít zegrotantiuri nuncue *Cemtatb ïPeClel; "fPI'OHSqUe-:prop*agandæ : & * ándeclaré €onijcimus ;nonnifi ob violatum à numvelle;nuncalium cibum: fed omnes fa- X . XHomil/sé. ftidire ,quapropter D. Gregorius ait: Nos protoplattis jejunium fnos concupifcentiam — dn EUATEE r 4n bujus peregrinationu arumna buc fa- depravatos concitáfle affe&luscontra portio» - nem in homine fuperiorem,ac nobiliorem.; jfidiofi jam venimus , nefcimus yqua defiderae re debeamur , -&nonnullis interjeétis fub, Quàm veró turpe fit carnisfe finere fpurs 7* jungit : Faffidso ergo noftro tabefcimus , & «itijs coinquinari 'ex €o '£acilé «conijemus; H Monga inedia pefle fatigamur. — Scptimumeft quod vel nudumluxurie nomen propria non «arere ignominia edixerit. Apoftolus:praci- propenfio.ad maiup, & ad bona commuta- bilia viciffitudinibus obnoxia, quee ab illis piens ;'utmlæ*hujusmodi funt, nec neminen- itantüm bene :zftimantur., q turinnobis. Hinc pudorille, quo homines ui .-iivla nihili.2ze- etiam ingenvi fuffunduntur., fi femel aliquod ftimant. 6. 'NonTolümob violatum jejunium à Pro- Juxurie peccatum.ab ijsdem patratum alijs *toplaítis fauciata fuit in homine voluntas 5 innotuiffe fufpicentur: neque Protoparentes verüm etiam utraque pars inferior tum con- hocfuerunt pudore affecti ,nifi poftquam ob violatum jejunium concupifcentia inipfis re* «upifcens , cum irafcens, ex quibus effreenes exiliére affectus , tumultuárunt paffiones in ibellavit contra rationem , ut períré notavit Serm.37.de Íuperioris perniciem , adeó 'ut Ícripferit A« S. Ambrofius, inquiens, 24dam , €5 Evam s quadragef. qenuifi intemperantia provocante pudor coge |.- 44 Ro 7, poltolus, Video aliam legem 4n membris qnei repugnantem legimeutis mea » O capti- mwvit. Quamdiu autem manfit dn 1llis dnte« "jantem me in lege peccati. que cfo i membrts anerata parcitas,man[it , & impolluta virgini- 34615 : GU am diretorquecace [ pzaret duj C quamdiu jejunaverunt ab dnterditlis liberari à norte illa perg: U CGhri* epule 3 tamdiu & à pudendis jejunavére s fti ; fubditen/mpfelzx bome ibe- qeccatis. Famesenim amica virginit atis eff ,. rabit de corpore anortis buyos 5 hüt um animica la[cyoi s faturitas veró caflitatem.s - rit grodigit , mutrit dllecebram. 'Coércendi violati jejunij:noxa in Protoplals — Xlamni, ex eoconijcitur , quia «« - itáque funt rebellantis concupifcentiz impe. aE tiacontra rationem pravos omnes tuüs,cohibendi effroenes pravorum affectuum des citaverit áffedtus;S quantum-(nt ii motus , froeno praefertim temperantiz , G COSw- jeiunij 5 & ne infolefcentes concupiícentiz viresrationis poft violatum jejuniut bellum :eft dem depravate «oncupifcentiz co8rccsdos affectus rationi . recalcitrent , aífeGtus , fatis aperte reftanrur exem pla 5am- gulz indicendum, & contra ejus vitium cer- fonis, Salomons, & Davidis, qui nuferé tamen ineundum ; per gulam enim ex nimio concupiícentiz fuccubuerunt atfultui; quam: cibo, & potu menshebetatur , ratio obnu- vis primus fortitudine , lecundus fapientià bilatur, vires animi proteruntur , & ipfa concupifcentia acriüs infurgit contra fpiri» omnibus przccellerent, ac tertius fortitudi- ni, ac fapientiz fanctitatem etiam, & pie» tum , fortiórque pugnat contra rationem, 'Te- $, tatem penitus fingularem adianxerit, .Per gulami mala plurima intrant in ho* 'W!MJ' minem, fienim dederishominem multo ree gt h ftantur pleraque alia exempla, quze quoties in (cripturis facris leguntur , hor ROWSA deju em incue pletum cibo , vinóque madidum ,hunc exhi- tiuntlegentbus, — Teftantur innumeraz pro» bebis ventri indulgentem , mente ftupidum , pemodum hiitorieprofanz referentes, pla- viribus languidum ,' ad venerem pronum , virtutibus excolendis ineprum ; fcurrilitate , rimos adeó ingenu turpiffimarum volup- tatum conflagráffe incendio , ut peené ad inía- & loquacitate diffolutum; rixis, & conten- niam reda&ti fuerint. Teítantur denique no- tionibus fractum, vitijs, acimmunditijs coin- quinatum: fiquidem gulze vitium fequuntur. v2e, ac iníolefcentes libidinum adinventiones, abliguritio rerum familiarià , auri, argentive —— quibus concupifcentia hominum longé fupe- rat illam brurorum : quia ut proba: Platar- diffipatio; bonorum alienatio; prolixa mor.. chus in opufculo,quàd brutaratione utantur: borum feries ; & demum mors ipfagraviori hac nofini(i quibusdam anni men(ibus ftimu- ciborum farciná accelerata; ut paucos enu- lari fe fentiunt à concupifcentia adlibidinem meres infirmos , quos gula ad agritudinem a H Lo-] m E I?OH —— Veravi de AffeBibns Tou. I, 439 Diffcrtätio XXL iffm'i,g 11 ' non adegetit; paucósque ante fenium de« tus decoris , flagtat oculis ; fpumat ore, qir2s lf ceffiffe , quibus gula intemperantia ad fepul- titur manibus, foedatur vultu,contrahitür la- chrum viam non ítraverit ; fecus fi noxijs bijs , mutat capite , vacillat pedibus, agitacur brachijs , ftridet dentibus , tumefcit venis , & humoribus ex nimio cibo, & potu conge- ftis corpus careat , tentari quidem à morbo toto corpore indecora circumfertur jacia- poteít ; non fubigi. tione, Quid turpius,quàm in honíine ira« 9. Non meume ft confilium , quo ventri cundiá zftuante intueri minacesgefítus, comte fubtrahantur alimenta,,cum fciam , reficien- plofas manus , percuffum pectus , evulfos dum effe corpus animale,, effe reftaurandas crines ; & fciffa etiam propria veftimenta ? deperditas vires ; ac repatandum , quod ex quàm enim hzc indigna finthomine, ex eo humido radicali calor innatus fua abfumpfit poteít facilé quis conijcere , quia homo irá voracitate;ac propterea fciam hominem;quo- percitus quafi exuerit humanitatem , natu« tidianoeffe indigum cibo , & potu ; fed id ram videtur omni ferá rabidiorem induere, S unum aflero , laterehic dolum , ac concupi- Quód fi tam foeda ; tam fordida, ac homine fcentizelaqueum , quo fzpé homo gulz in- indigna e(t extima irafcentis imago ; qualis dulgens irretitur ; qui obtentu neceffitatis, eritintusanimus, in quo ira effervefcit , && "j " fovetur ? negotium folet adumbrare voluptatis: pau* TIe ciseít natura contenta , frugalitas in efculen- Scio, finxiffs Pottas Averni monfítra tis, & poculentis eam plus juvat , accorro- flammasutrinque fpargentia , gehennalibus borat, quàm illaferculorum varietas , & co- ignibus exzeftuantia , ferpentibus obliquatis, pia» quà divitijs affluentes delectantur: fru- ac venena evomentibus fuccinécta, horridó- : Lilv.?.:-m. alitas vires erigit, copia opprimit 5 ad fa. que mugitu obítrepentia: ab hifce monftris memptopellendam non eít opus , ut appares. neque latum unguem putárim abludere mena integrum venaticorum canum exercitum , tem irati hominis; fi enim ex vultu, qualis qui campos fylvásque difcurrant, qui cla- fit intushomo , conijcitur; ex hac extima des coturnicum , phafianorum, attagenum , hominis irati fpecie, nonnifi animum omni perdicum, cervorum , damarumfylve(trium, ferá truculentiorem dijudicate poffumus, aprorum , ac leporum coacervent ; panis Reliqua , que in homine ftabulantur vitia fufficit etiam filigineus : ut etiam ad fitim ex- poflunt in abdito enutriri, neforas fe pro« tinguendam ,non eft necefsé, natent penua- dant, fed ira veluti erumpens Megazra 6 ge- riafalernis ; neque ut vinum , qui fiti eftuat, hennali fpecu , utráque manu flammantes refrigeratum nive ebibat , aqua é proximo tcedas quatit, & morz impatiens in faciem exit, & qualis fit intus homo,ftatim exteriüs L fonte haufta ad id fufficit , diverfa enim vini prodit per oculos irá flagrantes;per labia fpu- genera, & omnia Apicij condimenta infeli- cis luxurize funt incitamenta , quibus propte« mis foeda , per vultum ferali igne accenfum, per brachiorum agitationem, dentium flri- rea praferenda cft fobrietas ,. ufüsque cibi ; qui parabilis fit, & ubíque occurrens; indi- dorem. Alia vitia certis quibusdam coér- centur limitibus, fed irz nil eft intactum , get enim corpus alimento, non cupedijs; ci- l), bo non lautitijs ; ficnim ventri , quisindulfe- inaccefum nihil: imó eam appetitus irafcens rit , fomentaadijciet rebellanti concupifcen- contraxit imbecillitatem , poft violatum à Protoplaftis jejunium , ut à rebus minimis, » tiz,qua friget fine Baccho,& Cerere, iO. Non folüm violatum à Protoplaftis jeju- nulliusque momenti , ac roboris miferé vin« nium concupilcentiam excitavit in homine catur , ac foedé profternatur; & mufcz, vel culicesquae iram noftram non merentur,bi- contra ejus nobiliorem partem , verüm etiam elfraenes omnes irafcentis animi affe&tus. Li» lem tamen excitent noftram. An non pudor eít, hominem à rebus hisce minimis vinci ? cét irafcendi facultas ad hunc unicé finem in- dita homini fuerit , ut imperanti in eo rationi QuódÍi damna omnia vellemus hic prz- 12. tanquam miles armatus obediret , effétque texere , quz humano generi ira intulit , quafi nervus quidam animi , ut loquitur D, vix fpiffo volumine poffent ea defcribi; quis Bafilius in oratione de ira , praebens robur , Íolo zquavit tot florentiffimas urbes ? fortitudinem , ac conftantiam ad res bené ge- quis tot cruenta bella indixit , horrendas occiforum ftrues congeffit , fanguinis flumi- rendas juxta rectze rationis dictamina ; pet violatum tamen à Protoplaítis jejunium eam na effudit , nifiira,. quá homines miferé ex- contraxit egritudinem , ut plerumque non arferunt ? reliqua animantia proprig fpe» ciei individua tuentur , quó.diutiüs con- folüm imperio non obfequatur rationis ; ve- ferventur L . folus tamen homo homini ex rüm etiam tóto impetu infürgat contra por» ira necem molitur , ejus fanguinem fitit ; tionem fuperiorem,S hominem intus cxagif LÀ tet , rabie torqueat , jracundiá inflammet , & ac cedibus cupit exfaturari * & hi om- audacid perdat. — Quód fi appetitus iraícens nes depravati affeCtus ob violatum à Pro- cum homine adoleverit , fit monítrum rabi- topla(tis jejunium rebellàrunt contra pr&e dum, tutbulentum , & execrabile , & quod ftantiorem , nobiliorémque hominis par- tem. ip(um hominem etiam adinfaniam adigat, & Praceptum enim , quo àb e(u pori Protoplaftos Deus Conditor avocave« fuimet cognitione deftituat , avidámque con- ftituar armorum ,. fanguinis, ac fupplicio« rat , Qquandam fuiffe. jejun figuram Es rum; homo cnim irà percitus proprij obli- fcité adnotavit $. Ch;yfqlfamus,qlli iciunià Pyixé pre- "o ^ ao . L E aE n fl ERE T. m o . EK. ao n EE - E — a MR d ä jejunium probos Affe&tus nutrit, improbosabigit, — 43 - Bemil, E. ip preceptüin pomi abf'cinentïaAdämo iniuncla 50 i II. | Genef. agnoicens ait : Dews citm ab initio bominem condidiffet , & [ciret , quód boc remedio ad fe)'z)nium ponfolum eff fomes vuir-. anima [alutem multum baberet ,. flatim,8 in dutum, nutrimentum caflitatis , vita principio bec mandatum Protoplasto dedit dunocentia , &$ mors vitiorum omniums dicenss de omni ligno ,. quod esl in paradsfo veram etiam corporis decus , 4e comedendo comedes ; eff etiam dicere boc co» membrorum domdci. mede,6$ boc ne comedas jejung figura eff. Valc Chryíoftomus; primum przceptum homini S fe jejunium fomitem caftitatis , & vic I4. à Dcoinjundtum obfervationem fuiffe jeju- tiorum mortem, nemo eíl, qui id eat x E nii: & quamdiu in primis hominibus dura« inficias: at effe jejuntum partem core vit obíervantia jejunii, tamdiu affectus cum poris,ac decus membrorum,yix ex millibus concupifcentis,tum iraícentis animi fuére ra. unus, qui id fibi perfuadeat ; cüm fciant om- d tioni obfecuti;squamdiu enim viguit in ipfis nes per jejunium vires imminui , membra jeiunium ; floruit caítitas,adolevit virginitas, extenuari, vultum impallefcere , membra a fuccrevitamot; quievére odia, invidize, tri- conteri, & abíumi, & totum corpus fqualore ftitiz, ira timores, indignationes, & carnis obdud. Sed falluntur, qui tam finiftré, & n fomites, ac reliqui affectus famulitio addi- abfoné judicant de jejunio ; nonenim debili- &i rationis, quos folum jejunium intra : li- tat , fed corroborats non deterit; fed auget; mites injunctz fibi fervitutis coércuit : pul- non abfumit, fed nutrit; non fqualorem in- N chré Joannes Eufebius : Adamo, ur contine- ducit, fed venuftatem adducit; non viribus vet eum Deus in obedientia fua , promulga- deftituit, fed robur adauget ;. non enim jeius vit primogenitam jejuni legem , & unigeni- nium eít eladius interimens, fed paniscone £am illius . feliciffmi sfatue , ut magis nobia firmans;-non venenum corrodens, fed cibus commendaret amabilem abflinentzam, qua[i corroborans, / qua fufficiens effet inmocentiam cuflodire , & Anima enim epulatur, cüm c O: rpüs ie- T? reliques dotes , ac virtutes , & que aptum iunat, tunc vegetior virtutes excolit , cum zedderet bominem ad audiendum, Deum , ei- corpus diuturniori atteritur leiunio: animae ue adberendum. Non alij nuirici confidit epulum ieiunium eft, proinde, quianimae Domina filium fuum Adamum dileiium, &5 vult confultum iri;animam corpori praferat, Beniaminum if jejunio, in eujm mauu fi- animam corporis abítinentiá alat , animatn deliffissas commifit ilum, ut nutricius bomi- ieiuniis nutriat, quia ut appofité S. Chryfo- uis e[fet, & Padagogts obedienrie. t fratto ftomus:; dolet in jejunijs caro , fed epulatur. Serma de jeo jejunio fl'atim Adam fugit vecem Dei tam antima. Quid melius in nobis anima , vel "ts procul ab. adbafione divina, ut non [olm ad corpu? animanon dolet cum corpore nutritur Deum non vellet accedere , & quarere , fed autem , & boc pulcbrius , & melius: Ícilicet Deum quarentem fe fugeret., cum corpus ieiunat, epulatur anima; qu& Zn Quéd fi efficaxfuit jejunium ante Pro- ieiunat, cum corpusyfcrculis indulget. toplaftorum lapfum , & aptum affectibus Imó non animatantüm, verüm & cor- 16, animi tum iraícentis , tum concupifcentis pus ipfum fit beneficio ieiunii venuflius, ac intra fuos detinendis limites , ut nonnifi ad vegetius, idque teftantur Daniel, & eius fo- imperium moverentur re&tz rationis , cui cii, qui cum leguminibus tantüm vefceren- tur; acítata & confueta obfervarent ieiunia, obíequerentur : cur poít Ad& lapfum , non etit etiam utile, aptümque iisdem rebellan- adeó decoram formam, venuítam faciei elee tibus affe&tibus coércendis ? rem hanc ur- gantiam , & liberaliorem eis fpeciem ieiue nium conciliavit, attulitque inedia diutur- get S. Chryfoftomus inquiens; Cim «nre [ lagam remedium utiliter demonsiratum eff, nior, ut de ipfis dicat facer textus in Daniele: Cdrg —^ 'Uelæk Non funt inventitales de univerfis ex omni- mulià magis [auciatis appetendum e3i , ut bus adolefcentibus, qui ad hoc nutriebantur, praftet oulneribus fanitatem : 1 qua enim Chriítiana virtus apta eft depravate homi- ut Regi ab intimis cubiculis effent: Non fuit nis naturz reformandz, ac veluti felici, ac iuventus tam venufta, tam grata Nabucho- pacato innocentize ftatui reftituendze maxi- donoforis oculis, quàm illa Danielis, atfecla- mé id praeftat jejunium, quod vitia compri- rámque eius. Ex quo liquet;ieiunium non mit, concupifcentiam cohibet ; iras extin- effe gladium, qui enecet; fed cibum, qui nu- guit, odiafopit, luxutias co&tcet, triflitias triat; non effe venenum, quod rodat,fed nu- difcutit , timores abigit;invidias delet, fpem trimentum, quod corroborat; non effe íqua- fovet ; amorem nutrit, pia defideria excitat, lorem, qui devenuftet, fed naturale pigmen« & igniculos! ingerit adomnem fanétitatem, tüm , quod ornat: eft igétur jejun:'um, ut ait ac veluti paradifiacam , ac cocleftem reftau« S. Julianus: pars corporis, & decus membro- tat vitam, ^ Eítjejunium mors vitiorum; yum : nulla enim uberior venuftas, nulla vita virtutum, imó ut ait S, Julianus Archie- fpeciofior pulchritudo habetur, quàm qua ex ieiunio oriturg adeo enim eft homini be- pifcopus? Toletanus in fuis commentariis in Nahum ; Ef jejuniwm pars corporis , decus neficum ieiunium, tt non folàóm animum membrorum , ornamentum vit&, fomes ca» tranquillet,ac tumultuantes intus depravae ffitatis. Hhh3 J tqs Biffetatio XXL - 4 tos a&'e&üs i uttoque animo concupifcente, TTertulliani pulfavefat ingenium hec 18, difficultas, unde de Hebrzis carnes. expo- & irafcente co&rceat , verüm etiam corpori venuftatem conciliet, & vires fuppeditet, ac Ícentibus in deferto,deli&ti exaggerans gra» Liäadwrä 4 priftinum veluti innocentiz;ac felicitatis fta- vitatemait : N 6$ primus populus primi fts P [ychiie. tum inftauret. bominis ve[culpferat crimea, — Nimiramgue , , 17. Idque caufze, cur Moyfes , càm Idolo. le vitium protoplaítorum recudit delictum, Exadi 33e * fatriam populi hebraici patienter tulerit ; quod omnium criminum , malorümque o- iras Dei tranquillaverit,ac rem totam pacaté mnium fuit compendium, fonsque pravorum compofuerit: cüm poftea populus gulz de- omnium affe&ctuum, qui contra rationem Num, Tn licias poftulaverit : Dazobs caraes , ut co- infurrexcre: fiquidem ex illo uno gulz vi- zpedamur; usque eo fpes omnes abiecerit tio, quo Adam, & Eva divinum violárunt Moyles, utamunere regendi populi impla- preceptum,omnia in mundo prodiére mala, ; Hm;!n I, d* cabilis fe voluerit abdicare: Jvez po[fum f2- omniümque fcelerum portenta, calamitates | je/'w;io [/71 lus [uflinere omnem bune populumsquia gra- omnes, zrumnz, cedes, morborum'agmi- - : gndlm va ef) mibi ; [in aliter tibi videtur eb[ecro a, concupifcentiz, foedz libidines; iraícen- anterficias me. Quid? quod Moyfes adeo tis animi delperationes, irze, timores, & re- acriter populo irafcatur carnes expofcenti ad liqui depravatiaffedüus, Eftigiturgulzvi- corporis vires reficiendas, famémque (toma- tium, quod primi hominis refculpit crimen, EY chum corrodentem abigendam! An mnon recudit delictum ; fiquidem inflammat aq longé gravius, ac deteftabilius fuit crimen luxum, accendit iras, perniciofa fovet odia;. idololatriz, quando populus pofít tot figna, invidias alit , prava defideria concipit , con- ! aàc portenta vifa in. /Egypto à Numine fieri cupifcentias titillat, vitiis favet , virtutes per virgam Moyfis; poít tot miracula, & énecat, concupifcentie paffiones concitat, illuftrem egreffhionem ab /Egyptiaco jugo di- provocátque contra rationem; & quia tot riffime fervitutis ; poft maris rubri divor- malorum agmina non fecum idololatriatra- tia, ac ficca itinera per ejus (inum; poft e« hit, neque originale Protoparentum refcul- potos frigidos, ac falubres laticesé duro fi- pit delictum: ideo Moyfes merito populo lice bis Mofaycà virgà percuflo exilientes; fuccenfuit indulgenti vitio gulz , cui non irafcebatur thura offerenti capiti vitulino, ac poft Manna é fummo ccelo. omnes ferculo- rum delicatiores fapores fecum deferens, ac idolo: quamvis fit idololatria delictum cri- cupediarum lenocinia ; quibus palato fua- minofius, & crimen longé gravius: non ta» viüs eblandiretur , adhuc petierit ab Aarone men adeó zgré illud tulit Moyfes, ficut gu- Mofis fratre (ibi conflari ex puro puto auro le vitium : quiaifto, non illo peccatum re- $ fafo vitulum, cui ut Numini fua quisque cudebatur oniginale, quod putidiffimus eft obfequia præ(ïaret,cultümque daret? Quid? fons, ex quo rivuli exitiales malorum om-- nium fcaturiunt, quód Moyfes, poftquam Aaron eius frater, 19, impetii confors, ac religiofi. alioquin animi Verüm fi gulz vitium originale Pro- importunis, G nefariis poftulationibus fe toplaftorum refculpfit peccatum , beneficum- adigi paffus fuerit, ut ex pretiofis inaurium jeiunium illud interftinguit tefte eodem Ter- ornamentis certatim oblatis idolum fub vi- tulliano inquiente: Sa/azem amulo modo re- T cit, cap, daccendit inedia , quia fí gula peccatum ve- 3- 48 tulina fpecie conflari fineret , ad exemplae fcilicet fimulacri Zigyptii, quod bovinà effi- feulpit originale, 6f concupifcentias reaccend't &um formáà, Apidis, Serapidis, Ofiridisno- ad deli&las à coutrario benefica jejuntj inedia mine ab ea gente coleretur, non irà juflé vitta compe[ctt, f 'udium promovert virtutum conceptá excanduerit? Quid? quód cum bominémque adfelicem. inmoveutia. flatum populus manus bubulino capiti elevaret, ge- rellaurat, emulüque modo,quod gula vitium nua fle&eret, thura adoleret, victimas ma- defiruxit vead:ificzt inedia 3. qua propterea €laret, veluti libertatis vindici,ac Deo af- iram cobibet, vffreues lafeiuia impetus co£re fertori , non tamen Moyfesad impium fa- cet, lingua audactam comprimit, Uitiacom- crificium indignatur, neque irafcitur popu- pefcit , prava defideria extinguit , odia re- Glmm ! '0. lo2 cum tamen implacatus non definat in primit , irAs fopity triffitias excutit, timores m populum furere carnes expofcentem, gulz- abigit, & bominem virtutibus excolendá , 0» que deliciarum appetentem. Quid? quod mníque fenttitati promovenda idoneum red- ob levem intemperantiam gule fubirafca- dit ; ídque perinde efl, ac amulari flatum fe- tur Moyfes aliàs mitiffimus; fuccenfeátque liciffmum illum paradifíiaca snmocentie 5 qua populo usque ad proprii muneris abdica- enim faturitas vitia excitat, bac inedia come Xionem, poftulans etiam à Deo tui interfe- pefcits & qua gula damna. invexit , bac je- Clionem ; cum tamen ob idololatriam mitiüs junium reparavit 5 bec euim est. emulatio In gf.ï'm' agat cum populo petente fibi idolum cudi ? (aturitatem inter , € inediams ut contrario Num gula gravius eít crimen ido!olatriá?An z20do praædam. Advertamusait Augufti- gule delicie graviorem. Numini inferunt nus Serm.2. dominice 1. quadrages. quanta iniuriam, quàm thura vitulino capiti exhi- fit inter jejunium ; & faturitatem diftantia, bita£. An gi*aviüs Numen ledit, cupedias inter venttem vacuum, & pulmones epulis ori admovere , quàm thus idolo adolere & ; diflentos. Moyfes, quia jejunavit, Domi- genua ,eidem incurvare? — num vidit. Populus, quia manducavit , & bibit, s .. * Jejuniumprobos Affectus nutrit, improbosabigit, 433 , bibit, idola fabricavit. Impetraverunt unius ponituf ? ergo non pluris zeftimatur digni- tas fpiritualis animi Angelorum exccllentiae hominis jejunia, quod totius populi faturi» ho, tas defperaverat, : Princeps humani generis proximiüs accedentis ? ergo non pluris fit yrlir, Adam, quamdiu jejunavit in. paradifo fuit, generofa fimilitudo , quam homo contraxit in animz potentiis, & in natura longe pra- ubiverà przceptum jejunii violavit, eje&tus elt de paradifo, Ejecit ergo nosde paradiío flantiori, ac digniore illis ceterorum anie cibus; fed reducat efuries, reducat jejunium, mantium? verüm tametíi Deus longé pluris Ísmper enim junéla eft. faturitati lafcivia. zítimaret hominem , quem ad fimilitudi- Sancto Eliz jejunanti etiam elementa famue nem fui condiderat, quia tamen voluit eum latafunt, — Videtechariffimi, quanta fit Dei preetfe cateris terrz animantibus s. 2£ pre- Genef. 1. clementia erga lejunantes. Hactenus Au« fít pifcibus marás, && volatilibus celi , & be-. 28, guítinus; cui coníona Echo. refpondet. D, ffjs , omnique reptili, quodmoverur in Ierras E ronil- 1. 4* ;6lius in jejunie anie quiens; Uno temporis momento & voluit jejunium praíertim ab iis fervari, ob gulam populus ile per maxima prodigia qui czeteris praefunt, quos fortiüs erudiant Q)fdinm. . Dei cultum edoétus, in /Egyptiacam idolo- exemplo, quàm vetbis; ideo non folüm re- latriam turpiffimé devolutus eft, |Ex quo rum Conditor Deus Protoparentibus, eun« fi utrumque fimul conferas, videre licet, je» dem affignavit, cum cateris. animantibus junium ad Deum ducere, delicias veró falu- cibum ; verüm etiam fpeciali praecepto iis- tem perdere. Quid Efau inquinavit, fer- dem inhibuit ; ne defructu arboris ícientiae vümque fratris reddidit, nónne efca una, boni, & mali comederent, fub comminas. tione mortis incurrendze ; uttamdiu eximes propter qüam primogenira vendidit ? Sa- muclem veró nónne per jejunium oratio lar- rentur à morte, quamdiu przceptum fervae gita eít matri ? Quid . fortiffimum Samío- rent jejunii, & communi cum fubjeGlis fibi nem inexpugnabilem reddidit? nónne jeju- animantibus cibo veícerentur, nium,cum quo in matris ventre conceptus Idem igitur cibusà Deo affignatur Pez- 4t, eít? Jejunium concepit, jejunium nutrivit, fuli; ac ejus fubditis; cametfi natura, & con- . jeiunium virum et ectt. Qnod fané Ange- ditione; homo ceteris pracelleret animan« jus matriprecepit, mronens quacunqueex tibus; quialicét nobiliori hominum naturae vite procederent , ne attingeret, non vinum, delicatior deberetur eíca, quàm brutis anie non iiceram biberet, Jejunium Prophetas mantibus: fuperiori tamen nobilior non cone geruit, potentesconfirmat ; atque roborat, gruit cibus,quàm aliis fubje&isz non enim fu- Jeiunium Legislatores fapientes facit,animae perioti delicatior convenit cibus, quàm infe« optima cuítodia, corporis focius fecurus, rioribus ; ut inde difcerent,qui caeteris prae« - fortibus viris munimentum, G arma, Athle- funt,vel alios docent, autà praefidentiz fe ab- ^ tis, & certantibus exercitatio, Hoc pro- dicarefublimitate , vel eandem cum fubditis gterea tentatiónes propulíat , ad pietatem pati ciborum qualitatem,Non recté plene fa- 19 armat, cum fobrietate habitat, temperanti tur, & corpore obefus alios edoceret jejunit opifexeít: in belle forcitndinem affert, in obíervantiam , G ab efculentis, poculeniis-- que abftinentiam: : exempla . validiüs eru- pace quietem . docet, Nazareum fan&ificat , t d ub facerdotem perficit, ita Bafilius. diunt, quàm verba ; hincad no(traminítru- 20. Sed fi Deus rerum. Opifex hominem &tionem Chriftus jejunio, & folitudine in- condiderat , ut ceteris creaturis corporeis choandz à fe przdicationi przlufit, quia nil pracelleret , virtutum praítantia , fpiritus ita impedit przdicationis officium,quàm fi is, nobilitate, imperii regimine, rationis excel- qui verbum Dei ad populumé fuggefto dicit, lentia, & animz fimilitudine cum Deo, cur in ciborum effundatur illecebras: raró enint eít flanitas mentis, ubi eít faturitas ventris : cüm effet homo corporeus , cibisque indi- jJESUS autem plenus. [piritu f[antlo egreffus * geret adcorporis nutritionem eosdem cibos eque homini przfidenti, ac fubjects ani- eft à Tordane, 8 agebatur infpiritu in dejerte - mantibus affignavit Deus? Ecce deds vobis diebus quadraginta , G'tentabatur à "Diabo« L« $8043 G 73«951' "P omuem berbam afferentem femen fuper. ter- lo, G nibil manducavit in diebus 1lla, t$cono 285| ram, & univer[a ligna,qua babent n femet- fummatis illis poffea efurijt, Dixit auten ipfis fementem generis fui , ur [imt vobis in illi Diabolu , fi filius Dei es, dic lapidi buic, efcam, & cuntlis animantibua terra.omníque ur panis fiat. Cümque fuiffet cacodosmon volucri celi, & univevfis , que movuentur in miratus Chrifti in deferto abítinentiam,eum terras G in quibus efl anima vivenss ut ba- credidit fupra hominem fuiffe naturam for- beant ad ve[cendum, Miratar hancciborum titum, ptoinde petiit divinitatis fignum , f£ ditributionem zequalem hominibus, & bru- jilius Dei es, dic lapidi buie, ut pands fíat z n Hexátm, . tis Junilius, quia (1 homo eft przttantior, ac fimul enim notam petiit divinitatis , & ci- nobilior ceterisanimantibus, cur etiam de- bum ingeffit humanitatis , quo diuturnum licatior ei cibus non affignatur ? chm im- jejunii temperaret rigorem, pane fcilicet & mortalisithomofa?tus; cur terrenum cum duritie lapidis eruto. animantibus morti obnoxiis communefumit Nulla ntuntur doemones validigr? ma- j alimentum? cur idem cibus &que immortali, china ad evertendum virtütis fund»;mentum, 225 & rationali homini; ac mutis pecudibusap- quàm gulz vitio. Gertamei "sofirum ( ait D. Am' 434 . Diffetatio XXI. €a)1.6 2 D. Ambrofiusde Elia,& Jeiunio ) Jejunium explicatiffim? diffolvit ; imó coghitione ma* eff jejunavit Saluator , & fic tentator adeum tutina in Deo veluti in politiffimo candoris Accelfit s. G'primum gula direxit (piculum di- fpeculo vegeti coloris flore vividius resome cens , fi filius Deies, dic lapidi buic,ut panis nes cognofcit ; & tam felix eft. in ipfiscoe fiat. Jlle cibum velut efcam laquei preten- gnitionis conflantia ; ut naturz Augelicae dit, Dominus jejunium pratulit , ut laqueos * non minus ab hac intelligentia ceffare liceat, tentatori,ut vincula diffoloeret, INon mul- quàm plantis , aut animalibus ab actüs vi« tis interjectis fubdit, Magna eft jejunij vir- talis perpetuo quodam miniflerio s cüm nae zu. — Tam fpectofa ejua militia eff ut jejunare ture Angelicz ipfa intelle£tio pro vita fit. deleBlaret , & Chriflum. lam valida,ut bo- Demum quid infeliciüs homine, quem Pin« mines ad celum erigeret. Foflea deprae- darus vocat wmbra fomnium; Sophocles ve dicans ieiunii excellentiam fubiungit. ZE/zz; num fimulacrum ; Herodotus calamitatenm jejunus filium vidue ab inferis refufcitavite ;pfam; Philemon occafionem tmiferiaruns 5 jejunus pliotas ore depofuit * jejunus ignes Hometus caducum folium;imbecillitatis ex- de celo eduxit: & ggadraginta dierum jeju- emplum Stagirites remporis fpolium; Plato nio divinam acquifruit prefentiam. — Tunc lufum fortune 3. Socrates swiurationis imae denique plus meruit , quandoplus jejunavit: gimem 5 Diogenes invidie, € calaimitatie jejuno ore flatuit fiuenta Tordaum, & redun- trutinams & Ariitoteles fcopum arumnarum, dantem . fluminis alveum vepentó. fiecatum €ó quia fithoino omnibus fortunz telis ex- pulverulento transmifit veWiigio, — Meritó il- pofitus; fubjectus "miferiis, obnoxius x- lum dignum celo. judicavit fententia , ut ruminis , nil que fit homine imbecillius, nil Junil, [; 4 eum :pso vaperetuy corpore ; quoniam cale- infirmiüs. Secus Angelüs mens eftabomnie 3 '-I/W"ol ffem 'vitam wivebat in corpore , ac fuperne bus coenofitatis nubeculis defoecatiffima , & ufum conver[ationts exbibebat in terrís. .Quid quzdam veluti ex fempiterni luminis, ac- eft enim jejunium , mifi fubflantia , && imago &eníis facibus defumpta fcintilla; -natura:e(t caleffa ? hactenus D. Ambrofius. illi pura, fubtilis, quam nulla corpotis fi- $ura delineat, nulla materize labes infufcat, S. IiI. nullus corruptionis nzvus inficit : eft enim Angelus mens pura, nontamen ex eo delibae Homo jejuniis affaetus won folaum ta igne, quo fydera fplendent,volant, ac cce- felicem amulatur inocentie flatum ,à leftes torquentur axes ; fed excitatiffimi [pi- quo Protoparentes per gule indulgem ritus vigor, tantó expreffiusad zternze pul- tiam exciderunt; verum Guatu. * chritudinis exemplar conformatus; quantó rai induit Angelicam, - Qe ejus primigenio fonte propius refpergi- tur, G uberiüs fcaturit ; eft'in Angelo ome 25 Uetunt facri Interpretes,cur Joannes nium ornamentorum infignis quidam decor, Baptifta homo cum fuerit, Angelus onorümque immortalis aflluentia ; quam »tamen dicatur à Chriflo dicente de in fuum Conditorem gratiffimze voluntatis Joanne: Ecce ego mirto efugelum,meum: f ingenuitate refundit: fi igitur tanti intet--: Joannesnaturam induit humaná, cur Angeli- valli difcrimine diftat ab Angelohomo, cut ce confors factus nature dicitur? an non lon- Chriftus Joannem Baptiftam, cüm homo ef- £o diflant intervallo ambze naturze humana, fet Apngelüm dixerit? £ccz ego mirto Zinge- & Angelica? illa materiei concretione onufta lum meum : quia nimirum jejuniis in eremo corruptioni abnoxia eíl, ac interitui ; hac affuetus naturam fupergreffus humanam;an- veró à quavis difereta corporis craffitie nul- &elicam induerat cibo non indigentern s lam fentit defeclionis vicifftudinem ;5 illa à nec potu , ut appofit? notat D. Ambrofrus fenfibus dependens exterioribus , acinternis inquiens : In deferto Toannes vacavit jeju- Tib.s.de Ella phantasmatum imaginibus in rerum effor- niis, & ideo, qui vita bumane pojfibilitatem & jejunie andis iudiciis fallirur plerunque, & fallit; coutinentia fuperaref]us. fuerat , mon bomo, **5 if hc per fpecies obie&torum fibi à Deo con- fed Angelus affimatus eff , qualienim parum ditore inditas intelligens ; res omnes, ex eflet, hominem jejuniofelicem zmulari in- quibus mundus coalefcit univerfus dilucidé, nocentize flatum , vitámque exprimere cc- ac citra omnem falfitatis fufpicionem attin. leftem; ac beatitate donatam: hominem iün- git; illainconítans quodheri enixim voluit, edie affüetum adeó jejnuium fublimat , vt pctiit, habuitque in deliciis , hodie faftidit, felici metamorphofi in Angelum transmu» telpuitque; hac firmitate inconcuffa obie- tet : ut etiam notavit $, Cyprianus affc. ZiA 4e jejm- &o quod femel elegerat ,. iugiter adhzret; rens, jejunium januam effe , per.quam nobis ** illa ob immerfionem in materiei ceenofitate, ad virtutom culturam, ac cceleftem patriam nonnift poft multos exantlatos labores, fufos aditus patet , ait, quotquot viros "irturum Íudores, abfumptümque oleum, rerum na- videmus , fine jejunio non legtmus afcendiffe, turas , ac proprietates vera affequitur noti- nec aliquid magnum moliri funt , wsfi priis tia, & &grératiocinando infert ex przmiffis abflinentia pracefiffez. — Quanta res jejuni- quibusdam principiis ; hzc nullo negotio, uml dugelos ex bomzsuibus facir nullo temporis intetvallo fagaciffime. pra- Quia igiturgulze indulgentia hómines 24. 'ï"m $ m dt é pa.r;difo expulit & in baratrum detrufit "Bo videt, & obvi'o'ls qqosque difficultatum nodos mnife- ;ä N timþrobos abigit. - 435 /^. Jejunium pïobosAffc&us nutri miferiatum;jejunii obfervantia, damna repa« zentantem Diabolum aliter fuperare non po[fe, rans, quze gula induxit, homines jejuniis ad- nifi ieiunijs evuditus. infidiantis inimici ten- taménta depelleret: Non cacodoeemonis tan- dictos & coeno etripit vitiorum, & pri&inæ reftituit innocentiasac virtutum ornatuiz fi tüm retunduntur fcuto ieiunii tentamenta, enim jejunium cum gule deliciis confera- verüm & pravorum affectuum in noftram in- mus, illudad Deum ducit; cum gula nonnifi tus infurgentium perniciem impetus: bene- ad miferias perducat; quid enim Efau à jure ficio fiquidem ieiunii coércetur concupifcene ;! exclufit primogeniti, & in famulitium dejecit tia, compefcitur ira, & caro in (piritum te« fratris natu minoris? Nonne elca, quà ut bellans cohibetur; eftenim finis ieiunii carnis mortificatio , concupifcentiz compre(fio, ac j gule indulgeret primogenita vendidit ? ute divinorum beneficiorum impetratio, ac ad Quid jejunio przeftantius , ejus enim virt munitus Samíon bellator evafit invictus , & orationem purgatio,S praparatio, Eft enim debellator (irenuus: jejunium enim , cum utilisoratio, íed utiliorcumieiunio, ora- tio enim ieiunio munita pharmacum eft om» quoin matris ventre conceptus fuerat,eum nibus vitiorum morbis congruum: hac om- inexpugnabilem reddidit: Samuel virtute jeiunii flerilefcente ab alvo matris felix fuit nem animi ægritudinem famat ," conícientiae u in lucem editus * nium Prophetas genuit,; labes abítergit;ca(titatem fovet,concupitcen- t, fapientesfacit, arma tiam cohibet,vitiis bellum indicit, contra o- potentes corrob athletis , & certantibus fuppeditat ad tarta- mnes noxas validiffimé pugnat , & pugnans vincit, vincens ttiumphat. — Affumitur enim reos hoftes proflernendos, aceorum affultus ieiunium ad coercendam concupifcentiam,ut Heonil, K, 4e propulíandos, ut notat D. Bafilius inquiens : j'/""o. Quid fortifimum. Sam[onem inexpugnaäf'- qui funt Chrifti, carnem fuamcum vitiis, & dlem reddidit 9 nóune jejunium, cum. quo s concupifcentiis crucifigant, corpisque fuum in fervitutem redigant, ut monet Apoftolus: smatris ventre conceptus ef£ 2 Tejunium con- cepit , jejunium mutriuit, ieiunium virum Quapropter fideles monet, ut zequé vigiliis, Ad GJZJ?. j;—. ac ieiuniis affuefcant,ne caftitatis florem cot- effecst . quod fanà^ Angelus matrs pracepit, ^. 2d Co- rumpant, In omnébus exbibeamus uosmet vYintb,6. souens , quacungue ex vite praz:gderent, "e attingeret , non vinum ,non fceram biberet. ipfos, ficut Dei voiniflros in vigiljs, i. :eiu- Hinc rerum conditor. Deus primis hominie nijs, in caflitate. 26« bus in (latu. innocentiz , tametfi donis fu- Prodeft ieiunium mentis purgationi pernaturalibus muniti effent, fraenum iéiu- ut hacáterrenze concretionis labe defoecata, rerum divinarum contemplationibus, ac vit- nikimpofuit, quo difcerent, reóté femper áncedere , & nunquam à veritate deflectere. tutum omnium culturz fit aptior, Oratio- Hinc Ra- Queéd (i in paradiío ieiunium fuerat neceffa- nem enim promovet ieiunium. rium,quantó magis hominibus ex illo felict- pha£l & coelo miffus, ac Socius,ductórque per tatis ftatu. deieclis : fi ante infli&ta vulnera longa itinera Tobize iuniori aícitus, & con- utile fuit ieiunii pharmacum; muito magis, fecto itinere cum perfonam depofuifíet , poítquam natura pluribus plagis lauciata quam in via geíferat dixit utrique Tobiz Tobia cap12a .. M concupifcentize eft obnoxia illecebris, carnís» occulte : Bemediczte Deum emli , €9 coram que ftimulis, quibus preceps trahitur ad oimnibus viventibus confitemini ei, quia fectt vobifcum mifericordiam (uam. Etenim Sa. l peccatum: fi nondumbello voluptatum in- cramentum "Regia abfcondere bonum eff. s furgente arma ieiunii neceffaria fuére primis parentibus, utinarce paradifiace felicitatis Opera aurem Dei reuelare , ( confiteri bo- norificumefi : Cámque Tobias (enior Ange- iubfiflerent , multo magis poftquam rebel- lantes concupifcentiz , ac itaícentis animi lum interrogáííet, quodnam hocSacramen-' affectus per voluptatum illecebras , & vi- tum effect? & quenam hecopera? reípon- tiorum turmas bellum nobis indicunt, mo- dit: óona eff oratio cum ieiunio; && eleemo- Tobia mþa& , )u h fyua magis,quam thefauros auri vecondere: —*v, ;S. ^ ;ej;mio véntque, ut nosà cceleíti etiam excludant atria, nimirum ea eft orationis efficacia , qua fi dj 1f. Tamdiu Protoplafti in atce paradifiacae gemino eleemofynz, & ieiunii corroborerur felicitatis immorati fuerunt , quamdiu ie- fubfdio, poffit rect&. rebus , ac thefauris iunium in eodem fervárunt; cüm primum pretiofiffimis accenferi ,. & tuncoratiofulta ieiunie, adipata inedià, farta abílinentià, illo hoc fuerunt transgreffi; fuére. & ipíiab illo felicitatis (latueiecti ; nil eftrerundendis fa- eft pretiofior thefauro, qui in arcaafIervatur tanicis affultibus afficacius ieiunio , nil fer- reconditus, Eít oratioieiunio munita duplex, in- 27* vandainnocentiz aptibs ieiunio , hoc enim D';n dg Mü' proítrernitur tartareus hoftis, Quzerit D. terior una , feu mente concepta ,. de qua jit. Auguftinus, cur Prophetz Eliz Deus panem dixit David Pfalm, 24.. Deum alloquens : Tili dixit cor meum exqui[ruit te factes mea, duntaxat, & frigidam miferit, & non plenum prandium ficut Danieli efurienti in leonum &alibi: Ez zediztatio cordis metin con[pectu Pfa?m. I$, P[alm.gz. Ípelunca ? fi enim Elias longum erat iter fu- tuo femper,& alibi ; Etim meditatione mea; l exarde[cet ignis, Hacque oratio fola mente Ícepturus , uberiori videbatur obfonio indi- gere,quo vires reficeret, ac labores itineris; concepta non fita eft in fufpenftone omnis Tvmo YO. 4 ferm.65. de facilius poflet fuperare: & refpondet. Au- adtus, neque paffivé duntaxat fe habet; ne« h ïempor&'. guftinus: qsia fciebat Deus Propbetam [uum L que in fola coníiftit fpeculatione, ficut. nec Verani de Affeclibus Tom. L, lii Ia / 436 Differtano XX in foloactu voluntatis, fed 1n utrisque, feu quis tantüm amaveritin operibus 1uümæ la« MR ONG inaclibus intellectus, & voluntatis ad Dei borem actionum , atque paffionum ? Quis cultum, & honorem relatis ; feu in con(i- cam vitam propter Íe ipfam expetiverit ? detatione rerum divinarum, & noflrz in. Sicut necJacob Liam, fedtamen fibi nocte i h Th digentiz, ac inopize, Deíque amore,rerám- fuppofitam in ufum generandi eft amplexus, que aternarum defiderio , aliísque piis affe ! & feecunditatem ejus expertus: Dominus e- Gibus, & hujus orationis mente. concepcæ nim cam,quia per L eipfam diligerenon pote- fupremus gradus eft contemplatio, quà ani- rat; primóut ad Rachelem perveniretur, to- a evecla fupra terrena phantafmata fine lerari fecit, deinde propter filias commenda- áquifitione rationis , absque vago variarum vit. Ita veró unusquisque Deo utilis fervus cogitationum difcurfu Dei naturam ,. per- fub dealbationis peccatorum fuorum gratia La bt feétiones, attributa liberé confiderat; & in conftitutus quidaliud infua converfione me- IIP, WP'M iisdem defixa penitüs mentis acie, caflo, & ditatus eft? quidaliudcordegeftavit? quid ardenti amore Deo conjungitur, quem com- aliud adamavit, nifi doctrinam Sapientiz $ plecitur, & in quo unicé. deledlatur, & quam plerique fe adepturos , & percepturos Lib.rconiva Hunc fupremum $yationis gradum definiens putant, flatim ut fe infeptem praceptislegis Faul!um : Auguftinus ait, Effe fanezam quandam - exercuerint, qua funtde d dijectione proximi; fdP 425 - brietatem alieuata mentis ab infra labenti- ideltHonora patrem,& trem. JNon moe« bus temporalibus eternam. ucem. fapientia chaberis, INonoccides, Non furaberis, Non £ontuentiü : nequead huncorationis gradum falfam teflimonium dices. INon concupiíces | pertingunt nifi purgate, ac ab omni vitio- uxorem proximi, Non concupiíces rem pro- rum labe defoecatee animze, quae diüturna ximi, Quibus quantum potuertit obfervatis, peenitentia pravosanimiaffectus , acnaturze poíteaquam homini proconcupita, & fpera- corrupta diffidentes paffiones co£rcuerunt, ta pulcherrima delectatione doctrine per ac proptis voluntatis ftudiis, ac affectibus; tentationes varias, quafi per hujus fzculino- fe fe omni vitiorum labeexuetunt : non e- &em tolerantia laboris adhaeferit,velut prae nimqui focordià depreffi , ac mundi hujus Rachele Lia inopínata conjuncta fit, & hanc fimuh.cra circumferentes pravis fuis adhuc fuftinet, utad illam perveniat, fi perfeve- famulantur affe&libus affurgunt adeum, qui ranter amat; acceptisaliis feptem praecee pofuxt trenebraslatibulum fuum : ad Deum ptis: ac fi dicatur ei fervi alios feptem.an- enim non afiurf':mus nif1à creaturis diftraha- nos pro Rachele, ut fit pauper fpiritu, mie niur; imó nec iufäcxc fola divinorum manda- tis; lugens, efuriens, fitiénsque ]uümam, tórum obfervantia , utquis ad ífummum il- mifericors, pacificus, Vellet.enim homo;. Matib, ]dm orationisgradüm perveniat,(ed ulterius fi fieri poflet, fine ulla tolerantia laboris, eceffe eft váriis exerceatur virtutum ftudiis; quz inagendo, patiendóque amplectenda labores plures fubéat, infigniaexerceat pieta- eít, flatim ad pulchre, atque perfectee Sa- tisopera, & pratertim in quibus evangelicas pientie delicias pervenire ; fed hoc non D beatitudines Magiíler Chriftus conitituit: poteft in terramorientium , quod & Jacob ' idquefymbolicé nobis fignificati typo dua« videtur fignificáfle; cum dixit :. Non e5£ im fæems.zg. rum uxorum Jacob Liz fcilicet, & Rachelis loco noftro confuctudinis , ut. tinores | aute Lihssr.conse c*tpiicatD Auguftinus; quivult Liam iiter- tradamus ad nuptiasz hinc fubdit Augulli- pretat tilaborantem, & Rachelem vifum prius nus t prior eff in rella bominis emd:t:ane Matti] 4 zra Fanlium " eipium 5 íeu Verbum, ex'quo videtur prmc:- 14507' operandi , qua jufla funt , quam vo- £Aps 22, pium. A£lio ergo bumana, ac mortalis vitesin luptas intelligendi , qua vera funt, hactenus qua vivimu ex jïde multalaboriofa opeya fa- D. Auguümus loc. cit, eientes incerti,quo exitu proventant 4Ad utili- Affumitur etiam jejunium ad pel endas 29. £atem vorum , quibus æn/u!ere volitmiu tpsd Deemones, eorundem | tentationes fuperans eff Lia.prior uxor Jazobzit Auguílinus; per das,fupggeftiotes pravas retundendas, & opi- hoc inhirmis fuiffe oculis commemoratur, tulante Numine ad triumphos . deferendos; . ä MAtb, 20, quia utait Sirácides: eogitatioses rportalium quapropter Chriftusait: Hoc genis uon eji titiide, 6 incerta providentia nosira. eituryntfiper orationem,G jejunium. Velad M j 28. Spes veró xternz contemplationis Dei Deum promerendum & colendum ficut An.- - habens certam, & deleclabilem intelligen- na Prophetifía , de qua dicitur non difceffiffe tiam vetitatis ipfa eft Racheljquz & pulchta de templo, & Deo inferviitfe j ge)unus;, & ob- fgecae, ac venuíta vultu dicitur, Hanc amat fecrationibus nocte,; & die ; hucetiam. per- omnis pi& ftudiofus, & propter hagc fervit tinet, quod narratur : Mipiffrantibus lls 3. Mpoft, z [ grati Dei, quà peccata noftra , quamws Domino,8 jejunantibus dixit illi [irizus 77282 E fuerint ficut coccinum , tanquam nix deal« us t fegregate mibi Saulum , & Barnabam, bàbuntur, Labani Vater Rachelis interpre. in apw, 4d quod ajztmpf €05, tunc jejunan- ä tatur Zezlbatio , cuifervivit Jacob propter te5, Ü grantes, amponentésqueeis niduus; di- N , Rachelem;neque enimfe quisquam convertit eniferunt dllos; ut inde difceremus nullam ag« fub gratia remiffionis peccarorum fervire gredi opus pracfercim arduum nifi primitfis juftitiz , nifi ut quiete vivatin Verbo,ex quo jejunio, R oratione;lunt enim veluti geminiai videtur principium quod eft Deus: ergo pro- preevia: facies accen(2 , qug inter caligines, ptet Rachelem, nonptopter Liam. — (Num noctémqs hu;us vita nobis iter oücndum,& / , ! ad —— Jejunium probos Affe&uänutrïc, improbös abigi. — 43: caflitatis propugnaculum.fanélitatis trophe ad con;upïtum perducunt 'ter'mimim': affumi etiam folet jejunium orationis fubfidio cor- um, murum fpiritüs , & contra iétus omnet roboratum ad expofcendam veniam,Deüm- «acodormonis impenetrabile fcutum 5 froe« fs ""'.?032-5-"? que placandum,hinc]oélait Deus: Conve nümquepravis omnibus affectibus coércendis / timiniad meintoto corde ve(troyin jejunio,€5 peraptum ; ieiunium fanitatem cum animz, n fletuy 6 $n planiiu. Ammonitis,Moabitis, tum corporistuetur,quam faturitas de(trüit; & Syris congregatis, ut pugnarent contra Jo- ieiunium ferenitatem mentisadvehit , quam faturitas abigit, & obnubilat; ieiunium cote faphat, quem unà cum Judaico populo pro- flernerent; Rex totum fe contulit ad togan- dis tranquillitatem accer(it , quam repletio . dum Dominum, & predicavitieiunium unie excludit; ieiunium virtutibus favet,& faturi- tas nonnifi vitiafovet, hinc Ambrofius ait? JEil.a, Para, Vetlo populo;ut habeturin fcripturis.Et ieiu. TO";.4A ll'þ,d: Quis deterioravit domum fuam jejunio ? quis lip, csp,zo, 'nium Jofaphatü defendit,hoftiumque impe- 4Elta, e je- 'tus coércuitjictüsque retudit,E(ther aditura imminuit facultates ? cui mon fufpecia luxu- * j cap, 8 Regem Afuerü,quem precibus fuis averteret ries? «uinon venerabilis abflineutia? « u;u:/ à cruenta clade Judzorum parata ab Ama- torum appetzvit parfimonia? «ujus pudorem 'no gentis ] udaicze infenfiffimo hofte, ieiuni- *on lefit ebrietas? fejunium contsinentie magi- um Judzis omnibus in Sufam commoranti- flerium efl , pudicitie difciplina , bumáltas bus indici iuffit, & ipfa unà cum (uisancillis mentá , cafligatio carnis, forma fobrietatis, norma virtutuspurtficatio anima,miferationis ieiunare pariter decrevit. Propitiando Nu- amini nil ieiunio aptius, boc enim dele&tatur «expen[a, lenitatia snflitutio, ebarttatis 1liece- -Deus, hocipíi prz cateris placet fi praefidio: bra, fenilis gratia, juventutis cufladia, Jeju- muniatur orationis, & abítinentiam fecum nium e[l bonum itinerís uiaticum , bonum t0- trahat,non folum ab efculentis , & poculen- dius vita. Oui grave dicuntjejunium e[fe,ren tis; verümetiamáàvitiis, ldfueruntexperti fhondeant ,quis jejyunio defecerit? Multiin prane Ninivitz, :quia enim utbsilla ob patrata Íce- dio , plerique dum vomueruntepulum, fudére lera moxevertendanon folüm infantulorum animam. Quod posiremó animal jejunium fibá ««unis, íed & iumentorum-przfepiis jeiunia «aufam fuifJe martis ingemuit? Per efcam dae ándixit, & iu(tam INuminis conceptam iram pMUeus non cavetur,an efca bamus latet, 6 c£- 'Ydeclinavit, & Deum per ieiunium 'habuit us deduett in foveamy cibus anducit n vetza, propitium., qv n per patrata fcelera .nove- eibusevtfco etiam aues alligar, volantes depo- tat (ibiiratum ; & quidemieiunium gratum cnit ad mortem, Tejun:um (obrietas menti eft, ieffe Deo nemo eít, quiambigat., càm & pri- Ibóc wigent fenfus., 3a boc judicia trattantur. smis hominibusillud indixerit, 'Gt Magi(ter jejunium cuflodit Difciplinam , luxuriam fe- A€Mattb. 6 ^ * Ju autem 'Chriftus fuos edocuerit fideles quitur copia. Tejunium quietem a'iiig'it,'/uxu- «um jejunas unge caput tuum » & faciem tuam 71a inquietitudinem. Ob[onator est,qui ante. Javayue videaris bominibus jejunans, fed pa- quam fol Iuceat.fores alenas pul(at & tanqua 4ri tuo, qui eft in ab[condtto. bellum imrmineat,excitat dormtentes. Turba- 39. At fi delectatur Chriítus ieiunio; crapu- um vides, aubelantem avertzs , 3nterrogat, TT lis laetatur fatanicus hoftis, qui nullispotio- que caufa perturöatinm& fét: Pofcitinquitdo- ribus armis hominem adoritur, quàm ieiunil — »opus preus ubi vinum melius,ubi fumen mol- violatione, cibique ingeltione;hinc ieiunanti liu,ubi pbafianus pinguiors ubi pifciavecen- Mattb, 4. 410r veneat. i Chri(to ineremo dixicdoemon : Die welapr. *5U.36 des ifli panes fiant quia cüm vidiffet eum ie- Stomachi repletio, ventrisque fatietas, 3. iunio communitum defperavit ullam poffe de 1nentis inducit vacuitagem, ac virtutum dif- ipfo victoriam referre, & quem impaítum, ac folvit ftudiashominémque faturumà ftatu de« 29 ieiunum timuit; fategit cibo aliquo replecum iicit hominis; qui per gula indulgentiam ob- laceífere, acexpugnares & eó vifuselt caco« brutefcit, cum per ieiunii obfervantiam an- doemoni Chriftus expugnatu difficilis ieiunio gelicam fublimaretur in naturam, idque haud loricatus , ut miraculum -etiam expolíceret, obícuré fubindicat 'Clemens Alexandrinus 7,Stromar: quó munimineieiuniieum expoliaret,ut pul- afferens,ieiuniumeffe znigma.quo homo fi- fittl 20. WSCTM.! . chré notat Chryfologus inquiens: fignum pa. gnificaturjinquiens fententiose, Novir zpfe je- vis perit, qui fignum jejuntj pertimefcit. — Sr- jund enigmata, fed quale fit hoc ieiunii zeni« gnum panis perit , ut jejumij tremendum fibi gma explicatu fané videtur difficile; Ício,zni« gmanil minüs fignificare ,quàm quod magis refugiat fignum : viderat fatanicee nequicize arma omnia corruiífe, ubi agnoverat ieiunia videtur indicare; adeó uttotalaus znigmatis obíervari; ideÓque enixim petit, ut lapides abftrufio fit (eníàs , & fignificati occultatio, i, Anh " Sedfi virtutem penfemus ieiunii , facilé quid EFIUI- panes fiant, quibus ieiunii obfervantia diíru- homo ieiunans fignificet deprehendimus,cüóm pta quafi fracto clypeo . validiàs poffet eum - aggredi, & per cibum profternere, quem per 'enim ieiunium ftudia iuvet virtutam, caíti« ieiuniunmt vincere defperaverat: noveratenim tatem foveat, fpiritum nutriat, animam refi- cibum exuberantem, potümque nimium,effe €iat, concupifcentias coérceat., carnis lenocis prudentize nubilum, (piritüs imbecillitatem, nia cohibeat,irz impetusretundat, & interi- rationiscaliginem, mentis foporem,luxurize orem hominem componat, iuxta dictamina .fomentum, & erroris illicium; & écontraie- re&tze rationis, -quibus homo vivit ut ho- iunium effe fpiritós munimen,fidci vexillum, mo;operatur uthomo;loquitur ut homo, & lii2 Verani de Affeiiibus Tom. I, €ogi« 418 Plertago XXL — cogitat ut liomo, vprofe&ö zenigma ieiunii per inediam abigitur :xne(que fatanicis hofti- hominem fubindicat fobrium, & quem nulla bus profligandis ulla funt arma fervatis ie- €iborum (arcinagravat, nullum efculento« iuniis aptiora * appofité Tertullianus ait: Lil, de je. ; rum pondus premit, nulla poculentorum af- janto cap. , 1 Adverfus duriora demonia jejunijs pralian- fluentia obruit, fed (lomacho vacuo, ventre dum, uid enim mirum [i eadem operarzone inani, menteíerena (alubrior viget , opera- fpiritus sniquus educitur, quá fantdus induci- türque ut homo;adeo ut homo ieiunans zni- £ur, nimirum ftomachi vacuitas cordis dila- gmatice hominem fübindicet cogitantem,lo- tat fpatia fancto replenda fpiritu, quzcibo- qüentem, G operantem,quz hominem de. rum ingurgitatio occludit;& concupifcentize cent, proinde pulchré dixit Clemens Alexan. aperit;accenditque fornaces, in quibus vitia dtinus: Novit ipfe jejuni enigtnata, quia ho- &(tuant, hominémque intus exagitant, mali- mo ieiunus -verum adfignificat hominem , gno vcluti fpiritu fus déque interna omnia a quafi anceps haefiffetjnum homo fatur & gu- vertente,ac invertente, ut notat Tertullianus lz indulgens fit homo, & num potius in bruti Jib,de jejunio adverfus Pby[ch,cap.16.ubiex- j4 degeneret naturam : ait enim Gregorius Na- plicans illud D, Pauli: Quorum Deus venter s. ad Philip, zian,Orat.pro S.Bafilio : Saturitate ad eos €ff ait de comeffationis idololatria, Deus £ib$ : 19« abiuerat, qui ad brutamnaturam propins ac- venter ofl, 6 pulmo templum ; &f aqualiculus - €edunt, quorumque fervilà , atque n terram altare, & Sacerdos coquus , & fantiia Spiritus prona vita est, mnidar,G condimenta carifimata, 6 vutdus p'r?- SESIN. phetia. Apud te agape in cacabis feruet, fides 40 culinis calet, fpes in ferculis jacet: icque ï Ubif aturitas eff oentrissibi [ani- paucis prægnantibus verbis totam g-ra,phxc-': £as exulat mentis : e$ beluoues in bruta defcribit "Lertullianus heluonis religionem, degeneres fede pravi inferviunt eAf- cujus Deusaliud.non e(t, quàm venter; hinc € u , non mirum fi in capite primo dixerit, come- j1 Eluones qui ut comedant, vivunt ; non dones Paraclito controverfiam movere ,. in« ^ ut vivant,comedunt, fenfim in bellui- quiens deheluonibus, H Paracleto contro« nam deícifcunt naturam , morésque verfiamfaciumt, quianimirum ciborum ía- induunt brutorum :*fiquidern ciborum ni- tietas (anctoeít inimica S piritui, cuju; gratia mietate mentis hebetatur acies, extinguitur videtut renuntiáffe, lumen, infringitur vigor, fopitur ratio,cuius 33. Iddue caufze Jobo fuit, perniciem timendi ufu homo deílitutus fcede obbrutefcit, ac e toti familiz, eó quia ejus filii per infiructa ; Íana mente deiectus, à natura abalienatur ho- convivia gul indulgerent: Cyzaue in orbem J093, 25 3ninis, cuius eft ratione duci ; hincClemens, eranfáffent dies convivsj, mittebat ad eos Job, lf vocat gulz indulgentiam, gutturis infaniam & fautlificabat illos , confurgénsque diluculo Lib, 2. Pda- jnquiens: Infania circa guttur,quia faturitas gog« eapa. offerebat bolocausia pro (ingulissdicebat enim, quafi usque adguttur hominezn | infaniá re- ne forté peccaverint fil mei, & benedixerint plet, fítque propterea comeffatio, quaedam Deo in cordibus fuis : vametfi Jobi filii per ine hominis dementatio, quáà vero deiicitur ho. ftructa convivia, ac mutuz benevolentiz ob« minis (latu, & greges inter pecudum;ufu de. fequia fraternam religiose charitatem foves flitutustationis deiicitur : imó homo cibo- rent; verebatur tamen S.Job;ne reciprocis in» rum ingurgitatus congef(tà farcindmultóque dulgentes conviviis , vitiiscoinquinarentut, madidus vino; non poteft non vitiis omnibus & benedicerent Deo in cordibus fuiss fed fi coinquinatus moribus effe profligatiffimis , filii erant inconviviis Deo benedicturi in cor. quia ficat ieiunium znigma eft, quo fanclita- dibus fuis, quid Jobus timet ? id eninitimee tis indicatur excellentia,& interioris hominis tur,quod in noftram cedit perniciem; & ma- ad normam virtutum omnium reítauratio : lum quodpiam fecum advehit; & fi Deo be- Seri5h. 3« fiquidem, utait D, Chryfologus : Jejunium nedicere bonum e(t, & in noftram hazcbenes- fiimu effe Dei arcem, Chrifli caflracaflitatá dictio vergit falutem , quid Jobus timet ? fignum, f[anclitatis tropbeum , & quod. Joan- quam ob caufam angitur? fiejus filii fimul nem inter natos mulierum fecit effe majorem. convivantes fint Deo in cordibus fuis benes Itagula intemperantia znigmaticé fignificat dicturi? Non me latet, verba hac Jobi non hominem moribus perditiffimis, vitiisque modicam factis Interpretibus difficultatem feeculentiffimis deformem; quia ut loquitur ingerere, ac explicatu cenferi difficillima, Clemens Alexandrinus: H&, qui ad luxum Sunt tamen qui appolité ad remno(tram, 1l- 7 Stteth, men[arum propenfi funt, praeff Demon, beluo lud &enedixerint aíferant perinde fignificare, »AXiPIUS, QUeTm egó non vereor appellare ven. ac valedicere,& fenfus fitz. me fori? peccave- tridemonem ,. feu cobabitantem. demonem; rint fl mei & vale dixerint Deo in cordibus quia nimirumheluones;qui in fympofiis g ul fas.Qui enim vale dicit amico ab illo difcedit, indulgent, cibis ftomachum opplent, multó- féque ab ejus praefentia fejungit : & per pec- que madent vino , ventridoemonem intrinfe- catum avertitur homoà fommo bono, difce« cüs nutriunt ,. & cacodoemonem intus obfi. ditàDeo;à quo per lethalem noxam proríus . dentem alunt; fitque propterea immodica ci- elongatur, ideó3; recté prmiferat Jobus,ne - borum ingurgitatio deemonis habitatio, & forté peccaverint filij met, quia peccantes vale ficut pet faturitatem attrahitur doemon ; ita dicunt Deo, àquo fe avertunt, in quo fenfu 4 con- L / " gæjunäuhï probos Affe&tus nutrit, improbós abigit, 143*9 | Vult igis cóngrue explicantur vetba Jobi timuitenim nofirar Ad efum carporis Chrifis. pius pater,ne ejus filii efculends,&poculenus tur jejunium quadrageíimaleea mente ab ec» tj induigentes , & voluptatis deliniti peccarent, clefia inftitui , ut preparatio, & ornamen- & Deo benedicerent , feu valedicerent, di- tum fit ad digne fumendam Euchariftiam in L | fcederéntque à fumino Bono , à quo fe pet pafchatis felemnitate , hinc Tertullianus em- Lib, adver peccatum averterent : cüm non lateret $. phatice ait : Jpfa nattira enuntiabit , quales [5 phy fic. s05 ante pabulum , & potum in virgine 4d- enp. ó, jobum, cupediaram delicias , ciborum in- gurgitationes facile hominem à Deo averte- buc faliva exbibere confuevit , hoc eft non re, ideó timuit , ne ejus filii per frequentata folum quadragefimale jejunium previa e convivia à Deo abícederent , fe à fummo diípofitio ad pafchalem communionem; ve« ; Bono avertentes , per peccatum aliquod , ze rüm & virginitas falive , feu os je junum » Lb quod cum nullo,fit cibo violatum virgene.e . fertà peccaverint (ilij mei , quia comeffator, ventti facilias adhzeret , quàm Deo,S& menti, dicitur /z/;v4 imbui , quafi jejunium Virgi- 344 Quéd i per gula delicias avertitur ho- nis matris|videatur prarogativam semulati d Pl;;'i;?, : mo efculentis faturàfuo Numine: pet jcju- ob excellentiam, qua infignitur jejunium. l nium , ac (lomachi vacuitatem promptiüs ad Hinc non immeritó miratur D, Chry. $s d Íoítomus , jeiunium perinde , ac hoflem ipfum fit converíio ; gaudet enim Deus fto- saacho jejuno in homine , adeó ut folum je- cedes minitantem, ac humano fanguíni in» junium adeo fit Deo gratum ,. ut ipfum fo* hiantem timeri ; adeó .ut cüm tempus accedit lum fufficiens (itornatus in homine,quo Ver- quadragefimalis jejunii, hoc veluti hoítem. bo divino hofpitium apparat. Sunt , qui fibi infenfum chriftiani exhorrefcant, ven- monabs re quzrunt, curut eterni Patris fi- trémq; ftabiliant, ftomachum oppleant, hila« . liusCaro fieret in utero Virginis , fueritipfa ria celebrent , bacchanalia agant , comeffa« virgo omRibus ornata gratiis , in(tructa cce« tionibus,& potationibus fe muniant , & in id. le(tibus favoribus, cumulata donis; fuerit- duntaxat videantur fludii incumbere, ut ci* que propterea à Gabriele Archangelo fala- borum immodico congeílu Íe repleant , tata gratiá plena , feu tota oppleta , ut il & potís frequentiori hau(tu madeant , quafi hominis ftomachus urbem illam zemuletur , vacui in ipfa effet ; & idem Verbumdivinum latens in fpeciebus Eucharifticis , ac homi* qua hoítis metuens obfidionem vario Íe co« num pectora ingreffurum, tot 1n nobis non meatu inítruit, ne obfidione vallata quid- ) exigat virtutum ornatus , necgratiarum ple- quam ipfi defit, Non ita moris fuiffe apudi nitudinem , cüm tamen Euchari(lia, ut notat primavos Otrientis ecclefiz &deles meminit D. Maximus , qui refert ad quadraginta- hat D. Chryíoftomus, exteníio f:t Incarnationis. Quéd fi càm primüm aterni Patris Filius diale jeiunium precibus, ac mortificationi- 45. primam inchoaturus incarnationem in Vir- bus fe primos illos fideles przparáffe , quo nimirum ventrem prazvia affuetudine iam ginisutero , eam fibi apparat habitaculum omní ornatu venuftum 5 cüm gratiis omni- difpofitur ad efuriales diesadferrent, ait D. Homil 4n die bus noníolüm Virginem voluerit cumulare , Maximus: ANonnullorum eft confuesudo ad- verüm & przervare ab originali reatu , eám- venientes quadrage[ema dies devotiori jeju- eineru [nb . z'm't, que przvenire , ne debitum proximum con* 210 prevenire , nonigitur timorem ullum traheret illud incurrendi : cüm tamen fub debet Chriftianis jeiunium incutere, quod ab Eucharifticis peciebus noftra ingreffurus pe- ecclefiaad medclam fuit etiamà primis tem- &bora, tantüm munditiem exigatà noxa le- poribus inflitutum : quadragefimalis enim thali , & (copá falutaris poeritentiz purga- jeiunii meminerunt quarti , & quinti fzeculi tam velit confcientiam noftram à gravibus Patres , velutiobfervantig , qug per totam delictis: curigitur, fi Dei filius uterum in- ecclefiam iam inoléverat , & cuius lege Chri- greflurus Virginis tot gratiarum praroga- ftiani omnes tenerentur ; neque fua ztate pri- tivis eam infignivit , tot donorum cumulis mum , fed tetroactis fzculis inftitutum iam fuiffe , ac in ecclefia univerüm obfervatum locupletavit , tot virtutum honeftamentis exornavit , utin ea habitacuium fibi pararet, przfüpponunt ut certum ; adeà ut quadra« .quod ipfi placeret; cür nunc fub Eucharifti- gefimale ieiunium ex Apoftolorum tradi- €o velamine noflra ingreffurus pectora non tione fervaverit femper ecclefia , & à fidelibus uberiora ornatuum incrementa à nobis exi. fervari jufferit , eó quia Chriftus Dominusg Íuo nos illud edocuerit exemplo ; ac difci- -sit? Dixerim id fortaffis obtingere ; quia aliquid in homine ad facram accedente fy- pulos fuos pott mortem , & refurrectionem naxin inveniat , quod ornatuum fuppleat fuam ieiunaturos przdixerit, Nwngnuid po[- Musth, 9. | defe&tum ,. vicésque quafi gerat gratiarum fimt filj fponfi lugere , quamdiu cum illis «f -omnium ; fed quid erit in hominc hoc tam fhonfus ? wenient autem dies .« cum aufe- inügne fupplementum ? Reípondet Strabus retur abejs poufus , & tunc jejinabunt , hine .. Fuldenfis jejunium id przltare , quod ab ec- Concilium Nicenum «c«z. 9. Quadragefi- clefia exigitur ad fumendam Euchariftiam 5 malis jeiunii veluti rei in oranibus chri(tiani * * adbuc quadra- orbis partibus cognite , atque obfervata me- - explicans enim illud Jonz int4 dies , &4c. ait, boc numero Moyfes , 68 minit, Synodus Laodicena quadragefimam Elías ,&f ipfe Chriflus jejunaverunt: Hic nu- fupponit non recentis effe inflitutionis , fed merue nobi indicitur ad preparandas animas antmuæ; tradltionis , & *in quianagcümO Hig CanOs B L 446 DifTer.atio ,Xx ;,, carone flatuit , ut non oporteat in quadra- adhuc in tenella atate pfavi. , -acdm va. emplis , vel in ipfo materno gremio.jacen. gefima in ultime feptimanz quinta feria je- iunium folvere, totámque decere quadrage« tes vitiis videbantur prludere , & priàs cor- 490 'fimam cum venetatione tranfire ; magísque rumpebantur moribus, quàm caufam cogs conveniat omnem quadragefimam diftricto noícerent corruptionis, GL antequam fcirent venertari jeiunio. Primietiam , & fecuridi effevitia, vitiisinficiebantur , & à minimis Íxculi Patres huius in ecclefia jeiunandi con- initiis procurfusad montes fiebat ;- perinde , fuetudinis meminerunt , ut S. Zeno Anti- acfcintilla cum incrementum fubit; respar- ftes Veronenfis, & Martyr, qui floruit an- va, & feré nullius momenti cenfetur. Ícin» no chriftiano ducentiffimo tempore Galieni tilla, quz tamen, fi fomitem comprehen- derit, quamvis parvus fit ignis, excrefcit in "Impetatoris, hicin fermone de quatuor tem- porum jeiunio oftendens ieiunii utilitatem incendium , G utbes zeque , aclatiffimos fale ; $m ^ ait: $i smfantes. ab innatis vermibus ne in* tus, regionésque confumit : & quia tota urbs vitiis coinquinata nonnifi fceleraté facla feslentur , non ejs Saccharum , nonmel, fed amarior ,quam borreant, potiuncula , jsdem coacervabat ; & ex prava confuetudine fla- gropinatur ,. ut amarore illo necentur ,. G gitia flagitiis addebat , ut malitia duntaxat €Jctantur vermes. Quid caro nifi vermium tcriumpharet feedo quidem ; ac fordido afpes popina ? In carne erefcunt ,..&8 animantur Gu ; decreyit Deus ad eam Jonam Prophe- LÀ pecmta * animatos bos vermes jejunium.» tam , àquourbsad faniorem frugem , &ad . vitz melioris ftudia revocaretur. — Ivit Pro- àn (e amariufculum extinguit , && enecat. 37* Comparat ieiunium amarz potiunculz pheta, fed quia quadraginta dierum indu- vermibus extinguendis pueris propinata : cias addixit ; quibus lachrymis peeaitentize contractas poffentcives vitiorum labes elue-. quiacaro noftra fpiritui rebellis ; perinde, ac contumax infans reluctatur , reípuítque re , & vitia poenitentiz flagello abigere, non hanc jeiunii falubrem amaritiem ; & tamen folüm ex domibus privatorum , verüm & ex tota urbe , Rex omnibus jeiunium indi- vermes vitiorum extinguit jeiunium , pra- vósque enecat affectus ,. animz internecio- xit, & quidem incinere , & cilicio inquiens, 4 nem molientes ; ac fpiritui infidiantes ; Homines Gj jumenta, &5 boves ,6$ pecora u0n Sona o v funt enim hi pravi affectus concupifcentiz , guflent quidquam ,uec pa[cantur , & aquam Ícu cárnis vermes , qui nonnifi abfynthio »0on bibant, Rex veró , qui legem tulit; mortificationis enecantur , nonnifi ciborum eandem fubiitfacco, & cilicio indutus ;cie fuübtractione, ac ieiunii telo confodiuntur , neréque obductus jeiunium inchoavit , & ds As 9l "Ancd Roman, quia ut fcribit Apoftolus, Si [hiritu fatia mox poít illum czeteri , eó quidem libentiüs; ä "P d$y carnis mortificaveritis , vtrvetáa, D. AU- quó Rex exernplo iisdem prairet, — Quid ni, enp, 9. cum obtemperáffent Regi cives;ac fua ícelera / J guftinus prifcorum Patrum nitidiffima gem- ma loquens de quadragintadiali ieiunio ; ait. jejunio, & cilicio mulctáffent , refiliit.à fupe- fomzz.*epi f 119 üdyün Quadragefima [ané jejuniorum babet autbo- periore illo feveriore propofito Deus , cuius ZHATINU bonitas eít retra&tare fententiam , fiimpius ritatem , U inveteribus libris ex jejunio Moj- ;iï! Fuþ, 14'0 fs 5 & Elia , & ex Evangelio , quiatotidems mentem mutet. jJone 3. Er wdit Deus o« diebus Dominus jejunavit , demonflrans e- pera eorum , quia converfi funt de via fua-a mala , & mifertus efl Deus fuper malitiam.s, vaugelium non diffentire 4 lege , €9 Propbe- ;] quam locutus fuerat , ut faceret eis , & non tU. Inqua ergó parte auni congruentius ob r f fervatio quadragefima conflitueretur ,. mfi fecit. Se d cur dicitar D;e 39. confni, atque contigua dominica pa[foni ? us vidiffe opera'eo- - quia in ea fignificatur bac vita laborio[a , eui rum? cur potiüs non commemorat commue a opur efl continentia : & alibi in quaftioni- ne civium jeiunium ? prafertim cüm non fo- Tem a. lib, lüm hominibus , verüm & jumentis indi- 1. qu&[lhione bus fuper Exodum ait.: Noz enim fruflra s &um fuerit ? quod enim hominibus indica- fupev Exo- quadraginta dies jejuntorum fünt confhtuti , dum queft, quibus Moyfes , & Elias ,. & ipfe Dominus turjeiunium , id moris eft ad Numinis iram iis9, Ll loR!g jejunavit : & ecclefia praecipuam obfervatio- avertendam ; fed quód pecudes j ut jumenta;, [ TA in quibus tationon viget., legi obflringan- M nem jejuntorum quadragefimam vocat , unde € in hebrao de Ninivitis apud Jonam.s tur jeiunii , infuetum faltem id fuit , & cur Prophberam ftriptum perbibent , quadragin- non potiüs huius infueti ieiunii memines ritDeus, ut inde coniicere poflemus, pla- 14 dies,& Ninive [ubvertetur : &f per tot dies accommodatos bumiliationi penitentium.s , cuiffe folemne illud ieiunium Deo , qui pro«- Db n g at jejungjs impetraffe Dei mifericordiam. pterea fententiam urbis fubvertendze retra- 35, élaverit? TheophilaCtus hané folvens diffi- Nequiffima fuit urbs Ninive , extorres quafi damnaverat virtutes , ac in exilium cultatem ait, refpexiffe Deurn opera Nini- l, egiffet ftudia honeftatis, vitiis duntaxat , ac vitarum , & non jeiunium ; quia licét boc plurimum ad veniam impetrandam valuetit , depravatis indulferat affe&tibus , przfertim concupifcentie; petulantia triumphabat in non tamen fuiffet per fe folum fufficiens , vitiis , quorum fcediffima proluvies in om- quod Deum propitium redderet, nifi Nini- vitz etiam mores correxiflent , & bona ope- VAU MC UNUNTE DCR O o NUA CM 4 nes propagata cives , mores corruperat , ftu- . ^ H dia virtutnm abeeerat , G animos incceeno- ta exhibuiffent . h eni m victum Ninivite AC UE tantümà fe abdicáffenr, & non viuum , nil fam libidinum pääudem dejecerat. — Pueri , for« RA N * ]cjüniumprbos Affe&us nutrit , improbos a'bigitf. 44 fottaffisobtinuiffent , quia jeiunium nifi im» victumàfeabdicáffe, vitium etiam pet bona mune [it a vitiis fuam deperdit efficaciam, opera intus exercita , verósque refipifcens tiz actusabigere, acprorfus extinguere vO 4Oe Parum prodeftcarni fubtrahere efculene ta , & poculenta , & vitiis fuppeditare fo- luetunt ; & ficut publicum fuerat urbis jl« lius fcandalum , ita & publicum voluit ex* menta; idenimperinde eít , ac exteriüs vir- . tutem excolere , & intus vitium enutrire ? emplum prebere , ut egritudini curandze & tuncetiam virtusinfcenam accitur. Sunt refponderet pharmacum adhibendum ; non enim debet quis ftudiis incumbere virtutum ; - diflriones., & fcenici , quiexteriüs virtu- tis honeítamento videntur infigniri , cüm t intuentium alliciat afpectum, plaufüm- ;g Serem, 9« tamenimprobisaffectibus , foedisque concus que lucretur evanidum ,. Zs enim , ut ait Chryfologus , Preminum non quarit in fute pifcentüs intus famulentur , pulchré Chry- zä :snm. .,O fologus. Jlla juflitia , qua eft i:bypoerifis s turos obcecatoculos, & nonwidens vult vi« — juffitia mon eff , anentitur oculis , fallit afpe- deri: propter quam cactatem Cbriflus pra- dum., widentibus illudi , decipit audientes s fenti fic inchoat in pracepto, — Attendite.og Jtducit turbas , '27abit populos , famam wen- boc.efl , :me gefliatis , attendi , nejufiitiam.o dit , emist clamorem , fit faculo , Deonon.s xefiram faciatis coram bominibus, Prima fr. :Hiltrio :regiam. in theatro perfonam jeiunii noftri curafit à vitiisintus abflinere à -agens pretiofo ornatu fulgens exteriüs, re- «oncupifcentiz illecebris voluntatem retra- 'here, & pravos omnes prorfus.excutere af* gium prtafefert fplendorem, proditque Prin- &ipis .Maieftatem., :cóm tamen plerumque feétus. Jejunium , quod eff contra vitia , SIDI 9 interiüsordeat-infamis : qui exteriüs jeiue ait £hryfologus , .prima virtus .eff nobis , 4n arce petloris collocetur , quia illo in in- nium fimulant, & quod corpori fubtrahunt :alimenti, :vitiis intus nutriendis ubetiori verioribus prafidente yvitia nos quaterein in» zerioribus non ualebunt , ptavi , qui contra »compcnfäm,fomento , hi hiftriones funt., quia exteriüs virtatem oftentant , .A intus mos intüs infurgunt :affeólus :vires deper. * - |qprávitatem fovent. -dunt , :fi pe&tus noftrum i eiuniis deprchen- 42. :derint.communitum. ^Olimarietem afper- "Moris fuit., quo olim viétimarum ex» "TY :aminarentur precordia;ut facrificia placerent, zimum , .ac bellicum inftrumentum muris ; ula f1i interanea, feu exta vi&ctimarum exefa evertendis , ac urbibus expugnandis fcimus 4, ? uiffent , aut depravata ; :vi&tima tunc ut* adhibitum $ fed jeiunium valentior virtutis pote vvitiata reiiciebatur , quia Deo minüs aries , fi in pectore collocetur , pravos quós- dn Apoleget,: placeret ; hinc Tertullianus aiebat : .Ez of- que profternit áffectüs , qui non ampliüs nos 47b 39« — fero optiman ,.€8 majorem:bofliam , quam.a quatiunt , fed jeiurio corrnunt ipfi expugna- apfe maudauit , erationem:de carne, pudica , ti, quia ficut .aqua maculas abflergit , ita de anima innosenti , .de Spiritu Sanilo pro- jeiunium zeftus concupifceatiz extinguit, GE jfesla. "Non eftoblatio Deo grata , f1 exte* qtas pet pravos affectusc anraximus,, ;lgb.cs xiüsthus adoleatur., & intus concupifcentiae «eluüuntüt, [í ftusnutriatur ; illudere eft; non facrificium JNumini offetre. Atabice arboris lachty« 5.V.. as exteriüs in acetrisconfecrare , A intus depravatis affectibus infervire., id perinde Coercendes praruis omnibus affecti- elt4 acexterno odore internum foetorem us eullum franum aptius jejuzio, vobtegbïe ; ton Arabice arboris funt lachry- ,quo carnt. alimenta fubirabuns h mezquarende , qua Numini confecrentur ; uf fed.flerus & corde extorquendi, ut lachrymze aboculisfluant; he funt, que fuaviter.o- ! Eprimendis carnis nequiciis nil ieiunio " lent, quia lachrymzvitia non contegunt , & fortius., quia dum corpori fubtra- R [edextinguunt, Tfraélit nonfolümaquam huntur alimenta,fuo deftituitur con« etiamcoram iNumine. au. ;cupi.-fce ntia fomento ; & quó pluscaro con« |- Kib. 1, Reg. effundunt ,íed C A. 7« ferunt aquam , Geffuderunt snconfbetiu Do- teritür ieiuniis . eó paratiorfit, acexpedi- [ enini , fed fi.nil Numinis fubterfugit pre- tior ad parendum fpiritui:experimur nucum fentiam, fi nil divinze perfpicaciz poteft.o- atbores repetito lapidum iactu ad fertilita- «ulos effngre ; -fupervacaneum videtur non- tem ptovocari; a(ini tarditatem fuftibus fti- nifi in confpe&tu Domini hauftos effundere imulari; matini afelli duritiem iialleis diver- latices? Sed non vacua myíterio füiteffufio : bératam amolliti; equi refra&tarii inceffum Effuderunt aquam , non utoculos fallerent,, lentiorem calcaribus incitari; negligentiam fed ut peccata delerent, ut notat Caietanus , famuli virgis emendari $. projectam manci- J . inquiens : QS9wod autem dicitur in confbetiu pii licentiam compedibus frangi, pueri ine Perinde catnis febovab , ad teflimouium [heilatl, quod in folentiam colaphis cofrigi. veritate intus fe babebant , quemadmodum petulantia , ficut nux, vel afinus inceffu tate forá efundendo aquam fignificabant. dus, vel equus cefpitator , vel famulus in« 4) iNon igitur fruftranea fuit effufio illa folens froeno , calcaribus ; virgisque eít in confpeQu Domini : quia perfaepe interior coércenda , & prafertim ieiunio , quo efcu« affectusab a&u diffidet exteriori , quiocu- lenta ei fübtrahuntur , ne infolefcat , ünde - Ecslef, cap, los fallit ; ideóque Ninivita non contenti, OnUs 4!1'720: 33.00. P^ y. Syracides. Ciäaria ) B wrza, 6 Q pess - u- 1 442 Differtatio XX£, - panis, & difeiplina , t&opus fervo , famu- voluptas, fed etiam continentfæ illudit: z* Jatur caro fpicitui , victus ei debetur , fed qué enim de parcitate triumphat , pollu- teauis, ac niodicus, quó fuftentetur , non tagramine , ac aromatibus palludata ; & infolefcat:fcitéSeneca ad remnoflram fcribit: licet fuos; olim 'gula triumphos explicaverit Hanc evgo [anam , & [alubrem formam vita in pateris , fuccinfsque Perfarum : / hodie IP"'/i- L Lenere memento ,. ut corpori tantüm indul. euam in Afceteriis , ac intimioribus folitu- geas , quantum bone valetudini fatis eff. dinis receffibus videtur fubinde lafcivire in Durius tratiandum efl corpus , ne animoma- fidilibus , & in cotyla triumphare Dioge* l? pareat » cibus famem fedet , potto fitim., fils, Plures nunc minus jejunant , cum ma- extinguAt ,. Ueftis frigus arceat , domus mu. gis fibi jeiunare arbitrantur ; glifcit enim —— nünentum [fit adver[us infaufla corpori. Ne- voluptas in olere , imó & reptt in vimine; ceffaria tuendz valetudini corporis recté quód fi luxuriarelicetinlente; qualem non ; Guj Il, conceduntur indigentiis ;. fed fuperflua pra- aget gule luxus in polline triumphum ? Si véindulgentur, " Refert Nicephorus ab Eva- enim jeiunantium coenas luftremus non ma- Ial.þ. Ir, bi- ffor. ecclef, grio Macharium Ánachoretam | fuiffe jin cies, & horror meníarum nobis obiicitur , j cap, 4.30 eremo revifum , cüimque Evagrius ex itine- fed delicatioribus in epulis luxus , rubetibi xis fatigatione fitis contraxiflet eftum , fri» mullus , fumat accipenfer, quibus, utfapi- gidam , qua conceptum calorem tempera- dius vellicetur guttur füorum acrimoniam ret abAnachoreta petiit; fed Macharius ad atomatum fuppeditat India ; & voluptatis illum vultu placido , frontéque ferena ait , fubfidia ipfo etiam reclamante Neptuno ab extremis Eoi fili mi , contentus efto hac umbra , plures enim funt viatores , qui intentiori eftuant tur. ?- orbis partibus j transvehun- calore, & illà carent. Plures etiam funt, Non ita fuis cum Levitis jeiunavit 4$« qui zequora traiicientes hoc deftituuntur fo« Esdras , cum jeiunium przdicaverit ; quo latio, Tunc Evagrius ficut vir erat mitiffi« jeiunarent coram Domino, Prima enim —áÓ—Mn— mi ingenii contentus oblatz fibi umbra ad virtutum in viris divino addictis cultui , je« latam compofitus tranquillitatem de tempe- junium eft, fed ardua virtus, & ratra , velin p Iantia ceepit fermones mifcere , ac de excel- aíceteriis ,. f1ad id affumatur , quo corpus Cui lentia huius virtutis fufiüs differere. affiigatur , & caro fpiritui prorfus fubiicia- tandem Macharius ,. hec que dixifti , vera tur , ne infolefcat per depravatos , qui in RUP funt, & ipfemet fui expertus; nam totis vi- appetitu cum irafcente , tum concupiícente T. l):. ginti annis nunquam panem , aut frigidam, confurgunt affectus : etiam Prophetz poe- aut fomnum ad fatietatem admifi, nunquam as violati jejunii dedére, Jacuit Propheta Reg. lz'ä.f;- cibo tametfi rudi , & neglecto ftomachum àleone difcerptus , quia licét Regem , & €Ap. 13. replevi , neque corpori indulfi ; fed panem 3 terruerit , & afflixerit , fibi tamen impera- filicineum ad modicum libel iæ'p ondus come. re, haud potuit , quin panem , & aquam di, &aquam ad menfuram parciffimam bi- praecepto praferret fibi injuncto. Quia bi: & cum fatigatione cogerer patieti accli- non obediens futfli ori Domini , &6 comedifli nis cxiguum duntaxat fomni partem fumpfi panem , && bibifli aquam , mon suferetur ca- àd labentium virium reftaurationem. Non . L & daver in Jepulchbrum Patrum tuorum delicatioribus duntaxat efculentis , G pocu- tamen hic deceptus fueratà fene, qui femo- lentis pretiofioribus virtus labefactatur tem- nitum aiebat ab Angelo de eo excipiendo ; ac reficiendo. perantig , fed etiam ciborudiori, fihocfue Quóàd fi is , qui manducat pra tuendi valetudinis exigentiam ftoma- invitus , imà & deceptüsf adhuc à leone di» Zs chus oneretur, fcerpitur ob non fervatum jeiunii prece- ejunium veró , ut | aE abftineutia 'di« 44» ptum; qualia non manebunt eos fupplicia , ftinctum , afflictio debet effe , & maceratio quos gulla illecebrz ad epulas pertrahunt? corporis; quapropter E(thera //6, 1. cap. 8. rata cít avis, quz objectà fibi efcá non alli- Commendans jejunium iniungit, ad ideffe ciatur ad rete,aut vifcum;vel non folicitetue il hoc inftituendum , ut corpus fuum inde fen- ad laqueos. 46e tiat incommodum , & afflictum parére di- Una duntaxat gulz voracitas victimis fcat fpiritui ; & non infolefcere , ait ipfe, Abrahz fuit infidiata , tametfi per ipfas tran- Et pradicavi ibi jejunium juxta fluvium Aba- fierit ignis innoxius , & clibanus fumans va , ut affigeremur coram Domino noffro, nihilattulerit damni, — Cum ergo occubuiffet Genef. Ys. & peteremus ab eo viam retiamnobis. Quod fol. fatia efl caligo tenebrofa, &$ apparuit cap, 17. fi jejunium effe debet afflictio ; etiam in fa- libanus fumans , & lampas ignis tran[iens ba , cicere , ac olere poffunt leges infringi inter divifioues illas : & tamen Abraham , jeiunii , Ifabasenim , .& cicer ita fubinde cone qui nec flammas difcurrentes timuit , neque Bwf dimus , ut nullam inde corporis fentiamus fumantis clibani voluminas à vulneribus exe affli£ionem , quin potiüs gulz illecebram. pavit, ab avibus timuit , quas abegit , licét Etiamab Ifraélitis pre manna cepze efuriun* rogum non extinxerit , nec clibanum abie« tur, &allía; Gulz luxuries etiam in olere cerit : fi flamma viclimis abfumendis eft apa regnat ; & in cepis , fabísque triumphat , tior, cur Abraham non potiüs fategir flara- & Bacchus ipfe , fubinde vel in pifis debac mas extinguere , quàm aves abisere ? an la, aut chasur; neque ludit duntaxatinter legumima — victimis aszssntiot alauda , vel ficcdu ; klu-, | ]cjunium probos Affc&tüs nutrit, improbos abigit. 445 luftinia effe potu&ä igne, quem Abraham ne« ex facti lega Chanaam ítirpe,Numinisprovi» dentiafuit , ut Jacob Rebeccsee induítrià ab que extinxit, neque excuffit? Quod fi ma- Ifaaco benedicereturloco Etau, ^ Ceciditin gis tinuit in Holocau(to fuo à volucribus , qui à flammis non extitDuit 5 Unde tantus, facob fors ; quam Pater Efau deítinaverat ; vel in volucre ze(tus , & tantum in igne fri- & benedi&iionem , quam fylveíter aper erat impetraturus ; hzedus extoríit domeíticus, £us ? quianimirum volucres gulz illecebrá trahebantur , ideóque expavit Abrabam Mirum tamen , quód non pudor , . qui in gulerapacitatem ; licet ignis haud timuerit genis effloreícebat Jacob ;; non innocentia , quzin vultü radiabat; non modeítia, quae voracitatem ? fapacitas gule erat vitium , voracitas naturz indoles , ideóque Ábra- in oculis fplendebat . nonamor filialis ; qui ham volucres abegit $ ne victimas roíftro in cordeflagrabat ; nonreligio , qua in to- ] | to corpore eminebat benedictionem omini« difcerperent, Defcenderüntque "volucres Genef, 1$:v. M. fuper cadavera , &5 abigebat eas Abrabam.s. um gentium , in Jacob tranílulerit ,. fed 405 Ü Sed ex qua cauía deícendiffe feruntur aves pulmentum, quodiin patina furnàbat. eum oblatos comedifet ,. dixit ad eum.s ; (GB?ZB.F 27. fuper-cadavera, mon fuper holocauftum ? an quia avium expreffurus voracitatem 'va- accede ad me , £5 da mili ofculum fili gmi. tes iis eft ufus nominibus , quibus inglu- Nimirum Dei agnus uni hedorum Jacob debebatur, & unus fuit exijs, quos palce- vies utitur , quó liberius graffetur etiam | in vidtimas ? 'Gu!z vitiura adeó cscutit ; re fponía delectabatur: XEgredere, & pafce utà lanienàaram non diítinguat , miftím- bedos tuos Ó pulcberrima enulieyum z. quaü fuiffeciponfa unà cum hoedis fuis Deum ip- que dapes fimul ,. & hoítes coacervet. Ubi gule dominantur illecebre , ibi fummercaturà ; qui enim 6 filijs Abrahze nonnifi ene&ta fufpiciuntur cadavera , mox primus afferet pulmentum parentibus , is primogenitus enuntiabitur. liaac ultirno in ftomacho velüti coemeterio fepelienda ; nil ibi fan&tum,nil purum,(ed omnia turpia; confectus fenio dixit ad Elau primogenisum ac foeda. filium. Sume armatua , & egredere foras, FG?"B]: 27s /Non obfc Íed quó primogenitus gentis à Deo delectee , NZED A7- urum Tiu'f;usäeäit foeditatis documentum puer füiorum Heli5 qui rap- acinitiata progreditur , füme arma tuas , turus & faerificiis adipem nunquam fertur etimque venatu aliquid apprebenderis , fac mibz pulmentum , «t comedam: ; ] Rtg.ie, ?s hoftias nomináffe, — Feniebar puer facerdo- " ts , €8 dicebat immolauti : da mibi cari H z z £ -- fluid quíGarma J2e: exerciruum pro- 'yc lf l4 L] 42* t coyuam [acerdots . non enim accipiam à fternendis hoftibus affueta , nunc feris infi- dientur in fylvis , ut enecentur in venatu? 16 caruem cotlam y fedcrudam , lanctitatem lss dehonefta: facrificiiyreligionem deturpat vi- an non funt illa arma , quz tarmet(i Abra- $. ham non adhibuerit in holocauífto derinente &imarurn , quas carnem vocat , non vicli- masfacrificio , & altarideftinatas ; cüm effet Angelo brachium , ne Iíaaci caput amputa- eas voraturus,ipfum puduit victimz, G ejus ret , ijs tamen ufus fuit , cum deletis qua- catneexfaturari, Quid ni ittemplo volu- tuor Regibus captivum Lothum reduxit ad ptatis etiam ipfa holocaufta;vel caro funt;vel fuos? luané arma ílla Patriarcharum , qui- «adavera ; quód fi gulz inutbanitas in vicli- bus juftorum profligabantur oppreffores 3 qmasfzvitaltaris , utpalari ferviat illecebris; quibus in libertatem aflerebatur innocentia; quibus flirps Dei propugnabatur , ac reli- quid non ager intemperantia ? Tgnis non- nifi poítf2lis occafum in facrificium infiliit, gio tuebatur,. mox in aprorum transferun- Aves & hoítias non ahihmpüt , nec lzfit. tur venatum , & arma Dei exercituum, ve» nationis illecebris deftinantur ? & fiuntin- veró quas gule illecebrze traxerunt ad . altare Ítatim inholocauítum irruére Quid àgu- ítrurhenta voluptatis , quz infignia fuéte lz intemperantia tutum, cum vel ipfz vi- fanétitatis ? Deífque pugnantis arma contra innocentiz oppretfores , fiunt contra feras in €timz tutz inara non fint? 48. . 'Ubi gulz pruritus palatum titillat, ibi fylvisinftrumenta hominis venatoris ? Quid pretiofiora queque , & farctiora venum , fiirruerent Arabes, fzvirent Chaldzi , infi- lirent Elàmita ; quibus militarent armis ió peffümque dantur , qnogulz fatisfiat , & ventrt. Étiam in domo Ifaaci Patriarchae filij Abrahz , quibus ftirps Servatoris pro» jura primogeniti viliori venduntur pretio pugaaretur? fiquidem Patriarcharum arma- mentaria hoítibus olim aflueta propulían, "t ui quó gulz indulgeatur , & benediétio uni de- Ípondetur pulmento : tantaeft epularum a dis , nunc hinnulis infequendis, ac ferien- p V viditas etiam in domo Patriarcharum ,in A- dis retunduntur ; & affueta venatui,non fceteriis Religiolorum , inregia fanctitatis! militie , non triumphis apparandis, fed Fac mibi pulmentum [icut velle me nofli , & pulmentis comparandis tractantur. Ea eft ffi.senef. 27 affer, ut comedam, & benedicat tibi antma voluptatis erugo ; quà arma adoreis affues ta, languefcant ollis opplendis. Quam- zuea y antequam moriar , Ícilicet nifi fenis Iíaaci propofitum elufiffet Rebecca, genus diu arma líraelitarum jejunium abfílerfit 5 Abrahz à tempore illo ad Chriftum usque & ollze pulmentum non infecit , palmas transmiffum fuiffet ab Efau ; fed ne Chritlus ladius Patriarcarum demefluit; & victo* natus effet ex aliena Moabitarum gente , fcu riasfibi cudit, Verani de AJ'eäiäw Tom. I, Kkk Saul u nv uT a K p RE a, A , u z 444 Diflertatio XXI. 1 9. S;aul utinnumera ptopemodum inimi- Capit ille [atietatem , voluptatem percipit, Sereph, Md «orum evertat caítra fuis indicit aciebus jee expletur epulie , quaudo nos luxus folvit , L. junia, quze dum infcius Jonatas temeravit , libido flimulat , . pompa rapit , jmpt[lit LÀ . Y, Reg. cap. aufugit & manibus victoria Extendit ambitio , noftris lzetatur cacodaemon cra- 144 fummitatem virge , quam babebat in ma« pulis , tunc ad pugnam nos laceffit , cum nu , 65 intinxit in fauum mella : guítavit ad fympefia perducit ; tuncnosprofternit , infcius jejunii Jonatas paululum mellis , & cüm faturos nos novit , & congeftis efcu- victoriam & fuis abegit caftris , quia ubi lentis gravatos . [] & ubi caro noftra inci« * jeiunium violatur , ibi arma hebetantur 3 pit infolefcere , ibi adverfarius homi- & qui vincunt jejuni milites , paíti pro- num manus ad palmas extendit : & «on- flernuntut , quia jejunium arma infituit ua, fiin arce detineamur jejunii ,. nec El ad viftoriam , G palmas , quz. fatietas laceffere nos audet , nmec adoriri 5 quia contundit. ad excidium , & cupreflus, ap- jejunii arx non facilé expugnatur, nec fub- f ruit L] pofité D, Ambrofius. Intelligimus , quàd ? fiqguidem | inconcuflum . abítinenuz gfrm. 2$, Saul bofles non. tam virtute. militum.s , propugnaculum hoftiles fruftratur afful- . quam militum abflinentia fuperabat, De» tus , eludit conatus LJ fcit€ Chryfologus dicit. 3 C nique muius culpa cunéla — coufertur — 1g- Jejunium fratres fecimus e[fe Dei ar - Serm, "'—;'. E. navie , 65 wuius delitio cunilis. geueratur cem » Chriflicaftra ,murum [iritis , vexil- D , infirmitat, Deficit enim virtus ia exer- lum fidei ,. caffitatis fignum , & þn&itatig ecitu , ut in obferuatione jejungj.. Saulis trophtum. exercitus jejunio loricatus impetus coér» cuit hoftiles , vires infregit , fed cum coepit | 5' Vïc jejunium frangi , vel ab ipfo infcio Jo- pata,fraclus etiam cadebat exercitus ; vi- ribísque dellituebatur , & unus Jonatas Nullus boflium ef bomini nocen. NI R pranfus à toto exercitu victoriam fuga- tior , quàm fua ipfius caro 5 que niff vit . . palma enim viclrices jejunis amant per efculentorum [ubtratlionem compefcas manibus tractari ; quia fature nonnifi fe- tur , pravos omnes. affeius in.s rales deferunt cupreffus ; quia fi jejunium fuam obarmat per- arma fuppeditat ad victoriam , fatietas iis- niciem.», dem fooliat ad interitum. * e Moyfes & montis cacumi us deficudens W 'TOn exteros tantàm vincit jeju- j P jejunus populum adinvenit , hàc , illácque nium hofles, fed & pravos intüs circum erectum vitulum prandentem , & ar- infolefcentes affectus cohibet, cum Exod 3$. mis deítitutum, .Fidens Moy[es populum , caro efculentorum fubtra&tione infringi» * L] U. 1$e. quàd effet nudatia fcilicet , qued ar- turj; quó enim caro molliüàs enutritur , eà mscareret , quia tunc coepit contra ho. nequiüs nobis eblanditur ; efferatur enim , cüm mulctatur ; miteícit veró, càm conte- íles armis carere , dum conviviis repleri , e .tunc € manibus arma abjecit , ritur; eít enim caro perinde ac equusindo* incepit cüm violato jejunio efculenta in ftoma- mitus, qui popifmis.non placatur , fed folo froeno coércetur. « Quisquis carnem flectere chum dejecit , & poculenta ; quibus ma- duit ; pulchr& S. Chryfologus, Moy- ad obíequia cupit , caveat, ne fuaviüs eam Sertm, Y5. tractet , quó enim lauriüs nutritur, có fzz» fem divini (ervoris fecit lumine perlucere.s , viüs calce ferit , fuámque excutit fefforem: quando come[Jatio ,. & ebrietas Ifraéliticum pepulum [imulacrorum tenebrauit errori- hinc Daniel Abbas vigorem corporis, animi bus, Nimiram effulfit Moyfes fplendi- ajebat languorem effe ; quó enim delicatiüg e. do nitore , quia jejunus ? forduit po- fovetur corpus, eóà acriüs ferocit contra fpi« . LÀ ritum : bellua eft, qua beneficiis non cicu- pulus , quia pranfus Moyfes jejunio at- matus aureum contrivit idolum , vitulum ratur, fed magis ferocit : & tunc tantüm humi pro(travit , ac in cineres redegit ; mitefcit , càm verberibus excipitur, caftigas tione maceratur jejuniis conteritur ; tunc populus quia efculentis gravatus , & po* culentis madidus vitulum ; quem fcedé enim rationi obfequitur , ejus dictaminibus conflavit , feediüs coluit , & adoravit ; non recalcitrat , & frono jejunii cohibita , jejunium fplendorem addidit Moyfi , fatie- fle&titur in obfequia fpiritus, hinc D, Pau- lus ait: Caffigo corpus meum , $ in fervita- z, Corizth. tas caligines effudit , quibus populus obte, €8p. 9, nebreíceret, — Sicut igitur clypeo muniti je« temredigo, — Nullus hoftium eít hominibus junii de profttato hofte triumphos legimus , nocentior , quàmipfis fua caro: homo nefa. rius poteft quidem alterius famam conviciis €ó vegetiores ,. quó diuturniori farti fumus jejunio : ita fatietas arma noftra retundit , denigrare;houorem proripere, pecunias fur- ripere , imó & vitam adimere; fed tamen vi* & vel noítros pravos affeétus contra nos ar- L 1nat . & domon omnia videt nequitiz tam immortalem , zternam beatitudinem nunquam poteft nolentietipere: at veró ca- arma corruiffe ; ubi agnofcit religiosé ob. 3 * & tunc nos expugnat , ro plerumque famam , honorem , divitias , ac fervari jejunia cum praníos cognofcit; nos profternit,cüm beatitudinem furripit. Neque Philifthzi fua unquam fortitudine , ac virtute Samfonep» lfaï*!f?? nos adoritur ; ait enim Chrylologus, ipo- ]cjunïum probos Affectus nutrit ? improbos abigit. E 444 X fpoli4ffentynifi Dalilam in illum irtififfent ; Hxc funt propria corporis , quibus fpi- 545 hoceít , nifi catnem in ipfumacuiffent: eít e- ritus feducitur , & in omne trahitur vitio- nim hzc illa cacodoemonis malefuada conci- rumgenus ; tametfi connubium cum carne liatricula, quæ blanditiará illecebris vulnera fpiritus contraxerit, nullum tamen habet fpi- ] infligit,cum ofcula figit;& venenü propinat , ritus hoftem carne deteriore m ; & quamvis ': cum fuam exhibet dulcedinem guftandam; & nil poffit caro , fi ope deftituatur fpiritus, nec colorum elegantiasvidere , nec cantuum quamvis Ratio de calice Babylonica mulie: ris bibere detrectet , & confcientia renuat , harmonias audire, neque odorum fuavita- eó quia hau(tus fit divinis repugnans legi- tes olfacere , neque ferculorum faporibus d . bus; carotamenadeo fuis pravalet blandi- deliciari, neque ractuum lenociniis demul- mentis, ádeó fuis trahit illecebris , ut ad ne- ceri , imó nec pedes , aut manum movere ;ne« cishauítum perfuadeat. que ftáre , ac vigere ; cüm corpus fpiritu $3. Eít caro, qua femper mo litur fpirifüs deftitutam exanime corruat , deficiat, cot- ac internecionem ,. adeó ut l perniciem , rumpatur, foteat; ac in cineres redigatur ? omnia fpiritus damna ab una ei inferantur ea tamen laborat caro ingratitudine, quá licét. - lll.' g carhe , quapropter D. Paulus diíferens de omnem fuum ornatum corporis, oris venu» Omnes vosmant- 2, Corizib, extremo judicio fcribit. flatem, oculorum fplendores , frontis fereni- | enþ. . - feflari oportet ante tribunal Ghriffi , ut re- tatem, genarumflores, vigorem membro- ftrat unuquiaque propria ecorporis prout rum,viriumque firmitatem à folo mutuet [pie Sed cut &effit , frve bonum , five malum. ritu, huictamen nonni(i perniciem niolitur, ac interitum, Apoítolus ptopria corporis tantüm nomi- Co£rcenda igitur eft huius Bat, G nonpropria animi , cum fpiritus interni hoítis petulantia , cohibenda ejus nobilitate naturze, acvirium przítantia , po- audacia ; ejüsque contumacia , ac infolen- tentiarámque excellentia longé corpori ane tia frono compefcenda jejunii ; eít enim tecellat'? quia nimirum , (i corpus detre- caro , quz jugiter ad ea nos trahit , quz &tet fpiritui patére , eíque debira exhibere fpiritui funt noxia * frequenter in congref- obíequia, fed illi potiàs adverfetur, & ea fibus , pugnísque vincimur , quia noflra expetat ,' qua dictaminibus rectz rationis nos caro prodit, qui propterea Jejuniis te«- contraria funt , aCtum tunc elt de fpiritu: renda eit, me in no(tram infurgat perni* quia ejus nequitia pia quzque animi defi- ciem ; abflinentià enim , & jejunio ppti(ïï- deria abigit , pias excutit cogitationes, & mum hichoítis enervatur , coércetürque , ne L - quidquid boni ab ipfo concipitur , fcedé cor- infoleícat in Ípiritum , — qui e fublimior fumpit; acproinde fpiritüs pernicies ab una attolitur,quà magis caro deprimitnr; vires oritur rebellantiscarnis nequitia , à qua vir- ille acquitit , cüm ifla enervatur ; furgit L tutibus denudatur, probis aifs&ibus fpolia- ille ; cüm cadit iíta P triumphat ille, cum, L tur , ac pijs deíticuitur de(ideriis; perinde ifta expugnarur L integer ingec Ípiritus , l ac uxor affüetaluxui , mundtque illecebris, cüm caro jeiumiis ,flagrísque trangitur , hinc ac pompis bona omnia mariti fympofiis ab- illa Pauli voces. Cum iafirmer ,. tunc a. Corsc. Íz, ligutit , vetiámque luxu decoquit, luí(ua« potens fum , hoceít, quantó corpus jeju* v, 1o. . qué, acluxu pecunias diffipat, & pitiffati- niis, vigiliis, laboribus, ac peenitentiis at. unculis furtivis fcrinia, totümque dometti- teritur , tantó [piritus vegetior furgit ad cul- cum zeratium exhaurit. .. Mifer tunc elt in- turam virtutum. felix maritus non tam propriá, quàm uxo- Kedux é Labano foceto in patriam fa- ris culpà, cob in itinere cis amnem intentus no&le in« f. Quid ni ? fpiritus connubium cum carne inivit , fed plenum dífidiis , ac tef.hpïe là precibus fundendis , (pectabilem contrarietatibus : f1 emim fpiritus velitfrue habuit. fub diluculum 'Angelum tutelarem ieffe, catotunc lautiora expetit convivia: virili tamen ípecie , à quo ultró ad iuctam ; 1 ille promptus eft orationi vacate ; hecin pfOVOC&'ï ur, Congreditur in arenam Ja- forum illum ducit , & procul à templo per cob cum adverfario, manum con(erit ma- ' plateas circumducit : ^ fi ille eleemofynas nui, pedem pedi , ea virium contentione , vult pauperibus elargiri, eorum opitulatu- brachiorum agilítate , ac totiuscorporisner- fus indigentijs ; haec manum retinet , at« vofitate, ut coeleftis colluctator palmam vi- €látque , ne pecunie luxui infervientes ad deretur ei conceffifle ; Angelus enim veluti ', Cirinth. manus tfansferantur pauperum ; fi ille (tu- fortiori ceflutus , ferigit nervum femorg, Genef cabs diis virtutum vult incumbere; hac quia ca- ejus ,. € flatim emarcuit , nimirum oílen(g. 22. v. z. MP- 9, ne, G angue pejor , illa odit ; folatia , ac rus fuo Antagoni(le ,' quis effet , cum quo delicias in mundi illecebris exhibet 3. fi1 ille «ertamen iniviffet , os ei femoris luxavit , carnis macerationem , corporis afflictionem nerviümque diftorfit. Non tamen ]scobi intendit , hecluxui 2que , ac luxuriz inhiat ; virtus huic fuccuboit dolori, irió magis fe funt propterea, ut ait Apoftolus propria car- colligens,injeStis ambobus brachiis in adver« nis mundi illecebris 1näu!gcre , voluptatum farium , ar&toimplicat complexu . flrichiás. fe&tanilenocinia; lufu, ac loxu que dele- que detinet ; donec illucefcat aurora , & cog. €lari , labores declinare , mollia quarere, noícens tunc luctationem ilam cum Coelite curiofa invelti ? 2are, lautiüs edere , l-argiü; commiffam fuiffe , fübeunte animum metu : bibere, hilariter ludere. nc ?äfüm revlerent—er fuiffct homo cum cæhte Kkk à [ Ua Verani de Afeikibue Torm, ?* Differtatio »XXI. | 446 lu&tatus , petiit ab Angelo in üïgnut'n illibatze derjs , urgetur contrarijs , þluurih re* benevolentie , ut fibi benediceretur , velit- [puit » quarit noxia ,. fugit curam s. tune que adeífe prefidio in proximo przfertim Medici fludio parant. abflinentie remedio V fabuenire : nimirum jejunii remedio fube, Geuef. 35 cum fratre congreffu, Cui Angelus, Quo- niam [icontra Deum fortis fuifit ,. quanto venitur , ut damna reílaurentur , quz fa» "U. 28, magis conira bomines valebis? ceffit lucta - turitas invexerat 5 ut fanet jejunium ,quod tor cceleftis lu&tanti Jacobo palmas, Sed fatietas leferat ; & fubtractio ciboram fub- 1 Ji um hicanceps hzreo , quomodo Jacob vicifle in moveat , qua ferculorum ingeítio damna induxerat. lucla dici poteít , cüm membro fuerit mu- $7 tilatus ? cum Antagoniíta os femoris luxa- Quóod fi ad fanandas corporis infirmi- verit , nervümque ei diftorferit ? Imó haec tates ,. quas.ciborum fatietas invexit ,' ex terreni Medici confilio-fubtrahuntur gula e(t luctantis Jacobi victoria , nervum femo- ris fuiffe diftortum ? carnem fradtam , & ea ciborum lenocinia , qua palatum dee femur attritum ? tunc enim vinc"im'u;, cum mulcere confueverant ; quantó magis ad carneím enervamus , tunc orantes epinicion morbos animi curandos, ad vitia abigene canimus , cum carnis pangimus epicedia. Vi- da, qua contraximus per infolentiam cat- nis , obediendum eít colefti Medico nobis cit Jacob coeleftem luétatorem ; quia carnem &lomuit, & diuturno itinere, & abítinen- hanc ciborum indicenti fübtractionem ? l tia attrivit, fiuique fubjugavit , cümque je- fi pro temporali cura , fubjungit pracitae * * junio munitus carnem proftráffet , facile ei tus Chrylologus «gri *Med:*c*zk obedtunt , fuit é pugna viétor affurgete, feruant arduam parcitatem $. quare pro $6. Scimus plures bella gentibus movifle ; fempiterna falute fit. durum 'Cbriflo mode» vatis obedire jejungs ?. corpus gubernarea eásque cruenta clade vicifle , in plurésque provincias exteras fuam propagáífe jurisdi- emen[ura ? mentem vegere parcitate ?. [ene - é(ionem , ut olim Romani bellatores, qui fum fobrietate frangere , qui folari radio gentium debellatores fuum per totum pro- furfum & coenofis , locísque paluftribus 4rae pemodum terrarum orbem extendere armo- huntur halitus, hi fimul congelli in aére , rum vi dominium potuére ; quos tamen coaélíque in nubes , foli ipíi poltea nitores fcimus, pugnas carnis non viciffe ; legimus abripimnt, aérem foedant, & offusà caligi- plures pectora , & corda dedifíe mundi vo- ne ccelum , terrámque obfcurant ; imo ins folefícentes obmurmurant repetito tonitru; luptatibus, carnis blanditiis, acvoluptatum lenociniis in patria , qui tamen in caítris irafcuntur corufcantibus fulgetris , czedes , terga nunquam dedére hoftibus; & qui in- necésque minantur fulminibus , qua fube tegri fletére in caftris Martis ,inpügnz cam- inde & difrupto excutiunt fino án. turrium pis ; fraCli cecidére in carnis gynzceo, in ruina$ , 'demorum incendia , hominum ftrages : . LÀ ;dixerim idem praílare , qua & caítris voluptatum, ac concupifcentize ille» cebris; & victores gentium; vitiorum fuére putreícentibus in flomacho congeftis cibis , ac malé olentibus cruditatibus furfum aícen. — captivi : qui fteterunt inter cruentatos g/a- ) dios, faviéntes acinaces , fcedé corruerunt dunt in caput exhalationes : hz fiquidem enervati inter lenocinantis voluptatis blandi- mentis ferenitatem turbant , folem rationig menta ; qui Regnis, aclong&, latéque dif- obnubilant , procellas cient , & pluvias di- fufis Provinciis arémorum terrorem incuf- ftillationum perniciofarum effundunt; quae fére, concupifcentize demulcentis vi&ti blan- plerámquehumorescorrumpunt,hominéme Y ditiis , ludibriofuére carni » Ll que interimunt. jejuni con- €8. trivére hoítium acies in campo , & lauté Neque damna 1 fla aliter fave'rtunltur* l in patria pranfi ceciderunt ipfi à vitiis. de- quàm per ciborum fubtractionem , ac jejunii ob(ervantiam , quapropter monet nos Sy« bellati ; qui bellicam fortitudinem jejuno E:clef, enp. ftomacho nuaquam exuerünt , crapulati tacides , ne fimus avidi inomniepulatione, $2« fuarum caílra virtutum diffolverunt ; & ja- NNoli avidus ejie in omni epulatione , &5 ne cuerunt proftrati epoto vino, quiintrepidi effandas te fuper omnem efcam s. parüm ree fteterunt. effufo fanguine. Quid quód fert ftomachum sepleri hoc; vel illo cibo $ pafti ab imbelli vincuntur carne ?. qui je- e Íed multum refert nullo gravati ,. & gulz juni adverfas acies contrivére 3 . & bellica appetitui froenum iniicere jejunii ; quia ut Lib.30, 780* fortitudine corroborati hoítibus fuére ter- pulchré ait D. Gregorius. — Non cibur,. fed ral. a apperitus n vitio efl. — lude &5 lautiores ci- rori , qui enervate carni fuerunt ludib- FU rio ? quid hoc , nifi quia quoties fercula àos , p/erämqu:.jïne 'tulpafunümw; €$ 45- ftomachum opplent , virtus evacuatur , jechiores uon fine veatu confcientia degufla- & quoties caro lautiüs enutritur, ac cor- 2u£ , & confonat D. Auguítinus, qui es- roboratur ,. fuis fpiritus deftituitur viri- pendens illud Apoftoli, — Nolzpropter efcata :44 RoPoana. ^ bus ? nam ut fcité Chryfologus. — Owoties defiruereopus Dei , ait:. Non propter yorcum, Serm, 41. ciborum eruditas vitalia dejesit ,. snfrmat fed propter pomum mortem primus bomo in- flomachum , corrumpit fanguinem , "vitiat vexit: G Efau primatum fuum non proprer bumores , fuccendit eboleram , extremum.s Tnm.;.g,";.ü í gallinam ;fed propter lenticulam perdidis, fehris gignit. incendium 5 toties eger men- Gulle appetitus nobis infidiatur , non in zem perdit , anttit fenfum ,. fertur. defi- pretiofis tantüm cupcdijs, fed etiam in Vi« ; Jejunium probos Affe£tus nurrit, improbos abïgït-h 447 vilium efcarum illecebris;: ideóque totis vi» quod tantam praffer alveri medicinam : fibus, totóqueconatu debemus infoleicenti quemadmodum proprium — [auélificet bomie gule fronum injicere jejunii ; fubtractio nem , quod sia purificer alienum. Mira enim ciborum gula& coercet appetitum , & enim res efh , alter yejunar , 88 alteri prodeff carnis compeícit petulantiam , concupiícene jejaenantis utilitas 5 ergo fratres ab[Hinentie tiz extinguit eftus febriles ; de quibusetiam arma minim? deponamus ,. & quadraginta Apottolus conquerebatur: Seje quia non ba- ï Ad- Remsy, dierum jejunia fine intermiffone curemus, / C bitat n ene bonum, Quéd íi in carne non Hic eff enim perfeilus numerus ad *vincene habitat bonum , utique malum, íed quod 4Aum. Dominus enim Diabolum posteae malum ? -nifi concupifcenua ? ' hec enim quam quadraginta diebus jejunavit, evicit, dum ferpit in carne, accenditur in venis ; won quod non 6 ante jejunia eum vincere wítuat in corde , offa penetrat, medullas portuijets fed ut offenderet mobis, aunc nos pervadit , & in zeftum febrilem, in vitiorum. diaboli poffe effe willores , eum per. quadra- phrenefin tandem erumpit ; eftenim concu- gimta dies villores ; jejunando. defideriorum piícentia pravorum affectuum genitrix, vi- carnalsum fuiflemus ; euxm autem , qui bunc tiorum mater: & ficut concupifcentia vitia numerum con[ecratum gule . intemperanniá fovet, ita gula «oncupicentiam . excitat 5 viola[jet, tanquam imbecillem , & miferum gula enim dum cibum apparat, ad «rapu- fAcilà ab inimice poffe fuperari. Prins fit LT E lam perducit, dum hauítum propinat;ebries bomo fui villor , ut gpe[it efe uidor l- tatem fuadets fomnum offert , quo iner- 77212 B tiam alat 5 ventrem onerat, ut mentem e. "Iintranosinfurgunt inimici, utnos &xä Vacuet; dat catni totum , ut animam bo- nis omnibus deílitaat ; quamobrem cum pugnent, nos gula illecebris hoítes nutrie nonni(i-damaa invehat gula, & nonnifi fpi- mus; quatenus pravis concupiicentiz affee Cibus fomenta fuppeditamus ; «& arma £itüs perniciem moliatur, coércenda eít ieiu- nii froeno, ut poffirfpiritus acftus excinguere quibus nos expugnent miniflramus: 'Nifi enim gulam prius edomuerimus frono ab- concupifcentig , impetus 'cohibere .paffio- ftinentize ,. if priüs äiþiäiüofos &oncupie zmum,phreneün declinare vitiorum, Ícentize zítus jejunio extinxerimus; non eít, cur victoriam -de proftratis (peremus ini- $. V1L Tmicis, jeiunium eft illà vittus bellica, quae Jejunium »on jolum «orroborat «uosque proíternit hominis hoftes, & de ad pugnam , "verum etiam arma fuppe- qua dixit David: 7» D£O faciemu virtu- Pffïm. 3e7. diat ad pualmami 8 de triumpbais gem , 5 ipse ad nibilum deducet. dnimicos pranm nf etlibus,aliisque aduer- nofiros ? ( Chriftianus Athleta oleo inungae , daria epimscion fibi 0ccto tur jejunii , farcinis fpolietur carnis; humi- 333t. lísque fufis precibus Dei expoícat opem,tu« us poteft in arenam deícendere , fibique $?. Ql pravi tum concupifcentis, tum iras victoriam fpondere ; tantum enim valet die ; Ícentis antmi affectus in nos infurgunt, fi tentatio inrus mos pulfat, (1 tartareus vinz fortitudinis imploratio à corde proce« dens jejuno ; ut tutó adjutricem «accerfat hoflis nobis infidiatur, jejun;o nos rnunia- mur; quo loricati; abítinentiz clipeo muniti Numinis manum ; unde David jejunus die vinum implorans auxilium ait, Z fciamt, eorum poflimus impetus eludere , idtíisque quód bsc fit manus t* ubi D, Bafilius in 4 obtundere, Etiam Magi(ter C hriítus quadra- ginta dies, & totidem noctestraduxit im- fÍcholiis , quid e&, quód becfit manus tua? 4uod auxilium boc tuum fit , quod tuum fi pranfus, & incenatus; íed quid obíecro , opus habuit tanto jejuniorum apparatu , adjutorium ? ita elt preces, quas jejunium df effundit propitiam femper habent divinam - tancique inedia? quia nimirum pugna cum ih 1 omnipotenüam , cui tributarie Íunt vie €acodeemone triplici ineunda erat. congref- «toriae, fu : fed quid tam prolixisopus fuit jejuniis ad tartareas omnes profternendas legiones? Contra Philiffhzos 'äei'epent*'e coactus 9 pugnare Rex Saul , adhuc virtutum | ftudiis nunquid jejunio deítitutus palmas non «ol- legitfet victrices? potuiffet quidem doemo- addiclus, ac pietatis cuiturae affuerus , cum l'&- 300 :"W,/ nem viciffe, tametíi jejunio non munitus fundendis con(uetis precibus non fupereflet j cum ipfo pugnáffet, fed nonnifi jejunio lo- tempus, jeiunium fubrogavit,quofuos mu- r. Reg.144 ficatus pugnare , & expugnare xXdaemonem nitos voluit milites : AMaledifhue vir, qui n 14 «omederit panem usque ad vesperam. CQuuid voluit, qui contra Chriftum latrate tancüm potuit, non mordere ; ut vim nobis jeiunii quód Sauladeoarctum, rigidumque fuis in» dixerit militibus jeiunium ?. cum abítinen- annueret ; in dcemonum retundendis cona- j u 1 tia vires potiüs franpat , quàm augeat ; & tibus, excutiendis tentationibus, malignís« ue omnibus abigendis fpiritibus, fcire D, ftomachus jeiunus non finat cztera corpo- ris membra fuas exerete vires, nec manus Tom.3.lib.4« Ambrofius: Vide arma Chrifli, quibus tibi, €omment, n non fibi victt, gladium validé tractare , nec ad victoriam Videte ergo, que jejunij vir- XLuc. inftruere? Sed Saulfibi propitium cupiebat dad fíts quantfmibomini fuo preflet gratiam, Numen Kkk 3 ^* 448 Diffetatio XXl, - Numen, qüodin þatrocinium fuum obftri- jicio. David igitur, qüem famwe tuba pr /&urus, ieiunium indixit, quó militum pe- fingulos terrarum tra&tus invictiffimum pro- €ora ciborum farcinis vacua promptiüs fur- mulgaverat bellatorem , neque in propria fum piis:afpirationibus avolarent , Deüm- virtute bellica, neque in fuis, fuorümque Quid armis fperavit; neciisdem fidit, fed in folo que pro fe pugnantem obligarent. ni pugnavit Rex Saul ieiunus, fed non ieiu- Deo confidit, cuius fuppetias precibus, & navit à victoria; nullo ciborum pondere gra- ieiuniis imploraverat , ideóque flatim fub- vatus non cecidit , fed inconcuífa femper dit: Iu Deo laudabimur tota die, €$ nomini firmitate ftetit, bellavit invictus , fuósque tu0 confitebimur. in fecula. éf, é3. victor debellavit hoftes , appofité D. Am- Chriíti.pugiles in. arenam defcenfari Ser)):.*" fs þ.nþ brofius, Benu fauàó Rex , qui bofles fuos prim. domi- non folàm impedimenta veftium par eft, nou tantum armis, fed devorione vincebat, deponant; verüm & oleo. inungantur pie- nic. QHAQT 4« Djan, V £ef. € plus dimicabat religione, quam telis.. Ab. tatis, & mifericordia. Quia tametíi1 ie. ftinentize ab e(culentis, & poculentis annexa iunium vires addat , animos fuppeditet, femper eft vicloria , jeiunium militibus vi- non tamen folum palmas celligit - nifi per res nón adimit, fed addit ; & jeiunantes pietatis ,. & mifericordize officia Dei impe- non fiunt infirmiores ad pugnam ,. fed red- traverit beneficia * etiam abílinentia febrim duntur ad palmam fortiores. Deum ob: extinguit in corpore , qua tamen arefacta fervantiá jeiunii recolentes pié obflringunt, membra ex febrili incendio non reftaurat, ut fuppetias afferat , hoftes fuget , fuísque nifilaxo fuffundantur unguento , ac blan- cultoribus victrices palmas impettiat. dis rigentur fomentis : tametfi ieiunium M. Suis fidit armis , confidit viribus lori- animi excludat agritudines , vitiorum exe catus gigas Philithzus, fed David bellicis cutiat morbos , carnis amputet. paffiones, abjectis armis , folóque munitus jeiunio , fomenrta exficcet criminum , caufásque pro- ac in Deum fiduciá, gigantem aggreditur pellat fcelerum , nontamen fi mifericordize fine gladio, fine telo , & uno lapidis iactu, deítituatur unguento , fi rivo privetur pie- & ictu tumidum in valle . gigantem pofter. tatis perfectam invehit menti falutem. Sa« nit: fymbolum fuit ieiunii lapis & funda nat quidem ieiunium, qua per pravos affe- excuflus, eó quia omni deflitucus. nutri- &us fuerunt nobis vulnera inflita; fed vul^ mento; cüm non vegetet lapis, ut planta, nerum cicatrices absque balfamo pietatis , nec comedat ut homo. finé oleo mifericordiz non obliterat dicen- Solum igitur ie- iunii fymbolum gigantem prollravit, qui te Chrifto: Dare eleemofynam , 65 ecce funt Luc,tt. ä terrorem toti incufierar Judeorum | genti, v«obuw omnuia munda. Jeiunium gramina Si igitur ieiunium corporis videatur vires eradicat pravarum propenfionum , quae in frangere, DEUS animum, & fortitudinem cordis noítri tellure radices égerunt, fen- | pugnantibus auget, terrorémque hofítibus ticeta divellit vitiorum , fpinas diffipat cri- incutit, quos vel folo ieiunit figno pro- minum , fed pietatis cultura , mifericordiae flernit, fuis cultoribus victorias collaturus. exercitium eft, quod probrum abigit . fte. 11? Jure quidem metito de victo , obtruncató- rilitatis, G beneficio culturz uberem fru- que gigante triumphavit. ieiunii armis mu» étuum fpondet meffem : quod anima eít nitus; gladiümque proftrati hoftis arripuit corpori; hoc pietas , & mifericordia cone David victor , ac fulpendit in tabernaculo ftat effe ieinnio ; Q ficut fpiritu deítitutum 66, Domini ; ut inde penderet trophaum; un- corpus emortuum cadit, vitium contrahit, f; de cum Numinis auxilio venerat victo. & putrefci£z. ita ieiunium ex pietate vivit, s ria. & ex mifericordia viget, hinc clamat Deus: .62, : Ertat quisquis fit exercitus du&tor ,»qui Mifericordiam volo. Demus ergo Ded,quqd Ofs4 6*, jn multitudine militum fidit , velinfíola ar- ipíe à nobis exigit , demus, quod ipfe petit morum praítantia victor fperat & bello pro- ànobis; í1 velimus à DEO nobis dari , dire: de proftrato hofte non triumphat, nifi quod petimus : ieiunium igitur fine mife- ieiünio,& oratione munitus,ScDeum ducem ricordia emoritut ; fine pietate deficit, & exercituum ptopitium habeat , unde David: fine implorata Numinis ope ieiunat, - P/ul"b 432 Non enim in arcu veeo fperabo ,. & gladius Fames potiüseft ieiunium avatitize, fi 64. sneus non [aluabit me, 'TametfiDavid mi« operibus deílituatur mifericordiz ; cupi« les effet (trenuus, plura milliahoftium pro- ditate. eft plenum , fi pietate. fit vacuum, — T ftraverit, latósque paffim campos Philiíthi- Sunt qui ventrem cibis exonerant ; ut ar- norum fauciis flraverit cadaveribus, cladi« cam pecuniis onerent ; jejunant ventre, & büsque cruentis campos operuerit;: non ta« avaritize defideriis implentur mentc. Agro men armis fuis, nec bellice fue virtuti ; exculto vomere, fed nullis foeto femini- nec fuorum militum fortitudini, victoriam bus jejunium pariaverim miferatione ,^ ac tribuit; n enim in arcu meo fperabo : ubi pietate deftitutum : caret quidem fentibus quzrit D. Bafilius: Et quare illt$; arnis es ager excultus, fed nullo foetus femine ; ca- ufus , ft nibil in illis colocafla fpei ?^ quo- ret gramine, G ab omni eo fit liber, quod niam Deusita pracepit , ob eam cau[am negligentie datur vitio: fed ager, quamvis utor illis ,. verüm torum me in i(lum 60j« cultus fine femine. fterilefcit ; & impenfus in i | ]cjunfurrg probos Affectus nutrit, improbos abigit, 449 in fola cultuta labor ad nullam bonam per- profund-a ficcavit, undas in -fub;li;ne flantes venit fragem ; ita jejunium animam qui- coércuit, ne fluerent, Quid ni jejunio, & dcm excolit, gramina fuccrefcentia pravo- pietati debetur, (i ad folum Moyfis nutum rum affectuum divellit , vitiorum eradicat pluit ceelum , germinat terra , quiefcunt fenticeta, fpinas abícindit. depravatze con- venti, maturiunt fegetes , íplendent no« &upifcentiae , fenfus purgat , cor mundat, Gurna cimerie , nube przeambula fignane mentem ferenat ; fed fine (eminibus mife- tur diurna itinera , nubium velamento teme ricordiz , & pietatis, nullam fpondet fru- perantur folares eítus ; percuffa bis petra &uum meffem, nec vuarum vindemiam, Moylis virgá frigida fitientibus dat fluenta, é, 65, Ille femina fpargit mifericordice , qui & quafi ? gemino vulnere non fanguinem eleemoíynas elargitur pauperibus ; hic fe- ad mortem mittit, fed pellucidos lacicesad minat inopi ; fed metitfibi, de quo David: vita folatium emittit, Pfalm, Vis, Differfit, dedit pauperibus , juflitia ejus ma- Beneficio jejunii, orationis, & mife- $3. met in faculum — /aculi : quia feminantes in ricordiz, immunis , & exemptusàcommuni lachrymis hujus vallis, in. gaudio metent nature tributo folvendo fit Elias, nefcius «eleitis Libani ; dicuntur autem in lachry- mortis , qui terras deferens ccelos ingredi- mis fesmainare , qui pauperum fletibus opi- tut, & Angclis afcifcitur , hofpésque ter- tulantur : Semina noílri jejunii lachrymis renus codleites poffidet manfiones, Per rigentur tefipifcentiz, ut concupitos nobis harum exercitia virtutum humanitatem fru&us producant; exíiccantur jejunii vits quafi vifus eft Joannes exuiffe, &mnaturam 1 i tutes, areícunt jejunantium meffes, nifi be- induiffe Angelicam , quia jeiunium corpus neíico imbre pietatis ,. & mifericordiz ri« velut excorporat, & hominem humanirate gentut. Quéd íi ceeli. pluviz terra fce- fpoliat, quem veluti divinitate veflit, ]Je- cundant femina; pauperum lachrymz coeli junium í1 corporis opulentiam extenuat, fi figant vireta; fitit ecelum rofcidas has la- craffitiem extinguit, corpus inípiritum de« chrymarum pluvias, quas tamen jejunii vir- mutat , aurésque divinis colloquiis percipie tutes comites pietas, & milericordia exfic- endis aptat , & dum per ciborum abtti- cent, ieu ab o«ulis lugentium pauperum nentiam os claudit, menrem ad divina ape- abítergant, quas fürlum transmittant in tit; & cujus aciem cibus obtundit , jejus colum , cujus campus noftrarum virtutüim nium exacuit, Sedebat Elias ad . torren- appetit cuiturtam: ager enim ccelellis. e(t, tem Carith femel, & iterum paftus, & ccelí quem milerícordia noítra arat , pietas oce alites ,. quà ipfe aleretur abunde miniítra- It cat, juítitia feminat, nonaliá colomi manu bant: Corui deferebant ei pauem,&f carnes Lib.s, RegJ quàm pauperis : quod enim manus paupee mane , fimiliter panem , & carues ve[peri , 64D»17.wÀ5, ris fufcipit, ibimetit, ibique uberem «ol- & bibebat detorrente. An non invidenda igit fegetem : femina qui ferit mifericor- Prophetz felicitas, qui cum fedeat absque diz, fructus colligit corieftis glorize ; mi- ulla folicitudine, fine labore, terrens fuos fereatur , mifericordiam qui confequi fpe- ei propinatlatices, quibus fitim extinguat, fat; pietatem exerceat , qui eam qusrit; & voluctes coeli panes , carnésque mané, pauperum manus impleat, qui cosleíti op. & velperé ei deferunt ? poculenta torrens, gleri gloria appetit, & eículenta aligeri fedenti Prophete. fup» 66. Tria funt, quibus virtus innititur, o- peditant. 68 e 7 tatio, jejunium , mifericordia, quod à Nu» Verüm quia torrentis inflar fluxa eft mine oratio petit , idjejunium impetrat, & quavis mundi felicitas, poft modicum tem- milericordia accipit ; jejudium — orationem poris luxum exficcatur torrens, abiguntur vivificat , & mifericordia jejunio vitam im« )fu (t baiuli corvi , fitit Propheta, neque lati- pertitur; qui ergo orat, neceffe e(L, jeju- ces in toto torrentis alveo reperit , quibus net, &qui jejunat , opera exerceat mife- fitis temperet eftus; fames ftomachum cor- ticordiz ; qui jejunat efurientem — pafcat rodit, X viícera corquet , nec corvus ad- pauperem , & qua gula propria fubtrahit eft, qui eículenta miniflret : quid? quod alimenta , hac efurientis fuppeditet indi- jejunium inchoat Elias, & dum os eículen- entiae, Improbe illepetit, qui quod aliis tis claudit, & poculentis, Numinis aperit Íe negat fibi expoítulat: jejunium , quod co- colloquiis? pane, & carnibus paftusà Nu- mites fibi aícifcit orationem, & mifericor- minis excluditur confortio, ad cujus fami- diam cocli penetrat arcem, quam piá etiam liarem confuetudinem admittitur jejunus; rapit violentià : hzc eít illa flexanima ora- repleto flLomacho mens divinis erat vacua trnx, que DEUM fledlit in fua vota: ho- luminibus, quz tamen jejuno, & vacuo rum trium fuffragio , fit Moyfes in terris, ftomacho «oele(ti repletur favore, illuilra. qua(i alius DEUS, cujus & vicesagit, & turluce ; Peff dies autem ficcazus o5 tor. Lib.g, Reg, ad triumphos fuos milirare juber elementa ven$ , non evim pluerat faptr terram. — Fa e^pa7. ipfía ; mari imperat, ut per fciffa divortia us eff ergo fermo Domins ad eum dicens * * in proprio finu. pulverulenta líraelitis ape- f'rge , & vade in Sarepra Sydoniorum ; ni- riat itinera ,. & obíecutum mare pe&tus mirum tunc rantüm DEI vocem audit, & divino fit dignus colloquio, non cum cibis fuum'difcidit, unde flu&tus fuos retraxit, afflue- 4$9 Differcatio XXI I afflueret , non cum eículeutis ftomachum; &landitbatur: nimirumdum Adam pomum virésque corporis reficeret , non cüm tor- comedit, fordet nudus; dum Elias ieiunat rens frigidami ei propinabat ad fitim extin- pallio honefté obtegitur : càm Adax gulee guendam; íed dum corvus alió avolavit , indulget, minis € paradifo abigitur ; Elias & abfuit , dum unda aufugit, && torrens ieiunio gulam coércens cum Numine ailo- exficcaius, neque aqua guttulam in. toto quitur: Adam cum cibum deglutit, mot- fuo alveo deunuit in fitientis Prophetze to» tem fibi afcifcit; Eliasà cibo abftinens,vo- latium. cem audit authoris vite : Adam male care £9. Tametfi Elias efculenta, & poculenta ptum malum dum momordit lethale vulnus in ea duntaxat menfura fumpfiffet, quze a« fibi, totique fuz pofteritati inflixit ; Elias à turz fatisfaceret exigentiz , mec virtut ent LL €ibo abftinens divinos ad fe favores accer- lzederet temperantie; voluit tamen DEUS, fivit : Adam pomo paltus malorum omni- .tunc cum Elia fuos mifcere fermones, eüm- um iliadem in pofteros effudit; Elias fto^ .que fua dignari familiaritate poftquam cor« macho ieiunus, omni oppletur'ceelefti gau- vus abfuit, & undafugit, & Elias jejuni- 'dio ex divino colloquio: Adam vetitum ci- um inchoavetat: quia voluit DEUS nos.e- bum quia comedit, paítus vocem audivit rudire, jejunos aptiores fieri INuminis pet- DEI minantis O dam ubi ubi es? Elias cipiendis eloquiis , myf(teriisque divinis a- impaftus, & jieiunus verba audit Nominis .gnoícendis : idque cüm adnotáffet Tertul- blandientis, uzd bic agis Elia ? Sedquid? m lianus obfervans,quàd Eliam jeiunum Deus quod dum à facerdote DEUS confulitur re- alloquitur; & expendens, quód ambula- Íponfum non redditur ; Ne» refpondit ei in verit in fortitudine cibi illius quadraginta dieila: currogatus DEUS refpontum diebus, & quadraginta noclibus usque ad fignanter hac in die denegat? quia nimi- gngq €,49. montem DeiOreb,;ut habetur in libroRegum rum hac in die violatum à Jonata ieiunium ubi additur.- Cu»que veniffet tlge, man[it $m fuerat , ut obfervat D. Ambrofius inquiefis: | ser'm L.z S'.bþ fpelunca,& ecce fermo Domini ad eum,dixtt- ANec belli fiis imponitur , meque Regi ve- ldeo cce. NTUUT que ili : Quid bic agis Elia ?. & poftquam fponfum prophbericum datur. * * quadraginra dies, & totidem nocles ieiu- lefte denegatur refponfum , quia religiofi náffet, DEUM habuerit contubernalem ,- ieiunii violatur praeceptum ; hinc coniici- cuius alloquio fuerit dignatus, & familiari mus, quam fit expediens , ac neceffariumà delectatus commercio , appofité ait. "Ter- €ibis abftinere, ac ieiunium fervare, cuius .Adv?rfm tullianus ? ,Zpfe quadraginta diebus , 8 no- beneficio Numinis utimur confuetudine ; P[ytich, 6,6, &ibus vacuo ventre , arido ore pervenit in nil enim eft ; quod à DEI; colloquio ma- montem Oreb , ubs cüm $n [pelunca divere gis impediat, quàm fatietas, qua mentem tifet , quam familiars. congreffu D € I excée retundit, divinisque recipiendis illu- pius ei?. Quid tw Elia béc ?. multà amici- ftratignibus minus aptam effi- tior ifla vox , quàm e/Adam ubi er? . illa titb enim pa[le bomiui minabatur J ifla jejuuo K j / 4 M z XR». j " [ C IN à (io £a p 1 jb u : A ä*n C W*ä «g- ï*ï X w N AN, N l bsy : *.x ;e ( H 3 pO a Mu ESNN z ä&-/ * PA äï'i: Aä» u 13 Dd 1 N N : :äþïf IN As ^ Dd 2 U UPE LE TE. à, : L — —R — D T oocs ln 2 9d | DIS- ï: P d $9 (4n)RS h cococoGo (benebeeaxree n r t "H a O RO —À dedodededeopete o de odb obbb ob obeopiede CEICEYCES eetcXesKescateerafesKeieaKe Ka DISSERTATIO XXIL. .. Satietas ventris,oppreffio eft mentis,quae fuis obcundis officiis minus idonca . pravos. * fovet affectus. * quosque $E " r eff latior , e0 & ad nequitiam promior , &5 452 JMens gzö n co;nuifvii iymprobos affeitus expeditior,. o t. l p Um Patriarcha Jacob unà catis obnoxios , ac prgvaricationi proxi« :ï—,h cum fuo commeatu in 32 2300s cenfuit , cum comeffaticnibus indule EP . — JEgyptü proficifci mo- 2 7 D7 A lss » gerent, Gepulis: tunc preces Jobus fudit, J S liretur, fe totum fentiit quia noverat uberiori inter epulas indigere v u timore perculfum , fi- Numinis ope, ne niores corrumperent , & a mülque internam audi- religionem labefa&tarent: hinc iíaias con- (2 a d UCCX x vit vocem fibi loquen- queítus de populo deliciis , & epulis afflu- tem; ANoli tíimere , de- ente ait:. Cytbara, & ]yra, 6 timpanum, €f 1/0ia $, j anaj 646 | feende sn. Egyptum. Quanam praconcepti tibia , 6f vmmum in convivis vesira , & opud huius timoris caufa. Jacobo fuit 2 certé ne 1 Domini non rejbicitis , ubi Hag? Cardiualis filii in ZEgyptum deícendentes veri Dei cul. addit: augmeneum luxurie 7 39 omnit(fn fen- tum fortaífis delerecent, infamis (iquidem fum in convivijs vefira. iid cemporis fuit /JEgyptus profano ídolorum Ad convivia turmatim currunt vitios $2* cultu; ZEgyptii fiquidem. abundan:es. fru- rum cohortes, ut animos pervertant , moe mento; deliciis affl.ieates, cupediis gulz in. res corrumpant , & à cultu veri. Numinis dulgentes, volupratibus, ac cacodoemoni fa. avertantur , qui deliciis affluunt, & cibo- rum lenociniis indulgent; unde addit Ifaias; mnulabantur ; GL illaannong copia, quae ocu- los aperire debuerat, ut ceelum intuerentut; Opw Domin: non refhicitw , nec ópera ma«- eosdem claudebat Numini, & terta aperie- nuum £jus confideratis : convivia enim ocu- bat voluptatibus ; proinde iure merito ti-. los claudunt, ne fuos in Deum dirigant ob- muit Patriarcha, ne inter idololatras viven- tutus; Gad vitia aperiunt ; quibus adhz- tes filiià cultu. defcifcerent veri INuminis, teícant immodicé pa(ti, & epoti; qui ía- Ubi enim eículentorum copia populos re- lertes propterea funt ad vitia, & ignavi ad Hainc plet, facilé mores corrumpuntur, Dei opera peragenda, feu ad cultum Deo Hebrzi, cüm poíleaad terram promiffionis praítandum; focordes funt , qui omnem veiirent, abfenre Moy(e duce,vitulum ado- adhibent folertiam , utdeliciis affluanr , & raverunt, utDeum; eó quia viderint in.ZE- vitiis Vacent, Vinum enim quod in con. gypto boves adorari , quai Numina, prafer- viviis profunditur, viam emollit ad omnia vitia, ut per itinerum lubricitatem 'vino tim bovem illum , quem Apim vocabant , Et fecerunt vitulum in Oreb , && adorave- madidi praecipites ruant in vitiorum omni- um baratrum. vunt /ou/ptile. Terrz igitur opulentia, & Eículenta, quibus opplen- Regia abundantiz, ad quam .domus facobea tur conviva , obices injiciunt, quibus ftu- vocabatur; cauía fuit, cur. Jacob in /Egyptum dia impediunt virtutum ; & acceffum ad proficifci extimeret : fiquidem inter opes, DEUM. regales delicias , & dapes religio periclita- Timuit igitur Tacob in Eg&ptumde- 45 Ícendere cum tota familia, ne convivia JE- tur , & ipfiprobi mores corrumpuntur, 2. . Iddue etiam caufz , cur nulla circa fi- gypuorum filiis íuis nocerent , fiquidem ad. lios cura fe angi fenferit Jobus, dum gre- convivia accedere , perinde eít , ac allidi ges pafcerent , reíque vacarent domellicz : in fcopulos, & infyrtes impingi , feedám«, qui tamen dum conviviis affueveruüt, pa- que pati naufragium ; hinc de iis, qua. rum Deus venter grat , & gule indulzen. terna vifcera ceeperunt, & ipfum torquere: nitebatur Jobus filios avocare à luxu inepu- tia totum ftudium ait Apoítolus Judas in lis, ac frequentioribus conviviis ; fundebat fua Epiftola : E funt in epulis fus goacu. CAbf * reces, & per Nuntios proba mittebat con« le, convivantes fiae timore , íeg ut inter- g, Y filia timens: Ne fortà peccaverint filj mei, pretatur Joannes Gangnzus ; Hi funr $m &f benedixerint 'DEO , tunc enum magis pec- conujU/js Ueffris tanquam confragofa in Verani de Affeéibus Tom. i, l mari X Däiïcrtatio XXII. 4f2 & ut -moäui-t Salomon : Anim) fexturata Prov ag a»iarikxd , U cavern efa rupes : & ficut na- ventorümque impe-. calcabit favum , hoc eft homini epularum "9. 7«j .vis aquora trajiciens ; tu quaffata , fiin faxa , rupés que allidat ; voluptibus delinito , & efculentis oppleto defipit virtutum dulcedo , quam propterea diírupta obruitur flu&tibus ; ita quandiu ma- rinos, amarósque hujus vita flu&tus traji- pede deterit, quia & capite cecidit , pulchré Hugo Cardinalis : 4nima faturata delicjjs cimus, larent in conviviis fcopuli , latent faxa; fuas habent & convivia fyrtes ; fuas faculi, calcabit fauum ,. id eft dulcedinem celeffis patrie, Qui usque ad caput epula- "& falerna charybdes ;; naufragium vix de- clinat, hec qui non devit atin conviviis rum . ac cupediarum oppletur irritamentis, faxas rupésque cavernofase Qua fundun- hic gulae exofculatur delicias , & pede te- ll merario cocleftis patriz gaudia proterit, fa« tur, propinantürque in conviviis vina flu- &us funt marinis perniciofiores, fuos ob- vósque pietatis fpernit , & excultee virtu. tis dulcedinem faftidit, Secus qui gulae tegunt fcopulos , fuásque obducünt caver- noías rupes, in quasratio allifa fcedé nau- delicias contemptui habet , & efurire ma- explicans tex«- gis ftudet , quàm efcis repleri , hic nonnifi fragatur 5 appofité Salmeron tum D. Judz Apoftoliait :' Elegamter sgi- ftudiis delectatur virtutum , — & vel ipfa mundi amara ei dulcefcunt; hinc Salomon z tur iflos impoflores caverno[as rupes appel- Anima efuriens amarum pro. dulci. fumit s : uMAM lat Apoffolus, quia fimulata amicitia in- -feu ut explicat Hugo : 44nima efuriens j- erepidé Cbriflsanorum conviviA adeunt , 4c ffitiam , advería feculi , tentationes Dia- vifi prevideantur , & obferventur, periclitaris boli , moleflias carnis , etiam ip[am mortem., & naufragari. faciunt. conve[centium 4ni- pro dulci obtinendo , pro. beatitudine ba- 9525 5 qu:'a inter edendum multos. evemunt benda fumet [pontane? , €$. pro dulci , feu errores , ex quibis mu(ti audientes macu- pro Chriflo, qui dulcis ef? guflantibus ipfum lautur. 5 Ubi ftomachus in improborum convi- juxta illud P[alm, 33. Guflate , & videte , quoniam fuavis eft Dominus , vwel pro dulei viis efculentis gravatur ; ibi mens errori« fumet id efl tanquam dulce, | Sanfli enim bus facile inquinatur, qui interfercula fzepe efuriunt. juflitiam, & non folum patienter , deglutiuntur melle conditi; ubi plures fpu- ibi non folim libenter ,. fed & gandenter pro mantes propinantur calices ebrietatis , Chriflo tribulationes patiuntur , quia quae & venena facilé hauriuntur imiquitatis; & mundo amara funt , palato cocleftibus af* qui multo madent vino pluribus etiam fce- dantur noxis; qui pluribus opplentur efcis fueto deliciis dulcefcunt , & ipfum mundi abfinthium virtutis condimento fapit. Qua L (itat, vacui fiunt virtutibus : fatietas non corpus mundo dulcefcunt, amara funt virtutum 1 tantüm aggravat, fed & mentem hebetat , cultori, quia ut opportune Philo? Caesmes Lib. z. 14y& concup ifcentiam accendit , luxuriam nuttit, omnibus affectibus fomenta fup- fenfum voluptas fallie , quo minus ves per. ^ llegor, & pravis cipiat , [iquidem vetat , ne fe ad mentem, ;. péditat ; q uibus acriüs in perniciem infoe le(cunt convivarum. Incauti inter epulas d qua vegi poterat » recipiat , vegatsrque s £ (enfus effe folent, mens latior, fed ad ne- 4b ea , feducens illum ad fenfibilia, fuisque il liciens operibus, quitia m pronior : voluntas voluptatibus Fallit voluptas fenfum , quia qux unmer ía , fed pravis defideriisobfeffa,adeó "- xia funt, ita à voluptate fenfui exhibent 3 ut etiam à viris alioquin piis, finon invi- 2 ilent, vitia in epulis hauriantur ? G ubi ut eidem fapiant ; & dulcefcant | venena. Illicitur quidem ceecus à blandula volupta« timor DEI perit , & audacia viget , gau- détque victrix , nil fperandum nifi virtutis te, fed mox ab hac captus oculos apetit 4 quo propriam videat confufionem, intuea- extinétio, & Numinis oblivio ; quapro- Apoítolus Judas defcribit hos ven- türque ignominiam. Cüàm primum Jona- pter tas mellea illectus dulcedine, jejunium vio- tris famulos, & eícis infervientes: eom- lavit, oculos etiam aperuit , quo voluptae vivantes fme. timore, & ubi DEI timor tis captus dulcedine fuum videret errorem, abigitur, vi tia quaque ac cerfuntur; divino deftituuntur, inomne neceffe fimülque fentiret , quem mundi voluptas qui timore fuis affeclis exhibet amarorem t — Cenvertit 175.1, Reg. eít proruan t fcelus, & in fcopulos, rupés- manum fuam ad os fuum , &6 illuminatie p ie que caverno fas impingant ad naufragium ; perinde, ac navis aequo ra trajiciens f1 clavo Junt. oculi ejus. Quid, quod favi dulce- do , & mellea mundi voluptas oculos ape- d Á deflituta fit, & ventorum impetu rapta, col- lifa facilé in fcopulos perit. riat, quos potiüs claudere confuevit ? & ux»nam fuit haec oculorum illuminatio , z Latet igitur anguis in efca, latet phil- qua à deguílata favi dulcedine emana- ttum in epulis, latet yenenum in vino , vit ? Nimirum illuminantur oculi , ut quód blandé transmittitür in ftomachum , reatüs fui confufionem Jonatas videat , :v'l fed fede evaporat in caput , ubi mentem JW. MP.,IO l obnubilat , ejísque aciem obtundit , ne & qui voluptatis dulcedinem fecutus fue« D umque tat, amarorem mox experiretur confus DEUM ipíum videat , à quo pler fionis. l er temulentiam fe avertit : hinc ediffee Scite Rabanus apud Gloffam : H « nen ad vie qua faturiratis, oblivio folet Numinis effe, lüumman funt gfu(i gonat [ H — Wendum, | Satietas ventris ef opprefïïo mentis , ac Affe&tuum proby 463 HF. dendum , fed ad. difcernendum ,. quia ve forns ; íin convxvus, & cauponis, eam quz- ' 7.. non titum retigerat , unde confundatur rant: fiquidem in triclinio ad epulas, GE viderat Jonatas melleam mundanse volupta- pocula neque unum fui impreffit veftigiumg | tis dulcedinem larvatam efle, ac mortis a- neque: in conclavi. ad. abacum , chartulas g maritudinem obcegcre ; fed mox degluuta luforias fui patitur umbram induci ; neque dulcedine ocuios aperuit , quatenus exper« in cellis vinariis ad plenos vini Opimiani ca- tus fult confu(ionis amarorem fub dulcedi- dos , plenaque pocula fui per mittit efhgiem nis latvalatitantem: brevis fuit illa dulcedo, intueri; fed quó eundum, ut Qapxenua. táfle quz tamen prolixam folet mortem matura- to quafita ftudio inveniatur ? an in. aulis, re ingemilcit mox Jonatas confufus, quod Regümque palatiis ? fed nec. ibi invenitut; avide expetiverat cecus: dum enim mellea neque in cubiculis,ubi ad fpeculum Judicem alliciebát Voluptas , confufio latebat fellea ; faciei venuítas examinatur, & veítium vae qua tunc larvam exuit, cüm degluuta fuit nitas oculos delc&tat ; mullibi hac reperi- favi dulcedo, & violata ieiunii religio : vir- tur Sapientia in terris , ubi corporis deli« gam, ut lanceam manu traélaverat Jonatas, ciis homines inhiant, ubi gule indulgent cuius fummitatem veluti mucronem mellea voluptaubus : Non invenitur in.terra fua» 3ob, cap.28 "Ua J3e delinivit dulcedine, quam ori admcvit, la- viter viventium , ubi precipüa cura, G 1,Res.92,14. bris applicuit, & palato ieiunii. violatore princeps ftudium eft de cute. fovenda, de deglutivit : Extendit fummitatem virga 5 ventre opplendo non de mente- purganda: quam babebat in manu , 65 intinxit in. fa- ubi enim in fympofiis certatur poculis , ubi vum «mellis ,. & convertit manum fuam ad in tricliniis heluones gulz delicias expifcan- 05 fuum. Si virga Jonatz lanceafuit; quid? tur , ubi in aula choreis,. & otio vacatur, quod fub mellea dulcedine fpiculum lateret ibi certé Sapientia non invenitur; qma ubi lethali infligeado vulneri aptum ; mel labra faturitas ibi i intemperantia; & ubi intem- alliciebat, & fpiculum mentem | feriebat ; perantia mentem corrumplt, Sapientiam a- artidebat favi dulcedo , íed ferri acies vule bigit. 9. nera infligebat : gaudebat de guítato favo Non igitur Sapientia in diverforiis, palatum i1eiunii transgreffor ; fed hauítam cauponis, tricliniis , fympofiis , conviviis cum meile noxam lugere adigitur Jonatas, reperitur , fed in feceffu ab iftis, in domo- cüm ei oculi aperiuntur: ipfa enim voluptas rum latebris, ubi preces funduntur, collo- gule fenfum, quem illicit,ledit; & quem quia cum Deo milcentur , lachrymæ CO. dulccdmc afficit , veneno inficit. Pulchre Ícientiz expiatrices eliciuntut, pectustun- Aor,citat., Philo: Gerrà unusquisque . fenfus voluptae ditur, jejuniis caro conteritur, & fpiritus hu tem execraturyut animicifam y. 4c infeus fovetur; pergitJob : Trabitur fapientia de 3^», "P-W- "^. - fiffmam.: Eitenimreverahoftisfenfui;id inde eccultis : neque aliud eft Sapientia, quàm timor Domini. lt colligitur, quàd faturati voluptate imodicá; Ecce timor Domini. ipfa nec videre; nec audire, necolfacere, nec gu- eft Saptentu ; & recedere 4 malo intelligen. ftare;nec tangere finceré poffumus Oculi gu. tí4. Hlinc etiam Salomon cüm optimé noffet lz illecebris debilitantur.vinóque depravan- Sapientiam non inveniri in difcis ; poculis ; tur nervi, corporis vigor cruditatibus de- mollibus, ac deliciis ait: Cegitavi in corde ficit, & exundans humor fenfüum perver- »ieo absirabere à vino carnem meam, ut a« h tit in(irumenra, & inde dolor nafcitur,unde nimam meam transferrem ad Sepientiam y. fapor provenit; unde voluptas oritur, inde devitaríémque flultitiam. Abftrahere à vi. virtus emoritur,Jonatas'fub melle , & cum no, fubtrahere gulz delicias, jejuniis infoe melle labris admovit fpiculum, & cum mel- lentiam carnis compelcere, ac effroenes con« leam guftavit dulcedinem infli&ti fibi vulne- cupif tiz affe&lus cocrcere, hzc viam (ler. ris fenfit dolorem. nunt $ Sapientiam , que in fympofiis, di- verforiis, & tricliniis non reperitur. $. Il. Joannes Baptifta hanc in eremo quaefi- 1G., vit Sapientiam , & invenit, fed quia à gule GuLe mn'uägmtm a]fääum probz- abílinuit deliciis: — Magnus coram. domino Luc. cap.x, 4atem corrumpit,E) fapientiam a- ,l; XIR'!' vinum , 6 ficeram non bibet : eam invenit "« !^« bigit, quam jejunsj vacuttas accero Jacobus Apoftolus, fed nunquam ufus eft WP. Ij fit» «c fover.. balneo, nunquam un&us oleo, nunquam Entem hebetat fatietas , fenfus fallit, novaculá obrafus, nec catnes comedzt, nec & probosquosque velabigit, vel vinum, aut ficeram bibit : eam invenerunt .,,M Daniel, Ananias, Azarias, & Mifae!, fed corrumpit affectus , quos ieiunii Vacuitas reficit, ac fovet,, mentémque re- quia lautiores aulz cupedias,& dehcata re« integrat, ac Sapientiz reftituit, - Quæfïe. (puerunt fercula, & fontis frigidam Regio 30&4 GAPQZOO Tat Jobus;ubinam poffet Sapientia inveniri ? pratulerunt vino: eam invenit Paula Ro- Sapientia ubi invenitur ?. && quis efl lecus mana, fed jejuniis addicta , adeo ut nec m intelligentie ? Sunt qui folicité hanc que- morbo quidem ad cordis folatium , viriüme-' tunt Sapientiz thefaurum , quo ditefcant, que refectionem à regula abícefferit jejunio- fed Sapientiam. minimé inveniunt,fi in cho- rum, quibus affueverat , nec ullis Medi- reis ,. & tripudiis ; in fympofiis, & diver- corum imperiis adigi potuit , ut modicum - Ferani de Affeslibus dom, L. L * €DIDQ *e v 454 i | Diffeuacïo XXIL.- | - E cbib&ret vinf : Invenerunt Sapieätiam alii p'otentias omnes intetiores viribus d ehituit; plerique ; fed jeiuniis addicti : quia ; ieiu- quo imbecilliores minus- rebellanti concu- L Serfh 16, nium, dum corpus attetit , eius pinguedi- pifcentiz re(i(tant, . Ex hac gul& fornace nem excutít, craffitiem imminuit; fpiri- fcedé eiectantur libidinis fcintille , & le- tum fovet, aptümque Sapientiz invenien- thales accenduntur concupifcentize flammz; endz éfficit : Ícité Seneca; e$4gce - munc quibus innocentia perit , G virtus cinefit. Epif- Y5, quod majori corporis [arcina animue . elidi- - Quód fi Phalaris pauculas ob ficus fere l,m pur, G mints: agilis ef] , itaque quantum tur, plures crucis fupplicio interemiffe ho- potes circum[eribe corpus tuum , & animo mines, Una Protoparenus gula ob unius locum s laxá ciborum copia fubtilitas animi pomi moríum innumeras hominum myria- l pnpeditur, - H des fuppliciis damnavit , nunquam finiene il Quód fi co rporis opimitas animi im- dis : & quamvis magnum fortaffis non fui(- pedit functiones; fubtilitas, & vacuitas,qua fet , unicum carpüffe pomum ; maximum beneficio ieiunii invehitur ,. fpiritum expe- tamen fuit delictum, in amoeniffima illa pa« dit. . Corporisenim faginà hebefcit animus, radifiaca regione , ac ampliffima libertate obbrüteícit ratio; obtunditur mentis acies : comedendi fru£tus.ceterarum omnium . ar- & gula deliciis affueti abhominisdefuefcüntc borum , unicá duntaxat exceptá, quae me« moribus , & ventri famulantes brutorum moriam Numinis. füperioris refricaret, e« in gregibus afcifcuntur. Quod igitur ex in- jüsque praceptum . oculis objiceret. pomis dulgentia gulz de mente excidit , ieiunii va- fuisà DEQ vetitis; ut quamdiu. ab efuab- cuitate , feu foenerata e(t compenfatione in- ftinerent fructüs arborisillius; tamdiu per- Ítaurandum. . Eículentis qui gravantur, & fi(terent in in illo innocentiz flatu, in quo poculentis madent, mente eque, ac ventre DEUS primos homines condidit; adhuc di- EREIRERUTEREEREDNEURDUUNIRUERREREENERER ETRTE moníftrosé diftenti , virtutum ftudiis, men- vinum voluiíle praeceptum transgredi, Gula tisque fun&tionibus inidonei, vitiis duntaxat igitur hominem paradiío ejecit, & throno famulantur, .& mi(eré fe zorquent ; cüm exclufit felicitatis ; & in baratrum protrufit efculentorum pondere preffi proni fiunt ad oninium calamitatum : quód fi gula letha- concupifcentiarum aucupanda lenocinia, & le nobis inflixit vulnus ; medelam nobis folius carnis in coenofa vitiorum palude ex« abftinentia fuppeditet , quá vulnera curen- pifcandas illeceoras. ; tur, qua per gulz illecebras inflidta fue- Nil virtuti no Iu centius, nilque lethälius, i2, runt:-Íi gula venenum in noflrram perni- C quàm fatietas , quz ftomachum premit , & ciem deglurivit; antidotum, quod nobis ie« An non Adam ío- innocentiam opprimut, iunium propinat, hilareshauriamuss amu- la gula indulgentiá fe ipfum,fuósque pofte- lo enim modo , quod per efcam exciderat ros à felicitate. exclufit paradifiaca ? mo- de homine, per abttinentiam , reítauratur ; dico pomi cibo , vilique ptetio,.quo . gule & quam gula felicitatem perdidergt, ieide indulgetet, fuam , fuorümque innocentiam nium refarcit. Mj vendidit, fimülque mortem . fibi, & fuis -- Dum corpus ieiunat v,' mens probitate coémit: homicida igitur totius humani ge- faginatur, & homo jeiuno corpore impa- neris fola fuit gulae indulgentia , cuiut fa- ftus Deo oppletur, & particeps fit Numi- tisfacerent Protoparentes, 1e & fuos pofte- nis coníuetudinis, Etenim Moyles legem ros omnes interemerunt ; fuit gula,qua in« Ícriptam accepturus à DEO ieiunus aícen- hibitum momordit pomum; vetitum gu(ta- dit in montem denía caligine obductum , ac vit cibum ; undefuit gula Pandorz pixis, ex tetra cinctum in vertice nube 5 (ed inter.ca- qua cuncla fcelerum portenta , fupplicia o- ligines divinus Moyfi fplendor illuxic , & innia; fames, quz rodunt ; bella, quacWnteri- DEI fruitur confortio: Imgrefflisque Moyfes Exodi 44« munt; peítes quz abfumunt ; dolores, qui medium nebule afcendit in montem , G fuit lancinant;ac millenz calamitates , erumnae, ibi quadraginta diebus , && quadraginta no- cedes, ac morborum omnium agmina pro- &ibus , quo tempore in illo montis (eceffu ruperunt in perniciem, cruciatus, mortem à populorumíeiunctus tumultu, cüm Deo hominum:cum gula pomum momordit,ho- meruit fermones mifcere, legémque in ge- mines omnes exclufit é paradifo, & fatali mina lapidea tabula imprimere, quó vel moríu unà cum pomo mortem deglutivit ipfa lapidis durities corda populorum emol- primus homo, fimülque homines omnes € liret in eius obfervantiam , ac pertinaciam . paradifo extorres eiecit in hoclachrymarum contunderet. . Additur, Moy(em /quadra- Deurcap, procellofum mare, ubi ventus pravorum af- ginta illis diebus nil c—omedifïe,bibilïc/:'nihii, fe&uum ad fiaufragium nos urgent 5 flutus Ícd Dei fermone paftus fuit, fuperno fpien. decumanis tumidiores nos pulfant, & quo- dore fuffufus, & DEI gloriafaginatus. Ni- tidiana mortis naufragia abíorbent. Fuit mirum quia Moyfes per diuturnam illam G?nef; 7. gula, ex qua veluti ex foeculenta. vomica quadraginta dierum , & totidem no&lium . flatim pravarum omnium cupiditatum ebu- inediam corpori vires imminuerat , ut quafi liit.purulentia; & ex gulze avernali camino videretur corpus ipfum exuiffe, intus mente exiliit vitiatae naturz fumus,qua caecaigno- uberiüs faginatus; ideo quafi extra corpus im- rantig caligine mentem offundit , lumen pranfus , & incoenatus meruit Numinis frui riam di« imminuit rationis , & per inflicta vulnera z confortio, mshoatam de inedia glo vino A E T EOGEETCHREENS . Satietas ventris eftoppreffio mentis, ae Affectuum pxobolf. 453' vino confummare colloquio : eleganter D. mero gauderet boc guadragcharïc » quem non naturze adícriberet beneficio ; íed na. Serp. L66, Chryfologusait: Moyfes ipfe dieris quadragrue turz authoris cribueret gratiz ; & noftriba- £a jejunio , ita bumano defecatus efl , & exin- anitus à corpore , ur totus divinitati muta- ptismatie , quóterra noftri corporis primi- retur in gloriam, & adbuc in noffri corporis genia foedata labe diluitur , fuam preelibaret originem : hominesenim, quos pravi affe- obfcuro toto fulgeret lumine deitatia : meque. intueri eum mortalium vifus poffet , qui. [ub - &tusad malorum en;nium pertraxerant bara« U. Slantia Dei diu paflus , omnia mortalis cibi trum , & perditos. perduxerant ad mortem: hos ad vitam jam renatos quadragenarius je- oblitus fuerat. adjumenta. Id jejunium praítat hominibus beneficii , quod in cor* juniornm numerus virtutum extradit cultue Meritó igi- ! pore degentes , corpore quafi exuat , quos rg , quá[íuaviüs ccelo cleant. gj Eam adfert in- tur ecclefia continuata quadraginta dierum divinitatis induat glorià, edia utilitatem, quia evacuata carne;ccelefti- fuis injungit jejunia fidelibus, utad fontem jk busrepletur mens beneficiis , & depravatz valeant falutis feliciàs pervenire, . Vide,. quàm fit beneficus quadragena- xx-&'. «— concupifcentiz exculfis affectibus pia fugge- rit defideria , quibus perterrenorum con- rius numerus , Exodi 16, Imber de coclo temptum , depofità efculentorum farciná, ac delapfus per totos quadraginta annos popus lum in fterilefcente eremo pavit; & que corporis pondere feliciüs, ac faciliüs ad fu- periora homo jejunus confcendit , abjecto terra denegaverat alimenta ; ccelum imbre Ciborumgravamine, quo deor(um traheba- pacifico abundé fuppeditavit; probrümque fterilitatis , quo tellus illa laboraverat , coe- tur inter concupiícenciz , mundtque illeceb.. fas; quibus indulgent , qui gula famulan- leftis pluvia abíterfit, & populum recrea- vit, Numer. 13. Quadraginta diebus ex«- £urt, Jejunium quadragenarium Moyfem ploratio promifTæ terra mifíla divinitus fuit , üncorpore degentem , ita corpore cxinanivit, €arne evacuavit , carnísque defeecavit affecli quó facer numerus ad terras coelitus promif- las populum evocaret Iíra£liticum. Quid? bus, ut totus glorià fuerit divinitatis per- fufus, acin ceeca humani corporis caligine, quód etiam quadragenarium mobis ecclefia ac tettanube lumine corufcaret INumints, injungatjejunium , cuius beneficio fideles ad cocletem perducat patriam ? Jejunium E- Quàm utilis eft homini jejunant! inedia', dj Regmp liam elevavit ad coelum , & purificato per . quaz foeditates omnium pravorum affectuum evacuat , carnis concupiícentias extinguit , inediam corpore ignei currüs excipit obfíee guium. Jejunium enim , quze ad corpus vitiorum flimulos obtundit, libidinum ille- pertinent imminuit , ut pet corporis vacui« cebras abigit , & tota percollata pravorum affectuum fcoria, mentem depurat, cceles tatem fpiritus vegetior fiat , ac plenior pin. fti lumine illuflrat , ac pracoqua coeleítis gueícat , donis laginatus divinis, patriz perfundit beatita*e. )3)'- Jejunium igitur ab eccle(ia non folàm .. IiI. I4 abítinentiz ftudio nobis indicitur , nequeío* lis caftigandis corporibus , vitiis refecandis; Per "ventris «vacuitatem wzgor | mentibus dcfoecandis, confcentiis expurgan» auentis convalefcit , €9 probi emues distraditur; verüm etiam ut e€ó uberiüs Ípi- affetius fouentur vegetiores. ritus intus divinis faginetur beneficiis , quó exteriüs corpus per vacuitatem jejunii viri- 71 Xorta lethali fame poft eam flerilita- T7. bus deflituitur, — Plura fecum femper attulit E tem , qua acciderat in diebus Abra. commoda quadragenatius numerus , quem he , proficifci delibetaverat Ifaac ad & Moyfíesin montisfaítigio, & Chriítus in Abimelechum Palzí(tinorum Regem in Ge- tl t eremo, & fidelesin ecclefia facris coníuevé- Irata, Zdpparultque ei Dominus , &f ait ; ue Genef, 2« re jejuniis impendere, vel aliis piis coníecra. Aifcedas in JEgyptum , fed quiefce in terra s. re operivbus * etenim cum mundus in illis quam dixero tibi. Sed cur Patriarcharum humani generis primordiis vitiorum coeno amatiffino inhibuerit Deus , ne in JEgype fordefceret, totüsque fcelerum feeteret cor- tum proficifceretur ? cüm de fame propul- ruptione , quà omnis caro corruperat viam fanda ageretur ? & tellus ,. quàm Ifaacus tunc incoleret ,$5probro laboraret fterilitatis, fuam , & íqualore perfufus , horrorem vel ipfis coelitibus incuteret;quos iniquitatis fuz & iconfuetam denegáret Meíforibus anno- fumoía caligine infuícare videbatur : has nam, & annuum cultoribus ftipendium? & t quas mundus fordes contraxerat , noiiifi qua- AEgyptus frugum abundaretcopià , & infitá dragenarii numeri beneficio pluviz de fum- fibi feecunditate uberrimam daret meffem , mo colo delapíz diluerunt, — Faczmque.» & Íuperfluentem .annonam fuppeditarer 2 Genef. 7. eft diluvium quadraginta diebus. fuper. ter- An Deus famelico Ifaaco. defcenfum inhi. ram, Gmulttplicata [unt Aqua , & elevavee buitin Egyptum , utefculenta , quibus cor- runt arcam in fublime 4 terra, nimrrumDe- rodentem famem fedaret, volüerit denega- re ?. Nimirum juffit Deus ,' ut maneret in us expiaturus terram , 'imbres effudit ; per diesquadraginta , & totidem noCles, ut mure Palzftina Iíaacus , quamvis fru&ibus defti- dus , qui ob patrata fcelera perire debuerat , tutà, annonz ivii'xdiga, & fame propemodum [ ppre;*ffa. 3 non quód Patriarchee Deus abun- r FR tam benefico bapti(mate ; nu- j dantiam 456 Diflertatio XXx! . dantiam invideret tert , cui copiam coele- - narratio, — Ficedula curiofitatis c-aufa em- f ftium dederat beneficiorum ; fed ut Partiar- neis alas explicuit per fylvarum incultostra» — assniaip gt Í cha ftomacho vacuo mentem repleret defide. &us , ibi Turdo obviavit , labrufce infiden- l riorurm , quibus non JEgyptiace copiz , fed ti, &amaras £qu&, ac degeneres vellicanti f promiflz übi tercz inhiaret abundanuauz ; ve- baccas, cümque id ficedula infulfum nimis, rebatur quafi Deus , ne fi Ifaacus ex jejuna , ac atidum videretur ientaculum , miferata & vacua frugum Palzflina in /Egyptum de- Turdi conditionis eum alloquens ,. dixit ; ib fcendiffet frugum copiá redundantem , gulz quid mi Turde arbores hasce infoecundas vele j indulfiffet deliciis ;; & ingefta in ftomacho licas ? quid amarum hocce deglutis £rutices f efculenta, velutié vaporario fumos in caput tum , quid opacata hzec loca fruétibus defti- j emitterent, quibus mens caligaret , nec am- tuta, umbris oppleta, & fylveftribus dun- € pliüs de promiffa fibi tellure quidquam cogi- taxat foecunda arboribus incolis? fi mevelis 15- 36 taret ; Ícité Oleaíler in prefatum textum fequi per alias te Regiones ducam feraciffi- Genef. 16. ait : Ne di/cedas $n Agyptum , timet Deis mas, domelíticis coníitas plantis, fru&ibus n ET t Juis loca amana , &5 abundantiam , quoniam omnibus abundantes , & deliciisaffluentes, novit bomines etiam juflos faciló amamnitate» quibus & terrz arridet amoenitas , & aéris ql i loci deleBari , erat enim terra ZEgypti ferti- ridet ferenitas , & foli feracitas ficus , uvás- Perfuaderi haud li , & que fu& abundantiá , & copuafacile que abundé íuppeditat, pofet allicere Ifaac ,. ideà noluiz illum illuc eegré fe paffus fuit Turdus labrufcas velli- à X defcendere.s. L] care affuetus , tandem Ficedulam precuntem 18. Verebaturi gitur , ne in feraci /Egypto, fecutuseft ; & poft pluries repetitos volatus, eB oze» omnique fructuum abundantiá onufto, mens in quandam appulére planitiem aliquot Patriarchaz fterilefceret , nec ullum ampliüs Íufpeníam collicolis , ubi vites racemis o* produceret defiderium promiffam fibi tellu- nuítz fpumantem expofcebant vindemiam , rem invifendi, cüm tamen in flerilefcente, & arbores frugiferz pendulos omnis gene- ris fructus abundé miniftrabant, & autum- [^3 — EE ..2 —— ac jejuna Palaftina feraciffimus effetifaac in piis hisce eliciendis defideriis, Nolebat nus überem in univerfiscollibus fruclusfuos igitur Deus pet abundantiam /Egypti I(aa- veluti apertisnundinis exhibebat ; in fubie: cum pofleffionem deperdere terrz fibi pro- €laplanitie, quz ad oculorum oblectamene -f s Cj miffz , ideóque maluit Patriarcham habere ta, animique laxamenta, f urgebant plantae, p jejunum , ac famelicum in Palzeflina fterili- fuis etiam ditefcebant fruétibus , & procerze tate, quàm faturum in JEgypti abundantia : luxuriabantarbores , quarum coma dulciffi- jejunium Palaítinze ventrem evacuabat , fed mis. zephirorum flabellis leniter ventilatze Pexu v — M placidiffimo murmure aures demulcebant. menrem probis implebat defideriis 3. pro- mi(fe terrz Palzflinz inedia ftabiliebat pof- Aderant innumerabiles propemodum avi- I— Mi - ] fethonem ; eámque jejunium firmabat, cularum gratiffimzturmz , quz liquidiffi- Quàm benefica eft íterilitas , qua vacuita- mos cantus tenui gutture effundentes repe P UER E RURT d tem inducens ventris , opulentiam advehit tito plaufü Regionis videbantur amcenitatem — mentis ? qua& ftomachum inanitate vacuat , commendare , non finc incredibili voluptas V & ípiritum probis opplet affe&tibus ? Coe- te adítantium , quorum intimos fenfus dul« n leítis patriz promiffionem noftrum ftabilit ciffonicantus permulcebant, SedcumTur- dus curiofior circumfpiceret per totam illam, jeiunium , & ventris vacuitas , mentis op- pignerat abundantiam. Amoniffime , ac ad omnem confitam amoenitatem , regionem u foscundiffime terre promiffionis jejunium exhibentem quidquid ad gulz votum pof- a promovet fponfionem , Q inedia itinera fent aviculae defiderare ; & obfíervaret, hic aperit , viásque flernit ; ducitque fterile je. aves haud ignotas vifcatis virgis infeliciter junium , quà abundantia exundat , & fru- fe implicare;ac veluti in crucem fuffixas non &uum copia exuberat, Noluit igitur De- poffe priftinam repetere libertatem ; alibi us [faacum ex 1eiuna Paleftina in faturam, ac plures retium infidiis captas ; illic plures € fallaci fune pendulas ; in alio loco quasdam plené paftam /Egyptum defcendere , ne in ä Írugum copia , G dum corpus efculentis etiam vifco bacillo implexas , vel eriam de- i pinguefceret , mens fterilis promifl tellu- cipulà claufas ; proprie coníulens Turdus tis oblivifceretur. Pulchré Oleafter fubdit: incolumitati alas pernici volatufugz expli- e - ,.L,"'— &if. E[l etiam bujus rei alia ratio ; quontam.» cuit, & amicz ficedule grates rependens x valedixit ; fimülque fuis deliciis; ratus tu» t nolebat eum perdere po[[e[Fonem co Mij hs terra. tiàs, meliüsque effe,labrufcas in fylvis velle- 19, Jeiunium eft, quod veram fpondet ab- re, imó G efurire , quàmin tam frequenti- bus vite periculis fructibus veíci dulcibus , [ undantiam, quod ad copiam perducit ccele- ftis patrie, — Etiam populuslíraéliticus dum ac deliciis affluere, Ex quo Apologo coniicie in captivitate Babylonica jejunus premeretur mus, tutiorem femper effe victum tenuiorem inopià , felicem reditum in patriam , & feli- in Afceteriis , locísque à mundi deliciis fe- cem inibi telluris feracitatem augüratur, iunctis , quàm dapibus delicatioribus ; & ex- VE EE st ii EE RnE Qu IN ä Satiüs femper, ac tutibs regionem incolere quifitiffimis oppleri , gulz deliciis deliniri, l jeiunam , ac fterilefcentem , quàm deliciis quae ubíque infidias tendunt laqueos appa- rant, mortémqueacceríunt, Quifapi t,non Í a&lugncem,. NNota cít veteris Apologi lata e b L Satjetas ventris cff oppteffio mentis, ac Affectuum ptobor. 4$7 äcdïgnätur cum turdo pericula'circumfpice-' evaporationes , quz furfum avolantes, & re, quacibi , potüsque intemperantem u- fimul cengeftz , ac in nubes fpiffaz folem Íum comitantur, & cum turdo repetere : ma* arripiunt ; aérem inficiunt , G infolefcentes lo millies inediam , famémque pati ; quàm cades minantur terrze matri , & clades repe- felectiffimis me farcire dapibus, & valetu- tito tonitru , excufsisque fulminibus ? ex dinem gravite j . ftomacho vino jugiter innatante , furfurn dere, r ladere ; v?tämque praci- in caput afcendunt putrefcentes halitus $ a6, Sicut fatietas valetudiai eft noxia , ita qui & mentem obnubilant , & lumen ime minuunt rationis , & totum inficiunt €a» jeiunium eique tuendz efficaciffimum eft pharmacum: hinc Gallenum Medicum de- put; exquo diítillationes veluti pluviarum cimo quóque die jeiunium fibi indixiffe tu- ftillicidia in corpotis perniciem demittune endz valetudins gratiá refert Coelius Rho* tur, "CTerra,quz femper madet, degenerem -er 3e, diginus; & Hypocratem Medicorum Prin- prolem fpinas, lolium, ac ranas parit, & edu- cat: & homo vino madidus nitores extinguit cipem ad annos centum , & quadraginta vi- tam protraxiffe ; G cum interrogaretur ; virtutum ; & vitiorum accerfit caligines. Effroenesconcupifcentiz affe&tus non «oér- quo pharmaco , reípondit ; quia nunquam íatur € menfafurrexi, De Galleno Traiari, cet , qui frequentioribus poculis exficcandis affuefcit. & Antonini Imperatorum archiatro ferunt, 235 adextremam perveniffe fene&tutem ,. vitám- Qui carnem in rectee Ufa'tïonïs 'obfc'qui? um fleélere fatagit ; huic neceffe eft , cor- que protraxiffe ad annoscentum , & viginti , eó;quia nunquam fatur é menfa furrexetit , pus jejuniis conterat , fame maceret , fiti nunquam fein cibum , potümque effuderit , exfccet; quia caro perinde, ac contumaX puer nonnifi à plagis fapere Mifcit: neque quin aliquod femper fuperfueritedendi, ac bibendi defiderium , quia ficut fatietas cor- ulluseft ferulá opportunior Pdagogusper- vicaciz retundenda. Studiis ; quifunt ade pus premit , & vitam opprimit , ita fob- rietas , & jeiunium vires auget , G vitam diécti virtutum proficere vix fperent 5 nif& fami , & fiti coleranda prius aflueverint procrahit , hincetiam Ecclefiafticus dixit , qui abfHinens eff adijciet ad vitam. So- ne carnis gravedo obicem iniiciat : hinc Plato meníz affuetus frugali , quam none crates eatenus iucundé femper comedit ; & frigidam haufit , quia neutrum pra ttitit , nifi fruftum panis , & pauculz olive in- flruebant ,. fuppeditaate fonte fuos latices mifie(uriens , acfitiens , dicens optimum condimentum fingulis optandum ferculis ad fitis zeftus temperandos ,. fzepius cüm fi» famem effe , qua efculentis omnibus 1a- tiit, aquam antlià haufit , fed hau(tam mox effudit; & urgente fiti , cum iterum haue porem impertitur absque ulla ararii dimi- fiffet, denuo exercendz virtutis causá hau- nutione , fine ullo impendio , quóàd fi ex illo Medicorumaxiomate , 4404 fapit, illud ftam effudit, ut & fe ipfum vincere diíce- wiitrire dicitur : nil fapidiüs , ac utiliüs nu- fet , & carnis appetitus imperio fubigere rationis : hinc prodiit vulgatum illud a- trit , quàm ipfainedia, quz faporem efculen- tis omnibus impertit. pud Platonem 2 wbi nulle fui eff vitioria » ábi &6 nulla virtus * omnium eft etiam A- 2Ie Efurienti zequé delicatiores fapiunt cibi, acrudiores: hincPompeio grotanti , cum fcetarum effatum; cupienti vitiis obfiflere , necefle eft, coércendee carni per inediz froe- Medicus turdos przícripfiffet eo quidem tempore , quo capi non poffent ; nec com- num affuefcat ; & per efcarum fübtractio- nem fomitem pravis deneget concupifcen» parari ; & fuggerente amico apud Lucullum inveniri poffe: itane repo(uit egrotps , nifi tiis, Tartareus hoftis vaferrimus quam- deliciis effet Lucullus affuetus, non poffet diu hominem novit immodicis affüuetum e- H pulis , ac intemperantize deditum , tam- Pompeius vivere ? Et reje&to Medico , tur- dísq; contemptis cibis voluit parabilioribus diu de ipfo tutam fibi vi&toriam fpondet . Uti. Mafcula fuit hzc Pompei virtus, quae &t à cane haud abludens , qui non facil& 2 nullis permifit ciborum deliciis vitam afflue- abigitur , dum laniena patet , «carnésque bubulz,vervecine, ac vitulinee , vel'ovi- te. . Sicut ciborum fatietas noxia femper eít valerudini ,. ita & immodica potüs in- na venum exponuntur oculis pretereune tium ; ita avernalis Cerberus quamdiu «ar* gurgitatio : plüres funt , qui vinum hau- rientes , mox & ipfi à vino exhauriuntut ; nem noflram emni ciborum genere diften- bibones onines vinum exhaurit , quos & tam videt , liberale fibi pollicetur pabue mergit : lubricum zequé ad vitia, ac mor- -]um , & per faginatum corpus de jeiuno tem merum iterapparat , & qui ficcandis fpiritu fibi facilé triumphum £pondet, affuefcit calicibus, & virtutibus expungitur Nemo eft ex hominibus , qui non ap« 24 catalogo; nili priüs bibendi correxerit ftu. petat vitam ad ultimum ufque fenium inco- lumen , ac ab omni immunem zgritudine dium, pravámque extinxerit confuetudinem : vix dabis potulentum , quin, & huncvitiis pretrahere ; plurimi omnes faciunt fani« tatem, plurimi , & longevitatem ; fed paus videris indulgentem, A1e "Tellus, qua jugi madet pluvia , coeno- ciffimi funt , qui fanitati tuende veruny fam contrahit focditatem , corruptas exhalat aptent pharmacum , plures traduntur ptzge eeptieres, 4$8 Differtatio XXII céptione$ , quibus corporis fanitati ftus «aciüs agit ; eà plus debilitatur: Videmus deant , viraeque confulant longiori : alii limam in ferrum agere, multümque ei de inveniuntur , quiin pharmacopoliis pixides - propria adimere füb(tantia ; fed aliquid etia omnes apcnunt , ollas laftrant fubcudes, fui limam in ferrum agentem deperdere ex- & vaía omnia vitrea , lignea', cuprea , porzmur ; Itaenim agendoatteritur , ut ante ftamnea , '& 'argentea fus ,' déque vertunt; pliàs in ferrtum nequeat agere : : pari pacto ut pharmacnm obt nendz fanitati aptum , calor innatüs in cibos , fuccosque demiffos remcdiimque vitz long:or: producendz re. in ftoemachum agnt 3 cibus enim priüs ore pemmc E qUOd tamen mmxme mvemunt CORECI'ICUI' Tüox in ftomachum demxmtur , uia pharmacurn valetudini tuendz , ac vi- . & hunc ibi calor innatus , fuccusque dige- - Ge protrahendz jeiuniüm e(t, Grabítinen- ftivus excipit, fubigit, ac coquit , fed tunc Eccief. cap, tía : hinc Siracides ait : Noli avidus e[fe » &qué calor innatus, ac fuccusille digeftivus in Umui 0pll//'210n£ : -& non. effundas te. 37e aliquid patitur detrimenti, & nonnihil de- fuper omnen efmm & caufam addeus Peïdlt virium , quia omne agens agendo rIeT fübdit : "In multis enim efcis erit mfirmi- patitur. Quéd fi cibus durior fit ; cratfior z4$; hOM erraret , qui aflereret ; quavxs pravaque digeflionis, ac copiofior fumptus; die plura centena hominum emori ; qui ftomachum magis aggravat 5 & calor innas fi ad plüres annos vitam protraxiffent , tüs, futcuque radxca lis plus patiuntur , vi- "minüs avidé comedlffent : fi ftomachum résque propterea, quas exerunt , labefactant, ingeltis ferculis non gravafïent , fi tam fre- plüsque fentiunt detrimenti; quia nàaturalis quenter immodico hauítu non maduiffent. cálor ; 'perinde ac ignis inter humentia, ac Medicinas ; qm faftidit, & pharmaca dee vitidia b igna [uffocatur , & digeftivus itidem / Clinare cupit ; huic opüs elt , morbos fu- füccus fuccumbit , neque, quem inchoavetat,. giat, quos üt ePfuglac ; neceffe e(t ab-im- laborem abfolvit :: & ex hac ciborum indi- modico cibo', & potu abítineat , men* getta affluentia cruditates generantur , dolo- - Sámqueemper deferat , fame non peni* resoriuntut, & ex uno putido fonte eftus tus exfatiatà , nec fiti extindla , quia ut febriles in fanguine , vertigines in capite; & - Ecclef 374 ait Siracides; ln multis efcis erit infrimi- omnia morborum genera fcaturiunt , quz 'U, 30 p45 , EW szdttas appropinquabit usque ad totum inficiuntcorpus ; & ftomachus ipfe cbo/emm.., plerumque atteritut , vxrlbusque deftituituty- —zs. Copiofa menfa mifeta eft valetudo , ut nec unum forbile recens ovam potis am- & perpetua faturitas valetudinem obruit ; pliüs fit digerere. Hinc dixerim,nullum flomachus, qui plures , eósque varios ci- effe in humano corpore morbi enus , quod bos recipit , plures etiam , ac varios mores j ab hac ciborum ingluvie, à g ulz mdulgen- bos nutrit ; qui & valetüdïm infidiantur , tia fuam non trahat otiginem, Pluries ex'. i & mortem accerfunt prmaturam , quia imperitia , vel quia gulz fubtrahere nolu- al Cab. 37 "V. ut ait Siracides, Propter crapulam u dtz mus, nec àb illis abtlinere immodicis fer- 345 06/erunt . qui autem 4(7//'171971: ef , adgcier culis , qui morborum in. noftri corporis QuAm * nulli dubium , quin plura centena tellure jaciuat femina; morborum cau(as , millia hommum 1mmodzcus cibus ad fe. ác culpas in aérem refundimus 5' in mentis pulchrum traxerit , quos inedia adlongio- immodica ftudia ; inlocum , quem inhabi- rem perdaxiffet vitam ; fi'enim parciüs pranfi tamius j in curas , quibus detinemur ; in fuiffent , tnoderatiüs coenáffent ,. fiti affue- negotia, qua gerimus 5 & tamen nuliam 3; viffent, acftequentiüs efürire fuftinuiffent, in gule indulgentiam morborum coniicere in evum prolixius vitam protraxiffent , , volumus caufam , quia palato detrahere , quia ut ait Siracides , qu; abffinens eff , Non eítaér, quod ipfi atridet , nolumus. adjcet vitam , hoc eít, qui efce adimit , non locus , non ftudium , caufa morborum; aunos plures vitz addit , verümque fit ; & fracia valetudxms ; fed cibus, qui per éeum plus comedere , qui minus comedit ; osingreditut , - hic valetudinem inficit, hu« & eum 6 cohtra minus comedere , qui plus mores corrumpxt febres accendit, & mor- comedit ; l * quia immoderatus clbus ftoma- tem accerfit, - chum aggravat , qui cruditates contrahit, humores corrumpit , aítus febriles accen- i $. IV dit, & mortem accerfit , quà comedere cef- L fat: qui fi parciüs comediffet , diu vixiffet j Gzule mtempermztm zom folum plisque comediffet ; qui igitur diu vivere pravos omnes affeifíus fovet , verum cupit ; plüsque comedere is parcé comedat , omachum beneficio jeiunii evatuet , cru etiam per accer[ita, morborum agmi- "a noftra infidiatur ditatibus , vitiatis humoribus obicem inii» ciat abftinentiz, Vit&, 26« . Commune inter Philofophos habetur On inficias eo à nimiis labotibus cot axioma ; j Quo omne agens agendo dicitur pus frangi , curisque affiduis no- pati , quia dum fuas exetit v:res,nece(ïa. ett, xam contrahere ;ifed putárim, hzec minora , plerámque adferre valetudini des : aliquid contrahat laffitudinis ; imó quó cffi- tri. Ua OR p r Satietas ventriseft 'opprcfä mentis, ac Affc&uum probor. 459 - trimenta, quàm fint, qus perimmodica plures inter ignes coqui , famulorum turbz, . efculenta ingeruntur damna ;; idque aper- ancillarum fudantes cohottes : hic flizges 'tiffimé teftatur Gallenus Medicorum facilé videmus animalium , illic cumulatos piicie - Princeps: fatetur enim , omnem aliam in- um acervos , alibi natantia vino penuaria; temperiem , fiveortam ab zítu folis, five à ibi ingenti folicitudine , ac fingulari arte | » rigente bruma ; five à ventorum infalubri difponuntur fercula , inferuntur patinz , & flatu , five ab immodica corporis exercita- luxus omnis in epulis promovetur : & pro tione patum fibi damni attuliffe , eà quia palmari opplendo flomacho íuis deliciis ípoe * L] & id datur ho« in efculentis , & poculentis , qua per os liantur elementa quaque mini vitio , cüm fit natura paucis contentas ingrediuntur , & in (tomachum demittun. tur , debitam femper fervaverit temperan- & modico cibo , fruftóque filicinei panis tiam , ratus cibi ; potüsque fatietatem , fames fedetur , & fontali aqua (itis prom* Lerneam illam effe hydram ftabulantem in tiüs extinguatur , quàm immodico vini h ftomacho , perinde ac in palude ceno cor- auftu, Metiatur , qui gule indulget , corpus fuum , fuümque confulat ftoma« tupti cibi feeda , & hauftu vini femper ma- dida; & ex quanon feptena tantàm morbo- cham , ftatim deprehendet , neceffarium e& a tum capita pullulant , fed quidquid noxii non effe , quod menfuram excedit , & na- turg paucis fasisfieri, cum luxuriz nil fufe obtingit valetudini , idà gulee intemperane tia fuam ceníet originem trahere : corporis ficiat, j&- igitur , qui valetudini ftudet , neceffe eít, Facilé'emnem cibi, potüsque fuper- contra gula vitium cettamen ineat , quia fluam curam quisque abiiceret , fi non cibo* vitium gulz non folüm vitiisczteris pabu- rumin gulam fpeclaretingreffum , fed vitae lum (uppeditat 5 fed & morbos omnes in confideraret exitum , ac prematuram mor- humano corpore excitat ; fitque propterea tem. per ciborum immodicam ingeftionem gulz vitium itahominiexitiale, acperaicio* acceleratam, — Citiüs emoritur corpus, mule Íum ; ut non folüm corporis moliatur ne- tiplici exoticarum epularum varietate nu- cem , fed quod deteriüs, & longe graviüs tritum, cedítque foeediffimisin pabulum ver- etiam anima intentet interitum : fiquidem tnibus , quibus efcam praparat , càm car- morti tum corporis , tum animz , nos hac nem lautiüs nutrit ; multipliciter in nu- vitium gulz initiavit , nósque cum Proto- triendo corpore plerümque peccamtis ; plaítis & peradiío exclufit , G in exilium - quantitate fcilicet , quatenus plus in fto- tumnarum ptorroüfit, mortique priüs darn- macham alimenti ingerimus ,. quàm de- navit,quam vitam inchoaremus : primi enim puifio famis exigat , quàm natura cupiat, & valetudo expofcat : & cümplus equo parentes pomi interdicti efu omnes homines priusquam gignerent , interemerunt. oneratur üomachus . calor nativus de- a. Nofítrz jugiter gulz vitium vite infi- fatigatur , & fuas, quas exerit, viresinfrine diatur, nos viribus deflituir, nosprotetit, git , & fuccus radicalis obruitur: cámque nósconculcat , & non lolüin in corpus fzvit nativus calor coquendis , ac digerendis tot fed etiam inanimum crudeielcit: ex imrmo- variis efculentis ordine ingeüis rümultuae dico fiquidem cibo, & potu non folüm ori- rio minimé (ufficiat ; necetfe eft, plures untür in corpore morborum omnes feries ; ingenerari , & adeffe cruditates , 'quibus fecum trahentes mortem gravioraum ciborum humores corrumpuntur, fanguis vitiatur , (Karcinà acceleratam , cüm pauci fint. infir- ac plurium morborum feries accerfuntur, mi,-quos vitium gulz ad zgritudinem no: Vel peccamus ciborum qualitate , cüm i« adegerit , plusque propterea interemerit bos naturá fuá prefalfos, vitiofos, prava gula , quàm gladius : verüm etiam oriun- puinguedine fartos , vel plus aquo duros , aut excedentes inqualitatibus , frigoris; & tur inanima ftupor, languor , teedium re- rum fpiritualium , quas mens ex nimio po- caloris in ventrem deiicimus , non alia ra« tu faítidit ? ex hoc putido fonte fcaturiunt tione , nili quiagule arrident , & placent fcurrilitates , convicia , diffolutiones , rixze, palato, quà de caufa etiam fungos , cucue contentiones, & immunditiz omnes , qui- meres, & telluris eje&tamenta , quia gulae Íunt irtitamenta in deliciis habemus. Vel bus virtutes corrumpuntur, & vitia propa- gantur, acvigent. in modo delinquimus , cum cibum licéts 29 Tametíi modicum nobis natura fuerit ex fe proba mutritioni aptá male mandimus , & integros bolos raptim deglutimus , & corpus impertita ; vincimus tamen etiani Elephanti edacitatem , aliorümque vaftiffi- plura fercula uno , eódemque fermé tem- videmus morum animalium aviditatem : pore integra traiicimus in ftomachum , ubi unicam duntaxat fylvam pluribus enatrien- propterea fanitatem frangunt : & quamvis dis Elephantibus aptam , & fofficientem ; fercula illa pro integro prandio non eflent immodica , nec proinde valetüdini noxia, cum tamen indulgenti vitio gulae nutrien- Qo impar effe. videatur orbis totus ? non quia tamen peccatur in modo comedendi , VVb 1 enim ejus implendo ventri videtur fufficere , plus cibus adfert derrimenti ».quàam «qcilig tatis. quidquid volat in aéte , natat in aquis la- /; tet in fylvis ; fi enim ejus ingrediamur , cu- Nec defunt , qui mottem accerferint LE linas , obviant flatim. nobis concurfantes pramaturam , eóquia hocce deliquerint in m m modo, Verani de Affecibus Tom. 1, 460 ï Dillertato XX1f. -übdoi ReFertCapitoliuus,Antoninum Pi- . Pugnat igitur generofi vini calor cum 35 infito calore itomachi , & fi calor ftomachi um ín ccena cafeum avidiüs devoráffe , & nocte infequeni doluiffe ftomacho , altera debilior fit, faciliüs fuccumbit , acex tingni- die zítuáffc febri, G tertia fuiffe mortecor- tur. Nonigitur vinum generofum fenio con- reptum. . Ex hoc deli&to in modo ita przeci - fe&tis , & quibus (tomachus friget, prodelt ; pitanter comedendi habentur putredines , quin potiüs obeft, fi immodicum fuerit ob corruptio fanguinis , vitiahumorum , & zg- incequalitatem recipiens inter, & receptum ritudinum omnium-foedaorigo ; de(truitur injectam ; quin potiüis (tomacho debili , lym- valetudoscorrumpitur fauitas exciborum in- phatum congruit vinum, modicümgq; cibi , & temperie: eft fiquidem fanitas in humano quidem ten uis;facilísque concoétionis. Hanc corpore conremperata humorum ; ac quali- tamen veritatem zgré audiunt , qui gulz tatunfproportio, quá nativuscalor, & infi- indulgent ,fentientes vinum generofum prz tum frigus ; ficcitas quoque, & humiditas fertim Creticum, vel Chium ftomachi cru- equali ita gradiuntur paffu, ut neutrum ab ditatibus coquendis aptiffimum effe , & j altero fuperetur ; fin veró humiditas fuper- calori deficienti in fenibus corroborando ; fluat , ficcitatem totam extinguit , & per imóafferunt , phlegmata pe&toris non alio infractam humorum harmoniam oritur geg- efficacioti folvi pharmaco , quàm víno gene- ritudo: pari pàcto , fi calorinnatus, vel hu- rófiore , cui propterea lati indulgent : fed midum radicale cateras excedat qualitates, plerámque putantes ftomachum juvare , ca- necefífe tunceft, nonmmultüm diítet morbus. putizdunt, & totum corpusperdunt. Fri- Sunt etiam ex phyficisnon pauci ; qui putant gus enim in fenefcentibus inquilinum , tam vinum generofum plurimum ftomacho pro* violento vini igne non tollitur , neque calor deíle , cruditates in ipfo concoquere , cibo- ftomacho infitus corroboratur ; fed pouius r rum digeítionem juvare , calorem infirtum expugnatur, G opprimitur ; penitüsque ex« corroborare , & totam iuflaurare naturam , tinguitur ; quiavini caloremfortiüs agentem qui tamen potiüs videntür cxcutire ; cüm fuperare nequeat , nec ipfum concoquere ; h erafiffimé errent : eft hzc opinio fcopulus proinde fit ei neceffe fuccumbere , ac defice- ille; inquem dietim vino fluCtuantes impin- re; calefaciunt igitur genetofo indulgentes gunt , & miferé naufragautur, vino ftomachum , fed nativum extinguunt ineo calorem , fimülque animam extrudunt ; 32, Alii quamvis hauftum vini improbent injuvenibus , approbaht tamenin feniojam idque caufz, cur quotidie innuineri morian- tur. confeGtis , in quibus aiunt labefactam ma- ^OQui falía du&i opinione ad tuendam turam in(laurare , deperditas vites reficere , - 344 ftomachum frigidum calefacere, & feliciüs valetudinem multo madent vino;eóque gene- rofo, hi procul dubio fuis fe beneficiis blandé in ipfo congella alimenta concoquere, . Sed jugulant , & itomachum ita calefaciunt , ut putárim vitio potiüs gulze hallucinati , quàm veraratiocinari Philofophia: Vinum quó ge- totum corpus refrigerandum extradant fé- pulchro, Stomachus (iveàfenio, velmor- nerofius, innatum calorem non incrementat, bo , aut natura imbecillitatem contraxerit, fed deprimit , fursque deflituit. viribus, & ftomachusprafertim fenio , vel morbo debi- plurimum à vinogenerofo contrahit noxz ; ï'l? de /,m;. calor enim immodicuüs vini fractas nonreficit litatus , acfrigidus nobili non juvatur faier- Wtygg, ftomachi vires , fed eas opprimit; G qui nó- ) d6, no , genetoío non inílauratur vino , quin potiüs depravatur , affligitur ,ac labefadta- bilitate vini ftomachi deficientes vires pu« tant refarcire; hi deplorabili ignorantia fe tur,. VeraPhilofophia id docet, ut inter con- ipfos deftruunt , quia dum corpus fovere tinens , & contentum, recipiens ,& receprum credunt, illad interimunt. Hincfcité Fran- detur proportio, qu& propterea defideratur cifcus Vallefius , qui fuit Philippi Secundi ïä inter flomachum recipientem , & continen- .tem cibos , & inter hosin ftomachum rece L Hifpaniarum Regis Archiatrus de (acra Phi- [ tos, G contentos : non.enim debet ftomac j al lofophia, ait : Jam nihilarbitror ; quàm Cap. 29« a7 fari. i lenibus caloris augendi gratiá vinum abun- £? capacitas fupe i 9 15 à ciborum fuperfluitate , neque qualitatesciborum , eas debent ftoma* danter , meracimque przcipue indu!gere. chiexcedere : cüm enim debeas cibus in (to- Quantó enim vinum calidius eft per ieie , macho concoqui, &ad id neceffarius fit ca- tantó màjori ventris , ac vifceram 'omrnium lor nativus ; qui agendo patitur , procul du- calore opus eft , ut fuperetur * alioquin à bio fi generofioris meri calor ftomachi fupe- minori xcelcit , crudünique füccum auget ; ä unde & calorem naturalem fuffocat , & flior« ret calorem ; hic vino coquendo minus eft aptus; plüsque impenditQ temporis , plásque bós innumeros parit , ac mortem accerfit, Quare vinum effe lac fenum non valdé pro« attetit virium,G quia in lenio confeclis calor | nativus flaccefcit;ac diminutus languet,minus bo : cenfeo potiüs fenibus fenfim effe dan potis erit zque ad. cibos cxcedentes coquen- dum dilutius usque dum in extremo fenio conflitutis toto vino detracto , detur pro eo dos;acgenerofiori vino digerendó aptus ; non enim modica flamma oll& carnibus, vel legu- mul(a,aut aquadecoéta, Satiüs enim eít per- mittere calori naturali feafim venire ad n5tu minibus opplete par e(t coquendz ; quia olla * ralem interitum , quàm vino obruere : & f« uberiorem exigit ignem. nectam facere miferabiliorem,ac breviorems l - Vult , catïc;as ventriseft opprefïïo mentis,ac Affect:mmprobor. 46t WVult 'ïgäfur Vallefius, vinum tantó «di!afius digeritur, malümque cum faemore commu- cfle bibendum , quantó provedtior eít eetas ; tatur , non excinguitur ; & docecCarda. Lib. 4. de Zuend, du adeo uradultiori fenio aqua in potum iub. nus: -etiam'vinum;generofuh:-exurerc ijecut, fütuatur vino , quó major inter. fenilem quo malo nihil ett dirius, quia quod femel 206. ftomachum , & potum naturalis fiat pro- eft uftum, nunquam magis reítituitur ,quàm portio ; & inter praeftantis vinisgnem , & «aro , quàm lignum , quam panis aduftus, Deinde vinum viribus pollens humotes cru» fla:cidi ftomachi frigus nulla eft proportio. Noxium igitur , quia inzquale, eít connu- dos deducit adimima, & ex iis .-!apides ge- 1 bium , quo ftomachus debilis vino €opue nerat, L.4 . non rité conveniunt 5 3ioc idem fentiunt clarioris note Me- 360 latur generofiori qui conditione non funt in conjugio pares ; dici, inter quos Cechius infignis Medicus EE hinc plures fortäfiïs*vinumicxæiqgm;,-quim ac medicefacultatis in gymnafio Bononienfi mare abíorbeat. $rimatius moderator , hiceniminfuoopere Cetevifiz per Germaniam affueti, fi medico «enfult, 71. :ait, dllud unum hic 3f* eegrotent, oprimum fibi pharmacum períuas filendum non eft , vinum generofum , & dent exhiberi, fi vinum ebibant generofum, potens languenti ventriculo nocentiffimum & hi duplici falluntur errore 5 partim quia effe , fi largiüs potetur ; eegré enim admo» um fuperatur. Cui adhaerens Alexandet ftomachi debilitas per epotivini non inítau- fatur calorem : partim quia ftomacho non PPetronius Archiater. Gregortii AXIIL fummi affueto magis noxius eítvini nobilis, ac ge» Pontificis /ió. 5, de famitate ttuenda «ap. $. nerofi hauíftus: hinc errant mercenarij prae ubi vinum potens improbans , & aqua dilu- fertim , qui malé valentestotam, quam ex tum feni przefertim fuadens bibendum , ait: fuis laboribus congefferant ppecuniolam , homines, & animalia cetera, przfertim veró pifces , qui-aquà paífim uiuntur, feré impendunt in vino íibi comparando ; quafi panaceam acquirerent morbis omnibus abi- perpetuó fani , que eorum eít natura , de- Et quamvis vix 'gendis accommodatam. gunt 5 longióremque vitam homines , qui contrarium poífit ipfis perfuaderi , eó quia aquam;, quam quivinum petant, izpenu- experiantur ex hauftu nobilioris vini Hon* mero fortiuntur , hecille, Qued f1 quid iplemet experiar hac in re, ingenuéfatear , garici /Rhenani, Molelani vires reflaurari , & itomachum calefieri ? falluntur tamen, dicam .5 à prima adolefcentia vino affue* quia hzcvini , quz cenfetur virtus , vires viffe tnultatamen aqua diluro ; cümque fub« iníilaurans , & ftomachumcorroborans ; ex- inde gravarer ftomacho, & aliquando adhi- iguo duntaxat durat tempore , antequam buerim vinum generofum nulla coércitum j pugnam ineat cum innato calore , à quo ne- aqua, ut mihi prodeffet, & f1 quz effent in z. effeeft , coquatur , ac digeratur ; & tunc ftomacho cruditates congeflz , citiüs exco« vinum ; quod pharmacum putabatur , le- querentur;me prorfusdeceptum novi;quame thale fit venenum , quod humores corrume- vis enim polft hauftum vini fentirem cale- piti & modicum ftomachi «alorem , cum "fieri ftomachum , ac vires quodammodo in- flaurati , non poft tamen multum temporis iHuc accerífendus Hieronynrus áncrementum fentii gravedinis ; & acriüs dB de fani- exunguit. l taie tuend, Cardanus, quiait: Vinum ventricnio ami- Íemper acantea ftomacho dolui poft hau* Ítum vinum., quamvisin modica quantitate; xAp. $6. cumobid plerique exiftimárunt , quód aqua eó quiaaquá , ut morismihi eraty dilutum pli primümüt inutilis; deinde quod eo vires non parum foveantur , & narura inílaure- non fuerat, Mirum dictu, fed quod veré pluties fui expertus 5 quoties poflea grava« tur, Gravioretiam potusaiunt , melior eít, quia conco&tiones magis juvat , fuáque cali- bar ftomacho , non ampliüs vinum adhibui; ditate intemperiem frigidam , & cruditates fed aquz pane aduíto , & adhuc calente in ventriculo familiares 'emendat. Sed non eam injecto, quoeius cruditas corrigereturs ficíe reshabet;, fed veluti immoderata ; plenumhauftum ,. fenfij ftomachumn ftatim lþ.!?oad ; quz uriliora videntur , brevi tempore in recreari ,ceffare gravedinem, & corporis vi- fucceffu aggravant , oifendüntque : ita u. resinilaurati: nequeper plures annosetiam Íus vini potentishzc omnia habet, qua di- fupra viginti ampliüs ufus fui pharmaco ob Ximus. ftomachi gravedinem ; fed quoties aliquid Vinum potens longo ufu ventri- . €ulum enervat ; & extoto deítruit ; Jecur in ftomacho ingeíle cruditatis experiebar excalefaciendo cogit cibum crudum trahere , Íola dietas feu parciori cibo , & pura aqua ufus fum cum ingenti meo commodo ; & & ipfum inflammando fitim exacuit ,. & & obítruéliones parit : unde qui potenti u- quamvis continuis addictus ftudiis, totásque dies in iisdem impenderim , nullum fentii tuntur vino omnes brevi , nifi prepinguem habeant. ventriculum tabefcunt: hactenus capitis dolorem , nullam ampliüs in ftomas " Cardanus , quietiam obicientibus fibi gene- cho gravedinem, & beneficio dietz 2qué in €ibo , ac potu valetudiném meam , quamvis rofiore vino plures corroborari ftomacho , & viribus, refpondet : quód fi qui à poten- gracilem ad (eniles protraxi annos: . &t men» tibüs vinis juvari videntur; hoc non ob a- tirer, fialiud mihicontigiffet ; qnàm inge» nue hicfaífus fum : in id circa cibufh , & liud contingi: , quàm vel ob confuetudinem, vel quia humor crudus ad venas promptiüs potum femper incubui ftudii , ut non plusim ftoma. Mmm; : V:r.?ni de dfi*fhbml'[ 0. d. 462. | *Difïextaïïö' XXIl. ftomachum demitterem , quäin calorinfitus * * $ Y. poffet facil € concoquere , ne mi hi inipedi- mento effet prandium ad ítudia pomeri- Jejunium inflarpanacea mon ani- diana : cibum enim cenfuiita fumendum , ani tanttm egritudines , pravásque om- quóviresreficerentur , non opprimerentur: cibus enim zquó copiofior ingeftus, & (to- u65 affeiius corrigitzuerum etiam movbos fine macho minimé attemperatus naturam non gulos corporés propul[at s frmámque ine. .. vehit valetudinem, reficit, fed eaumrinterficit ; linc S. Chryfo* Homiljst. Uia contrariorun: eadem dicitur ratio i2 otap.ns. flomus ait : Cibus fi plu« , quàm concoqui 39* poteff , fumatur ,. morbis corpus infeflat, effe ; fiimmoderata alimentorum in Aä'. Agü/io Unde enim podagra? undependula , viguld- / ftomachum injecta jnggüio Hydra quecorpora , nánne Ab ipmodicis cibis? / Lernza eft malorum omniunr; jejunium, & 37* Quz ex immodico cibo impura funt abítinentiam dicas, zgritudines omnes pro- corpora, quóplusnutriuntur, eó magis l- pulfare , & temperantiam medicinarcm om-» duntur; quia cibus prater naturam plus in- nium przeftantiffimam effe , ipfámq; fam tatis * geltus , omnia accerfit morborum agmina ; matrem . unde Chryfoftomus appofit& ad j5 ; s. & liceét alimenta optimi dicantur efle fucci, rem noftramait : Magis zutem,fi rem diligem- vl 1. de fitamien excefferint, frigidos, G ipfía mor- tiits intueris , 5 [auitatis, bonadue babitudi- tenis. bos procreant : hinc Caftro Durandus cele: nts partem invenies : atque fimed fermonibus bris in Italia Medicus in füo thefauro fanita- deregas fidem , de bis filios pereuntiare Me- tis , de bonitate , & vitio alimentorum * dicorum , ipríque eadem manifeklits explica- agens de phafiano ait $ alitem effe lauda- bunt , qui abflinentiam matrem [anitatis ap« tiffimz carnis, fuccíque optimi, excremene pellant, cum omnia morborum agmina fuam ti pauciffimi , ac propterea ceeteris praferen- ab immodica repletione originem trahant , dum eduliis : fed fi quis plus zquo come- recté cuiusvis egritudinis curatio fuum à je- dat , non modicum infert. decrimencum , jumo , & abflinentiaexordium ducit , quia ut 2 H D4 b imé & podagrze movet fluxiones 1 & ut non fcité nos monet Siracides. — : " noceat , id dat confilii , ut parce quis de eft , adijcier vitam , quia ab(uinentia fanita- JfHinens chfäj; SAf. P 57* phafiano comedat , partémque potioreia tem fovet , & vitam protrahit: hincqui je- pauperi mittat zgroto, Probum fane Me- juniis , & ab(tinenriis affueverunt, longavos diciconfilium? quodiita faluti profpicit cor- Ícimus fuiffe. In JEgypto Hilarius quam. - poris, ut eam non negligat animz, qua fuum visnaturagracilis , corpore tenuis, viribüs- eiiam haurit commodum ex eo, quàd po- - que quafi deftitutus, annos tamen quatuor tior pats phafiani pauperi detur zegrotanti 5 fuprao&toginta vixit, e quia nunquam prane quia tunc, qui fe abilla abftinet, indigentize derit, & nonnifi modciam , eámque tenuiffi- opitulatur pauperis ; fibique merita incre- mam dietim poít folis occafum coenulam meitat. Alimenta igitur quamvis optirni fampferit, D. Hieronymus Bethlehemiticz fint fucci , ac probatz fubílantie ,. f1 exi- fua in fpecu nonagenarius vixit, fed jejuniis gentiam excefferint naturze ; & ftomacho afluetus. " S, Romualdus in Hialia, licec poeni- fuerint gravamini ; non profunt , fed ob- tentiis fractus, vitee aufteritate imbecillis funt comedentibus , frigidósque excitant centum, & viginti atmis inter homines vixit , 46 morbos , quia quevis immedica repletio Íed perpetuis addictus jejuniis. femper perniciofa eft , & vitze infidiatur fcus de Paula in Gallia annos natus nonagin: hominum, quorum potiorem numerum im- ta mortalitatem exuit cceelefti donandus modica interficit repletio , qua naturalem beatitudine, fed quia perpetuis jejuniis car- perinde fuffocat calorem corporis , ac mag: nem afflixit ,' ab efu carnium abítinuit , à na lignorum flrues modicum accenfum ig- la&ticiniisomnibus abhorruit, vitze quadra- nem ; etiam oleum nütriende flammz ap- gelimalis perpetuüs , acrigidiffimus obfer- tum , fi plus, quàm par (it, lucernzinfun- vator. Simeon Stylitesad decimum fupra datur , lumer extinguit : non enim fuam centefimum annum vitam protraxit, fed ftu- aliunde trahunt originem ftomachi crudita- dio abílinentie , & curá perpetui jejunii, tes , ventris dolores ; jecoris intempeties , Paphnutius , & Machariusin JEgypto ad an- nervorum luxatio ; viícerum obítructiones ; num fermé centefimum vixére , fedjquia quàm à victu immoderato , hic enim dolo- frugalis; ac tenuiffima menfa eis neceffaria res cit , fluxus commovet, lienem obíttu- duntaxat ad vite f(uftentationem exhibuit. it , compagines afficit, calculos in:renibus Quàd fi plenum vellem cathalogum texere coquit , morbos procreat melancholicos , eorum, qui beneficio jejunii diu vixére, nun- humores corrumpit , fanguinem vitiat, zg- quam finem facerem : (icut fi eos recenfe. p ritudines parit , nauíeam inducit , & rem , quibus ciborum faturitas prematuram iliorum excitat prof accerfivit mortem , & fepulchram ape- fluvia. ruit Non folàm viri religiofi , -tu]'.ufg-que 32* addicli virtutum beneficio abitin n , ae jejunii ad extremam D^que fer,ectam vixére. » d Verüm & vi; : ï:tincip?fs 2/1às delicis , & opu: I Satictas ventris eft oppreüïäj mcntis , ac Affectuum prob, — 463 cáffe pro illius incolumitate, à quo in ar&asf opul&ntiis dediti: Aureliànus Imperator pet illas Jatebras fibi tam falutares fuerat . inje- fexaginta fex annos nulium unquam fertur pharmacum fumpfiffe ; neque ex incifa ve« €&us : nequeceflavit abítinentige. benedice- re, ejüsque laudes , ac beneficia cemmen- na (anguinem emififfe, quia inttar pharmaci, imoó &univeríalis panacez morbis omnibus dare. Hoc idem de quodam Uechio poda- coércendis fuit, per horam quotidié obam- grico etiam narratur, qut cum annis novene decim ar&lioti abditus in fpecu pane folo, & bulare exércendi corporis caufa, menfa ftu- frigida vixiffe;podagram omnino abíterüt, galis , & fingulis menfibus diem unam tota- il liter jejunam tranfigere, fine omni cibo;abs, ac expulfam per reliquum vitz femper ha- que ullo potu., Czlar Augu(tus fceptrum buit, nec ampliüs moleítiis podagrz íe fen- fiit obnoxium. Romani imperii per annos quinquaginta fex feliciter fuit moderatus, & vitam protraxit Sobrietas menfze medicina eft cztera- 4f-f ad annum feptuagefimum feptimum : hu- rum przftantiffima, morbísque omnibusex- 1 jus autem incolumi:atis caufam reftatur Sue- cutiendis € corpore humano magis accom- tonius eam fuiffe, quiacibi minimi , ac vini modata; hocce pharmacum tuendz valetu- 1.;10v parci[ïimus fuit. Scimus, Platonem annos dini opportunum natura ipía bruta edocet , dt vixiffe octoginta ; fed quia frugaliter pran- animantia, qui non plus. cibi deglutiunt, dere confueverat, & nocte incoenatum irfe nec haftüs fumunt, quàm neceffitas exigat dormitum. Hermodium viribus prope- ad famem propellendam, fiimque extingue modum deítitutum, & à phthifi graviter in- endam, Serpens graviore obrepente fene- feftatum beneficio abftinentiz , fobriseque la pellem exuturus vetuftam , novámque dietze ad annum vixifle centefimum., De- quafi juventam induturus diebus plurimis mocritam , & Hippocratem victàs frugali- jejunare dicitur , & ab omni prorfus abfti- tate, haüffüsque abftinentiá quintum fupra nere cibo, & potu, vegetiórque beneficio ab« Gaile- ftinentiz é fuis exilire cavernulis;leo, & lu- centiffirium attigiffe vitz annum, sum centeimum vigefimum fuiffe vita an- pus fi (tomachi fentiunt. gravedinem | ad num affecutum, non camen quia egregie co- morbos przcavendos pharmaco utuntur ab- Ílinentiz , nilque comedunt , donec famis medit, & laxiüs poravit ; íed quia feveré iejunavit , & arclé abitinuit; conftat enim de acrimonia eos ad íumendum cibum ftimulet, Galleno.eum nil crudi, nil fructeum, haud Quos igitur laturitas perdit, hos abftinentia: pomorum comediffe, & de menía nunquam reílanrat, Quas non invexit in mundo gu« |z indulgentia eerumnas? quasnon induxit expleta fame fempet furrexifle , Gt id bene. ficii plures alii à Jejunio , & abftinenria ob- calamitates? traxit ruinas ?. fuit enim gue tinuerunt , quitamen non Nurini, led vale- la Adamo, fui & totius humani generis rui na,cul precipitium aperu/t , cum Adam tüdini, vitzeque jejunárunt productiori, De pomi morfai gulam adaperuit; & abhac vi-. Zenone Cittico refert Saidas,nonagenarium obiiffe cibo adeó abílinentem , ut pluries tiata vornica mala omnia foras eruperunt, inedià videretur deficere, abieritque in. ada- Íf'que propterea gula miferiarum omnium janua, egritudinum fons putidiffimus, vi- gium Zenonis continentia ; virque Jejuniis affuetus audiretur Zenone continentior. torum radix corrupta, pravorum omniutm 4o. Eít igitur abftinentia tuendze vaietu- affeztuum, incentivum , virtutum | fepul- chrum, valetudinis fovea : gula enim . Efau dini pharmacum preefentiffimum ; hsc enim jure fpoliavit primogeniture; líraélitas in- fuperfluitatem humorum exficcar, vitia fan. guinis corrigit, z(tus febriles exringuit, do- teremit , & plures per fingulas mundi pare tes miferé perdidit ; hinc Annzus Seneca : iorum punctiones retuudit , torquentes po- fcribens ad quendam equitem Romanum dagras co&rcet, ut refert Ludovicus Grana- tenlis de quodam viro oppulento, qui cüm Lucilium nomine, hominem fcilicet divitiis per plures annos chiragrá, & podagrà labo- seque affluentem, ac commodis omnibus af- fuetum, fibique amicitia arclé devinctum, ráffet; aliorámque propemodum omnium membrorum effsc ufu deftitutus, & abhoíte cui inculcans prze czereris abítinentiam , ait inüidiatore in at&tam fuiffzt turrim tniectus, uid magni eft mi Lucili fi offlrea, & bole- Epijf.129. & in arctiffimo illo carcere rotum quotidia- t0$, fí. perdices, & capros . fí meleagrides, & num obíoaium fuiffet ipfi fruttulum panis, phafianos, fí. tefludises peldatas , f eaffra- & aqus palu(tris modicus hauíitos, fuerít vum caudas. fi urforum uuigulas , fi cerebrum , que ufus hifce gula lautitris per annos:quae jovis noa defideres ? tune mabi vem magnam.. feceri fí panem migrum'y ac fordidum . mon . tuor integros; G cum per rerum tempora- lium vices ex arcto illo candem fuitfet ef- véjecerts , fi tibi ipfe pérfuaferis herbas., &5 . gaítulo ereptus; fanus é turri foras exiliic,nec olera non pecori folum crefcere. fed i bomi- ullas ampliüs fenfit chiragrz moleltias, nec ni ; fi deniqueparvo contentus effe didiceris, - Plus enim advehit corpori incommodi . podagra dolores, egeritque propterea turti, 1 & fami fummas gtatias, & prxfertim jejus ciborum .ingeílio , quàm totiüs corporis ad nio, & abítinentiz, cujus beneficio feà mo- virium .usque defectionem fatigatio, cüm p enim cibi taretfi optimz fubftantiz, fucct- leitiisillis morborum novetat ereptum: imà addit Granatenfis flexis genibus quotidia- que exqui(itisf1 plus aequo ingerantur, crudis nas preces Naumini effadille, ac Deo fuppli- ac indige(li remanean:; & ftomachus.deliciis fartus Mmu? 3 454 Diflertato Z XIl, / fartus pavonum , caponum , anatum fylve. menti in parandis epqlis ; fed vos veftram ftrium, at;agehum, aliarimque exquifitarum addidiítis famem,& cum ipfa condimentum avium cupediis, quibus coquendis calor non appoluiftis , ideóque fapidiora íunt viía, fuppetit , cruditatibus oppleatur, ex quibus quz confueta fuerunt vobis fercula. fita. V&PPO " frequentes oriuntur egritudines, necésque 44* properatz , quarum potior caufa e(t luxus Nullum faporandis epulis condimen- in epulis , ciborümque ingwrgitatio : hac tum aptius fame; hazc fi adíüt etiam viro enim concupifcentias etiam fovet , pravós- nobili fruftumíapit plebei panis; hinc viro que affeclus gignit, & nutrit : quód fi cani agrum excolenti plus fapit olusinfulfum,pa- ringenti, dentésque minanti baculus oflen- nísque ater, quàm nobili deliciis fatto per- . ditur, quo abigatur ; fi olle defpumanti dix, & phafianus; quia ille famís condimene ignem fubtrahimus, ne jufculi fubítantiam to Íuum aípergit obfonium , quó cupedize effundat ; fi eqno recalcitranti pa(tus minui- viti opulenti deflituuntur; quó enim edendi tur, quóad obfequia flectatur ; perinde in- neceffitas eft major , e uberius eft volupta- Íoleícenti per pravos affectus carni cibus fub- tis incrementum ; efurienti, & fitienti panis trahendus ell, & potus, ut edometur,acim- plebeus, &aqua ex proximo excepta amne. perio obíequatur rationis ; ftomacho faturo ad delicias fapiunt, quía hifce Stfamem fe- vix quidquam fapit,S& epularum etiam fafti- dat, G fitimextinguit. — Satur verb quamvis dit cupedias, quia. fatur, quia ingeítione piícesé ïfingulis matis finibus, fluviis, acla- ciborum gravatus; «uivacuo etiam olus cubus evocet, é coclo aves detrahat; apros, nullo rigatum oleo, nec fartum butyro fa. damásque Íylveftres é nemoribus & monti- pit; quó Numinis fapientiffimi admiremur bus eripiat, diverfa vini genera, & omnia providentiam cum finceriorem edendi vo- Apicij condimenta accumulet, mof tamen luptatem , & bibendi delicias in fame pofue» hzc illi fapiunt;(icut aranti ruftico panis fili- Prov. c, à7. rit, & fiti? hincSalomonait: 4ima fatu- cineus, G aquafontalis; quia hic tenui fuo, vata calcabit favumy 6 anima efüriens amae ac rudi obfonio condimentum addit famis , s rum pro dulei fumer, quod fuis lautitiis ftomachus fatur fubtrae LID Quid? quoed voluptas , quam DEUS hit: nil enim eftram lautum, quod repletio cibo indidit, & potui,feu fulcris, quibus hu- ftomachi. non reddat infipidum; & nil eft ] mana fuftentatur, ac nititur vita,non in me- tam infuave, quod delicatum fames non fa« liori con(iítit organorum difpofitione ; non ciat? avium cupedias faftidit fatur, & jejuno in epulatum eupediis , nec implumium a- fruftulum panis plus fapit, quàm exotica E- vium deliciis, fed in quovis obvio, eóque picuro fercula; idque experiuntur,qui fame etiam viliobfonio ? neque referat, quà arte torquentur, vel fiti exzeftuatit. Darius Períarum Rex ab Alexandro fit illud patatum, quo cacabo concoctum , af* fed an famelicis fuerit faucibus receptum ; Macedone pugnà victus, ac fugatus ingen- idque fuos edocuit MonachosD. Bernardus, tem é fuga, prolixóque itinere ; ac labote ï; Hi cüm . paíffim conquererentur, quód fer- fitim contraxerat , cüimque ad conceptos in &ula ad prandium, coenámque femper eadem viíceribus acftus refrigerandos aquatm petiif- effent , nec faperent utpote omní deftituta fet, neque fons ullus proximus . pellucidos condimento: ex induflria D. Bernardus co» pofletlatices miniflrare ; paliustrem aquam quum extra monafterium mifit, non rever- turbidam , quaeque plurimum contraxerat furum nifinocte; cumque tempore pranden- ex otio vitii in galea propinatam tanta ebi- di nil adhuc effet paratum, & culina adhuc bitvoluptate, ut faflusfuerit defcrenti, fe totafrigeret , iterum conqueruntur cum nunquam fuá vitá voluptuofiüs bibitfe; quia ä Abbate, eó quia prandium non fit paratum, ut ait Cicero libro ultimo Tufculanaram u & coquus abierit; quibus S, Pater, vos Re- quaítionum »anquam fitiens biberar,cotam. Y ligiofi eftis culrurz virtutum, & ftudiisad. voluptatem propinata fibi aquz fitis injece- Q didi; sequum eft, ut patientiam exerceatis; rat,quam cum antea nonfuiífet expertus 34f ] donec revertatur coquus : interim Monachi frequenti , eóque pretiofo femper hauftu impranfi chorum , & Ecclefiam frequentá- madidus , voluptatem non fenferit; quam l runt, divina officia perfolverunt, ac DEI frigida ingerit, cum bibentis extinguit fitirs, l Idque etiam contiungit in fame fcdanda* re« laudes, & quidemtriftes, vocibüsque fub- : miffis, utpotequa 6 jejuno prodirent fto- fert Plutatchus, Regem Artaxerxem fractum qi macho. Noéle tandem acceffit coquus pran- itidem in przlio, ac fugatum, commeatum l: dium fimul;& coenam paravit , fercula exhi- "omnem perdidiffe, ac diuturna pulfatum fa- [ buit confueta, comedunt Monachi , quibus me tanta voluptáte fru(tum panis hordea- ai; proeft D. Bernardus, & poft coenam coquum cei, & pautas aridas ficus comediffe,ut dixe- Qu laudant, exhibita ipfis fercula , quse come- rit,Íe nunquam tantam fuiffe in prandio vo- V derunt; eóquia ipfis fingulariter faperent, & luptatemexpertus; famesnimirum gulz ad- ttj optimis fuerint parata condimentis , rogá- diderat. irritamentum. Viris religiofis in L rüntque Abbatem; ut juberet,coquum fimi- afceteriis flriclioris obfervantig , ideo plus , fapere efculenta folent, quàm viris princi i^ f lia femper parare Monachis fercula , quibus at tunc D, Bernardus; non plus adhibuit co- bus lautiffima prandia, alfiisque in f(ympo j lis fU( quia iítis quu; diligentiæ/, non plus impendit condi. luxus, que delectantur in epulis ; .Copia li ;Saricza's»» ventris eft oppreffio mentis, ác Affe&uum prob, — 46g &opia & faturitasnaufeam pariunt; . illis vero tuin coquus fubridgzxs, itaeft: non fatisre- Íobrietas, ac frequens jejunium cibos, quia giz culinze aromatum habent Spartanorum, paucos,condiunt; idque in mea pluries Con- Hifce fi. non deftituerentur faperent procul gratione expertus fui 5 ex nofítris legibus :dubio, quz meníz regizé culinis mittuntur menía eft nobis frugalis, prandium totum fercula. . Sunt autem aromata Spartana, ad tres ablolvunt miffusg2eque vulgares, ac exie quz coquus.allufit, labor, & fames, Spate« gulprimus quem praambulonem dicimus, tani enim non priüs confueverant meníae ac» utplurimum minutalia continet pridianz cumbere, quàm multüm laboraverint,& eft- carnis, quee ne pereant fecundis, ve] tertijs rire cceperint, erat enim vulgara apud Grze- menfis apponuntur, vel exta bibulina , aut cos parcemiat famem przter fe ipíam cibis ovina; velfructus quos temporum varietas omnibus munificalargitate omnia impertirà exhibet przfertim in ltalia, aliisque regioni- condimenta ; quibus vel ipfainfipida fapiunt, bus; miífus f2cundus e(t offa, vel jufculum; & amara dulcefcunt, — Stomachus fatur ci- claudit praadium fruttillum bubuline carnis bos quosque etiam pretiofiores, ac aliàs pa- mane lixz; noclevel affe, vel frigide ; to- lato gratos, faftidit: efurienti etiam frü- tidem enim nocte nobis apponuntur miffus, ftum praduri panis filicinei dulcefcit, & fa- nifi quod alternis vicibus loco anteambulo- pit; quia ubi Spartana non defunt atomata, nis, miflüsque prodromila&tuca, vwelaliud ibi cibus quivis fuo non deftituitur condi- olus cenam inchoat, quam offa ex perpetuo mento, quo palatoarrideat, & gula fatisfae farre hic Monachij in Germania;ubi per tri- ciat. Sunt quitota die palato itritamenta ginta annos immoror inflruit, & fruftillam & dulcia dentibus in ftomachurn injicientes, «arnis aíTzé claudit, Uitra jejunia ab Eccle- veluti jam pranfi; & cenati, prandium, coe- fia indi Bd g* ta;addimus jejunium Adventus Do- námqueadeunt, quibus propterea non fa- miniX cb precipuam reverentiam ergaSal- piunt, quz ipfis fercgla apponuntur. vatoris noftri paíhonem jejunium fexta cue . Nullum faporandis ferculis fame aptius 47. ^ jusque ferie 5 ut etiam ab e(u carnium ab- condimentum, Spartano hoc aromate cibus füneinus üngnlis diebus Mercurii pertotum quivis, quantumvis vilis, ac rufticanus egre- anaum; quadragefimz initium ponimus fe- gié fapit: aiebat propterea Socrates; Opti« tia fecunda ante cineres, & pluribusalijsper mum ciborum omnium condimentum una laM N annum diebus jejunium nobis fpeciale ferva» eft fames; & frigidi exilientis fontis látices mus; &hiíce diebus, quibus ab efucarnium plus ei ingeflére deliciarum , quàm alijs vie abitinemus diebus Mercurii, & Sabbathinis num falernum, Creticum, vel Chium ; So- abltinemus itidem à pifcibus;vel nonnifi raró cratici enim potíüs fapidiffimum condimen- apponuntur, & hi ex vilioribus ; duo ova; tum Íola erat fitis, cui frigida quzque five & offa ex legumine, & pulmentum, velaliquot fonte, five ex amne, vel torrente haufta dul, LÀ " pruna, aut alij fru&us prandium apparant , €eícit, & fapit, De Conflantino Impera- €oenam raró ova initiant 5 frequenter olus, torerefert Ammianus Marcellinus nunquamr Diebus veneris, quia nocteunicus tantüm publice excreáffe, nunquam nares emunxiffe, apponitur.miffus, concinens olus ex confue- quia fobrietatis (tudiofüs excrementorum fu«- tudine coStum ; mane additur quartus ex perflua eje&tamenta vix admiferat in (toma- piíce vilioris pretij, vcl apponuntur pafferes, cho: &nihilominus ab exercitu Perfarum velaíellus marinus, pifcibus pretiofis femnper cafus, & in fugam a&tus,efuriénsque ob diu- exclufis, nifià noítris Benefa&loribus miffi turnos in itinere fuperatos. labores exhibis ex eleemofina fuerint: hacfrugali meníano. tum fibi ab anu quadam'in cafa rufticali pa- flrates valetudinem tuentur, & qui apponun« nis fruftam, eà comedit appetentiá, eóque tur cibi ipfis fapiunt ; quia ubi ftomachus guítu, ut dixerit nunquam tragemata, & vacult. ^f5 a potiüs, quàm gtavedine laborat bellaria fic ipfifapuiffe; quia nimirum pa- omnia ei fercula fapiunt , qua ftomachus nis ille rufticanus Spartanis etat tune aro- plenus faftidit, matibus iníperfus, nec Imperator unquam 46, Diony^usSiciliz tyrannus aífuetus cg-f'ullæ fic efurierat. Sapiunt cibi omnes, ac dul- indulgere, & ingeilis ciborum cupediis ven- J cefcunt efurienti, quod & David affervit in- trem implere,coquum Syracufisad. fe accer- quiens: Cibavit eos ex ad, Z pe frumenti, 8 de pfalus; gs; petra onelle faturavit eos Ícas, gravi eum reprehenfione pulfavit , eà ?. Quid? quodv.17, quia in pridianacena vix ulli miffus fapuif- Píaltes hebreus ad(truat melle de petra ftil- ienr; idque coquorum obtigiffe negligen- lante foturosifraéliltas ? fcimüs quidem pe- tià. Verüm coquus cum accufaretur non tram Moyfis virgá percuffam frigidos ftatime aíperfiffe fercula ullo gulz-irritamento, eà- exhibuiffe Jatices, quibtis fitientis populi ex- que praparáffe absque condimento, ftuduit tinguerentur eítus: neque de mellea fcatu- verba condire, &-non fine: ?fale'ingeniofuä rigineé rupe, vel filice,ulla fit in facto codice rcípondit Regi : fi fas eft mi Rex conjecta- mentio, Quidigitur? quód Davidaquam re facilé dixerim, : quid pridianze coenz de« 6 filice eductam melleam dicat; ac melle fa- fuerit ferculis, cui Rex dic:. tum coquus : turatam populum? quia tametfi fola aqia aromata ni fallor, defuére; tum Rex coquo: épercuffa petra fluxerit; quia tamen ex pro« fuccenfensait, quid tu blateras ? num cu- lixo itinere defatigatis, fitíque eítuantibus populis hac aquaopportuniffime fcaturiit & -. ling noflra noh fatis haþent aromatum 2 filicg 466 : Difï&rtatïo XXIL, [ filice, fitientium sftibus extinguendis per- & naufeam cietet:. quod fapit, vereillud,& — apta, ideo fitienti, acbibenti populo non nutrit; & cum deliciis deglutitur. fontanaaqua, fed mel dulciffimum videba- Non igitur amarum eft jejugium phat- 49. tur, quo & fitim extingueret , fraétas ex macum , imó dulcefcit, cum famem accer« itinere vires reftauraret , totámque natu- fat, quze omnium condimentorum optimum ram reficeret ; & de petra melle faturavit eft: eftnon folüm sharmacum . corporis £05. Petrz durities,feu labor exantlatus, & motbis curandis idoneum ; fed etiam animí fames acceríita molles educunt latices, - "egritudinibus excutiendis peraptum; dum» quf mellei fÍcaturire yvidentur. modo fit pharmacum purum, & fimplex , absque mixtura aliorum liquorum , quorum - 96 VL acceffu folet pharmacum vires fuasfrangere, acfua deftitui virtute; hoc eft , dummodo Ilypom'la, quem per jejunium cor - jejunium fit. fimplex, fincerum juxta illud poricibum (ubtrabit,vitio fuppedi- Matth, ubi Chriítusait: Cum jejgnatis nov £4t) quod lautits nutrit , quia (ub lite freri ficut bypoerite trifles : exterminant Jarva virtutis vitium fo- enim facies , ut videantur ab bominibus je- qets junantes, . 'Tunc enim fuam deperdit jejue - nium venuftatem,, quia àfua abfcedit fime Alluntur,qui concedentes jejunium prs&- plicitate, & fublarva impallefcentis jejunijs ^ fendiffimum effe pharmacum fuper- vitium fovetur hypocrifis ; quod fubriliffi- fluis humoribus excutiendis, ac zgri- mum eft malum, latens venenum , irrepeüs tudinibus diffipandis opportunum , cenfent per vifcera virus, virtutisfucus, tinea fanlie perquàm amarum effe, palato nimis ingra- taüis. Reliqua vitiorum agmina fuas pro- tum. Qui amarum dixerint jejunium, quod prias nituntur vires exerere, armis pugnare, 1 famem acceríit ciborum omnium optimum & palam, quosimpetunt , expugnare; pro- condimentum? — Palato efurienti non fola inde facilius caveri poffunt,quia aperto mar- mellita gratafunt; verüm etiam panis ave« te, quos expügnare nituntur, femperaggre- naceus inhianti cibo fapidior eft; quàm ho- diuntur. Hypocri(is veró fubducta manu j minpi jam faturo artolagana, fcitamenta mel- venenum fpargit, tecto gladio vulnus infli- lita, nebule dulciarie, cupediz felectiores, git, paliata hollilitate , ut rminüs timeatur bellaria dulciora , tragemata rariora , quia bellum indicit ; ipfa enim adverfa fimulat, ä ubi jejunium , & fames; ibi cibi condimen- profpera fallit;: quze animo molitur, extimo tum fuaviffimum., Nec mirum, ( ítomaes vultu mentitur, & fub larva fan&titatis vir- cho faturo non fapiunt fercula.etiam deli- tutum omniumflores corrumpit ; jejunium P catiora, cüm panis avenaceus ftomacho va- jejunio perinit; eleemofynam eleemofyná cuo dulci(fime fapiat : palato (iquidem, & interimit; pietatem pietate inficit, juititiam Ítomacho jam praoeccupatoquidquid acceí- juítitiá pro(ternit; charitatem charitate ex« forij obtingit cum illud minimé natura exi- tingait: hypocrifisenim (ingujas excolit vir- gat, fed potiüs eidem reluctetur,non poteít tures, quibus tarnen laqueum injicit& priüs niíi naufeam movere, quàm palatum alli« fuffocat, quàm foveat; 1deóque hypocritze in cere, Tametfizegroto fercula proponantur id totam jejunii curam ponunt, ut faciem e« delicatiora optime cocta, & faporis eximij; * macient , totóque vultu impallefcant, quo imà & prime laüdis cupedie 3 non. tamen hominibus inexcima cuticula videantur je« zgroto fapiunt , qüin potiüs cupedias illas junantes; ítudent abílinentim , cujus larv& nauleat: quia nimirum fauces, lingua, guíta- vultui impofíitá interna contegunt vitia : ni- tus egrotantis fucco inficiuntur corrupto,& mirum facies exterminant fuas , quia omniá vitiato preoccupantur humore; proinde eradicant. virtutum ornamenta, E l non mirum fi etiam delicatiora fercula z- Hypoceritz facies fi fpe&tetur, eft incul, $e. rotanti nonfapiant : non quàd fuis fercula ta; ficutis negleGta; fi vultustriftis; fi genae deí(tituantur deliciis, fuis careant irritamen. impallefcunt; (i frotis fordefcit; ( oculi la« tis, Íed quia vitiato humore fauces, & gu- chrymis madent; & totus afpeótus defloras ftatus praeoccupantur aegroti, cui propterea tus, deploratus in luctu, & fqualore deflo- nilfapit ; & oblatos (ibi cibos faítidit. Se- refcit, quó laudes hypocrite aucupentur in« f cus Ru(ticellus, qui diurnos in terrae cultura ter homines, cüm apüd Deum fru&um je- labores fuperavit, nocte ad propria reverfus junii totum perdiderint. Ingreditur Hypo- mapalia, offam exoculatam;olus confe&tum, crita ab(linentiz fluctus , undas trajicit con- nec aliorigatum liquore ad palati irritamen- tinentiz, amarum enavigat poenitentiz pe» tum, quàm ab ipfa fame luppeditato ,. avi- lgus, nontamen falutis appellit portum , diffimé comedit cum pane avenaceo,& qui- quia hypoctifis in vitii fcopulum illifa fce- dem tantis deliciis, ut totis digitis catinum dum patitur naufragium, neque ex tali ena« eyerrat, quos lambit ; acpenitus prarodit; vigatione per fluCtus lachrymarum, peramsy, nimirum oleri huic confesto, vel offz exocu- ros poenitentiz finus ullum fibi lucrv5n «oya- patat, fed folam mercatur vanit ^ late optimum fuppeditat fames.condimen- » 4te;n , quá 11 tum: ideóque ruíticello volupe eft olus co.' totus labor fit inanis; abílir".nt i4 umbram mgedere ; quod faturo ftomachum moveret, imitatu: vanidam , 8 9^ nj fgb (tantiz me« É rite [ , Satietas ventris eft oppr&Hïo mchtis, ac Áffectuum probör. 467- | rito deflitutinhs propterea monet Chriítus, mis: & ficuti verni tepores ab intimis tet» re vifceribus foras evocant herbarum gert- Tu autem cum jejunas unge caput tuum , & 9 mina; quibus & prata virefcunt , X coiles faciem tuam lava , ne videaris bomsnibus * jejunans: nonenim Magitter Chriítus vult, lafciviunt, & campi (pem produnt fubfe- comam capitis ieiunantis illecebrofo redun. cuturz meffis; perinde virtus ; & prater- dare unguento , neque faciem odorato nite- tim, quz in pauperes effunditur eleemo- fcere lavacro, vel fucató fplendeícere colore; fyna, ieiunium effloreícere facit , acin coe- fed ieiunantes erudit;ut faciem diícant lavare leftem meffem fructificare : fi qua proba fuam, feu detergere pulverulenras hypoctifis jacit ieiunium femina probi defiderii, hac virtus fovet , promovet, alit, quó cfflore- maculas, fictósque pallores excu:ere; &re- 2? tia ementirze virtutis humanz captandz lau- fcant ; ac optatos aterng falutis adferant þ& fructus. di pratexta difcindere: vult Chriitus habitu Jeiunium culturá deflitutum virtutis ER prandentis ieiunium celari Chrifliano ,. ne videatur hominibus ieiunans , ne ícilicet eos imitatur terrze tractus , qui nullo pro- ER vanas inde laudes aucupetur : facies enim íciffi aratro , nullóque fulco defoffij vel murore deiecta, & geas' ieiunio impalle- prorfus fterilefcunt 5 vel nonnifi fentes, & fcentes avidius appetunt ab hominibus com- vepreta, aut vitiàta producunt gramina. mendari, quàm delicatis ferculis. exfatiari. Quodaratri cultuta . elt rerrz ,. id virtutis Qui veré ieiuaat, ab humanis gaudet etiam exercitium przllat ieiunio? quod eft oleum laudibusieiunare , ne vicium íibi faciat de lucerrz, , idem & pietas ieiunio; quia per- virture,nec mendacium de veritate, nec de inde pietas íplendorem promovet ieiumi , remiífione peccatum. Hypocrita enim,quem quodcontinentiz irradiatclaritate 5. ac olei corpori cibum íubtrahit ,. hunc vitio fup- pinguedo lumen lucernz pafcit, facítque Foris vir- .in no&is folatium illucefcere, Imó quod Pcdltat., quod lautius nurrit. tutem fimulat, cüm intus vitium foveat, Sol eft diei; hoc eleemoíyna, quà ieiunans Larvá ab(tinentiz extimam tegit vultüs cu. indigentize pauperum opitulatur ,. dicitur tem, &qua mente intus vitia fovet, largiüs effe ieiunio; quiaficut lolares radii ! diem enutrit. fecum advehunt ,. devehünrque, pulfísque $r Non (ufficit, fi fola cutis extima ime noécturnis cimeriis , ac moeroribus diurna allefcat; (i folusafpectus ieiunet.nifi etiam promovent gaudia, ad cantus aves provo- affectus, & mens intus à vitiis fe abítineat : cant ; ad propria exercitia homines vocant, | nifi agricola arattum obduratz. impreflerit ,ad(coniuetos labores agricolas invitant, flo- teliuri, nifi fulcum defoderit, fentes excide- res pingunt, germina fovent , fructus co« quunt adprobam maturitatem , G totam rit,gramina evulferit. ac proba íparferit fe. mina; meífem nou fperet; fi agros cir- reficiunt naturam : ita virtutum exercitia €umeat, externá duntaxat terrae delectatus ieiunii fanctitatem promovent, eámque ve- ris illuftrantnitoribus, orníarque honefta- fuperficie , tempus prodigit, & absque Ípe fractus horis antelücanis & fuis exit ma- mentis; quia ut ait S, Chryíologus Sicut serm $. paliis agricultarze onu(tus initrumentis, quze jubar folis clariovem perficit diem, & totam tamen otiantur, & rubiginem contrahunt ; nubium difher[it obcuritatem : fic eleemofyna ità Hypocrita jeiun:ns, quia culturá virtu« jejund fantlificat. fancittatem, totdvsque cu- tum gramina non evellit viuorum;nec fulcos piditatis mortem lumie . pietaszs excludit. 2 bonorum operum defodit, neque femina & paucis interiectis fubdit ; Efl jejunium vili0YUm Y300Y$ , Ultà "Virtutum , pax-corpo- proborum defideriorum emittit, ted totus eft in externa cutis fuperficie, qua hominibus yis, decu membrorum. vite ornamentum,r0« obiecla poteft ab iisdem laudem aliquam ex- bur mentium, vigor animarum , murus cae torquete; ideó operam,& tempus perdit abs- ffitatis , propugnaculum pudscstie , gymuae E que Ípe ulla fructüs, jJeiunium | tellurem fu. f[anciitatie, [chola meritorum, Eccle[ia- " nof(lti corporis profcindit, duritiem frangit, flica via viaticum falutare , Chrifliana mi- Sed ha« ieiue fulcos defodit; fed id non fufficit ad. opta. litie inviclus prir:cipzztw,.., tam fructuum meffem, nifi & femina (par- nium non praílat, nifi virturum etiam ac- gantur bonorum ope'rum. ceffzrit cultuta5 repitenim humi, & in fola "T Virtus eit, que vires , robürque ieiu- haretcutis fuperficie , nifialis fulciator vir» nio impercitur: alget ieiunium, nii pieta- tutum; quarum beneficio fur(um evehitur, "te foveàtur; deficit, nifi caftitate corrobo- & quibus deftitutum , humi iacet. fqualie retur; corruit, nifi charitate. fu(tineatur. dumn ? efpuit ieiunium corporis cibum , fed pafci Tunc ieiunium prodeft, tunc mentem T appetit nutrimento pretatis : hauftum | vini fovet, fpiritum farcit; fi quod abftinentia gu- reücit ieiunium, fed potu pietatis rigari l» fubtrahit ieiunantis; miíericordia ma«- expoícit: os claudit efculentis , & pocu- nui elargiaturindigentis; eftmanus paupe- lentis; fed cor aperit virtutum incremen- ris Abrahz finus, qui nonfolüm pauperem tis intüs recipiendis: quia id eft virtus ie- fufcipit Lazarum, ied & pauperibus opitu- iunio, quod verna temperies telluri, antea lantes; e(t coeli thefaurus , qui quod fufcipit, vel praalta nive. fepultz, vel gelida com- ne pereat in terris; in coelis ferit cum foenore ede in famulitium detente glaciate hye- multiplicandum; idque caufa cur Servator n.n . Verani de Affectibus TO?If- i V nobis N 468 Diffetatio XXIl, nobis faadeat th,cfäurizare in colis , & non * e(t hzceleemof yna, 'quæ cum :populare-n»a"au-f divitias in terris poffidere conge(tas . Zbe. . ; 'F!!'"P'l cupetur auram , verecundiz non fubvenit faurizate vobis tbe[auros in celo, neque pauperum; qua cüm fibi gloriam captet, a- utiliüs thelaurizamus , quàm càüm pauperi- liena potiüs detegit dedecora, pompam fuae bus opitulamur; quiaquidquid manus pau- glorie é gemitu extorquens inopum , &in peris accipit, hoc Chriítus in coelefti depo- pauperum angufítiis famam dilatans fuz o« nit thefauro, ingenti ufura nobis compen- fandum, ftentationis, Pauperum indigentiisita opi- Damus pauperibus fluxa, & acci. taiemur,ut tubá non canamus, fingulos vo- : ï þimus folida; damuscorruptioni obnoxia, & cantes qui adfunt, quibus, quae damus, inrio« Luith, n accipimus coeleítem gloriam nunquam perie teícant: nuditas eít quidem in. quovisloco '«4. 2 turam; damusterra detrimenta, & co:li acci- tegenda, victusefurienti exhibendus, & hau« Pimus incrementa; damus nummorum me- ítus fiiendi porrigendus,fed ut opus miferi- talla , & accipimus regni ceeleflisimmorta- cordiz íoli innoteícat Deo , & non hormini- lia; damus temporalia, & nobis diflribuun- bus; etiam in plateis,trivisque füum reperit tur zterna; damusnummum, & accipimus pietas fecretum, fi ita det, ut dare non videa- regnum ;. damusterram, ut poffideamus coe« tur.. Magifter Chri(tus non fynagogas, non lum; damus granulum arenz, guttam aquz; vicos, non plateas,non loca culpat ; íed mo- micam panis, & totam accipimus — beatita- dum redarguit elargientis eleemofynam , eà tem: cum igitur jieiunamus manui demus - quia largitio magis. ftudeat largitoris famae pauperis, quod gulz fubtrahimus; demus in- propagande, quàm pauperis fami ex(aturan- digentibus paucula, ut nobisfumma tribuan- da ; & Deus noítra de cordibus, non de ma« tur: nil enim uberiori fcenore nobis fructi. nibus facta metitur, Quid quód cüm homo n ficat, quàm quod manus pauperis ànobis ac- nummos elargitur pauperi , ut Deo fceneret cipit: eff manus patperis ferax tellus, quae tefles acceríat homines ?. Qui quo fine cor quas accipit pecunias. veluti femina fovet, manum adhibeat ad elàrgstionem eleemofy« nutrir , & moltiplicata re(tituit. -Pulchré 8"'271. 8. na minime vident ? teíles adhibent caecuti- D. Chryfologus ; D« pauperi ut des tibi,quia entes,Gt propterea id perdunt, quodteftibus quidquid paupers dederis , tu babebts : quod munitum volunt: eleemolyna iolüm coram l p^upers non dederis, babebit alter, illo fiat ,-qui folus eft mitericordiz remune- 35 Id poffidemus, quod pauperi donamus, zator,& tettis,& qui dicit; Ejurivt, & dedijflis Mattb, 25 G ea perdimus,qua nobis refervamus. Mo- smibi s»anducare .. fi hac fuerit virtute noe w Maz:þ. 6.- net tamen nos Chriftus, ne cüm manus pau- ^ ftrum jejunium fultum , furfüm conícendet, perum eleemofynis oj : 4 gxär: ? Av t mus inflatis buccis, r d & pondero(a ciborum farcina vacuum,prornie tubá oftrepamus ? . Czm facis - eleemofynam priüs ecelos penetrabit , & ad Numini; áCe E neli tubà canere ante te , fícut Hypocritafa- cerfetur. colloquia, ciunt, Sed cur tentem clamorern, exiguüme : -Hinc Moyíes Numen allocuturus quadra- $7* que ftrepitum quo largiens eleemeíynam fa- ginta efuriales dies praemifit,quibus viam fibi tagit ab aliis obfervari, & inde laudem aucu- flterneretad Numinisfolium,Quinimó etiam i ne R 3 pati, clangenti eequiparattubee ? cüm hzcad Eliasad Íecretum cum Deo íermonem admit- z pralia vocet,ad pugnas invitet,& ad cruentas d JH u) : tendus, dies itidem quadraginta jejunus trae 60, clades fpargendas fuadeat? . fcité clamor Hy- duxit, quo ad Dei usque folium acceffir, & pocrite eleemofyriam elargientis buccinz cum Deo jejuaus fuit letmocinatus. Sara ee pariatur clangori; csn facis eleemo[ynam ,u0- ne&is feptem maritis fepties vidua fuperiüs li tubá canere ante tevficut Hypocrite faciumt, tandem cubiculum ingreffa: zribus diebus, $ uia clamor ille eft veluti clamor, buccinz;g tribus nochibut non manducavit , neque bibity Á(— obílrepens eleemoíyna hoílilis eft tuba fun. fed.in oratione perfiflens cum lachrymis Deum dendo fanguini aptior, quàm nummis in ma- deprecabatur ; "Tobig cap, 3. v. 10.. jejuna nus pauperum effundendis; eft eleemofyna il- ingrefla eft feceflum cubiculi; jejuna fuit tri- la clamorofía, lethalis, non vitalis; feditionis duo ibi immorata; jejuna preces fudit,lachrye vernula,non pietatisalumna; . & quz vitium mas effadit,& quod jejunium petiit,jejunium fovet, virtuti non favet; quiaeft potius nun- impetravit. Saul preliaturus contra Philie dinatio vanitatis,quàm commercium charita- fthaos toti exercitui, plebíque univetfz jeju- tis, Hinc Magifter Chriftus hanc vanam à no- niumindixit: A£eledicfus vir, qut comederitt bis excutiens oftentationem, aitz cu» f'zcit panem,usque advefperam:t9 non mandücavit eleemofynam noli tubá caneve ante te , ficut untver[us populus pancmi , ymà cüm in proxie Hypocrit & f aciunt in [ynagogis, 8 in vicis tt mo nemore mel publicum flueret,féque ocu- glorificentur ab bominsbus, 4dmen dico vobts lis exhiberet tranfeuntium ea ftricta religio- receperunt mercedem fuam., Eos redarguit; ne lervatumfuit jejunium, ut nullusmilitum qui in compitis, in plateis, in triviis,in homi- aufus fuerit, vel unum digitum eo tinctum num frequentiis, populorum conventu clee- lambere,cüm Saul non fuis fideret viribus,fed moflynam elargiuntur ,quá plaufus nundinen- à fervati jejunii religione victoriam fperarer. tur, mifericordiam vendant , fibique . magis David pugnaturus contra hoftium 38. populi enconia captent, quàm pauperum o- phalanges non alio voluit clypeo muniti , E« pirulentür indigentize, quàm jejunii religione , jeiuhavit enim , $é Rapax;&avarasnon munifica)S benefica pr.igsqqam pugnam iniret, chm op:nibus aMb d . mnene MÉ muuu . Sbune Ed VElB i - um hao - ad aLEÉCCL CA a d xo i iuis. — ! l Satietas ventris eft opprcmö mentis, ac Affectuumprob. — 469 : 1,24f.645.1.. fuis militibus, quosfecum duxerat: ££plan- denuo progreditur , & concitato impetu xerunt , U5 jejunaverunt usque ad ve[peram primas nititur Beniamitarum acies diírume pere; & ordines frangere; fed ifli ea ftete- fuper Saul, && Tonatam , & fuper. populum Domini. 'Obfidionecinéla premebatur Be- runt firmitate , ut pauci duntaxat cecide. rint; primisque inflauratis lineis tanta caede thulia, aderat Holophernes Dux Afyrius cum ingenti exercitu ; urbémque ad dedi. in líraelitas fuerunt. Beniamitze debacchati, tionem adegiffet , nifi populus;civésque ob- ut difruptis, confu(isque Iíraelitarum ordi- feílze urbis jejunium, & orationes acceríi- nibus caefi ex iftis ceciderint octodecim mile |- 3uditb, cAp, viffent in propugnaculum urbis : Clamavit lia; fugz fe dantibus cateris ? qui tertió confcenderunt ad domum orationis , & pri- « 4 70,84 omnis populus ad Dominum inslantia magna; m &f bumiliaverunt animas fuas n jejunjs , & dianis lachrymis, ac precibus, jejunia etia addidére : jejunaverunt die illo usque a d 3udic.e.2e, erationibu , ipfi , $ mulieres eorum. vefperam , & Deum tertio confulvére, num e(fentarma refumenda, & denuó contra Be- 5. Vli. * niamitas pugnandum? & refpondit Deus LÀ Judic, $, 28à $i fuas oratio jejunio vvires jun- eA[cendite eras enim tradam eos in. manu LOEPE qe(ras, Yterum jeiunio loricati, lachrymis «erit, eque de proflratis intus pra- madidi, przmiffisque precibusirruerunt ter« is effetlibus, ac de debellatis ex, £erius bosiibus gloriosé iri- tio contra Deniamitas, quos tandem cruenta «lade vicerunt czefis Deniamitarum millibus - nmpbat. L s quinque fupra viginti: nimirum oratio 9 - O cæcacior eftoratio ad Deum flecten- quamvis maderet lachrymis , quia tamen ad- V* dum in vota orantis,quó € pectore pro- huc jejunii deftituta viatico, eas exerere vi» E dit magis vacuo : tantó efficaciüs OS res non cospit, quas de proftratis Beniamitis |precibus aperitur, quantó religiofius efcu- victoria exigertet, ét, lentis clauditur , & poculentis. Alis cate« Plura quidem poteft oratio, fed fifuas rarum virtutum noflrum fir in(tructum je- jejunio vires junxerit, tutam de proftratis junium,; orationibus muniatur,à confortio hoftibusfibi victoriam fpondet. Scimus , di(trahatur vitiorum , & tunc quidquid pe- Moabitas, & Ammonitas ingentes contra uttb, a tierit,impetrabit, In lege veteri quotes ob Regem Jofaphat conduxiffe excrcitus, Rex res majoris momenti roganduserat Deus; ut veró ficut tot hoftibus impar, fuppetias ab oratione petiit, quam fupplex Deo fudit, propitius effet 5 orationi additum . femper fuitjejunium , ut hoc precesfarte viatico & jejunio quod religios? fervavit: forums fe 2. Paralip. contulit ad regandum Dominum;65 pradica- *^b-20, 9.* validiores effent ad impetrandum : oratio ( jejunüi deflituatur viatico viribus deficit, vit jejunium univerío Tuda. Ecce jejunio H k loricatus Jofaphat, lachrymísque veluti athle- IQ quod cum oratione jun&lis viribus de proítra. tis hoftium phalangibus eà illuftriores de- tico oleoinunctus Moabitas, & Ammonitas fert triumphos, quó diuturniora prorrahun- excitatisanimis adoritut , primóque impetu -115':!4':'63 DALT S hoftium ordines difrompit , acies Moabita- tur cum precibus jejunia. 60, Pugnaturi líraelitz adver(us Deniami- rum confundit, omnésque hoftiles exercitus fus, déque evertit, ut hoftiles copiz contra fe tas Deurn confulvere , quis toti effet exerci- tui przeficiendus? G'voce divinitus é coclo ipfas pugnantes mutuis fe vulneribus crue entarent, & ene&lis cadaveribus terram to« delapfa prz caterís delectus eft Judas,qui du- tam opplerent; neque fuperfuerit quisquam cem agens totius exercitus excitatis animis, totisque viribus irruit in Beniamitas 5 pu: qui necem evaderet , triduámqueintegrum impenderent Jofaphati milites in colligendis gnatur utrinque ; tela mittuntur; turmatim l(ratlitz aciem Beniamitarum à latere aper- Ípoliis ob prede multitudinem: Quóàd fi mi- to circumeunt, feritur exíim , punctim, fan- les fine gladio, vel lancea fine cufpide dicitur guis effunditur , ceduntur à redintegratis oratio eífe (ine jejunio ; hoc tamen munita Beniamitarum turmis Líraelitz ; quorum vi- hoftes frangit, palmas «olligit, & de parta victoria fibi epinicion occinit,: ginti duo millia cz(i, & enecti cadunt: fed altera die cogitant Iíraelitze de praelio inftau- Etiam Efther Regina fciens quantz fit, — &2, virtutis, quantique roboris oratio juncta g Mp h ! rando majoribus copiis, animisque erectio- ribus, & initium daturià Deo, quem propi- jeiunio , & animadvertens populi fui pro- ximum interitum; imminenti fatali difcrie tium haberent, ad domü priüs confcenderunt orationis, ibi flexi in genuafleverunt coram mini avertendo , preces adhibuit, & ieiu- Domino usque ad noétem, preces fuderunt, nium religiosé fervavit, Judai emnescru- enta czde delendi erant , & Regis decre- & enixim Deum rogárunt , ut fuam vellet ipíis opem dare,quá infolefcentes ob partam tum inomnium ipforum iugülum iam fub- vi&oriam retunderent Beniamitas:; & ite- fcriptum, imé & plerisque in locis, vel pro- mulgatum , vel affixum ; citabantur iam rum ne inconfulto in. pugnam irruerent Deum interrogirunt, an effent fecundó pu« Judai, & in carceres tetriores trudeban- pj tut. Efther Mardocheum cohortata, ut gnaturi, & vocem audierunt fibi dicentem: Ite afcendite , certate. Hocce divino mu- imminenti periculo,malóque extremo medes nitus juífu Ifraelitarum exercitus in aciem retur, J/ade, inquit, &f congrega omnes Jtt- j Nnn a d«os; Ferani de d]eüiþm' Yi cm. I. 470 Differtatio. XXll. . Efberso4. deos, quos in Sufam r?pereriæ, U orate pro culentakcxtitït avatiot; exäliïtæ enim virtutis i v'lö. me. ^ Noncomedatis, & non bibatis tribus eft clamanti ítomacho, & corrodenti fami diebus, 6 tribus nollibuss E'ego cum ancilla efcasnegate,& ideo charus fuit Deo, gratus meiá pariter jejunabo, Noníolüm toti po- hominibus,& quae à Numine petiit,obtinuir, 675. pulo Eíther criduanum ieiunium indixerat; Princeps HuffeusJobus patienti fpecue verüm & ip/a cum toto fuo gynzceo religio- lum, tolerantiz exemplar , virtutum Magi- fiffié ieiunavit, & hebreosomnes ieiunium fter infimo,quafi in throno fedens amicis ad- ab iminente morte eripuit ; ieiunium decre- ftantibus, feptem diebus, & totidem no&i- tum regium delevit, gladios, & laqueos con: bus ftrictiffimé ieiunavit, ne fcilicet, quid- 6j tra Hebraos paratos in adverfarios retorfit, quam deeffet exempliad omnigenam patien- Quoties in veteri lege grave aliquod tiam exercendam, cüm non folüm crüciatus occurreret, el in(lituendum, vel avert&tis corporis, ulceracutis, membrorum vulnera dum; ieiunia, G orationes Patres illi pre- absque ulla querela, (ine mentis tutbatione mittebant, quibus propitium haberent Nu- pertulerit, fed & latratus vi(cerum, mer(us men * * quo pacto Moyfes , bis quadragin: ftomachi;famis,fitisque cruciatus imperterri« tadiale ieiünium flrictiffimé fervavit nullo in tus fuftinuérit, & ideo ieiunio loricatus,viti« Deut-cop.o, TVomachum demiffo cibo, nec inftillato li- büsque preemunitus orationis; hoftilestartae quore: Perfeveravi in monte quadraginta tei hoftis delufit affultus, confregit impetus, . diebus, ac notlibus, panemnon comedens , & obtudit ictus , .quiaad ftigios proüörnendos Aquam non bibens propter peccata veffva, qua hoítes null 6 a funt armaþ aptiora ieiunio , 1& gelllis comra Dominum , &6 eum ad iracun- oratione, diam provocafiis, timui entm indignationem, Hinc etiam David Regum fandiffimus 6f. & iram illius, qua adueríum vos concitatus, adeó fundendis precibus, ieiuniisque fervan-: delerevos volutt, Etexandvoit me Dominu dis afluevit , ut coelefti potiüs videretur aurá etiam bac vice, Jejunium junctis fibi oratio- reficiquàm terrena nuttiri efcá, nil enim in nis viribus Numinis brachium detinuit, ne ipfo frequentius, quàm impran(um, & incce« fcelera mulctaret populi; jejunium nüdatum natum preces nocle intempeíta, & infomni Pfala,34. glidium divinz vindi&tze potens fuit iterum fundere: Humiliabam im jejunio animam P (alm.68, in vaginam recondere , & populum fervare, mp)eam: Operus n jejunio animam meam: alibi P/alm, 108. — Eliasjuffui obfecutus Ángeli pane fubcineri- Genua mea infirmata [unt à Jejunio : alibi Me« P (aime 118« cio, & frigidzehauf(tu detritas inftauravit vi- dia notle furgebam 44 confitendum nonini $. g 6, 129, res, & quamvis modicé refectus; In fortitu- tuo ; Et cüm vires deficerent corporis,zenua * dine cibi illius quadraginta diebus,89 quadra- labarent, vultus pallefceret, Corpus attenuae ginta noéchóus usque ad montem Dei Oreb retur; vegetior erat fpiritus, ac expeditior ad ambulavit : & pott diuturnum illud jejuni- preces fundendas, àd Numinis obíequia , ad um ad familiare cum Deo admiffus fu lt cql- virtutum exercitia, ad opera charitatis. loquium, Rex Achabus tametfi impius càm pri y^ €4. E : Id vetó notatu dignum, quód in vertice müm tamen ad ieiunium veluti ad afylum "Taboris montis Magiíter Chriítus trans- confugit, falutem invenit, quam in ciborum figuratà [pecie propriam fuis Difcipulis glo- lautitiis perdidérat, — Jofaphat Regum pien- riam oftenfurus, Moyíem duntaxat, & Eliam tiffimus pr&miffis precibus , & ieiunio de Íocios fibiadíciv VAAR c.n-;!' , ut quizemulatores fue: proftratis holtibus egloriofiores retulit tri- runt quadragintadialis jeiunii, confortes eti- umphos. Rex Jeconias cum toto poptiloieiu- |'am fierent gloriz, quia hzc pediffequaett ie- nium obfervat, & voti compos , quodpetit, iunii, Juditha virtutum ftudio feeminarum impetrat. Daniel cum tribus fuis fociis prifcae. laudatiffima fertur ieiun&fe fingulis diebus faze legis religiofa obfervat ieiunia, & vege. 3'udii;æ. eAp. vitz fuz exceptis feítis: Tejnavit omnibus tior apparet, facie venuflior, acviribus ro« 8.'0.6'- diebus vita fua preter Sabbatba. fefla domu bufítior. Ezechiel Propheta iuffa Numinis Afrael, & ideó Holophernem proltravic, om- corpus diuturnis attenuat ieiuniis, eius vites némque Afyriorumexercitum fugavit, X De« frangit, & ideo prophetico infignitur fpiritu: thuliam à pertinaci hoftili obfidioae vindica- !ze(:ä,fgf, Cibus tuus, quo ve[reris evit in pondere Vipins 10 vit: ieiunium enim, & oratio animos in Ju- t flateres in diez 4 tempore usque ad tem- ditha excitárunt,vires ei fuppedirárunt,pedes pus comedes illud: & agtam in vze üfura bi- per caftra Afyriorum direxerunt, Hebreeam 6es, ^ Eídras Sacerdos etiam de fe ip(o ait : Amazoaem ad papilionem düxerunt Holo- Et pradicaviibijejunium juxta flevium Aba- Efdra cap,2, pheruis eius manum armárunt gladio, bra- vA.ut afkhigeremur coram Deo noftro, Gpete- chium corroborárunt, & addito impetu ca- Go Á remus ab eo viamretdas. Tejunavimus autem, N put amputárunt Holophernis, Eíther per tri- & rogavimus Deumno[Irum & per boc, & evenit duum impranía, & inccenata preces fudit, P nobis profperà; & alibi hoc idem confirmans Lib,z, c.i. quidquid petiit, impetravit.Sata Tobize cap. ait: Sedi, & flevi, && luxi diebus multis, e$ je- 3- per triduum totum ieiuna preces fudit, &t ^ junebam, G orabem ante faciem Dei celi, Deumin fuavota flexit. Tobias itidem im- & idco quz petiit, impetravit, ^ Przdica.- praníus domo exivit reli&toconvivio iam pa- vit ieiunium non aliis tantüm ,. fed & (; bi, ratofepulturam impertiturus mortuis, imó non ut audientes duntaxat. vi gor ieiunii at« & eó fuitin. defunctos liberalior , quó exi« fligeret, fedut & ipfe eiusdem fieret affli«. Gionis particeps, gcnti.üomacho. per negata efculenta, & pav a Pradicaui $) jejuuium , gg 4 tgäf 4 Satietas ventris eft Oppreüïo mentis , ac Affectuum probo"f. /|471 Affigertmur : hoc eft , non ut populus tan« extorfit;- Non enim pudor, qui cfflore(cee bat in ore Jacob ; non innocentia, quz Íplene E tum incommoda fentiret jejunit , fed & ipíe etiam. ejus experiretur intus in ftomacho debat in vultu ; non religio , qua flagrabat » mo:fus; ideóque non díxit , ut populus a£- in pe&ore; fed pulmentum, quod fum;abat L Preeftan: W fligeretur ; fed sr zffigeremur, in patina benedictionem omnium gentium Gene)ï U tiffimaeít ratio hz legum fcribendarum , tranítulitin Jacob. |...Quos ettm obla:os co- U. 26, ut legislator ipfe aliis indicensjejunium, non »iediffee , dixit ad eum ; accede ad me, &5 da mibi ofculum fili hi , .icjue debemus age calamo tantüm indictum gulla bellum , vel fola voce promulget, fed ctiam proprio gut- num Dei , non apro Blau, led hoedo Jacobi; ture conármet , exemplo muniat , & obfet« hinc eft , quod fponfüs fuam invitet fponíam vantiá ftabiliat ,. ideóqdue Efdras ait : r«* ad heedos pafcendos, — Egredere , & pafct.a dicavi ibi jejunium; ut afhigeremur ? exemp- bedos tuos 0 pulcherrima Jerufalem , quia pet rí lo (cilicet for tà üs,quàm verbo maluit popu- hoedum ágnus Dei ad nos pervenit. — Esdras lumerudire, & non arborum frugiferarum igitur , ne fui Levitze gutturi indulgerent , ámitati radices,qua gemmare,virere;florere, jejunium indixit: & recté , quia munuserat & fru&us parere faciunt ramos , quibus, & Levitarum facra contreétate vafa, à quibus fuccos fuppeditant ; & alimenta transmit« propterea propellenda erat gulz indulgen« tunt , cüm (int ipfz luto involutz ;; humo tia, quzgenitrix eftluxuriz ; neLevita la- fepulta , & probro notate flerilitatis. Ícivitent ; opusfuit, jejunarent : libido enim ex gulz deliciis orisut , & folo moritur je- 69, Affligitur Esdras cum populo ,. PreZi- cAvi jejunium , ut. affigeremur , quia cibi junio, Ophni, & Phinees facetdoribus puct U fübtraétio, afflictio eitcorporis; & nifi a£- factificiorum excoquebat adipem ,. & 1de& fligatut. corpus , non jejunat ftomachus , Scortis, S& impudicitiis , fe foedárunt ; dor-. ideóq; , cum pauci affli&tionem fentiant , rari miebant cum mulieribus : infiliit in temps etiam funt ,. qui religio(i (int jejunii fervato- lum gula, Stinfecutaelt in cubiculum libi« do; fores templi aperuit gula , fed pudori res; etiam in facco , & cinere plerumque ^ ita fabam , & cicercondimus , ut fuis etia:a iaäm 2 s claufit , & caítirati ; ne domos ingre- li, 34y perfandatur olus deliciis ; . etiam Ifraélicee derentar Sacerdotum : neque foeditates 50« 1m.ót, domorum ab alio putido tonte exilierunt , Im, 108 pra manna cepas , & allia efuriére . /Egy pri irritando gutturiaptiora; quid ? quód etiam quàm ex gulz irritamentis , & ftomachi re- lt in olere luxus triumphet, & iicicere Bacchus pletione ; adeó ut ex abundantia iniquitas cce bac Ezecbiel, interdum debaccherur? neque (emper in ole- prodierit perdit gentis iliius: .enp. 16, re, G legumine voluptas ludit ; (ed ibi e- fuit iniquitas Sodome faroris tue fuperbia,fam tiam continentie illudit ; gula enim zque zuritas panis , & Abuundantia: parüm refert pretioíis, velvilibus cibis gulz indulgeatur : de parcitate triumphat olere palliata, quam de luxu atomatibus paludata. etiam l(raélitz ceparum , & alliorum appe- ( €8. Plerumque ita conditur gramen , ut tentes ; pluriesin eremo fuerunt exfornicati, Venus enim non folüm delectatur petdice , palato plus arrideat , quàm ficedulze ,. vel perdicis illecebra , fed tunc minüs je.unamus; & pavone, verümetiam olere , & legumi* cum ar&tius videri volumus jejunantes : gli» ue, cümfíuo etiam gutturi dentirritamenta, ícit enim etiam in olere voluptas , & fuos Eriam Lothus cüm primüm coepit vino mae etiam in legumine triumphos agit, Non dete , flos caflitatis exficcatus in eo periit , & inter filias uxorem na&tus turpitudinem hau- ita cum Levitis fuis jejunavit Esdras Baby- firin vino. - Dederdntque Patri fuo bibere s lone digreffus, cüm dixerit : E£ predicavr ibi jejunium juxta. fluvium Abava , ut affíz- vinum... . Et ingre[fa ef major ,. dermivit- Ggmj 29, geremur coram Domtno : prima Levitarum que cum Patres, virtus obfervantia fuit jejunii , & carnis af* flictio, hxcautem duo fimul jungere rarum $. VIL - eft, & arduum ; cüm & rara fit avis , quae eíca non folicitetur, 79 . "Yanta eft epularum aviditas, ut etiam Ea eft Gula indoles , ut nf)ejgf. w:ïa.r.s. ipfa A(ceteria , regiam landiitatis , & domus nii freuo co£rceatur , per guitur antus Patriarcharum | ingrediatur. , & inficiat. Venerem tnjitllct » E improbos omies Etiam in domo líaaci primogenitura haíta excitet. affecius. fübiicitur licitante voluptate , & Patrirache 7 Xs g/jne u benedictio uni illigatur pulmento: Fec zi* Alluntut, qui € mälri..'tæantüjm dxcum:Ve. Gezef. 174 bipulmeutum , [icut uelle me noflii , & affer , nerem natam , etiam € mufTo emergere | Lochusdidicit ; non tam Venus privig- ut comedam , (9 benedicat tibi anima mea , naeít Neptuni, quàm Cereris filia, | Ea eft antequam moriar ; G nififenis llaaci propo. Liko'zl u fitum Rebecca induftria elufiffer, genus Àb- .gulz indoles , ut per guttur intus venerem raha ad Clriftum usque transmiffam. fuiffet inftillet , qug concupifcentiam , ejüsquepra- ab Efau, & mundi Salvator ex aliena Moabi- vos affectus excitet;neq; primain mundo £oe- tarum gemevgmus-. fuiffet. - Sed benedictio- minarum concupifcentiam fenfiiffet , nifi per nem , quam aper venatione cap:us erat im- .gulam Venerem deglu.tiifïetx. Vidit itdque mulier , quód bouum ef[[et ljgnuta ad ve[cen- petrgturus . þædus cicur Rebecce ftudio Nnn j Hs * 472 Differtatio XXII, n dum , & tulit de fruäu illius , & comedit i tusà foemina debellatur: & ab epularum lu- dedítque viro fuo , qui comedit , ied (tatim xu Balthafar ad lugendum proruit ludibri- irrequietá legis nembrorum rebellione , core um, dum nox eadem eum, & regnofpolia- i vit ; & vita, Quid? quód inaula Pharao- pus amborum coepit in fpiritum caput attol- lere, & prz czteris eos aggreffus eft furor nis Jofeph petulantiam fceminz coércuerit, Geef. 25. g. M Dormi mecum. n6 erübe(cenda libidinis, cuius ipfi curbulento Qui reliclo pallio fugit i fenfu exagitari ceepti , erubuerunt confufi victoriam partam in genero(a fuga non ali- propriam nuditatem , quam ut obtegerent unde exortam putamus, quàm à vacuofto». in atbuftum denfiüs conceffére , propriam macho ; à jejunio, quod adolefcentem ad étiam foli fubducturi inter umbras verecun- vi&toriam armaverat inter aulz illecebras ; 3uli. 13 diam ; .fibíque fubligaria frondea ex conne- fuit Jofeph abftinentià commendatiffimus, 715 E xis ficuum confuerunt foliis, Bencdixftque dominus domui 4Egyptij propter. Gesef, 55 72. Vidit efolario David lavantem íe Bet- jofephb , nec quidquam aliud noverat nifi pA* &cnp, », fabeam , & quia poít meridiem , & bene nem , quo vefcebatur : fumitur autem hoc pranfusoculos in fontem injecit , zftus hau« loco panis pro victu , quo inde coniiciamus . fit concupifcenti , & frigidis illis in latici- adolefcentis parfimoniam , qui cum univer» v bus flainas accendit , quibus caítitas in fonte fis preeffet fubítantiis Domini , ea tanrüm cinefacta periic. Vix Judas bené paftusThama. in proprium adhibebat ufum , .non quibus fem per translucidum velumalpexit, & fta. luxuriaretur , fed quibus duntaxat viveret: Quf st timimpuro exatfitigne. Quam e&m vidif- nec quidquam aliud noverat nifi panem , quo fet Judas ,. ufpicatus. efl ejfe meretricem.s , vefceretur [;. & tunc validiores jejunium vires fuppeditat ; quando ferculorum inter éperuerat enim vultum fuum , & ait , dimit- £ mej, ut «odam tecum ?. libido enim per delicias , efulentorum inter copias abítinendo Concupi« triumphat, gulam intus in viícera ferpit. Sic filios Prophetarum, quo- fcentiam fovet , qui gulz, per cupediarum rum vitz genusduriffimum fuifle novimus ; delicias , luxümque ferculorum faver,. Nul propé fluenta Jordanis habitáffe liquet ; ubi lus (evior hoftis concupifcenuá ; hominem Ícilicet frugum feracitas , annonz ubertas , impetit ; & huicvires fuppeditamus , cum & naturzillecebra ad luxuriam usque effun- gule indulgemus ; quó corpus vegetiüs nue debatur, Eamu u[que ad. Tordanem , &f 4. Reg. eap. tritur , eó infolefcit concupifcentia acrior , sollant finguli de fylua materias fiagulas , ut 9. v. 2. qua nonnifi oratione , & jejunio coércetur ; adificemus nobis 1bi. locum ad babitandum.s; l6 ac conteritur. Nova eithac bellandi ratio; nimirum filii Prophetarum jejunaturi re« giam deligunt ubertatis , quafi jejunáffe pa* quá qui occurfuri funt hoftibus , nonarimis inflruuntur , fed viribus deftituuntur; non rum Juviffet ; ni brachiis corroborautur ; (ed membris debile Íent, fx inter illecebras jejqnäf- litantur; & tamen eó fortiüs in hoítes irru- ldque fortaffiscaufz , cur rerum Con- 84,. ditor non in abdito interdiclam ícientiz ar* unt , eósque proíternunt , quoó diuturniori jejunio conficiuntur ; macilentiori inedia borem, Íed in medio fatam paradifi volue- ï'»fääf:-.w, ! extabefcunt , & prolixiore fatigantur orae rit, quó utrinque, Gafpici poffer; & tan- tione. gi non deberer ; neque plantam rudi dunta- 7) Imó non ad folam intus infolefcentem xat cortice veítivit , led & pomorum locu« pletavitubertate, & filiorum pompá ad il- concupifcentiam profternendam arma fup- editant oratio , & jejunium , verüm etiam lecebram ornavit , ut quó importuniüs fe ad hoftiles quósque exterorum hoftium re- abítinentibus ingereret , eó fortiüsà jejunan- tundendos impetus : etenim Samíon à vino tibus repelleretur, Neque abítinentiz ex» abítemius, imó & ftomacho vacuo leonem ercuiffet virtutem , fed ignorantiz induxiffet difcerpfit. | Ab(tinensSaulis exercitusà mel- caliginem , fi in angulo paradifi arbor lati- le , quod proximum nemus abundé exhibe- táflet, quzque hominum fugiffet afpectum ; bat jejunus faturos proftravit Philitthaeos. at quia in paradifi meditullio implantata pro- David cinere pro pane faginandus Golia- toparentibus fiebat flatim confpicua, vifu thum gigantem vicit invalle; quid ? quod erat pulchra , virefcentibus foliorüm comis leguminibus, & oleribus innutriti Babylone luxutians, vivido fucco efflorefcens , acma- pueri auream fpreverint Nabuchodonofo. tüuris , iísque à natura ad fingularem elegane ris ftatuam ? fevientem non timuetint ty- tiam piélis dives erat fructibus, quibus onu- tannum ? imó & ardentem 'vicerint forna» fta , curvefcentibus ramis manus le&lrices al- cem? quàd fi David munitus paítoritiá fun. liciebat ; fi Protoplafti neglecto ferpentis dà , faxóque excuffo carneam gigantis tur- fualu ejus abftinuiffent fructu, fiillicientem rim folo zquavit ; hi tres pueri Babylone pomi colorem fpreviffent, tum revera jeju. nullá inftru&i fundá, nullo muniti faxo , náffent, quia inter fru&ctuum delicias , & il. fed folo obarmati jejunio auream ftatuam , lecebras copieabftinuiffent, De/frsZu ve. Ginef^ *. Regem [zvientem , & flammam vorantem róligni, quod e[t in medio paradifi , precepit — v. A. vicerunt, quia ad certamen fefe jejunio in- nobis Deus , ne comederemus : duplicata fuif- M.lo T. ; flrüxerant. Dentur nobis legumina ad ve- fet corona; fi fimul vidiffent ,' G abftinuif- *&, l3. fente feendum , & aqua ad bibendum , fecus multó Hglpphcmes vipo madidus capice diminue Ge- Satietas ventriseft opprefü"ic mentis,ac Aïï'c&uum probor. 473 - Geminatosideo difcerptus Leo Samío- neuter comediffet., Elias tamen pto confe- "L ni triumphos dedit, quia non tam rugientem &ando Numine , aqua , panísque fubfidium belluam , quàm ailicientes racemos eó fplen- admiíerat fub Junipero ; curu Moyles € coe- lo pluvium circatentoria manna neglexerit ; b didiüs vicit,quo religiofisà fibiinhibita fpu- mante vindemia abitinuit, Cimque venif- quoà Numine foveretur , ac reficeretut ; il« » J ä Sudic. 14. n. 6. fest ad viueae oppidi apparuit catulus leonis . luftrius deé gulee illecebris triumphavit Moy- fes abíunens poft deguttatum mauna , quam f!wu:.. Quid ? quod inter vineta pugn& l- Elias, qui à men(a jejuna ad prolixumfe iter theatrum , & pugili arena aperitur ? qu:.ia. Lib. -.3. Regï inter racemiorum illecebras, fructuum in accinxerat, Refpexit , & ecce ad caput fubci- cAp, 19* AR ; kytsäli:l Ij* ubertate abítinere debuit. Quidquid ex nericius panis ,& vas aqua, Moyls victoria 'Tametá ideo illuftrior fuit , quia gula inter illeceb» , i5 vinta nafcitur , non comedat, ',Ngïa;' aequé ab haultu vini , ac efu uva Samfon pro-- ras difficilius fuit inviolatam jejunii fervare A I hiberetur, non propterea vinearum patme religionem. * Similecontigit 'Achabi Regis , & Samuee 27* -pinos declinavit , fed botrosinter, &racee, lis Sacerdotis luétui, Achabus , cum pri« mos incedens fpectatorem íe prabutt volups tatis, quá frui/non poterat ; ideóque inter mümbhumiliato inceffit capite,. cinereafper* &ru&uum ubertatem , & illecebras ,. fpu- fit'comami, & pulvere frontem toedavit , mnantes inter vindemias abítemius , & jeju- Dei fulgura in pluviam vertit. Quia bu- 30 Regu cho * 1.)U7, 2.9. T nus illuftriüs de coércita gula triumphavit , miliatus efl mei cauia: , mon inducam ma- quàm de pro(trato leone victor furrexerit : dum n diebus ejus. At illachrymanti Sa- 1nueli calamitatibus Saulis , uberésque fun- ubi Samíon vineas ingreffus , quia inter bo- 1 'Ziieg., .Mäb tros, racemósque ab efu ab(tinuit, [e ip- dentilachrymarum pluvias dicitur. Usgue- 16, 'U:' L N fumvicit; & jejunio loricatus, quiafeuvis quo tu luges Saul , — cuüm ego projecerim.s non pavit , ungues non expavit leonis ; quem eum ?. Quid ? an Achabi fufpiria lachrymis praferuntur Samuelis ? an Regis coniciffus victor difcerpüt 5 fed ubibotro abílinuit , favo Gginatur. Arduum eit, ac tuperatu laccus fpinofo Íacerdous cilicio. anteponit- x difficile fitire in vindermia, & ab elo in vineis tur? Àn p!urisjeiutizum gllimatur tyran ni, quàm Propheta abílinentia ? humilia- . abítinere racemorum ; l1ed dulcius fuit de difcerpu leonis faucibus meliis dulcedinem vit íuim Achabus caput , & Numen in íua uf up V, 2 . bátfe , ac ne&tar de ízvo colieg ile. vota flexit $. lachrymas fudit Samuel, & 66. prel duram non emollivit Saulis fortem 5 quia Hinc etiam Chriili procomus joannes fcilicec Achabi faccus uberiüs , foruüsque ad ripas Jordani: omn fructaum gesere op- pulenuüffimas , omníque cicumvelutas a» Íqualmitin purputa , quàm Samuelis luctus .3niceaita'e , leverioris (oenitenum — aperuit in Éphod: uzerque flevit , ambo jejunárunt ; Íed ilie a throno ,. hic in fpelunca ; intet theattum ; quó ntmirum) gratior fieret ab» L flinentia in fructuum uberta iT . & preriolior aulz illecebras' ejulavit Achabus ,. & inter i luétus in criítallo , fottiisque in tubertare fentes folitudinis luxit Samuel ; & jejuni* um eó eft fortius ad impetranda , quae petit, jeiunium. Et venit in omnem rcgionem.o 'fä,f.'ïn.. h Y*vi3. jordanis , pradicans Óaptifmum penitenia , quó de illecebrofis gulc voluptatibus lu- & cur ad fügam illecebrarum,ad negïecï.um cülentiüs triumphat ; illuíirior femper eft- deliciarum, ad inieritum vonf,pfäfL!ï:*sq,'gui' E abítinentia in repudio voluptatis,& negleciu vanitatis ; is enim veré jejunat , qui nom que fapplicium non potiüs exofa: felegit Cauu caíi rupes, quàm omni luxuriantes amgents vaise gloriole , fed Deo jejunat 5 pallor jeju- tate Jordanis ripas * lalcwientibus rugicer nanitsad popularem fibi caprandam laudem, noón fruétus prodit ab(tinentiz, fed aucupi- veltitas herbis , jocantibusorna:as floribus, omnigenis onuflas fructibus? nimicum Jo- ura fit infolentig ; & dum venter exinani- ahies Baptiílà non in vepreto,(ed in viola do- vur, mens turget , & aurá palcitur chamz- leontis efcà: quód fineminem dixeris auram lorum Orchzeflram maluit fibi aperire , quo fructuum ubertas ,. occafio fore*t virtutis ; coenare , hác tamen chamz'eon vefícitur, & & fructuum copia validiüs ab(bnentiam non chamzleon tantüm ; íed & qui lugumi- exerceret : quóà fortiüs jejunium gula ille- nibus parcé vefcuntur , medullis faginan* Matib, 6. cebrasvincit; eó fir Deogratius; quia jeju. turauratüm. — Exrermanant faa*-ies'/iiw7 ut üavit Moyfes neglecta manna , cum Deo appareant bominibus jejanantes . mon vani- V. 16, lermones mifcuit ; ejásque tabula digiro Dei tate homines tantum nutriuntur 5 fed & vivi obfignantur, eíjueexcubar coeium,mi- aurá, qui cibo abftinent , plerumque ve- litant elementa , obediunt marini flactus; Ícuntur; obfequun:ur duriora faxa , ad cuiusiimperie Ad id jeiunium inftituitur , & affumi. 78. um ctiam liquefcunt in latices ; fed quid? tur, utper efculentorum fubiractionem vi« tia coérceantur , nonfoveantur; & quam- quód Elias tametíi quadragenario ieiunio e* maciatus folus erraret in (abuio fine duce , vis oinis geaneris noxa precibus deleantur, ij absque focio , omnique deftitutus folatio & eleemoíynis $ foriüs tamen jejunio re- q, h Deum vix afpicit nulla hzreditaria luce a- fte Angelico Doctore inquiente: Cum jeju- À52 Íperíus? fineuter coniedit , cur Bliasetiam nium ad culparum deletionem , & cobibitio- ayz, 5 i. periade ,. àc Moy:es Deom non alloquitur? nen » &ad mentis infpiritualia elevationem ccucluf, nimirum , quia iicecqcerque jejunáflet , & valear , praferüm ft voluntarium fuerit , & nulla : Differtatio XXH. 474 nullá imperatum lege, quà de caufa ,David. fuper guenfam vecognofcentes omnium gen- Pfah 3$, ajebat ; eluntari Jacrificabo tibi , feu non ditm animalta. Vise bos eosdemé lettis fuis /,' p MU Ípectato pracepto , à cupediis abftinebo e- fpecianies popinam fuam , aures vocum [ono » 4 $ Ículentorum, acgulz appetitum Numiniime fpettaculis oculos , f[aporibus palatum fuum molabo ; hinc audivit à Nathano fibi dici, deletlantes. . Hi omnes , quiagula addicti 3. RO 8 1. poopinta tranfiulit peccatum tuum, Non Ío- ' deliciis vitia nutriunt , quibus proprium far- ;] ]üm delendis omnis generis noxis aptum eít ciunt corpus , & vitiis omnibus famulantur ; jeiunium ,. fed & avertendis irati INuminis quia inferviunt gule illecebris ; cum adu- flagellis accommodatum ; idqueilluftri edo- lantur palato ceeteris infetviunt fenfibus ; cuerunt lINinivitae documento , eraiNinive aures demulcent fonorum harmoniá 5 nari- urbs arpliffima , cuius dimenfio inclutis fab- bus eblandiuntur totius Arabiz penu ;- ocu- urbiis ad latitudinem extendebatur. triduani lis adulantur objectorum multiplici elegan- jtineris, teftibus enim Tolomzo, & Stra- tia; molli amictu corporis membra fovent ; bone amplior erat Babylone , & laxior cz- ut in quorum fingulis dominetur voluptas, teris zvi illiusurbibus ; hanc igitur urbem quà proniora fint ad inferviendum vitiis, ingreffus Jonas Propheta populum terrere Nifi fame , & fiti voluptas coérceatur , & coepit vocibus illis ttmorem gentibus omni- carnis petulantia per fubtractionem icibi , & potás conteratur ; infolefcunt pravi in nos dona capio, busincutientibus, 4dbuc quadraginta dies, -& Ninive fubuertetur, que tamen mins con- affe&tus ; & tametfi mutuis diffidiis inter fe ditione fulciebantur , nif1 fubverfionem i(tam diíffentiant ,, omnis tamen obliviícuntur di- populi poenitentia przvertat. Et credide- vortii ; & exitiali foedere fimul co&unt in ( runt viri Ninivite , & pradicaverunt jeju- perniciem Ípiritus, & ubi caro efculentis * . zium , cenfet , Chryloitomus triduanum eít faginata , iisdem pabulum fuppeditat non enim pravi , qui in nos affectus infur- fuiffe hocce jejunium equé diurnum , ac no. &urnum, &eà religione fervatum , ut toto gunt mutuis (emper difcordant divortiis ; ita triduo nec homines, nec pecudes quidquam enim funt concordes fibi , & nobis pugna- citer obftant , ut amoris confenfus lethalis degultaverintalimenti, nec potüs hauferint: e quïd ? jejunium contractasà Ninivitis noxas odii fit parens. ) & eadem cupidine gloriz , delevit, Numinisque flagellum avertit , po- quà contemnimur contemptores etiam coi Et vidit ulümque Íervavit incolumem. temnamus , & codem vitio, quolzdimur, alios offendamus , pulchré Eufebiusait: Di- Lib, 4. de Jonesab- 3. pyong opera eovum , 68 mifertus eft fuper ma* litia, quam locutus fuerat , ut facerat eis, vortium animorum facit confen[us vitiorum , OTAL.UvU0- S-!lwr/. & non fecit , lcilicet INinivite, quiagule il* unius avaritia alterius, odit Avarittam.» j Iun£, c.fþ. "7 , 1971/. Wha, lecebris affueverant ; libidinimque volup- ! fuperbia fuperbiam offendit : $n alieno ex- tàtibus indulferant , foedísque fceleribus De« emplo [eip[a damnant vitia. At fi diflicet um lzferant ; ac juftiffimam provocaverant fatium alienum i. difMiceat , &5 apparatus. ad iram ; flagellum arripuerat Deus , Ícelera Ineruditio affeciuum omnium eft. malorum., profcenium.s. | puniturus : fed ubi cives omnes per indictum fibijejunium , gula, cui indulíerant , froe- Ex hac autem cón ifenfione pravör,u m $0. num injecéreabítinentie ; manum Deus re* affe&tuum omnais infíltruitur humanze vitz trageedia ; cor enim hominis in Dei paran« , traxit, flagellumabícondit , hinc D, Gre- Homil 16, orius. — Quia paradifi gaudijs per cibum ce- dum, & ornandumaulam , caulam facimus inevatgel— 4 dygoue Laborare debemus , $2 quantum pof- ferarum mutuó fe dilaniantium : quia ine fimussut per abflisentiamrefurgamut. Caro furgentes depravate concupifcentim affe- — deta traxit ad culpam s. afflila veducat ad &us, quos plurimis efcis faginata caro fo* veniam. & jejuniis poffemus fuperfedere , vet ; rugientes veluti leones in animo ira- fi protoplafti iejunffentin paradiío; fedos, fcente, & favientes quafi pantherzee. in ap* petitu. concupifcente in noftram infurgunt quodiilliad morfum aperuerunt pomi , debe- mus nos efcis claudere ; 2deo Jejumamus , ait perniciem ,. & dum inter fe fe pugnant ; D. Gregorius Nazianzenus, oratione in a- nos feedé expugnant : quid enim in homi- *'Ji&ups. fchate , quia son jejunavimus; ideofroenum ne ferociüs cupidine , avaritia , ambitio- abítinentize iniicimus gulze , quia per inhibi- ne, invidia , de &mulationis igniculo ac- tam indulgentiam ejus laxavimus guttur : cenfis, fi femel laxatis habenis intus debace chentur 2 Unicum iisdem coércendis froe- LA ideo fame, & fiti gulae inhibemus voluptatis num fuperett famis , & fitis, quibus caro blandimenta ; . quia palati in pomo vetito BLLT quaivimus irritamenta. tot; paffionibus exeftuans , tot fubfultibus | 7/. 27. 72* Una gulz voluptas omnes noftras vitia. infolefcens , , & tot nefariis appetitionibus ebria cohibetut , & conteritur. Rebel- vit voluptates; & foliusgulz vitium catera omnia accerfivit vitia, fame, & fiti nunc co- lantis appetitus zqué irafcentis , ac concu- ä Devita ércenda; appofité Senega, Multos oflendam pifcentis affe&tus compefcimus , fi per fub- beata c, 11, Voluptatibus obfeffos , $nquos fortuma ommia tractienem efcarum carnis frangamus pervi- munera (àa effudit .quos fatearás , necefje eft caciam : neque iras furentis Jezabelis eva- w e[e malos, Afpice Nomentanum ,& Apicium fiflet Elias,nifi jejunium , quo fe munierat, b H. ejus objecifíet minis , tunc enim non ampe terrarum , àc maris bona conquirentes , & lius ! 13 Satietas ventriscf 'OPPffäïO mentis, aC Afïc&üm probor. 476^ tat Tertullianus, Tanta eff circumfcripti Adverf. äm:pliüs corvus opulentam Prophetz men» fam apparavit; fed Angelusexiguum panem vitlus prerogativa , ut Deum praffet bomi- &&y].eap.6. EXNLATS alendevitzvixfupparem attulit, — Ecce ad ni contubernalem , parem vevera pari. $i pO $s eaput fuum fubcinericius panis * quód acuté enim Deus «ternus non efuriet , ut tefla- obíervans Tertullianus /ib. adverfu Pbyf. eur per Ifaiam., boc erit tempus , quo bomo Deo adequetur , cum fme pabulo vivit : cen- €ap. 6, ait 2.— Minitantem j ezabel fugiens pofí unicum pabulum ,85 potum, quem ab 4n- fet Tertullianus Dei imaginem, quam deli- €tum abolevit , jeiunium refculpere. gelo expergefatius imvenerat , & spfe quad- $3. raginta diebus , & noclibus vacuo ventre , Quzfierant primi homines in efcis fa- arido ere pervenit ad montem Oreb ?. nimi- pientiam , à quibus nonnifi ignorantiam hau- ícerunt. Et qui fpont? fortaffis non fuiffent rumfames, & fitisProphetz Jezabelem exe armárunt, eiüsque impetusrretuderunt, in exitium ituri ; per gulz irritamenta ,« cacodeemonis infidiofam fuafionem miferé corruerunt ; & fcientiam quzrentes caligi« $. IX- nibus obviárunt ignorantiz ; cüm jam du- dum invidia cacodoemonem torqueret ,' eó Sfcarum. fubtraiiio ea reffituit quia homo natura fibi inferior, conditione virtutum decora , qua per ingeflam imbecillior , corporis farcinà gravatus , tanta guleefcam nobis vitium ab- in paradifo locatus frueretur felicitate,maio- fiulerat, ti etiam donandusin cclo , cuius ipfe pof- feffione, cum fuis affeclis deturbatus erats $r. - Amna, quæguïam'undb*intu'lit., hac ferpentem animal prz czteris fagax ingref- fame, & (iti inflaurantur 5 quód fi fus ; & ex eius gutture vaferrimé fuafionis - per gule , & incontinentiz vitium pangens eloquentiam, Evz fuafit vetiti fibi mors fuit mundum ingreffa;beneficio jeiunii pomieíum, quo fcientiaditaretur boni, & ad vitam refurgimus ; quia dum corpus af- mali ; quid? mulier na&tura totius boni , fligitar fpiritus corroboratur ; dum caro malíque defponfatam fcientiam , manu po- minuitur, virtus augetur ; dum ftomachus mum prohibitz ftirpis fumit , oculis luftrat , languet , Diabolus effugatur ; quód fi ho- animo delectatur , & demum malé carprum mo per gulz incontinentiam deliquit, faseít malum dentibus invadens, rata in pomo beas» badi per jeiunii abftinentiam damna reíarciat fibi titatem etiam Numini invidendam deglu- AL t* illata , ut monet Tertullianus , inquiens z »AMerf. tire , fru&tum guílavit, quem ; & in (toma- wup | byf.ehp. . E primordiale delitium expiaretur majoris chum demifit, & ne fola violatrix effet di» i J abffinentie operatione. Nam & primw popu- vini przecepti , ad maritum ftatim cucurtit , Jus , primibominisrefculp[erat erimen , pro- cui infignem pomis illis virtutem infitam nior ventri quam Deo deprebenfis : & none commendat 5 faporem, & dulcedinemlau- nullis interieétis fubdit. Eadem "ventri dat, inílátque, ut velit & ipfe experimen» prelatione deploraturua erat. eosdem. duces to verum probare ; & approbare.( fwos , & Dei arbitros , quos defiderio carnis, lo Heu lugendum facinus! ne mulieri di- 84. U recordatu Z£gyptiarum copiarum exacer- fpliceret, maluit Adam Numini non place- babar, Scilicet gula primordiale induxit re , & oblatum fibi ab uxore pomum mo* deli&tum : & líraéliticus populushaud abíi- mordit, guítavit, deglutivit, fed unà cum . mili edacis gulae praelatione primi homini pomo mortem etiam devoravit , qua per L1 reículpferat crimen , quod jeiunium expiat; gulzhiatum ingreffa ftatim fuit mundum : & efcarum fübtraclio ea addit , quz per in- & una gulz inconünentia Numinis in ho- affectus u- , Xgeüam gula eícam nobis vitium fübtraxerat; mine obliteravit imaginem ; corporis enim agritudines , morbique ani- triásque appetitus iraícentis , & concupi» mi nullo valentiori pharmaco , quàm inedià fcentis excitavit contra fpiritum ; & irre- curantur, unde T'ertullianus. ültró cibum quieta legis membrorum rebellione coepit 4 6ih ta) 3* pyoveneno deputarem, & autidotum famem corpusin perniciem animze infolefcere ; con* fumerem , per quam purgarem mortis à pri- cupifcentia fuo zítu eius exficcare virtutess mordio can[am.», & appetitus irafcens omnia fos déque ver- LEN Creaverat fapientiffim üs rerum Condi- tere, & fingula evertere animi ornamen- tot Deus hominem ad füimet imaginem., ta * * Ícientiam boni , & mali efurierunt : Ge»efs T. Creavit Deus bominem ad imaginem fuam s Protoplaíti, — Eririe ficeut Dj , foentes bo- Geref. $. "V. :p "U. 27. ad imaginem Dei creavit illum : íed pott- num, 8 malum : & qua(i fapientia nego- quam Protoplafti gulz indulferunt, & vio- tium eífet gule;& ventris,non mentis; cibi, lato jeinnio moríu pomi inhibiti mortem & non jeiunii , hanc feedé perdiderunt ; cum Quamdiu enim deglutierunt , interiori gratiz ftatu ftatim avide quæfierunt in efca. deperdito ; hanc etiam Dei obliterárunt fi* vacuo ventre jeiunium fervàrunt ,. tamdiu militudinem , & Adam flatim Numinis au- oppleta fapientiz thefauris mente in apice Gmejï 3. ditIroniam. — Ecce Adam , quafi unus ex no- perítiterunt felicitatis , à qua miferé core 7U. iho bis fatlus eff : hanc tamen Numinis imagi- ruerunt , cüm primüm vetita pomi efca in nem, quamgule incontinentia delevit , o« ftomachum cecidit: eleganter Tertullianus " doer[ns la poteftinediarefculpere ; quia utfcité no- Nunc fi temerà rationes castigati à Deo vi- Ooo 45 pby(iz.up.i Verani de Aj'eäiä:q Tom. I, -- 476 | bifi"ertätïo XXIL i i, us ,€ M/t*igmä propter Deum 4 wobis «d Deo fe abíondete , G(ïaiv«ïw idmenfitas on*i- :'*1 primordiorum experimenta revuocabimus , hia replet loca, ubique adeít ? nimirum gula con[cientiam communem confulamus $. 1pfa Adamum fecerat à Deo abfentem , non Deum marura enuntiabit , quales mos ante pabue abAdamo diftant& qui per violationem prat- [um ,. & poium in virgine adbuc faliva ex- cepti gulam aperuerat prohibitz fibi efcze ,& bibere con[ucverit , vebus duntaxat. fen[us acceffum fibi clauferat ad Deum ; .à quo agendis , quo droima sratlautur ,. fi multó propterea averíus diltantem fe conftituerat z p.*?l—lmtz'ank mentá , fi mulió vivactori cor- Íed quos gula abfentatà Deo , hos ieiunium. dis, quàm cim totum illud domicilium àn* flatim praefentat , fcité Eufebius Emiffenus; Homil inje- terioris bommi .e[cts f'spatum , winis inun- loquens dé Moyfisieiunio, ait ? Sedtfbea- jun.quad. dALNS , decoquendsis jam . flercoribus . e- tum May[em per quadragenarium .eontinua- fiuans , pramediatorium efficitur latrinas- t&. abfitnentie [acrificium. caleflis. colloqug Hoeg "um , inquo plaué mibzltam in proximo .fa» legimus. acquifiviffe «commercium, perft , quáam ad lafciviam [apeve.s. $deo legimus , ut antelligamus bominibus pev 8f Studia igitur fapientize elca impedit , purificationem jejuni viciniam Dei , prefene [] . non expedit ; hiantis gulce flatus.lumen ex- tiaámque . conferri nimirum quos efcarum g ilieceoree ab(entant à Deo , hos continuata tiaguit fcientize , non accendit; ventris in- dulgentia, mentisevertit ornatum.: non be- ieiunia Numini przíentant ; at qui pet cule ne (ibi Protopla(ti confuluére, cüm fcientiam pam diitant , per impctratam benefcio ie» naQuri boni, & mali efcam deglutierunt, iunii veniam INumini adítent, H'AHC per gelam Dei abfentiam , & per ieiunium prce quà ventrem gulz deliciis onerarent , . * mentem ícientise . incremento . ornarent * íentiam eleganter innuit Tertullianus , qui implet efca ventrem , fed mentem evacuat loquens de-ieiunio-Elige ait : Debine m P:gäïisrf,pïgyc 4C, CAD. & fapientiá; & fi ieiunáffet venter ,- non cor- nantem Tezabel fugiens Elias pofl unicum.s: Auiflet é mente totus fcientiarum ornatus 5 pabulum, & potum quem ab duselo experge- contultiàüs egiffent Protoplaíti , i ventii$ L fathus imveuerat.& ipfe quadraginta diebus,, ftidui(fent vacuitati ? inedia enim fcientia- & notclibus vacuoventre , arido orepergen : ia tum fovet diíciplinas , quas iugluvies op- in montem &boreb ,. ubi cum in fpelunca.s. primit 5 ieiunium mentis exacuit aciem , devertiffet , quam familiari congrefju Des. quam eíca retundit ; abítinentia mentis ac- excepruseft. — Quid tu Eliabic ? $nultó ami- ceríit ferenitatem , quam ciborum ingellio cior 1fla vox,quam Adam ubi es?. illa-euum abigit , vel foedécurbat ; non in cibo, & pasto bomins minabatur , $a jejumo bian- potu , fed in ieiunio , & inedia reperitur diebatur. ? 3 * fapientia, ut innuit Tertullianus. — Ubi lo* Pimushomo , quia gulz indulfit illeceb- $7 w ;i Sämn".ö L0 C]-f. qvens de fapientia Moy(is ieiunantis ^ att: ris, quia ftomachem opp'eviteicá fibiinhis 1773 Caterum ,eut cor evectum potiii invenicba- bitá , nolens , ornamenta, quibus inlig- niebatur, evacuavit; léque nonnudum taue gun , quàm vmpinguatum s quadraginta die- um , fed & inermem novit, ^ Cáam cogno- bus , torsaénque mottibus fupra bumana « Genef. -g.' puva facultatem jejunsum — perennauit. [biri- viffeut f2 effe nudos , confuerumr folsa ficus , V.. 1 tttali fide virtutemm f'abinimiflrante 5 & vi* & fecerunt. fibi perizomata vgula ,. quzvene dit oculis Des.gloriam ,. 59 audmvit Auribus cremimplevit., mentem evacuavit ; imó & Deéi voces 4 ^65 corde conjecit Des legem.s. corpus nadavit ; cüm priüs non fe Adam Cuim quidem nec ipfum May[em Deo pafium ; noviflet nudum. Perperam igitur in e« inedidmque ejus nomine : [aginatam 5 con: dulii fruticevettes querunt nudi, qui in efu flanter contesoplari ualeret. , pingutor , po- pomi nuditatem invenerant :. vcítes ,. qui- bus etiam ad ornatum operimur , non in eíca plus , quia Moyfes ventre vacuo montis in- c3luit faítigia , mentem Deo implevit ; & invenimus , fedin inedia , quapropter aiee divinà paítus fapientiá eo erar lumine cit- bat David. /— Er eperui in jeiumuio animan.s. PÍ/aic6g, .. cumfulus, ut paítus populusnequiret intui- meam . Íeu ut explicat S. Paulinus epitt. tusoculorumin ipfüm figere, quin caecuti- 10. 4nduebat fe cilicio $: € operiebat in.s ret; perindeac cüm (olem afpicimus , éfon» jejunio anxmam [uam ,| ut eam fjiritali [atu- te illo laminofo nqnniü rivulos haurimus rvitare contegerer 2 "Wnde difcimus veflimen- e Caligïnu-m. L] um anime , illud effe jejunium , quo-ab oim- 86, nióus lege. divina verttis abfliutmus ,. quia V Mira igt tur eftieiunii virtus , qua danfi na refarcit gule 5 .& quam Dei imaginemn enim nunc poít Adae peccatum non fola gula j* v 4 eíca. delevit , inedia in abftinentiz officina peccat ; fed & caetera membra , omnésque fefculpit,, Adamum gula illecebris ad trans* in homine facultates , ac potentiz per vo* luptatum illecebras ab honettamentis dcilas greífionem divini przcepti addu&um que- fivit Deus. Vocavítque Dominus -Deus &ont virtutum , & à fummo fe bona aver4 Genef. 3. 0095 Jidam , &6 dixit ei , ubi es 2 Quid ?. quód tunt, ideó non loli guiz indiieafïüïn A MR Deüs, cui omnia patent , funtque preten- iunium , fed , &reliquis me"brs , i. tia; niüque fit, quod eius fugiat oculos , fibus, ac potentiis in hotm/*e , Ut qua per à ab eius poffit 1e prafentia fubtrahere, Ada- delicta intulerunt da: E 4 inaà, pet religioía 1e- mam quarát. quaf1à fe abíentem ; & foler* junia inffaure^^ — & inftauzaia deperditam us usb u m X — Ó 0 s um L ter petat,ubi (it ( d4dam sbi es ? quis potelt à m Numi'f:slmagmem reícui pant« In.äi- Satictas ventris eft Oppi-eüiö mentis , ac) Affc&uuhï prob, | 477 88, ' Indicendum elt jejunium oculis , ut à Hisce duobus i fuerit Chriftianus munitus ' curiofis abftineant afpectibus , & modeftiz impetus contundit fatanici hoftis , Jacula peccati , diaboli tela , carnis nequitiam , con« froeno petülami-ores coérceantur intultus. Indicendum eít jejunium autibus,ne perversà cupifcentie zftus , vitiorum cuneos, mundi machinas , voluptatum laqueos , illecebrá- u prurientes fabulis, verbísque otiofis, & quod rum infidias ; & arma mortis non timet , deterius proximi paícantur detractionibus, ! Indicendum eítlinguze jejonium , ut à con. Íed infringit, diffipar , & abigit; itaferé D. Petrus Chrylologus, viciis, contumeliis , futilibus fermonibus , $9. verbísque abftineat fcurrilibus , . & filentii Eft enimjeiunium , quod virtutesfovet, il in A — freno pruritus temeré loquendi compefca- & vitia enecat ; proba excitat defideria , & 1. Ll.ll' r pravos excutit affectus ; Dei accendit amo* Indicendum eft jeiunium manibus , wut abftineant à pravisoperibus , ne quid. tem , & prave concupifcentiz zftus extin- quam agant, quod Numini difpliceat ; ne guit. Jeiunio plus difcit fpiritus ftudia efue rire virtutum ,. quàm corpus efcarum fatcie quidquam tangantf quod caftitatem labe- faclet, Indicendum eít jejunium intellé« nam ; fiátque fitiscorporis pium animae dee fiderium , aceftus, quónon iam fontium lae (Q&ui , quóàpravis , ac lafcivientibus ab füineat cogitationibus , nilque intus volvat ,. tices , nec generofum fitiat falernum, fed —— quod pudicitie fit noxium ; damnümque fontem vivum , é quo gratiarum omnium Indicendum eít Ícaturiunt rivuli , quibus & fitisnoftra ex- fit proximo allaturum. jejunium voluntati , ne ea velit ; quae divinz pletur, & fames exaturatur, Bedt!' , qüi Müttü,f, efuriunt, &5 fitiunt juflitiam , quoniam ipfi TU 6. funt diffona legi; queque Numini difpli- cent, neodiafoveat , prava defideria con- faturabuntur, — Quid? quod D.Lucas nul- €ipiat, turpes amores excitet, profana gaue lam hic mentionem fuggerat de iuftitia? di- rf s 4ia non admittat, cátque: , Beati, qui nunc efüritis , quia.s Lue, 4, «s f. & Indicendum efít jeiu- nium memoriz , ne in ea tefricentur, qu faturabimini ; cüm enim D. Matth, loqua- 21. divinum poffunt honorem lzdere , & pro« tur de fiti iuflitie fatis aperté. defiderium ximo eíle damno. Indicendum eft jeiu- animze , & fitim fpiritàs indicat, & D. Lucas, nium toti anima , ut hzc jeiunet à vitiis; cüm iuftitie non meminerit, de fame vide- tur loqui , quà ftomachus vacuus efcas appe- tontupifcentias.coérceat , iras compefcat, Hoc eft falubre illud jejunium , quo anima tit , quibus vires reficiat, Sedlicétloqui via d reficitur , fpiritus pinguefcit , proba de. r de fame corporali , fatis tamenaperté . fideria aluntur , mens ferenatur, & fludia .fpïr em fubindicat ipfa faturitas, quzfá k: virtutum mirificé promoventur; quia ut e» ftomachum aggravet , plusadfertincommo- , leganter D. Chryíologus de jejunio : Jeje» D di , quàm utilitatis,& quiahazc faturitas beas 8,,: .Se;m. 41l. titudinem accerfit , Dear£, qui nunc éfüritit a ( fequens. mu?z fingulari eultu evellit vitia , eradi- cat erimina ,. Ad frutlus bonos agrum pa- quia (aturabimini , utique faturitas eft , quz mentem reficit , G quà fpiritusbeaturg Yat mentis , &$ corpori. Jejunium efl (an* Je- ideóque efuries , de qua D. Lucas loquitur , &itatis Za/lia ; facrificium castitatis. TE junium virt navis , portat queflum vt* tametíi corporalis effe videatur , refunditur fejunium-s tamen in fpiritualem , in quam dirigitur $ , ta , lucrum [alutis advetlat, nobi aperit calum , nos intromittit ad De- ut indicat D. Matthzus , sítque propterea fenfus: Beati veré funt , qui voluntariis je« um : & aliquibus interiectis loquens de vir- tute jeiunii in Moyfe fubdit : AMey/es 4Z iuniis macilenti , diuturna inedia enerves triumpbos fuos enilitare. fibi omnia tmandat fterili abítinentià impallefcentes , cibum ew furiunt, & potum, fedfpiritu; hoceftnon elementa ,. jubet mare difcedere * durari undas, profunda ficcari , cmlum pluere.s, tam carnali neceffitate , quàm virtute fpiri- Ad eius imperium dat frumenta , ventos tuali ; quaficorporalis efuries , ac fitis fa» mes (it ,ac fitis fpiritüs ; quia corpus tametfi fpargit ; carnes emittit , & Deus preceunti ' Moyfi iter oftenfurus noctem fplendore fo- jeiuniis fractum , abflinentiis enervatum , yszSr , non eícas efurit corporeas, quibus vacuitae £ lis illuftrat , folem nubis temperat velamen- to; & Moyfes ipíe petram percutit , ut de tem repleat ftomachi , fed juftitiam,, quàá fpi- recenti vulnere frigida fitientibus det fluen* ritum recreet ? non efculenta, & poculenta appetit, quibus ventrem fatcinet ; fed fo- - ta, Moyfes jeiunus dàt terris legem coe- li , fcribit vitae formam, figitterminos di- menta virtutum , quibus mentem reficiat $ w fciplinz, Elias beneficio jeiunii mortem fiquidem per corporalem efuriem ; & fitim nelcit, relinquitterras , coelos orans inttat ; fpiritus jeiunantis virtutesefurit , & Deuns convivit Deo, confociatur Angelis , & ho- fitit , utappofit? fcribit D. Hieronymus ad Caelantiam , inquiens : Oi probab il;- . fpes terrenus fupernas poffidet manfiones. Ejpifl. J-fi ' " Virtute jeiunii Joannes quafi humanitatem zer,, ac fcienter abflinentie virtutem te« exutus Angelicam ducit in catne vitam, vie nent , eà affigunt carnem [uam ,. quà ani« ma frangant fuperbiam 2 ut qua[? de guo« vítque Angelus in corpore , coeleítis in terta, fublimis in imo. Et nos , fi volumus Moy- Zam fafligio contemptus fui ,at que arrogane fisgloriá, Eliz vitá, Joannis virtutibus in, tie de[cendant ad implendava Domini volun- tALtem, Ideóque à varís ciborum defiderijs figniri, omniüinque fanGorum meritis dite- Ícere , infi(tamus orationi , vacemus jeiunioe msenrem vetrabunt a. M( totans eius vinta Qoo 2 96Cfóo Verani de Afk&ifu ToM& d - 478 | Differtati.o XXIi, TL occupent ia cupiditate virtutum, — 3ámque efarialis ptzecedat , sioquin nïhi!nagitui- , : DT minus jejtniorum , & abfhnentit laborem.s cadítque unà cum volucre pafto totà venatica E $0. cAro fentit , animá e[uriente juflittam. voluptas, qua à pridiano tota dependet ie- Efuries itáque corporalis , beneficio iunio; quod fi non pracefferit , neque vo- inftituti jetunii famem acuit fpiritüs, fitím- luptas fubfequitur. Non fecus dixerim,fi ho- quUe accendit mentis , quz propterea non mo abílinentiam oderit, neutiquam in fubli. efculenta efurit, corporea ; nec poculenta fi- mefefeattollit , neque divina, & coleftia tit terrena, fed virtutes , quibus anima re» mente affequitur ; fi ventre fit plenus , onus fecta piriguefcat ? efuries Jeiunii , folam efu- &orporis eum deprimit , & eícaria farcina rit juftiuam , & pia metamorphefi ventris mentem impedit,ne füblimiüs avolet: conge- efuties , fames fit mentis; & fitis corporis fia'efca fuo pondere totum hominem deor- pium fpiritós defiderium, quo fontem fitit fum trudit , non furfum promovet; hinc - aqua vive : jeiunantes à variis ciborum faturitas deiicit , quem in a]tum inedia eve» defideriis mentem retrahunt, zf totags ejus xiflet, Surfum avolavit Hlfas , qui ad fecre- qim occupent sa cupsditate virtutum z. nimi- tum etiam cum Numine admiffus fuit collo» —— rum , cum homo terreitris fame corporis quium , fed priàs dies quadraginta impran- efuriret voluptates , fitiret vitia, que nun- Íus, & incoenatus-transegit ; perinde ac fi quam valent fatiare , nunquam reficere; be- jejunium illud przceptum ei & coelo fuiffet: neficio jeiunii non ampliüs corpore , íÍed furfum afcendit Elias, & toto mentis volatu | AT fpiritu juftitiam efurit cupiditate virtutum, ad Deum pervenit, fed cius viatica fucrunt Eít igitur ieiunium quoddam ad culturam frigida , quam fons publicus eiobtulit , & virtutum incitamentum., famem excitans , panis fubcinericius. Et ambulavit in forti- ?. Reg. cag. & fitim accendens iuítitie ; mens enim nul- 19, tudine cibi iliu quadraginta diebua , & qua- la indigefli flomachi cruda evaporatione ín. draginta nottibus u[que ad montem Dei Oreb. fecta clariüs , qua fint falubriora eius nu- Cimque veuiffee , illuc manfit in [elunca Laztum coe- E ecce fermo Domini ad eum. Surfum vo* trimenta videt , G ea appetit. lum , & ferenum caput in eo con(ociantur ; lárunt in lege evangelica hi omnes ; quos ec* quia ficut 1 paluftres terre vapores, ac'hu- clefia fanctormm adfcripfit cathalogo , fed - mefcentes exhalationes furfum non avolant, quia nullo efculentorum pondere preffi , aér nonturbatur, & codlum nulla f oedatuz & ítomacho vacuo mente expedita, pcrni- nubium macula, fed fnaridet ferenita : ciori volatu in fublime nitebantur, «undum : 'perinde humana intelligüitia , p Hinc jeiuniis prz caeteris affüevére A« 35 quamvis in fe fpeGtata ftudiis virtutum, fa- poftoli, & cum ipfis eorum Magifter Chri-. ! cris meditationibus , precibus fundendis , ftüs , qui quadragintadiale jejunium nulla in- aternis intimiüs penetrandis apta fit, ac ex- ftomachum demiffa efca/, nec inftillato lie pedita; quia tamen corpus,, quod inha. quore abfolvit ;' qui cum difcipulis efurire , bitat, tam inzqualis eft valetudinis ; utva- & fitire voluit;adeo ut ad acriores famis la- riis fit mutationibus obnoxium , & modó tratus fedandos ,eos fpicas vell jufferic ,& plumbea prematur gravedine ,. modóvola: mandere. D. Petrus Apoftolorfim Princeps d tili fublevetur agilitate , nunc immodico tefteD.Gregorio Nazianzeno feré femper je- Orat.depase . xítu flammefcat , & aliàs frigefcente otio : iunávit, elurivit, folis lupinis afle compae per. amer. torpeícat ; modo efculentis onuftum in ima ratis fe rcfecit, Matthzus Evangeliíta re- detrudatur; & nunc efcarüm depofitá far- ferente Clemente Alexandrino carnibus ab* ciná agiliüs moveatür ; ideo fpiritus cor- Ítinuit; & folis oleribus vitam fuftinuit , ne poris inquilinus plurimum juvatur, velim- penitus laberetür. ^ Jacobus Alphzi filius pediturex prava , vel proba corporis habi. frater Domini illibatz virginitatis cultor , tudine ; vulgatum enim eft apud . afcetas : fummarum íludiofus virtutum , vigiliis , venter , fi plenus fuerit , non orat, non precibüsque furdendis affuetus; vino, & fice- ftüdet , non laborat , non meditatur, fed o. rá femper abítinuit , & non folüm genua , vtiatur; quia homo fatur voluptatibus , eft verüm & frontem ipfam cameli callo afperi- pronior (tüdiis ventris , quàm mentis; & tate obdu&tam fecit jugi corporis ad pavi- h libentiüs garrit ; coufabulatur , ridet, otia- mentum allifu ; . referente Chryfoftomo , tur, quàm mediterur , preces fundat , ftu- & cum atatem ad annum nohage(imum fex- deat , aliáque mentis munia obeat : in fubli- tum protraxiffet é (ummo templi faftigio - me nonerigitur mens hominis , cuiusventer * deorfum pracipitatus eeterna exfaturatus eít ingeílis gravatur efcis. beatitate; quia efurialem interris vitam du 9t. Idque vel ab ave edifcimus pradatoria xit. Joannes Baptifta przecurfor Chrifti non * in ardearum aucupiis : fi enim falco bené folàm perpetuum fibi indixit jejunium , fed paftus fit, volatui eft minus aptus , neque ala- tam parum cibi, potüsque fum pfit , ut de Matib. ca rum remigio ardeam affequitur; que conii- ipfo dixerit Chriftus, Venit foannes , net 11,«, 18, ciens ex volatu falconis gravedinem tuta fur- "manüucans ,neque bibens. fum avolat, quó difficulter falco. paítus Anna Phanuelis filia jejuniis ,. & ora« 21* aícendit , ideóque neque unguibus ardeam tionibus Deo jugirer infervivit , affidus Jj tenet , neque roftro difcerpit , nec ccrfigit. fundendis precibus in templo , tametfi vi. Hinc hoc aucupandi genus neceffe eít dies tiþus deftituta , corporeg racilis ; ietuniis . ^ gmd- — HO BI Rn ao E d Ea .;.:aä;ff;.-:.b- Satictas ventris *ePc' oppreffio mentis , ac Affc&uuth prob, | 479 jeiunare, quàmextra maternüm uterum vi- Lit. CAp. 2, emaciata : 72;':)729': & obfecrationibus fer. 8U. 37» vieus die, ac notte non difcedebat de templo. vete5 fiquidem mater eiusgravida ab omnil Et ita primi omnes exorientis Ecclefiz fide- abítinuit vini hauftu, carntsque, & la&ticinio- rum efu, & ubi ex medicor& confilio horum les jeiuaiis affuevére , & orationibus, ut ge: mina hacalá fulti in fublime avolarent, ad aliquid admifit, quafi id naufearet Stepha- Deum tenderent, eique foli adhzererent. Je- nus, ftatim mater revomuit: quin Stephanus in lucem editus nonnifi matris ieiunz ubera junio, & oratione obarmati ad victoriam pugnárunt contra vitia, & tartareas expu- fuxit, neqiflulla vi adigi potuit, ut é matre gnárunt legiones : nec ullum & tot coelitibus, pafta aliquid fumeret lactis ;; & à puero ita jeiuaiis a(fuevit, utadultiot femel duntaxat quos Eccle(ia Deo peperit, reperias, qui non fluduerit carnem jeiuniis edomare, ventrem in die corpus reficeret, idque vefpere poft inedià debilitare,. & mentem oratione cor- -folis occatum ; necalias runc guítavit epula- |[ roborare : infolefcitenim caro, fi eícis fovea- rum delicias, quàm ruftícanas herbulas in- tur; & petulantiam exuit, fiieiumils co&r- iecto fale, & aquá lixas; quinimó facerdotio «eatur; eít enim ieiunium probatiffima, ac initiatus etiam falem tenui ademit obfonio,, & bis duntaxat per totam hebdomadem íto- faluberrima corporis caítigatio; & oratio mentisin Denm promptior elevatio, fi viri« macho pauculas indulfit decoctas herbulas , bus fit fulta ieiunii : hinc de S, Afella fcribit quibus labentes corporis vires reficerentur, Adultior veró folitudinis feceffum : petens, , ;Pg. i D. Hieronymus,quam direxit ad Marcellam, quód cum per totum anni curfum iugi pafce- nonnifi herbas crudas in cibum adhibuic; & retur ieiunio biduo , triduóque permanfit iuffus enervato ftomacho aliquid fuppedita- re roboris , acvino uti, Stephanus ut fimul Hb absque ullo cibo, & potu, & in quadraginta- diali iciunio- fuam ita huius fluctuantis vitze iubenti pareretfacerdoti, & ab inolita ieiu- nandi confuetudine non abícedeget, unam traieclionem inítituit, ut omnes pene heb- duntaxat vel alteram vini guttulam in pere domades vultu lztante ieiunio coniungeret, & huius beaeficio ieiunii perveniret ad fe- amplam immifit hidriam frigidà plenam; nectam ab omni proríus corporís&gritudine quo vere affereret, parum in potu vini adhi- buiffe: ex eadem obedientia diebus 'feftis immunem4j adeóutnon doleretcapite, non laboraret ftomacho ; nec vifcerum cruciatus paucas ficus foliszeftu exficcatas in diurnam fentiret; nec ficca humus, in qua cubabat ia- admifit alimoniam, exclufo tunc quovis alie obfonio: & hacvivendi methodo annum Centia membra inficeret; . nec facco afþcrata cutis feetorem , nec fordes, fitámque ullum etatis attigit feptuagefimum tertium nulla h contraheret; fed fano corpore, animo fa- egritudinis molcftia vgxatus, nullo capitis ^dolore tortus. N niori folitudinem putaret -delicias; etemi vepreta hortorum flores ; & inter fenticeta Fuerunt , & alii plures fanctitate illu« 35* huius afperioris vitz lilium virginitatis coe- flres, qui ab ab(tinentia materni lactis fuam litibus excoleret gratiüs, & Numini odora- inchoàáruntíanclitatem, 'Sifinnius Epifco- tiüs, cuitam iugiadhzferat oratione, utin » pus Thaunen(is diebus Mercurii, & Venc- ris vix natus à materno lacte abítinuit, Ed. genibus cutem in duritiem camelorum pra mundusCantuarien(is Archiepifcopus quas j n orandi frequentia occaliui Hc d;prehcnl'um A uerit, vis feria fexta per cotum vitz curfum prze ter atidum panem, & exiguum frigidz hau- Á $, X, ftum nil guftavit, — Ivo illuftris ille Pater pauperum omnibus pervigiliis ,. quó ieiunii legem religioséfervaret, pane, G aqua dun- Niff ager corporis ,izoþ*ri Jcäzltuni taxat coenavit , prandio penitus omiffo. Ec jejusii exerceatur ,. flores virtutum in nobis non vernant , uec frutus meri- plures alii recenfentur , quos fol .nunquam vidit comedentes,& qui nonnifi vefpere poft p fpoudent me[- torum ulla occafum folis parum;vel leguminis, vel her- fem, barum, aut fructuum flomacho conceífe-. 94» Uotquot Chriflianarum virtutum ex runt. D.Hilarius annorumfeptuaginta fe- celluerunt ftudio, hi abflinentiz, ac nex neque diebus feftis quidquam alimentii jeiunii freeno carnem edomuerunt; antequam Sol occideret demifit in. ftoma- ejüsque concupifcentias co&rcuére, ut obfer- chum, &eiusfercula lentesfuerunt, & hae vat D. Bafilius delaudibus jeiunii inquiens : non cocta, fed aquá máceratz, vel herbarum Omnes fancios quotquot. fuerunt ad vitam aliquid cum fruftulo hordeacei panis. Imóà Deo dignam per jejunium fuiffe inflitutos ve- ab anno aetatis faxagefimo 'tertio usque ad peries: hinc fÍcimus, Nicolaum Myrhenfem o€togefimum panem etiam ademit gulz, cui 1 Epilcopum ab incunabulis priüs affueviffe tantüm iufculumex coctis herbis extradum jeiunare, quàm vagite, ftatis enim Mercutii, indulfit. 4 Í ;;kï MP. L m & Veneris diebus (emel duntaxat lac fugere D. Antonius Abbas , nonnifi vefpere 96, coníuevit, & innocentiam , quam cum lacte - poft occafum folis, parum comedit vilioris )) fuxit, beneficio ieiunii incontaminatàm fem« vanis cum modico fontis hauftn, cui obío- per fervavit: fcimus , Stephanum Presbyte- — nio adtotam lautitiem modicum addidit fa- rum Conítantinogolitanum ,p;iüs ceepiffe lis, & plerumque totum biduum, triduim. que O00 3 -- as 490 Diü"crtaäïo XXIL. P i que tefte Athanafío omni cibo abí(tinuit. Sci- bis tantüm quavis hebvd$xnade diebus Jovis mus D. Paulo Eremitarum Principi unicam & Solis modicum fumpfiffe obfonii, &to- atborem palmarindumentum aque, ac ali- tam prandii lautitiem fabarum exhi. mentum fuppeditáffe usque ad annum zta- buiffe - pulmecum cum fruftulo hordeacei pan is, S, tis lexagefimum, G abhocad centefimum Agnetem de Monte Politiano quindecim an- decimum tertium dimidiati panis fragmen- nos folo pane, & aqua jejunáffe, |S.Claram tum quotidie corvum eidem attulifle, & in- Afifiatem geminam quet annis integram tegrum duntaxat panem 'fubmi.'üräffe, cum exegiffe quadragefimam íolo pane, & aqua. magnum Antoniumrhofpitio excepit , cui Et quotquot jejuniis affuevére, hos tartareus tunc Deus duplicavic annonam, Scimus Yoftis pugnare quidem potuit, fed non ex- Epefium Anachoritam in.eremo nunquam pugnare, quia jejunio loricati omnes caco» » pet annos quadraginta interdiu comeditle,fed dcemonis ictus retuderunt, & tartateos clu- tantüm cem vefpere inciperent fydera illu- ferunt aftus, ;coärcuerunkt conatus, fruftrá- celcere modicum obfonii ad detritas corpo- runt impetus. ris vires reficiendas fumpfiffe, Scimus D. . RefertGellius;Lucium Sullam in terr3 — 98- Elpidium Abbatem in folitudine rerum di- Attica oppugnáffe Pirznm, cujus defenfioni Li?.x $,50- Gium «t vinarum vacantem meditationibus folis die- aderat Archelaus, qui turrirn prope m«enia bus dominicis, & mercurii modicum fum- carum cap ligneam conflrui curaverat, & cujus fafligio. pfiffe alimenti. |Scimus D. Hieronymumin facilius obfidentibus hoftibus incommoda Bethlehemitico feceffu repugnantem fpiritui adfetret. — Eduxit Sulla copias, &omni, qua 'eü carnem hebdomadarum inedia fuübiugáfíe, & H potuit induflria connifus eft: . turrim illam * d praefüitiffe,quia ei volupé fuit ita affueviffe. fibi objectam , ac noxiam adieclo igne in. Scimus Sabám Abbatem religiofiffimum ex cendere. Accefférunt Sulle copiz , ligna ex hebdomada diebus quinque fine cibo , & fubdidére, ignem admoverunt, fed quamvis potu tran'fegiffcl, & quinque duntaxat dacty- flammz turrim cingerent, non tamen cam - lorum nucleos; modicumque aquz reficien- combuflére. GCauía veró , cur.turris expu- do ftomacho adhibuiffe, Scimus D, Wol. ftinum tribus in hebdomada diebus ab omni gnari non potuerit, eafuit, quia Archelaus omnem turris materiam alumine oblinive- cibo, & hau(lu abftinuiffe,& reliquis nonnifi rit, ideóque licét ex omni latere flammae cre- caules elixos cum fruftulo hordeacei panis pitarent , & fubjecta ligna ardetent, non ta- comediffe. D.Liphardum nonnifi unicá hor- men turris valuit flammas concipere , nec deacei panis unciá admififfe in totius prandii, quidquam pati damni.: Mirati fuére Sullani & coenz apparatum.Simeonem Stilitem totis milites hanc ligneze turris irivictam pertinae L hebdomadibus affuetum ieiunio eó inedize ciam, quáSulla conatus omnes fruftravit, exercitatione pervenifle ; ut te(libus 'Thea- aftüsque bellicos elufit. Quid ni? caro noflra dote, & Evagrio viginti octo annis totidem non fecus ac lignum abiegnum flammiscone quadragefimas absque omni cibo traduxerit cipiendis concupifcentiz pronum pravorum D. Theodorum Siceotem à natali. Domini affectuum igniculis facilé corrumpitur, Ve«- JESU usquead dominicam palmarum pror- ràüm fi lignumhocce noflrz carnis abftinen- 1us inpranfum, & incoenatum vitam duxiffe, tiz obliniatur alumine;fuas concupifcentize paucis duntaxat pomis, vel oleribus adhi- flamma vires deperdunt,nec quidquam pof- bitis die folis. D. Zo&rardum per triduum funt illi damui adferre, quia jejunium &ftus frequeater ab omnibus abítinuiffe cfculen- extinguit concupifccntiæ,flammas.fopit ani- tis, & poculentis, D.Equitium reclufum, vi- mi irafcentis ,. & pravos quosque affectus rum admiraadz abílinentiz , ac mirze poeni« compefcit, tentig ferreis ad nudum corpus catenis Con- Hujus jejunii virtutis, & efficacize illu« ftridum, & afpero indutum cilicio totam 923« ftre dedit documentum Moulier quedam de- obíonii lautitiem fumpfiffe hordeaceo , eó- cora facie, nobilis genere, venufta vultu, ac que ficco pane cum paucis dadlilis, & totum divitiisaffluens, quam cüm fibi in uxorem quadragintadiale jejunium folis herbarum delegiffet, eamque duxiffet vir honeftus, ac radicibus abíolviffe. D. Nicolaum à Tolen- congeflis ex mercatura divitiis pra pátrize tino à feptimo atatis anno per mediam heb« fuzc divitibus opulentior, & per aliquot jam domadz partem cibum omnem rejeciífle, & annos cum ea maritali vixiffet affetlu ; fe- annis triginta abílinuiffe ab efü carnium, cretiüishic fuam alloquens fponfam dixit: t ovorum, & pifcium, & reliquos dies folo fcis dilectiffima fponfa, quomodo induftrià pane, & aqua corporis viresinftauráffe, negotiationis, & ope mercatura divitiarum 27- Ld Neque defuerunt ex imbecilliori fexu incrementa noftrum repleverint zrarium L foeming fanélitate infignes, qua per fervata quia veró negotia mea id neceflarió exigunt, jeiunia efcas corpori adimerent, quà fpiri- ut rationes exigam abiis,qui mecum ii mer« tusvirtutum obíonio fartus lautiüs pin- caturares fuas agunt, debeo à patria abfce- guefceret; Contat,S. Caciliam biduanis,& dere , & quidem fortaffis per aliquotannos, triduanis ieiüniis vegetiorem prodiifle. S. fed quia vereor ne acerba nimis mea tibi ob. Theod.ram totis hebdomadibus ab omni tingat abfentia, ideó quale (it tuum defide- abtlinuiffe alimento. S, Genovefam ab anno rium, vellem finceré mihi exploratuny face- s&tatis decimo usque ad quinquageümum 165 quia à te fcparari nifi per mortem , nec / 3 L | poifum / Sa*tietas ventris eft oppreffio ,räcntïs,' ac Affectuum p:ro-'b. ;431 ceciderint, & ipfum ut pcriculum-evää&ret þoffum velle, neque velim poffe, — Adhac Íponía lachrymis madida refpondit, tametfi voviffe virgini matri per biennium caílita- nonnifi graviffima tua poffit- mihi abfentia tem,& jejunium, in pane folo, & aqua fingu- lis diebus mercurii, veneris, & faturni ; G ne obtingere, quia tamen tibi utile vifum eft hincabícedere, mihi placet,quod concepifti, tantz liberatrici ingratus exifteret , vellet nec aliud poffum velle, quàm quod tu, Age priüs votum perfolvere : & fexaginta adhuc illi fopereffe dies jejunii, quód fi.nimis pro- igitur prout tuis negotiis magis congruum tibi vifum fuerit: fed tunc fponfus: unum, lixum fceminze vifum fuerit tempus, fubdi- tamen vereor,.& quod tui. caufa expaveo, dit juvenis, fui ego confültus quendam vi- eít, quia plures hujus civitatis juvenes Íciunt, rum Theologum, qui mihi refpondir, poffe 4 £e foeeminam venuflameffe, acpulchritudine me dies jejunii continuare per fingulos lepti- decoratam , hinc timeo, ne, fi me abfentem manz dies, donec numerus fuerit adimple- audierint , laqueos tuo apparent pudoti, t tus, Quód fi hi fexaginta dies adhuc tibi videantur nimii , poffumus illos fimul divi- l que infui amorem pertrahant, Quod fi tu matitalem fidem violares oblita pudoris, me dere,uttu triginta diestibi affumasjejunane f,m Ktii etiam interficerent, 'Tuncfponfanon eft, mi dos, & tetidem ipfemet , quo fiet, ut. infra u) d dile&tiffime fponfe, quà ita verearis, cum triginta dies fim ego folutus , & tuis libe- riüs poffim votis annuere, mihique etiam parata fim vitá potiüs defungi , quàm tibi non eífe idelem , necunquam prater te; ul« Íatisfacere, cum te unicam depeream ; ita dixit vir caftitatis cultor, non quia cogitaret lum admiffara ero amafium, Abivit fponfus aliquid mali cum foemina perpetraturum 5 Íola cum. famüla reliquit domi fponfam, quam ubi juvenes loci noverunt, domi fo- [edut zgritudini mulieris pharmacum . ad« lam, ut eami ad nequiorem foum allicerent aptatet rigidioris jejunii in folo pane, & fri- gida, quà inciperet, & ipía frigere, ecítüsque amorem , coeeperunt no&urnis horis ante e- im,puros-extinguere. TO. jus domáüs fores ludosinflituere amatorios, refonantibus cantilenis, ac muficis infiru- Inchoavit igitur mulier trigintadiale jejunium, — Interim juvenis pofttriduum ad. mentis, quibus nitebantur cor mulierisavere eam revettitur vifurus, num inchoatum jee tere, qu:e tamen fervatura fponfionem da- tam Íponío foresclauíit, & feneítras omnes, junium continuaret, Perhumauiffimé ex- quin oculos etiam, GC aures; cáümque novif- cepit muliet juvenemfuum intrantem cubi- culum, fed juvenis tantüm eam monuit, ut fent juvenes fe inutiliter tempus terere, cel- fáruntà veneteis illis 1lliciis. conítlanter ageret, ac inchoata jejunia com- $00, Verüm poft non multum temporis,cum pleret, — Poft aliquot dies reverfus iuvenis obíervavit mulierem ex inedia vultu impal- inciperet Mulier inje&tum oculis froenum luiffe, eftüique minori de pravo fuo amore laxare, juvenem quendam vidit afpectu ve- nuítum , formá amabilem , qui cum frequen- Íecum fermones mifícere, efque tamen ime ter per talem tranfiret plateam, mulier qua- penfius fuafit, ne ab inchoatis ieiuniis de- dam ítimulata curiofitate ab ancilla petiit , fifteret , donec totus numerus abífolvatur, quisnam effet juvenis ille, qui tam frequen- Redienstertib, die iam fexta. decima ab in- choatoieiunio, eam invenit adeo viribus dee ter ante fuam domum pertranfiret, cümque ftitutam, vultu emaciatam, & toto corpore audiviffet juvenem effe profeffione docto- 1em in utroque jure,infigni dotatum fcientiá, imbecillem, ut'vix affurgere potuerit, ut ex nondum matrimonio ligatum, coepit irapu- confuetudine ingreffuro juveni amafíto obe viaret; quinimo beneficio frigidae, adeb coe- ro zítu mulierin eam exardefcere, cui infi- pit fanguis in ea frigere, G impudici anmoris dias paraturatempore, quo confueverat per plateam tranfire ad fores domus Mulier ccc- acltus ita extingui; ut pluribus licétcircum- » ami&ta veftibus,non tamenadhuc poffet ca- pit defcendere cultu corporis, & veftium ot- lefcere, Cámque fuiffet juvenis eam con- natu fplendidior, juvenem pertranfeuntem folatus, ac difcetfiffet; die vigefima quarta prius falutatura, & poftea cum ipfo locutu. iterum ad mulierem revertitur, fed nonam- Ià , ac amatorios taridem ceepit mifcere fer- plius (tantem , fed inlecto languentem fine mones, àc fuum juveni prodere amorem; viribus, & absque ullo prorfus zftu amoris quin, petiit etiam ut poffet cumipfo domi Quod immorari. Juvenis veró conjiciens mulieris impudici, quo iuvenem deperierat. cüm iuvenis animadvertiffet , foeminam in- vravum amorem, ut erat vir prudens ; & culturze prafertim caftitatis addictus de mo- terrogavit, num inter frigentia membra;ad. do cepic cogitare, quo nequiffimum illum huc fervidam in ipfuüm (entiret amorem, 'lTunc mulier adfe reverfa, & fimulintelli- inmuliere z(tum extingueret ; refpondit- gens phatmacum fibi curande nequioris que propterea velle quidem votis fuis ad- nuere , fablato tamen priüs quodam repa- amoris eegritudini à iuvene amafro.fibi ad- gulo, hauüd difficulter removendo. ^ Dixit aptatum,coepit verecundiá tota confundi; & firmiter fibi propofuit eidem morbo impo« igitur fceming non poffe ei tam cito fatis» facere, eo quia cum degeret in Academia flerum idem fe acommodaturam phar-' fnacum, x ftudiorum causá, contigerit , quód ftudiofi "E& igitur ieiunium alexipharmacum 102. feditionem fufcitaverint, in qua quidàm vul- non lolüm Lanodynum, relaxans, & catharti- neribus faucii fugerunt, & alii etiam enecti cum; Difletatio XXil. 492 cumjverüm etiam egregie exter(oriurh,quid- dia cum avaritia, bumilitas eum fuperbia, juid enim fordium voluptas impura con- fanclitas um veatu Chrislo remuneratore ttàhit, id ieiunium extergit. Quód finulla confligit. Vult enim ieiunium vitia pro- alia fuppeteret caufa ieiunandi frequentiüs, fternere omnia, & virtutes promovere; quia hzc una faltem femper fufficeret, eàó quia vires quas carni ieiunium adimit,easdem au- fit jejunium pharmacum impurosextinguens €lo feeaore fpiritui addit , & Chrifti pugil &ítus, & fordescarnis extergens, — Prz cz- jeiunio munitus habet , quo hoftem profter- teris fiquidem corporis caftigationibus, nul- nat , & inconcuffam prodat. fortitudinem * LÀ laett, que infolefcentis carnis ita coérceat idque fortaffis caufz fuit, cur coeleftis Nun- petulandas, quàm jejunium ; quod ad debi- tius fponfurus Samfonem, Matri abítinentiá tam modeítiam revocat corporis membra, indixerit, fimülque predixerit eam paritu- qu4 rité componit. À jejuniis diícit caro ram filium virorumfortiffimum , qui capti- non ferocite, fed rationi obedire, hinc ajebat vitatis iugum contereret, qui virtuti, ac li- D, Hieronymus, Ardentes doemonum fagit- bertati confuleret, quia nimiruminfinu con- tas jejuniorum frigore effe relinguendas: & «eptus abílinentiz : Cave ne bibas vinum , Lb 3udié revera f1 abigendus fit canis,non erexhiben- «t ficeram , nec insmundum quidquam comes *b da [unt carnes, fed echinata. eít iili clava o- das, quia concipies , & paries filium, cujus ftendenda :. fi ollaebulliat, non lignafunt ei non tanget caput novacula, erit enim Na« - fubmittenda, fed potius amovenda, & ignis Zareus Dei ab inf4ntia fua, G ex matris ute- fubducendus: fi equusferociat,minuendum ro, G ipfe tmcipiet liberare Ifrael de manu eít ei pabulum, fubtrahenda avena; fi caro Pbilifibinorum, INeceffum fuit, ut abíti- infolefcat, jejunium eft illi indicendum , & mentia eum conciperet, ac conceptum in finu . LP Car;nïll- inedize alexipharmaco atterenda,quapropter foveret , qui de proftratis Philitlhzis vi&ri- D. Paulus ait : Casizge corpus meum , Gin €AP. 9. €es erat palmas deportaturus. fervitutem vedigo , me fortó cum aljs pradi- Viros fortes captivitatisdepulfores, & 104, Quid mi licét cavero tple reprobus effciar, libertatisaffertores ieiunium concipit, fovet, D. Paulus usque ad tertium coclum | raptus ac munit;inftruítque ad fortiffima bella, Imà fuerit, laboribus exhau(tus, plagis, & carce- tantz eft ieiunium virtutis , ut . vel contra ribus emaciatus,ftudio virtutum infignis,sd- mortem ipfam praevaleat. 'Cum inieciffet huc tamen contremifcit, ne caro infolefcat, Eliasclaufira nubibus, & Repgis propterea quam propterea conterit, ac compelcit in- fuiffet indignationem veritus , mortem de- quiens: Cafligio corpus meum. Non tamen clinaturus occulta defertiloca petiit ; poftea hujusmodi caítigatio , fuit cruenta flagella- Sareptam adiens cum morte certamen iniit, tio, humi cubatio, vel cilicii afperitas, fed eámque Elias vicit, ac proftravit, cüm de- ut cenfent Ambrofius, & Chryfottomus; je- morteum puerum iufficrefurgere: Rever[a 2,Reg, tap, l, junium fuit, quo & rebellantes concupiícen- efl anima pueri intra eum,& revixit, Sed "^ tiz zí[tus extinxit, & pravos quosque corpo. quibiüsnam armis fultus Elias € deíerto pro- ris motus cempeícuit. dierit mortem | proflraturus in Sarepta? fi i 19J. Jejunium igitur fuit Apoftolo Paulo minas Regis veritus trepidavit , & in defer- corporis cafligatio, & alexipharmacum, quo tum aufugit, cur tamintrepidé mortem ag- egritudines curavit concupifcentie, Quod greditur, eámque expugnat, 'ac fpolia rapit fi Do&or gentium , Medicus animarum hoc in puero mortuo juflo ad vitam refurgere ? pharmacum adhibuit, propriis curands re- l fortitudinem hanc , quá Elas cum morte pu- bellantis concupifcenti morbis, non eít, gravit; eámque expugnavit , jéiunium fup- quó.debeamus nos hoc idem horrere phar- peditavit, jeiunium arma dedit, & ad bellum macum, quod Medicus, & verbo, & exem- Numinis pogilem inítruxit ; fiquidem in plo nos edocuit. Carnisnequitiz, & frau- deferto pane duntaxat filigineo, & quidem 0":' 3 r D des non indulgentià corriguntur , íed fola nonnifi femel indiealebatur : & inSarepta. abítinentia abiguntur. Hinc appofité D. exigua etiam polenta, vel placenta, & folà Ser5, 12. Chryfologus: Cibu parvus de celesti fuma- frigidà contentus fuit: Fac de ipJa farinula tur Annona, terreyt luxus copie non queran M Jubcinericium pauem. parvulum , & affer tur , in poculia [obrietatis menfura fervetur, ' ad me. vires ebrietas non eneruet , jejunio munia- : " ametf iniecillet Elias clauftra nubi« - 1Of, eur , 0 fic inflituti indicamus. bella pecca- bus, Regis adhuc verebatur indignationem, ts flatuamu criminibu pugnam, couflitium ' quia nondum jeiunio loricatus. Cum veró vitijs nuntiemu , fecuri de. vicloria * quia in deferto, & Sarepta armis fe muniviffar ï nec arma caleflia bofies poterunt fuperare jeiunii, tunc nec mortem ipfamampliüs ex- )» IJu, 2 terreni , & paulo infra fubdit: /Jejunanti- pavit, quia corpus non pavit ; quia ubi je- bus nobis Diabolus efurit, qui noffria femper junium viguit, parfimonia effloruit; przva- faturatur ex culpa : G Serm, 13. commen. luit Elias etiam in mortem :- invictas. enim . dans virtutem ieiunii ait: Nwnc eff tempus, fuppeditat jeiunium vires, quibus non de que gula cum jejunso « abflinentia cum rA« morbis tantüm animi, fed & de ipía corpo. psla, cttm luxuria castitas , cum perfdia ris morte triumphat inedia: appofité D. Ora?.11. Jides, psetas. cum impietate ,. patientia cum Bafilius Seleucienfis ait: Costra — bomines T TGodkndio. udioai- . " RE Eul o a d 4 lín« furore , eupiditas um lsbertate , mn[ericore viors invisia per Eliam winei dsdicit, glll C ulturá caftitatis probi efflorefcunt Affectus: pravi Haccent.f 485 gua Propbetice vim pa[fa lugubrà cecinit, xios cociuit humores corporeas reparat vie Dum Eliasin deferto vires per jejunium adi- res;licét Elias pranfus mortem expaverit , mit corpori, fpiritum ad pugnas, Gvicto- mots tamen ceffit Eliz jejuno. Jeiunium rias corroborat 5 dum in Sarepta folo pane ait Chryfologus: pugnat contra vwitiorum Serm.1g» fubcinericio , & aquá contentus corpus de« -] zturmas , COntrA Acles CYATAIMIUTPI, £ODIYA B- bilitat, nec mortemipíam expavet, quam formes concupifcentiarum formas, contra bené pranfus timuit ; cum Regisindignatio- demonuum totas a£&reas, totas diffufas ,. 64 in« nem declinaturus in defertum aufugit, numeras legsones ; imó & Elias contra Nulli igitur dubium , quin ingluvies mortem ipíam przvaluit jejunusin Sarepta, plurima humanz naturz ingerat detrimen- quam timuerat paflus in minis irati regis s ta, quz abflinentia reflanrat ; cibus enim quando venttem pavit , mortem expavit 5 vires abícindit, dum humores in languo- quam jejunus proílravit cum .demortuum rem corrumpit»; abftinentia veró. dum no- adolcfc;nnem ad ..v.it.a.km revocayit, Judig € mipttttutototo 2 p ub EY 24 ht L «Q'^ ** «" D D* * DISSERTATIO XXIIL Caftitatis culturà r-cliquæ germinant VIIr- 10/, tutes, & probi omnces affcctus efflorcícuntj flaccéntque pravi. ä. IQ Sicut Inxuria omnium ;türpifztdmum Accerfat .Jcïzlecof;t 3 4íA tqu'üj - omnium virtutum promovet bone[flamenta, 3. eh Ub « x : $ FErinde ac Luxuria fo- pudicitia celfiüs confurgentem exornat, hue RY U p cunda eít parens vitio- facit tetraíticon illud. 1 T I AN, 105 rum,pravósque omnes D rP Ü fovet, nutritque affe- lit cum de flatua facies formo[a revul- u d Cus; ita caílitas reli- f^ est, v d o 2 quis fota virtutibus i 995 r^n CUM n D/9 Non decus dn veliquo corpore trun, -- XZANGT non nifi probos eiutitur cus babet, affe&tus; pravósqueabi- Sic reliqui mores [preti fine bonore j4- git; e(Lenim Promus ille condus,à quo bona cebunt omnia in animi cella reconduntur adin- Ni finz ornati laude pudiestie, crementum Chrifliane virtutis, Quia fi luxuria omnium dedecora flagitiorum ac«- /Si igitur eft luxuria vitiorum ac ime PT " cerfit, ait enim D. Gregorius Nazianzenus : proborum affeduum putida fentina; caltitas OrBt, E ivo Non enim peccatum sllud folum, quod circa virtutum omnium eít radix, ac proborum corpus admittitur , fornicatio dicitur , fed Callitatem affe&uum fcocunda parens. quoduis aliud flagztium y. id (iquidem Libi- qui excolunt , virtutum floribus ornantur; diniselt proprium reliqua agglomerare vi- ac fuaviter olent morum probitate; cultrix tia: e converío caftitas finpula promovet caftitatis fuit Sufanna, fed virtute floruit, virtutum decota ; eítenim caftitas pet fe piisque affe&ibus ita Numini adhzfit , ut 1070 reliquarum virtutum ingens; ac neceffarium non fiverit per fenum illicia ab ipfo fejungi ornamentum , .quo fublato virtutes czeterge parata mori potiüs, quàm fosdari; non e- fuo deítituuntur decore, privantur ornatu, nim moechi eó infaniores , quó feniores Ammia« ac defloratae jacent in fqualore. folicitaverunt folüm pudicitiam ; fed etiam LJ:/- 25» nus Marcellinus cenfet id virtutibus reli- damnaverunt ; & caltitatis cultricem, quam quis caftitatem praeftare, quod cateris memi- ofculis corrumpete non valuerunt, faxis im- bris in corpore humano facies, cujus de- petere fategerunt 5 non folüm lilium fpinis core totum corpus fplendefcit, & citat Ba- obfepiverunt in horto, dum fpiris lacerto« chylidis Lyrici Poétze di&tum , quéd Julia- rum pudicam implicárunt viraginem : vee nus crebró ufurpare confueverat, Ut egre- rüm G pudoris tenacem traxerunt . ad tri- J",JII gius pi&tor vultum fpeciofum effingitz ita bunal, utqua inhorto non potuit focmina bl&ng Veraui de Affeélibus Ti en. l, .P? - Diffetatio XXIll. 453 b!anditäs emollirï;ac fle&ti 'ad illicita, faxor& bire, cum ibi fmaragdus virére vidcatut; duritie frangeretur ad necem in tribunali. purpurafcere Amethyflus , — rutilare pyro- $a Naufraga periiffetin lilio cultrix ca- pus; tam elegans eft in ferpente colorum ftiratis, ni ulir:x impuritatis facra adfuiffet ilecebra , ut. & iridem collo prafeferat , u Neme(is, qua fenum co&rcuit impuden- lucémque auream vibreté fquamis? verüm - C tiam, & mulietis vindicavit innocentiam; ubi blanditiis videtur mitiüs illicere ; & Latuerunt fenes impuro amore infanientes pompá venuftatis fuaviüs eblandiri,ibi roxica veluti angues in herba , quó inter vireta, evibrat nocentiora in illecti exitium ; latent venenum evomerent in perniciem pudici- fub gemmis venena; non fulgor eít ille ar- tiz 5 quód fi feenmiina deliciis affluxiffer in ridentis; fed fulgur interimentis ; non di- laticibus, fenibísque adhzfiffet, ab iisdem fcolor iris folari preludit fplendori , (íed lapillis fuiffet pretiofis ornata, non lapidi-. Arcus noxius venenata evibrat tela, qui« bus onerata. Evá certé fanctior fuit Suían- bus fetales accerfit Libithinee umbras ; nie na cüm in Pomariofe falli non fivit; quam- tor eít fed lethalis , venuítus eít ferpens , vis machi non immortalitate eam allicere; fed exitialis ; incedit enim anguis vcluti ac faliere ftuduerint , fed dura lapidum trabeatus , fed folo afflatu. interimit z ab mhorte corrumpere; nimirum cum Sufannae hac ferpentiva venuftate ; nec latum un- caílitate didicerunt inter vireta Pomarii, & guem dixerim ablàdere muliebrem fpeciem, feliquze florere virtutes , probique mores qua hoc ceraftarum depicto corio venena fuaviüs olere. Eva uni fuccubuit Angui/ evomit, nifi lilium in ipfa efflorefcat caíli- ellicienti ad pomi vetiti delicias, quibus tatis; flos eft ca(litas , qui fi excolatur], ex» vel ipfam inuafit Divinitatem , rapinam tima negligitur fpecies ; fed pulcriüs in- arbitrata zqualem fieri DEO , non tamen tus virtus floret, ac fuaviüs olet; & non . sequitate, fed crimine , ac pomi rapina * ampliüs anguem amulatur, fed agzum i- Suíanna veró in Pomario ne offenderet Di« Ir mitatur; cujus & laCtepafcimur, & velle« vinitatem Angues geminos ad illicita fua- re tegimur; quia exculta caítitas animi no» dentes non ungue more Herculeo difcerp(it, bis ornamentum [Íuppeditat , ac caterae Ab fed amore pudicitie fuo compreffit. lilio. rum promovet incrementa virtutum, Quid? quéd (zviorem fuit procellam Su- .hac una radice feliciter pullulant cetera- fannain fonte paffa; quàm]onas flucluante rum flores virtutum , & vifus «t Salo- in equore; unum hic cetum invenit , ve- mon innuiffe, cum dixit : e quam pulchra SI;?- 49 V.T luti in naufragio portum , in quo tutus 8 casia generatio cum claritate 5 ell ca- viveret, & pfalleret; cum Sulanna ge- ftitas ceterarum virtutum generatio , quia minos in fontis blandiente malacia , ac earundem eít foecunda parens , fons, & pellucidis láticibus €etos expaverit , origo proborum omnium affe&tuum : fi. : ) quibus íi adhzefiffet , exitium — incurrif- cut luxuría generica .quadam nomenclae fet ; quia fi licuit Prophetz Numen in tione malitia nuncupatur , eó quia or Q 6 2 Monftro implorare ; eieráffet Sufanna De« fit malorum omnium , ac pravorur - [2 : Ll um, fi vel uni fuiffet ex fenibus eblandi- ita cum fit Á Quum fons putidiffimus ; [CP Effcrata certé fuit fenum infania ; quz .contrariorum eadem ratio ; cafílitás à plee caftitatis cultricem , aut. lafcivire co£git ad risque fanéctis Patribus fimpliciter fan&ti- fcelus; aut mori adegit ad infamiam ; fed tas dicitur ,' eà quia fons fit , €x quo aR Sufannz caflitas nivibus pudicitie , & im- fingali fcaturiunt. fan&titatis rivuli, puros exünxit ignes, & frigere, fimiülque Idque caufz, cur Apoftolus ad 'The- 5 rigere fecit fenes, qui exarferantin libidi- falonicenfes , prae cateris cultutam come Is Cap, d. nem ; quia ubi lilium olet caffitatis, pravi mendet caftitatis, quà fanClificamur $. ade omnes abiguntur affectus, . Nulla eft fene- dens percharam. effe Numini hanc virtu. éluris glaciestanta, qua ad folem fomi- tem inquiens : — Hec eff voluntas DEI fau- nezx venuílatis non regeïa'fcat ,imó non eX- ificatio vefira, leu ut nos contineamus, candeat, flammásque concipiat ad externi & virtutem excolamus caflitatis : neque nitoris repercuífum. quidquam aliud per fanctificationem Apo- 4 Venufítas mulie bris ni lilio Efflore&at * * ftolus innuit , |quim ipfam pudicitiam caltitatis in fentinam degenerat foeditatis. tametfi ad fanclificationem pertineant cha« Difpiciamus & ovium vellera , & ferpen- ritas , juflitia ; humilitas, patientia, & tum exuvias; gregum villi , quia income reliquze morales virtutes; unicam tamen pti; & impext. nil prafeferunt. venuftatis, per fan&tificationem fignificat caflitatem ; Íed quia villi funt ovium ; integumenta ha. quia ab hac una veluti à foecundiffima. ra- bentur, ac prafidium innocentim : fecus dice flores pullulant , germinántque rclia " anguium nitens corium, ac difcolor cutis, quarum virtutum ? ait enim Apoftolus: L quia fymbolum prolit fücatz mulieris, non Hae eib voluntas DEl1 . fantlificatio veflra, nifi veneno przludit , & exitio. In an- ut abflineatis vos À fornicationes ut. ciat guium cutem diceres Zeuzim , vel Apel. WnRiquisque velirum was [uum po[fidere ]em totam profudiffe colorum . fupellecti- $n fantlificatione ,. & bonore, non in paf- Jem , ac venuftarem; imó & mundurn ip- n defidersj : lanéctificaionem aperteé indicas. Apottolus » — À Íum muliebrem in ceraltarum «orio fuper- u neílram abítinentia:m (s «à Culturä caftitatisprobi efflorefcunt Aiïe&us: praw?i Ha&ceht. 48$ fe-à fornicatione , quatenus ex cultura. adver[o fole colores. v/Suf picimus ff eacolo- caftitatis reliquee in nobis efflorefcunt vir- res vatios cernleum,viridem , purpureum, ; tutes, luteum , igneümque non minüs admirabili LP Hinc fponfa le&tulum fuum floridum naturgarte permiftos, quàm confufione qua- vocat, feu omnigenis ornatum floribus : dam diftinctos, alios ex aliis nexos nullius Cant, 1, Letlulus noster floridus , quia caftitatis lilio oculi decipiente commiflura, quaà fimilli- olebat , & ideo floridus, quia caftus: fpon.f«i mis incipiens in diffimillima definit: & tanta enim, qui pafciturinter lilia, inhiabat am- eít eorundem perfpicuitas, vis, & elegantias plexibus, & quia catlé diligebat, virtutum ut eorum gratiam nullus élapidibus pelluci- omnium floribus fuum exornavit lectulum, dusnitor,nullus vermiculor£, conchiliorüime Letulus nofler. jloridzs: (ed cur fponta le- quefanguis exaquet, Siigitur non folüm &ulum diminuté vocat , & nonlectum? an virorem Ímaragdi iris prafefert;; verüm, & . reliquarum gemmatum nitores , cur potiüs. L quia laxiores quorundam confcientize ,. quze elephantos capiunt, & camelos ob laxita- vifioni fmaragdinz,& non adamantinz fimi« tem, cui adherent, raró floreant ? quó lis dicitur ? quia nimirum fmaragdus iyme enim conícientia Deum reveretur, & quie« bolum eít caftitatis, quz femper viret, & fuo busdam veluti ícrupulis plerumque coat- virorejugiter floret : pretulit unum fma- €Ctatur, eó amceniüs floribus vernat, & ele- ragdum cxteris gemmis'laconifmi ftudiofus,. Non lectum quia folam exprimens caftitatem,ceteras non gantiüs ornatur virtutibus. amat, fed lectulum cupit, qua fponfa eft reticet virtutes eJusdem veluti pediffequas;: caítitatis cultrix ; placent ei anguítiz , di- Ícité Cornelius à lapide expendens illud Jo- annis in Apocalipfi ait: Iris inffar frmaragdit InApotal.4, Íplicent laxitates3 lectulum tantüm quzerit, *U», 39 ut quieti indulgeat, non ut Otio vacet, nec fymbolum eff wirginitatis, que (emper viret, voluptates quarat. Placet fponfz lectulus, & fuo virore [lendefcst inflav fjmaragdi.Flinc fed floridus, feu qui lilia oleat, & cateris Poloni fymboli involucro expreffuri virgi- LÀ virtutum floribus ornetur * differt íane nitatem, quam S. Cafimirus ab incunabulis Íponíz lectulus à crace fponü: illefloridus intemeratam fervaverat , cámque fubulti- Íuaviter olet, hzc fpinis circumfepta cruore mam vitz periodum conftanter illafam afle- madet; ille floridus conveftitur , hzc clavis ruerat, dum gravi correptus morbo mori perforatur; ille candore albefcit liliorum; potiüs felegit , quàm caítitatis " temerare hac purpurá rubefcit effufi cruoris: fed ubi candorem, iridem pofuerunt, quà fymbolice 5?( f-g At in le&tulo fponíz florent lilia; in cruce hanc indicarent virtutem 5S. Cafimiri addito fponfi vernant purpurez rofz, quia nimitum lemmate fam quafi iris alludentes nimirum ad hanc fmaragdinam iridem, quam Joannes —4foc. 4, «s ubi caílitas effloreícit, ibi charitas exardcfcic, &c catera vigent virtutes, refertàfe vifam in circuitufedis, feu Numi- g. Idque videtur fuiffe Joanni oftenfumin nis throni. Eítigitur (maragdus fymbolum - Apocalipfi, ubi divinz fedis defcribens ap- caftitatis, ex qua veluti é fuo fonte cxteri o- paratum, fimilem dicit vifioni fmaragdinz ; mnes Ícaturiunt virtutum rivuli, Idque caufae, cur S, Ephren in Afcete- [ 4 4090574.,043- ]ris erat in circuitu fedi fimili vifioni [ma- ragdina : led cur INuminis thronum | iridi rio fuis enixim Monachis hujuscommendas Tom.2, dé equiparat, &fmaragdo? cur non potiüs pel- verit virtutis. culturam inquiens : Servz ]ucido adamanti ob inconcuffam firmitatem ? Virg«cap, 87* frater. cafiitatem corporis tui , quam [i in vel ignitis Pirdpis ob amoris. flagranciam? charitate Chrisli cuflodieris , omnem facilé An vifioni fmaragdinz fimilem dicit, quo virtutem perfettó exercere, & affequi pote-. h rs. Neque fponfe venuílas; ac multiplex " CZP:'L,' in Ímaragdi virore fpem concipiamus, bea. titatem enancifcendi ?. fed cur 1ridi fmarag- pulchritudo ab alio virtutis flore, quàm ab dinz comporatur? Irés erat im. circuitu fe- uno caftitatis lilio diciturà fponfo derivara? dis fimilis vifioni [imaragdina. (Eödnam Ecce tu pulchra es amica mea, Eccetu pul- Cant, 1; latet hic myílerium, cümiris ex Ímaragdo chra es : oculitus columbarum. Ideo non poriüs, quàm ex alia quapiam gemma re- femel, fed geminato praconio pulchra ef- feratur conftructa? perfpicuum eft, iridem fertur fponía, quia oculos przfefert colum« difcolorem plures in fua. colorum varietate barum , qua pudicitie, ac caftitatís obcan, gemmas referre, — Cüm iris apparet, arcus dorem plumarum habentur fymbolum: hec quidam ingens efficitur in aére, qui fpeciem fi vigeat virtus ceeterz eidem confibulanturz prafefert venuttiffimam , G afpectu jucun- fponíze oculi columbarum dicuntur, quia diffimam, ac cogitatu mirabilem , laudatür- oculi funt fimplices , defcecatià quovis nze» que ob id in facris litteris, & in tefferam re- vo: licét pulcherrima fit, omnémque exclu- conciliationis , acfymbolum fceederisà Nu- dat maculam, non tamen nzvos in aliorum mine ufurpatur , quafi Deus in iride pacis oculis, & vultibus indagat, filateant; vel ífymbolo arcum fuum clavo appendat nubis, fi proflent, nonfaftidit; quia fimplicitas & ne tela bellorum ulteriüs ejaculetur, fed quis radice progerminans caflitatis alienos po- non miretur in atcu appenfo colorum ele- tiüs tegit, quàm exploret nzvos; quz fine cultura caítitatis folius corporis venufta. gantiam , ac miram varietatem ? cüm ceci- nerit Poéra de iride, Mille trabens varios priüs foc- tem ja&tat mulier , aliorum prom Verani de Aj&&i&ta Tess. l. Ppp2 ;?itates Differtatio Jxxm. | L 458 dizaïeä fagillat;&quafi purgatior in ipfa ocu. fam diving voluntati in omnïbus'*'*fubii'cere-: lus csecutientes arguit; feitucas reprehendit neque quid aliud Majeítas divina ab homi- in aliis, chm trabem non videatinfuo, : Una neexigit, nifi ut fe exhibeat hoítiam vi- fponía quia caftitatis cultrix oculos przfe- ventem ,. fanctam , a£ceptabilem , quam fi fert columbarum, fcu fimplices, & minimé quis rité obtulerit, rcligiosé litavit. An cenforios, quiaab una caítitate; & cordis non caftitatis cultores coeleftibus accenfen- fimplicitas, & re&a mentis intentio , ac re- tur fpiritibus divinam exequentibus vo- liqua prodeunt virtutes ; ideóque fponfo luntatem ? & de quibus ait David : Mi- P/elm.z, gratiffima, quia nullam paffa fit in fe macu- ntfiri ejus, qui facitis voluntatem ejue: una lam videri, neque ullam noverit ipfa in aliis enim exculta caftitas alas obedientiz fuppe« videre; ideóque non femel, fed geminato ditat, quibus expeditihs Numinis exequa- praconio pulchra effertur , eà quiagemina tur voluntatem ; funtque cultores caftita« f fulgeat pulchritudine, unáà, quá omnem à tis Angeli terreflres ; qui facrificium anie fe maculam abigit; Galià, quá in ceteris m2 per jugem cum DEI voluntate confor- nullüm refpicit nzvum , quem redarguat. mitatem, & corporis offerunt; ut nihil jam Bis pulchra dicitur, quia caftitatis cultrix quod caro blanditur; (ed quodfpiritus fan- nulla fordefcitiníe labe, nec ullum in aliis €tus diclaverit, exequantur: nulliin ipfis P. quem redarguat nevum adnotat ; charita- 3 remanent defideria carnalia, cüm quibus | tis fiquidem oculus innocentiam fingit in mens pugrias ineat , & conflidus fentiat, b Lb d vl alieno vultu, & caftitatis lilium candorem, quia nil e(t in corpore, quod fpiritui ob- E p quem przfefert intemeratum,in aliis niten- fiftat: fi enim defideria , quae carnis funr, tem aflerit. . ïx abigantur , omnis concupifcentia in chari- k B. Bis igitur formofa fponfa ca(titatis tatem tranfit, qua fuam à ca(litate etiam haurit venuftatem, ut caítitas fuum à. cha- cultrix effertur , eáfcilicet quam in £e habet, G cá,quam fingit in aliis, pulchritudine; quia ritate pretium ; elt enim cafítitas , adeo cha- ritati adnexa , ut ab ipía pretium habeat , lilium caftitaus eum emittit odorem, quo ac meritum ; hinc virgines ; qui in vafis adílantia queeque oleánt: eít enim caftitas, TT — qui catéris virtutibus decorem | iinperti- fuis oleum habere neglexerunt,à fponfo ab- tür, quaque propterea à Cypriano afleri- jecte fuerunt dimiflz : Ne/cso vos, eó quia AMartb. a5, turregina omnium virtutum moderatrix : earum anima coeleflibus charitatis non ure- retur ardoribus, * / quod fi officio fungitur Regine ; sequitas Plures funt, qui fatagunt vafa qüïdem iI. 11, id exigit, ut eodem ornatu etíam fulgeat, quó tantz dignitatis faftigio digna effe vi- patare, fed quia acgliguntoleum fibicom- parare , fuas non accendunt lucernas , nec detur3 utrefpondeant dignitati ornamenta Íplendent ipfi exercitio virtutum , ac bo- - "virtutum , quia ut ait D. Hierony us Virgó decore virtutum in Ecclefia fupra viduas , norum operum nitore, Sunt etiam,qui ta« met(i modicum quid olei acqui(iverint, dor- €& uuptas ornavi debet. Sunt enim Virgi- nes, qua in militante Eccleífia fimilitudi* mitantibus mox lucernis, facibüsque ob . ,l nem aífequuntur fpirituum , qui florent in «oniumptum pené nutrimentum; & jamiam expirantibus; dormiunt & ipfi, nec tene- uriumphante, & propterea iisdem debent,& bras horrent, in quas feinjiciunt. Sumt & virgines pollere in. terris virtutibus , qui- Viriaícetze ,. qui tametít terrenis omnibus bus fulgent Angeli in coelis, ubi divinis dun- voluptatibus. renunciaverint , & corpora taxat funt addicli obíequiis , ac- laudibus, Numinis minifterio mancipati, utait Apoa- fua vaía preparaverint DEO dicata , quia ! -'vel*', tamen ijsdem oleum deficit charitatis , ac flolusadHebraos, ubiloquens de Angelis in coelefti patria ait: . Qmnes funt admini- bonorum oporum íplendor, à fatuis haud firaterá firitus , leu Dei voluntati . afüxi, abludunt virginibus, & à codettis pro- pterea. fponfi excluduntur amplexibus, quia acinejus exequendis mandatis parati , ut nulla. in re valeant moram pati , cüm faci- ut fcité D. Bernardus: Caflstas fime. cbari- gyift. av. entes verbum 1illius commiffi fibi miniíterii tate lampas. eil (ine oleo s. fubirabe oleum , Perinde cul- lampas nonlucet ; tolle cbaritatem, cafli- partes fideliter exequantur. tor caítitatis, ac INuminis addiclus obfe- ta5 non placet. Neque diffentit Augulti» nus Zom.6. lib. deVirg, cap, $4. Ubiad ftu- quiis ea prompté exequitur, quz divinze eífle volüntatis noverit; una enim cafítitas dia virtutum Virgines exhortans , ait : 57 l, cíl, & qua promanant caterz , quz in Afce- nupties contempf/Iis filiorum bominum toto corde amate fjeciofam formá pra fijs bo. terijs vigent virtutes, ginum, Vacat enim vobis , liberum eii - cm.mp, ? to. Vir enim afceta, qui per culturam cór à conjugalibus . vinculi , iufpiciie pul- caftitatis fuo Numini corpus dicavit,omnia chritudinem amatoris vefiri, cogitate aqua- quz divinz funt voluntatis, diligenter in- lem Patri, fubditum & matris eiiam $n ca- veftigat , & per celerem obedientiam ea ftu- lis dominantem ,. &$ in terris feroientem « det adimplére , qua novit diving effe vo- ereantem omnia creatuminter omnia, Iliud ORE d t x luntati confona: non enim ullum Deo gra« ipfum , quod iu eo derident fuperbi , im- tius donum, nec ullum fubiimius facrifi- fhicite quam pulcbrum | fit internis. lumint- b , inipicite wulnera pendentie, cicatri- cium offerre quisgiam poteít, quàm fe ip- |! €es i i Cultutä caftitatis probiählorefcüntA&c&us: praviflaccent, 437 — ees refurgentis , fJanguinem worientis , pree tuére , & ideo nonnifi rogate domo egre- tium credentás , commercium redimen- diuntur: Egredimini , €9 videte. n filia« fi: aflerit D. Auguítinus , charitatem , bus Sion virginitatis cultricibus tantus erat & amorem elegantiora effe caftitatis orna- oculorum pudor, utexiiffe non fuiffet fatis menta;fine enim charitate deflorefcit caflitas, ad tantum fpectaculum , nifi jam adítantes & (ine caftitate ardor frigefcit charitatis, & Regi de dirigendis in eum obtutibus mone- l Íplendorextinguitur amoris ; quod enim eft rentur: non enim dicit tantüfn ; egredimi- corpoti fpiritus , id caftitati eft charitas , quá tii , fed ulteriàs addit , vi4ere , quia nimi- fi deftituatur , languet , & emoritur caftitas , rum pudicitia unicus confcientize contenta quz & ipfa fulcrum e(t charitatis , ac reli- theatro etiam Regias fa(tidit pompas, & li- lii fola dele&tatur cultura : etenim etiam cone quaram fundamentum virtutum ; quapro- pter inter omnes , quas fan&li Patres laudi- «ha feecunda margaritarum parens , fuo di« bus extulerunt virtutes, nulla recenfetur ; ves Ípectaculo íolam prolem pro theatro computat , dum candore oblectatur unio- quz ampliorem commendationis fegetem €xhibuerit , quàm ipfa caftitas, dequa, cüm num,; & lucem videtur faftidire fplendidé €2zca, ac munifice ruftica. Íermonem intlituerent, certatim in ejus Iau- des effufi , nullos vifi funt eloquentize fuze Gaudet flos pudicitize delitefcere , ne 144 terminos pofuiffe , hinc Athanafius in fine pracox fub aperto dio irruenterige(cat pruie Lib. de yir- ait: Virginitas opulentía eft indeficiens , co- máà, & tunc effloreícithoc lilium elegantius, i, vona immarcefcibilis , templum Dei , domi- «um ab hominum 'frcqqentïisïfei-un&u?n re- eilium Spiritás Santli, margarita pretio[a » motiüs delitefcit, Non opis externz indiga e(t pudicitia, qua foras divagari adigatur , mortis , 6 inferni proffigatrix. Triumphat D. Áuguttinus in texendo elogio caflitatis , quó fibi confulat ? fibiipía fufficit , & quam- quam vocat Ecclefiaflici germinis florem 5 vis pler&imque exagitata,nil tamen quamdiu decus, & ornamentum , gratiam fpiritua- delitefcit proprii deperdit decoris, imó ejus lem , & illufiriorem dominici gregis por- flos elegantior vernat: etiam mare quamvis tionem. Epinicion canit Tertullianus eam 'ventorum impetu 4ntumeícat , & decumas deprzdicans, floremmorum fuaviffimum , nis fluctibus videatur fe fe non capere;ad li- haj humani corporis pracipuum decus , fanéli- tus tamen allifi um , undas reforbet fuas, & tatis fundamentum , & om litoralibus duntaxat per ofculum falutatis a* s nium «visxtut(umn bafim. renis miro refluxu in proprium recurrit fi- b 12, Pra cxteris veró caftitatis culturam fub- mum ; cum é converío exundent latiüs in ïIimioribu-s excipitencomiis D. Bernardus, agros, & debacchentur in campos & fuis e- qui hancvirtutem ita à Deo in homines affe- greffa alveisflumina, &torrentes? quiani« rit procedere, ut ne communisfieret , eam mirum zqpor unionum ,gemmarum , acco» pr&cipere noluerit , fed tantüm coniulere, raliorum parens , non indiget ope aliena , 1 ait enim mellilluus Doclor de modo bené quà ditefcat , nec quidquam propterea cupit vivendi, Virginitasmon e3l julla , fed ad- €x agris rapere, ]ta caíftitas fibi decus ett, 4 : Capo 2!0 L] 7LOnita , quia nimts excelfa e fuffi ragante &t ornamentum , nec indiget foras fpatiari 5 Apoftolo dicente, przceptum de virginitate utquo fplendeat, enanciícatur , cüm fit ipfa non habere , 1ed confilium; quia ficut non fui cultoris diadema : /74ete fília Sion Re- omnes funt in füblimi dignitate cofiftituti , gem Salomonem in diademate,quo coronavit illum mater fua in die defon[ationis illsus , nec omaes regio condecorantur diademate ; ita neque omnes culturá florent cafliratis , €€ in die letitia cordis eiu * vocat Ífponía qua diadema pangit fuis cultoribus , quos, fuum fponfum Regem , quia cultor caílita- tis , quz mater eft czeterarum virtutum , ful« «& coconat, gebardiademateredimitus, — Videte Regem $. II. Salomonem in diademate , quo coronavit àllam mater fua , feu exculta caítitasin die f Gaudet. flai pudicitia de[it.e ere P defponíattonis illius , quando per charita« n pracox fub aperto dio qetidá ri- tem , amorémque impenfiorem eidem ade hafit virtuti ; tunc enim coronam induxit , gefcat pruiná . cüm fapientiam fponfam duxit: neque carée 153. C* Ponfa filiasaccivit Sion, quz fecum do- re poteft diademate pudore infulatus , ca* mo egrederentur, acfponfumviderent ftitate chlamydatus : feliciüs enim regnat diademate redimitum, —Egredimini , 65 ( Cant.sap. s fponfus in candore lilii , quàm in purpura ' videte filie Sion Regem Salomvnem in diade- rofe , nififimul, & purpurá ornetur cha. snate, quo coronavit illum mater fua yin dia- ritàtis , G candore velíliavar caftitatis: ne* demate de[onfationis illius ,. & in die letitie c€ordis eius. que virginitatis candor cubare erubefcit in Veré à fponía filie vocantur purpura verecundize, Coronatur igitur , Sion puelle, quzRege jam coronato domi & lilium caítitatis , & rofa pudoris , quam- fubíliterant ; & eius inaugurationis pom. diu hic caftitati adhzret: nec mirum fi co- L pam, nonnifi provocatz exeunt fpe&ctatum ; ronetur pudor L quia cüm hic non poffit * quia cum effent caftitaris ftudiosz à folitu- purpurá carere, nec debet corona deltitui : , dinisreceffu nonniti fuafionibus abftrahi po, etiam natura , quia purpuratum effe voluit Ppp 3 mali 74 . Dxïfi'crta*tic X-XHI. 498 mali Punicíi verticem eundem voluit & co- lum ; cut cüm bis fepetat imaginefn , fi« ronari; verita ab oftro ceronam diffociare , militudinis]non meminerit? nonenim cen- fi cui purpuram indulfiffet , coronam dene- fendum eft, id Moyfi ex oblivioneobtigiffe, affet, cüm eius calamusSpiritus Sanch afflatu diri- 1 Imi tale fubit pretii incrementum hoc- geretur, cuiusmemoriam nequit quidquam ce caflitaris diadema ; ut quos coronat , non effügere, Reticuit igitur Moyfes fecunda folum caterarum virtutum exornet elegan- vice limilitudinem , quam antea exprefferat ; tiis, fed ad Numinis provehat fimilitudinem, quia priüs locutusfuerat de homine nondum Prz cateris divinitatis actributis , illud re« faeminz coníociato; Gideo quia cum virgie cenfetur, quo Deus nulli e(t corruptioni , aut nitatis oieret lilium , non folüm imaginem, defectui obnoxius , sítque propterea Deus fed & fimilitudinem pratulit fui Condito- indefectibilis, incorruptus , ac proríus im* ris; fecus ideo Moyfes fecunda vice fimilie mutabilis ; etiam virginitatis cultores in id tudinem reticuit , quiade protoparente lo- incumbunt ftudii , quo hoc infigne divinita- quebatur per maritale vinculum uxori adhze- tis participent attributum', & ad Deom eó rente , cüm enim Moyles dixiffet ad ima* proximiüs accedant , quó longius à noxa ab- ginem Dei , creavit ium , fubdit mafeu- Ícedunt corrüptionis , ait enim Sapiens c. 6. lum , € feminam creavuit eos, benedixitque v«. 239. Incerruptio facit effe proximum illis Deus , & ait erefcite , 6 multiplicamini: Deo perintimam , quantum fase(t creaturz, nimirum . quamdiu Adam florem excoluit &um ipfo unionem , per exercitia reliqua* virginitatis , & Eva nondum per maritale rum virtutum; & participationem interne vinculum addiétus eratnon folim ad imagi- nem , Íed.& ad fimilitudinem Dei Condi- fuavitatis , guftüque zterna confolaüonis , idque deducitur ex fuaviffivis fponfi ad fpon- toris factus dicitur à Moyle , quia cüm fit puene.7 fam celloquiis, quz fimillimam innnunt in- Deus , candor lucts eterna , huius fimilitudi- * ter utrósque conformitatem , cüm enim nem przeicfert virginitas,. qug tota fplen- €4»t. t, v, lponfus fponfam alloquens dixiffet, — Ecce» deícit n luce candoris: ergo virginitas in J 4 tu pulchra.es amica mea : viciffim refpondit ftatu innocentie à Deo ordinatur, & virgo ad [ponfum fponfa: Eeee, zu pulcber es di- Adam de terra virgine producitur , qu& hoc- letle mi. Pares funt fponfus, & fponía in ce virginitatis fundamento , ac bafi innixae Ita dixe- polehritudine , quia non difpares in caftitatis catere virtutes firmiüs ftarent, culturà, & quia zquales in ornatu virtutis riin , fi qua fidelis anima virginitatem ita | . Keliciàs copulantur 5 contrahentium enim excolat , ut à quavis fordidz cogitationis la- be fíe tueatur immunem ; eius beneficio ft« zqualitas, condiuo eft perquam neceffaria, quà feliciüs contrahatur matrimonium j at militudinem ipfam induit Numinis, & in- guaïitas fiquidem caula eft fimititudinis , fi- ftar fpeculi terfiffimi eius exprimit cando- militudo amoris, amor concordiz , & con« rem, cordia felicitatem invéhit conjugii , cume Idque eó clariüs vifi funt eviciffe tres 7e a, converío inequalitas contemptum pariat , pueri, quó in fornace fplendidioribus; illaef 'ï) contemptusfaflidium , & faftidium diffidia, coronabantur flammis ; fiquidem in voraci $ quibus malorum omnium erumpit conge- ilio flammarum zítu, quati deliciis perfufi, ries. FlncSapienriffimus rerum Cornditor ac in rorulento, cóque fpirante aére feflivi 4 ; Deus à primo mundi exordio , cüm Adse geftiebant 3 - quód f1 Vulcanus in Athneo a 1b non adeffet adjutor fimilisfibi , uxorem, & Ípecu olim fulminum ; nunc Babylonica in fociam ei daturus fimilem effinxit viro, ne fornace palmarum faber , vifus eít flammas fcilicet ei foret inzequaiis;5. ut enim effet ei quidem excitáife , verüm clariores ,^ ut adiutorium fimile , , zqualem viro voluit cuderet triumphos ; obmurmurat quidem Deus. flammafuríum enitens, fed (imul tríiumpho 16, Quid? quo d pet caftitatis culturam plaudit; «uin non flammz, fed fama vifae- efficiamur & nos , quantum creaturz licet ; funt linguz non deferte, fed differte, quae Numini fimiles ?; adeó caítitas fuperis placet; ideó ignefcunt , quó acriori ardore adoreas 1 ut Deus ipfe virginitatis ,acpudicitize cultri- 'Canant ; ih conum eriguntur flammz , fed €esanimas fibi deligat fponfas , ut feité notat & F fimul fiunt gloriz monumenta 3 pueros. mellifluus Doctor , qui loquens de virgini- circumdant, fed ut ample&tantur ; attingunt, ' ; CJP: 31 bus, ait: Sol«fequuntur folem juffitia Cbri- ut ofculentur ; cingunt, ut coronent ; lue - * o flum agnum quarunque jerit 5 unde & fola- "ditcum puerisflamma , nonledit ; & car« illi fimiles fant , atque fimillame : hiac Moy- bonesigniti in carbunculoscedunt gemmeos; d fes loquens de protoparente noftro refert , ut in honorem triumphi etiam tranfeant in». | Deum dixiffe, Faciamus bominem ad imaá- ftrumenta fupplicii : fed Rex facrilegus ig» ' Genef. 11, *, 26, ginem , & fimilitudinem noffram, ubi homo nem admiratus, qui propriz oblitus naturze diciturà Deo conditusnon folüm ad imapi- ladere defuevit , quo lztior luderet cum nem fue divinitatis , fed & ad fimilitudinem; pueris, dixit, — Nonne tres viros mifimut i& Dyanizl, 3. fed quid ; quód cum paul& poít Moytes re- medio ígnis compeditos ?. t$ ecce, ego video — v, s. peteret eadem verba folam reticuit fimilitu . quatuor viros [olutos , & ambulantes'im me- dinem ,non imaginem? inquiens: Creavir dio ignis , &6 nibil corruptionss sm eis eft , GQ . hls Dem bominem , ad imaginem Dei ereavis il- g & Dei. Sed cur dbeeies quarii (miia . geterni um Culturá cafticatis probi 6Hïorei'cuntAffc&us: pravi flaccent, 489 | zverni Patris Filius ih;fornace ignïs ardentis rus; Veni de ,Liödno fhonfa mea, weni dea hisce voluitfe pueris adjungere, eorümque Libano , vent : coronaberis decapite Amana 2 Modé (íponfa nonnifi in monte myrrha,& morem fimul, &amorem inducere , video quatuor viros : cüm enim tres duntaxat re- colle thuris obviat fponío ; quia virginitag OUNEES . gio detrectantes parére mandato flammis ii- in libano adumbrata nonnifi myrrha morti- lis Nabuchodonofor addixiffet , quartum ficationis , & thure orationis coronatur £ vidit fpeciem prafeferentem Flii Dei : quia qua'enim fuppetiis deftituitur orationis, ac mimirum pueri virginitatis coltores nil un- mortificationis «aítitas ad lapfum in vallera quam corruptionis admiferant , cum vitam eftpronior, quàm adaícenfum inmontem z agerent incorruptam , ac virgineam : quid ? & captivitati propinquior , quàm trium» lilium caftitatis e:i2m in igne vernate didi- pho; aptiórquevinculis , quàm coronz, cit, & olerc faaviüis , fimülque filism Dei Neque Davidis pudicitia florere po- 19g, allicere , ac illicere. Scité $, Ambrofius ex- tuit ia otio pomeridiano ; & inter plumas defüit volare , quia defiit & erubeícere in pendens illud Canticorum: 414 pafetrur in* eer lilia, fübdic: zrespueri Hebrai virgini- putpura , & que vernavit in myrrha, flo- rerededidicit in rofa,, &t ornamenta exuit, £a dileilione miff funt. inter. Babylonicas ammas , in eisque medijs avdente fornace , «um paludamentum induit ; nitorem amifit s quafi inter lilia Dominus pafcitur , €à quàód cüm fulgores affumpfitgemmarum ; & nus- quam ancillata eft Davidis caftitas , nifi im femper vequiefcat im cordibus. diligentibus -*virginitat-em. Habet caítitas nives fuas , regno ; nusquam aruit mifi propé fontes & quas flammisobiiciat acearum vires infrin* nusquam depuduit nifi in oftro ; . & nuss quam reain fcelus proruit , nifi cum in thro- . gat; imóflamme ipfz veluti vernantes rofze gaudent liliis copulari citra candoris lzfio- no fedit aliorum fcelerum arbitra. "Tunc ts :icme Nec mirum; fi lilium caftitatis ve, faedé cecidit , càüm nullus infurrexit adverfae n . getius vernat in flamma ; id fiquidem pro- rius; tunc proílrata jacuit , cüm luctatorenz prium hujus floris adverfis gaudere , fpinis - non habuit ; tunc non ampliüs claruit, cum «oronari , arumnis latari, adveríario caruit : quàm fcité igitur fponfa caftitatis cultrix & libani przcelío faftigio adi I montem evocatur myrrhe , & ad collena $. IflI. thuriscoronam acceptura excultze debitanm virginitatiz eni de Libano]onfa. Nimie Lilium czz-/fz;tzitij' nullibi efforefcit rum, quaà ad montem myrrhz , & collem venu[lius , nec vernat vegeiits , quam thuris patent. itinera caftitatiscultoribus ad [pinie cireumfeptum mortsficatszonum.s ad codle(tia viam pandunt ; fternüntque ; & caftitas, quain terris excolitur Numinisip- quám in monte myrrba ,. & colle :buri:. fius imaginem fuis imprimit cultoribus , quá - «t8, velin via beatitate donentur ceele(tis patriz 5 I Ponfa caítitatis cultrix non pratorum vi- non enimcaftitas probro laborat fterilitatis ; reta, von vallium amoeena , fed labo- led foccunda parens ceterarum virtutum , riofos collium aícenfus , ac montium quos ornat , Deo parturit ; quapropter excla- abruptos calles appetit , myrrham , non mel matSalomon. O quam pulchra eft caffa ge- Sapient. u cellectura, Vadam ad imontem myrrba , €$ *Mo Ke 9 nerattocum claritate ! pulchra quidem ge- €nxt t4). 4^ ad collem tburis: quia cultor caftitatis nifi neraüo , quia caíla ; pulchra, quia nitores mortificationi vàcet, fruflralilium in fuum promovet caeterarum virtutum ; é(tque pro vocatornatum : nifi fundendis precibus af- pierea genera*tie cum claritate, & (imilis [uefcat vix rofcidos imbresà coelo impetrat , quafi elt huiusmodi generatio zterni Verbi quibuslilium irroratum efflorefcat ; per col- generationi ; habet enim Filius Patrem in lem fiquidem thuris, & montem rmyrrha ; ccleftibus Virginem , dum ab zterno in ceu per exercitia orationis, G mortificatio- íplendoribus Sanctorum genitus , factus eft nis lilium excolitur caflitatis, Vadam ad fplendor gloriz , & figura fubftantiz eius z montem myrrbe , &$ ad collem tburis , nifi imó & matrem pariter Virginem habuit in enim mortificationi vacáffet fponía , & ora- terris, ut perfectz virginitatis fe fe normam tioni , intemeratum fortaffis non ferváffet exhiberet , ac prototipon : ideóque quos lilii candorem , nec fponfus ejus captus pul- caílitas, G virginitas Deo parturit, hosad chritudine eam vocáffet totam pulchram : Dei efformat imaginem, ut acuté notat D, totA pulcbm e$ Amicameas, 6 macula non.s Auguflinus , inquiens : Hanmc smaginem.s 15 n eft in te, ideo enim totam pulchram dicit , virginitatis portat éntegritas , imó Dei ima« dodtvina Eft C^rifii cay quia afcendentem per montem myrrhe , & go refpondens [antiimoniam Domini, collem thuriseam repererat ; fecefferat Ípori- virginitas, qua fuos Cultores in Numinis 214« fusquafiturus fponfam caftitatis cultricem, perficit imaginem; quia caftitatiscultor ef- non in hortum fontibus irriguum , non in florefcit in candorem lucis eternz ; imó ea D,mt'lln ) pratum floribus ridentem , non in vallem eít vis huius virtutis, queDei parentesfa- g,^ viretis arridentem , fed in montem myr- clat , matrem inítituat ipfius Numinis, rhz, &collem thuris ; & quamvis eam vo- Quazfierat ab Archangelo Gabriele virgini- cáffet de Libano coronam eidem impertitu- tatis cultrixin domo Nazarza Maria. Quwo- ,. mode 49 Diffetatio XXIií. * onodo fíet iffud? nimirum ut poffit Virgo cit. teris przponere? etiam David ,'tam&ezfn'x fkag. stà detrimentum virginitatis concipere , & rum fnorum minimus pra cateris imperavit, parere ? fed hgec prodigia naturze limites, quia pra aliis virtute enituit. Etiam Judas imónubes,aéra, Angelos; & fydera trans- quartus in ordine , primus in imperio ;fuit gredientia fola exculta virginitas depromit; & in cclo Lucifer licét primogenitus , diu nifi fuiffet Mariavirginitate condecorata mi- tamen primus effe non valuit. Jacob nati- J nim& Àccelefti Nuntio fuiffet falutata Mater vitate minor Eíau ; íed quia virtute majot Dei , ad quam dignitatem fola virginitaseam jura fuit primogeniturz enaélus, Jofeph affumpfit , ut fcité notat Chryfo(tomus, ex- itidem ztate. reliquis fratribus minor , íed pendens verba illa Virginis Marize falutatz dignitate fuit major , quia culturá caftitatis ls. x. ab Archangelo. — ,Quomodo fiet iffud? allo- eminuit, Euam inter foeminas pulchrier quens enim virginem intetrogantem cocle- fuit Rachael ,' quamvis pott Liam genita : Il L ftem Nuntium ait ; ff virum eognovi][es,non euam in plantis flos frué£tum pracedit , fifjes babita digna , ut buic Myflerio defer- quamvis fructus fit floreutilior , & praíftan- vires , adeó virginitatis lilium fuaviter olet ; tior ; G margaritum lcabris concreícit in uteius odore , vel maximé Deus ipfe delecte. conchis , ubi tamenà candore fuum haurit rur , cümejus filius nonnifi ubi virginitas ef- pretium , uteó fit nobilius , quà candidius, | Iy,29/ florefcit,voluit humanitatem noftram indue- quia Íolus virginitatis candor eft, qui pre re , neque vult pafci nifi inter lilia exculte ceeteris coloribus habetar in pretio, virginitatis: qua de caufa Virgini matrifpon. Idque caufz 4. cur fponfa pulchritudi, av fam etium providit Jofephum mundiffimum nem defcriptura fui fponficandorem prafert in virginitate ; cüm enim hac polleret, & lilii purpurz rofarum,.. Déleius smeus can- CABI, $. | Matth. t 419 & iple przrogativa fponfum deftinavit Vir- didus , & vubicundus eletius ex millibus ,(ed ginis, cuius fimilitudinem , & convenien- cur fponfa fui laudesfpon(i à colore candido tiam prz ceteris exprimeret ; ut enixus € auífpicatur ? cur candorem lilii rubori prae- Virgine pafceretur, & creíceret inter lilia, fert roíe ? quia nimirum candor in conti- Matih, M Mariam fcilicet, & Jofephum, nentibusnitet in lilio; cüm rubor nonnifi in V, 6l 2Q. Non igiturprobro fterilitatis eft virgie Martyribus floreat in roía, ut inde difca- — "4 nitas redarguenda , cum & ipía fuos pariat mus;, duriorem effe pugnam cum volupta- fruétus eó czteris preeftantiores , quó ex- tum illecebris , quàmcum militum armis; — Etiam cellentior eft ipfa virginitas virtus. in illa proíternuntur pravi affectus , in hac INo&, quia caitiatem diu excoluit ; fructus interimuntur hominum türme ; & quia hos attulit toti humano generi proficuos, difhcilior elt contra pravos affe&tus pugna, ä Gezef 6. No£ verü cum quingeutorum ejJet anuorum), quàm contrahomines ipfos ; & faciliàis afful- CBP. 6, genuit Sem , Cbam, & Taphet : tvatdiüs patet tui re(ittitur tyrannorum , quàm pravorum No& fuit , fed opportumus; diu pudicitiam affeduum motibus j ideb fponía caftitatis excoluit , quó fructus colligeret przeítan- candorem rubedini prafert fanguinis. Etiam tiores ; nonnifi fenex conjugio fervivit, ut Davidlicét animo infra&to exilia toleraverit diutiüs decore prafulgeret pudicitize , «ui àSaule;contumelias àSemejo;proditiones à fi- P longiorem, acfiliorum confecravit atatem; lio , dedecora à filiabus, plagas à Deo , adhuc (edíi diu fub figais militavit caftitatis, hac qui in campo leones difcerplit, in (ylvis ur» emeritum jam fuum militem largiüse(t mu- Íosinteremit, & invalle Gigantem proflra- nerata.. Etenim omnium Pater factus. eft vit, nontamen ob(litit voluptatum illeceb- Noé; eó quia cum quingentorum jam effet ris,quibus ceffit ; cüm poft fomnum meridia- ä num ad íolarium acceffit. annorum operam generande proli duntaxat Verüm licét dederit. An non fecundus hic Adam ? fed Íponía candorem lilii przferat rofatum pur- innocens, diu caítus , feró parens , fed vi- pura , utruique tamen cominendat in (pon- Y In L"f&m 6, "ventium omnium poft cataciyfmum fit pa. o colorem: Dele£ius meus candidus , & u- ter; nimirum ipía virginitasquam per quin- bictndas , quia candor continentiz ruborem gemos annos excoluerat omnium patrem ttahit verecundize ; & ideó raró candet ani« No&mum effecit , & adeó fuit virginitasin mus in lilio continentiz , nifi fimul rubeat Noé&mo focunda , ut usque in hanc diem fe- in rofía verecundiz. Delectatur. coeleftis liciter fobolefcat, fponfus rubore verecundiz, fed huiccando- r» - Genuit INoémus tres filios , S&m ; rem prafert continentiz ; liliorum cultu- Cham; & Japhet, tot fcilicet filios ,' quot ram;rofarum prafert venuflatijideóquefion- Adam procreaverat , inverfo tamen ordine, nifi inter lilia paícitur , & cum liliis amaz quia Adam genuit Cain, Abel, & Seth; converíari; quá de caufa Joannes Apoftolus Noémnus veró Sem, Chan, &]Japhet: qui Virgo elt eledtusa Chrifto, & prz cateris enim mediam occupat fedemiinter filiosAdz, * Diícipulis magis dilectus ; quia virginitatem omnium fuit praftantiffimus; cum interfi- excoluit , & ideo fupra peéctus Domini in lios No£, qui medium locum poffidet, pef. ccna.recubuit, ideo fluenta Evangelii ex fimus omnium fuerit , quis enim juftior facro dominici pe&loris fontepotavit; quía Abele ? & quis fceleftior Chamo ?. An ut quem Chrifti fides virginem repererat , de- difcerent parentes non primogeniturz con- cus coronavit virginitatis , & moriturus in cuce Chrillus mattem . virginem virgini dit;011em preeferre , fed virtutis Vüudiumx C2 J T MLC A oUa us r s as com-« GESÉASENE CT een n Culturá caftitatis probiefflorefcuntAffe&tus : pravi Hlacccnt.— 49t commendäüt. Virginitatis przrogativam olérque flagrantius ; ita inter virtutes nil adeó Chriflus dilexit ; in utroque lexu, ut pudicitiá elegantius : éftque propterea flos quà ipfe excelluit , cüm viveret , voluerit , morum , quia nil pglchrms, nilque frag- & moriensin fuis , quos impqnüüs dilexerat ; rantius flore , qui redeunte vere erumpens commendare. & capillato corymbo, fuámque explicans fo* 23, Adeó fuit Chriftus virginitatis fludio- liorum pompam molchos fpargit , & bal- fus, cüm viveret , ut Judai licét falfo va- fama fundit, ut (vaviüs alliciat, ac prome ptiüs arrideat $ & hic eft ille odor ; de ^ riüisipfum incufaffent criminibus , nunquam tamen in eum aufi funt quidquam , fQP*Od quo dixerat Apoftolus ; Cbrifli onus odor virginitatem non oleret imputare : calum- fumm : odor ícilicet & flore dimànans ca* Ílitatis , quz eft flos morum ; ac reliquae niati eum fuerant, quia clandeftinum fove- ret cum Cacodeemone commercium. In .5 rum virtutum : caflitatis lilio qui olent, cmterarum virtütum facilé ornantur flori- Euc 1. 255 p eelzebub Princ'ipe 'Dæmonäorum.ejcit-a'æma $ bus. mia, Apud PrincipesSynagogz , & Magi- 2 fe ftratus , cüm ejus in necem conjuráffent de Vel vocat Tertullianus pudicitiam flo; crimine lafz Majeftatis eum fuére calumnia- rem morum , quia floseít ornamentum at* boris, & ramorum venuítas, quà vernant Lu.232« d, Hunc inenimus f ubuertentem gentem.s nofliram , probibentem íributa dare Cafari , adgratiam 5 (imülque fpem alunt futuri fruclus , cüm nonnifi in flore fru&tus ado* € dicentem fe Chriflum Regem effe. . Aliàs ut comeffationibus addictum , & immo- lefcat, é flore enim incrementa fubiensex- át dici vini hauftui indulgentem redarguerunt. cteícit in pomum , unde Chryíoftomus ait: 'lan- Serm.gz; Of' Mattb. Y1,. Ecce bomo verax ,. ( potator vini. Grati flores , fed usquedum perveniatur ad V. 19. poma. Flores con[ummantur 4 pomis, Sic- dem cüm armata turba eum vinctum ad Caipham duceret , falíum itidemteftimo- ut igiture(t flos arboris pracox fructus, ita nium contra ipfumretulit , €ó quia temp- in flore pudicitize ceterarum rudimenta vir- Hic tutum comprehenía florefcunt. Mattb. 26. lum Salomonis moliretur deftruere. 16,. ", Ól dixit , po[[um deflruere remplum Dei , &5 poft - Imó flos pudicitiz eó eft praftantior ariduum readificare illud. Cüm igitur plu- flore cujusvis plantze , quó arborum flores ad fructus arctantur proprij duntaxat gene- riesin Chriltum calumnias edixerit proter* via Judeorum, nunquam tamen quidquam ris, meque unius flores plantz früctibus . * non enim flores Ced- potuit (omniare , quod ejus poffet virgi- praludunt alterius ri mala punica fpondent ; nec flores pyri nitatis candorem denigrare; tantam Chriftus in aCionibus , ac verbis virginalis pudi- fructus mali Medici promittunt : quia flo- citiz redolebat integritatem ,. ut fe pror- res pyri nonnifi pyris ; ut nec flores pomi Agnus nonnifi pomis apparant rudimenta : fiqui- fus irreprehen(ibilem exhibuerit. enim vixit fine macula, paíci voluit inter dem unaquzque arbor fui tantüm generis lilia virginitatis , & quocunque ivit virgi- fructus producit , nec ulla eft arbor, quz *. caterarum. fru&tibus ditefcat * hzc enim nes voluit fequentes in albis ambulantes. 24. E(t igitur' caíftitas flos ceeterarum vit« prarogativa folius e(! pudicitiz, cujusflos fructibus przludit ceterarum virtutum , tutum , à quo iíta fuum hauriunt decorem : imo caítitaus lilio ceterarum virtutum flores cum fit, ait Tertullianus, pudicitia flos moe amico ,iunguntür fodere, & ubi caftitas yum , ieu reliquarum omnium virtutum , quarum rudimenta in uno adolefcunt pu» excolitur , catera ibi florefcunt virtutes 5 L] dicitize flore . ^ficut enim in arboris flore . fitdue propterea caítitas non una duntaxat, VirCUS , fed inftar omnium , vel fit una pracoces dicuntur inefle ejusdem fructus ; ita in flore caítitatis omnes quotquot funt multiplex, vel omnis in una ; eft (iquidem caftitati pervia omnis religiofa virrus ,. in virtutes, pubefcunt , quia non unjus dun- ( InLucam 6, quo fenfu ait S, Ambrofius. Sante una» taxat virtutis eftpudicitiaflos, fed omnium virtutum , quas propterea fuo fovet in competit virtu , Ícilicet caflitas, cuius cul- tura reliquze omnes florent virtutes ; eftfi- gremio : hinc pulchré dixit D. Ambrofius, In;zu:(tm r1 quidem caítitas ceterarum virtutum matrix, Santlis una competit virtus , quia fi fola & auclrix, D. Ambrofio non diffentiens excolatur caílitas, czterecum ipfa florent ' "Tertullianus librum,quem de pudicitia fcrip- virtutes , quarum eltca(titas flos fructuum fit , orfus eft ab ipía pudicitiz definitione , feraciffimus , & toti przludens fanclitati : huc etiam allufit D. Auguftinus , quiexpli- quam deícribit , florem morum , ac decus Trd&el& vitz; aitipíe : Padicitia flos marum , quod cans illud Joaunis cap. 15 Et omnen.s , fi eftflos morum , uuque & decus vircutum ; qui fert frutium , purgabit eum , ait: Mun- dat staque mundos , 14 eff frutiuofos ,' ut acvitz ; fitdue propterea cateris illuítrior, cüm ip(is venuítate prafit ; eít enim flos tantó [int fru&tuofiores , quantó funt mun- dizores * * virtutum , quia venu(tior eft virtus : ficut collocat D. Auguítinus totum proventum fru&ctuum in flore munditiei , inhortis , quod venuftius eft , id in flore L] eminet ) ita quidquid decoris ineít virtu- in lilio caftitatis , zt tantó fint fructiuofiores s* tibus, id in una przfulget caítitate : quz quantà [unt mundiores , quia quó impene flos eftmorum, ac czterarum virtutum de- íiüs culturz ftudemus caflitatis , eo locu. €us: ficut nil lilio in hortis floret pulchrius; pletiorem fructuum «aterarum virtutum Verani de Affetiibus Tom. 1, Q 34 meí- - 492 Difï;rtatiü XXIII * sss Mies... MM meffemlegimus : eft anima , in qua flos ex- copulatur , fides nonnifi cafté uni Deo ad. colitur pudicitiz , tellus illa pinguis , & fe- hzret ; fpes nonnifi purc beatitatem fperat raX , in cujus finum delapfum femen fru- à cafto fponío ; adeó ut encomium reliqua- &um retulit centuplum. Et aliud cecidit L. $, rum virtutum una fit fpiritualis caftitas , in terram - cuius beneficio fanclé , & pudice Numini lum.s. bouam , & fruüu? fecit centup- famulantur L] Lj quód fi Tertulliano afferente 27. . Eftcaftitas virtutum feraciffima, cüm eít pudicitia flos morum , huiss floris frue Caeterarum omnium virtutum fructus cum &us non alios effe credas , quàm reliqua. 30 feenore ipla fola producat , ut meritó pro- rum virtutum ornamenta , & ipíam bea- inde dicatur fos zorum , rudimentum om- titatem., quàá caftitatis cultor donatur, nium virtutum y & decus totius vitze, Ab Caflitas ; "quz reliquas omnes pro- 29 ho« enim caftitatis florerelique promanant movet virtutes ipfa eít , que fidem adftruit , virtutes , quarum fructus caítitas ubertim quam teftimonium /deftruit luxuriantis : fi profert ; inipfa enim exculta pudicitia fidem enim luxuria eíl dulce'illud venenum , generis humani deprehendit Septimius ; fidei quó nobilior hominis pars corrumpitur , autem nomine folet, & ípes in Evangelio [ acinterimitur 5 eó quia impudicitia philtro fignificari ; & Philo in pudicitia charitatem, voluptatis fic homines dementet , ut extra & gratiam refidere dixit , vocavítque gra- . mentem diffolvat , & ab hominis deiiciat . v 3017'2.4.1).9. tiam /'m'rginem ? & ecce in unico caílitatis authoritate ; abiiciárque in pecuinam vili* flore tota theologalium virtutum fplendens tatem , cüm non beneconveniant , neccone trias, Neque reliquarum virtutum decore grué morentur in una fede hominis autho- deftituitur flos caftitatis, Origenes fiqui- L ritas ,. & pecoris laícivia 3 ideo quó à Homnil. 17,' dem Prophetize feecundam matrem vocat ca- ftitatem , & fatetur, Annam illam vetu- cultura caflitatis magis abhorret homo , ILuc.2. eó fediüsà propria deiicitur authoritate , lam ob prolixam caftitatis culturam fpiri- & fidem , quam homo adílruit , luxuria Liäa 8 ^ 461-- tum promeruiffe prophetandi, Septimius iterum omnia Íanctitatis decora in una ob- deftruit ; vir enim laícivus promptiüs ob. verf Marc, brutefcit , & ficut proprie oblivifcitur €Ap.29. fervans caítitatis virtute eam vocat fe/reita - nature , ita veritatem dedifcit adítruen- ti [antlitatem, eó quia fan&litas nullibi fe- dam , & addiícit . deftruendam L] LJ carnis liciüs floret, quàmin lilio ca(titatis. Apo- enim illecebris ,. qui indulget , & volupta-, i ftolusetiam 1. Corintb. 7. potiorem oratio- tum praítigiis capitur , nonniíi fallaciis nis energiam à caltitate non diffitetur dima- nare , eóquiafit hec virtus adeo Numini delectatur., càm & ipfe voluptatum deli- ciz fucata fint , ac fallaces , quibus fi lar- grata , utin ejus preces gaudeat fe fleclere, vam dettahas , non gaudia , fed morores; & id elargiri , quod ipíaexpett, Neque reticendus eft D. Auguítinus ,. qui caltita- non rifum , fed lu&um exhibent , ut qua Z.i?:. Y1* de adblandiens videbatur voluptas , torquens Genef. ad tem vocat perfectionem obedientiz ,. quafi L] LJ deprehendatur dolor quapropter Petrus ditt. cap,32, virtus obedientize nonnifi culturá perficiatur Damianus nos hortatur ; quatenus non fi- ca(titatis ; quia ubi caftitas, ibi parata íunt Serm. f* namus ab hisce nos decipi voluptatum il* femper fuperiori obíequia. licijs , quae feducunt , càm ad voluptates Howil' EED 28. Quid quód eriam Philo pudicitiam gra- ducunt , ait ipfe * . Fluxa , & fedutliora » 2 i, tjarum vocet acfionem ? an quia actio gra- £f immundi bujw mundi blandimenta | de[h tiarum ad fufce.pmm referatur beneficium ; cite. Vocat immunditiam blandientis vo« & una pudicitize virtus omnia Dei beneficia luptatis fluxam, & feductoriam, quiacüm ad fe trahat? nulli igiturdubium, quin fo« decipiendis hominibus aptum natum fit lu« lius culturà catitatis relique omnes efflore- xuriz blandimentum ; nonnifi ad decipien- Ícant virtutes ,^ sitque virginitas foecunda dum pronior eft , qui à cultura abhorrens parens virtutum omnium , cüm ipfa dicatur caílitatis, carnise(t blandimentis addictus ; fidei ardor , Ípei animofitas, charitatis z* & quia nemo fanz mentis feductori credit ; Itus , fanctitatis delicig , pietatis felicitas, con(equens eft ,. ut ficut caftitasfidem pro- prophetiz perípicacia , vigor orationis , ob- movet , & adílruit ; impudicitia carnis fequium obedientize , & generofitas grati- tudinis, ac demum virtutum omnium felix eandem deítruat ; adeó ut vel ipfa veritas confoederatio. Idque fortaffis caufz , cur in ore devenuítetur impudico, & quo quis à cultura magis recedit caflitatis, pro- Tertullianus libro de pudicitia cap. 5. caíti- Ximius ad larvam accedat - ftatem dicat fpiritualem , quamvis corporis , falfitatis, * carnisque ftimulos cohibeat , ac impetus co- érceat concupifcentie , quia fi fpiritualis eít callitas , utique defoecatior , ac fubli- mior: non enim quid aliud eft fpiritualis * O d !j E caftitas, nifi purior ,ac fincerior virtus; fin autem purior, utíique & eminentior! contie nens reliquas virtutes , quibus dignitate —— $. IV- præcgllit : hinc charitas nonni(i pudice Dco 4 — 1 Culturà cafütatis probi þüïorcfcunt Affe&us:prayi flaccent, 493 $. IV. veticet. 2 .?n.quit fe /buiu:' epinionís autbo- rem a[ferere , quia ficut eít caftitas , quze fidem adfílruit, ita & converío eft luxuria, QSuam cafitas fidem adffruit, car- qua illam.deftruit: quàd fi malé caftze mu«- k — PT ..impudz'citia deflruit ; &€9 male lietis aflertum evangelio fuiffet infertum , elet , qui lilio non redolet non tantam fortaífis fidem promeruiffet , €4flitatiss quz propterea , zeque affirmat Cbrisium.a $06 effe , neque reticet ,. fidem fiquidem anon kter Sanatiruna Hoitbnsaliflerta adítruit luxuria, fed deftruit. .ex diuturno cum Magiltro Chriíto Hinc prodigi filii frater querulus a« A41l, «olloquio , .ac altiüs inflructa :de pud patrem fratrem accufat , eó quia cum fidei arcanis ; adhuc quia malé cafta, licét meretricibus fuam diffipavetit Íubftan- «um Veritatelocuta , non tamen veritatem tiam. Filhus uus bic, qui 4devorauvit ILuc. IS. 4), vifaeftadílruere, flagrans enim ftudio ma. fubflantáam fuam cum meretricibus 5 qua- 39. nifeftandi populoSalvatorem pede folicito runt facri lnterpretes , quanam fit hac ad urbem feítinat , & «evangelizans conci- fubflantia, quam prodigus filius luxuri- vibus 'Chriítum , .altüori voce percurrens ando confumpfit ?. & quamvis fenfus lite fora , & plateas, ait. — Venzte , &f videte:s .JOæ-æ.w-ga teralis pre(tó habeatur , :sítque perinde bbominem , qui dixtt mibi omnia , quacun- fubítanüam íuam devorare, ac pecunias, que fecs ; . nunquid 1pfe efl Chriflu 2 ded & bona fua temporalia prodigere ,-ac dif- quid ? quàd Samaritana non aperté homi- fipare ; fenfum tamen allegoricum adfert mnem , um quo fuerat locuta , Chriftum Ürigenes , quiait : Jefcivi fl funt , qui quavis amputata ambiguitate vocet , acfa- xeo 3pMnitir. teatür ? Notant SS, Patres Samaritanam -«ivendo duxuriosà evanugelca detirine fubflantiam. «onfump[erunt : quia «carnis ionfultiffime non dixiffe hominem illum indulgentes illecebris aqué mores pro- Chriitum eíffe , tametíi ad urbem ftatim prios, ac evangeliifubítantiam , feu veri- cucurtiffet ., ut fui concives verum ipfum . tatem «corrumpunt . eít fiquidem verie Chriltum effe crederent; quia cüm effet ipfa tas chriftianz fidei anima , & vigor, &ip- malé caíla , «quamvis bené differta noluit fius evangelii vita , & ficut ;«DoGtor ca- fibi hanc authoritatem arrogare , uá ipfi ftus optimus eíft evangelii Iaterpres , & ab effent concives fidem praeftandi:noverat ma- ejus ;pudicitia quzdam «derivat in evanges- lé.caítis , licét bené differtis , vix ab ho- lij veritatem — hone(tas ; ita é converío minibuscredi ; ideo non eft aufahominem focdé olensDoctoris luxuria nonfolüm pro- ilum , à quo fuerat alté inftructa de fidei priam devenuftat :do&ctrinam lafciviendi li- myfterijs Chriftum adítruere , fed tantüm «entià , ifed & ejus authoritatem , ;ac fi- €oncivesmonere, :ut venirent, « vide- :dem folet :apud homines imminuere , a- rent , anhomo illeChriítus effet. Zentte.s, pud quos fit veluti incredibilis Vétitas 4 £$ 'videte bominem , :qui dixit mibiomnia s, h quacunque feci : nunquid ipfe eff Cbriftu? «quam :adítruere fatagit :deprzedicantis ime pudicitia. iHomil. 23 ubi Chryfoftomus «expendens werba illa ., INutat enim fides chrilliznz debita ve- 324 » :-:) 30AP. uunguidipfe est Chriffus ? ficfatur. — 24ni- ritati 4 nifi.bafi fulciatur caílitatis , ni(i madverre immenJam nulieri Jfapientiam s , «cultor aliquis pudicitize eam populos edo- neque affirmat Chrifium efe , neque veticet.z «eat : fl enim pradicantis defit .caítitas , wolutt fe bujus opinionis autborem a]ffereres. tametfi evangelii adfit veritas , :non facilé Cüm enim fe noviffet malé caftam., noluit huic.creditur ab audientibus , non quia ve- fe hujus opinionis authorem afferere ; quia rítas fitevangelii , fed quiaafferatur à prg- fi prima eum faffa fuiflet Chriftum , evan- dicante, luxurie , .ac carnis ;indlilgente 1l- gelium dehoneftáflet , cum maleé cafíta illud lecebris3 quinimó evangelium , f1 ab im» «omprobáffet; quia licet evangelium fit di- puro prodeat ore , (zpé fabula audit , vino teftimoniofanctum , & irrefragabile, quamvis evangeliumfit, quia fidem , quam ac meraciffima veritas., adhuc tamen mu- «aftitas adflruit, lafcivia deftruit, /&lae lier Samaritana , cüm fe male caítam novif- fet, prudenter timuit, ne fi huius veritatis fcivi filii viventes luxuriosé evangelice do- €ring fubílantiam .diffipant , 'unde Bafi- author fuiffez , evangelii candor ab antiqua lius Seleucien(s , loquens de lafcivis hisce eius devenuftáretur impudicitia, neque eam pradicantibus , ait. Oportet evangelij plenam mereretur apud homines fidem ob diffcultatem proponi , €5 pradicatione:a Orat.4 focminz teítificantis impudentiam , & quam evangelium damnatum tenere , quia tame homines obtinent firmiffimam à fÍolis e- etfi impudici Doétoris przdicatio «evan- vangeliftis eximiis cultoribus caftitatis; alio - gelium perízpe :damnet ; «oportet tamen quin potuiffent ambigere ; an Deushoc i- evangelicee veritati firmiflimé adhzrere , dem dixerit , quod lingua olim impudica non quia :ab impuro prodeat ore przdis fafía fuerat , unde fcité S, Chryfoftomus. cantis, fed: ZInimadverte immenjam mulierie. fapien- quia veritas fit Spiritus Santa dictantis, djam, neque afirmat Chriffum effe , weque . Qq4343 Verani de dfa&iö«f TOU& d. Qu * 494.. . & Diflertatio XX . ii L 35 ia vQ.löde.?uxurïes fidem de(lruit, hanc diciti.æ 3 quia caftitas atteflantis fidem caftitas adílruit , uc fciré ob'ervat Anri(tes Eltifirllät $3 quam téíl;monium deltruit lu-* Mcdibiangnüs , cujus nomen ambrofiim fa- Xuriaànütls. Ea fiquidei. e(t callitaiis prae» Lsc :.. pit: expendens enim iliud, Mif eff 4 " 47 , rogativa , qua caíiis , ac pudicitie cu ito« gtlus Gabriel à Deo ad Virginem depon[atam 3 d ribus firmam, ac innurabilem conciliataue "W0 g ï,u ynam proponit quzílionem , cut thoritatem , ut quó quis. eít (tudio caítita- placuerió Nuümini noftram affumere hu. Imanitatem in-utero feeminz maritalt vin- tis arétiüs addiclus , eó fit fide dignior 5 L] ac firmiorem adítruet fidem L] quapropter cJio viro copulatae ? G cur de tali foemina YTY* pulchré D. Ambrofius caffitatem. vocar fo* nalcivoluerit, qua virgo effet ? adpri II " menutum fidei ,quia ita fidem fovec , & favet rciþOndct Ambrohus., 1deo voluiffe. Chri- ftum Deum , & hominem de femina na- fuis cultoribus , ut cum fide , etiam ipíos coronet callitas ; quippe ita credibilitatem Íci , qua vinculo maritali effet. viro alli- fovet, Stcallis favet , ut fidem coronet , ga'a, quia ut Ipfe loquitur ; Jecupletzor fimülque fugs cultores exornet, teila pudora maritus adhibetur ; qui po[jet €f delere smjurtam , G vwindicare oppro- Hacque ratio ,. cur caüifatisffiudiö- . j4» Ío firmiüs credatur L] . quia caftitas fidem brium , f non agnojceret Sacramentum:zs , eít óquidem maritus quisvis exactor. uxo- pfOlTlOVCC , quam coronat, Idque cau- ri calltatis, — & fedulus ejusdem explo. Íz fuiffe cenfent plerique ex Patribus , 'cur fator ; ideóque, ut locupletior effet pudoa cum duo jam Íupra triginta effluxerint an» ris teitis , maritus adhibetur ; qui í1 non ni ab afcenfu Chrifli in. ccclum íuum ]Jo- annes evangelium fcripferit , cüm ab aliis agnofceret facramentum , pollet injuriam delere , & opprobrium vindicare ? * ted tribus Evangelitlis , Luca, Marco, & Mattheo tuerit jam. promulgatum : — an quia myfterium agnovit facramenti , teilis UL fi: locupletior intemerati pudoris . Cul non ab hisce tribus jam fuerat. fufficien- ter Ícriptum ? cum in ore duorum , vel propterea fit. fides eó firmius adhibenda, , ä trium teítium firmiter dicatur omne vere quo intimiüs lacramentum agnovit , & [ jum, I, bum ftare, . Quod Ííi Evangelife ea Vl2 eum hominem de virgine natum. cog- novit 5 cüm flit omnis maricus fedulus u« duntaxat ,i"crip'fcrunt » Que divinus diclas vit Ípiritus , xorig calliratis exactor, , Sed cur de vir- qui nec falli poteft , . nec nos failere , gine naíci maluit Deus homo ? ait Am- unius duntaxat Evangelifize broítus, fuffeciffet teflimonium , ad fidem adittue Qruid ? quod eiiam fides Maria - endam L verbis major adjctjeitur , O v ' m:endzzr:j C4M - P & ut homines in obiequium e«- 54 removerur £. ceuict Ambrolius , my- vangelicz veritatis fe flecterent , ac fit- miier | crederent. ficrium incarnattonis diff.ile videri, cre- Cur igitur Joannes ^a3 r polt tantum temporis fluxum evangelium ditu , & propter cuater locuples | te- à tribus jam Evangeliitis fcriptum , & pro- ftis affumitur coaceptionis zque ,. & Na* tivitaus filij, verbis eaim Mariz kyzcyy pystat fi$ , mulgatum , voluit & ipfe (cribere ? quag & Virginis 6mul fides adhibetur de arca- fiducia animum Joanni fuppeditavit ,- ut qua. ultra humanos oculos viderat de $tere no incarnationis- myflerio , & memudacii na , ac inenarrabili Verbi eeneratione fancte caufa removetor , íeu pudicitie ja&ura.: eatenus voluit Deus homo in urero con- prafpmpferit mundo credenda tradere cit« tra ullam dubitationis umbram? ait Theo- dus, .1; cipi Virginis , & & Virginé Matre naíci , ut manente virginitatis inteorirate , om philactus Chryfoitomi doctriaz bibulus hac " nis removeretur mendacij caufa ? & cum iuper quzítione in prologo ad Matthzeum, ^ poit Evangcli(tarum obitum 1 uperítiti Joan- effet m.yiïefiu)m incarnationis Verbi ardu- ni fuifle evangelia ab alijs fcripta, extradis um creditu ,. verbis Virginis Matris ube- riot adhiberetur fides , que in obíequium ta , an effet , quid ijsdemaddendum: verba H Virginis adítruentis , & parientis intelle- Theophiladi funt ; Referumt ,. quàd poff * Qum' cgptivarcz ? quia ficut jactura pudi- mortem. Evangeliarum fuperlita . Toanná citiz fidem deítruit ; hanc intemerata vir* 4llata fuerint. tria evangelia, ut vVideret e4 , nec ullus inter atque judtcaret , num illa vera fcripta fuif- ginitas firmiüs adliruit ; homines potuit teftis accerfiri , qui. effet Jent.. Joannes autem , & ipfe ampliorem a omni exceptione major , & cui propterea verttati grattam fortitus adimplevit quae eífet fides adhibenda absque ulla falfita- cunque ; hoc idem etiam repetitin prologo in ipfum ]oannis evangelium , ubi etiam tisfüfpicione ; & mylterium . incarnatio- "s fubindicat caufam , cur allata fuerint Jo- nis , quoderat intellectu difficile , fieret | A creditu facile. ex téflimonio virginis mat- ánni , Lüce, Marci , & Matrhai evange« ris fidem adílruentis , & filium parien- lia, quia fcilicet Tamnes erat mundo corde , tis ; nimirum virginis matris Augutlitfima feu yirgo , unde & arpliusnotine Dei do« num concreditum «fl.- authoritas ad fidem adíltuendam de my- Ex eo igitur alia tria fuerunt evangelia Joanni extradita , '&. fterio incarnationis mndubia eft. , quia exi- à Joanne approbata , quia cüm fuiflet exi« mia ejus puritas , & inremerata -pr'oz'äfus virginitas fidem adftruic , qua fortáífis mius caítitatis cultor uberiüs fuo tuffragio vi« fua eit eorüm iide;n tþlcitc 3 qui aliqua nuüflet , ii à ;af?zura dehoneitaretur pu« dubi-, r "RD UGU aecn m DP TIECGS CEEPPEPEHTET , N . ï 4 X C uiturá caflitatis ptobi eüïerefcdht Affe&tus: 'pravli flaccent.- 49;' dubitzitionis pmbrä fortaffis inficiebantur : poteftas, que datur filijs Dei, ut fiant, feu unde ad omnem amputandam fuípicionem, conferventur, .ac perficiantur in Dei filia- tioné; callitas enum reliquas fovet virtu- &t ad firmiüs fidem adilcuendam Joanais ca [litatis cultoris accerfitur fuffragium , ne tes, quas ornat, & coronat : hinc ícité ex OrA£F, . i mens Evangelium legentis amplius nutatet, clamat Bafilius Seleucienüs ; o quanta con- B truit, non quia caftitas atteftanus fidem adí tinentia. dignitas! quanta caftitatis coronal dicitur callitas corona, ac digniz»as,quia cum quia S piritus[an&tus veriora Joanni dictave- titid uàm aliis Evangelitis Chri(ti. geíta, . rcliquis virtutibus etiam ipfam gratiam , & non enim poteí t Spiritus fan&tus fe iplo ve- charitatem dignificat, ac coronat; qui igi- tur filiusDei efl,adhuc pié pote(t ambire hanc rior eíle, cüm fumma fit ipfé veritas; fed ad dignitatem , ac coronam filiorum Dei; elt ampliorem duntaxat veritatis gratiam; & ad Li&i de Pud. fidem uberius ad(trnendam ab homine ho- fiquidem Pudicitia aic Tertullianus : Zosor -caPn ï.— minibus, accerfitur caftitatis cultor Joanunes, corporum, decor [exuum, integritas [angus- nie, fides generis , elt caltitas, decus corporis, qui homo homines doceat Evangelium, cum x* a f Lj inter homiues caítitatis przrogativa pluri- & integritas omnium virtutufn , ipfius h müm fecum adferat momenti ad. fidem ade Dei filiationis: dc propterea datur matis ; exDeo poteílas ; quà fiant beneGicio calfti- firuendam: quia igitur Joannes ftudio fue- rat femper addictus caftitatis, GC virgo per« tatis, ejüsqüe culturz filij Dei int 2riores, ;- feveraverat, nberiorem notitiam,St amplio- ac perfectiores; quia cultorcs caftitatis non [olüm in terrís per gratiam fanctificantem rem veritatis, ac credibilitatis gratiam dis citur fortitus, quia virginitas, utloquitur fiunt filij Deinati ex Deo; verüm euiamin Ambrofius fomentum eít fidei , fzmdameus ccelefti patria zterna donati beatitate ; natis tum credjbilitatis, & corona veritati. igitur ex Deo in terris datur poteftas, quá r Non Íolüm caítitas fidem fovet , & per caítitatis culturam fiant filij Dei , parti» [pem alit; verüm & ipíam charitatem & gra. cipes cceleftis beatitatis , ac cohaeredes chm Chriíto in*-cælis,quöd fi coharedes,ut ait A« tiam fan&tificantem , quà filii Dei cfficimur | goan, Y. oftolus jam fiunt fratres. Chrift: , & cum confirmat,ac coronat: ait Joannes $. 20/0240£ ?*:20 autem veceperunt eum. (nempe Chrittum ) Chriíto filij Dei. dedit eis poteflatem filios. Dei feri , hi qui credunt in vomine ejus 2 qui non fxljl.ïangui- $.. VII nibus, neque,.ex voluntate carnás, neque ude luntate viri; [ed ex Deonats [unt Qal:-ï .,i Cæg/?ihzti; cultores fomnt - Pafforis quod natis ex Deo poteftas detur , quà filii Chrifli oves,cujus vocem audiunt, fiant; fintque Dei ? an non femel natus ex eujus vefligia fequutur , cujas atre filiuselt Parris?. i qui Chriftum re- mandatis obfequumtur, ceperunt filii funt Dei, quomodo datur ii« ^ dem po:efias, ut fiant filii Dei ?. cui datur T Ante eft pudïcït.ia excellentïäe,ut(ïhrïæ 36. poteflas ad actum, non. fupponicur in ipfo TEUM fOR (tus caftitatis ftadiofos fuas vocet o- aCtus, fed ponitur ältu.l- poteftatem , quz ad I id fuas exerit vires, ut aclum ponat: qui- ves; vocem fuam audientes: Oves »iee Jozn, 10, 7427. bus verédatur. potcílas, quà fianr filii Der;hi vocem veam audint z oves funt quotquot culturg funt caftitatis addicti, quia ovis à L prafupponuntur filit ; £: mon ex fangus- 3»04». .112 carne abhorret, herbis vefcitur, gramine nibus , neque ex voluntate carnis, fed ex Deo contenta ; & cafílitatis cultor carnis concu- nati fant , dedit eis poreflatem. filos. Dez Ms 3 s Dei pifcentias faftidit, feu omne à fe abigit li« feri s ex Deo natis datur poteltas fi i& bidinis incitamentum , omnem excutitluxu- fieri: (i nati ex Deo jam filii funt Dei , cur riz ftimulum , carnisque coercet pruritum, datur iisdem poteítas filios Dei fieri? an fi- lio datur poteítas, quà iterum filius fiat ? & cum cocdlefti fponfo non nifi inter lilia pa« Ícitur. Ovisagnosnon lupos parturit, lac obvia (tatim fit folutio, f1 id expendamus ; non fanguinem eliquat; & lanam fine dolo- quo filij Dei conftituimur, & (umus; eíte- re, & clamore ronderi finit; & vir ca(tusnon nim gratia fanétificans, (eu charitas , quae nifi paras concipit cogitationes , non nifi ca« nobis ex munifica Dei imp;rtitur largitate : íta parturit defideria, & zquo animo ad- propterea dicimur nonex fanguinibus, ne- ue ex voluntate carnis, fed ex Deo nati;quia verla quaquefuffert, Ovis none(l;quz non agnum cafti defiderii concipit, fed afpidem 3 foloDeo hec adoptiva filiatio , feu gratia parturit venenatz libidinis. Ex filiis , feu nobis datur; itaefthabentibus hanc filiatio- operibus fuis quisque fuam metitur fortem: nem, (cu gratiam datur. poteftas filios Dei (cimus Iímaelem ex Abrahamo natum, fed fieti3 hoceít per. culturam caftitatis fir- non hzredem inftitutum ; Efau ab Ifaac ge- mius (tabiliendi, àc confirmandi , imó € co- nitum, fed Dei nutu, matrisque providen- xonandi hanc filiationem : femel quód non tià Jacobo minori natu pofthabitum ; Abfo- ex fanguinibus , neque ex voluntate carnis, lonem & Davidis fanguine profectum , fed Íed exDeo aaxifunt; pares funt Angelis ab exulem, fed confoffum ? oves (unt non Ti- omni carnali concrecione . defoecatis ; quo- grides caftitatis cultores, ideóque Domini- rum propterca puritatem , in caftitaris ftu« dio emulantur; ha igitur caítitas, elt illa cum ingrediontur ovile , datürque iisdem oO qq poteílas, 466 DiiTcrtafio XXill, poteftas, quá fiant filij Dei per gloriam in 'tïcem prominere iatago ; à forma recedo caclefti patria, cum per gratiam fuerant in Dei, nec ejus ampliüs ovis agnofcor. Statua terrisex Deo nati: fuis tamen coele(lis Paítor quam Nabucodonofor erexerát ; ideo fta- ovibus quosdam impreffit chara&teres , qui- tim corruit, quia cum Deus eam quodam- bus ab ovibus fecerneret campi; caftitatis modo luteam feciffet in pede, fuam pertacfa enim cultores, oves funt, fed*quæ vocem aue vilitatem ; auri, argentique fulgore voluit: diunt Paítoris: Je4n, 10.3. 0ves vocem ejus fplendefcere; fortaffis (1 lutea fuiffet tota, ?i Q.Rlzo 3. audiunt, hinc Samuel quia ceeleftis Paftoris nec toto ruente monte vacilláffet; fed quia ovis fuüitt dixit DEO: Logquere Domzue paulatim ad metalla affurrexit ; ideo vel exi» quia audit [eruutuus : Ovis fuit populus If. guo percuffa lapillo tota diffiluit; non igitur rael, quia populus electus , & ideo dixit excidium ftatuzluteo tribuendumeft pedi, ämf- 6, DEUS Ifraeli eZudi I/fael : quia Petrus ; fed incaput eft aureum refundendum. Andreas, Joannes, & reliqui Apoftoli oves Caveant qui expungere audent, quam 38. fuerunt, vocem flatim audierunt Paftoris, Deus expinxit formam candoris ovium j hi cui fuerunt obfequuti. Imó tanti eít hic ab ovibus defcifcunt cocleftisPaftoris ; quz character , ut qui eo deflituuntur, non oves veré funt oves, non finunt feà Paftore f ejuti- Jean 8.7, gi; fedfirma ei adhzfione ne&tuntur : E donm w 25, fint, fed afpidesobfurdefcentes: Propterea d7 q05s non auditis, quiaex Deo uon effa , qui uemo vapiet eas quisquam de amanu mea 5 vero eo infigniuntur,vel ex lupisagni fiunt : hinc Paulusex lupo rapace cum inovem eva- Saulus licét lupus rapax , quia vocanti Deo 4à Rogm,s . fifiet manfuetiffimamait: i ergo o fz- 9. 3.5. aures przeflitit, & vocem audivit, non folüm parabit À charitate Chrifli? aribulatio , an ovis renuntiatur,fed etiam Paítor efficitur, 4ngufiia? Jacob ovis fuit, & ideo.ad animi 27 Alio Chrifli oves r&figniuntur cha- Íui prodendam conftantiam, ac firmitatem & JoAm. 106, faclere, quia Paftorem quuntur praeun- in folo recumbit lapide, qui frangi mavult, tem. Et cum proprias oves emiferit , ante quàm flecti; fed quiefcenti in lapide iter .ad * *1': eas vadit ; & oves illum fequuntur; non o- ccelum per obvias panditur fcalas; ut difce- - ves paltorem pracedunt, fed fequuntur, il« zet tunc coelum hominibuspatere;cum lapidi lique obfequontur; quia non Dei voluata- adhzrent, & virtute conflantiz faxeam in- teni in fua deflectunt vota; fed propriam duunt firmitatem ; talesaudiunt, quiftudio voluntatemDivinz pediffequamconftituunt? funt caftitatisaddidli ; quia carnis indulgene Imó hoc alio etiam ornantur figillo 5 quia tes illecebris fceni potiüs tedarguuntur in- ää eum nonfeqvuntur, nec audiunt , qui Pa- conftantià, quapropter exclamavit: Omnis Afains 40,&. ia flor non eft: 4lieusum autem non fequuntur, varo fauums hoceít.carnisdeditivoluptati- | fe4 fugiunt 4b eo: quia eon noverunt. vo- bus feenumfunt , flammarum pabulum, i- ; cem alienorum. — Caftitatis cultores ideoo: gnisque nutrimentum ; & fi hodie virent ves funt Chrifti, quia vocem ejus audiunt , incampo, «rasexficcantur, G arcfcunt in ac ipfum fequuntur , & alienum non nove- cinerario ; fi hodie fragrant in prato , cras runt, imó Gexhorrent: quienim ab alie: flagrantin igne: & converfo qui caftitatem nis imbui fe (inunt , quamvis À fuo non vi- excolunt; florent in lilium, & excrefcunt in deantur receífiffe Pailore, adhuc ex Albo victricem Palmamob coereitos carnis ftimue expuaguntur ovium, Licét adhzreat quis los, ac pravos concupifcentiz devictos affe, Petro, adhuc fi alienos non fugiat, & co- us. rundem non ignoret vocem ; vel ut veriüs Non Tofut eattitatis fludiofi morum 39 dicam ululatum , ac fibilum Íerpentinum; innocentid, G animi candore oves funt;au- hoedis, non ovibus accenfetur. — Oves prze. res aperientes , quó voces audiant Paítoris : cedere nefciunt; quia Pattorem fequi, ac i verüm & os aperiunt, quó paftorem laudent; parére didicerunt ; & caftitatis ftudiofi fub- imó G manus , pedésque expeditos habent; effe m;lunt, quàm przeffe; & ideoutoves ut promptiüsejus exequantur mandata: hinc à Deo noícuntut ; Oves mee vocem meam $. Davidde fanétisAngelisquibus pariantur ca. audzunt : & egocognofcoeas.Gf Jeguuntur mes ftiratis cultores,ait: -Beuedieite domino om. Pfahm, YO. 20, is veróà Dec cognoícitur,qui candoremnon we$ e/"Ingeli ejus5 poteutes virtute, f acientes exuit innocentiz , qui lilium excolit caftita- verbum allius, ad audiendam vocem fermo- tis, qui agnum fequitur fine macula, qui num ejus, Benedicite Domino omnes virtutes Íponfo adharet pafcenti inter lilia; qui enim j winifiri ejus , qui faciris voluntatem indumenta abjecit pudicitiz, & aliter fe fua ejus. Quid? quéd iu tam locupleti perfe- manu coloravit, isà Deo non agnofcitur, &ionum , laudümque fegete facer vates non ut ovis: cum enim dixiffet ; cognzo/co ez; commendet in Angelis fubftancize nobilita« addit ftatim. absque ulla interpunctione && tem, Spiritus immortalitatem, mentem Di« fequuntur me: quia is à Deo agnofcitur ut vinorum capacem, amorem flagrantiffimum, ovis, qui ejus confilium non invertit, qui in Deum, conftantiam voluntatis, originis ormam Dei in fe nonevertit; fi me Deus preeminentiam; fed-his omnibus prstet- vas luteum effinxit , fi fieri ambigam vas miffis,unam laudct prz czteris obedientiam? aureum, nitor formam Dei in me evertere, quinimo licet femel hanc in Angelis laudáf- nec fuam me;Deus ovem agnofcit ; fi baüim fecvirtutem ; & veller iterumputis illis e- me (latuit in fuotemplo, & in coluang vera sexcipit - : þlaædiri [piritibus, eandem laudibu obe- Culturä ca&itatis'ptobi effloreícunt Aife&us:ptavi faccent. 497 : vernabant. Tria prae czeteris florem come obedientie virtutem, ac fi przeter iplam nil mendant, pulchritudo coloris, fuaveolentia fupereffet in Arngelis Dei laudandum. — Eh qualisnam fuit haec virtus , quae iteratis me- foliorum, & fpesfructus: flos eft, qui lilium ruerit laudibus commendari? Virtus nimi- excolit caítitatis : 4144 ipff. nec bonefle con- ver[ationis decor, nec bone opinionis frA- rum. fuit propria Angelorum facientium verbum DEI ; íeu illorum, qui catni mini- rantia, nec intentio deefl reiributzonzs u erm, $.4» ait D. Bernardus: £/orzbus dele&tatur Deus, H La méadharentes puritati unicé fludent : hi . 9 Aommnténc. autem Angeli inter. homines funt caflitatis fed qui fru&lus parturiant : arridet Numini «ultores, qui carnis compeícentes concupi- ridens ver, fed fi Autumno copuletur ; fi fi- Ícentias Angelorum naturam induunt ; & mularboris rami ornentur flore,ac fructuum quia caítitas virtutum omnium eft foecunda « pondere incuruentur ; flos caítitatis Deo placet,fi fru&tus boni operis eidem copule. parens obedientia m etiam Paxrtu.rit,'(l'-:d An- gelicam, Íeu paratiffimam , ac celerrimam, tur; funt gui florent, quorum tamen flos non l nullà carnis farciná praepeditam ; (tudio ca- eruditur in fru&tum, quia eílu vane glo- DN riolz exarelcit: non extima floris fpecies ftitatis addictis non debet przceptum iterari; quia perinde ac Angeli [unt porentes virzute, Íed quz intus ineft virtus, & decor. gtaudie factentes verbum illius ; hoceit nonconíul- commendatur. A2, i Virgo in domo Nazarea non laudatur A. | tantes, non recogitantes , nec fe excuíantes ; fed facientes verbumillius: quid? quód ver- à Numinis legato ob ingenii fingulare, ac A bum cum audiatur, & non fiat 5 dicatur ta» perípicax acumen; nec ob generis regium ïüm!ï: men potiüs fieri, quàm audiri? quia nimi«- decus,aut ceelo parem pulchritudinem; fed rum cultor caílitatis ad id perfectz obedien- ob Divina,que illi munera infünt: /4ve g74- ru; , 29, tig pervenit,ut zeque cito nullà interjectá tia plena: Dominus tecumz: Benedicla tu in morá przceptum audiat, & exequatur ; fit- mulieribus: magni in virgine facit. unam que perindeaudire, ac exequi quodauditur; gratiae pulchritudinem,quz in fru&tus erum- ideóque voto caflitatis obflricti , adeo funt pit bonorum operum:; ordoautem gratiam expediciad parendum fuperiori pracipienti, commendandi hic e(t : priüs gratiz laudat ut.perinde ac Angeli potenites virtute faciant plenitudinem:: 4ve gratía plena: poltea fimul cum audiuat verbum, íeu przceptum Numinis in ea commorantis pra(entiam fuperioris quávis cunctaticne amputatà; po- Domznis tecum : GU demum virginis pra cae- teris foeminis celfitudinem $ — Benedzéla tu im tentes virtute facienies verbum illiu.. Non mulieribus. Quid ni,an Numinis praefen- dicit David zx;entes, & poítea faczentes,li- iuae ] ïg 4 €ét vir obediens priüsaudiat praeceptum (ibi tize ubertas prefertur Divinze gratie? quia à fuperiore injunctum, & poftea illud exe- nimirum fi Divinz gratiz fan&liras deeffet, minime Dei adeffet preefentia ; gratiz enim ! quatur ; quia obedieatia Angeli, viríque cafti ' adeo excellet , ut audiviffe, & fecifle (imul ubertas fructuum bonorum operum meffem fint; & quia executio przceptinon datur (ine fovet, ac promovet ; eft gratia à qua bona cuncta procedunt ; & fine quáfola Numinis auditione ejusdem, & plerumque detur au- ditio absque executione; ideo David folius praífentia non .pro'*dciï ad vitam:- etenim ad- Y meminit execurionis non fubíequentis au- fuit Adz Deus in paradifo poft meridiem, ditionem, fed concomitantis: fed quá mer- quem tamen adventu fuo morti addixit: fci- cede credimus, ad tantam parendi celerita: licet vel Numinis ,præfencia mortem infcrt, tem induci Ángelos, virósque caíftos? certe fi ab(itgratia, feu cordis innocentia, mentis ? non aliá; quàm íolà fpe novi mandati: Fz- puritas, & corporiscaítitas. Deuscumvvir- cientes verbum illius ad audiendam vocem gine effe non dicxtu—r,niükpriusquam.plena—eü: fermonum ejus, exequuntur citiffime manda- gratià: 4ve graria plena. Domisnus tecum tum , quó ftatim aliud audire valeant, ac fi- non fuit plena gratià, quia Deus adfuerit;fed mulexequi: nimirum adeo excellet viri ideo Deus adfuit, quia fuit plena gratiá; quia hzcfons eít, ex quo bona omnia ícaturiunts 49. caíti, ac Angeli obedientia, ut ipía (ibi fic merces, ac fufficiens ftipendium. radix eít, ex qua fructus pullulant bonorum pig, 10* Neque parva eft (ibi merces virtus o- operum; quia ubigratia, ibiDeus ; & ubi 20 bedientiz à caítitateprofe&te, quia ubi hz Deus, ibi omnebonum; unde Salomon ait t pyog z ,,, geminz copulantur virtutes ; vel ipfa exigua qui amat cordis munditiem, babebit amicum v,.1. incrementum fubeunt maximum. Nazareth regem; neque Deum allicimus blandiüs,quàm lilio caftitatis; quia uc fcriplit D. Paulus "47 T»efal. quamvis parva in fe domus, Deo tamen par. 5'4*vt?o va non fuit; quia virgo & lilio caítitaris, & non vocavit nos Deusin immunditiam , fed violà obedienticz infignis eam incolebat;cum in fanélificatione, leu in puritate cordis, in Deo,& Virgine, non potuit exigua efle do- cultura caftitatis, eftenim mens cafta gemma mus, quia ubi Deus ; ibi locus exiguus effe omnium pretiofiffima, nullis zquiparanda Erclef.e, 2&, nequit, Nazareth interpretatur flos : ama- thefauris , ut pronunciavit Siracides in. v:2e vit florigeram patriam flos de radice Jeffe, quiens: O»mnis ponderatio non eff digna con- Hnentit auima : quia caftitas omne fecum quia libenter pafcitur inter lilia flos campi. Florida fans domus, in qua & lilia caftitatis, adfert bonum, ac veram invehit felicitatem; & rofíz ferventioris charitatis, & violz hu. ac ceeleíti praeludit beatitudini , ut obíervat Car.2.24 D militatis, & flos cgmpixdc radice Jetic fimul Theodoretus inquiens: I/if caftus a /gl; "04« Caxrimb i CAHels E* p 498 Diücrtatïo XXIII. | as ckneii, & snttilibus cogitationibus liberam mundo , &f candido &f pracintli circa pellora babet animam, & vitam futuram , quantum zonts Aureis , neque elt. alius. Angelorum A —— m um licet 4mitatur. habitus, quàm ipfa caftitas ; quá teguntur, 42. Idque experimento depr kehlyenditur quo- & proteguntur , muniuntur, ac armantur tidiano: qui enim intra clauftri fepta, & in pugnatuti contra Draconem, ac meretricem Afceteriislilium excolunt caítitatis , ac vir- magnam. Sed ubinam veítes has mundas, gines coele(ti e confecrárunt fponfo , nullis & candidas Angeli fibi comparant ? certé- pulíantur fluctuantis fzculi procellis , & ex- non in alijs nundinis , quàm ipfius templi, tra mundi tumultus imperturbabili mentis ex quo exierunt veílitilino mundo, & can- quiete, & tranquille coníciente ferenitate dido , & ecce apertum eff templum taberna- fruuntur , G in terris cocle(ti preludentes culi teflimonij in calo.G exierunt feptem 24n- beatitudini laudes,, hymnósque die, noctá- geli de templo vefitti lino mundo , &5 candi- que Deo concinunt: tales fuerunt quatuor do, quia nimirum caítitas in templo colitur, Theodofii Imperatoris forores , inter quas & fuíis precibus irrigata efflorefcit. — Sed infignior Pulcheria, quz fpretis nuptijs Re- quid? quód feptem Angeli, qui Joanni ap- gijs luam cceleífti fponío virginitatem con- parüére, non folüm veltiti lino mundo, & d fecravit: de hifce Theodofij fororibus fcri- candido; .ac precinéli circa peclora zonis /Tom.i, Lib, bit Nicephorus: Dzs,nociuque bymnis, lau- aureis fuerunt ; fed etiam phialas geftárint - dibiisque celebrabant Deumyinflitutum nam- aureas plenas irz Dei viventis in fzecula fecu-- 14, f&þo 2« 400 15 / que , quod propter virginitatem erant. ame. lorum? fubdit Joannes; Dedir feptem Augelis plex4 , uec ignaviam, nec otium decere ext- feptem pbialas'aureas plenas ire Dei viven- flimabant.Pra cateris tamen fororibus ftudio t dn fecula faculorum : nimirum non vi- addiclis virginitatis excelluit reliquarum trez funt, quz citó franguntur phialz Nu- virtutum culturà Pulcheria Augufta Arcadij minis ire; fed aureg , qug & fplendidiüs Nonteílacez Cafaris filia, & Theodofij II. foror, & mo- nitent, & diuturniüs durant. deratrix ; tantz enim fuit prudentiz, ut Im. aut plumbez, [feu ex vili materia funt com- perij clavum dirigere valuerit; litteras cal- .pacte; fed ex puro puto auro conflatze, & luit grace, ac latine, zelo religionis, pietatis Iplendide, quia oftentatio aternitatis pres ftudio, & prudentiz laude, avi fui foemi- tofa effe debet, & nilcontinere vilis, Has nas longé antecelluit , crederetürque redi. phialas non refperfas, fed repletas irá Dei viva Debora, fueritque propterea Orientalis viventis in fzcula, pro facibus geflare de- Imperij fulcrum, aulz delicium, Ortodoxo- bent quotquot caftitatem excolunt, fi hanc rum munimen, miferorum levamen, egeno- velint proculà templo indemnem fervare. rum mater, virginum ornamentum fingulá- Idque cauí2; cur etiam Magifter Chri- 44« c, opprefforum folatium, afflidtorum, con- ftus fuorum optaverit lambos Difcipulo- Íolatio, Ecclefiarum decus , virginum cae- rum baltheo effe pudoris przcinctos, ac de lefti fponfo nuptarum du&lrix, & pralucens expeclatione futuri judicij folicitos ?^ Sim£ Lucaa.v,: fax, quibus fuo prziret exemplo: quó enim lumbi veflri precintli, €9 vos fimiles ! homio nibus expectantibus Dominum . fuum : 1ed fi i&lpenüuslaudibus vacaret divini fui fponü, ftatis horis domefticum adibat facellum, & candor caílitatis ornamentum eít indunien- vel media in aula,veluti in eremi folitudine ti, quo vel ipfi Angeli exeuntes de templo àquovisexpedita, ac fejuncla mundi nego- veftiuntur : hinc apprehendimus, pofle ca- - tio Deo, & fibi vacabat; orationibus addicla, flitatis cultores hunc adblandientem cando-. 46, rem perinde ac vefles exuere;ac atterere, nifi & foli Deo adhazrens, cujus amore flagrabat, cujus deliciis diffluebat , de cujus voluptatis diligenter, & cauté cuftodiatur , hinc An- torrente epota coleili gaudio replebatur ; geli apparuére Joanni veftitilino mundo,& candido: quia vettis linea candorem díu non quia ubililium excolitur caíftitatis , ibi reli- quz omnes florent virtutes , & omnes vi- lervar, nifi fepius abluatur; & candor ca- gent delicize , idque in fe ipfo expertus fan- ftitatis facilé infufcatur ; & fuum deperdit élus Ephren exclamavit: O caffitas, qua cor blandimentum, ni(i fufis precibus fzpius ir- poffdeutis latificas ! O cafiitat,que fpitituale rigetur, Linum etiamhumi incolitur, ter- rz feritur, ut germinet ; deinde aquis pu« gaudium paris, & marorem aufers ! 9 cafti- ta5; qua rofa inslar in medio anima , €$ cor. trefcit, cunditur fufte, peclitur , ac nonnifi poris efffore[cis ,&5 domum univer[am fragrans fummo labore in veítes contexitur: quiigi- tur caflitatem excolunt 4 non holofericum, tía comples, 41 Excolitur hoc caftitatis wlxiiium oratione fed linum veftiunt, quia plures debent labo- res fubire,ut candorem intemeratum fervent. prafertim, quá mens cafta coclefti adhare- Ícit fponfo, & Angelos emulatur miniftran- Imó nonlabores tantüm fubit caftita-- 45* tes Numinis templo ; neque horum veflis tis cultor, fed & pugnas init, quibus mundi illecebras , & carnis protternit voluptates ; alíaeft, quàm ipía mentis puritas; hac enim induti vefte fuerunt feptem illi Angeli, qui funtque in mundo veluti in arena Athletz; AZfpéc,i5, Joanni apparuére: &z pof? bec vidi, & ecce & pugiles, quibus continua eft pugna. Fuit UET apertum eff templum tabernaculi teffimong procul dubio caílitatis Athleta — Nicetas; in cvlo ," & exierunt feptem Angeli: baben- hic juvenis culturze, vel maximé addictus meminit p65 feptetm. plagas de templo ,. veffit [ino caüi:atis; cujus. hcrpicæ virtutis D,Hie- Cu'turá caftitatis probi efHorefcunt Aifeä'tus: praviflaccent, 499 D. Hieronymus inter rcs geítas à Paulo pri- morfu pracifam in frontem lupz,quze fron« mo Anachoreta. Hic natione /Egyptius te catuit , fanguinolentam ejaculatus eft: juvenili ztate florens ; quà lilium , quod cümque ofculantis fe mulieris expuiffet in coluerat , perderet, in amoeniffimum hor- faciem , doloris acerbitate fenfum omnem tum pracipitur adduci , ac ibi flores inter, proüravit libidinis. 47 Non me latet, prifca olim fzcula A« cum leni murmure fontium latices per ad- blandientia ferperent vireta, mollique fibi- naxarchi libertatem jactáffe, eó quia in vin- lo arborum comas ventus diverberaret , ac culis tortus praccilam dentibus linguam in os expuerit yranni : fed inde. plus Ana- jantas leniter. perítringeret, fuper extru- é&tum plumis le&um refüpinus locatur; & xatchum haufiffe vitij; quàm virtutis, exe ne poflet evadere blandis etiam nexibus , fe« inde conjicitur, quia fuperbià tumidior li- cét elinguis fe non deftitit jactare. — An non ricísque vinculis irretitur, adeo ar e ut nec lericos poffet nexus excutere , neque à fuos caftitas pugiles jactat Anaxarcho for- fitu illo removeri, Le&tuserat,quavis Sar- tiores? non viros tantüm , fed & pueros; ac mulieres, qua in artiffimis vinculis cla- danapalicá plumá mollior, quavis Helioga- bali olorina culcitra delicatior ; in quem riota dedére virtutis. fpecimina? Q certé deje&tus juvenis caítitatis cultor non ferreis, JEgyptius Ephebus Nicetas plus quàm he« roicam vifus eft libertatem | afferuiffe, ac fed fericis illigatur vinculis , & ut florem ; quem excoluerat caftitatis, abigeret; flo. caftitatem propugnáffe,cum praecifam mor. m ribus utrinque ftipatur, ne quidquam de- fu lingam in ofcultantis fe, ac illicientis fce. minz faciem expuit. Scio plurimum apud eflet voluptati ad juvenis profternendam pue- dicitiam: fiquidem furgebant hincinde um« veteres fibi glorize comparáffe Laconem il- briferz arbores, qua cum hilari odore eó lum adolefcentem , eó quia bello captus , identidem clamaverit : Non fervtam , nom gratiores Ípargebant umbras, quó folis ra- dios foliorum clypeisarcebant, vocales rivu- ferviam , & potiüs illi(um parieti caput dif li, loquaces avicule , Zephyrorum flabella, rumpi voluit, ac animam efflare, quàm (erviles manus miniíterio admovere cone delicias quidem fpirabant, fed (imul in pu- dicinàm conínirabant ; undique ad volupta- tumeliofo. Scio Mutium Scevolam pro- tem invitabatur Nicetas, florum laicivia; prium illuftráffe nomen cum dexteram, quae in vulnere infligendo erraverat , flammis odorum íragrantia , zephirorum flabellis ; & rivulorum blando murmure adturpiaal- calligaverit. Scio Lucretie pugionem 1an- liciebatur; & praefertim à petulanti foemina, guine ftillantem nitorem. purpure maífcu- lx foemina virtuti addidiffe, quz cafta effa quz vultu ceruíata, veftibus compta, fronte h effronte juvenem adit in le&o refupinatum, voluit , poftquam caítiratem amiferat, Scio Prifcum zvum plura , ac praclara ex- €ui tot adjicit vincula, quot verba ad turpia hibuiffe caftitatis pecimina;Xenocratem lau- allicientia profert ; quin non verbis tantüm u d nititur juvenem illaqueare, fed & oculis irre- dáífe,Scipionem depradicáffe, Spuriná com- mendáíle , Democlem multiplici . excepiffe tire: bafilifcum dixiffes oculos intorquen- encomio; fed unus Nicetas vererum om- tem in perniciem,& excidium caflitatis. Quis Xenoctrates talis fortem non lugeat juvenis? quis non ceníeat nium extinxit gloriam. dicitur verecundize fuiffe , ut fi quid vel in hajus viperze moríu , ac effufo veneno cor* tuptum iri lilium caftiratis? beítiis impudici videre contingeret , id re- 46, Verüfn cüm fit exculta ca ftitas vii'tutuxh tortis oculis , averfóque vultu ftatim dam- naret. Scipio fponfam praftantiffima for- omnium foccunda parens , animi fortitudi- nem accerívitin tutelam , ac przfidium ju- mz puellam, ut acceperat, intactam refti- venis, quilicét nequé à vinculis poffet íe ex- '(quit, zquefui, quàm libidinis victor, A- lexander Macedo le&tiffimas Darij filias, & pedire, neque foeminzg petulantiam vi&trici conjugem mire elegantiz foeminas , .nec fuga declinare; habuit tamen, quo & vene- rem fugaret, & caflitatis lilium indemne fer- oculis attingere voluit , rieex illa venufta- te fceminea pudicitig virtus quidquam hau- varet ; quamvis lafcivus Cupido ex quavis riret invenulli, ac turpis, Spurina juve« parte infolefceret ; quamvis impura Venus nis commendatiffimae formze vultüs venus victoriam fibi occineret ; non tamen , licet flatem , orísque elegantiam maluit infli- armatum pro(traverit ipfa Martem , valuit iüermem vincere juvenem , licét inlecto re- &is vulneribus devenuítare , quàm finere,, (upinatum , quamvis fericis illisatum vin- ut alij & vultás fui nivibus. flammas . hau- rirent , quibus virtus pudicitia cine- culis.. Nam id caftitatis pugil invenit con- filij in hac lethali arena; quó poffet quod im- fieret, Democles ftuprum . declinaturus maluit in ebulliens ahenum infilire, uàm minebat periculum declinare, & quem ex« impudicitiz flammas incurrere; fed licét Af ,€oluerat florem caítitatis , integrum ferva- te: cum enim undiquefe preffum videret, ac fuerint omnes hi, ut. caílitatis propugnato- res commendati; nullustamen eorum fuit, periculum amittendae caftitatis immineret, qui cüàm /Egyptio Niceta conferri poffit, coelitüs infpiratus facie ufus pro pharetra, dentibus pro fune, & lingua pro . telo me- qui przcifam morfu linguam maluit in diam fibi praemomordit linguam , eámque focminam exofculantem fe exípuere, quàm Rrr quid- Verani de Affeclibus Tom. L. i $00 Diiïertasio( XXi"Lf. quidi;uäni imp e/;' , fd in fantla famina. tacente. lingu& o(culo haurire. urz fcintillule ex foemincq pro ea cafhitas loguitur. Caflitas enin Sufanne affuit in judicio , & pottea fubditz $. VI. - Jndicem meretur casiitas Danielem pueruns juniorem, — Multum igitur de Deo pudicitia Mafmla virtus eff caflitas , it4 confequitur, Caflitas igitur Suíanne fe fortiter pugnat , ut fbi in[ultan- ipfam contra feniores accufantes propugnaw te5 pravos affetius expuguet. vit; neque tuitio Sufanng fermone durne 480 ) taxat Danielis innixa fuit, fed fortiüs ca- A efi caflitas virtus mafcula,qua in are» ftitas ipía mulieris pro Sufanna interpe!la- nafortiter pugnat, & fibi infultan- E vit: hac enim fuit , qua fidem ab omni« tes heroicé expugnat : neque ipfi bus promeruit, quia caflitas ea pollet au- arma defünt , quibus & hoftes proflernat , thoritate, ut. ftratim ei fides praftetur , f & innocentiam defendat : teftem hic voco in fui furgat propugnationem. 49* Sufannam venufliffimam zqué, ac caftiffi- Idque fortáffis caulz , cur velipfi Eth« 'EZ, mam' foeminam , qua accufata feedi adule nici plurímum culturam. commendaverint terij feniorum teftimonio, adeo fuerat fce« caftitatis, & pralfertim ftudium virginitae lus comprobatum, ut concorditotius po- tis, cujus decus in fummo fuit femper ho« puli femsentia innocens mulier damnaretur. Daniel 15, nore habitum, ut innumeris congeílis exe 7 4l,. Jam Hebraa gens ad fzevam facinoris ul- emplis evincit Tiraquellus /ib, 1$. connub. tionem faxis obarmata ad locum procede. & revera (ummo fuiffe Veftales virgines in bat fupplicij , & Sufanna non tam adulterij, honore habitas Romz ob folam virginita- quàm caílitatis rea ad necem rapiebatur, tis pratogativam liquet ex Lipfio ; & ube- 5/»/ag. de Nullus aderat jufte caufz Advocatus, nul- riori eruditione ex D, Hieronymo, qui poít ", 4^^. caf. lus audiebatur innocentie condemnatz pa. prolixam de Chriftiana virginitate difcepta- ;;; ,. ;, tronus; quia nullus aufus fuerat. excufare, tionem erudité, ac eleganter fubdit : U0O* Jovinian, quam feniores populi, ut teítes oculati ac- niam intellexi in commentariis adverfarij , eaf. 26 cufaverant. Hinc re propemodum defpe- provocari nos etiam ad mundi fapientiam, rata cüm crepitantium lapidum turba jam- quodnunquam hocgenusin fzculo fit. pro- iam ingrueret, ecceé medio exilir. Da- batum, & novum dogma contra naturam niel adhuc puellus , & quamvis rei forens fis inexpertus, imó & puerili balbutie ime religio noftra prodiderit; percurram bre. viter Grzcas , & — Latinas ,. Barbarásque peditus innocentiam acriter, & alacriter hiftorias, & docebo virginitatem femper te- propugnat condemnatz Sufannz , cujus al- nuiffe pudicitie principatum, Referunt fo legat intaminatam caftitatem , commendat fabule, Atalantam Calydoniam virginem morum innocentíam , laudat vitze integri- femper in venatibus, femper in fylvis, non tatem, Ad primas Danielis voces fiflitur tumentes uteros foeminarum , faítidiáque populi multitudo, quz prona ruebat in foc- Triles, conceptuum, fed expeditam , & caftam à- lil eafat, minz excidium ; íaxa, quibus armabatur máfle virtutem, — Harpalicen quoque vir- in feeminam , deponit, & cum odio, ac ginem Thraciam infignis Poéta defcribit: & ira Íxviret in mulierem ad facinoris ultio- Reginam Volícorum Camillam, quam Tur, nem, copitílatim mitefcere, & Sufannz nus, cui auxilio venerat , laudare volens afferere innocentiam ; quam balbutiens non ampliüs habuit , quod diceret, nifi puer propugnabat: fed quid tantam - au- virginem nominaret, O decus Italiz vite u ibinig thoritatem conciliare potuit. Danieli adhuc "P.U h £o! Chalczcus quoque filia illa virgo per« impuberi ; quidnam in puello balbutiente petua, peltilentiam patriz , fcribitur fpons fuit, quod tam validé potuerit accufatam tanea morte folviffe, & Iphigenie virginis à fenioribusfeeminam propugnare, & prze« fanguine adveríos placáffe ventos. conceptam in populo patrati adultetij opi- Quid referam Sybillas , Erythream , atque Cu- nionem oblitterare? an fpiritus prophetiz, manam , & od reliquas ? ( nam Varro de- quó jam incipiebat Daniel eminere? an evi- cem fuiffe autumat) quarum in(igne virgi- dentia falfitatis , quà . feniores' proprize l, nitas eft , & virginitatis przmium divina- libidinis potiüs foeditates accufarent, quàm tio? Quéd fi /Eolici genere fermonis Sy- caftz Sufannze crimen incufarent ?. Quam- billa 6«^/9£As appellatur , re&té confilium vis fal(itas foleat fe ipfam prodere, non ta- Dei folafcribitur noffe virginitas, "Caflan- men hac fuit, quz ab imminente. excidio dram quoque & Chryfein, Vates Apollinis, Sufannam revocavit, fedpropria ipfius, & ac Junonis virgineslegimus. — EtSacerdotes Danielis caftitas: caflitas fiquidem Sufannze Diane Taurice , & Veíle innumerabiles tantam promeruit fidem , ut ipfa fola va- extiterunt, — Quarum una Minutia pro- luerit latam contra fe fententiam refcinde- pter-fufpicionem ftupri viva defoffa eít, in- Paj DA j re, ac plenam apud propulum promereri jufta ut reor poena , ni(i grande crimen pu» Tom,to, fidem. — Hinc (cité Auguftinus ait: Su/au» Certé Romanüs erm 54.35 taretur lzía. virginitas. Appendices na mulier inimicos fuos tacuit , (f vicit. populus quanto honore virgines fem- Non enim apud Danielem in fermone tuitio psr 'habucrit, hinc appatet , quód Con- Culturá ca"Ftita*tïs;pfobïicæorcfcunt AH'e&us: praviflaccent, egos 'Confules, & Imperatores, & in curribus trie 'candoremputitatismiremür in Angelis,cüm uümphantes , qui de fuperatis gentibus tro- & ipfi hanc'in nobis demirentur virtutem 2 phaa referebant , «& omnis dignitatis grae 'neque aliovenuftiori ornatur Ecclefia «olo. j -dus, eis devia cedere folitus fit, 'Claudia 'te ; necalia;qua'Deo :magis placeat , vefte, virgo vellalis, cüm àn fufpicionem :veniffet 'quàm à cultura; - pudicitiee edealþa;g delecta« $ upri , & fimulacrum mattis 1dzez in vado tur facer fponfus. "Tyberis hzreret ad.comprobandam .pudici- :tiam fuam fertur :cingulo :duxiffe *navem,, (&, VII. -quam multa milliahominum trahere nequi- werant, -Meliüs tamen, inquit Lucani Poétz ALilio pudicitis delettatur coleflas 'Patruus, cum illa effet actum, fi'hoc, quod Jfpou[us, :quiaex ejusicultura veli- 'evenit, ornamentum potiüis exploratz fuiifet qui Uernat tirtutum flores. ;pudicitize, quàm dubis patrocinium, -INec ) mirum hoc de hominibus ;:éàm Minervam quoque, & Dianam virgines :Deas finxerit P d 'Ommendaverat Regius vates 'veftem [ difcolorem , .eámque auro intextam error Gentilium : & inter duodecim figna C [ponfe: n veflitu deaurato ,:ctr- B ulm-*f*.' celi, quibusmundum volvi putant , 'virgi- «eumdata varietate, "Verüm hzc diícolor :nem collocárint. Magna injuria nuptiarum, 'venuftas;ac.colorum varietas, «qua plurimi :ucmne inter Ícorpios quidem., & centauros; :ifità Davide, non magni : eitimatur ab An« & cancros, & piíces ,. öz'ægyoc'ä'rocas , dXÓe "Hacte- rem., maritümque contruterit. :gelis; qui unum .candorem cateris :'omni- -bus praeferunt coloribus : -aiunt enim .curm 4c455,$ ,fy, ;mus D. Hieronymus, ubi etiam recenet plue us ii /Ap, dt 'res viginitads cultores, quibusapud Ethni- "Obviaffent fponíze eleganter ornatz : iil tf 68l cflay'qua -a[cendit de. deferto delicijs -af- &os virginitas fuit in pretio , maluetintque "fHuens , eu ut legant feptuaginta Interpres .L d ipropterea violatioriem 'virginitatis :morte UITiAII, , ipfa praoccupare , ac 'refertapud Gynolo- tes: Que eil ifla, qua afcendit dedlbata 's fed fi-coeleftes fpiritus totam luftrant Íponfae dÉ phiítas Indig-, quali per manus hujus opi- aionis-tradi "authoritatem , - quþ'd .Buddam :weftem auro nitentem ; & colorum varie« 'tatemicantem , 'in "veftitu :deaurato :cire iPrincipem dogmatis :eorum /fuo virgo & «cumdatam 'varietate., "cut foliusmemines latere generarit, "Nec id videre mirum de 'Ethnicis deberycüm & Poétae ipfi Minervam ;runt candoris ? .an fortálfis cateri evanuére -colores? .an fponía vettemexuerat difcolos itidem de ]ovis capite , & Liberum ;patrem rem, gemmas, '& reliquaornamerta abjez :de foemore. éjus procreatos effinxerint, :&erat folius candoris :ornatu coütenta ; :eo *feo :Nulli igitur dubiurn,:quin apud gentes -quia-unus prz ceteris color:excultz 'pudie 'omnes, :quamvis Evangelij lumine :deftitus 'tas in fummo fempertuerithonorehabitum -citie iponfo placeat ? Verüm tametfi fulge- 'tet fponfa gemmis ornata , :veftita incede» 'virginitatis decus eque in viris,ac feminis; l JEnneAde 3. "ret vefte puro puto auro intexta , & elegane «€ó quia ceníuerint, ut ait Plotinus , eífe vire | y nl:'ä.&; ACAD.To ;ginitatem argumentum. füfficientiz , & ac- *ter difcolore , :ruüberet in ipfa verecundia -s E. ceílüs :z2d Deum fibi fufficieniffimum : & *rutilaret-fides in Chrylolito , "vernaret fpes; 4n fmaragdo;floreret charitas inroía, & ca- .apud priícos Romanos ea fuerunt obfequia 'virginibus praeftita ,"ut in virginem quacune /ftitas vigeret in lilio 5 adhuc Angeli unum Jilij-candorem ;praferunt 'ceteris :gemmae que caufa fzevire nefas haberetur, Et Sue- Ja Tiberio 'tonius réfert, quàd fi ob enorme. aliquod füm, 4c purpurc -ornamentis : :gemmas- A. 6 La Yüm nitot , »auri*[piendor * ;purpuræ?fu!gör) 'delictum 'in'parentes ; vel Rempublicam -uno devenuftantur, ac decolorantur caftita« -contigiífet, fuiffe virginem 4norti addicen« dam ; non-antea id tentatum fuiflet, quàm tis decore 5 ;quo -excultz :pudicitiz lilia 'germinant, quaà cclefti fponío :czteris priüs, velà carnifice, vel alio 'viro nequam fuiffet'virgo vitiata , ac virginitatera exü» ;praferuntur /floribus , "propterea :ceteris. iffet, quo ultimo ulcifceretur (fupplicio ; pricermiffis coloribus , ac gemmarum ornas mentis unum «commendant in fponfa «can- ut 'etiam refert Tacitus deSeiani filia morti L: b, y. addiéctz. Hunc tamen morem progreífu dorem; «que eff ifa , inquiunt, que afcem, 74 temporis ! poítea exoleviffe obfervat 'etiam dit dealbata? :nondicunt, que eft iftajgem- Baronius in notis ad Romanum Martyrolo- mis ?;brüfca, veítitu deaurato, ac difcolore gium ad diem tertiumi feptembris, . Et re» ornata ; monilibus perfulgida , "margaritis rutilans , fed qu«eff ifla , .qua afcendis de- vera futinmum — invehere lilium pudicitiz decus ex eo etiam conjicitur, quia non fo- albata , 'quia nullus in fponfa magis arridet lüm homines, fed & ipíi Angeli gaudeant Íponíocolor, quàm pudicitie candor, Li- cét Magifter Chriftus Petri Difcipuli fidem Panielae, hocihfigniri ornatu : Ef ecce wir 'wnus ve* füitus lineis , &5 venes ejus accintli auro laudárit ; "virginitatem tamen magis in .U'S. * obrizó, €9 corpus eju quafi Chryfoli rus , 65 Joanne dilexit ,. qui propterea requievit ia Nimi- finu ejus, eó quia in fuo requieverit gre« facies ejus welut [pecies fulguris, rum venuíftior; qui in Angelo'emicat orna- mio pudor ; tfloruerfitl.in corde caüita;:. tus, candor eít linez veítis, ut pr& cateris 5 y*Rrr 2 'Plgcet 3 Verani de Affeéiibus Jom. I, $02 Diffcrtatio XXIILQ — 'Placetfponfc; vitiutum omnium cul. feptum ? Sieut ldlium inter. finat s. fie. a. Cant 20 tura, fed pree ceeteris illi arridet caftitatis r. | Ffaia 55; mica mea inter filias , fi lilium blandimen- albedo,qua & efflorefcit in lilium : Leta- to candoris allicit, & ípinz fuis aculeis .. bitur deferta , & invia , & exultabit foli- manus arcent carpentium , quid cum li- tudo,€ florebit quafi lilium, Tametfi plu- lio fpinz ? Quéd fi filiz fpine funt, non - ra eílent ex Ecclefie exculto agro florum in lilium fponía , íed potius in rofam flo- germina eruptura, unum duntaxat com. tet : rofa enim eft , que fpinarum cin- memorat lilium: tametíi in Ecclefize agro gitur fatelliio ; & vernat. cum — dumis. non deíint vites fpumantes vindemiam; nec Verüm quia Sponíus nonnifi lilia loqui- fegetes: flavefcentes in. meffem, nec olez tur, in cujus labijs lilia vernant , illauda- fructibüs refertze, nec ceterarum virtutam tam credidiffec fponfam , (1 rofam non li- ridentes flores ; unicum tamen depradicat lium dixiffet, Vel quia pra c&teris. vir- fh lilium, cujus candore prz ceteris floribus tutibus coelefti fponío una eft caftitas delectatur, Idque fortaffis caufz fuit, cur charior , quz propterea etiam proflat in Danttl.10, fponía, licét lectulum fuum floribus exor- chlamyde : hoc eít, illud arridet fponfo LA [ náffet; fruítra tamen ad ipíum dilectum lilium , quod non- folàm floret intus in 1 invitaverit fponfum 5 & in caffum per no- corde; fed etiam exteribs in ore candi- éles in eo, quem dilexerat. conquifierit, cat, G vultu olet, idcóque etiam Ange- Quód fi uno duntaxat eum infperfiffet lilio, lorum candor albicat in veíte, — Et ecee vir fortáffis illicó accurriffet, cum enim fponía unus vesittus lineis , ícd f1 candor atri- Qant.1«v, ad-fe fponfum accerfens, ac alliciens di- det , cur non potiüs in ferico , & non in xiffet: LeGulus nofler floridus , repofuit E 6, lino? an quia licét candor pra. czteris Sponfus Can.2, t. Ego ffos campi , && [i- placeat, is tamen magis artideat, qui in lium convallium, Sed licét Sponfus à le. lino ablui pluries |pote(t ? caftitas enim &ulo abfuerit fponfe , multigeno infperfo qua dilui frequenter non poteít, citius flore; non tamen ab horto abhorruit , ubi decoloratur , & nigricát; & id caufz, cur: cüm Íponfa optáffet — ut fructu velceretur candor lini candori praeferatur ferici, quod pomorum; ipíe tamen fructus praterit. ex lavari non folet ; quia cultor caftitatis fa- incutvatis arborum ramis ad plenam pen- cra exhomologe(fi frequenter confcientiam dentes maturitatem; imó & rceliquorum lavat, & lacrymis, quas contraxit labecu- florum pertranfiens areolas ad fola ptope- laSaabüergiï, omnique íludio cavet; ne li- ratlilia , quibus prz ceteris delectatur lij candor, vel minimo devenuítetur nae floribus , ac cunétis arborum fruclibus vo. Quin Angelus non fclum lineis al- Gam.'y. !3: prafert: Labia ejus lilia : non fructus ori bentibus eít veftitus , verüm & corpus cir- admovet, fed labia liliis ornat, ut lin. cumfert ex Chryfolito compactum ; Ez re« Daniel, $o gua non nifi verba proferret ; qua calti- nes ejus accintlt auro obrizo : & corpus ejus. tatem olerent, Hinc , Sponfus -hunc.| in q'qn'þ Chryfolitus, Íponfaflorem impeníiis diligebat, quem Imo non folüm ,compa&um ex Chry- $4 & concupierat , ac efürierat , ideóque ne- folito corpus circumfert candidis ve(titus que fontium latices, neque atborum fru- lineis , verüm etiam precinctos defcribi- N - A rE — u MM E . l - Gu - dép ial Mi ao cuni x r at AU o EE E &us quarit , fed fola inquirit lilia, quo- tur renes 'haber,e ; hon tamen auro di- f rum candore oble&iatur; & quia erant duélo in fubtegmine , nec textili ferico , lilia fponfo magis cordi, eadem — praferc fed ex folido , ac firmiffimo auro , Erre- a! inlabijs, id enim corde diligimus, quod nes ejus accintlá auro ebrizo : nimirum ore proferimus, qua enim proftant in la- preecinguntur renes puro puto auro , non H bijs, etiam in corde florent, Vel lilia veró ferrea lamina ? velquia amor pudo- V funt fponfilabia, quia caítitatis fludiofus ris & cufítos , & cultor in timorem. non nonnifililia ofculatur; & quamvis, cupe- degenerat, qui ex . ferro coficipitur in gla- ret fponfa fpon(i ofculum , hoc tamen fuit dios aculeato : vcl quia ferrum ex fenio Ev t g, d promerita ; cüm lilia vetnarent inter la- rübiginém contrahat, cüm aurum catiem l6, bia, interofcula fponfi : — /25£z ejus lilia.», i nefciat (enectutis ; & quó vetuflius ; eà . ? Nil Sponfus impenfiüs diligit, quàm . li- cenfetur aurum pretiofius. Nec Job 'in- lium , quod & excolit in corde , & flo- ter ukera fanguine madens, ac putrefcen. rere vult in labijs ; quód fi fponfa, unum te Ícatens fanie : neque inter. gemmarum L e pratuliffet lilium cateris floribus ; unius nitores tüti quiefcunt Angeli , nifi prze floris odote fponfum ad fe traxiffet ; & cinci fint : quem enim viderat Daniel ( que myrrham ftillavit , non fuiffét con. veftitum lineis ; ac auro przecinctum o- quefítà, quàd quafitum haud invenerit brizo , Angelus erat. ex gemmis compa- fponfum , qui nonnifi inter lilia paícitur, &us; oculis fulgutabat, & tamen auro o« f nonnifi lilia colligit ' nonnifi lilia loquitur, brizo praecinctos renes habuit, quia non labia ejus lilia, fufficit auro renes cinótos geflare , nifi $5 -Sed quid? quód Spb'nfüs fonni(i [i- ctiam G ipfi renes ex auto conflentuür , lia loquens fponfam laudaturus eam li- & gemmá niteant : & corpu eins quafi lium qui'dgn;. gïfefat, fed fpinis circüüï- ^uryfolitus gem« g « — £732. 4$5 £4$ »*» ebryfolitu 1 eft ügulidem ma h lo - l t u) * 4 i« DI al ge &A "at : Accen Y Culturá ca&itatis Pmbn é " orefcüntAffectust prav: z*.vn' [ liliis colloquia , tametfi puellze lilium fo« ma pellucida, diaphana, per viridem au« geum emittens nitorem , & no&u igne veant virginitatis ; Á noéturna cum viris admoto illuftriüs fplendet : « Caftitatis admittant colloquia , velinforo , vel ia platea, vel & feneftra ,non ampliüs olet , fed cultor quafi chryfolitus, vel in tenebris hu- militatis , & caligines ftatus abjectioris de- potiüs incipit lilium foetere ; fatius, & tu- EEE bet illuftriüs nitere: in vultuviginis , tam- tiàüs , fi virgo inclinato jam die floreat do- etfi fulmina improbentur, approbantur ta- mi , & nonvagetur per plateas , quia me« men fulgura : Ef facies ejus velut [pecies tuendum efít , neà Principe tenebrarum lilia proterantur', fi nocturnis exponantur ( fslguris , quia caftitatis (tudiofus neminem debet vultu percellere , umbris ? noxiz funtlilusnocturnz umbrz, fcd & nullum alli- imó & diurnz , fi fecreta reperiant collo- E&£ecre. quia: floret enim lilium , fed in fole; ver- jj Sed fi facies Angeli', quem Daniel vi- derat , fpeciem praeferebat fulguris, cur ejus nat flos campi Chriflus , fed in aperto ag- ro ; quia lilium virginitatis latibula decli- /Danisl, :o, Oculi fple ndent velut accenfa lampas ? — Ez *V, 6. && oculr nat, ut floreat : hinc D, Hieronymuscon- facies ejus velur fecies fulguris , on "ejus lampas ardens , an quia pudicitia n fuetudinem damnat virginis publicam aver- lantis lucem ,. & latebras quaritantis an- in foro , necin plateis nitete ftudet , & gulorum : flos fponfi , & lilium Angeli , populares plaufus aucupati; fed contemptu non eft flos anguli, fed lilium vallis , & audet , ac obfícuro potiüs delitefcere in flos campi , & dilectus pafatur quidem in- loco; ficut fplendet lampas in tenebris cla- rior, cum in luce vix fuos deleget nitores ? ter lilia , fed donec afpsret dies , &f incli- nentur umbra , quia latebras odit noclis ; Ícd non folim ejus oculi lampas funt , fed Non ardetlampas, nec & cumliliis , feu virginibus nocturna col- & lampas ardens, fplendet , f1 olei nntrimentum ei füubtraha- loquia ; fatiüsenim, ac tutiüs femper eft, tur * * virginem domi effe ad folis occafum , quàm tamdlu ardeï M quamdiu VG! Qieo : Li* vel balfanío nutriturg dormire tunc: incipit cumfponfo effe , vel per plateas vagari. . noCte, cüm def(inere olei pabulum incipit ; cét virgines quandóque currant , ut Ípon- fum aflequantur Cant, 1. v. 3. Posit te» ideo vigilat , & ardet , quia mutritur: & caítitas ideo oculos pratert, vélutibinas ar- curremua , eoó quia, fi fponfum videant , L ejus alliciantur odore ; tamdiu tamen cure dentes lampades , quia pabulo nuiritur di- divini amoris , & iamdiu ardet , quamdiu runt , quamdiu amore feruntur , & a- amat; cecutit caftitas ,. nifi Dei foveatur guüt, quo fponfo placeant : ceeterum Jo- aunes non currentes , fed flantes vidit vire amore : fed cur non potäüs lilia oculi di- cuntur pudicitie 5 quàm ardentes lampa- -gines. Stantes aute tbronum in con]hettu dpaul. y.f i, M Agni amicli $lolie albis , & palme in mani- des ? cur non potiüs florei, quàm ignei, oculi funt Angelorum ? lilium fiquidem , bus eorum, Sponfíus , qui in Canticis li« ubi floret odores , pargit ; & quamvisnon lium audit , quod fymbolum eft puritatis , àJoanne Ágnus vocatur, qui innocentiam , hh videatur, adhuc praíens fentitur : cur igi- Sed cur non tur oculi Angelorum non lilinm , fed ignis & morum candorem indicat, effe dicantur ? an quia ignis , 1 autum o- potiüs leoni , vel vitulo pariatur?. Àn quia TW fculetur , nil macu!z imprimit , fed ejus ex Agno vulnera metuere non poffunt. (tan- potiüs nitorem exprimit . ignis enim , fiin tes anteipfum ? an quia, quó terreat , ca- ret, & quó blanditur , claret ? aurumagat, inillud non fzvit, fed potiüs eidem eblanditur , quod & expolit: fin ve- Scd cur ftantes ante thronum ftolis ami- ciuntur albis ; cüm plures ibi niteant pro* ró in flores fuas exerat vires , non eos foe ä*ïg | prio purpur*ati cruore, vel fulgeant multi- vet, necillis favet , quin potiüs exíiccat , - exurítque ; fed fi oculi ignis funt , fint li- plici ornati gemmá ? an Bartholomzo pro- prio purpurara cruore deeft chlamys , quia lia mores , quia facer fponfus nounifi lilijs . Gahf. *« 9, deleétatur. Diletlus meus emibi , -&5 ego detracta fuit cutis ? An Antonius , quam 16. [ M ili , qui paícitur inter lslia , donec afhi- fibi gemmatam texuerat pratextam diurna , ac nocturna oratione, exuit unà cum morta- ret dies ,. & inclinentur umbre ?. íed cur tantüm interdiu pafcitur fponfus inter lilia? litate ? fi Davidi lachrymis madidum non deerat regium paludamentum 5 nec cerulea an quia fuavi üs oleant floresfolari aítu pet- &urnis circumfepti umbris? toga Machabais Ípe regni, quam eorum cu(h , quàm no cüm & ipfa natura, càm fol oc cidit , clau- mater compegerat ; cur ftolis albis dicun- tur tantüm amicti ftantes antethronum , & dat, & ipía fuos flores, quos mane in ejus exortu iterum referat, in confpe&tu agni? quia nimirum , quam* L 6 . Cur fi tantüm intet lilia fponfüs pà- vis non de(int ex ftantibus ante thronum Dei martyrio purpurati , poenitentid pan- fcitur , non etiam.noGle liliis immoratur ; & inter lilia coenat ; tametfi folis radii non nofi , non tamen Joannes ftragulatas ve- fles recenfet ; nec biffum , aut purpuram , ampxliüs flores pingant ? Putárim interdiu duntaxat facru fed folas albas ftlolas , que in(ignia Tunr, m fponíum inter lilia pafci virgines docturum , ne no&turnos ament virginitatis , & caftitatis ; tamerfi coglziti feceffus , càm potiüs fceteant no&turna cum Íponfo arrideat purpura,, placeat 'oiffus , :ï; veftem 3 . $04 ! Difleratio Xxlll veftem tamen þudicitiæ cateris. aliis pfæ-' Si admiramur Martyres Iäureatos, ae — €e. fert, ideóque albis ftolis voluptuofius dele- élatur L * proprio purpuratos fanguine , non minus agno immaculato non poteít non demirari debemus continentes ob fervatam i placete ftolarum candor : eft fiquidem hac - * pudicitiam candidatos $ quia fi Martyres 1 ítola alba veftis nuptialis , quam paterfami- gladios , & fecures lpreverunt ; caftitatis lias exegerat ab ijs, quos ad paratam;invi- cultoresmundi illicia, carnis illecebras CO tavefat coenam : eft veftis nuptialis ftola &rcuerunt, acproflrárunt5 & quia difficilior pudoris , quà grnan;ur :cult-or'es caftita- - ä BSEP eft delata exfuperatis voluptatibus victoria quàmex deletis hoftibus relatustrium phus, $9. Quéd fi martyrii purpurá n&xx orna- ALEMÁA ideo fponfa à candore pudicitiz fponfilaudes mur,pudicitiz faltem ftolácingamur: fufüi. aufpicatur , déle&us meus candidus , & rubi. CA72. 4, 8. cit enim, fi fponfusfuz dicatfponíz, o- «nndus elettus ex millibiu. JNon tantüm —— —— i oUf ta pulcbra es amica mea , & macula uon.s eftcandidus, fed & rübicundus, quia cul- efl inite , quamvis corporis vulnera, & tor «caltitatis raró floret inlilio, nifi etiam T precifa membra ; artüsque ferro diffra&ti , vernet in rofa 5 fiquidem pudicitia fine pu- nullam' füppeditent purpuram cruore im- dore , :virginitas absque verecundia , & butam ; fufficit, fi morum integritas pul« candor caítitatis fine rübore charitatis rariffi- g chritudinem invehat pudicitie , & macula museft flos ,'proinde eleusex nerllibus z vel non fit in fponfa ; quinimo fponfus fuam «andidus ; & rubicundus defcribiter fpon. non laudavit fponfam , eó quia Cuítodes fus ; quia lilium pudicitiz nifirübefcat in civitatis eam vulneraverint , imó etiam t rofa , ac cingatur rofarum fpinis , vix tue l Ípoliaverint , nec quia manusejus myrrham tum effloreícit, GCant. $, ftillaverint. Vulneraverunt me , tulerunt T ed fi fponfum fpinecoronárunt? cur — 71 $ palium meum mibi Cuftlodes murorum 8 Íponíanon recenfet, quantum profuderit Anima mea liquefacia efl : non enim fpon- fponfus fanguinis, quantum fu(tinuerittor- Ífo placet fponia vulneribus faucia , pallio mentorum 1lagris cafus, fpinis coronatus, nudáta, & myrrhze amaritudine refperfa : €ruciaffxus, vulneribus 'cruentatus ? .An Íed quia candorem prafefert columbz, íed [ hacomnia reticuit fponfa , & folius memi- Qant, 6, quia pudicitize chlamyde incedit ornata. ["^ nit candoris , 'eó quia fit candor pudicitize « 9. 6. lUna eff columba mea,perfetta mea. totius fanclitatis fundamentum ? quapro* $2 Tametfi fponfum noa laterent. vulne. li pter crura fponfi columnis pariaverat mare ra, qua& fponía ob amorem fponfi fuerat moreis , quibus eedificia fulciuntür. Craura (Cant, $,. k perpeffa ; nec myrrha amaritudines , nec allius columne marmorea , «qua fundata fMnt i5 probra nuditatis , neque fanguinis purpu- fuper bafes aureas s. [pecies ejus ut libaniz $ rea indumenta, folius tamen meminit cane non folüm:candor «efflorefcit in llio ; fed [ doris , quo prz czteris delectaturin fpon- ) tiam nitet in marmore , & ideo fponfa ma. fa: & cum fponía fciret, fponfum hoc pudici- luit erura fponfi marmori pariare albefcenu, & tix prz catetis coloribus delectaricandore , X quàm gemmis aquiparare 'nitefcentibus ., 'eundum cum fponfum defcriberet, caterís prafert Dileilus meus candidus , & rubi- 'expreffurafcilicet, candorem pudicitiz fune - GA5h, 3. l cundus eletius ex enillióus * nimirum à can- sdamc:rxtu:*tr':eiïc; ä?totius-;(an&itatis;' fj dore aufpicatur fponía fponfilaudes, .quia * VIIL- f id prefert , quod magis arridec ;; G quia at Íponío pra cateris coloribus candor placet e pu pudicitiz . recté fponfa candorem prafert : Qüz Jilium excolunt caffitatis i. . ( pürpurae. Diletlus meus candidus , €9 v&- ] rices palmas metunt , quas deproffra- —— Óicundus LJ . tl carnis illecebris , acvoluptatums - & candorem habet fponfus à con» &t tinentibus;ac pudicitia cultoribus; ruborem - 3licus veferunt, tà veró à martyribus proptio fanguine purpu- Q T On defunt virginibus , -'v-a.cjpuai*c—itf'iæ'ï & e Pl ratis, ut inde difcamus , difficiliorem effe ' qu « cultoribus palmz, cum Joannes eos — W cum voluptatum illecebris incruentam pug- ornatos palmis viderit, Stantes o nam , quàm cum doloribus tórmentorum -ipecal .z 9 L] ante tbronum , — & in con[]ei u 4gni amitis Mi fanguineum certamen ? ideóque prafert floli alb , & palma in manibus eorum », Ít Íponía rubedini cruoris pudicitiz cando» quia nimirum continentes , ac pudicitia | fl rem : & revera David licét animo inftacto cultores pugnas ineunt , quibus carnis ille« bis exilia à Saule pertulerit , contumeliasà Se- cebras, & voluptatum illicia profternunr, mejo,proditiones àfilio , dedecora à con- lie vincunt, & nifi pugnáflent fpinis , roíze flo fanguineis , imó & plagasà Numine; quam- minime floruiffent in lilio, nec candicáffent 0b vis proftraverit in valle gigantem ; difcer* in ftola , fed quia pugnárunt , gloriosé vices pferic in campo leonem ; . interfecerit in fyl-.- runt ; luP quia vicerunt non armatos exerz N vis urfíos , adhuc cum flaret victor adver- citus , non gladiatas phalanges , (ed eblan- ,11.37 N lt fus armatos exercitus, & rugientes leones ; dientesvoluptates, & concupifcentie illi- cecidit tamen voluptatum illecebris irretitus: ideóque durior eft cum deliciis Cia , victricibus donantur palmis , & palpe " in manibus eorum : candor eft ifte pudicitiz, - pugna, qþälg C0 cum fuppliciig conflictus, fed eruore nitet , & palmis fovetur ; liium - Vel - eP; ! Ti r d Lulturä caftitatis p;?bi eüïoxtcicunæ?AHc&qg:p;avi flaccent, £og mentem decipiunt , larva funtillecebrarum, h eft püdicitia ; (ednon germihat , nec furgit, non crefcit , ni(t acgaudiorum , quz luctus , & lachrymas GC Coe nifi cadafit carnis illecebra ; z rofternantur mundi voluptares non floret ; tegunt; falía funt illicia gaudiorum , qua z nullo valentius telo confodiuntur , quàm ni(i fudore irrigetur, TTURUSRCEMEETUL- 62. It in)manibus ,non veritate , quia falfitati nil poteft validiüs ope Nitent victrices pa inlabiis; quia non fufficit pugnas loqui , ni» poni , quàm veritas , ideóque ait Apoftolusz - Ad hanc pugnam State ergà fuccintis lumbos veftros in veri- fi manus pugnas agant. poüolus à chm eos indu- £4te , quia Veritas virtutis , Gt continentiae vocavit Ephefios À eít , quz falfitatem voluptatis , quam con* tos loricá juflitiz ; & calceatos, ac fuccin- cupifcentia in lumbis excitat , ad victoriam &os voluit. Stare ergó fuccinli lumbos veft - coércet, Flos eft lumborum voluptas , fed ros in veritate, & indutiloricam jufti tie C | 444 Ephef,ó,. adícititio illitus colore, quo fit ; ut petulan- — calceati pedes 1n p radicatione evangelz pacts,. cur tantum exigit tiores etiam mulierculz, perinde , ac tabulae íed i pax evangelizatur ; colore illiniri , ac pingi ftudeant ; non enim armorum apparatu m Apoftol us? fipacear- lafficum veluti canit 2an finefuco , & colore apparet libido. 64. ma quiefícunt ; curc mitat ur , qua (icut non ful- Sed Apoftolus non tantüm vult Ephe« quia pax iridem i fios lumbos przmunire ; verüm & pectus et difcolor, nec (pondet aéris ferenitatem , lorica contegi juftitie , & indgzi loricam.s nii poft tonitrua reboantia , poít fulmina ruentia, poft fulgetra micantia, ac pluvias juflitie , fed cur juftitia non potiüs capiti ad- movetur , quàm pectori? velcur magis in delabentes, grandinésque fegetes proteren bine oritur bel- loricam recuditur pectoris, quàmin galeam tes ; ita & pax nounifi ex tur lorum ? ita e(t, ibiduntaxa t pacis olea flo- capitis? an quia injuftitia cor aggredirur ; &C t: cupref- ideó vult Apoítolus ad hanc propulfandam ret , ubi fune(tee cupreffus furgun ]h nt, pugnas,con fli£ctus, & loricá juftitiz pe&tus pramuniri? utut elft, süs excidia produ nos armatos vult contra concupiícentiae af- neces ; ubi cupre ffus aluntur, ibi pacis olea à lumbis, & non magis fultus , & caftitatis cultores inftrructos armis floret : fedcur potius virmutum, & przfertim continentiz, ut nos à capite exigitur armatur a? quia nimirum crudiat ad victoriam contra impetus, & af- caítitatis pugil acriores in lumbis fuítinet à carnis illecebris affultus , & ab eblandiente fültus voluptatum carnis ; quia etiam Job concupifcentia impetus j & difficilius elt de- prs ceteris lectionibus fuo & fimeto , veluti do&torali & cathedra pofteris fuis diclatis , licias in lumbis coércere , quàm in capite ho- ftiles incurfiones compeícere. Sola libido hanc edocuit veritatem , quàm altius menti voluit impreffam 5 ut difcerent homines , ;ant, f Herculem in foeminam commutavit : & »I | quamdiu viverent pugnare, X voluptatumil- Samíon cujusartificio delufz faerant vulpes; lecebras expugnare ; quianon vitam hominis cujus fortitudine difcerptus f u eratieo 5. cu- rati ceciderant hofles , militig zquiparavit ; fed militiam effe afe- jus congreffione proit Militia e$fl vita bo« cebris , & qui fuerat ruit Hufleus Princeps, ceffit & ipfe carnis ille ludus fit minu fuper terram , nimirum experientià invictus , debellator, & victor ; didicera:, quod tam afïeverameg depradica» Veneris , mancipium uxoris , & captivus bac, fcorti, Quamdiuin hac vita fpiritum haurimus, 65 63« Sed cur non i h':pci?etrabilï zre, velim- flexili ferro ,. aut folido alio metallo potiüs tamdiucontinuam pugnam fpiritum inter,& carnem experimur;unde& ipieApoftolus ait. armantrur lumbi , fi cüm infen(iffimo hofte 44d Galat $. Caro concupifcit adver(us irttum. [piritus k i P ugnas ineunt , ac fave digladiantur ? quid 17 cum L lumbis veritas ? quae mentis eít con- autem adver us carnem , & alibi ditlerens de ^ hac pugna fpiritum inter & carnem ajebat : 44d, Rono.174, ceptus , & oris partus ? an quia pudor fola - Video aliam legem in membri meis repugnane armatus veritate ; licet levi munitus armatu* á , vel in ipfislumbis hoftem profternit ? eó tem legi meutia mea ,. & captivantem me in., lege peccati , qua est in membris meis, — Ex at 3uia ad voluptatis eludendos affultus , ac ime ( etus coércendos nil veritate validius , nil de carnis petulantia victoriam hauriat , ejüs- r. Ad Co» nes fortius vero ? cum voluptatis illecebrz no que impetus fortiüs ccérceat ; ait de fe ipfo ; Tinth. 9. 'vo/' fic pugno , non qua[i adrem verberans , fedca. 26. agl nifi larvz (int voluptatis ; fucusgaudii , & fomnium letitie ; nimirum fucate funt , ac ffigo corpus sneum , & in fervitutem redigo : neque alia fuit hzc pugna,quàm concupiícen« falíz voluptates,quas concupifcentia in lum- tie inobedientia , & fenfuum rebellio; feu bis fuppetit , & ad falfitatem hanc profter« nendam nil veritate validius, ideóque Apo- [uperioris pottionis,quzeft ratio;& inferio- ris, qu eft appetitus lenfitivus, interior con« ftolus recté hortatur Ephefios ; ut vetitate obarmati fucatas carnis delicias , ac falías vo- flidus; quem D. Auguttinus poenam effe di- cit antiqu& pravaricationis, cui Protoparens luptatis ill ecebras fuperent , ac profternant. j nofterAdam univerfum genus humanum ob- State ergo futcin&i lumbos vestros in veri- tate ? quia etiam David hoc fuco deceptus noxium fecit; quamdiuenim homo indem» nem cuftodivit juftitiam originalem , plus ( Pfal, 37, V. lugens , & lachrymis madidus ajebat,.. Lum- $, Deum, quàm femetipfum dilexit» fed cüm bi mei implers funs illufionibus , quia qua concupifc entia in lumbis delicias excitat ; ac primüm hancexuit juftitiam, crepit volunta- t tem propriam quoddam velut idolum vene« voluptate s exhibet , illufiones funt , qua "-—. fati, — "n [ $06 Differtaóo XXIll,- '( rari , permisitque fe tapi, ac feducià fenfuali nos femper intuspulfat , & in fundendis pre- fuorum appetituum torrente;SC mergi; tam- cibus turbator eít , innegotiis agendis teítis etfi cognofceret omnes tum concupiícentis, infidus , in actionibus inftituendis fpectator tum irafcentis animi motus contra nobilio. protervus, inbene operando adverfarius ma* rem hominis partem , feurationem , ac pro- lignus, in templo infeftus focius , in locis . inde etiam contra legem aternam infurgere. publicis infidiator perverfus ; in aíceteriis €6, . Rebelles;ac irregulati appetitus noltri , folicitator iniquus; & in quovis loco hoftis L imperio inobedientes rationis,hebefcentibus importunus, L paralytici cujusdam membris baud difpares A 69, Imé eó eft quovis alio hoflte deterior , effe edixit Ariftoteles in morali fua Philo- quia blanditiis impugnat ; illecebris vulne« fophia , quia tametfi paralyticus fua velit rat, lenociniis corrumpit , & voluptatibus membra movere, non tamen hzec ejus obtem- Íauciat, & nemini parcir, fedomnes impee perant voluntati , necobfequuntur imperio. tt; adeo ut plerísque in locis teffera Ordinis Hac paralyfilaboramus omnes, quotquot ex equeflris fornicatio fit 5 ac minoris cenfeatut. infecta Protoparentis radice originem trahi- nobilitas pretii , fi pudica fit , ac monileju- mus, vellemus quidem continentes effe;jopta- ventutis petulantia cfle dicatur , & eos fplen- remus nunquam iraíci , nunquam ftimulis dorem familiz fervare illuftriüs , qui can- pulíari concupifcenrie ; non tamen animus dorem caftitatis foediüs proíternunt : adeó. irafcens, nec appetitus concupifcens nofirze ut haurire oculis peftem , flammas ore diffe- obtemperat voluntati ; quinimó infurgunt minare , venenum labiis fpargere , virginitae Ts da fa. dan dAm ?xaa AA O Xoel o x acriüs pravi affe&tus , & quamvis voluntas tem corrumpere , jura violare matrimonii , decora cenfeantur effe felicioris zetatis ; & P eorum nitatur impetus coércere , ac motus compefcere, licét plurimum laboret; adhuc laxiorislibertatis: ifti interno hofti , quem vix obtinet , ut interdum confenfum non ex- experiuntur, non obfiflunt , fed viéti ce- torqueant ; & acriüs infolefcant. dunt, & ideó Numini abominabiles fiunt , €7. 'Imó videtur tartareus hoílis , eandem , quia vitijs indulgentes , de quibus David ,P/lll, 330'0-" ä uam in primis fzculis contra primavos dixerat ; Corrupti funt , €5 abominabiles Chrifti fideles tyrannidem exercuerat , ut à facti funt : nimirüm cüm primüm corrupti El P 3 fide eos retraheret ; nunc in noílram retor- dicuntur ; abominabiles depradicantur ? fiffe perniciem , dum inordinatos in nobis ex« an non abominatio iniquitas eít, quz vo- citat appetitus , concupilcentias accendir, G luptatis nomine paliata diligitur 2 & pu- a iras inflammat, ut divinz legi fimus rebel- * ritatis Vittus, ac cafítitatis decus , véeluti les * videtur interdictam dolere chriftiani fatuitas contemnitur ? at fi Ifaize credimus , 1o $h fanguinis effufionem, & cüm non poffit fide- noneques, fed equus eft, ac foedum pecus, qui foeminis adhinnit . . imoó & dementes ai lium obtinere mortes, fatagit mores impete- re , quos corrumpat, frangat , ac pervertat: funt amantes fceminarum , qua pudicitise nonenim malignitas propria imbuta nequi« infidiantur , ejásque mortem accerfunt; qua- ub t4j, ä: tia odium depofuit , fed tantüm ingenium propterSiracidesait: Ez imveni amariorem Ecclef. cf, r 1 9. 27, Ó 1 vertit ,quo mentes fidelium evertat, eásque morte mulierem , qua laqueus venatorum.s ?» "U. ZZQ 1l fibi blandiüs fubdat voluptatum illecebris , €ff , & [agena cor ejus , && vincula funt inanua li & concupifcentiz blandimentis ; quodque illiut , quiplacet Deo , effugiet illaya s. li $o deterius eft,quia plerumque inimicum, quem Cattitatis cultor hanc declinet Scyllam , "Hü?m.l, 10 Ji.f hanc effugiat Charybdim , hunc devitet fi- novimus , non odio profequimur ,Íed eidem 4 'JJM«m],. Hi renum fcopulum , ac Circeum (tabulum, eft Ad Epbef.s, eblandimur , cüm dicat Apoftolus. — Nemo &tl - unquam carnem [uam odio babuit, feduutrit , enim mulier concupifcentiz excitatrix , mor« & fovet eam.. te ipfa amarior . L Invent amarioreu 90ri€.a 69, Eftinimicusiíte, qui nobiscum nafcitur, smulierem , quia hzc per blandimenta con- nobiscum nutritur , & crefcit ; fanguine nu- cupifcentiz , per illecebras carnis bellaindie tritur noftro, fomno reftauratur noftro,noft- «ens , etiam de viris fortiffimis perfzpe tri« rareficitur quiete ; eft (iquidem hic inimicus umphavit : qu47£i , sit ( Cyprianus de fin- caro noflra , que vel in primis Protoparenti- gul. Cler. ) & guales Epifcopi , & Clerici bus noftris ccepit contra fpiritum infurgere , pofl confe[fronem ,. &$ vicloriarum calcatazs ac interna indicere bella , excitare pugnas; & certamina poff magnalia , & figna mirabi- tametíi hic hoftis , quem intus noftrà nutrie lia uiquequagque monflrata , mofcuntur mus fubftantiáà in tenella ztate blandus vi« eum bis omnibus naufragáffe ,. dum volunt Quantos Jeones deatur quidam effe leunculus , quia tamen hic in mari fragili navigare. nobiscum incrementa fubit , fervet cum noft- domuit una mulieris infirmitas delicata , ro fanguine , rugit, & fzvit ; cüm primüm tametfi infirma fit, & vilis mulier, viros ta, men etiam fortiores proflernit: tefles ac valentiorescaro noftra vires fufcipit: neque unquam defatigatur in noftram perniciem, cerfuntur Samfon , David, Salomon , &alij in quam jugiter agit , & contra nos pugnat , fexcenti ,. qui tametfi obarmatis obftiterint quó nosexpugnet ; necoptatas tinquam no« exercitibus , & fleterint ipft, cüm cateri bis inducias indulget : eít eniro hoftis , qui eneci caderent , Qqui ferro non cecidére , five vigilemus , five quiefcamus fomno fo- concupifcentiz illecebzis proftrati , ac victi , cefsére voluptatibus : de Samfone virorum piti, five lgbgremus » five otio indulgcamus , Qf« ./ - Culturá caftitatis probieflorefcunt Affc&us:i pravi flaccent. &o7 fottiffimo ait D. Ambrofiusi» "4pologia Da- CH pkriaulum , dele&labile detrimentumn.s , vida pofferiori : Samfon validus , & fortis amali natura boni colore depitta. .JL!J?( Ü j'Z" 3 leonem fuffocavit , fed proprie carnis couttt- ait D. Maximus, viri uaufragium , qusetis pifcentiatn fuffocare non valuit , wintula» ampedimentum , «ite captivitas , quotidia- » foloit boflium , fed fuarum non (aluit nexua num damnum , voluntariapugna , [umptuo- cupiditatum , ame[Jes incendit alienas ,. fed fum dellum , leena compleilens , exornata.s unius mulieris accenfis g'gniöu.f virtutás fua Scoylla , animalmalitiofum. — . Haceff , aw D. ane[fem protrivit. Anafta(ius Nicenus quacfl 6 5, in fcript. 2uies ) 81, An non forti ffimus in ïbeilo fuit Da- ferpéntis ,. Diaboli folatium ,. officina d- vid ? & tamen licét huic nihil detrimenti JHmontüm , Uipera UVéfiita , quia .ex oculis attuleritPhilifthzus Gigas ; fed potiüscla- eftem exhalat , ex ore flammas ditfeminat , riüs ejus illutraverit gloriam 3 una tamen & exlabiis venena fpargit. |Nequeurbani- venuíta mulier eminus confpedta , -vel in taseít, ac lufus foeminis adhafiffe , cum ni- frigido fonte flammas excitans , G 3gnem veo candore flammas excitet, quibus pudi- &itia cinefit 3 . neque lufus , ac .nzvus eft accendens zoncupifcentiz , hisce miffilibus ignibns virtutem expugnavit Davidis ; ;qui carnis indulfiffe illecebris , um pluvio & ex frigido fonte:monítrofas haufit concupie .&clo igne , ac flammante fuülfure impura Obruantur urbes ; non enim, fi luífus eífet, Ícentiee flammas : accenditur etiam frigido in fonte concupifcentia , fiibi mulier frigi- carnis fequi illecebras, concupiícentig ad- 4is illis eblandiatur laticibus: fiquidem mu: herere voluptatibus tot delerentur regio- nes flammis , nec tor cinereícerent urbes. lierem vidiffs infonte , perinde Davidi fuit , ac flammas à fornace hau(iffe : & non ho- ignibus ; fupplicium adeó acerbum non lu- snines , fed ferina funt monftra , qua flam- fum eífe incontinentiam arguit , fed fcelus eff^ attrociffimum edocet, mas ebibunt in fonte , qui ignes hauriunt Imó adeó grave €x aqua : imó & pecudibus funt viliores , eft carnis incontinentia flagitium, :ut Deum qui concupifcentiz illecebris illecti virtzie ipfum peenituerit conditi àfehominis, ^ Z2- , n Genef. , ;,äo'v-l! ; (fyn '45. tem proftituunt pudicitiz , quó mulieribus &us dolore cordis sntrinfecus delebo , Zaguit / adhzrefcant, Hincprodigus adolefcens,qui bominem: neque aliud £uithoc fcelus , quod $ntemperantiüs vixerat alendis fuibus prz» Deum ad ultionem , hominisque .deletio- l citur , ut qui fcediffimo depravatus ;con- nemprovocavit; quàm carnis illecebris ad- cupifcentie vitio in belluam degeneraverat , hafiffe ? AMeceperunz fibi uxores; ait S.. Am- Dux fieret putidiífimi pecoris; & porciscon- brofius : eo uue increvit .eulpa , ut etiam , L V Cap, 44 d $8 h. Éociaretur,qui vixerat impudicus, X iÁmundus. Deus , quinaturaliter non movetur., aut 4r4, "iT "Non eít uzbanitas , & lüfus foeminis .Aut odio , Aut pa[fione ullá , prouocatus vi« s adhzeíiffe , iuóque indalfiffe genio; fed deatur. ad iracuntliam , eatenus mundus e- mors eft pudicitie , interitus caílitatis ; & ]uvione periit , quia humanum genusintem- | i Ecclef, aap, hominis pernicies ; cum Siracides fateatur perantiüs vixerat ; & adeó enormes excita- | if E7- v. 27. noninveniffe mortem amariorem , quàm in 'Verat ignes impuritatis ; .nt hisceextinguen- muliere , £$ Zuvent amariorem onorte onu» ,'U.Ul :dis accerfiri & coelo debuerit cataclyfmus : de- " lierem ,. bac enim , ut ait D, Ambrofius merfi fuerunt homines , & naufragi perje-- lib.offic. e/? janua diabolt , ia sniquita- 3runt in fluctibus , quia carnis concupifceg. [ g» f T gomil,vo, 415 9 fecorpionis percufro ,. genus nociüum.s, &ii$ exagitati , voluptatum adha(ere Hac , ait D. Chryfoftomus ; eff anaturalis állecebris, - zeutátio ';.dffzd;g:äili: alamitas , domefti- ld. Im/ D ÀN NI À l 7N N NW&, ^ T N n Q"m ; w TANN VA V TC N N N )lwh N KMM " )u 89 à Waf - LVA ( .0 E. a.;þ bem P 1 Ms ol ^s PL ER À .ffï-. w $1471 uD m &lx d - a m T ) Z9 k r u) " Fs N S 7 ^ g Y a I [5 À ä ATR T gm t a 71 : ^m deicer ! o5sS Foai d Apaiuzon. u- DI B& (s08) Ef : Ciäwww?ïäwwææææäääæü&üääææä?æääæü&äl | æcäææææäwæäöäöäæææä?ïäcïäääæäcæ DISSERTATIO XXIV. Rebellantis luxuria carnis fons eft puti- . i i difsimus , ex quo pravi omnces affcctus, & calamitates fcaturiunt. ] L x » g. I. [ pitudos & attro h días libidinzs ex gm'zzi!ale 5777 eQuanta [it mi . fupplicij , quó à Deo vinudice plecfitur, üa'fuf a Xoy --* Q6 Uamvis nullum videatur v N idololatrid crimen at- fus delevit. « Peccaverat Ac'hab , peccav& l?- AUR W rat & David ; uterque Rex , uterque & ho- jem a& ' i XE» E « trocius ; quamvis nil micida, G tamen pepercit Deus Achabo ad VAU zi n. N -- deteftabilius , quàm i« primam capitisinflexionem , nec malum ul- UT j W dolis litare ; níhilomi- * L a lum in diebus ejus induxit David autem n jj J s A nus poft litatas vitulo tametfi lachrymis maduerit , ac contractam Í PA NE S m VT L n victimas pené parcitur . Àfe maculamlaverit ; nontamen fupplicium populo idolis litanti ? $ Ammonitidas , imó evadit , fed infilio, & per filium flagitii ex- 1160 ita poft violata peritur poenam , moriebte uno , altero re- nonviolatas, fed tantüm receptas, condo- bellante; fed quid? quód Deus Achabo pe- natur populo 5 fed ftatim/viginui: quatuor percerit caput inflectenti, & Davidinoncon- millia virorum internecione delentur, acin- donavetit lachrymis madenti ? — quia licét expe&lata morte extinguuntur. Non funt uterque homicida fuerit ; Achabus tamen Juíus ,qui cum foeminis joci inftituuntur con* occidit, ut poffideret 5 fed David.occidit , cupifcentiz , fed ícelera funt idololatrià gra* ut moecharetur 5 J ille interfecit Íceptro in« viora: Sciopoltconflatumex auro vitulum, hians; hic interemit carnis indujgens ille- oft victimas eidem litatas, fuiffe enorme cebris, Bt quamvis adulterze pepercerit 3 Ícelus triginta millia virorum enectorum Deus in evangelio ; non tamen palam fuit ' fanguine deletum ; (ed fcio etiam fupplicium ei veniam impertitus, fediantüm non dam» fui(ie idololatris inflidtum jubente Moyfe ; & navit dimiffam : neque enim de aduitera h fupplicium de fornicariis imperante Deo dixit ,. quod de Publicano edixerat , fcilicet fümptum fuiffe, Contra Idololatras Moy. / Sed mortem fe nolle peccatoris ,. séque Medi- fes ex Numinis verbis Levitas armat. cum effe , non Judicem : imó injunxit eis ; Ede. 37' contraimpudicos Deus ipfe Moy(i iniungit ut feeminam faxis obruerent ,. fi ipfi fine ' m tutuam RP m ut impuros quosque trucidet, ac interficiat j crimine effent, Non igitur impunita di» | INWumer, 25. vitulum ; qui conflavit , adhuc vixit : cum mittitur luxutia ; quz calamitatum omnium Zambri, qui moechatus fuerat , flatim ju- catetvam integram Ííecutn trahit ; etenim ä Aaron idoli Architectus non ex- guletur. David ; quia poft delatas plures victorias , vi« | pungituré cathalogo facerdotum , cum ia- &us ipfe cecidit ab impudicitia proftratus; . men fornicarii igne extinguantur , & cata- licétfacco indutus , & cinere afperfus impe- ' clyímo deleantur, vare filio vitam non potuit: nec mirum (à Non igitur eft lufus impudicitia,fed ma- adeo Numini invifa e(t impuri:as, quz fcele. p lorum omnium fons putidiffimus , calami- rum eíl primogenita, & mater criminum tatum fcaturigo ; hinc ex decem Decalogi nunquam effeta; etenim fcimus ,velín ipfo praceptis nullum citra füpplicium fpernitur, mundi exordio poft pomi efum ftatim im pu.- nifi folafornicatio : fiquidem defertores fi- ;ï dicitiam irrepfiffe , & indiguifle involucris dei exuruntur : notantur ftigmate blasphe- Protoparentes poft culpam , nullümque fen- Ó mi : culeo infuuntur parricide ; ferrotru- fiffe infeitius crimen , quàm impuritatem ; cidantur homicidze: fures patibulo fufpen- tunc enif fe nudos effe noverunt , & fimul duntur: quid, quód folaluxuria, quz bis erabuerunt; tuncfolia collegerunt ex arbo« in decalogo prohibetur, nec femel audiatur ribus , quibus non tam corporis nuditatem, inforo punita ? nimirum non fpeciale injun- quàm Íceleris faeditatem tegerent. li, 7) f, gitur luxuriz fupplicium, quiaomnia fecum Imó non fola intemperantia & fcelere pi'oi 3* —— — Qq malorum genera trahit; fiquidem ob luxu- t riam Deus mundum univerfum femel ex. diit, fed ex ipfa catera catervaim erupére erimina ; quó gjon ?-,þdUCiï l'omanes carnis illes tinxit , & pentapolin in Perpetuum gror- Q - Luxuria carnisfons pravorum Afectuum,ac malorum omn. $09 illecebris addi&los impudicitia? Salomonem peccata tua ; cum Magdalenæ vix lhxuriam audeat condonare , fed in ejus amorem veniae &Dei colloquio ad fcelera pertraxit Moabita» rum ; Samíonem hoflibus invictum , Ícorto refundat indülgentiam ; quafi non eflet ipfe, ? . qui luxuriz peccata dimittetet, fed amor, qui tradidit vinciendum Davidem Gigantis ! domitorem ad foeminam adduxit ; effecit- reatum remitteret ; G ignis chariratis flam- que, utquiàvulnere perfecutoris ab(tinue* mas extingueret impudici amoris; & affe- &us amoris pugnasiniret , & palmas de pro- rat, fidiffimi militis cede manus coinqui- Luc.7, 47* natet; fi enim concupifcentia graffetur om- fano divinus referret, Remittumtur ei peccata nia in homine fus déque vertit , & decora multa,quoniam dilexit multum:pugnantinter evertit virtutum , à quibus fenfus omnesfta- fe fe affectus , [ed caftitas , ac amor pudicitize tim deficiunt,' & oculi , aures, nares , ma- dz reliquis gloriofiüs triumphant, eft enim caítitas , quze pravos profternit concupifcen- nus , lingua , pedes, cor, &vifcera ómiia Mechiz militant , ex cuius puteo. exiliunt tig motus , infolefcentes coércetappetitus , fumus, &locuftz ; à quibus cuncta ex- & pios quosque affectus fovet , quibus pluri- terminantur incoelo, &interra; quianulli mum favet; imóea eft cattitatis preflantia ; parcit fancdtorum , & bona omnia corro* ut eam Methodius non vereatur, divinitatis rib, de ca- ortionem vocare, quà homo ftudio addi- /f, dit, [2 étus pudicitie Numini fimilisfiat. Quód Hinc præüfgnaturusDcuïs fcelerum ofn» nium colluvionem in Jerufalem;eam non par * veró (it caftitas regia , ac imperatotia virtus fubindicat Caffiodorus Ze Baphiarjs , & Lic. X ricidam,non fuperbà, non avaram, nec idolo- Epifl. rum dixit cultricem; fed fornicariam vocavit, purpura confe&oribus , eà quiaad(tricti fue. $* Jergmf; PA Tu autem fornicata es cum multis amatori- rint hanc artem-exercentes ad puriffimam corporis caítitatem , eó quia talium veítium bu. — Quédfi acerbitas morbi ex medicinz praftantia coniicitur , ftatim deprehendi- fecreta , dicantur immunda refugere, mus, moachiam vitiorum omnium turpiffi mum effe , acfoedi(fimum , cui curando effi- $.1h- caciüs pharmacum adhibitum fuit,quàm cz- tetis corrigendis vitiis? plásque laboris im- penfum fuit uni impudicitiz delendz , qnàm Caffitas perdueles fimgulos in l)og cxteris abolendis vitiis; etenim quis fcele- sineffetius compefat ,. éffque fwnis bumana [ubflantia , cujus ratior Püblicano , qui pauperes exfugit, vi* duas opprimit, innocentes premit,domus exe bentficio virtutes reuroifcunt. — pilat , divitesexpoliat , templa diripit ; & ta- mnen hzc omnia piacula fe(tivé , vel inter epue Uàd caftitas ea fit imperatoría vir- é, las expiantur ; etenim vocatuse telonio Mate tus, quz fortitudine loricata , & puro chlamydata amore , non fo* thzus Jelum convivio excipit ; & illico ab ufuris , & rapinis ereptus deftinatur ad evul- lüm perduelles concupifcentie , & lafciviae proflernat motus , coérceat impetus , comie gandum evangelium ; & ex publicano fit (ta» peícat affuitus ;; verüm etiam de proftrata tim Apoftolus. $. Hoc tamen tam promptum, tamque pa» lafcivia triumphans pios quesque excitet. , foveátque affectus , ac reliquas promoveat tabile pharmacum vulneri fuo curando neuti- quam fuit Magdalena enacta ; amoris ignito virtutes ,. lucolenter oftendit S. Ephrem in fuis de caflir. & virginit, traclatibus , qui hae telofaucia domum ingreditur Phariízi ; non bentur z0570 primo, & Origenes hanc prz epulatura , fed ploratura ; non vinum hau- ftura ; fed lachrymas effufura ; non accum^ cateris comrmendans virtutem ait per anti- thefes,libro decleric, fimgular. Munitmen in- bit, fed procumbit ; non calices haurit , fed alabaftrum exhaurit ; non ridet in epulis ; fed vitlum eff [an&limonie , & expugnatio fortis gemit dolore correpta , non lt ludit , fed infamia , fortitudinis firmitas , 65 lafcivia ] 2 petulantis infirmitas . probitatis prefidium angore torta irrugit unguenta fundit , lachrymas effundit , & comas diffundit; pe« E izprobitatis excidium $. animi vitloría, des ofculatur,quibus re&tiüis ambularet; lach- €$ corporüs preda ; ubertas gloriavum ,. &5 flerilitas criminums pronuba fantlitati , & rymisrigat , ut flores germinent , quos col!i- 3 L gat ipfa virtutum ; litat fletu , facrificát affe« vepudium . turpitudinis ( [eeritatis. indi* cium , 6j *45&!2'*:;"0 fcandalorum ; exercitiums &u , flagtatamore ; & queantea lilium neg- lexerat caftitatis excolere; fatagit nunc tosá cOnfinEnti£ , &f evacuatio tota. luxsria! L J la ornari charitatis; nefine flore hoftia maéta: x fecura virtutum , & debellatioinquieta j 6ellorum 5 puritatis culmen , & libidinu car- retur poenitenti: & tamen poft fufas lachtry- mas , effufa unguenta ; litatas cordis victi- cer ; bone[latis portue ,. & ignominie nau- mas,quamvis amáfle dicatur, adhucà magift- fragalis locu 3. Virginitatie Mater , & boflie j ro Chrifto dimittitur , & Magdalena poftlu- immunditie $. lorica pudora ,. && fholiura .. jé " Q&um intimatur , ut difcedat, Vadein pace : probro[ftatis , corruprionu exitium , murus n Luc( 7; ,O. rigorie , €5 dejfirutiio wulgaritata ; [everi- cum Matthzo dicatur , ut Chrifto confocie- tur , quem fequatur Matth. 9. L t. feguere tati gladiw triumpbator ,. 69 diffoluttonse ;l 0! me : Quid? quodetiam Paralytico ultrà pec« occifór ; armatura virium , &5 exarmatura ure cata dimittat Marth. 9. 2. . Resmsittuntur tibi fiuxorum ; integritatis dignitat , & fornicae tíondé jf L $5$52 ^ Vgr;mf' de Afe&:&m /T QU& d ao £10 . Diflertatio XXIV,. tionis abdicatio ,. claritatis fa/z'?gi):m , & libertatis adfetuht populi ,ae palmas , cui fea * dedecoris pracipitium 5 voluntas bonorum ; flivis vocibus adgratulantur , in plaufum ! operum , & affitlio vitiorum , refrigerium enim viétoriz , uterque fexus , & zetas omnis pudicitia , pena petulantia , acquifitio tri- cucurrit , nec aliz pulfabant aures umpborum ,. & facinorum detrimentum.» , » aérémque opplebant voces , quàm jo zi mphe , trí- zequies falutis , & perditionis exilium , umpbe , quz debellatori hoftium occine- vita [hiritus ,. 68 carnis interitu 3 L] bantur. flatus Sed cüm Jephtes triumphali pom- qualitatis angelica , & funus bumane fub- pain u:jbc ^ Jlantie. m veheretur Mafp ham viclori pat* ori obviam 1fe prima omnium fert unigena 7* Sed fi caftitas eft floscorporis, nitor ani- filiai, in qua virtus cum venuftate certabat, miz ,decor hominis, fplendor vitz , & fo- fpes unica , & fplendor familiz ; praerat mentum reliquarum virtutum , cur funus enim virginum chori feftivo timpanorum dicitur humanz fubftantiz ? quid cum Ma- pulfu Jephte victori adgratulantium. — Ad nium umbra virtutis fplendor ? quid cum occurfum filie , quó fe verteret afflidtiffi- lilio vernante arefcens , & exficcatum vep- mus pater ; nefcius , feítiva inter gaudia tri- retum ? quid cum fepulchri arefcentibus ftis ipfe prorupit in lachrymas , memor cinetibus florida , ac fuaviter olens virtus? voti immolandi Numini , fi victoria con- fi funus humanz fubftantie Libitinam fe- tingeret potiri, quem ex confanguineis do« cumtrahit , & caílitas virtutum omni- meíticos lares repetenti primà occurrif- um promovet exercitia, vitámque coho- fet : lachrymis madidus delatas ex. dele- neflat , quomodo cohzret cum funere ca- us Ammonitis palmas , — cupreffus 'ferales ftitas ? cacitas cum luce ? umbra cum cenfuit , criumphus in luctum abiit 5 vicl- fplendore ? hyems cum Vere? fed fcité ca- lQ, riceslauros in amariffimas veríz funt fa. ftitas funus dicitur humanz fubftantiz : quia lices , & epinicia abjerunt in nenias : & 1 .'D, 200 concupifcentiam , & luxuriam non folüm tametfi fevitiem videretur voti damnare ^ coércet , fed penitus extinguit 5 ne quid- cum tamen memoriam refricaret Abrahze quam diffluat de humana fubítantia , cuí facrificium proprium immolantis filium , funus indicit caflitas , qua pravos quosque in ejus exarfit imitationem , abhorrtuit« affectus infurgentis concupifcentiz , & in- que impiam pietatem » quó Numini pto* folefcentis luxuriz profternit, enecat, & miífa fervaret , & emiffa vota fideliter exe extinguit : idcóque funus eft caflitas huma- equeretur, . Hinc pius , victórque pater, n& fubílantie , cüm in homine perimat recollecto fortiüs í KMI" [] l fu piritu filiam alloquens , ip Ct, quidquid in eo carnem fapit , ac interimat ait, qqidquid Venerem fubolet, Vicimus filia , fed tuo fanguine $ €. & vix paucula protulit verba linguz facune Hinc caftitatis culturz addicti mortuis diam prehibente cordis dolore, veftem in 3udko W! 'd accenfentur, Egreffus Jephtes Hebrzeorum geminas fcidit partes , & canenti nicetes Prator contra Ammonitas votum Domino ría filiz funus indixit 5 nuncupati religio- vovit offerendi ei in holocauftum primum ex nem voti expofuit, non aliter folvendam ? confanguineis , cui poft delatam victoriam quàm unigenz filize fuze funere. obviaret, Cum [ephtes crebris velitationie Notat tamen Mariana hic, Hebraos 9. bus Amonitas incurfantes jam competcuif- non putare unigenam Jepht filiam occifam, fet; & majoribus copiis videretur muniendus, fedDei obfequiis in virginitate mancipatam, Judic. 1. toti preficitur ipfe exercitui,cüm veró nollet, Nimirüm vices occifionis obit caftitas, qua g nii vim vi propulfurus ad arma defcendere , eft funus corporis, & mors concupifcentize, l miffisad hoftes legatis fore fperabat, ut lis, & pro morte fubeunda virginitas fubftitui- qu& Ammonitas inter,& Galaaditas ob con- tur cuítodienda : quàm fcité igitur Orige- finia intercedebat , citra fanguinis effufio- nes caflitatem dixic funus humanz fubftane nem componeretur ; verüm íÍpernentibus ti2 , quia culturá caftitatis eradicatur quid- illis mitiora confilia, maluerunt , non verbis, quid in concupicentiz agro pullulat pravi fed ferro ; non arbitris , (ed pugnantibus jus affe&tus ; amputatur quidquid carnem füb- fuumtueri, Idquecaufe fuit , cur Jephtes olet , sítque proptereacaftitas, quz in hoe pro falute patriz , ac libertate fervanda ju- mine perimit , quidquid in illo carnem fa- ftà exarferit irá contra Ammonitas animos pit. dicatür ad pugnam addentenon tam infita alacritate , caítitas .funu que propterea non incongrué s humanz fubflantie ,. cum quàm altiore de coclo virtute & concepto & unigena Jephte filia obfequio man- priüs voto fe hoftiam Deo maétaturum f, cipata caflitatis , occifa dicatur, & oblata quod ex domeflicis viventibus , fi vi&tor & Jom, ? in holocauftum ,. perempta , ac tumula- pugna evaderet, fibi domum repetenti pri- ta; tametíi adhuc viveret filia Jephtej; mum occurriífet. Hofles Jephtes aggre- .: quia tamen culture cafítitatis perpetuó ditur , accerrimé pugnat , plures expugnat , addicta , mortuis accenfetur , — ac funera- & tandem totum Ammonitarum exercitum tis 5 quia caítitas eft funus humanz fub- frangit, fundit, fugat, diffipat , captis Manu- tantiz , quatenus perimit, quod in homi- | ä lis, ca(lrisque, ac toto hoftili comeatu. l[ ne carnem fapit ,. quidquid. luxuriam fub- Viclori é pralio reduci laurqs Jephta yindici elt ; unde Origenes in prafato libro de cle. )äi |AÓüb $5 —— 9 ! Luxuriacarnisfons pravorum affectuum, ac malorum em'n, u clericorum fingularitate elogio caftitatis ad- carnis appetitu in animae . voluntatem eum dit. Hyjus ( fcilicet ca(titatis) retinaculis o- prafumat reformare? an quia angelica vir- mmie obfcanitas frenatur , & compedibus tus fit caflitas, qu& propterea omnem abi« ejus calces furentua libidinis fl'atuuntur 5 In gat carnis appetitum, & in folaanimi efflo« d pane veluti in fcopulos franguntur 1mpetus, reícat voluntate? itaeít ea excultz pudiciw qualescunque [anguinis $nundantis , & in illa tiz eft vis, ut beneficio hujus culturz caro fedatur fumans bumoris in[ania corporali: ipfa reflorefcat in fpiritum, & hominescafti qua dum fibi fubtrabit. adminicula concupi- non ampliüs ex fanguinibus, neque ex vo- feentie mortua membra fua. cogno[cit baju- luntate carnis , neque ex voluntate viri, fed ex Deonati fint ; quiacato per caftitatis cul» lare , quia caftitas pravos omnes in humano corpore interimit motus; utmembra cor- vuram florefcit in fpiritum, ut fcite dixerit lib .de Pudi'. poris quafi fuis deftituta motibus mortua 'Tertullianus : Carnem per continentiam an- fint , & cultor caftitatis mortua fua bajulet gelificatam efe ?. dicitur enim ab ipfo caro membra , quz nihil agunt diffoni; nihil de- angelificata, quam mullus libidinis se(tus corrumpit , cui non videtur Joannes Clima- promunt indecori, & veluti mortuajacent; Grüdil ,. & quz in corpore folet concupifcentia pe- chus diffentire, ita differens: Exce[fva na- tulanter infolefcere , froeno «oércita ca- £ura abnegatio, corporisque mortalis, atque flitatis , perinde jacet, ac fi fuis effet prar- «orruptibila , mirabilis ve vera ad 1ncorpo- fus viribus deítituta, ac penitus emortua, ream , fpiritualémque fubflantiam contentioz quia eít caftitas funus bumane fubstantie,SC quia nimirum defcecatior caftitas per exceffi- ca(litatis ftudio addictus soertua membra vam concupifcentiz, achumanz natura ab- fva bajulat. negationem , eanitet mortaliscorporis pu« 19, Ad id etiam allufit Apoftolus cum 44 ritate , ut quafi carnis oblita corruptibilis 3 .'U. 20.. Galatas (cripfit : Vivo astem jam non ego : fpiritum induat incorruptibilem , & mira- vivit verü in sse Cbrifiu , quia per legem bilis fiat ad incorpoream , fpiritualémque fubftantiam contentio. carni, &concupilcentie mortuus erat, ut Eft caflitas in hu« Deo viveret, cüm enim caftitatem excole- mana catne contentio, quia finepugna,abs- A ret nullum erat in iplo membrum, quod de que contentione non excolitur -caü-i.tg-s , ne» Íua viveret pravitate, cum de caflitatis prz- que efflorcícit, fulgeret honeftamento : pulchré D. Grego- dMomil, 133. rius Niffenus expendens verba Apoftoli ait? Hifce verbis tantüm non clamat Apo[flolus ; à» Cant. Nullus in bominis perniaem trucu- nullam in fe affeilionem humanam vivere; Jentior boflis infurgit pfa adblandiente non fasium, non timiditatem , non volupta- gem , non doelorem,non iram,non metum non carne, qua cum demulcet interimit; cum audaciam , non bonoris, aut glorie cupidita- '0/2'1114 fgl: $ vuluera infl;git,' qu&- gem j fed bis omnibus abrafis s folus, inquits que à fola vincitur cafii- ille mibi fupereft , qui eff borum, quia est 4404 v spfa puritas , €5 immortalitas , qui pafcitur ánter lilia. Tametfi Apoftolus viveret fibi, Ugnas init caflitas ; nititürque de tri- 12 9 umphata concupifcentia,ac interempto quia tamen erat culturz caltitatis addictus, P ii l; k * ; &libido in eonon viveret ; fed fola efflo- carnis appetitu vitam haurire purio- i rem; nullaenim in cella. proma Chriftianze reret puritas & vernaret ilos caftitatis, & lilia excoleret continentize ; ideo eum alle. perfe&tionis et. virtus praftabilior, quàm animi , corporisque caftitas , quamà primo xit; qui pafcitur inter lilia, qui cum in ipfo mundi exordio mundus totus fuit admira-- maneret,de ipfius duntaxat vivebat fpiritu : Vivo ego jam non ego,vivit verà in meCbri- tus de raritate fua fingularem, G de fingu- laritate prclariffimam ; adeó ut Origenes fius, quàm congrué igitur ab Origene voca- tur caftitas fumu bumana [ubflantie, quia fic eam dixerit; funus bumana fubflantie , eb quia perinde ac mortuus , cultor caftitatis continentia carnem funerat, ut vitam interi- mat terrenam : fed fi humana . fubítantia abigereà fe debet omnes carnis delicias, o« mnique carere fenfu voluptatis; & à Joanne ca(titate funeratur , angelica fubftantia hoc Climacho vocatur ; Exceffrva natura abne. de funere refurgit , ac reflorefcit venuftior; ut caflitatis cultores dicantur potiüs, per- gatio , €ó quia per inferiorishominis necem petulantiorem fuffocat naturz appetitum inde ac Angeli ex Deonati, quàm ex homi- | Joan, 1, & anima à pravis liberata affectibus more nibus; Qwi nen ex [anguinibus , neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri , tuum quoad carnis concupifcentias corpus rélinquit, fitque propterea caftitas fzms bg- ftd ex Deo nati funt. Ubi Svrus Interpres non ex voluntate, fedex appetitu viri legits mane fubflantia:ieu mors quadam corporis, eít caftitas ,. qua animaz pugnanti adverfus & revera nulli dubium ,. quin fumatur pro carnem confoederatur, ac fuppetias. abunde. concupifcentia, fsu appetitu carnis. tribuit , quibus de hofte triumphet:; eftenig LIÍ,. . Sed cur carni voluntas tribuitur, cui hoftis nobis valdé domefticus, & familiaris, nonui(i appetitus , & concupifcentia foleat adícribi? An quia ea eft excultz caftitatis quem ob neceffitudinem, ac affinitatem eti« am amore profequimur , acilli ablandimur, efficacia, €a continentig vis -,m interempto $s5 3 quia « $12 Difleatio- XXIV.. - AdEpbe(, quia utait Apoftolus : Ngnäa unguam care eum n licet j vide ergo quam folicité te c« 'P. 290 nem [uam odio babuit , fed nutrit , & fouet flodire ueceffum [it ab ea, qua dormit in fins £471:. elt tamenhic hoftis adeo arcté . nobis t40, elt autem hzc, qux in. noftro dormit conjunéctus, ut nobifcum nafcatur, & nobis finu ipfa noftra caro, quz blanditiis nosim- crefcentibus, crefcat, GC ipfe, noftróque nu- pugnat, lenocinijsaggreditur, voluptatibus triatur fanguine, reflauretur fomno , refi- vulnerat; & licer pugnare cum hoc hofte ciatur quiete, ac noítris muniaturarmis, & poffimus; non tamen licét hunchoftem oce quamvis in annistenerioribus veluti quidam cidere, cümin feipfum fzvire minime li- ' blandus feunculus videatur potiüs eblandiri, ceat , imó tencamur ipfum alere, & nobi- quàm fxvire: rugit tamenin ferventiore z« Ícum ducere: hinc Joannes Damafcenus ait : tate, & adultus nonnifi fanguine pafcitur, & Lil' ïc $9. Cum corpori buie quodammodo | conjunctus ;; rapinis vefcitur, & finos non dilaniat unguie "ral, cap, 8 , fmm j baud equidem fcio quo patto & jmagb bus, rugitu tamen, torvóque afpectu ter« Dei [im , & cum ceno veluter , qued & cum rorem nobis incutit, jncolumi valetudini est, bello me infe&latur, À ä 1j, Imà adcó impié nos pulfat bellando,nos & cumbello premitur, excruciat, ac marore Ji . CF defatigat pugnando, ut optatas nobis. nun- afficit , quod G ut conferuum amo , & ut inie )j 7.'.7;:;7. A quam inducias indulgeat, eft enim in labori- vuicum deteflor, quod 08 r vinculum fugto , bus focius, in negotiiste(lis, in otio. fami- & ut ejusdem beredizatis particeps revereor. liaris , in converfationibus frater , in operi- 14, Eft enim caro hottis, quem nutrimus; ^bus fpeétator, in fermonibus auditor,;in pro- & peltis pra cateris vitiis nobis familiarior, bis actionibus adverfarius, in precibus tur- & eoad nocendum proclivior,& ad repellen- bator, in templo infidiator, .in locis publi«. dum difficilior,quó nobis eít intimior;ac vine cis folicitator, inaíceteriis mole(tus, in cel- culo neceffitudinis atétiüs adhzre(cit:fi enim ä la importunus, & inloco quovis inimicus , eam velimus repellere, nolentibus nobis fe cujus proprietates funt,illieüs laceffere;blan- ingerit blandé operofa, & difplicendo nobis ^ ditijs aggredi;illecebris impugnare, volupta- placet, & placendo dif plicet , quia tamet(i tibus vulnera infligere, lenociniis fangui- pugnet caro noítra, Q concupifcat adverfus nem fundere , blandimentis proíternere, ac fpiritum , eà tamen neceffitudine ei adhzs- delicüs interficere; neque fexui,& cetati par- reícit, ut nec ipfum valeamus fpiritum juva- | cit; neque Afcetis indulget, neque Principi- re nifi ope corporis , hinc pergit Joannes bus condonat ; quinimó in culcitris regali- Damáíceaus, fí macerare, 6 debilitave con.- bus deliciatur uberiüs, & vel ipfos Princi- tendam bune mibi. familiarem boffem,jam pes, qui fceptro fuperbientesaliis imperant, non babeo, quo (ocío ,. &f adminifiro ad ves ä fu plerumque fubjicit Tyrannidi; quin & praclariff|Emas utav , nimirum baud £gnoraus | l .armatas invadit militum phalanges,ubi nihili cujusnam veé cauía L] procreatus fim , quidque L faciens. confufos timpanorum — (onos, nec faciendum mihi fr . fín contra,ut cum ad- h D obítrepentes tubarum clangores , viclores minisiro, 8 adjutore mitins, indulgentiisque ipfos in bello profternit ; licét. corpusnon P? agere mediter,nulla jam vatio eccurrit, quo l fauciet, membra non vulneret , fanguinem vebellantis impetum fugiam, 6 omnino Deup Á non fandat, ftrages; & clades tamen ubique excitem nece[je efl corporis compedibus degraa t fpargit; Gtubi vitores viclrices palmas le- vatus ia terram. detrabentibus, vel detinene u gunt, lucubres cupreffus carnis concupifcen- tbus, Hoflis «ff blandus, | u tia amputat; tametfi Davidi nil-detrímenti €8 anitcus. e failif, énfidiofus, LÓ attulerit. moles illa carnea Gigantis Dhbili« 1j. Difficulter vincitur familiaris hic hoftis P* fthei, quem in valle proftravit,interfecit; u- cum nobis intimiüs uniatur, i Pü enim noflec Di nica tamen tenellà mulier eminus conípecla cooperator & hoftis; adjutor & adverfarius, lo infurgente in ejus favorem domelítico: hoc hotte invictum illius animi robur enervavit: auxiliator , & infidiator; fi foveattir nos Ope 16, pugnat; fi affligatur rios profternit, viribis« h tametfi Samíon adeo fortitudine prevalue«- w que deítituit, & cüm vulnera non fuftineat, l ] ti rit, ut leonem fuffocaverit, ab hoc tamen do- adhuc laícivit in pluma, Verüm quamvis meítico hoíte proílernitur: etiam apud fo difficilis cum hoc hofle fit p ugina; fola caftie V Poétas licéc Herculis labores, ac delatze ex tas eít, quz ejus impetus compefcit, motus u ptoftratis monftris victorie commendentur, coércet, affultusretundit, quia caítitas nos victus tamen ipfe ab hoc domeftico hofle ï 3g fpiritualizat, quó validiüs adverfus carnem E palmas, quaslegeratinlerneg hydra pro- pugnemus; per caílitatem enim Ítratione, leonis laceratione, fcedé amifit a« ficut & per fet Chriftum pretiofa nobis Deus p romiífa do« » püd Omphalem,&Jonem: hinc exclamat Au- z; Petvir, I'Cn navit: U per bec efficiamini divine con[or- [ Íra L;b(ao de di.— guítinus loquens de pugna , quà domefticus L£5 uatura : fugtentes ejus, "U s 4» hic hoftis nos pulfat : Quam fernieiofa lu- quain mundo e(t ld ligendo Deo concupi[centie corruptioneya, & quamvis hoc éa! quam continutm bellum! boflem. bune Qu divine naturz. coníortium per gratiam ee erudeliffimum nec fundere poffumus , nec fu- nancifcamur habitualem , c ujus funt appen- [ gare, fed eircumferre illum. neceffe efl ; quo- dices omnes . donationes, al quae vires exce- niam Alligatus eff nobis, uid autem peri- dunt naturz; attamen D * 1 H Hieronymus, id -Li&.toïtomra- eulofius , & miferabilius eff , quàm quod bo- virginitati etiam tribuit inq L uiens * grandia 3owrnianiü. ís n flém nofirum cogimur [ulentare ) perimere Á HAIM " promiffa des- 2'2061'.! "722 pfctiafs wirgin 4 Cl "ATVIHE, Luxuria carnis fons pravorum affe&tnum, ac malorum ómn,. 5 wavit, ut per bac effciamur divina conforter gnos: fyderum enim obfequia timy debentur sSAUIO . caflitati, quze quoddam eít divinze naturz Caítitas enim efl,quà eam,quzin mun- participium: pulchré fandtus Aldeimus, tri- buens caftitati fyderum obíequiaait: UJrnmen L:b $ ge 'W.fw' do eít, concupifcentize corruptionem fugi- £in. mus, & cum ipfa fit incorrupta nos Deoar- immerito à limpidufmts luminaribur, ac re« éliüs unit, quia ut aitSalomonSap. 6. v. 20, fiduis flellarum fydevibus ,. fimillque fecundis Incorruptie facit proximum e[e Deo , hinc manipulorum fafciculis fomno fopttus adorae virginitati,& caílze continentize id tribuitur, 7À 4€ Ucuerari videretur. ' Y7. ut caítitatis cultores divinz faciat effe con» Cüm enim caílitatis ftudio, ac laude excelleret Jofephus, & heec virtus angelicam, h g fortesnaturz ,. & ficut Spiritusà corporis le- — jun&tus craffitie, à quovis eft carnis (timulo ac coeleftem fapiat naturam, nonnifi fyderum MP,S' v immunis; ità virginitas exculta omnem co- ei debebantur obfequia; neque mirum,fi qu&e &rcet carnis infolentiam , omnémque extin- fyderum turmz fua viris caftis exhibent ob- guit.concupifcentize zeftum, & ut pulchré ait Íequia, non ead& Angelis videantur tribuere; | kd H Co- Hildebertusin allegoriis: Pirgimitas angeli- fiquidem Angelum effe felicitatis ef! ; fed ca- vintb.7. cm redolens conver(ationem cantat canti- ftisagis effe addidium cultura in homine id eum novum, quod nemo potesi dicere prater virtuti tribuitur , non natura ; & majus eft £05, qui cum auulieribus non coinquinati ft« angelicam enancifci gloriam , quàm habere: d ameritó igitur fuis fydera obfequiis Joepho quaüntur agnum, Quippe quibus fuit cum Chrisio quoddam virgsaitatis participium , famulantur, quiacaftitas quoddam eft na« quosdam eff, & in premio confortium , quia ture diving participtum , quo caftus divi« extuita caftitas divinze eft conforsnaturz, & nis dignatur ob(equiis * & ficut quze proxi- cum Chrifte Deo, & homine quoddam eft qmiüs Deo accedunr, e6 illuftrius clarefcunt, virginitatis patucipiam, quaftvirginitas,& ac feliciüs perennant; ita caftitas hancinve- hit perennitatem,cum fità quavis corruptio- purior caffitas fit queedam velut abreptio pu- re, & virginez puritatis: fiquidem virgini- ne aliena , ac propterea interitui haud ob- bus eft cum Chrifto Deo, & homine quod- noxia Plerique eorum ait Petrus Damias Obsfest.ze nus: qui voluptati allecebra carnalis infer. *^?* 24- dam virginitatis participium, ut & quod- dam in premio coníortium. Hinc prafa- viunt, qnenoriam [ui uomint poff [e velsu- tus Hildeberius animam . virginem Virgini quere per posteritatem — fobolis coucupsfeunt z Chrifto defponfatam afferit, & caflé foccun- & boc toto mentis affeclu idcirco defiderant, dam inquiens: Beata fponía, eujus pudor quia nequaquam [e hu mundo mori fundi- dum concipit, non deperit; dum geuerat , non tus deputant , i nominis [üi tirulum per. u« perftes vefidua prolie germen extendant. . Ve- daborar. — Beatiffnus etsam [pon[us, cui ntfi cobereat uulla virgo efl ; nulla cafta, nifi eum rüm id illuftriüs confequuntur , ac feliciüs diligat, nulla libera nifi ei ferviat. Ejus affequuntur caftitatis cultores, de quibus lo- prale nibil vivacius, cum qua nulla propagae quens Ifaiasait: Dabo eis im domo mea, & Cap.ge sss tur mortalitass ejus dote usbil utilius,im qua 4n muris meis locum , ($ nomen melius à fi- dfufficientiam comitatur aternitas ; & vide- djs, & filiabus , quia. nominis perennitatem, 'tur adhzfiffe Tertulliano Jib. de pudzcitia , cui ftudent homines per fufcepta prolis po- ubi laudes ed:fferit calliraus inquiens: Cos- Íleritatem , G quidem per modicum tempo- zinentia "erbum maritale anime . quodam riss; caítitatis cultores citra detrimenti pe- riculum, absque ullo oblivionis obítaculo caflitatia partictpie neque infacunda, & tn- If proles ceufenda virtus , quialuos cultores merentur in perpetuum poffidere , quia ut Deo generat, & de terra tetreftres fuper coe. ait Joannesz. e/Zmóulabuut mecum in albis, Apot. X4o los evehit, ac natura donatos coeleiti beat. quia digni fünt, &$ non delebo nomina gorum U. $, 16, - Hinc eft; quód Jotephus pott lomnium de libro vite: qui enim. agnum tequuntur ftoià albà induti, feu culturá caítitatis infi- Gen'ejl . de manipulis, aliud quoque fomnium vide- rit, quod enarrans fratribus ait : — Pidi per gniti; nominis ac rei gloriam affequuntur " fomuium quafi folem , & lunam, & flellas uu nunquam perituram. 139 decim adorare me ,' comque vifionem patri Quante igitur eft dignitatis, & excel* fuo,& fratribus retuliffet , non eorum in fe lentie caítitas, quaà quavis przfervat cot- amotem excitavit , fed fratrum | concitavit ruptionis noxa; & homines fupra homines invidiam , cum patert rem tacitus coníidera. evehit immortalitatedonatos? Neque dun- taxat apud Chriftianos cenfeamus in hoceffe -get: per fymbola mianipulorum fratrum por- tendebatur in /Egyptum profectio ad rem dignitatis gradu caftitatem ,, cum etiam a- frumentariam procurandam urgente fame: pud Ethnicos in eo fuerit honore habita, ut : uiris prifci Romani Coníules, a« Imperatores, h fed quid? quód fidereo famulatu, coclefti- que adoratione Jofeph hamanum fupra fa- imó & ipfitriumphali pompa urbem ingre- dientes, fiiisdem Veltalis virgo aliqua ob- ftigiumerigitur? nifi quiacum eximiuseflet cafítitatis (tudiofus, non folüm coeleflem vi- viaífet de via ftatim decederent in honorem fus eftnaturam induiffe, & terreflrem exuil- pudicitiæ.' Hinc etiam fapientes illi, qui fe; verüm & cocleftia fyderum obfequia pro- nomina rebus impolbére , caftos voluerunt meruiffe: ea eft excultze ca(titatis vis,ut fuos calibes appellari, quafi celites, eó quia vi- j ; iim tam if terris imitentur. coeleflem; quin ex cultores ceclefibus conftituat obíequiis di- fan&tis " $14 Differtatio X XIV, fan&lis Patribus non defunt , qui xvirtutemq fuos debet oculos habere , ne qua caftitati - 4j hanc caílitatis € fonte derivent divinz effen- officiunt, recolet; imó debent, & ipfioculi tize , in qua oceanus ebullit puritatis, due | plures habere oculos, ne nonnifi pura ' vi- cántque natalia caftimoniz ab ipfa Numinis deant , & ne oculi ad illicita retorqueantur s natura: przcateris Mediolanenfis Antifles, qui caftus eft, is etiam cautus fit, & folers; J * cujus nomen Ambrofiam fapit ait: P;rgiui- necadat; qu yac J aflitati innumerz ubique pa« Lib.1,de vir, ginibus, tàs & celo accer[iuit quod imitarezur in ter- rantur infidize ; & caftitatis cultor, adeo eft riss bac unubes, abra, Augelos, [deráque lapfui obnoxius , ut Tertullianus Jib, Ze pt» tranfcendens dicitia cap. 10, eum funambulo aquiparet, £nvenit. Verbum Dei in ipfo fmnu Pa(ri: qui tenuiffimum fu Hinc cum aterni Patris filius noftram in grediwr. n pendente yc[iigic; ' 19e voluerit humanitatem affumere non de ali Faliitur, qui ;bsque adhibita diligenti d 21« voluit muliere nafci , quàm de virgine,quia fine quotidiana cura, fine jugi folicitudine dimanans € finu Patris, é fonte caflitatis, & putat, fe poffe in hocarduo certamine victo- puritatis ; ab hac nunquam voluit, necin fe, rem evadere. Is vincit , qui firenué pu« necinfuis parentibus fejungi, neque neít. gnat; & is ftrenié pugnat, qui fibi vel ma- nifi inter lilia pafci voluit: & ficut. Author ximé attendit, ac paratus (emper eft in re. "emi -w- s C 09b m u$ . LU. L- du Gub um Á owbheh - G'ESG A — O PA eít caflitatis, ita amator pudicitize, cujus a« tundendis provocantis concupifcentiz afful- morem jugiter infpirat: ac proinde fancit tibus; quapropter Apoltolus fuo corpori in virginibus incorruptionem , qua divinz perpetuum , ac implacabile indixit bellum -—— — — 058 eft menti propria; viduis continentiam fua- inquiens ;. Caffigo corpus meum , & in [ervi- det, & dele&atur in Afceteriis culturà cafti- 4utem redigo , 1eu ut explicat D. Chryfofto« tatis , quà viri aícete florent; & quia prze- mus compeícuit Apoftolus feZitionem car- cel(a eft hujus virtutis praeftantia; id fata- , ná, co&rcuit concupifcentia rabiem , & prze gunt tartareihoftes, quó hanc labefadtent, Jium coptinuum carni indixit, Serm 11., €6 uz corpus ait D. Chryfologus : amimi do- micilium, animá vas, murum Spiritus, vir. -—--—— - —— ( —— —— '5. ITJO : tuium [cbolam ,. "Dei templum , in [cenam eriminums im vitiorum pompam , volupta Pralia caflit atis cateris funt eer- um redigant in theatvum, Hinc caítitatis saminibus difficiliora, quia quoti- Athleta non folüm contra carnis ftimulos diana.cfi A"gua , € ,.rarq ijiäa. o o .4Do— — d* - . pugnam init, fed & adver(us cacodoemonis fid. * affultus, mundique infultus necefle eft, pu- 0 R czteris Chriftianorum ?certamfnï. a2, gnet, ne ipfe expugnetur: idquecaufz, cur ' IoReg 15'2;. al pugna caílitatisadverfus carnem cateris. fit bus difficilia funt, ac aliis duriora prze ! "difficilior certaminibus; & in acerrima hac ' — ia caflitatis, quia ut loquitur Augue j pugna non cadere, fed omnes retundere im- flinus : quotidiana eff pugna , & rara vicio- ?W petus, coércere affultus fingulari detur glo. ri4, Nilenim laboriofius virginitate, quae rie , laudíque nunquam interiturz : quia cum natura luctatur, fed f1 pugna eft diffici- ( . lior, gloriofior eft etiam victoria 5 & qui hac pre ceteris preliis , que ineunt , qui Deo i* militant , ceteris difficilius eft;quod pro tu- pramuniti virtute arduum hoc ineunt certa- V Ideó enda caflitate ad propugnandam pudicitiam meri glorioflori donantur coroná., & geritur: quia certamen eft continuum, & laudatur Amazonum inviétiffima Juditha, eó adverfarius nunquam pugnanti inducias in» quiaHolophernicaputampüutaverit, hofli- & dulget; ideóque inconcufía eft neceffaria in lem fuderit , ac diffipaverit exercitum, pa« - d hoc cerzamine animi fortitudo, animisque triamar&tá obfidione periclitantem liberae 3 imperterritus , quiin carne [upra carnem verit, labentem religionem relítituerit, quia. Üü agat, G huc pertinet illud D, Hieronymi;qui ca(titatem excoluerat 5 fiquidem inter om- Epiff- Yo,ad M fcribit : Grandis effe virtutis, && folicite di- nia ejus encomia nullum eíl, quo ex inftine Furiam, ! digentia in carne non carnaliter vivere, fe- €tu divini Spiritus magis commensetur, B eum pugnare quotidie, & inclufum bosiem quàm ex eo, quódca(lé, & continenter feme ! "Argi , ut fabule ferunt , centum oculis ob. per vixerit, & marito fuo vita fun&to ad fe- W fervare, cundas detre&taverit nuptias tranfirez Fe« Judirb.ig, - !, ' .U' 2. À 20; Caflitatem qui excolunt ea debent a- eiffs viriliter , & confortatum eff cor tuum w Vi [j nimalia emulari, quz viderat foannes in A- eü quüd caflitatem amaveris , & pofl virum | D suum alterum ne[cieris; ideo ,. 9 mauus tua | pocalipfi plena oculisante,& retroz debent Ü oculis manus pramunire,ut quod attingunt eonfortavit te,hoc eft;hzc heroina,ideo Ho- h Íolerter videant; pedes non debent oculis lophernem proftravit, ejüsque exercitum dl deftitui, ut videant, per quae ambulent loca; fugavit, diffipavit, & libertatem afferuit pa- lingua debet & fuis oculis inftrui,ut quid lo- triz, quia edo&la in caítitatis certamine di« b H ' quatur, videat; debet & tergum oculos ape- dicerat fe ipfam vincere, G proprie concu. rire, ut qu& apparantur infidize, videat, quze pifcentiz hoftem profternere;ideóque affuee P imminent pericula declinet: debet & intel- t2 victorijs fui, difficile non fuit etiam de lectus Argus effe centicolus, ut folerter vi- - u proftrato Holopherns victricem referre pal- f . deat, quid cogitet, imó GC memoria vigiles D. Ef n [ - Luxuria carnis fons pravorum affc&üum,acmälammomn, g Eft caítitas,qui fuos ad pugnas obar- quibus hoftem profternat ; hinc fponfus labia. 13 defcribens fponíz culturá caftitatiscommen- mat cultores, in(truit ad victorias, erudit ad datzait: Labia ejus diflillantia myrrbaus CAUto triumphos; teftem hucaccetfitum voloDu- cem Banaiam ad fingulare certamen in at- primam : fed curlilia in labiis? an quia cae ftitas:excultain corde,vernatin labiis? floret TTUTUHEBRUISESETRRUES t luT , &amcifternz paleitram defcendenté adver- in ore,oletinverbis? quia ut Colïoguïa prava .fus ferocientem leonem , qui vel folo rugitu aures, & aérà terrore opplebat, foloobtutu mores probos corrumpunt , & improbos ae moresfovent; itapuris, caftisque colloquiis timorem incutiebat adítantibus; hunctamen, licét omnibus effet formidini, Danaias debel- :pudor adolefcit, & lilium floret,G olet cafti- tatis. Floret in ore excultum in .corde li« lavit, occidit in cifterna. deliteícentem , -ex lium ; fed (i myrrham ttillet, ( amaritudine 39a ob delatam de proftrato leone viétoriam H rigetur mortificationis.; :nil fovendz virgie plus haufit glorize, quàm pugnando fuderit fanguinem. Sedquid quàd tot.commende« 'nitati . accommodatius :myrrhá ,nil ; mortifi- -catione aptius : :non delectatur deliciis :af- tur Banaias laudibus ob.proftratum leonem? 4fluerecaítitas; fed gaudet amaritudine 'im- 'quid? quàd tantisextollatur encomiis? non ne eciam David inflorente licet.etatep áícen- ;bui ; flos eft qui non delicias.germinat; .fed dis gregibusdeftinatus leonem arietibus ine myrtrham diítillat ; quà & irrigari gaudet , fidiantem per mentum appreherllum fuffoca, :ac enutriri; adeout labia diílillantia myrrham : . .demutentur ;in . lilia :caítitatis. 'vit, interteci t2 Non ne Samfon .hoc idem ;Myrtha reititit.cum obvium (ibileonem, ungues, & fponíz páffioeft, quam di(lillare debent la« bia f lilia funt; :non:enim aliud ioquuatur fauces parantem in perniciem parentum, ma« au árreptüm in frutta diikc:püt:? & tamen JAabia fponfz,quàm cruciatus dilecti fui : La monita laudatur David ab proftratum,intere bia ejus lilia diflilantta :tuyr?bam griman, dulcefcit-myrrha (i itillet & lilio: quia cattitag fedümque leonem ; nonita commendatur Samíon , cujus de difcerpro Leone vicloria -amarore deleftatur, & flore(fcir Azetiot,fila- delata nonnift perfunétorie fübindicatur : cur -crymisrigetur poenitentix , f ipiais volume tur Banaiás ob interfe&tum inciíterna leo- tarij.cruciatüs fepiatur ; neque lilium -cáfti- igi nem cot excipitur encomiis ; cum David; & -tatis vernattutiüs, 'qi*z-fal'liï paecicentze.vállaes tum dumetis; quaecumJumbos pungunttie - Samfon ob fimilem.de proftrata fera delatam viétoriam nonnifi parcé laudentur ? hujus licino baliheo, Veneris expunguntiiiicia; & caufa diferiminisex circumílantiis loci, & concupifcentize extingunt aeflus , «coércent temporis eruitur ; in cifternacumtellus altà mpetus 5 idque fuiITe.D;Hieronymum in fe obtuetetur nive-occidit Banaias rugientem, -expertum fatetur.in Epiítola ; quam ex:eree 1 ! y-Reg./c.23. ac ferocientetn feram ; -Percufit leouem in mo:direxit.ad Euftochium Virginem, cui re- «cenfet;moleftas tentationes., . quibus pulfa- 1 ,'U-./Z OI mediaciflerna in diebus-muis.. Quid? quod ibatur, :cum'ejus animum fubiret cogitatio fcriptara/&locum memoret cilternae, & teme pus referat brumale ? :quo flumina, & lacus :puellarum., -quasadhucin florente fua atate 'viderat Romz choreas ducentes, «qua.cumà frigidoconcrefcunt gelu; arbores, & fyivze 'fpiritu fornicationis memorià refricarenturg «rebris albicantpruinis; montes, & valles; 'campi, G colles, ac 'telluristractus omnes ni- ad concupifcentiz retundendos impetus , ac "s lilium propugaandum caítitatis inter.carnis vibus obrauntur;ac fepeliuntur: Verüm dum affultus., nullum expertus 'eft clypeum va- gelidahyemis, ac dierum nivis fcriptura me- minit,luculentius (ignificat,leonisxftustunc lidiorem ipfo cilicio., ac corporis 'afflicta-- actiotes Caiffe; folet.enim in animantibus 'tione ineremot: ait ipfe:'O guotierin eren;o Ebift a dum (ingula exterius frigorerigent,Strifts, vonflitutus, & inillavafhifftma falitudine.qua :-Eu.äaa&' ac immitis hyems gelidas injicu flurninibus borridum Monachis prásiat babitaculum , Y Romanis putabam «me intere[fe delicjs; .fe- compedes; .ac nivibus fylvas, X tellurem ob- tuit, calor intus in precordiis per antiperi- debam folus, .qui amarvitudine plemus.evam; " Ítaim incrementa fubire, acriüsque aé(tuare? «:borrebaut facco membra 5 8 deformis , g [qualida cutis fitum athiopica carnis obduxes non ceníeamus quid aliud prafignáfle hunc inleone zítum,quàm feroctentem in lumbis vat, quotidie lacryme , quotidie gemirus ; nof(tris concuxpii'cemiam, zftümque libidinis. videóne .quanta animi [olidirate viriliter pugnaverunt contra fe ! dum enim contra X I,o US^ Mater tua Leana ait Ezechiel: ardentem con- gud;th.ïï' tinudmque febrim patitur hacautem febris fe factus eff erudelie, & vigidus,fuimet Faddus 'U- IIO L exardens libido eít ait D. Ambrofius: £e- eft triumpbator. 25, bris nofira libido eff febris noftra luxuriaeff: Vincit caftitatis Athleta (i baltheo cin. huic fedandz febri nullum nivibus paratius us cilicii , ac rigidioris poenitentiz inare. alexipharmacum; produnt nives in blandi- nam deífcendit pugnaturuscontra infolefcens mento candoris caítitatis culturam, quze mo- tes recalcitrantis 'concupiícentiz :affe&tus : tus compelcit concupifcentize * ca/;ta5 (ait cum voluptatibus perinde ac cum beftiis jn. Be ]G?,o Augufítinus ) eff virtus jb jugo vationis im- teritum molientibus congreditur, & nif; gerium libidinis vefranans. quie mentem fübeunt libidinum imaginatio- — Niülfortius caftitate a dzeftus,velfedan- nes illicó retundantur, vulnusíemper vi. &4d dos, vel extinguendos cencupifcentiz,dum- . dentur aliquod inflixiffe. Nos expugnaturug hoftis tartareus eam in nobis modo mortificatio caftitati arma fuppeditet, pattem impe- Veraui de Afcitibua Tom. L. tit; : T't()t - e16 1 Diflrdo XXIV. tit, Quæ infirmiot eft, imbecillior, ac ex- infignis, quam Abras::m retth de p*fdä uguatu facilior; eft hzc, caro ipfanoftra: ftrauis quinque Pentapolitanis Regibus: res ä Mütt;?-l 6 "U. 4le Spiritus quidem promptus eff, caro autem ine ita contigit, Jam diu Pentapolitarum fla* firmas idcóque carnem noftram fortiüs im- gitia ad expetendas de nocentibus poenas pugnat, quó faciliüs nos expugnet; fcitenim promeritas Deum irritaverant ; ünde con- quantum fit ad lapfum prona concupifcene fultius vifum fuit armis priüs, quàm excis tia; ideóque eam frequentiüs pulfat, per dio hominum perditiffimorum punire ma- ilicita defideria, qu& immittit; per venu- litiam, caítigare infolentiam , ac effrznes ftàs mulierum fpecies ad Venerem folicitan- libidinis eftusextinguere; ut ficut viri ne- tes , quasobjicit; per fomenta libidinum ; quam quibusdam veluti gradibus fcelerum quz fuggerit; per pabulum, quod vitiis fub- adextremum pervenerant malitie 5 ita id - miniftrat ; per concupifcentiz ftimulos,quos caufz fuit, ut Deus vindex à molliore cor- commovet, G in imis vifceribus impuros rectione gradatim ad irrevocabile pe*geret accendit ignes, pravos excitat affeQtus, ani- excidium, Erant Pentapolitze populi; qui maim nitentes in ceenofo demergere obfcoe- hanc fuerant nomenclationem fortiti áquines nitatum gurgite, pudorem extinguere, G que quas incolebant Palaftinis urbibus fitis ca(titatem interimere ?* & eó eít. crudelius in valle amoeniffima , quam Jordanes flu« - hoc bellum nobisà cacodoemone indictum;à vius fuis irrigabat laticibus, . Hi jugum carne noftra paratum ; quó per delectabilio- Chodorlahomoris , cujus premebantur do« ra, G magis illecebrofa laceffimur , & ex- minatu, excutere fluduerant , & negatis pugnamur : quia quamvis hoftis hoc in tributis, que pér duodecim jam annos fol« ;bello gladios non acuat , fecures non appa- verant tyrannico adacli imperio veterem ret; eculeos, GC rotas non erigat ; fornaces vendicate libertatem fatagebant, Sed Cho- nonaccendat; & fuppliciorum, accrucia- dorlahomor reduécturus ad officium. contue tuum non aperiat lanienam , ut in primo maces,milites confcripfit, exercitum recen- Ecclefie exordio, cum Martyrum palmz fuit, & cum ingentibus copiis, vallem ingres proprio irrigate fangnine germinarent. fe- ditur, quam Hebrzià planitie $zZdimvocant; liciüs; non tamen depofuit. odium : ait D. & Pentapolitas aggreditur; qui tumultuatim LL APU Leo magnus: fed zmutavit sngenium : bel- fuas etiam confcripíére copias, quibus vi vim l4 ; lum nobis pet propofitas movet illecebras ; propulfarent: quinque Pentapolitanis civi- ' mosaggreditur , pulfat, & vulnerat ; fed tatibus totidem praerant reguli Dara Sodo- - allicit aggrediendo , placet pulfando; & de- ma; Berfa Gomorrhe; Sengzabis Adamos ledat cum vulnera nobis infligit , quz Semeber Seboima; Bala Segor: hi initis cone I nfgt, tanto lethaliàs feriunt; quantó delectabi- . filiis catra duxerunt metari ; Ípem certam Ti Gf liàs placent : hinc conquerebatur. S. Hila- victoriz referentes in puteorum multitudis 14-. Vi4 rius quód contta perfecutorem faventem ne, quá fiddea vallis fcatebat: hos igitur pugnaret, contrahoftem blandientem, non ftramentis, virgultisque leviter conteétos doría cedentem , fed ventrem palpantem ; hoftibus velutiin certifmam paffim obji- imó adeo crudelefcit hoc bellum, ut D, : ciebant perniciem;ac necem;fed fua ipfos f, pes Serm.30.in Bernardus fpeciem dicat effe veri martyrij, fefellitvictoriz ; qua nonlztas palmas, íed ait ipfe: Geruc queddam martyri est fpiritu lugubres germinavit cupreffus, [472?. f4tla carnis mortifiare $ illo nimirum , quó Affirij enim deprehenfis infidijs in auctoz 27. membra ceduntur — ferro , borrore quidem rum fuorum capita dolum totum tefude- mitins, fed diuturnitate moleftius, Non tunt; collatá fiquidem acie,Pen:apolitani vix 44, enim [ola [anguiuis effufio 1n confe[fone re- ad modicum tempus vimfuflinuerunt, ac utatur , fed devote quoque mentis fervi. primos hoftium irruentium imipetus nom Jd, 538 4us immaculata , quotidianum. efl marty- valentes retundere , projeétis turpiffimé ar» V, rium; illa corona de vofis, & violis pletiiturs mis, quó celeriüs in pedibus conftituerent bec de lilizs,cenlet melliftuus Doétor, prz- totius corporis incolumitatem ,. fugam non lia caítitatis haut. ab ijs abludere, queà fimulárunt, fed precipitárunt ; eÓ tamen fanétis martyribus contra tyrannos fufcipie- timore perculfi, ut potior fugicntium pars bantur; neque diffentit S. Laurentius [u- ab infequentibus Perfis fune(ia clade fuerit ftinianus, qui D. Hieronymo pugili ftrenuo caía , ac interempta ; & fuperftites in bi« caítitatis palmam tribuit martyrij inquiens: tuminis delaberentur Voragines: paucis T» Sevm. defne fanguinis effu[ione gleriofi martyrá tri- dumtaxat cladem evadentibus, qui in a. äq,-Hïfïü?)'m. umpbum obtinuit, quod eniw carnificis mu- L vijs montium faíligijs quarentes latibula erone non pertulit ,. boc in fe zpfo caffitatis domus fuas , ac urbes in direptionem vi- amore complevit. - Goris Períz reliquerunt ;/ qui d cumu- 26. Puguat bellatrix caftitas, & de pravae lum preda fecum duxit quidquid ztate , concupifcentiz proftratis affetibus trium- rohorte , ac idoneum. preftantia forme vitum kei fuit phat; tantó ad coronam illuftris , quantó in pugná acriüs hoftes proftravit , eorüme Adduélus cum captivis fuit etiam Lotus 2 m ue recudit impetus. Ubi caftiras pugnat; fuacum uxore,ac filiabus, Commotus Abrae Cu,;yb ibi palmz crefcunr ad viéloriam vegetio» ham nepotis fui Loti 'captivitate, cujus erag $, teltatur victoria | illa 65j Aidq,ue luculenter ! patrbelis & fumilia fua, quam alebat àpjs P L - Luxuria carnïs»fcfms pravorum affe&tuum, ac 'malorüm omn. 5?7 liffimam, fele&tis robuftioribus ; hos 'i—uï.s turá caftitatis valentius; propterea fi adver- farij hunc fatagant thefaurum (urripere,mu- ä 1ub fignisarmavit ; trecenti enim & octo re- cenfituere , qui ofnnes ítabant ad omne niamur nive , ftudeamus virtuti caftitatis, UR 3 Abrahami impetium parati, quibus adjun- dele&temur pudicitiz culturá; preparemus xit volonum exigaam manum , non tamen thefauros nivis in diemlvpuggæ, & belli. cóntemnendam ex trium fratrum fervitijs, ac clientelis. collectam 3 ftationem fuam id $ V. temporis fixerat Abrahamus in convalle Mambre ; 6 quà exivit cum fuis conícriptis .B—-ellatrix caflitas toto vifu otium copiis; & non (uo, fed divino fretus robo- proborum affeituum boflem snfen- e; Perías, ac fociales eorum turmas ( liqui- fifmum ,. pravorum . fautorem dem. Ghodorlahomor tres alios minorum fotertifkmum fugat & pro- , gentiumreges in belli focietatem . afciverat Sternit, ! Amrapbélum Babylonis ,' Aridebum Coele- x Íyriz , GU Ibadalem promifcuatum in Phze fcät caffitas quia virtus iliuürï'sv, & 9, dimicat quia bellatrix fortis, quae nicia nationum Prazfectos ) . improvifus a- pravorum affs&uom 'turmas (ub -doritur, quorum partem interfecit , & re- liquos trepidatione mutua fe fe przzpedierne concupifcentiz fignis infurgentes prolter- nit, ac diffipat, Arma quibus utitur hac tes cruenta clade fudit , ac delevit; imó & bellatrix invicta, & debellatrix flrenua plu- perpaücos fuperílites benefició noctis elapíos perfequitur tergis inhzrens fugientium j ra funt offendentia, & defendentia; 'non ta- men adhibet tormenta bellica zre fufa;pul« neque iníequi deítitit donec quidquid fuga vere pyrio , ferreóque globo inftructa , & latebrisque cedem evaferat pridianam effu- Ío cruore deleret, àc predam , captivósque foeta; neque tormenuta náutica infititia , nec policaítra, catapultas, ollas igniarias miffie omnes extorqueret. Quid quod Abraha.. les; clavas militares, fecures equeftres, fa- mus cum folis trecentis ,. & paucis alijs fu. peradditis plures fregerit reges, ac eorum riffas, nec'alia id genus offendentia armag fed alia profternendis hoftibus pudicitiz :a« Genef. t 4, V, diffipaverit exercitus ?. Percufft eos, & per. 14. ptiora, utpr&cateriselt otium, quod cul- fecutus eft eos ; reduxitque omnem fubfran. tiam , G. Lotb fratrem fuum. Nimirum tor caftitatis longiüs fugat , fciens il ad vitia, feu difcenda, feu.committenda pro- trecenti virtute loricati calliratis przvalue- clivius vita defidiofa, ac otiofaz eft fiqui- runt centra reges ilics carnis addictos ille- dém otium vitiorum ufitatum pulvinar, ac In prafat. cebris: ut enim no:at Rabanus, Abrahamus fomentüm luxuriz:, pabulum libidinis;qua- £efc, Genef. milites paucos conícripferat, fed omnes ca- TE TEUCEA EEE 14. V 14 propterDiogenes ip(am libidinem dixit ne- ftiratis ftudio infignes ; aic Rabanus : er- naculos duxerat juvenues ad bellum promptos, gotium effe otioforum, fitque veluti por- tentam homirem invenire otio marceícens qui nen fuerant wxorati : quia ubi caftitas tem; & libidini non indulgentem; cüm pugnat, übi puritas clafficum canit, ibi fint otium, & — Venus individui comitesg adores audiuntur; ubi lilia vernant, ibi & perinde ac cognata dicuntur vitia effe men- triumphales lauri virent; quiacaftitas vitio- rum furias edomat; ac de pravis omnibus titi, & furari: otiari, & mnon luxuriari mufca videtur effe alba; abotio «enim in- T^ affsdtibus, quos exurens folicitat concupi at - E céndia.excitantur libidinum., eftque otium Ícentia prac! étriumphat, 19. Hinc fobus przliantis caftitatis arma- ipía libidinis favilla, quia ut fcribit Seneca üentarium, thefautum vocat non - gemmis Otiofus non fibi wivit fed quod turpiffmum BP*W-&-*W ob c. 38. eft ventri .fonmo, libidini, Ett autem otium d 5. tcfercum , fed niveoppletum: ANwnquid in- veluti hiafcentis navis rirna patens, per quam grejfus es tbefauros nivis ? at autem — hos theíauros nivis. cenfeas effe armamentarium ingreffa aqua navim miferé mergit, ut notat mellifluus Do&tor inquiens: Sieut per rimam Berm -de 3 : 4 caftitatis, ftatim fubdit: qwos preparavi in fentina aqua lateuter intvat, Gf excrefcitydo- ;Andre(. diem pugnay & belli: fed qua nivis cum bello cohzrentia? illa blandimento candoris oble- nec navis per nautarum incuriam demerga- tur: ita exotio, arque ignavia cogitattones äï &at, iftud rubedine fufi cruoris terret; ^illa prava, ac concupifcentia ysultiplicantur, do» frigus acceríit ,iftud calorem 'excitat j illa a(lus extinguit, iftudignes accendit ;; qua "ec navis cordis ,-ess [üccüm&ew 3n peccato periclit-etur. igitur connexio nivis cum bello ,. candoris cum rubedine , frigoriscum calore? quiani- Infenfiffimus fuitotio Bernardus ; eà L E! . mirum nix blandimento candoris fymbolum quia noverat putidam éffe radicem , & qua vitia omnia germinant, quaptopter ad fra- exhibet caftitatis, quae Deo . placet exerci« tres de. monte Dei ijsdem hortaturus otij tuum,àquo propterea tale.-enancifcitur ro- bur,quoad tartareas omnes poteftates pro- fugam Ícribitt Omnium tentationum ,. && - cogitationum mmalarum colluwutes est otiums fternendas fufficiat; ut fola' pravos omnes carnis affe&tus coérceat, ac debellet 5 quód fumma mentis malitia, malorum -omnzum, " * 2. Corinthà $ fi ut nos monet Apo(ï:oïus : Habemtia tbe- fentina ,. & mors animas . Q letm, gt« de r d Ll AUs modo bene vivendi, quó cultorcz ititatis murum iftum in vafis fichilibus ; huicthefau- l fciret otiu m eífe fomentum lij;dinis ait ; ro fidé cuftodiendo nil nive aptius ; nil cul- lo O, þuxurig "Feraui de Afeélibus Zotn» 1 N T tt æ $18 Difieitatio XXIV. Luxuria citó decip t bominesotio deditos, — autam aucupati popula tem , quod perinde graviüs urit, fi quem otiofurn invenit : ine eít, ac otiofffimis o / dufiria, &$ labori cedit : non. tamen credas ccupationibus diem à perdere, fintque prop terea plures ex homi- w x nil otium agere cum infidias ne&tat caftitati, nibus, qui non foliüm auri bus, fed.& pedie fatagit enim pudicitiam evertete , unde pul- bus malé prurientes vias perambulent per- 44ud Ant, chré Philoait: Cesfuetudine, &5 guiete con- 25 meliff verfitatis, & itinera inflituant Vanitatis; G firmatum otium tnfidiofum efl * (icut homi- hi adhuc dicuntur otio tor Jférm d- nis ingenium cariem, feniumque in.otio con- pekere , ebquia nil boni agant, & toti vagi, "acinquiei plus trahit,& defidies, non animo tantüm, verüm foris , quàm apud. i 1 € ipfos heereant, 'quibus etiam ipfi corpori eft noxia, adeó ut vitaipfa omnes dies funt nundinz , .in quibu $ nil fit, fedentariamarcorem conciliet ; ita otium Anifipérpetua animi fluctuatio, & tutbulenti:, caftitatem inficit, ac pudicitiam .devenu(tat, in futilibus rebus folicitudo ; & in caducis Hinc Demetrius vitam otiofam,qui necani- perennis-circuitus; nil:tem poris:-eoncedunt mum excolit, nec corpusexercet, mare mor« tuum efle cenfet; & otium iners, .ac inactuo- *culturz virtutis; :nil infumunt inquirendze faluti, fedtotum prodigunt , & omniaa- fum non quietem, & tranquillitatem inve. :gentes nihil agunt , "& quamvis polleantzia« here, fed perniciem advehere, totáómque ho- turz dotibus, : flore minem inficere, adeó-ut inetsotium non fo- ant zetate , ienavi tamen languore coníenefc Unt', :eisque :tranfeunt làm pudicitize verüm & vita ipfi infidietur, dies falutis, quinimo reétiüs dixerim-otium.effe:mortem eripituré manibus coelum ,:ob« dolefcit lumen.gloriz, :vita. transvolat , : Gz ipfam fpirantem,& vivi hominis fepulturam. 3* -dum mots 'imminet, «dum AnÍtat:zternitas, Neque otium quid.aliud eft, quàm.le- 'nil egiffe, & ipfi fatentur, thale venenum, quo virtus.perít , unde Sa- Virtus flos eft,: qui (iznon'excolatur:a- Prov, 10. V, |omon ait : Egesiatesm operata efi manusre- refcit,ac deficit: ^& lilium: caftitatis:otio 4 mia: manus autem fortium divitias parat, corrumpitur, perinde acaqua in foveis.abse quia fi labor divitias accerfit, gazas accumu- -que decuríu, 'ut ait D, Laurentius Juítinias lat, opes parit; otium é converío inopiam,ac Rus: Siut.aquaque caret. Hecur fuy-ae; jae | Lib. de per: miferiam fecum trahit ; quód (i-diligentia di- '€et in foveis putre[rit s : ita, 64 corpus otij tabe f*5 74d, tat, negligentia depauperat ; f lábor.parens eftopulentiz, defidiamater eftegeítatis, :ac eonfectum concupi[centiarum , .ac "volupra., T?* & "1 um carnaliup pA?t! , -Ac uutrit infaniam. miíeriaeimó & mortis ipfius; quia otium ve- :Lilium caítitati snon f olim cultura indiget, nenum propinat, ubi enim vulgata legit ; /£- ac labore , :utvernet candidius , :floreátque geffatem operata.eft manus remiffa hebraice fuavius , 'verüm -eti am :coeleíti - ftillicidio, venenum legitur,có quia fegnities, ac otium rofcido imbre., quo: rigetur,.ac:madeat; & lentum fit venenum; quod fen(im proferpens 'otio indulgentibus hac coeli: benéficia : denee non folüm lilium devenuftat, accorrumpit pudicitie , fed etiam totum hominem inficit, gantur. Cum fames popülum in deferto COf EExod s I6, 'queret, fimülque murmuraexcitaret;:coelum quem torpore zque, ac fame conficit,ac ene- -ad famempropulfandam, &t ora:ó bmurmus - cat : hinc Cyrillus damna conglobans otij rantium claudenda pluit largiüs manna, -& Lib, Y, AMpo- ait; Quid enim eff otium mifi perditio irre- log moral, tunc dixit Moyfes populo: Z7ee5 pants,quena 68py 14v vocalili bora ?. efju[io vita , - vetrogradatio Dominus dedit vobisad Wefceudusm, collsgae proficienti ? bine giguit carnis defidiam , pa- HIBUIqUISque'ex eo, quantum fufficit die z[ja, £m * o — rit (uperbiam , accendit. luxuriam , folvit . — nl mullus velinguat ex eoin mane. — Feria AUteME Iinguam, nutrit indigentiams, && sntroducit Jexta quisque menfuram . duplie em -eolligat W YApiuAH s. quia utait SalomonEgeftatem o- jpro-die illa , && fequente "Sabóarbo: Íed cur, PI peratur remifla manus, feu venenum, cujus cüm ceelum (ingulis plu etit manna : diebus., 19 potatio eft effufio vitz, & cüm quis otij ve« Sabbatho pofítea confue tum:denegat :populo t nenum haurit vitam effundit, quia hzc de- rum Sabbathum dies ob(onium? .quia nimi I ficit , ubi facultates, & potentiz fetiantur;ac erat 'otij, ideóque otianti populo coeli füb- inerti torpeícunt otio, & dum vir defes otio trahuntur beneficia ; -otium:enim À fe ccili d tempus prodigit, prodigus temporis vitam munera abigit., & E£piff. t effundit; undeSeneca : Twrpil/ma eff jaiiu- cur coelumman na non: 'pulchré'Cyrillus:ex pendens Zibiz, atjpo- pluetitSabbatho, o4 /eg.cap. a«* E Ya qu& per negligentiam fit : & fi volueris tium vellicans ait : i Qui fe&latur otium flul- atteudere magna vite pars elabitur malé tiffuna est yetenim Sabbatbizante Ifrazle:ca- f 4 entibus, maxima nibil agentibus, tota , lum non pluebat manna, Quin G aguapu- ! ,5 R!g. (wp. A, aliud agentibus: quem mibi dabis , qui ali- erofcit immolilis , G'immorus enfis Yubigine " 'U.:']. ]M quod pretium tempori ponat? . qui diem affi. mox [ordefeitypes q uietus obffupefcit, G'ue- V met ? qui intelligat, fe quotidie mori ? flem depofitam dir. 33 Y5 tnena dens cOYFOdits o & Agunt quidem aliquid etiam qui otio dum wivit,nmauam quiefcity waturalie vir- indulgent, fedquia malé agurit , nil dicun- p« u nondormit, G regina mundi pradentia & turagere, fed femper otiari,quia eorum femper agit : Ícité ait Cyrillus Sa&darbizanre opus eít vel inanis curiofitas, vel vanitatis Qu Ifraelecaluta 20n pluebat many 4 quia dies pf negotiatio, vel temporis perditio, vellufüs Sabbathidies erat otij,& quia quiefcebat pa4 dlu: Occupatie ; ftudent enim in plateis, in foro; on plusbar, .þ pulus; mauma «clom n U in thgatris,, in tonfttinis , triviis, ac circulis latq' [7 * . A m] 1] Luxuria carnisfons pravdiumJMeätuum,,ab malorum omn. gi9 tus libidinis: :agebat'tunc -David annum 25 'Sed oritür hic difficultas , quia fi. popu« iticus nonr ex.vitio ,-tiec pFOprio ar« -vitz quadragefimum -octavum , ;regníque lus 1irael fui decimum nomum. — Inter primos in illa bitrio quieci'in dulgebat fabbatho , . fed reli» & ex Numinis imperio;cur ob- -expeditione cum PratorianisDavidis copiis gionis causá, , profe&us :fuerat 'Urias .probirate morum temperanti ;populo Deo : jubenti quietem dabbathinam ccelum confuetum:non impere infignis. .Hic domi reliqueratBethfabeam -conjugem , :€ quia neceffariz non fintifoe- titur quiefcenti populo obíonium ? nec illi -manna pluit ? quia nimiram licet religiosé -gninze caftrorum.appendices ; : quin ; potiüs . pugnantibus impedimento. * . quieíceret:die fabbathi, populus;: facrámque fint 299 e -Qumque:David zeituante pomeridianis .quietem Deo confecraret , ne tamen - otium ho f n alios irreperet dies ; denegat. coclum man- Íole poft fufceptum fomnum .in gra- 'bat $. i ; , poft.epulas., feu pofiquam -otio in- 'na populo quiefcenti in Íabbatho , : ne cate- ris diebus :otio indulgeret, :ded .laboribus - dulfiffec ; :marcidumà fomno diurno corpus fuis fedülo incumberet.; «nevirtus;otio mar* 4 liberiori:aurá. , : accmembrorum agitatione : zeparaturus:; in folarium: domüs fuze regize .cefceret ; & -ne ; perxeffationem laboris defi. ceretàcultura virtutis : quiaigitur die Sab- : afcendiffet:ambulandi , : aurzque refrige- "rantis captanda causá, contigit , ut eadem -bathi , feuquietis , & otii non pluebat coe* t hora Bethfabea uriz--uxor,:ac fcemina prz Jum manna pophlo., : voluit Deus; utinde - difceret:non:otiari aliis diebus, :nec labori* / -cateris fpeciofa jac venüfta ymembra córpo« : ris :ad folis :coércendos ardores., :aftüsque 'bus parcere ; ni vel lec:confueto privaricob» batur otio fabbathino, . temperandosin domefticihorti faliente fon- 'fonió ; quod denega ' te ablueret incautiüs denudata ,;& quidem Jicét populus tunc: religiosé quiefceret ; -ut - magis , quàm foeminam decuiffet pudicam ; Ande magístimecer fabtractionem hujus be- - meficii-reliquis diebus , 'fi-non ex N'minis -vix -& folario fuos in ipfam laxavit David -oculos, & énivibus albefcentis: foeminei -nandato , nec religionis'causá otio populus - corpotis flammas haufit-impudicas., '&-& indulüffet ; :(1iquidem otiaare , & fabbathi- T :zante Iíràéle coelum non pluebat manna , eo " frigidis .illius. fontis laticibus :ze(tus :arden- tl, : tiores in feexcitavic: infolefcentis concupie -quia otium efcatilem coeli rorem , prohiberet. ; Eft enim otium , ( religioniscausd non fcenti2 ; & mulierem , quam oculis attige«- TA 'fat , coepit corde deperire , : mifitque. pro* E in['citutumvitiprum:omnium'fomes : * fic- -pterea, qui nomen , .genus ,. & vitz: condi» -ut enim in przdivitum, :ac Principum culi- nis, plerumque .defidia coquorum : id com. 'tionem lavantis fe - mulieris exquireret ; cüme . que omnia fingillatim didiciffet. , :ad fefoe- pendiireperit-, :quando ignis 'fegnior :eft , at ad flammias excitandas , igiié mque irritatle - minam -accerávit-, -quam.& fuit- interpele z um butyrum dormicaatiigai a undat, quó :latus de xorporis -ufura , O cum 'multier - minimé fuiffet ! Regi oblu&lata , :excitante MÉ nutrimento 'vegetiot :fa&tus -incrementum fubit ignis5 q ui acriüs exardefcit, fuásque -otio libidinis flammas jignémque accenden- sss ss lts n g RAUR UOC NENMAU H A ii 'te concupifcentiá:; -ubi flores.confuefcunt wires exerit vali diores : :ita dixerim Tartarei 'hoftis .callidivatem agere cum 3ndulgentibus :prope fontes vernare amceniüs , .florere lze- :otio; libidinumignis . fi in ipfis deprehen- .tiüs,lilium pudicitize foedé exaruit,cum fuos ADavid.in fontem oculos injecit ; :poítquam «datur fra&tior ,'ac debilior , 'tunc -oleo, & «:butyro:eum excitat , &in id :cacodoem on otio indulferat : & quia fcelus fcelerrviam emollit., ne/notam incurreret infamiz.s áncumbit ftudii., ut-otio deditos cibo., & at ,'quo quia: Urias maritus mulietis trimeítri jam -»otu, veluti;oleo , & butyro farci abfuerat, evocatur illico.é& cáfltris,& à Rege agnis libidinum accendatur acrior , «&flores de bellifortuna., ac fucceífu poftquamfuif- «citius cinerefcant virtucum. L'in ipfo fet/interrogatus , ^domum remittitur :ad 7: :Hincflores virtutum tunc e -uxoremconveniendam , 'fed ratus Uriasnon 'Davide exaruerunt ; & flos pudicitize tunc :decere militem 'urgente ..belli :tempore 'ad — .defecit., «cum coppit otio indulgere , :cüm axoriam divertere .coifuetudinem , & foe- enim vertente anno , 'quo confueverantRe- ;mineis :emolliri blandimentis; maluit cuifto- gesa dbella procedere ; - David maníiffet de- .iümlf H iofus domi , & Joabum , acfervos ..dibusportæ*reg'-iæ" feaífociare, fomnümque n L fes , acot * [] :quod cum intellexiffet fuos mififfet ad *præliandum ico ntra filios cum ipfis :capere " .David , séquenoviffet, fpefua fruftratum j ,o. RUg- CAPQ immon, "David autem remanft in Jera- nimirumexacta hyeme , G redeunte "Uriam :accufavit inhumanitaus , 'eummqua FIUdl, ]'a?em ; dterum urfit., quó domum rediret ?ac uxo- - VCIe , feu tempore., quo folerent Duces, in aciem ad ftrenué dimicandum rem reviferet , neceflariámque :«cum ipfa & Principes - David otiofus domi remanfit , quietem 'caperet , fed cum iterumfpei fuze procedete , intelligeret vanitatem , & Urias fecundà &t otio caprus, acà fana mente alienusanti- ante forasregias fomno indulfiffet ; ubi Rex quum dedifcens cor , quo Deo placuerattur- novit omnem humanitatis conatum fru(ta- ifimo fe adulterio inquinavit , & homici- neum effe , nonampliüs à regia benignitate, dium infidé cruentum commifit , & pofttot victorias illuftres de proüra't'is hoftibus. de- fed à Tyranni crudelitate confilio capto s Joabo litteras fcripfit Rabbatham tunc obfi« Jatas, fuccubuit ipfe otio debellatus , & denti » quibusinjunxit, ut Uriam pro fron« ini pfo exaruit flos pudiciti& ; igne exficca- te, TItt3 $20 *Difïþrtatïo AXIV. - t&, ubi perïc*u!um'l certiis imminet , confti- þktimq protellá oitiofiatiy gnvoloitur. ani. tuat in przlio, premonitis etiam commili 7HUS Vitiofus. Eft otium , quodà fana mene, tonibus , ut pugnantem , & in extremo té hominem deiicit , ac in feediffima quz- difcrimine verfantem Uriam medios defli- . que pertrahit fcelera: e(t otium , quoflos Í j "] ! ;: Ivl tuant inter hoftes ? cümque Joabus injun- exareícit pudicitiz, Accidit , ut furgeret 2, Reg t a, &um fibi à Davide exequeretur mandatum: David de ffrato fuo poff meridiem ,. quid? LE innocens Urias fortiffimé dimicans adveríus àlomno , & cibo facilis , ac proclivis ad Ve- hoíles, &pree ceteris virtutebellica tnicans nerem fit tranfitus, eít enim libido affeétio à fuis deferitur commilitonibus, & per in- aüimi otiantis , ac cura vagantis: quot flicta fibi vulnera cadit , qui cateris fortior enim ícintillas accenfa fornax ejaculatur , fleterat, Si David fuiffet, & ipfe in agiea tot pravadefideria, ac corruptos malé olen. profectus , fi domi defes non reman(ii*et " tis concupifcentize affedtus excitat otium , fi poít epulasotio non indulfiffet pomeridia- ac fufcitat mens otio indulgens: incubuit no, fed hone(to aliquo fe exercuiffet Jabgre, Venus pulvillo dormientis Davidis ,. '& ambulatum non afcendiffet folarium , in mollities catnis ex molli pulvillo , ex otio mulierem lavantem fe oculos non injeciffet ; torpefcente ortum duxit ; & fomnus;diur* impuros ignes , quibus lilium exaruit pu- dicitiz . ex frigidis illis falientis fontis non nus fuit Davidi deemon ille meridianus , .de quo conquerebatur , cum cuperet liberaivi 30. haufiffet laticibus, Pfalm. e, d demonio meridiano , À fagitta volante.s P^ Ql'læj?. 256 Oblervat Theodoretus , negctium , (eu in die, Vidit tunc otiofo oculo lavantem "2 2.Re6g. laborem Davidem effeciffe virum juxta cor femulierem in fonte , & lafcivus ille a(pe- Dei ; & otium fic eum à cordé alienáffe , &us ex otio profectus fcintillafuit , quein. ut antiquum dediícens cor , fe foedé coníli- paleam delapía arefcentem , ftatim flammam tuerit adulterum , homicidam, acDeo ini« L;äo IO Aþo-— concepit , foedíque amoris excitavit incen- lag» moral, micum.,.. Pulcrhé Cyrillus : Labores quam- dium , quo flos pudicitz exficcatus aruit. £Ab, 14. diu fuftinebit membrorum facietas, nunquam 5i David eo tempore , quo folent Reges ad me rapiet vagationis captiva libertas , aut bella procedere non fuiffet domi iners o- otiofitas cordis fluéiuans tempeflatibuss mam tiatus ; fi fomno , | feu ctio pomeridiano vagatio quedam mentis efl. alienatio , €y non indulfiffet , ' ejus pudicitia nau- otium tempeflas eff cordis. Siquidem alie- fÍraga in fonte non : natus 4 virtute fensis mox ficut Cain profu- pcrij(fef. " du vag:i:quedämditur j G velut David "M$ —^ m o w UML O ss um m c1 REME fj Eul, 59 4 DISSERTATÓIO XXV [ " P praviaffedus, quos defides inveniunt, l cosdem turpifsimé coinquinant, & corrumpunt. Qu Quos veró improbus labor defati gat, virtus ornat ; & fe caftitas venuftat. Qu Qu $. L ide In aff Lilium caflitatzis nonnifr zlzzribn' laöo;e— , JUugtque feudio: fcer excolitur , c efflórefciz. l'läa wlwa. pud [e p Mr ó "3. zi - u Ui caflitatis excolit li- i, A ^ s cabþparens filium fuum fofephum , adhue in/l; Ü linm , huic neceffe eft, etate tenellum dicaverat ; adeó ut Jofephus E A G«'f"æ? ' otium declinet , UO al u ( ovibüs cuftodiendis à puero affueverit , ac l0, xï J FOM veSws 3 d )7 Jf decus deflorefcit pudi- laboribus infudare con(ueverit Vnulta tulity ao V: L n M p citig, — Jofeph Patriar- $; j N 12 fecétque puer , fudavit , && 4lit , nequenoe C N SS * «ä cha , quia egregius fuit bilitati filii laborantis in ovium cuftodia dee LL wi"»?;*?llll— hujus!lilii ca(titatis cul- TOgat pater , ei injungcus labores , fsif tor ab'otio , veluti à quia ut ivi fcité ait Hefiodus. Non probrum eff opera.. p&:fie femþer abhorr uit. Jofepb cum fex* "i, imó efl ceffatio probrums vix, ex Íexcene aflly ; Gmff cap. 2 e decim effet annorum , pafcebat gregem cum & [:] tisotio deditis unum reperie 4 probum, Ne- tür j ODes frairibie. (ui , cilicet paftoritio müneri ] 4 que Jofepbr, s lilium cx;ïü'luilfct pudicitig , - nifi Áien " ! Pravi Affe&tus deffides corrumpunt; defatigatos virtus otnat. et - mififuiffetlaboribus addistus : cultura fiqui- duftriáà comparantur. x*Hinc fructus labo- dem caftitatis laborem exigit;non otium 7 risetiam in pueris fapientia dicitur; G prze- l - hincJobus loquens dehomineculturz addi- mium otij ignavia ; & quia ab omni vitio [ €»pu. v ,, €lo virtutum ait : Homo nafcitur 4d labo- b voluit filium fuum]ofephum immunem pa* h r&m , GL àdie.natalitii fui laborare jubetur rensejus Jacob; recle ab adolefcentia labo- quisquis homo eft ad ftudia natus virtutum ; ribus voluit eum affuefcere , quo nimirum vitia declinaret , & feliciüslilium excoleret & propterca nature oblivifcitur fuz , quis- quis otíatur. Hinc mellifluus Doctor de caftitatis : fcire enim vix vitía poteft , qui otium neícíit ; non enim faciliüs vitia addi» fallacia prafentis vitz fcité ait, — Quomodo fcuntur , quàm in fchola otij; — Mulragzs fit fecffebominem , qui ad id paratus non.» -Ecelef 224 efl, ad quod eff natus, Nec absque caufa enim malitiam docuit otiofttas, — Quisquis —'Zi. 3-0- Job, càüm dixiffet, bomo nafcitur ad labo- cupit fe otio mancipatum ad fcelera omnia ^vexs , (tatim addidit , &f avis advolandum : vexillum explicat, G fe miferé vitiis omni- quia ficut Deus alasindidit avibus , ut volent; busimplicat: & revera concupifcentiz , & ita & manus dedit hominibus , utoperentur 5 lafciviæ—turpittxdinem , ac foedam liberta- & (icut aves nift explicato alarum remigio tem ab uno przfertim otio vires fuas fumere, aérem diverberent , & furfum afcendant , velipfi Ethnici Poétze edocuere Ovid, humitepunt : ita & homines , nifi manibus JOvvia, Be " Otía fi tollas perjére libidiná arcus, - Ponteleg.s« laborent , putrefcunt in otio, fiquidem proxima fibi funt nihil agere , & Eít hominis ingenui fublimia meditari 5 & alriora nequit homo affequi , nifi manus perversé agere ; tempus prodigere , & ca- flitatem proftituere; otiari, & luxuriari exerat , &laboret, Quodfi labor, qui vel initinere; vel maris trajectione; velagto- «nde Po&ta, rum cultura ; vel artium exercitio fuícipie JEgiffbus , quarve fit . g&gritur ., faätä tür, foedus, & amicitiam conciliat ; & con- adulter ? verfo otium nonaili diffidia meditatur : hinc r p promptu caufa eff defidioftus evat, ad Moyfis acceffum juffit Pharaonis Procu- i Quia à defidia , pleráque libidinum excitan» ratorregius , ne líraélitis confuetze defer" 'tur incendia , quorum eft otium favilla. rentur palez ad opus lateritium , fed ipfimet Torporem omnem excutiant quotquot $« «eas qugrerent , fibíque proprio enanciíce- zentur labore, & infuper confuetum exolve» lilium excolunt caítitatis; quia perinde, ac Platanus rivis gaudet , & Canna paluftris 5 rent penfum laberis, Sedquid? quéd no- 1( 1 ita & Venus otia amat : & ficut ,. qui fe fe vis laboribus opprimuntur Ifraélite 2 quia nimitum fibi fübjectos eos volebat Rex; & otio emancipats vitia adfeaccerfit; ita qui operari nom definit , virtute fplendet ; & x otio , fi palez fuiflent ipfis delatz, diffidia i; timuit, & tumultum ad primum Moyfis Deum fibi conciliat, quisquis labori fe de. acceffum , & ad praecavendam rebellionem vovet: quapropter de viro laboribus affue- eusjoy, re z to dicitur : Honestavit sllum in laboribus , impenfiüs eos juffit laborare. 'Pru'epir er* n ; ?"L M: gó in die illo "Prafeclis operum , & exatloribus & complevit labores illi : nimirum Deus 4 ? tunc juftum honoribus condecoravit , cum populi dicens : nequaquam ultra dabuntur ! addiétum laboribus novit j tunc enim benige palea populo ad. confiiendos. lateres. ficut priis, fed ipfiuadant , & collgant stipulas, nus ejus adfuit laboribus , quos , & coms plevit , ac poftremam impofuit manum. && menfuram laterumm ,. quam antea facie- bant , impouetis fuper eos , nec nminuctiá Adeb enim eft Numini grata operatio , ut guidquam, Vacant enim , & tdeirco voci- fociumfoleat fe operantibusjungere? econ- ! ] * EAvt ud, Nimirum; verfo parcentibus labori minimeé vitia pare ferantur dicenies quos Rex Pharao quietos concupierat , fibí- cunt, quia quos defides inveniunt , hos tur« n ue fubjectos , laboribus occupatos fategit ; piflimé feedant , unde David, — Zu labores ppy], wvv bominum non.[un , & quia otio marcefcen* J ideóque facob Patriarcha Jofephum filium fuum , velab adoleícentia voluit laboribus tes , ideo tenuit eos fuperbia , G qui labo- rare, ut homines detreclárunt 9. vitiorum affuetum , ne in adolefcente pravi concupi- fcentize tumultuarent affe&tus in perniciem omnium facli funt turpiffimamonftra, pudicitie , quiautnotat Caffiodorus. — N2* Hinc à Deo , Protoparenti , quem d äïibo Yo* 'Pä* ad imaginem fui condiderat in paradifo vo- i, tura quidem bumana fictit. duris laboribus énfiruitur , ita per otiatorpentia fatuatur ; luptatis , feutopiarias intet delicias ; quiaifte ibi deliquetat, ubi uberrimis frugibus , ac ad quod etiam alluferat Salemon Proverb, [ io, edulibus atborum fructibus tellus exubera- Qui congregat. in aflate filius fapieus efls qui flertit eflate filius confufionis , ubi bat ; extorri inde facto,& exuli foras dimit- fo, unicum tantüm indicitur itet, ne in de« Chaldaica legit: $ speratur im efflate.o , & fuit via laborantium - * ^ fed(iqui eperatur , & congregat in eeflate , terius rueret , tamet(i Deus fuum primo homini,etiam poft divitias congerit , ac divitiis dicitur potiüs affluere , cur à Salomone filius fapiens dici- patratum fcelus inobedientiz , álimentum tur ? ut nimirum inde conijciamus non ad non denegaverit , imó & latim fundum , omnes Ícilicet terrarum tractus ad alimo« opes , ac divitias effe attendendum , fed ad niam fibi parandam exhibuerit; nontamen fcientias, & notitias, qu& laborantium in- P absque e 1 £22 Diífeitaio XXV, absque folutione penfi, fed ealege, uttet» mines ; ideb felo vultoi fuddrc madenti pa» ràm excoleret, aratro profcinderet , femi- nis promittitut ; quia per fudorem folius na jaceret ; meffes flavefcentes demeteret, vultuslabores, & aítus coniiciuntur totius ä ac immeníos agriculture fubiret labores, hominis, quem poít patratum fcelus labo« Genef. 3, V. In füdove vultís tui vefceris pane , . donec ribus addictum voluit Deus ,. ne petriret , : 29» revuertaris in terram ,. de qua (umptus es ? nec in deteriüs rueret , quia ut ait Caffio* h nimirum feracem exhibuit offenfum Numen dorus, Natura bumana ficut duris labori- fibi infenfo homini annonam , fed ut preemi- bus insiruitur 5 itaper otia torpentia fatua- Üi um humani laboris in cultura telluris impen- turz innumera fiquidem funt damma , quat ü Ir»szene[. » fi, utobfervat Rupertus, inquiens : z f&* veluti venenati rivuli ab uno otij fonte fca- f dore vultis tui vefceris pane tuo. — 1d efh , fi turiunty & vita defidiofa eft frequentiüs fla-- P fudaveri , fi arando, & ferendo laborave - gitiofa: velfaltem vitaotiofi, quia nullius 7u ,tunc 66 non Aliter panem tuum , þ?zt tibi eft meriti, nullius itidem eftpretii, "Tem- necefJarium terra dabit. Sed cur hominis T pus enim otiosé impendere , petinde elt , ac vultui, & non potiüs humeris, vel brachiis Q pretium temporis quod omni pretio eft pre« d labor adícribitut agriculturz ? cüm potiüs tiofius miferé prodigere. - À ? - quando homo tellurem excolit , folus vul- *'tfi-' L q. Triplex fe prodit otium , quod & e tus videatur labore vacare , acotiari? reli- pliei vulnere hominem fauciat, & virtutem AU quis laborantibus corporis membris : non devenuftat ? Aliud enim purum dicitur oti« excolit homo terràm , quin manus, & bra- i u , eó quia à quavis feria vacet actione, de chialaborent, pedes , & crura moveantur, & hoc feedé tmarcefcunt quotquot volupta: ac huc , illácque difcurrant, humeri oneri- €0i tumlenociniis capiuntur , deliciisdiffluunt, bus vel pomorum , vel fegetum, aut femi. & concupifcentiz demukentur blandimen: & num preffi curventur , ac totum agticolz tis; quique utin alto pelago absque gubét- p EN corpus ftiva , ligone , roncino, falce, tri- a« natore,fine remige omnibus vetitis efflantis bulo , ac reliquo agticulturz apparatu plu- libidinis ad fenfuum rapiuntur voluptates ; T p rimum laboret: eur igitur cam folus agri- ignaviá'diffluentes , & inertià languefcentes, colz vultus, qui àlabore videtur immunis , hu pigritià fracti , fegnitie emelliti, quafi nati ab ac de praalta veluti fpecula , reliqua con. fruges confumere , nil boni , & honeíti mo: tip templati totius corporis membra laboran tia; liuntur, proterentes tempus in foro , rifu, nihilominus adhuc vultui inerter otianti lare K nugis , fabellis, quique potum vertunt ad- by: L , gior annonz merces promitritur ? an non ebrietatem , cibum ad crapulam , quietem uberioris anhonz przmiam reliquis debe- tib ad marcorem , & valetudinem ad volupta- batür corpotis membris, cum impenfiüs hzec tem ; ut & formamcorporis ad culpam li- Qu laborent ; & obnixé demandatis (ibi officiis Tiar bidinis; venuftatem vultüs.ad turpitudinem incumbant? fcité Cajetanus cxpendens pre- luxurig , ingenii acumen ad technas frau» Tus fata verba. Ge»'gf. e In fudore vultés tui vefteri dum , & horum vita otioforum fepultura «l pane tuo , ait: Defcribitur autem fndor dn potiüs'eft, quàm vita hominum , ut enim. . pu — facie , quia ea pars facillima eff ad fudan- fcité notavit Petrus Blefenfis, 'Orinm :eff Tacazon.de Viti dum , ex magnitudiue , 8 bumiditate cere- vivi bominis fepulzura , quienim otio mar. iffitur. unq liar bri,. fluit enim , mon afcendit fuder , &f ap- €eícit homo, huic otium eft fepulchrum, ut £P pellatione panis unvoerfum . intelligitur ali- a perinde fit otio torpefcere , ac fepulchto Equ mfntu(n—h i tumulari ; sítque otiofusvivumcadaver , vel que In narranda poena injundta primo homi. fi mavis cadaver nondum mortuum :. fiqui üt ü ni ob patratum fcelus, Moyfesvoluitfehu. dem vivitotio[us , quianondum efflavitanie il manis accommodare moribus ; proinde li. mam ; fed mortuus eft , & cadaver , quia ov cér manus agricolg , & bracchia , pedésque, operatiombusvacuus,. & in otiofepulchra- V0 l ac crura, ui & reliqua corporis mrembra ra- li jacet fepultus, eatenus dicitur homo vive- E I fticano adnifn laborent; licétexze(tuet mef- re , qnatenus fpiritus per corporis 'organa lr Mor ; dum torrente fole arcuato jugiter dor- operatur , & fuis in obeundis officiis poten- pat Ío , acuta fale flavefcentes demetit in ti& occupantur; aitenim Arifloteles. — Ani- 7 $roplein, cert campis fegetes ; quia tamen iners agricolie ma tamdiu corpusinformat, quzmdiu in ea fed, 14.4.19 COtr vultus prz membris reliquis impense labo- vit muhnia obire poteít , qualidicat, ani- Tlaüt rantibus pigro licét, & alieno fudore madet, ma , quz vita eft, ita eft actuofa, ita ope» fliy non fuz inertize mulétá plectitur , fed alieni rationi dedita, ac inerris ocii refuga, ut o* via . laboris muneratur mercede ; nimirum in- tiati necfciat, nec poffir; & quiavitz mors tügh ertia vultás dum alieno exundat fudore mer- opponitur , hzcaliud non eft , quàm ceffa- Iu cedem praripit eeítuantium membrorum : tioab operatione, X omnium facultatum in- Tuba] & veré laborantium fibi ufurpat ftipendia ; ers otium; neque Ariítorchi diffentit Ter. üttgr quia poft patratum . inobedientiz flagitium tullianus coxtra Marcionem c4p. 26. ubi ait; Lib. 1, te&a propriam erübuerunt protoparentes iudi« Orzum [ui natura non novit: binc cenfetur fj üt tatem, vellibus indiguerunt ; quibus corpus Agatur yita fe dirigit ,ur fi ceffmuerit ,ou fit obtegerent, & quia folusvoltus primevam cümigitur otium prohibeat , neoperatio fit, apro. Vitia fervavit nuditatem, quáczreris pateret , & & natura id fatagat , ut víires íuas exerat, per diícrimina vultuum fecernerentur ho- coníequens eft ; ut tota rerum natura nil latls Jrob / &que, , 4 L € À. i LO r d i ;x m a » 'M (avl ,.Aä"cäïmä d -ffides corrumpunt ; deí atiga "^ ï: * æqru&, ac otium;eüagäat,. quod vel maxim L interimit , eoncupif t .m ace Jí Is verum eft de virture, quz tota in actione vás cogitacanes excitar ,j v LA movet , imentem obtundit, intclie: cónfiftit; & que , f inerter otietur, incun- élanter , pereat, fitque proptzrea defes, & ícurat , voluntarera iliaqueat otiofus, cadaVer vivum , & otium vivihomie interiorem homiaem fus, dé j h nis fepultura, miferé evertit; ' 7* Alterum otii genus negotiofum dicitur, Non homini otiofo,ac defidi : í & eorumeít proprium , quitotam fuamin- otium perrnicio L Um; verüm & tori r duftriam collocant in rebus nullius momen- licee excidium infere? quid enim inec ruinam flammisne hoftiiibus tecta comi ti , acpropterea otiosé laboriofi nosnili in futilibus , nugisque absque ullo fuo , vel rantur j an iguaviá Patrisfamilias tignis alieno fructu tempüs inani labore prodigunt; ttabibisque putrefaclis in congeftam cem ;| ': & hi operos? omnia agentes; nil agunt, quós folvantur lignorum , ac lapidum congerie E **5 C(P7 V . "Tercullianus vocat: Fa negotiatores , eó quid intereft , an agri vaftentur boflili in« quia in foro , in gymnafio ,- in plateis, in curfione, an enervatocivium robore ? five theatris,nonni(i propríz ftudeant famz ; nun- grandines (int, quz fegetesconterant ; five $ quam propriam explentes famem ,. nec fitim infolentia militis; five incuria , & fegnities extinguentes , cum ardentiüs femper fitiant coloni fit, quz neglexit annonam in horrea autam popülarem , quá depafcuntur : hi funt colligere ; feraper idem eft damnum illatumz femper toti effuíiin res vaniffimas , propria Et cum auxilium manuum , ac exercitia vir- deípiciutit , & alienis fe immifcent, nonfe tutum torpuerint , ait D. Hieronymus; opz- C^f. 10 continent privatos inter parietes ; fed forum, nes defuper tempeflates , tanquam in laceva Emlef, » Ü & plateas , trivia , & theatra frequentant , tella, Gnimborum ad uos, idef uitiorum turóo prorampst. peralienas domos vagantur , & veluti venati- $ cicanes fubodorare nituntur , quidquid ubí- 5cio , plerósque falsá illà pr&occupatos | 19, que fiat, quidquid loquantur homines , ac- opinione effe , ut arbitrentur , nil mali póffe- IS, perinde ut mufcee importmnz volitant, G ab otiofo, ac de(ide inferri , cum nil agat ; huc, illücque circumcurfant fine fru&u , qui nil agit, nec malé agit , alioquin quid- It OI absque ullautilitate: & toti vagi ; acinquie- quam ageret, fimalé ageret ; quiveró non ; ti plus extra fe vanis divagantur cogitationi- malé agic , nemini eft injurius ; nec quid- bus , quàm fecum habitent. quam poteít damut alteri inferre. — Sed iia i $. Tertium otij genus eorumeft, qui do* arguentes redarguit D, Chryfo(tomus, in» Hemil 4e t tibus fibi à Deo concreditis abutuntur , qui quiens, Exiftimate . f fervum : qUiS ha. "'Ufï'i'lw. e [äï' cum polleant ingenio, otio confenefcunt ig- beat, nonrapacem, nontemulentum,non ^^ ]i« naviz , nil ad publicam utilitatem , neque ad contumacem ; idem tamen totos dies domi Íuam efficientes ; & hi dicuntur detodere fedeat otiofus ;; nonne graviter vapulabit ? LU €clidona, oblivione obliterare talenta pro«- l atqui nihil maleficij commilit ? fed íatis pria , otio fepelire attem , & honeftamenta n maleficijeft , munus , officiámque fuum ne u virtutum feeda fegnitie deturpare , cüm nil lexiífe. Àn non agricole daretur culpz , ef I/n-mon.-*it unquam preclarum cogitent, nil grande mo^ finil prorfus ageret; fiotio indulgens, nec liantur, nil meditentur divinum : G tametfi feteret , nec meteret, necvites pütaret , nec uc,f;if:cy. exquifiti ingenii dotibus (int przediti , vatiis- excoleret ? tametfi nihil otiando ageret , plu- iU que imbuti fcientijs , illis tamen minimé rimum tamen nil agendo inferret Domino d utuntut , perinde ac fi iisdem eflent prorfus l4 damni 5 qui.fruclibus privaretur, ac pro» de(tituti : & hi procul dubio ineptiffimum ventibus fui agri; noníolàm aliquid feciffe jle fovent otium , quod nonnnifi impurz favet mali , hoc malé operanti vertitur culpz s Jlà voluptati. Hoc triplici otio nil magis noxid; verüm etiam aliquid omififfe boni ; fuum d* ac perniciofius in Republica ,à quà exercitia neglexiffe munus; idque vel maximé in Rei- vel ftatim exulant virtutum ; G vitia, quibus publice moderatoribus, quia (i hi defidige ifld per otium indulgetur , impuné graffantur : fetradant; declivem, & inomnevitium proe n certé nil hac pefte deterius,quá probi mores nam ingrediuntur viam, & populo adom« iüi' f Wlm. corrumpuntur , & virtutum decora oblite- nem improbitatem fe duces prabent, quo« rantur : nil vitá elumbi , ac diffolutà fune- uf rum propterea focordia non ad privatum rei fl flius ,. à qua propterea non minus olim de- familiaris difpendium , fed ad p ubiicam flaw þe- viclà carthagine Reipublice Romanz . me- ts perniciem pertinet. 0- tuebat Q. Metellus apud Valerium Maxi- Neque alius hoítis Sybarim civitatem mum /i5, 7. «. 2, quàm ab ho(te acerrimo An- &Y of quondam florenüffimam funditus evertit , f nibale ; quia plus infert Reipublicee damni quàm manuum infirmitas , feu mollis , ac e- if etiumcivium ; quàm hoftium aggreffio : hzc nervataProcerum vita: adeoSybaritz erant tecta comburit , domos expilat, urbem ever-« quieti ; ac otio addicli , ut fancita legecaves tit , srarium exhaurit, fegetes protetit , rint , ne quis fabrilem cum flrepitu arrcm agros devaílat ; fed otium mores corrumpit, in utbe exerceret, nec gallos f aleret galli- vitiafovet, virtutes abigit , culturam caíti- naceos , ne quidin urbe effet, quod fom. [ït l catis impedit ; lilium pudicitiz devenufat , nos turbaret antelucanos , r fib 2ut matutiaam »robos affedus exterminat , .. pia defideria interrumperet quietem * 35e erát delicatu] fZE; i, fl Uuu us ut Farani de Affeiibus Tom, Ie x * $24 Diflertauo XXV. : ut herus quidam inventus fuerit , qui in fa- in lecto adhuc ftertentibus ; vel infande Ve. f t mulum flagris animadverti voluerit, eo quia neri indulgentibus , incipiunt toto impetü cum rofas fibi dormienti ftraviffet, compli- efflare venti, urgere turbines, futere procel- l catis quibusdam rofarum folijs folito duriu- lz folum quaffari, Jordanis fluctus intume« fculé incubuiffet : fuit etiam hos inter cives d Ícere, ac in fremitus affurgere;in aére reboae Íybaritas quidam nomine Smyndirides ; . qui re tonittua , micare fuleura , immugire ql f in hoc fuam pofuerit felicitatem , quód totis hotrendo murmnre nubes, & totus ille Pa- viginti annis folem nunquam viderit orien- Izítine vallis tra&tus no&turnis tenebris; te- f ji tem, fed necoccidentem, Verüm cum de- trísque cimmerijs inhorrefceres fimülque frangi tenebrae, ac difcindi ruentium fulmi- i licijs difluerent Sibarita , otio marcefcerent, G bellum poflea càm . Crotoniatis ini» num jactu, ac delabentibusé coelo flammis ; fi I tent, non laboribus affueti, fed otio, ac de- videretürque coelum totum refolvi in turbi- liciis dediti, nefcierunt aciem inftruere , . nec nes, tonitura; fulmina, tumultus, acílam- ql hoftiles agtos excurrere , neque exploratum fnarum pluvias, quz enutrita fulfure, nitro; V ire hoftium terras; imó gec paffis vexillis fi pice, faleebulliente, ac flagrante bitumine procedere , neccaflra metari , nec velitando deorfum ruebant in nimbos igneos ingenti al hoítes laceffere, unde veluti foeminz imbel- € cum aéris tumultu, acterretremore; ob- fes ac molles fortes inciderunt in viros, & ftrepebat delabeus flammarum «ataclysmus Pi equorum fuorum tripudio proditi,ut refert fuper te&a, turres, palatia, plateas, & om. Herodotus Terpfichor tandem cruentá clade fl nia natabant fluctibus flammarum : & cüm fufi, ac deleti fuerunt, infamibus illis civitatibus etiam campi, pra- d Q ta, colles, agri, nemora , viridaria , pagíque $. IT. omnes finitimi gehenná quadam flagnante lfl obrui videbantur, & veluti in valtiffuni ignis di Otium nif excutz'z:mï fomentum lacu fluitare pecora, interimi gregesovium, eff pracvorum omnium affeciumm, concu- abíumi armenta jumentorum ,. cinereícere Y pifcentia incentivum, & libidiais turpáa volucrum turma , & homines ntriusque fe- H Jeintilla, cus emateriam fuppedis xus, omnisque aetatis mifere perire; eóquia 10 infanda libidinis exarferanc aííu., [ó tat ingluvres 'vemri:,gqlx d Vitium, iHifceyI'uVijsexting-uenda 'erat ea cupi- Ti0 14« dinis flamma, :quà Pentapolitz exaríerant, fc I facras velimus hiftorias accerfere; de- quó fupplicium flagitio refponderet ; acinde "M prehendimus flatim,fomentum libidi- Vi N Áapetent ; qui caftitatis negligentes «ultu- 10 nisotium effe, & poenam luxurize ex- tremum exitium. ram, malunt impuris prava concupiícentize lia Nequequid aliud Sodo- flammis ardere; quod enim Pentapolitis con« miticas flammas, imbrémque fulphureum & pl tigit,infuturo & ipfifentient, qui, quorum tet fummo coelo in imasterras, vallémque fpe fupplicia intuentur, fceleranon perhorre- ciofam evocavit, quàm marcidum otium, & | gl)euteï.*;ag, QU fcunt; hi enim quia lafciviz flammis exarfee 1 32'4 v €46,9,45p. füpina defidia, ut dilucidé afferit Ezechiel runt gehennali igne eternüm difcruciabun- J as ?h inquiens; H«c fsit iniquitas Sodoma, [atu- tur5 de quo igne exclamat D. Hieronymus ; ritas panie, G otium tpfius , & filiavum ejus. ?e Q ignis infernalis luxuria, cujus matería £. €hi Vailis erat in Palzftina juxtafluenta Jordanis laycujus lamma (uperbias cujus fcintilla pra- fingularum patria ameenitatum ; quinquein if va colloquia; cujus fuma infamias cujusci- ea urbes erant Pentapolis Íeu Sodoma, Go- m immundtitia; cujus finis gebenna! Otium qu | l, smorrba, Sebois,ddamata,€ Segor prae cate- igitur, & gulagemina fuére fomenta;qua ad ris incole Gomorrhzi, acSodomai flagitio- k 'Gme .F MP. Ti fiffimi etant,ac in libidinum feediífimo coceno omnia Ícelera aberem Pentapolitis fuppedi- '400 tárunt materiam;s ut afferit Ezechiel: Zec fuit 1v g. d demeríi ; ex copia enim rerum via fterneba. djniquitasSodome faturttas panis, &otili ipfiua, p tur adingluvies, jugésque comeflationes , Ini G ad coníectaneum flagitiorum omnium in- 6 filiarum ejus; lunt enim otium, &güla ge. minzrota;quibus quadriga vitiorum omniü, po citamentum otium, ex quo uno omnium li- die &prafertim luxurie volvitur,ut obfervat D. Zg Casrz, bidinum oriebantur portenta; & quamvis Bernardus inquiens: Luxurie currusquadri. i «IIHI Lotus viromnium virtutum , & prafertim [ gá4 vol'uitur viriorumz failicet ingluvie ven- caftitatis cukurá infignis quotidianis dehor- YOj tamentis [tuderet,concives fuos ad puriorem tríis,libidine coitás; mollitie vefizum, &$ 0tfj, foporique vefolutiones trabitur equis duobus tat deducere normam vivendi ; nil tamen pro» illu 4 fecit, ac perinde fuitac furdis canere, profperitaze vite, U verum abundantiA. Ídeó. que culturz qui funt addicli caftitatis otium fe 15. Lothus cum tribus fociis moenibus re- veluti lilij pudicitie venenum à fe procul a. p ex li&is Sodomorum iz. campumexivit , & in bigunt , & à comeffationibus, ac gule in- oppidulum; cui nomen Balam conceffit,móx- qui gluvie prorfus abftinent , fcientes fine Cere. H qu que matutino adventante crepufculo fune- re, & Libero frigere Venerem, quia fi venter pto fte tragzedize fuper Pentapolitas inchoatur eícà ftipetur, vinofluctuec, & decoquendis tian exordium: fiquidem Numinisirafcentis im- excrementis inzftuet , ftatim infolefcit con- Itf perio excitantur fuliginei vapores , aé&ra to- cupifcentia,infurgit lafcivia,& pravi affe&tus J l tüm, ceelümque infufcantes; & civibus vcl) ciunt. &t inhominis pg"micicm ad flagitia alli . Quà J Pravi Affectus deffides corrumpunt ; defatigatos vutusornat, $25 -;tabulasxfr,e.gefit,ïin,gu'ibus'lex digito Deivivi Quó enim plus indulgetur ventri,eó men* Exod, 3 £, 1f fcripta erat. — Projecit de enanu tabulas , £5 ti lethaliüs infligitur vulnus;eóflori caftitatis «onfregit.eas ? fed (inoverat Moyfes tabulas plus infertur nocumenti; quid non agunt gu- lz voluptatibus addi&ti, quo corpus faginent, lapideaslegem continere digito Deiexaratá , & populotradendam,;cur antequam eam po- crapulz lenocinentur , ventrem fuffarcinenc ? quidquid avium in áére volitat ; quidquid pi- pulo extraderet tabulas projecit.; & confre» fcium aquisinnatat . quidguid ferarum per git? quia nimirum repererat Moyfes Tíracli- tasgula indulgentes voluptatibus :vidit po- nemora , montésque difcurrit.; palmari fepe- litur in ftomacho , quem propterea aliud.non pulum fedentem in perampla,planitie , .co- meffationibus ; & potationibus lzetum. Sedit dixeris,quàm mortuorü animalium fcetidif- aRxed, 3,-3:;; populus comedere , €$ bibere , ciebat enim in- Y fimum fepulchrum, 'in quocarnes mortuo* um corrumpuntur,, .ac.foetent : -& tamen .dividuam gulz.comitem effe culpams & wo« qualesnon fübeunt homines labores ad gulze luptatibus.addi&tos gulz , :ac comeffationi- ibus, ac fympofiis affuetos in quovisflagitio- voluptates excitandas? unigule luxurieemi- niftrant integrihominum exercitus , quorum um caeno, non fecus;ac fues volutari : fuper- r,, alij nonnifi retia, & laqueos ad pifces exoticos .fluas igitur, inutiles, ac fupervacaneas cenfuit .tabulaslegis fervandz populo extradere co» || «capiendos; alij nonnifi pedicas,ut aves aucue medenti ,& bibenti , eó quia cum voluptate pentur peregrinas , praparant 2 :alij abdita qmontium ,rupiümque fcrutantur loca.: alij .gula impoffibilis fit legis obfervatio : hinc :£cite D. Hieronymus contra Tovinianum lo- flu&uantia traijciunt maria ; illi ut fylveftres damas: ifti ut conchilia , & oftreacapiant , & -quens de Moyfe poft defcenfum & monte la- ««ondimenta cibisimmifceant : fed dum gulze ; pideas frangente tabulas, in quibus divina lex -digito Dei exarataerat, ait 1 Zor drzerum labor. ándulgetur voluptati;fomenta lafciviae fuppe- ;ditantur uberiora.Corpusenim, fi fartum fit, .untus bora [aturitare perit : faiebat-enimDei & ejus cuticula lautius nutrita, illicó.infurgit ,fermonem mon po[[e audire temulentos, iIn aula Pharaonis 1deo vitiis laborárunt 3 8,. libido, ac revivifcit;tametfi annis Íepe integ- zis jacuerit emortua, vel languerit fopita ; vis Eunuchi, quia gulz indulferunt ,'& ftoma* chum cibo,& potuonerárunt, ;Dicuntur hi o enim immodico., fi madeat , illicó revivie duo Eunuchi peccáfle : 44cciit yut peccarent fcit , licétenimomne vitium detegatur in eb* rio , libido tamen prz cateris in ipfo infole- duo Eunutbi. '"Pincerna Regis, 65 Piffor: quia .u. fcit, parit enim temulentia libidinem , & ex ad gulz indulgentiam liltum exare(cit pudi- vino hauritur libido, .cujus flammanon oleo., citiz, & reliquarum virtutum flores ex(iccati anon palea,fed vino nutritur ; hinc plures poít pereunt ; aitenim S, Perrus Damianus ; . E- Jautiorem meníam ,'poítfaliares coenas ) po :dacitas :quedam (anguifaga eft ,-cus dua funt dilia luxuria ,&ebrietas : icut enimvolupe ipleniores epulasab ufu dejecti rationis,S in- :»plus belluinz ; :eft fanguifugee humani corporis haurire fan- iter pecudum greges abje&ti., .ZDm:ter.-fcap. quàm humanz redolent naturz, JIncraffa* :guinem: ita edacitas cordis puritatem., qua .animaz eítveluti fanguis , acreliquarum vir- 32,v, 15» . igus eft diletlus , '&$ recalcitravit. AIncrajfus » ampinguatus xdilatatus 'dere[ïquit,;Deumfaäa . «tutum alimentumexíugit, diffipat ;ac delet ; vem [uurn y65 vecejfrt à Deo falutari fuo , gulee «quia fi. femel.gula indulgentia humani pe- "&oris precordia penetrat , univerfam virtu, xnim voluptates , & concupifcentis flagitia , dnnatà quadam necefficudine copulautur ,sit. tum aciem ibidiffipat ; & cordisdefideria ad ilicita., .ac vitia praefertim seftuantis tunc .que culpa individua gulz comes, em&i&)k& Ra 160 runt Eu* libidinispertráhit:: ubi enim habetur ; 7o-7* Neque in aula Pharaonis peccà 3« Accidit, qummurum percircuitum deflruxit cuntius iGenef. cap. auchi , nifi quia gulz indul(erunt. cexercitus Gbaldeorum ., «qut erat «cum Prin- '4'00 qut peccárent duo Eunuchi , pincerna Regis d ipe enilitis : jeptuaginta "Interpretes 1e- piftor.: nimiram inter aulicos , & Regis fa- ; !LW!' miliaresilli duo dicuntur peccáffe , qui cibis , ;gunt z :Omznem vnurum Jeraufalem defivuxit otibüsque lautiüs parandis,ac delicatiüs.con. «exercitus Chaldeorum «eum iPrincipe coquo- yHm , quam interpretationem -expendens diendisincubuerunt: dum enim venter cibis D. 'Gregorius Nazianzenus jcité :-ad rem ' d. ámpletur , & vino madet ) nutritur.concupie fcentia, quz vires , nervósqueacquirens pra- noflram ait : :Coquorum Princeps jure.» xenter afferitur ,. cui nimium.a coquis da- vos quosque affe&tus excitat , & ad vitia inci- tat ; & ubi ventris eít ingluvies,ibi mentiseft &ortofo opere fervttur. '$i igitur gulen- dlluvies; extinguitur enim ratio,'ejüsqueïlu«- «dulgentia pectoris pervadit vifcera , «cor ag- greditur , & bellum indicens ;probis aifcéti- qmen,fi cáput vino obruatur: & ufu;aclumine extin&torationis;veluti in tenebris ambulans, bus , quiin cordis prafidium , & cuftodiam quivino madet , in omne proruit flagitium : invigilabant., :omnia fus déque vertit, & "unà cum pudicitia virtutes omnes «evertit ; quienimcibis, ac ventri'dancfopcram»,'adeö roni funt ad vitia quzeque, ut ad obfervan- quiafemel,quód venter cibis,&potu fi uffarci« naturstametfi cor lilio floruerit caftitatis ;ac tiam divinorum praeceptorum eos pertrahe- reliquis effulferit virtutum decoribus, imà re fic veluti impoffibile, tot Íplenduerit proborum affectuum nitoti« 17 - Idquecauíz fuit;cur Moyfes cumé montis is3 editiore faftigio ad ejus deícendiflet radices; bus;quot coclum ftellis;quot -Erythreum mat« Uuu a 5 Vetani de Affeibus Tom. 1, ' $16 | Eïiï&ïïaz*c XXv, gatitis,quot pretiofis lapillis coeleftis Jerufa- ipfe ab operibus fuis, acfi ad acþefTum Cibi,. lem; adhuc deficiunt hec vircutüm ornamen- potüs prafto fit receffusbonorum operum,& ta, corruunt hzc fpiritualia dificia , & totus initium iadulgentig gulae, finis fit. culturze murus Jerufalem per circuitum def(ttuitur ; virtutis : cüm ením aperitur gula fuis illeceb- vt qe l — € v5 ha w ] quiagula indulgentia nonnifi virtutum mo- ris; via clauditur,qnà ad virtutem pervenitur; litur firages, neque Eunuchis Pharaonis quid hinc Cyrillus Alexandrinus : Noféte conquerz - od aliud aniam przbuit peccandi , quàm cibi , & Tu das-flimulos de infrmitatibus parsis. potüs minillerium : 2decsdit , ut peccarent carui tua , tu ipfam adverfus ritum tuum ! ngäl'.ïlö' $ duo Eunuchi Pincerma Regis , &5 Piflór, armnat , U porentem fAcis , cum eam carmis Nec mirum, fi geminis Eunuchis in aula bus fatias , €8 ad illecebras nutris. 0'16' V . Pharaonis tantam intulit perniciem cibi ,po- Dum gula nutritur , vitia pinguefcunt , 2!1 fi tüsque miniflerium : cum unica fajius gulz & dum caro pet ingeftum cibum vires acqui- indulgentia mundo toti ruinam indixerit , & Pl rit, infole(cit concupifcentia ,& praviomnes - homives omnes miferé perdiderit ; pulchré "affé&tus in perniciem caftitatisinfurpuut: ita Serm. infe. D, Aubrofius. 15 u Adam per efcam paradifum lex vitiorum certa efl,ut faginze fubtiituta fit ia 6.poft perdidi: Efauper lentembonorem primatás 4l prim.domin. lafcivia ? & ibi incontinentia petnlant;ior in- - f amifit: qudas per bucellam Apoffolatus fub- furgit;ubi menfa apparatur ferculis or'tior, qqadmg. tà lime depofust$. ex quo enim bucellam fumpfít , & quia cattitatis ftudiofus fcitfamem virgini- non jam dpoflolus cepit effe , ed proditar. tati amicam effe , & faturitacem inimicam', V dl Eít igiturgule voluptas radix illa infe- mavult fame , & abflinentiá lilium excoler 19, X &a, & vitiata, ex qua pullulant in mundo lce- cafítitatis, quàm faturitate ei nocere ; idqua ": 4 leraomnia: e(t gulz indulgentiafons ille pu- caufze, cur feliciüs floreat lilium caftitatis im z D tidiffinus, é quo rivuli pravorum omnium pauperum tabernis , in mapaliis rufticorum ,. Ti affectuum fcaturiunt; vitiorum enim radix, in cafa pauperis rufticelli , quàm in przedivis & origofola fuit hominibus gula, exordi- ff tum palatiisiin Principum turribus;Regümqs um totius ruina ; G caufa omnis fupplicij , aulis. Tibiz tunc vel maxime ftrident, cum Sicut erant aute diluvtum.s à Mattb. 24. . hinc Chriftus. plus inflantur , ac plenze funt vento; à tibiis J"U.37« comedentes , & bibentes &$c . ita.erit. , & ad- non abludit humanum corpus , cum tuncpo- ventus filj bominis ; nimirum ficut'cataclyf- uffimum in lafcivam zflget petulantiam,cum ï U À U P eseeap.1 mus foeditates delevit , quas terra contraxe- plusoppletur epulis, madet vino: pulchré D, * rat ex immodica edacitate, hauflüque temu- f Oregorius in libros Regum ait:. Ex szogue lento: ita peccata futurorum hominum de- la vitio iumumeravitiorum agmina ad confli- 1 p linquentium ex gulz indulgentia aliud pu- Uum anima producuntur. Unum quidem gule niet diluvium , fed non ampliüs aquarum , l Vititm e$i , fed aculei libidinis inmumeri femt , fed ignium. Immodica fiquidem guülz in- qui pracedentemillum quafi Regem fequuntur, Q dulgcntia divinam irtitac juftitiam, üt orbem qui leta quidem fuggerunt ,. fed ad' aterni non folàm aquis immergat , fed & flammis jlettu lamenta perducunt. O quot orna- purget , & abfumat. tum amiferant pudicitize, quia nullum gulee f 20, Cultor igitur caftitatisin id , vel maxi- ilecebris voluerunt froenum iniicere ! O quot victi libidine ceciderunt , & laíciviá mé incumbit ftudij , quó gula voluptates omnes coérceat ; ne quid demittatur in (lo - proftrati miferé jacuerunt !. quia vinceregu. | machum , quo ptobi cordis affectus aliquid lam noluerunt , -& infurgere contra gulze patiantur detrimenti, & ne vitiisper gulz il- illecebras detre&tárunt : ídque cüm noviffet 3 ) lecebras via aperiatur ; quia ubi gula fuis a- celebris ille in eremo cafítitatis cultor Hilae P peritur deliciis ,. vitia ftatim omnía ingre- rion fuum alloquens corpus ajebat : paleis Hl diuntur, G per gula hiatum cor intus inva- te pafcam aufelle, nonbordeo , ne viresacquie l dunt , illidque diripiunt , ac fuis fpoliant reret caro , GC cüm ipía infolefceret concue L ornamentis. Conctediderat Herus evange- pifcentia, pravique infurgerent affectüs factu licus famulo totius fuz domüs regimen, cüm optimum cenfuit , corpus abílinenuá , & je- f effet ipfealió profecturus: fed vix abfuit Do- juniis emaciare, abhorret enim caftitas opie f minus , adfuit domüs gula ofliaria, quz vitia mas menfas ; & ibi lilium caftitatis languet; £4iz v, omniaílatim introduxit, loquens Chriftus de ubi tellus nimis pinguefcit ; nil énim pudici- &6: ? 3 i famulo ait: Cepir percutere fervos, &$ ancil- tiz floti perniciofius gule illecebrá,quá ignis e las, & comedere , 69 Dibere , €9 inebriars : ideo - alitur concupifcentiz , incendium accenditut 3 E co»pit in ancillas fzvire , & confervos percu- libidinis , & excitatá flammà cinetefcit liliuns 1 .r ii ?g t tere, ac verberibus egregiä pulfare , quià caítitatis. Non poflunt fomenta libidinis ; ]i gulz incoepit indulgere,& vino madere im- nonfuppeditare concupifcentiz, qui gulz de moedico: Capirpercutere feruos , G ancillas , lectantur deliciis , ac ferculorum indulgent E5 comedere , & bibere , G inebriari , quialfym- opulentiz , quia utfcité ait D. Ambrofius, z5 4, ,,, Í pofiis, comeffationibus , ac ebrietatibus af- Pafcitur. libido comvivijs , mutritur delicijsy — nis, h, MP, fuevit ablente Domino , in omne proruit fta» vino incenditur , ebriet ate inflammatur z bine W, i tim fcelus, Etiam rerum Conditor;ac fapien- non mirum fi in aula Pharaonis Eunuchi v ;; Í tiffimus Artifex Deus , quamdiu orbem con- tiis * inquinárunt , cüm regiam ipfi mep' i. didit , facultatem non dedit ad comeden. curaverint, - Zfccidit , ur peccarent dy & Eu mo— I 4 dum;& cüm primüm hans conceffir , ceffavit U& quid ?nchi Pincerua Regi:? G Pifor.. INso - - | aliüä Pravi Affectus deffides corrümpunt ; defatigatos virtus ornat. $A. flinet is innocens.animo , & caítus corpore aliud prodire potuit € menfa exoticis inftru- ceníeatur. a ferculis, ac delicatioribus referta obíoniis, Pradixerat Angelus Samionis parentibus futurum.ipfis filium, & ob lztum L quàm fcelus : fiquidem & menfa regia prodiit E Urix ebrietas ; & interfectio Simonis'ftrenui füfceptum nuntium gratitudinis causá con- ij Facimus tibi badum Sudic. Y 3: :ä Ducis : Ptholomzus Rex Simonem fratrem 'vivium.ei apparant, E W. ,-:»J ï.., [ de capréis ., cui refpondit Angelus: fj sue j Jude Machabzi ad regiuminvitaverat con* vivium , ut vino madidum fanguine fcedaret, €0gis.,non comedam: fed Áá ceeleftis nuntius &t occideret; Et cm inebriatus effet Simon, hominis induit períonam, cur ut homo exe .Mdc'bag.ïr*ö. hibitas fibi dapes non comedit 2'f1 ttes An. & filij ejtus, furrexit Ptbolomaus cum [ui ] , 16. fump[erunt arma , & intraverunt in-convi- eli,, qui Abrahz comparuerent , :non fue* 4, ! runt -dedignati appofita fibi fercula come- um , &occiderunt.eum , & duos filsos ejus Queff. 28 nimitüm gule delicie,convivia regia , non dere , cur ? Angelià cibo non abftinuére ii 25 CüP.,-;M A udic, pudicitiz tancüm infidiantur, fed & ipfi vitae, domo Abrahe , nuncin dome parentums x Samíonis-dedignatur Angelus cibos fumete? Nallum eft vitium , ad quod viam non z 224 emolliat vinum , quod velin primum fudm Refpondet Abulenfis, Quia fi Angeli nom Primus homi- authorem favire didicit. comedunt , cognofcuntur effe J4ngeli: vole- batin domo parentum Samíonis . coeleftis sum, qui faltem poft diluviumvineam plan- 'tavit; primus, qui racemos amputavit s TNuntius cognoíci ., ac reputari, ut Ange- dus, ideóque refpondit , (f »me eogis , non Awas expreffit , vinum bibit , .ac primus in ebrietatem incidit ,fuit No&, poftquam in- vomedaim , nullo enim alio evidenuori (ig «olumis fua cum familia & diluvio evafiffet; ;no.poteít indoles angelica , ac virtus ex« abuíus vini ab ufü eum dejecit rationis pet primi., quàm abítinentiáà cibis , & potuz iadu&tam ebrietatem : & quamvis ufus vint ideóque cultorcaftitatis, quia indolem imi- non prorfus damnetur , fi cum neceffitate ad- 'tatur angelicam gulz delicias amputat , ab it (obrietas; exceffus ramen eft , qui culpátur; ámmodico ;cibo, & potu fe abítinet , & à « immodqr-anäa »'qua& damnatur ut noxiaà 5 :delicijs abhorrecin ferculis, convivia fugit, :edacitatem exhorret , vinum faftidit , & la- hinc ajebat Afclepiades , loquens-de vino: Primum poculum eff neceffitatis:3 fecundumz» xhrymis., vel £rigid& lilium irrigat «allitae *»"E'iSo «oluptatis ; tertium ebrietatis , cui adhzrens Ti)sgui] Apuleius ait : Crarerem primum ad fitimas queriinere 5 [ecundum ad. bilaritatem 5 ter- & THS. 4ium ad voluptatem , quartumveró ad infa* deiamz Suntvero bibonesadeó ex(iccandis ca- licibus affueti , at non contenti tertio , vel Pudüuitie amans oculos emif sitior, quarto poculo doliis vídeantur aequiparari. "vagósque compe[cit - funt.enim bina & hinounifi flammasfovent libidinis , ac in- eneris lampades , ? quibus concupifcentias ««endía nutriunt prava concupiícentiz ,'qua& «ejisque pravi affetius fuas bauriunt flam- 4nas exitiales , quibus: cafhitas ficut nutriturcibo, & potu; ita abftinentiá., & jejunio vires deperdic, & extinguitur: fi- -«&ine[it. quidem juxta vulgatum effatum fine Cerere, « Libero friget Venus, | 'On Tolüm 'gulam «o&rcet «caftitatis Caítitacisigitur C ultor veaere*aüfharæ ) ftudiofus , fed etiam oculos emiffi- 244 33. 'tios , vagósque compefcit ; ne cu- flammam procul abigit, quiacibo,ac potui parcit, men(z minuit faginam ;'fibíqueom- 'riofis hac., illácque divagentur : funt^enim nem adimit guleindulgentiam. — tNon vere 'oculi'vagi binz Veneris lampades , & qui- :bus fuas haurit flammas , . quibus caítitas anat lilium caítitatisinterepulas; non itrigae tur» necfloret hau(tu vini: cum fint gule exarefcit , & lilium pudicitig cinereícit, - voluptates vitiorum irtitamenta ; fugienda 'Teftis eft David, cujus pudicitiam emiffitii, funt , acprocul abigenda harum deliciarum 'vagique 'oculi interemerunt, Vidit, ipfee LE N ) ". fomenta, quaconcupifcentiam accendunt , folario lavantem fe in fonte Bethfabzam; & ftatim conceptá flamma -exar(it factásque Venerem excitant , ,& pravos quosque af. fectus alunt. Cultori caftitatis indurandus 'eft adulter , & homicida folo afpectumu- Jieris. eít animus , & éblandimentis gule procul 'Fettis eft.DinaJacobi filia jam. nu« abftrahendus, Hinc I(zus Afyrus referen- bilis, forma fupra czteras'puellas venuftz g ?r te Philoftrato interrogatus quásnam epulas *hanc curiofitas impulit urbem inviífendi Si- B r judicaretipfe fuaviffimas ? iflas, refpondit, chimorum; morésque feeminarum urbicos,ac —— ftudia obfervandi: virgines tunc (ibi- cozve guftare defii , cüm enim caltitatis eflet ftu- diofus , perinde ac venenum gulz delicias ingenti numero, five ad nundinas, fivefefturm, quodpiam folemne; convenerants quas tít femper abegit , quia ut ait D. 'Gregorius; ' Llþc k iW : !7314 Fü?g «elebrari convivis [ine culpa vix poffunt , ipfa videret , videri, & ipfíacupijt: fed rar& nih g. non ferculorum opulentiá ; fed ciborum ab- absque periculo prodit in publicum caftitas ftinentiá nutritur caítitas, G fobrietate flo- cultiore induta ornatu,ac vultüs fpecie Venu- retlilium pudicitiz : eft fobrietas à vitiis fta. Vix Sichemus oculis fpeciem;ac venufta- temluftravit puelle, & A oculis impuras attta« adeo immunis , ut qui ab cícis, -pot-tfugue ab- Uuu3 P X1t l fuw-. ^. m $28 - Differtatio yit & nivea Dinz facie flammas , quibus coe- ? non labefaclet, quia, tit fuos mónebat in afce- [' pit intus exardere fimul, & amare ; imó.& terio Monachos S, Ephren: Sicur aque du- Tom.2trait, efflictim puellam deperire : & abreptus ar- &us canfm&w perdit 4Q4A4:2. 1tA oculorum de bumil, dore virginis potiunda , cum non poffet illà difirattio mentem caflam defiruit: idque cau- lenocinijs ad flagitium pertrahere, vitium Íz,cur Chriftusoculorum compreffurus pro» -obtulitreluctanu. | Ecce quam noxij , quàm cacitatem fententiam illam tulerit feveram: lethales funt lilio pudicitize oculi emiffitii , Mattb. cap, fi gäfz viderit - mulierem | ad £oncupifcendum ;s .'vl 2?- vagique, G&curiofi, vifura Dina ceteras ur- eam, jam 18gcbatus eff eam 4n «orde fuo 5 bispuellas , morésque urbicos foeminarum meritó igitur habentur tot monita, t£Ot prze« ad nundinasvenit, nonut quidquam virtutis «epta à viris afcetis extradita caílitatis cul- i i emeret , fed utillumetiam reluctans vende- toribus ad oculos coércendos;eorámque cu- ret florem, qui femel deperditus, nullo fit cclefctsg, riofitatem compefcendam: & Siracides, hoc ;ï.iiä,z.-ïnyü' j ampliüs pretio venalís; nonutfibi ornatum (WZ. 45 | idem monetinquiens ; zfvertefaciem tuam.s aliquem emeret , fed ut ornamentum ipfa A muliere compta, pl venderet caítitatis, perfeveratura virgo , fi 26. Hinc Jex fuit illa fancita multo ;pruäcn- - domi manfiffet, . Exiit domo Penelope, fed tior, quàmfzvior à Seleuco Locrentium Le- ti redijt Helene; quia ut fcribit D. Hierony- gislatore de oculis adultero eruendis, eó quia mus: Zenera ves zn feminis fama pudicitia li Epift, 9 fint oculi adulterijvel «duces , vel fuafores, eff ; & quafi flos puleberrimus citó ad levem Cupidinisenim flammz, ac impurze Venetis znarce[cit auram., &5 flatu corrumpistur , & ignes faciliüsper oculos accenduntur;ac hau- Epift. 22. ad Euftochium expendens illud fi riuntur , .adeo ut äntocüliNaþhtæ;peeri- XLibasecese Canticor. Hortus conclufus Soror mea fponfa, les;ait enim Plinius: Magnaz effe cognatio- fi borius conclufus faus fianatus aitad rem no- nem flammarum eum Napbta;fulfureáque bi- Q ftram fuadens virgini,: manere domi, & cu- TUmine , t 3gnis ad dp[am etiameminus vi- tà rio(itatem compelcere oculorum. .-.Czve ne fam transvolet : ádque de .ardentibus-ocu- li | domum exeas , & velis videre filias "regionts hi lorum tzdis, ac igne concupifcentiz non im- alieue; quamudá fratres babeas Patriarcbas, meritó adítruitur: vix attingunt oculi pro- [K € Ifraele parente leteru . Dina -egveffa cor- 'cul fpeciofam virginis formam , & ftatim U FUnmpitur. Videre enim in puellis formá In concupifcentize flammas .concipiunt, quibus l corporis fpeciofis , A videri non fine. peri- velinterimitur caftitas, vel graviter pericli« tiC culo eft caftitatis interimendze ; .quiaut mo- tatur; co&rcendi funt oculi;ne puellz videant Ui net Clemens Alexandrinus : Dum la[civiunt venu[latem , quia maxima eft oculorum 4. L ib. s Pedag, oculi, calefcunt appetitiones : funtenim o« .gnibus.cum vir $i €Abi fl'. culi geminz pharetrati Cupidinis - fagittae, -£10. X ginis ;pulchritudine äclqgnaf J quas in perniciem ejaculatur caílitatis, Quis Quod fi dicas;puelle '-'venu"['c-ate.m nihil 27. r miferam non lugeat Sichemi fortem? vidit in fe continere mali,cüm donum fit Numi« u ipfe puellam exteram, & ipfam deperijc, & nis, proinde quid boni, & non mali : id non t * ipfe perijt : quia homo libidinis amans;com- diffiteor,'optimam cenfeo foeminz fpeciofi- a pedes gerit in oculis, quibus vinciat; glutem, tatem ,. laudabil'cm.pucllæ:p'ulc'hritudin'em, ; .-ä.g.zþ;;;, ta quo affigat; hamum quo inuncet; flammas, fed hancinficior bonam effe caftitatis cultori, fk -quibus adurat; fagittas quibus confodiat , & concupifcentiz ftimulis exagitato. '-Bona D interimátque caílitatem, quia ut Ícité Chry- erat Sufanna, & virtutum laudatiffima cul- - 9, oftomus: Sicur ignis ubi calamum appre- trix; fednon infanientium fenum oculis Serm, i2 fl lu beuderit, mox attratlammateriam fuá flam- ammas impudici-amoris ecaítisSufannze ni- Ti Ozxmm.r ma accendit, dta ignie concupifcentia , -ut vibus haufzre. :Bonam putárim fui(ïe,*&iho. . primum formofitatem , ac wenuflatem vifu neítam Bethíabeam, fed non-bonam /'oculis l du attigerit. antmum flatim inflammat. David; qui-cüm;primümfeäm1in.fontexatäg'e. *d Non tamen illuftrior hácflammáTplen- runt; infrigidis illislaticibusimpuros haü. 2f. D det caflitas, fed denigrata corrumpitur, & Íerunt ignes; bonus erat, & egregius caíti- cinerefcit: ideóque S. Job infignis pudicitiz tatis cultor filiusJacobi. inaula Pharaonis der« fer cultor imminens hocce ex oculis periculum Jofeph, & nihilominus quamvis liliumexco- M metuens fcedus pepigerat cumoculis fuis, ne leret ipfe pudicitie , rofam tamen, feu flo- exterius vagarentur curiofiüs, nec puellarum LUH rem Veneris fenfiit hera "uxor Butipharis, ted dele&tarentur venuflate : Pepigi fadus cum ejüsque etiam fpinas, cüm acriüs prafenfit MU ob cap.2To oeu]js gueis , ut ne «ogitarem quidquam de fe libidinis lancinari ftimulis ; 'quid.ni bona Ub , qurgine, quam enim partem in. fne baberet 'erat arbor, & falubris in paradifi meditullio Agrab M tiot 'r0 Deus defuper , & bareditatem Omnipotens de à Deoplantata, & tamen cum fuos ad ipfam.- [aj 4 AP l2 gin excelfis? meritó Huffeus Princeps foedus pe- direxit Eva oculos à recto tramite deflexit 4 pigit fuis cum oculis , ne quidquam cogita- & ibi mortalitatem invenit, ubi cupiebat.di, Ipo rent devirgine,. quia cultor cafílitatis fi li- vinitatem enancici. Sitpuellz venuflas in fe V g, proi lium velit pudicitize tueri , neceffe. eft fuis C bona, fi nives przefefert in :cutis. 'candore, cum oculis pacifcatur ; quia nifi oculicerta flammas fuggerit eam intüentibus; quibus . & Qull - lege, ac feedere obligati ccérceantur , nul- *caüitasperii, Vc':l .'f"üm-»mäperjc]itatur: qma Inm aderit adeo firmum i caftitatis propofi- laxior ad concupifcentiam aditus eft. mlH« 9 1?11(:]- tum, quod oculorum fraus, vel curiofitas lam oculis attingere venuflam, o RR QQQH Omnis W. E Pravi A&"e&us d€fld€S cc»rmmpunt- dcfatigatos virtus ornat. $19 28, Omms itaque folertia adhibenda eftà Neque mos ifte oculos velandi nupta- 30 "'29:'4& Htil, €aftitatis cultore, ne finat oculos emiffitios rum adtnendam «aílitatem viguit .tantüm «uriofiüs vagari quamvxs Deus hos fcintil- apud Palzeítinos ;; verüm & apud Judzeosflo Li^ ri.2»- lantes.orbiculosvoluerit in praecelfa capitis ruiffe teflatur Tertullianus J/Pro de coroua /44^P ? — noítri fpecula, perinde ac v;gxles excubias, militis , & probant exempla Rebecca, & Sa- Ic. Wth ( non.tàmen vulteos pervagaricum detrimen- Imó apud plurc: alias gentium natio- idug to pudicitize; vult Deus üut oculi corpuscue nes laudabilis mos;(te viguit, ut ex Per(arum Ítodiant , ita camen ne hoíli prodant ani- legibus confirmat Joífephus , .& de Romana mum: (unt enim ocult ut etiam czteri fene« lege conítat ex Valerio //5, 6..cap, 3, nbi Ca- fus porte, per quashoflilis exercitusinar- jus Sulpitius, eó quia dimiferit propriam u» cem , ac metropolimanimairrumpit 5 pro- xorem ob.eam duntaxat.caufam, quod. apete W!Ef 4,9' Lzb.z. in Jjb pterea nos monet D. Hieronymus, ut five- to capite;vultüque detecto in pubhcum pro« CT *Uin.-4.3, limus lilium excolére .caítitatis, licentiam . diüiffet.dixit. ALex tibi sneostantüm prafiait * przíertim oculorum .co£rceamus, ait..ille * oculos , quibus &6 formam tuam approbes, &$ 16, Quiii fiudio m'vzgtlzmdum est-Amatori caffi- placere . defideres, Hlterior. .tus . can/þe&ux ' gmonta , ut hi adituevité freuentur, preler- juperva:mz árritatione accerfitus , .5n fufpi- ;tímque omnium promptxfümus 3-a€ nobi- .£lone $. crimine. la.ereat,neæj/e effl; Quinde Eor .citat, Atabicis foeminis refert Tercullianus.faciem Jliffimus.nempe vifus, cujys hac in re fum- mum eít momentum , quod «üm.noviffent totam ita texiffe , ut.uno duntaxat oculo li* . jGraci, utnotat Cæfarms Dialog. 3 eodem .beratoscontentz effent .dimidia potius frui TP ATIA /nomine pupxllam, & virginem vocárunt, & Juce, quàm totamfaciem proftituere, ficut virgoomni ftudio debecinvigilare, ne Non folüm à foeminis, ne pudicitia pe- 31. quxdquam admtttat, quo virginitatem amite ticlitetur.cuítodiendi funt .oculi,.ne liberiüs tat; ita, oculi coércendi iunt, ne fi curio« divagentur, verhmetiamà viris, quililium fiüs divagentur in foeminea vénuftate vcne- excoluntcaftitatis, unde S, Auguflinus ait : * XEpifderioo., um hauriant, quo cafütas corrumpatur, & -Oculi veflri etiam fi jaciantur in. -aliquem , ECWUIDUUNE LURT pereat: quapropter hanccircumfpectifimam figantur án neminemz multum intereit .di- oculorum cuítodiam ad tuendam caítitatem fcriminis:eum iacer , qui-oculos inaliquem inculcatS.Chryfoftomus ex eadem vocis no- -obiter duntaxat jacit j & alium, : qumo:* ío- tione.Domilia .de pæmæntu continentia, & Iàm jacit, verüm & diu figit: juncfunc ocu« virginitaie inquiens: Pupilla oculus appella li, qui in alienam figuntur venuftatem: g. rur. t ficutidfle duabus palpebris geluti im :mina cupidinis tela, quze caftitatem lethaliter. guadamæandæw clau[us.eff 5 .ita. & virgo «configant : Permde eít, oculosin venuítam figerefoeminam , .ac lethale vuinus 'caítitati J gpermaneat. — Sicut . linguam fub . duoóus deptissdentibus dico, & labijs Deus conclufit, Anfligere. Ni(i .caftitatiscultor fuos cufto. A * At tanquam-verecunda uirgo nibil indifcre- .diat oculos; in periculum fe injicit perdendz Ait Salvianus : :Oculos. effe na- ZLiblepr: 4um loquatur.; & hanc foleruam in cuftodi- pudmtnæ gäz .endis oculisad plenam «aftitatis indemnita- ;£urAles: qz;oidam animi cuniculos , quiaficut tem :commendat.ex inftituto Ifidorus Pelu. ib.eepift án obüdione arcis duclo cuniculo- Usque ad - ó6, qmonia, & propugnacula fit tormentarij pul- fiota , :ubi plura congerit facra, & profana exempla, veris refticula, ut paulatim:conceptá flammá 29, '"Quin quó procacibus oculis 1gmtabu- ferpat per fabterraneam vnam, &ex:gux fo« ;'; lum fubduceretur , «conftat apud prifcosho-. - -amitis-continuatione: numta, «um- pnmum mines moris fuiffe , ut muliebrisconípectus, infpecum-devenit laté patentem., & nitrato 1 à .quo vel maximée periclitacur |caítitas,ob pulv-»re fartum ierumpat in incendium , ex ducto faciei velamine,c& nuptee procederent, «cujusviolencia tellus quatitur , tnuri fübru- j velaretur: & quamvis puellis,ac v1rg1mbus "untur, faxa per aéravolitant., molesin fube | 4 permitteretur ut apertafacie poffent ince- lime attollitur 'horrifico fonitu, quaft itel dere, quó faciliàsmaritos invenirent, utre- tri(ulco Poétici Tovis; perinde dixerim eai« s " fert Cherillus apud Plutarchum . in Laconi- miz forme venu(tam fpeciem per oculos, j cis: ex quotamen erant defponfatz., quia veluti per animi cuniculos fubrepere veluti maritumjam repererant , nonnifi velatz in. igneum fomitem ex aípectus continuatione j cedebant, ac proptereaà nabendo, feu vultu áinnutritum; & cum ardor concuplicentzæ t, ( cooperiendo di&lz fuerunt wupre , ut etiam intimam penetrat anima Arcem mgens tunc Lib i, de notavit D. Ambro(íius, & T'ertullianus: Lz- concipitur incendium , quo fumo, & caligi- "hrab.2:/94 byo do corona militis 88 libro dewelandis vir- ne oppleta mens, non ampliüs pia videt Q Lapu E Cap. 12, ginibus ; ait Rebeccam confpedlo procul propofita, & everío gratie propugnaculo If Íponfo velamen invafifle, ut fe, quod erat, fubruitur caftitas. 4 * profiteretur. Ex eodem ufu Rex Gerafz Hos animi cuniculos expertus fuit - ls QGenef 0. o cum Satam incuíffet, quód fe dixiffet Abra. David; licét enim non minus purpurá tegiz fe he Sororem, & ut virginem fe proderet, dignitatis, quàm candore excultz caftitatis Ó Anullique viro addläam,pmgemfïec invelata, clarefceret, quia tamen poft pomeridianum yus mille illi argenteos ad . velamen oculorum fomnum, ad captandam liberiorem auram Jid deambylavit per folarium nullo injedo in co&mendums quo nupta diguoíceretur, trí- d - Bbuit, oculos freeno v:dzt mnulierem fe lavantem ex adverso, $30 | Lm;auo | XV. i smgo . 4dverfo, feu Qt no';at Auguüinus: Mulier tatis cultores hoc ïd&m de! .u?"** * il Pjsm, $0, davabat fe longà,fed libido flammas fappedi- ii petere, quóífuo: àvercanto £abat prope, Cüm primüm mulierem vi- i [//4 tatem videant; & íaedus cüm j dit in fonte à formofo illo fpectàculo * foe- D cum oculisfuis inire, nequ 'dquatà dicatem extorfit, quà pudjcitiam corrupit, de muliere; facilé perit, qui videns mu! i li & exfrigido fonte flammas haufit libidiunis, i* eam deperit: Solent Medici morbos cura» quibus ad interitum pudicitiz exarfit , po- o tuerftque propterea moeroreconfectus, & türi maligniores zgrum à quorundam cibo- rum non folüm uíu, verüm & afpeétu arcere, lu Thren3.v. lachrymis madidus dicere cum Jeremia: O * J'.S . ne ulla inter os, & oculos proditio commite u eulus meus depradatus esé. animam meam * L tatur,a€ neputet patiens decumbens falubre Q unico enim alpectu oculus depradatus eít fibi, quod fuave credit futurum. Perinde animam , fpolia diripuit, caftitatemevertit: contingit ei, quem adblandiens concupiícene li virtutum, ornamenta furripuit , fuftulit é tia fzpiüs infeflat, is, ni velit ja&turam fue u mente lumen, é voluntate religionem , ab bire caftitatis, ait Caffianus, debet oculos à q anima gratiam, à vateprophetiam, à Rege re quidem grata , fed noxia conflanter abdus confilium , à Dei amico benevolentiam , & . favorem. cere , quia utait Auguítinus : folus alheciua « Neque illicitoamori tantüm, fed iil Via reila eft adopuss oculiraptores ad. cul- G omnibus vitijs in animum per oculos patet via, huic enim monítrant oculi adulterium, p4m : propterea cohibendi funt àvago , eó* i que curiofo aípectu : hinc Miagifter Chriftus Martb, eap, g inceftum; domum, quam concupifcat; mu- nos docethanclectionem inquiens: Si ocu. 7* ?* lierem, quà fruatur ; adeó ut fint oculi irri- fl li, 4p tàmenta vitiorum, ducésque fcelerum, An lus tuus fcandalizat te, erue eum , & prorice 4b5 te, hoc eft, froenum injice, & ejus aípe- f non etiam Samíon licét abítemius, licét ma- €tus coérce, ne curiofiüs divagetur : ocu- de gno Dei dono natus, ut Dalilam vidit, eam lctum curiofitas plures perdidit, — 'Tritum q '.depetiit , Gipfe perijt? eftexemplum uxoris Lothi : h&c cum ad m 33« Homo libiditiis amans compedes emit- urbem impudicam retrofpexiffet , gentéms if tit ex oculisquibus vinciat, imó & fagittas, que lafcivam curiofis illuc oculis eflet intui- £0 quibus confodiat vittutem , & animum : tà immemor mandati; ut erat reflexacer. - hiíce enim telis confoffus Afyrius Holopher- h vice momento temporis in ílatuam . falis di nes vitam perdidit, cüm primüm Judicham verfa, fatua curiofitatis fapiens fletit mo- « Judith, c2b. vidit : Clmque intraffet ante factem ejus , numentum. 10,.77.17, . Ferunt .eam eodem Íemper. ü . flatim captus est in fuis oculis Holophernes. veftigio ; quo fe circumegit alpectu ; defi Has oculorum fagittas pertimefcens Alexan- ( 15 li£ello de xum mulieris fimulacrum cum brachijs, hu- 0i der Macedo referente P lutarcho, noluit Da- euriof, meris, capite, totóque reliqui corporis trun- fh rjj uxorem in fuüm venire. confpectum , eà co, defluentísque talorum tenus veftis habitu. . -quia mulier depradicaretur. venuftiffima ; d poft viginti, ac plurium fzcuiorum cire timuit per oculos fceeditatem libidinis ex illa lu cumvolutionem perf(litiffe, Hc feemina haurire fceminea venuítate, & quia prudens ter timuit, fortiter cavit; & victor illuílrior; in ftatnam vería nobis eft documen:o quan- tum inferat damni oculorum curiofitas,cum quia Datij conjugem non vidit, quàm quod K Ie falis acrimonia condimento fuerit levitatijac Darium ipfum vicerit, ejüsque exercitum to- inconítantiz foemineze, - Y tum fudetit , ac diffipaverit, D 1g Quàm pauci, inter Chriftianos Principes,qui Alexandrum tü 5. I TJ. Macedonem imitentur? quàm rati;qui cum tel Jobo foedus ineant cum oculis fuis , ut ne W. cogitent quidquam de virgine? velítigia po. Caflitetis excolend« propofitums NU tius fequimur Salomonis, qui fatetur: Q;z- non [lat, fed cors uit nift oculis frenum. T injiciatur , quó curtofitas compe[caturg N & "U. 10» Ecclef.ehps i qua de[ideraveruut oculi mei,nou negavi ei$;: & ideo defecit àfanClitate, omnem à & cultór. pudicitie ab afheciu, &$ I fe abegit pudicitize ftudium, & cum mulier- colloquio abflineat mulies n Yif. culis foediffimam |duxit. vitam : ubi enim d tanta oculis indulgetur licentia, actum eit pn de flore pudicitie , exarefcit flatim , ac Unt oculiad voluptates lubri—cï: ideóque 3j. " floti caítitatis nocentiores : unde Chri« iV perit. i 34 Vulgatum eít apud viros afcetas effa- , ftus praícribens legem cattitatis Chrie j;, Hb, s, lu tum illud: Iucuffoditus vifus ,. incustodite ftiang ait:. dndiflis, quia ditiumefl antiquis | ( mentis of nuntius : & ficut domus purgata, nonmuechaberiss Ego autem dico vobis, quia « & munda non eít, fi in eam ingrediantur, omnis qui viderit mulierem ad, concupifcene dum eam , jam macbatus efl eam in. corde pt cujusvis conditionis homines, & animantia; f. itanec mens fua perí everat in purim te, Íi fo , quia tametíi non perpetraveris adulte- fpg Uf janux oculorum ad omnem pateant curiofi« rium, quia tamen per oculos illud haufiftiy non vacas libidinis crimines fola enim . vos [L71 fom hr J / tatem : hinc David expertus pericula, quz imiminent caftitaci ex incuftoditis oculis fo- luntas eft, que meechatur, dum concupi- þo(' L Pf 119. jicitus Numen precabatur: 4verte ocalos fcit: hinc Joannes delcribens Chritti adveae C^ ?Q 239 h meos , ne Videant vanitatem : omnes caíti« tumait: Zs propria venit, & fus eum non ve- ceperuat, ( 13 & 55 Pravi Af&&us defides corr'ülmpunt;- defatigatos virtus ornat. teperunt, — Quotquot autem veceperuut eunt, inde eft;ac impudicis affentiri c«r;giïam»nzöus,., qua per oculos divagantes per muiierurm . - dedit ei poteflatem filios Dei fferi bis,qui cve- dunt in nomineejus , qui non ex fangusmibus, venuítas fpecies mentem ingred'iuntur, xecex voluntate viri, fed ex Deonati funt, Ad firmandum caititatis propofirum eit froenum oculis injiciendum , ne mulieres at- $7. Ubi notat Venerabilis Beda illud ex fanguini- , bus in plurali peccatum fignificare, fed cut tingant , quód 1 per neceffitatem debeat cul- catni tribuitur voluntas, quz facultasett tor caftitatis mulierem alloqui oculos in ip- folius anime ? an quia. peregrinatur vo- fam non jaciat, veliobiter jaciat, in ipíam luntas etiam in carne , quando amore fer- non figat ; fed potiüs cogitet , vel gehennz tur carnali? [ta eftcarni cribuitur voluntas, incendia , vel' ipfius maulieris fosdirates 2 quia hzc cüm primum' concupifcit, ac fer» quamvis fit mulier formofa, fint in ipfa ful- tur in adultetium , ac mulierem , jam fce- gentes oculi, nitentesgenz, & inde concu- lus perpetravit in ipfa carnis. cencupifcen- pifcentia excitetur, libido augeatur; pro- derit tunc animo perpendere nileffe mulie- tia,' Sed fi voluritas potentia dicitur czca, .qua manóduci petit à previo intelleclüs lu- brem illam venuftatem , quàminanem cine- minej qu&nam etit praevia hacc fax przlu- rem,coenámque foedum : comprimitnr tunc cens voluntati carni inhzrenti , cum caro infana cupiditas, deficic aeí H & us concupiícette intellectu de(tituatur ? nullus enim, quod tig. . Quéd i extimam detrahamus pellem, "ignorat, appetit; & ni(i mens notitiam in- feu latvam pulchritudini, perit omnis venue fatth, u T44» gerat rel appetendz, nunquam voluntas eam flas, & nil inipía videmus nif1 otfa, nervos,ac ppetit, Palchré ad preefens inftitutum re- fcetores, — Quód fitota muliebris venuftas i I Pfal,t18. apondet D. Ambrofius, hánc carnalis volun- in extima duntaxat cutis fuperficie effloretcit, - ftatisprelucentem facem, feu mentemollen- meta eft larva, ac inanis fucus ad minus cau- den:em quid appetendum fit, effe ipfum o- tosdecipiendum. HincS.Ephrem.ait: Cum culum; vocat enim Ambrofius oculos catnis Serm. $. de formofam mulerem. videris , eui micautes mentem,inquiens z Eff oculia & mens carnás: funt oculi, & bilaress cui nitentes gena ,cujus Propbet A feur , nimirum appetitus carnalis , & exaítuans in vuliu eximia quedam | appareat pulcbri. concupifcentia dicitur voluntas carnis, & tudo, qua meutem tuam tnflammet, libidinem mens, quá voluptuofa concupiícentia manu- aMgeat) cogsta terram sllud effo, quod mira- ducitur , oculus eft, quia voluntas fine men: /5; cinerem e[fe, quod te incendit, & in[antre te premon(ítrante objectum in illud non fer- anima definet. Detege cuem vulrus ejue tut, Carnali voluntati nonnifi mens catnea rum ipfam pulcbritudinem degeneraj]e in vi- congtuebat, & quia adhzrefcit voiuntas prce- litatem videbis. -Ne in fuperfieie confiflas, fed d oitenfo ei à menteobjecto, ideo dixit Chri- interius cogitatione progredere , nec aliud ftus: Qui viderir nulierem ad concupifcen" quidquam prater ofJa, nervos, $ venas vepea dum eam. jam machatut efl.quia carnalis vo- vies.. At non [ufficiunz ifla? cogita mibi mu- luntas,feu exceítaans concupifcentia, ample- tatam illam, fenefcentem, egrotam, fubjiden- Gitur, quod illi per oculos praemonítratur. tes oculos,excavatas geuat.totum illum florem Hinc quamvis libidinibus addi&tus me- defluentem. Cogita quid admireris, & tuiju. 36. retricia non ingrediatur lupanaria ; quam- dicij te pudebit.. Lutum miraris , 68 einerem, vis meechiam non confummaverit cum mu» pulvm te iucendit, & favilla. liere ; non tamen vacat libidinis crimine ; Non fo:àm oculi avercendi funt à fee- Y 38 tunc enim lupanar ingreditur, cum per pa. minea venu(tate,verüm etiam À libris obícoe- tentes oculorum feneítras in domum mentis nis5 À pi&-uris inhone(lis; exhibent enim fo- ingreffa fuit mulier, & períua lenocinia menta libidin;s, & libri obícoeni venena pro- confenfum extoríit; tunc pulíavit lupana- pinant legentibus, X toxicum, quo interimi» ris fores , quando ad venuítam fpeciem tur caltiras , & caterz corrumpüntur virtu- mulieris concupifcentia direxit oculos la tes; loquensenim Tllius dehifce libris ait ? fcivientes, & libidini aperuit. j— Qui viderit Molliunt animosnoffros,nervos omnes virtu. mulierem ad concupifcendum eam, jam ma- zi elidunt. In hoc obfcoenolibrorutn albo Lib.2. XTæf:. s cbatus eff incovde [uo? oculisfiquidem prz- plures funt prifci Po&e , five fabulatores , 7^ d. properé ícortantibus,qui mulierem concupi. five fatyrici , quorum fcripta nifi expurgata ícit,alios przvenit fenfus, & priüs moecha- fuerint , & ab obícoeniratis fordibus eluta, g dh tur , quam fuo fungantur officio ceteri fen» [» venenum le&ori propinant; ac propterea fus: qui igitur laícive foeminas concupifcunt; caftitatis cultor ab hifce legendis libris ome i: yunh, $ : cum 1jsdem per oculorum concupiícentiam nino abítineat , & fi que hujusmodi fcripta 1] Ícortantur in lafcivi cordis lupänari, ubi tot habet, flammis extradat extingoenda: me. " proftant appetitui merettices, quot venuíte rentur enim hujusmodi fcriptaé cathalogo /s ípecies foeminarum , quae voluntatem illici- expungilibrorum, & eorum authores extor- 7 unt,fimülque illaqueant: appofité Philo He. tes excludi à patria, uccontigit Ovidio , qui Óa ] brzusait :: Quaproprer eos,qui divertunt. à ab Augufto fuitin exi lium relegatus; neque h; iä b, gie fom. rebus anime ,. €$ lafciuó conver[antur cum à Tiberio in patriam revocatus, eà quia ob- 0. mentis filiabusaid est. fenfibus , tanquam cum fcoena cecinerat, quz probos mores corrume meretricibur, contra folem tolli jul;et ? lafcive perent; caítitati qui ftudet, neque oculos,ne» À ( converfari cum carnalis mentis filiabus per- que manus hifce admovet libris,ne inficiatur: t non ïfcmm' de Affeciiua Tom. L. Wapeem9— $32 Digïcrtacio XXV, non enim hasc obfccena fcripta aliud funt, fuaviter caftitatem exp ughaut; ac propterea quàm ranz /Egyptiz coaxantes, fimiülque in- poffiat horum authores. librorum ijs in Re« ficientes , ut placuit Origeni; velglandes,& L—Làs - BEV - ] publica zquiparari, qui fontes publicos vene- filiquz porcorum , ut cenfuit Hieronymus , no inficiunt;tot vulnerum Rei, quot inde ex eó quia pravis tantüm enutriendis affectibus — . eorundé ebiberint laticibus.Sunt hzc impura infolefcentis concupifcentiz, & libidinis in. feriptaomni Circenocentiora, omni Sirenu« ] — m ET ae d ferviant:. velflumen tartareum,in quo mife. 13 noxiora, quavis hydrà crudeliora; quavís & ré ad inferos, devolvuntur quotquot fuis fe di harpia perniciofiora, nec ullus eft Íerpens a« finunt undis rapi;ut voluit D. Auguftinus. deo virofus, ita noxius, quitam lethalia evo« [e u Nequeex eo, quód florentem exhibeant matvenena, ficut liber obfcoenus, cujus ftylus 39 ftylum, exaíciatam przfeferanteloquentiam, fo mellea videatur fcatere dulcedine, cujus ver« ac plurimum contineant eruditionis volvendi ba vernantes exhibeant flores;quia tunc blan- 0 funt hi codices, in quibus latet anguisin her- diüs allicit,quó fzviüs vulneret,& prafertim, ä EP,M. ] fu ba: parüm refert, fié chriftallino , & aureo quos natura proniores habet ad obícoena, & Ui cratete ; fivee plumbeo, velluteo vafeebiba. concüpifcentia acriori. zflu pulfat; in hifce fi tur venenum, cüm non minus mortem infe- «um proximus ardeat Ucalegon,flammásque il ratepotum ex auro, ac exluto; nequehocce evomat concupifcentiz caminus, perinde eít K ä inluto eftaurum quarendum, nequeinve- obfcoenosivolvere libros, ac refinam, oleüm- E nienda gemma , quam le&tor expiícetur in que affundere, non ad ip(um extinguendum, é cceno, Elto; ftylum exhibeantaculeatum, fed alendum incendium exitiale : hos legere e elocutionem floridam, eruditiones peramce- obícoenos libros perinde eftac oculis vene- nas, & poffit quis ex ipfiseloquentiam hau- num haurirein perniciem caftitatis, in interi- tum animz. - ldl rirefloralentam; adhuccaflitatis ftudiofi de- bi bent ab ijsdem legendis abítinere: fatius e- iNon folàm cultor caflitatis ab obfcoenis 4T. nim eft;jacturam facereeloquentiz, & do&tri- Ícriptisoculosavertit;verümetiamà picturis, W nz,quàmpudicitiz ,& virtutis; fatiüs eíl, f qua minus honeftatis przfeferunt: hz fiqui- fit quis minuseruditus, dummodo fit magis dem peftem etiam, ac venenum peroculos in A [ caftus: neque defuntex probis authoribus animumimmittunt, fuppletenim pi&ura in- « TY pralertim ex SS. Patribus,qui floridé,ac elo- honeíta ipfam tentationem, quam propterea G quenter Ícripferunt; an non florulentum ex- excitatin perniciem caítitatis, in 1nteritum ; de hibet ftylum Przful Mediolaneníis,cujus no- animz ; fiquidem ab inhoneilis pi&turis ad fi men, & fcripta ambrofiamfapiunt ? an non a€tus itidem inhonefítos facilis eít gradus; & eloquenter fcripfit D. LeoPapa, cujushomi- fatiüseflet , ne flammas excitarent concupi« & lize fedaté fluunt periodorum | concinna ro- Ícentiz,ad Vulcanum eas ablegare: ScioPi- fus tunditate, quá regalia imitantur flumina? an Gores , & (culptores, viros, & mulieres ideo non nervoié zque;ac eloquenter fcripfit An- inveítes fingere, & pingere,ut inipía humani po tiftes Maffiienfis Salvianus luxuriam & thea- lalc corporisnuditate magiseniteat,Gluculentiüs Y tra, lufüsque redarguens Trevirorum impen- feprodat artificium : fedexcellentia non eft &t dentebello? An non D.Gregorius Nazianze- artis, nec praeflantia, quz caítos offendit o.- nus in defcriptionepavonis, cicade,araneo- ts ulos, obfcoenas,im purásque accerfit cogitae if rum,argutam , & florulentam exhibet elo- tiones,concupiícentiam irritat, in qua flame ab quentiam,qua cum laconifmo tot lumina ex- mas accendit, quibus pudicitia cinerefcit; hibet, quot verba? An non S,Bafilius in natue non meretur laudemarsilla; cujusartificium qua U raformicz difquirenda egregie lufit? An noü non apparet,nifi caftitaspereat; non excellit arte, qui virtutem fua inficit arte. ' LUH S.Chryfoitomus juítis orationis pigmentisin 4 fuis delectaturconcionibus? Non defunt SS. Floruerunt Pi&ores;qui Principes in hac *4 1. bus Patres qdi picto, & florenti fcripferint ftylo, arteoccupaáruntfedes, quitamen cafto fem- quorum fcripta dulcibus elegantiarum flo- per penicilio telas, & tabulaspinxére. "I'ales yii áculisrenitere deprehenduntur,& ea (tyli fua- fuerunt Raphael Urbinas, Paulus Veronenfis, li vitate delibuta, tam concinné, ac affabré di- Petrus Cortonenfis, Titianus, & Tinteretus gie Clata, ut cum Rhetorum prazítantiffimis ve- Veneti;Jordanus Neapolitanus;Chriftopho- li nire facilé poffint in palma contentiongm: f zus Schwarz Monacenfis, Guidorenus Bono- L dm« caftitatis cultor flofculis delectatur eloquen- nienfis,& alij plures, quiarte pictoria excel- tiz, hos ex ateolis fanétorum Patrum decer- luerunt; qui tamen nil impuri delineaverunt, e« pat, non veró paluitrofa ingrediatur prata Qui inhoneíta pingunt , cum telas coloribus lii Ver eos quæüturu*'s.' illiniunt;retiz jaciunt, quibus oculos illaque- Libri inhoneft i *quav'ïä colubrina fanie ant minüs cautos,non pictores eos dixeris,(ed bidi 4Q» funt peftilentiores, proinde cultor caftitatis tartatei hoftisaucupes;plures enim ad tartara Pa oculos ab ijsdem avertit: obícoenus enimífcri. pertrahunt lafcive imagines;& quamvis plu- Verl ptor impuras excitat cogitationes, pravosac- rimum inferant damni; ubique tamen ferélo. fs. cerfit concupifcentiz affectus, quibusad tur- corum hoc oculorum virus reperitur, inhor- T pia invitat, & fimullethali pette lilium cor- tis, fontibus, propylzis, veftibulis, tricliniis, ällut rumpit pudicitiz ,. G ejus inficit cultorem , domibus, aulis, & aulzis, ut oculi in hosim- EE quem in exitium pertrahit;& eó perniciofius, pingentesfcopulos naufragium invehant ca- qui quó blandiüs tectae foeditatis ingeniofo invo- flitatis; imó plus damni inferunt picturz, ao lucro alliciunt; & elegantiarum illecebris quàm libri obíceni , quos multi non legunt, d . quia V - PraviAffectusdefidescorrumpunt; defafigatos virtus Ornat. $53 quia ijsdem carent, fecus imagines lafeivas tamenta, Abjiciantur igitur Ariflidisac Ni- plurimi afpiciunt;qui eas non habent: & per- cophanis feeda pulchritudines, turpes venu« inde ac aviculz vi(catis deceptae virgis, qua ftates obíceno delineata penicillo; extorreg quó magis alasiisdem applaudunt, eó magis finantur abire Paufania,& Appelles,quos me, iisdem implicantur, ac inhzrefcunt; ita oculi retricios pictores antiquitas vocaverar: dam- Éi minüscauti fint, hoc tartarei aucupis vifco netur , ac prorfus deleatur hoc artificium, eó renacius detinentur , & illaqueantur, quó quod pudicitize per oculos infidiatur; imo f diutiüs oculos in profanas illas figunt pictu. qua funt hujusmodi obfcoenz picturz Vul- tàs, ac obfcoenis illis dele&tancur imaginibus, cano extradantur, ne Venerem,cui favent, ac« 43 |. Y Qui culturz eft addicius caftitatis à cerfant: meliàs enim eft ardere telam, quàm ! À Afoedis hifce oculorum illecebris abhorret, cinefieri pudorem ; fatiüs 3 p obícoenas dereítatur imagines , qua libidini re, quam caftitatem amittere, picturam gerdc- Sap.144 v2 füppeditant fomenta in perniciem pudicitize, unde Sapientia clamitat : Imzrium fornica - '50 Vc tionis eft exqui[itio idolorum , & adinventio dllorum corruptio vite : morisfuit apud prie Ne malé audiat caflitatts amans; Ícos Erhnicos, quo idola proponerentur cAveat mmala audire : plemnque dulc&á adoranda ea corporis nuditate, ut honefti qoce mulcetur auditus ,. &5 ad turpe oculi afpicere dedignarentur, quzs animus f elus snuitatur voluntas, colebat Numina ; G tamen quam pidi , fie . "Y On folüm caftitatis culture addictug 4 &íque Dij prafeferebant curpitudinem;hane idolorum cultores honeftatem | interpreta- oculosab obíccenis avertit picturis; bantur, non credentes fibi vetitum , quod verüm & aures claudit verbis pre- W An non hifce textatis, ac Venerem olentibus, qui blan- Dijs licitum effe noverint, idolorum cultoribus pares dixeris, quos pi- dé mulcentes audientes per aures venenum &urze delectant obícoene? hiturpitudinem intus. effundunt in. animam ; Corrumpunt 1. CMM&Q - cenfent haud olere, quod artis prodit ex- ait Apoftolus: zeores bonos collequia prava, 6p 134953 $o cellentiam. ^ Refert Suetonius in Caligula, exiguo diftant loci fpatio , ocuii, & aures, ' Caligulam Romze publico epulo fervum ob quibus propterea eadem imminent pericu- la, ut facilis fit tran(itus ab auditu ad afpe- detratam lecto laminam argenteam carni- fici illicó tradidiffe , quó abicitfis manibus, Gum, ut fcité Valerianus Nicienfis Epiíco- g pus bomil. 6. obíervat inquiens : Quories,, & ante pectus àcollo pendentibus praceden- te titulo poenz indicante caufam, per coe- cunque dulci voce mulcetur auditus , ad tur- le tus circumduceretur epulantium. Quid ni? p facinus invitatur afpetlus, ne malé. au« diat caflitatis ftudiofus caveat mala audire,&c penicillo, qui utitur obícoeno. pictor , qui laícivientes delineat in tabulis imagines, non ut bene audiat ijs omnibus audientiam ne. N | laminamargenteam , fed margaritám pudi- £et, qui verba proferunt fcurrilia, impue " citiz farripit eas intuentibus : fi redivivus dentia, foda, & obícona; qua tamen h regnatet Caligula, quàm fortiori jure Car- verba ficut' proferuntur frequentiüs in tri« s nifici hos extraderet Pictores, ut. manibus vijs, in tonflrinis, inconvivijs, in foro in j abíciffis poenam luerent ejusdem culpz , plateis, ita & libentius audiuntur. Eo0 hu« jus mali libido mentes invafithominum , ut. quam manibus perpetráruntcüm long? plu- vel ij, quiab alijs funt vitijs immunes ab ris fiat pudicitia margafitum ; quàm lami- ha argentea. hoc foedé deturpentur. Plures enim , qui 4 d. caterarum virtutum fortaffis floruére cul« Pudeant Chriftianos picturarum, qui- K a - bus plus feeditatis, quàm ornamenti pro. turà, hac una pefte miferé perjerunt, quia prijs adjiciunt domibus , aulis, ac . cubicu- venenum Obfcoenitatis , quod forté oculis 8 lis, € quibus Chri(ti crucifixi ejiciunt effi- refpuebant, per aures ad exitium caílita- $ giem , Chrifti patientis, vel flagellis caefi,vel tis hauferunt ; parum enim intereft , quá ex parte lethale vulnus infligatur , fi mor- lu$ ípinea redimiti cotona excludunt imagi- 0* nem, ut fylveftres Faunos,pharetratos Cupi- tem inferat: ita neque multum refert, fi l0 dines , impudicas Veneres;inveltes Fortunas, pudicitia pereat per veaenum hauftum ab excapillaras Occafiones , eleganti pictas pe oculis, velauribus, í1 pereat, Quid aliud :ch- Ó nicillo affigant, ut fimol cum ipfis prandeant obíceena lingua, os lafcivum eft, quàm fe- pulchrum pudicitiz, charybdis virginitatis, JU$ Veneres , coenent Cupidines,ac dormiant li. bidines. — Quid ni hujusmodi picturz (zpe icylla virtutis, in quam impingens caflitas f fed eiores funt. impuris colloquijs: fiquidem naufraga perit? hinc David loquens dehifce, qui nonnifi verba proferunt impudica ait : J verbum femel prolatum perit, fermo avolat; fed turpitudo picla perfeverat, & per oculos Sepulchbrum patens est guttureorum, Voetenc Pfalm. 15 fu. " mentem fubit, & caltimoniam lzedit, Quid verba obícoena, & fpurcitijs refperfas & a. aliud obfceenas dixeris effe imagines, quàm deo noxius eft foetor, quà necem inferat pu» f* aras diaboli, altaria Cacodoemoni erecta, in dori; & aníam przbuerit D. Chryfoftomo 1h mirandi quod cüm cadavera terrze manden- m- quibus per oculos impurze cogitationes tar- taroimmolantur? vix enim ex mille unus tur, imóne vicino ladant putore,, alté etiam e eft, qui impuneéhac libidinum afpiciat irri- defodiantur; & nihilominus verba putida, [2 AX€*X$3 obícoe. mf, U«van$ de Aïeäibüf NTOIB- Io À P $ DÀ 4 Qiä&rtaïio/ XXV, o obfcocena, ac lafciva fïequeiltiüs eruantur & tes fues, üliu!antes 'lufos » oblatrantes ca- ith " ectorecoram pluribus,quo feetor latiüsfer^ nes, mugientes tatiros, hinnientes equos, bas f pat, & lethalius noceat : fepulebrum patens rientes elephantes, rugientes leones, ranáse R hi eff guttur eorum , quia pet obfcoena verba que coaxantes, - fl gutture prolata;, vulnera infliguntur caftitati Caflitas, ne fuum denigretur lilium au- 48, 4f lethalia, quibusinterimitur, ac fepelitur: vel res hifce claudit impudicitijs , ne obícosni- v fepulcbrum patens e8i guttur eorum,quia ficut tas mentem intus fubiens candorem inficiat bu € lepulchro nonnififoetor exhalat; ita guttur caftimonia: & quia rari funt qui in mundi Ü obícoena loquentium nonnifi putorem, & gurgite nantes obfccenanon]o quantur; ideo [i foctorem fpargit, feeda enim, & ípurca inftil- lilium caftitatis nonnifi in afceterijs floret, iil lat auribus , & per aures venenum fundit , vixque , velfaltemin paucis, floretin mun- quó caítitas interimitur, z i do; adeout fi' alia non urgeret *caufa im E 46. , Sicut igitur ad probos,fanClósque fer- mundit(fhimi mundi-deferendi, hzcfola fatis fl l monesaures oportet patefacere, ut eorundem impellat ad ejusfugam , cum Jeremias, 'qui beneficio veluti per tubos intus in animam di attente audierat, 'qu& mundus logueretur ; D cceieftia transmittantur pronunciata ? ita Tonnifi obícoena, prava, ac.pudenda fateatur m claudende funtimpuris, & obfcocnis verbis, fe audiviífe : errendi, 64 as m,cAp ne per aures caítitasvenenum ebibat ; & noà eJfeultavi,nemo, g i-r.e v.6 qu 4uod bonum est , doguitur. . - Ab "urbibus ( fecus declinandus e(t, qui 'obícoena effutit mnunc exilat verecundia verborum , excludi- verba, qui nonnifi lafciva loquitur, quàm fe- tür pudicitiz fludium 5 & quanta eft ibi li päl ratum illud genus , quod toxicum ejacula- t bertas loquendi, tanta eft & obícoenitas lafci. tur, ut adítantes inficiat, ac interficiat, INon - qü viendi;vixque unum reperias, qui verecundo f caret vitio bibulasaures linguz dare turpia, 'gemitu, 'vel afpecta feveriore fordesredar- Ia;bo de [52 G obfcena loquenti, Scité Plutarchus ait, di guatobfcoena loquentium ;; & quiimpudica riojit. aures patulas »bfcoenis verbis;haud abludere loquuntur, promptiüsceteris flimulante in. 1 januis illisurbium , 'que vulgó abominandz tus concupifcentia lafciviunt; fiquidem co- dicuntur , eó quiaperipfas educantur , :qui li gnatafunt'turpia dicere, -& turpia agere; à carnifice ultimo funt puniendi fuppticio, properé id folent homintsagere,quod liben. 10 vel piacula inducantur , & «nihil fauflum , ter audiunt , quia ut ait Mellifluus Bernar- J lo aufpicatum nihil , aut lztum adferatur: pa- tel dus: "Ut fasit eltngues,er nmn—lti s fic þtz'am*fzmt Sem7vde res hifce urbium portiseos dixeris, qui fer- Jacundi , 65 loquaces 'Diaboli : numirum e. 21* H . mones de cultu Dei, deNuminisamore,-de linguesfunt, & muti ad caíta cqiiogluiai :ad b moribus corrigendis, confcientia pürganda, fäæ dermories;qui flores redoleant vittutum , & virtute excole..da afpernantur;& aures veluti Mi vite apiant fan&limoniz; facundi veró funt, inaufpicatas animi portas habentlonge, laté- & foecundiin verbis obíccenis effutiendis, in K que patentes ad'noxia quieque 'excipienda ; LJ pravis, 'ac*impur,is,'i'ercndisf'coilcqui)s , 'quae per hujusmodiaures ingreditur calunminia, ut là carnifexaliene vit» ; intrat/detractio alienze 'verborum fpurcitijs 'afpergunt. ; :ac.falibus «ondiunt inverecundis ; fitamen fales dixe- N famz, & honoris crudelis lanio; introduci- 'ris obícoena verba , qua'Diaboli potiüs funt b tur murmurator veluti alieni honoris expila- Tputa, & foetentes , 'Corruptósque cacodoe- g tor: per has patulasauriumportas eunt, re- monis Vomitus; quinimo ex laíciviente lin« tet 4eüntque plauftra "obfcena 'inverecundz guà, & nonca(ligatis verbis virus éffunditur, lt mentis; currusimpudicz lingue verborum 'quó totus homo inüicitur ; hinc facer Codex onufti impudentium ; G nonnifi acroamata verborum alioquin :parciffimus , 'huic petu- T impuri fcurrz, aut effrontis fycophantze in- lantiz obfccenze linguse caftigandaeomnem troducuntur. 47* videtur facündiam expromete ait S. Jacobus; **'C'af. 3. 'v.d : - Nil ipfis magis volupe, quàm obfcoena ZLéingua conffituitur 'dn memirisuofira , que verba audire, quz blandé aures pulfent, & taculat rotum corpur, duflamimat rotam nae À concupifcentiam intus efficaciüs moveant : tivitatis nofira inflammata d gebenma. obícoena ,. & impudentia qui loquitur , 'cít Suntenim obíconni fermones;turpiaccollo- 49. —— fi iliis pergrata , & adblandiens firen , oble. quia fulfurata teedz in gehemnali compaclz, &ans mufa, quaz ipfis eft unicein delicijs ; t accenfe fornace ; quz »propterea non hinc eorum mens perinde ac ftabulum fuile, Íolüm caflas, ac pudicas inficiunt, ledünt- nonnifi fordibus oppletur, nonnifi flerco- que aures ; verüm 'etiam candorem deni- ribus patet, & acervo exuberat quisquilia- grantcaftimoniz , liliimque exficcant pudi« rum; hincnon mirum fi eorundem ora te- citiz, D, Petrus Damianus non 'minus vir, WUX j Q terrima , nonnifi mephitim exhalent: tales tutibus feecundus ,'quàm eloquentia facun- funt, quiad improba quzque audienda, ac dus obíceenam linguam turdo equiparat , i indecora funt proclives, fupra lepores auriti, cui idem quod alimento, .hoc etiam exi« Q ad probra, & obíceena quieque 'excipienda tio eít, quatenus ex eo, quod edit; & c- & propenfi: aurium fiquidem curiofitas per. gerit,/ vilcus provenit , quo & aves caterze Ti inde ac oculorum, nonfolüm adea fe exten- capiuntur * perinde obícoene garrulus, ac dit, que confona funt; verüm & abfona;adeo li turpia loquens viltum excernit ore , quo Vr ls ut non folum delectet philomelas,& alaudas Stigij aucupes, eum capiant: "quia loquens pi ;sudxrc? verüm & rudentes aícllos , gruniene Jobus de proferente verba impudica, & in(] Obkæna D V þPräyi afïe&üs dbïüdcs corrmpunt ; defatigatos virtus ornat. 43$ &FP- 15,"v. Obícoenaait. . Condemnabit t 05 tuum , 7 quam vincit ;nifi carnem deviceri: ; :—qul-.l-nm- L pter cultor caítitatis nunquam à bello ceifàt : Jabia tua re[hondebunt zibi : f lilium,& olea fterilefcunt;quoties ejus caulem capra lingua hoftibus utrinque cingitur pudicitia ; à:359- lus , & mundus totis eam caltris nituntur 0p« lambit ; :taliseftilloti orislingua ; quee non- 4 pugnare; & caro ipfa eo fxviüsineam tero- nifi obfíccena lcquitur ; fuis colloquijs lilium atefcit caftitatis ; & adolefcentum mentes ; cit , quó propior ei adhzerefcit , «quó fuavius veluti vitefcentes oleze corrumpuntur , qui- eieblanditur; Quidenimnequim , .ait Sira- «Cap.z. $0. bus eó graviüs impudica olloquia nocent » «cides , qu2m quod excogitavit caro , & fang" ;E quó ijsdem inftillantur ; & licét non videan- 'si$ , ideóque totis viribus xititur tartareus 'hoftisancillam expugnare carnem , ut heram tuür ftatim officere.5 :quzdam tamen fata in aninio relinguunt femina , :qu paulatim profternat vationem. — ;jaheli «Cinez foemi- "fucrefcunt in ferales cupreffus. .nz fimilem dixerim carnem fuis concupifcen« *Cui «cültura caítitatis eft «ordi ,^is ani- *tijscaftitati infidiantem, . Ad tentorium Ja- ï» £f l mum , X osad omnem componitverecun- 'helis pervenerat bello fractus , .ex fugà fefe äui&;fa?»»æ-i fus , ex itinere languidus Dux militia Siíara, diam; auftes non aperit nifi colloquiis virtu- /tes, & coleftia redolentibus; linguam non !Jahel non minusdolis, quàm manu robulta 'L-Sevem,jwp FE movet , nifi ad cafta .colloquia .5 - caute lo: 4n occutfum egreffa fugientis ftrategi .fuavi j $0( :verborüm fuco , blandis benevolentiz ieno« quitur , ut cafté fapiat : «quienim obfcosna a -colloquia auribus :haud invitis admittunt , -cinijs virum non minus bello , quàm viribus i J pares dixeris cáftaneis in ignem injectis, quae !fractum invitat , üt velit fua ingredi rento« extimo cortice jamfcilfo non fe produnt , ne- 'fia , viresreficere, -ac parüm quieícere? ane que erepantes fuübfiliunt ; quod tamen.prze- muens Sifara rhulieris figmentis ,'tentor'um flant, fi cute non laceratà , feu dente non ;perinde ingreditur, ac mactandus bos lania- difciff3 integré inje&tee fuerint in prunas ? pa- 'rium fübit.; -ingreffus fceminam rogat , :ut xipa&o quos.libidinis flamma jam aduffit; :velit fibi ftigidam dare , quá-zítus accenfz fitis , 'vel extinguat , ?vel temperet : *mulier « femel difcifsà , feuruptà pudicitiz vefte lafcivaaudiunt, quafi obfcoenis jam áffueti , 'veró in hófpitem ultra preces liberaliorflo- "ridum ei lac propinavit , cujus uberiori hau- la "on obfítrepunt, :non redargnunt -turpia loquentes, imó tacent , & fubrident; fron- 'ftu recreatus , ac refedusfomno indulfit; poni tem 'non contrahunt.., :fed vultum exhila- :fed cüm jam altiüs dormiret.; :aggreíía:mu- lierfopitum Sifaram ei.clavum trans tempo- . n Tant ; fupercilia non movent , 'fed.oculos blandé fle&tunt ; -& improbo filentio aperté 'ta adegit., ac dormientem intetfecit. . .Pa- d X 'fatentur fibi haud dilplicete , qua impudicé 'zem Jaheli carnem dixerim noftram, procax «eft ; :ac fallaciarum ferax , mille verfutiis ad 7 proferanmur. — Diogenes, cüm obferváffet geminos € difcipulis fermones 'mifcuiffe in «decipiendum inftruéla :.animo fitienti , imà & concupifcentià zítuanti la&team propinat via , alterum ex ijsdem interrogavit , in qua, lénam colloquium cum alio veniffet ; «cüim- ipromulfidem ;; variásque oblectationes in- '" que difcipulus Magiftro'expofuiflet, quid fi- *gerit , :ac voluptates fupgerit ; &licet hac a 'potio lethali fit toxico miíta , fapittamenae lt bi fuiifet narratum , utríque pracepit pla- .gas infligi; "uni ; quiaillud narráffet ; & al* 'ftuànti , & grata eft (itienti , cui & foporem *l 1. conciliat, & -fimul necem.accerfit : perinde teri , quianarratis bibulas prebuiffet 2ures, [t Tta eít inter chritianos , utérque delinquit , ac Jahelcaronoftra delectabilia , & quano- I; & utérque puniri meretut , tam qui obícce- bis fapiunt , 'obleCtamenta 'offert , :quibus X «eo nocentiüs 1ios decipit, quó blandiüs nos zaloquitur, quàm guiturpialibenter audit. je allicit : &.nifi hanc contundamus dec À " ggt-r.i-g cem , 'ipfanos tundit. g ha U $. VL "Contunditur autem caro , (1 efculenta; $ 1; ! & poculentaei fubtráhamus, fiflagris vapus "" Nozz eftrefcit lilium caffit atis, ni- let, & afflictationibus prematur ? 1ed ple- d f vaffro affict ationum zellus carnis noff- rümque malumus detrimentum pati , quàm v& excolatur , ac evertatur 5 nec germi- Qa 49' cibaria corpori fubtrahere , & dummodo b nant probi affetlus , nifi gramina hac floreat , ac valdé vegetet, animi noftri n dmproboórum evellan- non curamus perniciem ; «X pares nos faci» . [s mus Neronis Matri Agrippine , cui, cüm I jt T lilium dicitur ilorere *candidius ) Vet. refpondiffent Chaldzi, quos confuluerat cire r;b. $. &i« [ nare feliciüs, fi fpinis fuerit circumfe- ca fortunam Neronis filii , ut tefert T'acitus; 2Ali - rl ptum ; etiam caflitas pulchrior floret , fore , ut filius imperaret , fed imperans 1- fi fpiniscingatur, feu corporis excolatur affli- matrem Occideret 5. ijsdem impié repofuit &ationibus : pugnat pudicitia , quó vitium ; Agrippina , occidat « st imperete' adeó fore tunz indulferat filij fibi crudelis mater, quà & concupifcentiam expugnet , ideóque car« nem affligit, corpus enervat, quo ipía vege- fortunam Neronis propriz praferret neci , tior fiat , & de hoílte triumphet 5 neccaíli- nec mori curaret ipfa , dummodo filiusim« tas viclrixeít, nifibellum carni , & concu- peraret ; an non Agrippinam , & nos imi- E pifcentieindicat ; vixque ftat caftitas, nifi tamür , cüm in noftram perniciem carni indulgemus ?. f&vit caro adveríus fpiritum, infolexmtia ceciderit concupiicentiæ ; nun» L * lndo- XXïi; AT $16 iDiffertatio XXV. infoleícit contra caflitatem ; & nobis infidias $i memoriam, nósque invitat ad ejus premenz adanimze interitum neclit;. & tamen adhuc daveíligia, — Cilicijs etiam affliclatur caro , PC illiindulgemns ; etque eblandimur , hoítem le cui funt illa moleftiffima : hinc cilicinz ve- nutrimus, vires ei fuppeditamus , quibus €0 ftes etiam in veteri lege legimus in ufu fuiffe 4l in nos acriüs infurgat. ad infolentiam carnis co&rcenda $2 Si indemnitati ftudeamus pudicitiz, fi m , W.ad lilium caflitatis excolendum, interitum velimusanimz declinare , noncar* PL Ll Neque infime duntaxat plebi in ufu " nis defideria fequi debemus ,' neque fecun- fuitcilicinaveftis: fed & Regibus ipfis , qui düm carnem ambulare , fed fecundàm fpiri- i li tum ? L chlamyde exteriüs nitentes , intüs exhorre- quia prudentia carnis mors eít , ut Ícente cilicio carnem compefcebant , ne ad- Q Ícribit Apoftolus 24 Rom, c. $, — Et fapien- veríus fpiritum rebellaret 5 ne per motus Qu tiacarnis inimica eft Deo : non enim qui car- n concupilcentiz , pravósque affettus contra ni adherefcunt ; ejísque defiderijs indul- caítitatem infurgeret : fcimus ; Reges , Acha. Pl gent , Deo poflunt placere: debitores fu- bum , Davidem, Joram, & alios hifpidam mus non carni, utíecundüm carnem viva- fh a hanc veftem carni adharestem geffifle; & mus : morimur enim, fi juxta carnis defi- Juditham caftitatis cultricem,pudicitiam fu- f deria vivimus ; & tunc tantüm vivimus , tà am feciffe cilicio infigniorem , ac tutiorem, cüm f[piritu facta carnis mortificamus , ut Nullus fuit iilá caílior; ita vivebat dome- u nos docet Apoftolus /oc. ciz. fed qui carni in- ftico cum gynzceo, ut ejus domus fchola effet P dulget , qui fuis vivit concupifcentijs , non probitatis, gymnafium caftitatis cujus ipfa * p Apoftolum audit , fed cum Agrippina lo* haberetur Magiítra * & quamvis amplis ü quitur, dicítque : moriar, occidar , düm- ipía opibus afflueret , ztate, ac forma flo- 10 modo caro imperet ; dummodo ipfi bené retet, fummatamen erat veftitüs modeítia, di fintomnia; libenter cadam , dummodo fur- . & icorporis edomandi feveritas . fiquidem Eul gat illa : pugnam inter fefe ineuntcaro, & lumbos, ut facer refert hiftoricus , afpero Q fpiritus, quamvis hic illi vitam füppeditet , a confueverat cilicio ftringere, & quotidianis & nonnifi beneficio fpiritüs caro vigeat , fu- pené jejunijs corpus affligere; & ideo ejus ca- g ásquein fenfibus, ac corporis membris mu* nià exerceat , ac vires exerat : hac tamen ftitatis lilium inter fpinas cilicij lztiüs efflo» ruit, Stringendus eít gladius in hunc do« Vi eo ingratitudinis Jaborat vitio , ut nonnifi meíticum,; hoftrem , qui perenne animo bel- j mortem Íípiritui moliatur , contra quem Jum indicit ; no&tes, diésque propterea de- a propterea jugiter pugnat, utipfum expug. "bemusclafficum canere in corpus , quod cau- m Ad Rom. [7 net : hinc Apoflolus. Carnás curam ne fe. facít, cur hominestot labores fubeant , tot f& ; '30'". 14. ceritis in defideris? carots Janguis Regnum pericula incurrant, fudores effundant , ma- Dei po[fidere non po[fant. qu ria traijciant terrarum tractus percurrant 2 a $4* Contumax eít caro noftra quietis , & hujus enim gratiá inhiant homines divitijs; vel otij amans , deliciarum appetens , lufibus, tranícendunt alpes , afcendunt montes, diu, & nequitijs incumbens , & nifi eam flagellis « no&tüque laborant etíam cum jactura pra- « czdamus, nifi ioris ad laborem adigamus , flantioris animi ornamenti , etiam cum à- ita otio torpefcit; ut fine cultura, & labore p miffione divinz gtatize; carni enim omnia fa» ager animi fterilefcat , nec ullum producat «n mulantur vitia , huic luxuria eblanditur " ttó virtutum florem , & lilium prefertim ca- avaritia divitias congerit, ut illi inferviat ; flitatisexarefcat; exercenda eft caro afflicta- anr temulentia madet vino , ut eam lgtificet ; tionibus , ut callitas excolatur ; afflictatio Vi defidia: huic lenocinatur ; & reliqua vitia din corporis cultura eft pudicitie, & tuitio ca- ancillantur; Gtamen plures funt filij teneb- fümoniz : & quotquot fuére huic caftita- Vlgl rarum , qui carni fuz eblandiuntur , eam tis culturz addicli carnem affliCtationibus in fovent, eíque favent ; & delicatz inertiae due fervitutem redegerunt , ut D, Benedictus DN umbras in hortis quzrunt Epicuri , ut caro inter vepreta, D. Francifcus inter dumenta, Til delicietur ; fed ex hacnimia corporis cura D. Bernardus in lacu frigidiffimo , & alij id oritur , ut corpori indulgentes , perinde lr fexcenti inter nives zílus concupiícentiz Tiur ac fues non alia de caufa videantur animam extinxerunt : alij in plenam reduécturi cor- Quo habere, quàm necaro , & pinguedo ftatim pus fervitutem flagellis fe cruentárunt , ut putreícat inanimis ; & ut fues , nonnií1 in indi D. Damianus ; catenis , & cilicijs fe dila. ceno volutantur vitiorum , quibus adha- li cerárunt , ut D, Cajetenus; virgis, & loris rere eft ijsdem volupe; ideóque nil fapiunt BI fe dilaniárunt , ut S. Dominicus Loricatus , fublime , nil cogitant divinum , femper hu- quó qui fertur adeo in corpus füum fzvijffe, ur mi repunt. luit incufflorum verberum numerus ad quadra. Scimus, Diogenem uno duntaxat cubáffe $6. Àm. ginta quinque millia excrefceret ; ufus enim in dolio; fed carni indulgentes dies totos (lQ ( flagellorum duo przítat przfertim bona , tf peregrinantur dolía inter, & ollas; fympofia, quorum primum eít ; quia carnis petulan- & cauponas frequentant ; & noéles totas Buel tiam nimis fubfultantem , perinde ac afpe- volutantur in plumis ; quorum animus pro« Fj rum froenum compeícit ; fecundum quia pterea totuseít inpatinis , totus in cantha latis tunc Chrifti exemplum flagellis czfi , ac (pi- ris , plus in lecto, quàm in templo; pkus d M tl t in mace]lo, quàm in (»acellc« ; & plus ifr r cil IN nis redimiti , &in cruccmz;äi noftrom fubit Pravi Affe&us deffides corrumpunt; rdefatïhg.ato4s virtus omvat'f $37 n0, qu'äm in cclo. Ab hisce fru(tra ex- nem afflictabat , & recitans pluries de die quinquagefimum Pfalmum Miferere ,ad fin- edlarur tuendz pudicitiz causáà , G exco- lenda caftitatis gratiá , ut corpus affligant, £ulos ejusdem 'verfus ferreis catenulis pet concupifcentis motus compefícant , pravos vices ternas fe cruentavit , neque ullo irrié £uo imbre magis gaudet flos pudicitim. So- affe&us coérceant, ideóque non dignam ho- mine vitam ducunt, fed fuilem agunt , & lertiffimus pudiciti cultor fuit S. Andreas I vile eft ipfisomnehone(lum , quibus invifa Avellinus, £fed affiduis flagris , quibus.core pus cacidit , .ac cruentavit , :cilicinà veíle , eít ipfa honeftas; voluptatibus franguntut; langore diffluunt, 'otio marcefcunt , nun- quá carnem:edomuit, jejunijs , .quibus cor- quam ad fydera ereétos vultus tollunt; nun- pusin fervitutem :redegit fpiritüs, .Exco» | luitflorem pudicitiz S.Thomas Cantuariene quam ad exercitia aflurgunt virtutum , fed jugiter humi repuntin coeno merfifoeda tur» fis Archiepiicopus , fed cilicinam veftem ad Qitudinis. *genua :pertingentem :geítavit., :ut .carnem fubigeret , G corpusimperio:rationis plene $7 'Quz in nobis plerámque proba exci- citantur defideria , 'pii infurgunt affe&tus fubijceret; ajebatenim, ficorpori meo prz- feminaíunt , ac rudimenta virtutum , quz 'effe nequeam , quomodo cüm fim ipfe pa« tamen in fructus haud excrefcunt bonorum ftor., tot.alijs preeero ? 'fuit.& .in eadem operum ; "nifi tellus carnis noflrz raftro «athedra eius fucceffor S, Edmundus cultor mortificationis teratur., ac glebze conífrine eximius hujus floris:caftitaüs , 'fed .cilicium extra:quadrageiimam , & in quadrageíima gantur infurgentis concupifcentiz , :evella- türque gramen vitiorum ; ficut culturà agri loricam ferream geítavit : & fertur , .fuitfe non obeít, fed prodeft fru&libus producens à puero cilicio ferendo affuetum:ex proprize matris fuafione , :quz quoties Parifios:re- dis; perinde afflictatio corporis quaedam eft animi.cultura , quáà ager noftri corporisex- .centia ei indufia miferat,lotum imul cilicium €olitur, ut fpititusflores germinet virtutum; 'transniifit . 'quo biduo , triduóve per heb- TK AL SPTREERIS : I m a «domadam uteretur., :quia pravis:concupis- acfructus producat boncrumroperum :fran- genda eít heecrellus mortificationumaratro, fcentia . coércendis affectibus., '& lilio:caitie & quaz in ca funt glebze ;pravorum.affedtu- 'tatis:excolendo nullum «cilicio aptius inítrirs umraítro conterenáz funt.cilicis. menptum , :quo Cacilia virgo:corpus:edos $8. '"Gaudet vel maximé hac :culrurá hilium muit., '& florem virginitatis:etiam 'ininups «caftitatis , quà vernat candidius , floret a- tijs indemnem fervavit.s 'canítque; propterea .eccle(ia, «Crlicio Cacilia memóbra domábat , imoenius : hancqué exercuerunt ; quotquot füetunt caítitacis ftudiofi ;ex quibus fuerunt, ADeum gemiribiu. exorabat : nequeipío nupe qui totis vitz annis fetofo fuerunt-ufi ami- 'tiarum.die hachifpida voluitcarere interula, étu ; dies , .noclésque «ilicinam induerunt licec enim:exteriüs.aureis ,'fericisque niteret veftem , :quá concupifcentizepravos motus ; 'veítibus-, :intus tamen latens cilicium :car» ;'nem torquebat, *Caciliam imitata:Editha ac rebellantes rationi .affectus:coércueruat, LI ac feliciüslilium excoluerunt caftitatis, Fuit .Anglorum 'Regis filia fub regio:ornatu , |, pudicitiae 'cultor S, Lupus .Epiicopus Tre- mundóque:muliebri veftem «ilicinam, hifpi- dam,corporismembra:diré divexantem fane «enfis, fed non deftiuiticorporis agrumara- tto, « raliris mortificationum exercere ; &é diffhimulavit ; & cum S, Ethelwoduseam annis enim vicenis nunquam le&to indormi* Tegié comptam vidiflet., G .crifpata ftonte 'eam redarguiffet., «eo-quia non effet ille:or» vit, humicubavit, & (omnumnonnifi.mo, ^ 'dicum indulfit corpori , noclésque alternas matus.ad calturam caftiratis , fed:ad indici- 5 vigilijs exegit , ac precibus , «cilicium affi- 'um vanitatis-: :repofuit illa:modefté , :non 'elt fanéle Pater ,quo-extimum redarguas or- 11!l dué geftavit , unica contentus pannofa tu« nicá. "Caftitatem.excoluit.Abrahamus Ere: matum, id:me 'folatur., :cüm íciam.à Deo mita, fed licetampli(imi patrimonij ex aífe 'pon extimam weflem :ze(limari ., 'fed .cor in-« 'tus ;plurisfieri. ; & :tunc intellexit Ethel- ä hzres fuerit , 'omnes-quas'habuit facultates wodus ,mentem bonam:non lemper à vefte e munifica largitate pauperibus -diftribuit , , ï quo 'eorundem levaret miferías , fuppileret judicandam. ^* 1 Pravis igitur concupifcent P fcdöreendis indigentias ,& ipfe pratter ciliciumyftoream, 59* ligneumque poculum , il fibiretinuit ; an- affectibus nullumcilicio aptius freenum ,quo j n nis quinquaginta afperum induit. cilicium , & concupifcentie motus comprimuntur., & !carO'*(ubig»iCU'r ,& lilium-caílitatis feliciüs , j quó carnis tellurem trivit, & lilium exco- luit pudicitize. Studiofus caftitatis fuit S. ac tutiüs excolitur , idque nos edocuerunt, ll Amatus Abbas ; Íed non aliam quàm e cili« vel fub ipío mundi exordio Protoparentes , $6 cio culcitram admifit , quam'nunquam di- cüm poft violatum Numinis mandatum coe- mifir , tametíi gracile corpus morbis lan- perunt rebelles rationi expetiri pràvos con« gueíceret , zegritudine deficeret, & morte cupifcentize motus , .ad quos coércendos , Hinc catti- jamjam imminente .corrueret, velipfi primihomines cilicium adhibuerunt: tatis culturz addictus fuit Elzearius comes , fiquidem Adam , & Eva erubefcentes pro- i fed agrum proprij corporis afflictationum priam nuditatem , ac rebellanris cconcupi- j fcenti2 impetus. Confuerunt folia ficás ., Genef. cap. rallro egregié coluit , ferico enim thorace !] & fecerunt fibi perizomata : lunt ficus folia. $. V. 7. cilicium cooperuit, quo diut, noétüque car- alpe- I 1fy $39 ' Dileitat Q fu 'afþera; ac hifpida affligendze carni perido- hac eultara 'cor'porei noftri L?Sï;i fiores vir- b nea , ficque cilicium, vel ipfa arbor primis tutum vernant feliciüs , & femima pirorum fuppeditavit parentibus , quo perafili&tio- affectuum ,' germinant feraciüs in überio* fl nem carnis rebelles coé&rcerenr concupi(cen- rem bonorüum operum meffem : eft igicur if tiz affectus, hec corporis aflliclatie non folüm lilio cafti- 6o. Idque caufz cur caflitatis cultores mire tatis eXcolendo perutilis ; verümad reliquae d pl fuerint ingeniofi in cultura hujus floris per är üu rum omnium virtutüm promovenda incree corporis cruciatus 5- hinc humi cubationes , Pf menta perneceflaria : fructusigitur inde cre- hi prolixee vigilie , perpetua jejunia , hifpida, fcentes appetamus , utfüm 4 & us cum Joíepho | d acrigidacilicia, modicus, & infulíus cibus , fiij aecrefcentes; If potus infuavis , veftitus afperrimus , fla. Quinimó Deus ipfe serumnis , & ad- gellatio crebra ,& affiduis hisce pugnis con- 62, li verfis nosexercet , non quia velit nobis no- ï. ii tra carnem lilium excoluerunt pudicitize , cere , fed ur inde ubcriüs perfectionis emo: 1 aP- Jugl V Ah quod fuavius flagrádvit , & gratius floruit, lvmentum per exercitia virtutum fumamus. 4!3 tai 2 H Isque Numini placuit ; - cavegt enim, vel Qued i pater filium haberet, eümque unigee gl maximé pudicitie culteres,ne corpori indui. el nitüim morbis camen plurimis infeftatum, & geant , Ícientes facilé fub nomine neceffita» afilitum ob vitiatos in toto corpore humo* tis nequitiam fubrepere voluptatis; ideóque res , adeo ut laborarent manus chiragrá , pL corpusnon ut amicum blandizijs exceperunt ; ul pedes podagrá , -flomachus gravedine , fed ut inimicum laboribus , vigilijs., inzedia , venter colicha , renescalculis , & alij cor- 6f cilicijs,flagris, ac innumeris alijs vexárunt poris artus fcyathica, velgangrena: &his- 0f rigoribus, quibus viribus déflitueretur , ac ce divexatus morbis languefceretin INofoco* |t" impotens fieret ad infurgendum per pravos mio, perinde, acTobus in fimeto , effétque « concupifcentize motus contra callitatis cul- u fimilior (imulacro cadaveris , quàm hominis turam ; ita enim carnem exercuerunt , & figurz; & pater mifertus filij , vellet inillo Q afflixerunt , ut hzc fe mori fentiret , tyran- exercere, quamipfe arcanam calleretartem; di nidemCaliguíe pié , & fanclé Ín fe exercen. fibíque uni notam ; quá potfer absque diffi- af tes: funt enim corporis afilictationes , ac cultate gratis fine impeníis , facilé finé do- " cruciatus, veluti prima fanclitaus germina lore, citó absque mora, filio mederi , to» M & tametíicorpus 2flligant , debilitent ; fpi» tímque morborum congeriem illicó. expel- V ritum tàmen farciunt, ac cortoborant : hzc- lere, ac priftinz valetudini filium reftitue- h que funt prima rudimenta , qua in fchola r€, an non id amori daretur patrisin filium ? . fi chriftiang perfe&tionis didicerunt ; ac docue- Àn non optimus erga filium cenferetur me- t runt , quotquot fuerunt caftitauis ftudiofi : dicus? ita nobiscum agit milericors Deus ; u hi corticem fregerunt corporis , quo nuc- quas contraximus animi zggritudines, per Tu leum gufítarent virtutis , ac per(c&lionis ; corporis afflictationesexpellit, quiaindere- q l lenuse(t cortex, cüm frangitur ; amarore , fipifcimus , & per exercitia virtutum plura fed nucleus melle diffluit , ac dulcedinem " ll!h $ !9, & congerimus merita., 4 fpárgit ; eadem , qua eft exteriüs carnis mor. 3 Nec Jobus infuo íterquilinio tot fuit e- 63« e tificatio;eft intus cordis vivificatio; & quam- gritudinibus oppreffus, quot homo Jaborat C vis laboribus,vigilijs inedia,cilicijs, & flag- infirmitatibus poft lapfum primi honimnis 5 pr riscorpus excruciet caftitatiscultor, G mo- ea efttoto corpore diffufla ecritudo, ut à riatur ipfe mundi delicijs " acvoluptatum le- k planta pedis ufque ad verticem capitis non fit hi nocinijs, vitam tamenacquirit 5 qua eratior in eo íanitas, Unicum adeft pharmacum V Deo vivit, qui ideo dele&latur hisce corporis morbis hisce curandis , é(ique ipía corpo- Q noftriaffli&tationibus, quia earundem benefi- tis affliclatio , quà infolefcentiscarnis motus cio exculti virtutum flores olent fuaviüs : compeícuntur , concupifcentize depravatae non enim noftris fe Deus oblectat doloribus, affectus coércentar ; & irafcentis animi con- 'LW. 17 A 35 lt non fibi complacet in nofítris cruciatibus , cepta flamm«e excinguuntur : hoc mortificae f nifi quia nobis profunt , & per excultam tionis pharmacum nos edocuit cocleftis Mee noítri corporis tellurem aratro cruciatuum , dicus , fimülque. Magifler noíler. Chri- - & raftro mortificationis feliciüs germinant ftus,. de quo olim virtusexibat , & fanabat li proba defideria , qua veluti femina fancli- omnes : nobis enim impenfiis füadet hcc W el tatis coele(tis agricola nobis fuppeditat. pharmacum, ut preíentiffimum curandis «-« 6Ie Virtus floret in animo , Ífed pafcituc gritudinibus, quas pér peccatum protoparene inedià corporis, reficitut fici , ditefcit pau- tis contraximus ; & non tantüm verbis , ícd « ertate , leetatur gemitibus , gaudet fletu, fortiüs etiam;exemplo; voluit praftantiam 6;, ridet Jachrymis ; tunc irrigatur flos pudici- hujus pharmaci nos edocere, affumpfit ipfe in W tiz, cum flagrorum diritate ; dilacerati cor- manus calicem, quem nobis propinaret. . Po- poris artus fanguincos fundunt imbres; tünc Mattb. ao; f zeflis bibere calicemy quem ego bibiturus fum * LUPT vernatlatior , cum ciliciorum afperitate ve- [ic enim nosinvitat,ut hoc hau(tupriflinz re- i ftitur caro acerbiüs ; cuncincrementum fubit (tituamur fanitati , ut & ipfe etiam bibat , ac V venullatis, cum fnis caro viribus minuitur: ls pribibat : hic enim ett calix ifte,cujius hauftu ü & ideo Deus noftris fe ob iCC 1 at doloribus , homo licét multiplici iaborans rgnitndine- depravatos fuos humorcs corr; fbaï affectua t in noftris fibi compiayet cruciatibfzsf quia ex ii:.z.; 2 íuos i s. Pravi Afïc&us deffides corrumpunt; defat'gatos virtus ornar. e39 fuos componit , appetitionibus exorbitanti- dpfius animam periranfibut gledius , quia a- mnima :excolentis «aítitatem àta vulneratur bus modum imponit, aftus concupiícentize fedat,flammasirafcentis animi extinguit;feb- per virginem, -ut vulnus ipfum ad vitgi- nitatis pertingat hoflem ,'& caftitaus cruen- 1imavaritz expellit, peftem libidinis delet ; intelle&um purgat , fpiritum renovat , &in tet;protternátque inimicum. ;"Funditur;diffie priftinám afferit à fervitute libertatem ; .ex- patárq;luxuria non tam gladionoftro, quàm vulnere& licetVenusde armatotriumphave: tingtit luxuriam , exterminat iracundiam ; profcribit invidiam , & perfectee fanitati rit, & frequenter armatosprofternat, vincát» que;frequentiüs tarnen 3b inermibus , fauciís» hominem refítituit. :Duté excipiendus e que profligatur ipfa;vincitur;X extinguitur : afellus corporis , nec €i patcendum , ne con- tra fpiritutn infurgat: Caroenim, ait.Apo- quapropter Apoftolus Pauluscarnis ut.retune 61 deret ftimulos, & infurgentem contrafe con- AdGalg lus , concupifcit aduerfus [irttum - fpiritus NB cap. 5.v, z« -autemadver[us carnem : bac enim fibi invi- «cupifcentiam profterneret , in fe ipfum tela convertit ; féque oppugnavit , quólibidinem , .c h, E427// .4dverf4n*:ur;: perpetua hic:rixa., 'acïju- expugnaret, :Ca/figo corpue meum , G in fere 9. , 7.. gis lucta, GL quo plusreficitur caro;magisque /-u. vitutemredigo: nimitum pennas;alisque ade- eiindulgetur ., .eovalemtiores inde viresi diturus Paulus laceffenti concupifcentiz,quà mit, quibus fpiritumfortiüsoppügnat, & plerümque expugnat: & ibifempervincit ; ad fugam ;pernicioreream adigeret , come« pedes corpori inijciebat , '& ut libido citiüs ubi non creditur:hoftis eíle, 'Énid mititur ftadij caro incu mbere , 'ut difcederetjligabatur ipfe redigensfe in fervie 64 tutem: vinciebatfe;ut irifu «nusexcutiat , labores declinet , virgam àfe rgentem contra fe vinceret libidinem, 66, removeat,& quiere fruatur;delicijs diffluat , :ac voluptatiäus;perinde ac floribus fulciatur; Talesfuerunt pugnz;quas caftitatis cul- tores contra luxuriam injerunt, tales fuerunt utinde vegetior impetu uberiori fpiritum , quem prollernat,adoriatur. .Non parcen- adverfushunc hoftem Davidis infidiee ; qui ut impuras extingueret -flammas «concupiícene gdum eítcorpori, 'ut flos vernet caítitatis in anima ; :terendus eft, ac infringendus arat- tiz , pectusfuum eluvione obruitlachryma- T ro mortificationum :5 raliro afflidionum rum : ;plorábat per noctem David , :ne de die rideret libido3 lachryma: fundébar, quibus -- «orporisager, 'ut germinent in 'nobis flores virtutum , & przfertim lilium 'Caltitatis.;5 nontam ignes extingueret libidinis, quàm li- lium itrigaret caftitaus ,'quod alio non gau* hic enim flos nullibi vernat candidiüs,aecolet fuaviüs, quàm in exculta , ac profcilfa mor- 'det imibre madere,quàm lachrynrarum ; quas 'xor coniritum , & ad Deum veré converíua tificationibus corporistellure, Corvirginis elicic: *volutabaturincinere David;quó libi- terreltris eft paradifus , fed ne fere pravo- xumaffectuum delicias illasproterant ; ;gla* 'doipfacinerefceret ? quà indultrià etiam'Bere nardnsobriguitin glacie ,:ut frigeret Venus dioindigetcuítodiri; quapropter deanima, feu'corde virginis dicitur. Et tuém spfius incorde * 'hac arte fpinis voluit :«Benedictus Tucn2se, 'coiífigi , quibus pravas rebellantis concupi « 335 animam pertran[ibit gladius: Íed quem paras 4 6;' excluíam ab ingreífu hujus virginet parad: n? Écenuze affectus vulmeribus confoderet , dà- «erie nonalium credas, -nifi quem violatum qmecis cruentaret: hinc & ipfavirgohoftem adifo 'transverberatura tartareum eultrum fibi im« prxceptum à'terreilri repolerat par hominem. -Nefasenimvirgo ducit; vel ini- "Tnerüt:; JWam ipfius animam ypertranfibit gladiu. Nonfidendum eíthuic hofti, qui nimum de viro cogitare; quapropter à quo- g vis pravo affectu cor fuum cuítodit , qui biandé caítitatis pugiles Taceffit.,, Tenocinijs ca(titatis culturze e(t ita-addidtus , utnilad- provocar , voluptatibus invitat: licét ceete- 'fos pravos proítraveritipfeaffectus, ferrum mittat, quo poffit pudicitia ledi : hinc di- Z xit Virgo codlefti Nuntio ; 4uoniam virum rg retuderit, aurum abegeric avaritiz , li« fLw'. 3v "U mam abraferit invidiz , rübiginem deterfee 354 3on cognojco , hac:cuftodia neceffe eit, cor fuufh muniat , qui pudoris florem , ac vitz tit -acediz , 'plunibum abjecerit :otij, :acome Tes repulerit pravorum affettaum impe:us; atborem fervare cupitindemnem: non mo- tamet(i fit ipfe adamas inconcuffa moritus nile fplendet antevirginis peótus, fed gladius vulnus infligit 5 quia non ornatus petendus firmitate , nitore pellucens plurium virtue tum ; adhuchic adamas uno frangitur hirci ï eít; (ed gladius evaginandus , ubi non jam cum ferpentepugna initur 5 fed.cum libidine fanguine , & qui obfiftit malleo , "cedit 'concupifceatie 5 'qui ftac ad affultus cete« confli&us fufcipitur. Sed quanam ars efti(ta inufitata , ei vul- rorum alfe&luum ad wumius concupifcentize 6y. nerainfligere , quem non expugnatum cupi- impetum cadit ; cüm nec adamas fanguini reliftatz ideóque in id neceífe eft , incumbat ä mus, fed propuguatum volumus ,quem ideo ferimus, nevincatur? hxc pugna in caftris ftudij caftitaris pogil ;ut huic nonfidat pravo 1 j 29 affcétui, qui ubique nectit infidiaspugnátqs b j inftituitut caffitatis : virgines pugnantes con- "/p*' &ra pravos infelefcentis concupifcentise afie» voluptaturn lenocinijs:nec tutiusvincitur hic L hoftis, nec citius, quàm beueficio fugz. &us vulnera fibi inf gunt;, quibus hoftes pro- » Cultores caftitatis & pugiles pudici- Referr Joannes Taullerusadolefcenrtem . &7. J fligantc tiz fe ipfos cruentant , quo hottes profter- quendam fuiffe (pecie venülla , itatamen ut [2 * ^ devirginis, Z pudicitia fimul cum venuflate floreret ; ve- Mc. z.v nant ; hinc de anima,feu cor 3 rüm H Yyy Verani de Afestióus ?am. L 541 Difertatio XXV, .. rüm cüm nitetetur cacodaemon hiinc carpere Seneca epifl. 30. .. Subufabe ligna fore. florem , fimülque adolefcentem expugnare, hoceit, íivelimus illi vires adimere , . ac hoc fuit fltaragemate ufus; fpeminz cujus- eum extinguere, gnis eft luxuria,qt dam inügnis nobilitatis, ac nominis concu- æip- fum corpus inflamm at , concupifcentiam ac« piícentiam in adolefcentem accendit, adeó cendit , ut virtus cinefiat caílitatis . L 4 ignis utab ancilla & gyneceo foeminz juvenis ve- inquam eít , fed qui:& gehennali evaporat nuftus in benevolentiam parüm pudicam ad fornace, exilítque exorco: hanc flammam ccenam fuerit vocatus , fpecie quidem ho- :: tartaream fi oppreffam velimus , neceffe eft, ]11& MP C noris ; fed revera ejus deturpanda pudici- ligna fubtrahamus , feu pabulum denege- t ti2 causá. Adfuit adolefíeens non tamen 1iu$ corpori; fienim hac defit materia »de-- folus , ut resnon tam periculo careret, quàm finit & ipfe fuas emittere flammas, & de- fuipicione; lecimque fuum adduxit mode. g; per ditis viribus fua extinguitur fponté;fame; ratorem. Cümque. cenz . federet adole- & iti nutritur , ac reficitür caftitas; & ex- fcens à procaci muliete , frequenter invita- tinguitur , ac deficit luxuria: écontra veró ;ä batur ad exficcandos calices vino generofiori hzc cibo, & potu convalecfcit, vires acquitit, Matth, tb ! Ípumantes , quod nequiffimá id agebat va- Íritie , ut bauftu vini ufum adolefcens ex- quibus petulantior infolefcit , & virginitas 41* n fuo deítitnta r * tingueret rationis , clariüsque impudica tur, obore cadit ,. & prolterni- P d f mulier videret , quomodo propriz fatisfae $, VH. ceret concupifcentiz ; cüm adolefcens plus H confueto maduiffet vino ada&tus à foemina fuit fua perno&lare in domo; votíque com- P?'/l"l)&'f, rebellantis ranczgpg'/rmïzæ n pos facta, vacillantibus adolefcens veftigiis; co?rcendis affectibus nullum frenum ac- [^ ac fubfidentibus articulis , in proximum commodatius ipfo yejunio, Flamme enim.» 1 4d Cn ]i duciturconclave, utin paratoibi le&to dor- Iuxurie per (ubtratliouem pabuli extine miret : G quia nil mali fufpicabatur. ado- tinth. 927« [ gnntur, lefcens , paffus eft in conclavi illo fomno Í indulgere ; fed adulta jam nocte cum filen- R& T Ullum coércendis prävis infu rgenfis 69., coucupifcentig affe&tibns froenum lf tium tenerent omnia fopiti adoleícentis cu. accom modatius ipío jejunio, ipsá fa- & biculum ingreditur procax mulier , lanco me, & fii, h paffu, & juvenem aggreditur , quem ex- quá caro languefcit , & wvires fuas deperdit, OQoód fi teferente Plinio pergefatum verbis ; blanditiis , lenocinijs , Íputum hominis Ti a8, eap,. f. $ jejuni tantz dicitur effe K 1 uagit in fua vota flectere, & ad flagitium Virtutis, utfer pentes fuget; cerré jejunium Q pertrahere , fed. juvenis exhorreícens .hanc cultoris caíl: tati$ pravos ommes libidinofze g averni Megzeram 6 ledio euro citiüs furgit concupifcent & uteratlineis tantüm femoralibus,. & in- iz affectus fugat, & (inoníer- il pentem ,. fti gium certé Draconem abigit ; h: duíio veftitus ex impuris prócacis mulieris. cüm in id un um colliment SS. Patres afferen- Y profilijgt manibus , & reliquis reliétis vetti- tes, nullis armis profterni fel bus ex infidioía evolans domo in zdes vicini iciüs tarta- li reaslegiones, quàm fiti, & fame : puslchbra 4f velut in afyllum effügit , ubi reliquum no- res - eft , ait D. Hieronymus contra fovin, Q &is in fundendis lachrymis , ac precibus, jejunium , Quod demones ter ret, cui àdhze fimülque ageadis gratijs pro declinato peri- fh rens , Origenes homil, 4 . in Matth, ait : culo, & o5tenta ca(liratis viéloria exegit. Cum jejusatis Demones v incttis . oNindgn. Imitatus certe fuit adolefcens 4Egypu Pro- - Ti que sls claffem maligna Hb vObYOTYÍ/UMA apie regem Jofephum , cui fupparem dixerim , l cüm ejusdem virtutis noverim amuluin. H , hAlA defideria effuaatis, &D. Bafilius. 17 1. 2, li Jejuntum,inquit, contra exe rCilum Daemo- Procax fceminá pudicitiam debellatura ado- num dat arma , jejum, o quibus timorem virgines lefcentis , ad lautiorem «cnam eum pertra- jejurantes incutiu l nt tartateis hoflibus, quos li xerat , ad ficcandos plures calices allexe« & fundunt ,. fugántque : quapropter etiam rat, vinum ei propinaverat , quó venenum D. Chryfoftomus air : pl nil enim didverfus: Domonum Tom. s. fertm ebibéret adolefcens cafítitatis ; naturam conflitutum d; concupifcentiam magis fovet , nil blandiüs eff jejunium : ^ neque z. de jejun, Jl diffonat D. Ambrofi u $, inquiens t^ N ei fayet , quàm immodicus cibus , & porus, remedium majus con Ira lig Bnim UHUm ferpen- Lib. 6, He- eft enim fomes, quo accenditur libido , ali: tem , poteris iaveuire po mentum , quo nutritur luxuria. ( quam jejuniuni , xamsf. cep, if Caflitatis cultor , fii nfurgentis concupi. 4. 68, Quód fi ignem plurimam depafcentem Ícentiz incentiva fenri le materiam velimus folá aquà extinguere , dif- at , ijs extinguendis nullum eft flumen aptiu qu ficulter eum fuis deilituimus viribus, quam- flernere , ac sfiti, & fame : fi pro- 1 fugare nititur cacodoemonem vis enim'aquá, & pruiná extinguatur ignis, impuris fugg fen fi modicam tantüm occupaverit materiam , e(iionibus fatagcmem caftitaci nocere , nullis armis tutiüs protternitur ,fu- dit fion ita tamen , faltem aqué expedite fi ts gatürque, quàm jejunio , fi ne quo viX tarta« immodicam ; tunc enim fatiüs pabulum ei reus vincitur , & fugaturho a'l'S", ? T fubtrahimus,quia tuncfua (ponte fubfidic, & Hoc prafidio viri fan &itate infignes fe ter velociori fuga evanefcit , quapropter (cribit Vi h -- munire voluerunt , quà tütiüs de hoíte t — - 1pc l - Pravi Affe&tus deffides corrumpunt ; defatigatos virtus ornat, « 44 tartareo triumpharent. : Jobus fpeculum pa- ubiingeftus cibus libidinem.nutrit, .Quód tientiz, & cocli fpe&taculum toto corpore ul- fi extrema fuit olim .apud Ethnicos 'infania genu iis inclinare idolis, .quae.facta fuerant ceribus fra&tus, fanie;& fanguine putreícente fcatens, viribus deficiens, in fimeto jacens, G ab hominibus : deteftanda certé e(t dementia, undíque infelicifimus ; tametfi patientiàlo- hominesnuncnon genu , fed cor iis inclina- re,qu&corrumpuntur, & putrefcunt ,cujuse ricatus omnia retuderit hoftis tartarei tela; modi funt fercula , .quibus;inhiant gulofi,, iclüsque fruftraverit , adhuc tamen afferente '.'-'l'.'r-.flcfl'. 3 in Origene , ipfis fegtem«-di&bus jejunavit., quo qui certé cum Deo non epülantur , nec vitam * .agunt-.,coeleüem .,:cüm fint toti terrenis Ci« 7j ob. ] ejunio armatus fortior , ac vegetior inüili- rfetcontfa. hoftemtartareum, JoannesChri- bis, ac.concupifcentiz .coeno immerfi ; cüm fti Prodromos carnis concupifcentijs bellum .earum rerum duntaxat vita gaudeant , qua terrae harent ..ac fuas.terrz figunt radices ; indi&turus jejunio munitus infignem detulit l victoriam , hoílem proftravit , «üm pabu: Anulla eft vita magis mortalis ,"magisque prz- [ Tmaturo.obnoxia interitui , lum corpori fubtraxit , &t jejuna membra quàm eorum.s qui ventrem ingellis cibis faburrant , & indi- hoítiobiecit, JVenit, nonmanducans , 'ue - :geítis ferculis.onerant : neque enim eorum 4 1.;v. 18, que bibens : adeo fuit Joannes jejunio addi- élus , ut nec comedere , :nec bibere vifus itomachum quidaliud efle-dixeris.; .quàm 'tumulum mortuorum animalium , .quibus fuerit, qua(i Angelus humanitate indutus : & & fuam augent:mortálitatem , iimpinguane Apoftolus Paulus , quemacriüs concupiícen- tia pullaverat , ;ad hanc propulfandam non ites , :quodin fe mortàle ell,-corpus.; '& ex- 'tenuantes , quod in ipfis eftimmortale, feu unum, vel alterum tantüm (ibi indixit.jeju-* nii diem ; fed per crebra , ac paffim repeti* animam ; -cujus facultates hebetant. -Adam «conditus immortalis , «cüm primüm jeju- ta jejunia pabulam fubtraxit libidinis igni. ^ * ad Coe -nium violavit ,fa&tus eft mortàlis., & .qui In jejunijs multis , infame , 3 fiti , nimirüm tintb.u,27« per [ubtractum corpori cibum., 'fomitem àAmmortalitatem .per abítinentiam «cuftodi- abítulit concupifcentie , gua tunc incipit viffet., :per-deaiffum vetitum:fructum iin ftomachum, fa&lus e(I-morti obnoxius ; ^& 69; frigere, cüm meaibra jejuna praíentit ; &i 1ius is fit mortalior , qui avidiüs mortuis álitur ámpudicas ejus extinxit flammas : Antot .alilibus ., ;& quotidie faginatur mortuis zequeé eremi, ac caítitatis cultor teíte Atha- animantibus; .is citiüs mortem accetfir; quia nafioin eius vita,adeó pertinacis fuit jejunii, at nonnunquam biduo , triduóque impran- ex nimio cibo, -& pota-mors:celeriüs venit NT : .ad eos ,quos invenit oppletos cibo ; & potu: fus, acincoenatus maneret , G quarta dun- ^ :debet cibus effe vitz . pharmacum,, ; non le- taxat diefruftulum przduri panis parciffimé 1 :thale venenum 5 :eft autem pharmacum; 'f1 gultaverit adje&to pro condimento fale; ne- -modicus fit 5 .quia :aullüm curandiscorporis que alio * fu it potu ufus,quam frigida & fonte thaufta. 'Scimus , Hilarionem .adhuc .ado» morbis :pharmacum :accommodatius 'ipíà defcentem quindecim annorum , ut omnem nedià , fame , & fiti , quà pravi ablumuntur thumores , & fi que fuperflua funt , ;faciliüs in fe carnis expungeret petulantiam , zltus -digeruntur,G ettam noxia expelluntur, :Ine arceret concupifcentize , & .pravos omnes carnis coérceret affe&tus tantz alfueviífe ab- :edia :autem tion folàm ; medendis .corporis motbis prodett.; verüm & fanandis mentis ftinentiz , uc nonai(i poít folis occafüm quin- decim caricas , Íeuficusinjejunum demile- eegritudinibus plurimum adfert fubfidii, rit ftomachum ad fatnem pociüs magis irri- Nota eft parcemia, quá vulgó dicitur., 9« Raró est. fanitas ments , ubieft [aturitas tandam , quàm fedandam ; & quia aec on- nem adhuc libidinis fcintillam in fe groríus entri$.; pinguefcunt cum corpore vitia ; gb Id extinctam crederet * feveriores fibi jejunii :quód f: caro jejunio , fame , "& fiti franga- ; j:jum *ur, vires etiamconcupilcentiz adimuntur ; leges fancivit , quibus triduum , quatridu- laborat febri fpiritus cum libidine ., :zeftuat j ümque fine omni alimento duceret,ut viribus prorfus deftitutus , unà cum corpore etiam :concupifcentia : ifunt .autem /febres :ade& 1 màlignantes , inquas medici liberé pronun- deficeret concupifcentia, ! Tj if ' 71, Candor innocentiz , & caílitatis tutiüs tiant , 'emittatur & fecta vena fanguis adani- Il gt non cuftoditur , quàm ab(tinentiàà cibo , & mi usque deliquium 5 :quia leve remedium morbo non prodelt vehementi. Td :fecum 5 potu: hinc quia Deus homines condiderat ZMmæ innocenti paludamento ornatos ; priaa 'egit eremi , ac caftitatis cultor Hilarion; ita N Vb L h lex , quam ijsdem tulit , fuit abítientiz 4 jejunii pharmaco «eníuit fuccurendum fpiri- * *,g* " tui zítulaboranti libidinis,ut caro deficeret, quatenus eius beneficio donum fervarent in- 1 nocentiz , ac indemnem «uftodirent pudo- tunc herbarum fucco , acpaucis caricispoft (s rem ,quem tunc Adam exuit , & à flatuceci- triduum , vel quattiduum «deficientem fto» machum parüm reficiebat, mne corpus viti- dit innocentiz , cüm legem violavit abflinen- u tiz; nilenim Deo, & ventti commune ; non bus pené deftitutum corrueret , ficque at* tenuatus erat Hilarion ex indictis fibi jeju- J. enim pote(t is Deo placere , cui Deus eft ven- al niis, utvixcaro, cutisque offibushzreret; ter , neque Deus poteít ineofuum figere do- micilium , ubi nonnifi venter, cui indulge- idqueut vites augerentur fpiritüs,quibus va - [e 704 tur, colitur, & excolitur , delectatur facer lidiüs poffet concupifcentiz contra caftitatem infurgenti obfiftere ; quia quod nocet corpo. (le " f'pom"u,sx paíci lilijs, qua ibi minymé florent, Yyy 2 Tl ? g $4? .Di[ïertacïc XXV. fi ,id fpiritum juvat; & Domones oratione , diea dinzanäne'fatuiicate ,-S' vittutis decäfä ä & jejunio valentiüs expugnantur , quàm alio fuos àjejunio nitores hauriunt, — Hinc gu- armorum genere: & luxuriz fpiritus infidias lg indulgentia omnium accerfivit. malo« jugiter adnectens caftitati , jejunio enerva- rum congeriem , imó Q tantas libidinumx tuc ,. & abítinentià viribus deftituitur ; & fcditates , quibus delendis, a« purgandis quod non valuerunt Apoltoli ipfi praeftare , neceffarius fuerit cataclyfmus! , " quo aqua- Sevin. 65, de hocegit jejunii virtns,hinc Auguftinus, 7- rum flumina € difruptis nübibus delabentia Ti 4 z*emfar, uj t dete , inquit , chbarifomi , quanta fir jejunij terram obruerent univerfam , eámque ablue- virtua , ut id jejunium facere ualeat, quod rent , ut fordes depoueret , quas per gue - uti/). ;(!::'.',H:o ? Apofloli nequiuerunt , ex quofcite, ac nere lum , hominümque libidines foedé contra- | "" Sesm, 25. vose ratiocinatur D. Ambrofius , inquiens: Xerat, Omniá caro corrupit viam fuam. , Genef s. . Iï Videte evgo , qua ftt jejuni vis , quautauia corrupta eft terra coram Dee , £ repleta-» . 41, bomini fuo preflet grattam , quod tantam.» dutquitate. Nec putes , has malotuni prellot alteri medicinam s. uidere , quomodo Ícaturigines ab alio dimanáffe fonte, quàm proprium . fancitficet. bominem , - quod ita.» ab ipfa gulz indulgentía edocente id Chri- purificat alienum. Mirum ,ter mirum: a4l- íto fuos Difcipulos, Sécut enim "AUb wvurtbeap, in diebut aevte diltvium comedentes . , ter jejunat , &5 alteri prodefl jejunantis abffi« -2-4.' 'U. 5"8' nentia s ifle pbarmacum fumit ,. 8 slle i Bilentes , hubentes , U nuptui sradentes z gharmaci curatur ; nimirum jejunat corpus, nunirum mutuis copalantur fcederibus men« * & reficitur fpiritus ; caro diminuitur , acro- Ííz, G nuptie ; faturitas, Glibido; Bac- bore de(tituitur,& anima incrementum fubit chus, & Venus LÀ * affluentia enim cibo- ä virium , quibus de pravis triumphat iníur- rüm comirem fe jungit infolentía vetbo- rum; & [aturitatem Ventris vacuitas fub- 7 h gentis concupifcentiz affe&hibus : hinc ec» clefia recle canit commendans jejunii virtu- Íequitur mentis , & ubi jejunium exulat , tem , qui corporals jejunio vitia comprimá , przfidium abigitur caflitatis , quae pro« quia nullum coércendis vitijs, ac libidini pterea expugnacn eft facilior , & vix ullo compeícendz jejonio aptius froenum, quod atmpliüs habetur in pretio ,. quia ut fcribit Xpütola 34z« .. propterea timorem euam Diabolo incutit ; Seneca. — Vel spfa boneflasvilis efl , ewi ni. Cui invifum 'eft — " HE — QO - QER E oratio enim jejnnantis ; ait D. Leo Papa : ts cbayum efh corpus. Tam grata esi Deo, qua'm Lersibila Diabo- jejunium , huic chara videri nequit catti- lo. Quód fi iejunio vis ineft, quà qui mu- tas ; non enim lafcivi corporis illecebrz ab niturin fe, dceemonem ex alieno pellit, de- alia fcaturiunt;origine , quàm ab immo- turbátque corpore ; quanto magis poterit Qica ventris faturitate , quà mentis ob- in (uo lpiritus pravorum alíectuum , & pra- ruitur ferenitas : quapropter D. Hietony. L. — EM — EE CR . 2 — ] mus huic egritudini rebeliantis 'concupi- f fertim luxuriz abigere ?. ezzn fit jejunium.» , Sevm, 8 utait Chryfologus: witiorum sors , $ vi- Ícentie efficax exhibicurus pharmacum , je- [ Serm,- 22 ta virtutum s & ex D, Ambrofio, Ef je- junium , famem , ac fitim indicavit; fcri- junium frenum quoddam Iuxuriantis anime, bens ad Euftochium virginem , ^ubi ait 5 boc enim efl falutare jejunium , ut [ieut ab- Caflitatem diuturnam , ac firmam vix effes fiinet corpus ab epulia , éta && anima refra. polfe » vifi zemperantia eam defendat j ei* l Caterum fi gula tefte Am- borkimque uftu fit parciffmus ut flomacbutn.a netur à vitijs. L. deiElz'a. brofio ,. e& primum . Diaboli (iculum.s , petiüs , quàm mentem pariamur dolee , $ CRP.I.;.'U.Q m Epiff. 12, vel ut ait D. Hieronymus ad Euítochium , . G crura magis , quam pudicuiam vae- Vel ut placet Da- ciïlaru. prima demonum arma, nl filio, prima malorum caufa , G univerJale Tunc populus preceps co»pitin focdas ; 74" Ii;)mil. z. de J jejzm. Ueueuum. Vel ut cenfet D, Chryfoftomus, libidines , ac vitia reliqua proruere ,, cum - Hogil. 71, Res (ummé grata Demoni, eó q5ia ut ob- gule indulfit , que pracipitem populum t fervat D. Hieronymus. Cum cibo abun- illum in coenum egit luxuriarum. Sedit Exod, cap, mipopul. ; danti carnem reficimus ,. oleum igni affun- populue manducare , & bibere , 6 furrexe- $21 /'.' f. "- VItrig g ; Epiff. ad L Furiath. dimus , ut majores effundat flammas, — Sed runt ludere , hoc eft , poft epulas fueruat jejunium & converío tefte Chryfologo , efà chorez inftitutz , qua lautioris menfz fo- - Serpio 8, . vita virtutum ? qmors vitiorum i. pax cor« lent appendices haberi , àchoreis ad ofcula, H & tactus minüs pudicos, & ab hisce ad fce- porh i memórorum decus 5 ornamentun.s » ü vite ; robur mentium y 'UIgor Aniiorum.s , das traufiére libidines ] non enim. aliud ? caflitara muruc , pudicitia propugnaculum y funt , qua poít ventrem ingeftis ferculis PPZmlagu gravatum , poít ítomachum immodico v'ls- civitas [anclitatis, T Sicut paícitur libido convivijs, ita ca- vino madidum inflituuntur chorez , quàm 75 L t ftitas nutritur jejunio ? fi lafcivia pingue- Diaboli theatrum , vitiorum palzftra ,. ac ícit ferculis , abílinentià corroboratur pu- Veneris prxludium. Quid enim indicat db . e titas 3 fi concupifcentia vino accenditur , illa membrorum agitatio, pedum mobilitas, fi libido ebrietate V, hi pudicitia firi reficitur ; manuum jactatio,& oculorum laxata divagas L inflammatur 5 virginitas ab(Unentiá cibi , & tio; quàm infoleícentis concupifcentiz pe« De potüs deliciatur 5 quia fi lafcivientis corpo- tulantiam? quam Veneris fomentum ? r^3nu- ls ris illecebra non aliunde, , quàm ab immge - ym enim complexus oeulorum jo^ j ariones, tti ljbi- tex H : PïaviA&æ&üsdcdïdcs;:ormpuntä defatigatos virtus Ornat. $48 libidinis funt üiniuli,pudortm'läbefacïentes; aquarum alluvione r;'auFragis, ac enedlis ; adeó ut non absre definierit quidam choreas; ipfe fuperftes commune evafit naufragium z circulum, cujus centrüm fit diabolus G cir- fed cüm primüm coepit rellus fuam foli , & sumferentia omnes fpiritus nequam: Cir- coelo faciem oftendere , & No&mus cum fuis ad culturam fe contulit telluris aratro, e- cuius eft, quia per crebras corporis circuitio. nes mens vacillat , & ubi per faltum corpus quos, & boves jugojunxit, terram vemere in fublime vehitur , feedé cadit pudicitia ; profcdit, &inde . curamadjecit ad vineam Homil. 9. quiaut appofité ait Chryfoftomus : Ui la- 12 C2p. E5* ferendam, & ex uvis vinum expreffit pro- Áá Jïïf;). þi?vu; faltus , ibi Diabolue, ideó que apud Jo» priz hilaritati, aut infirmitati confulturusg Caf 2 6. "V, bum , exultare faltibus, & lufibus, olere di- mox liquore novo fe largiüs proluens 5 ex UT 21 citor pétulantiara , & libidinem ; quia per hauítu recentis vinifecuta efttemulentia,ex ).11, — faltus excitacur concupifcentia, & fimul cum temulentia fomnus, ex fomno inhoneíta corpore libido furgit ;; propterea non lufus nuditas, dum fomno fopitus, fuique impos choreas dixeris, fed fcelerum, ac libidinum pra aftu meri infufi,unà cüm vino, veítes fcecundam patentem$ quis enim à choreis abjecit , quibus pudor velabatur. Quod ffb a. fan&ior revertitur? quis ab illis faltationi- cum vidiflet Chanaam Chami filius, puer bus caftior recedit?. Putárimnil aliud. cho- malz flirpis, & peior fructus, cüm debuif- ] 'U« 58' reas e(fe, quàm tartarei aucupisrete, quo au- Íet avi verecundiam obtegere, maluit pro- ceps ifle nunquam vacuus difcedit: faltus GE caci rifu fenis illudere nuditati, & ad patrem recurrere ,' eique quid viderit, renuntíare ? choreas, qui ducunt , cum in fublimecorpus evehuat, 1 imum feruntur , & inorcum de- nimirum vinum innocenti No&mo , quia in- Ícendunt, experto, rationem evertjt ; & fopiti pudo« 755 Ab(tinendum igitur non folüm eft cul- rem profanavit, unde Salomon: Aeiztuea. P V33« tori caflitatis à luxu in epulis, ab immodico ris vinum quandoflorefcit . eim fplendue- cibo, & potu, àferculorum illecebris, à con vit in. Vitro color ejus 3. sngredstur. bland?, vivijs, quorum funt chorez appendices; fed fed in noviffimo mordebis ut coluber, & ficut etiam abítinentia, & jejuniis reficere, ac enue regulus venena diffundet, 76. i ag trire virtutem debet padicitie ; & hoc prz- Sunt qui fymbolicé fingunt No&mium fidio arcere, qui contra caftitatem infurgunt * vino, & viti fanguinem. mifcuiffe quatuor motus concupifcentie : dedifcit enrm caro animalium, fimiz, leonis, porci, & agni; eó laícivite, ( 1ejmzijs macetetur, fi modico pa- quia ex temulentia geíliculentur alii ut fi. ne , & frigidá (uftentetur: quotquot indem mie; pugnuentaiii ut leones ; foedi fint alii, nem fategerunt florem fervare caftitatis;cly- ac grüniant ut porci; mitefcant alii ut agnis peo eam munieruüt jejunij , quo tela omnia & No&mus cum ficcus emerfiffet de procel- retuderunt rebellantis concupifcentize? tan- lofo Oceano, in craterem impingens vino tz enim eft virtutis, & efficacize jejunium, (pumantem miferé naufragavit, Quid? etiam Loth cum fobrius evafiffet incendium, vt non folüm candorem cuítodiat pudici- tig; verümetiam ipfum jejunantemá feris temulentus incurrit. inceflum; & Samíon defendat, Danielenim jejunus feptem inizet ipfe, qui jejunus leones ftravit , Philithzos impaüos leones veluti mitefcentes intef a» proftravit, portas civitatis, perinde ac plue. gnos absque ullo nocumento fex integros mas geminas fublatas alió tulit 3 mox viniy CAp.14."4 exegit inlacu dies; & exemplo fortibsquàm ac feemine illecebris captus viribus de(titui- i3e verbo edocuit vel ipfos leones jejunare, qui tur, robur amittit, in hoftium labitur po.. ne religionem violarent jejunij ; Danielem teftatem , lumina perdit oculorum, & vitam jejunantem non fuerunt aufi attingere. Hinc amittit, quiahauftum admittit vini; ac per- iL . mittit fe Dalila irretiri illecebris. Idaue cau- D, Petrus, quem przftantia jejunii haud la. tebat, contra tartareum leonem armatos ía, curcontra. faeminz, carnisque illecebras nos voluit abftinentiá , jejunio, & vigilia: jeiunü. opetimento voluerit David. (e prae« EXWJ', MPI munire ad caftitatem tuendam, G ut indem« "v8. 1 Petri c.5, Sobr) effote, & vigilate, quia «douer[arins ;Zï V, ä' vefler diabolus tanquam leo rugiens-cireniz, nitati confuleret pudoris: Operui i jejunio uem devores, & Rex David pugnaturus animam meam : i & nos ipfos operiamus hoc jeiunii tegumento concüpifcentie mo- contra tartareum lhoftem, ac concupifcen- tiz pravos affectus alià loricá noluit fe ob- tus infurgentes in perniciem caftitatis com- tegere, necalio armorum muniri prafidio, pefcimus, hoftium tela retundimus, & pra- * . Opersi in jejunio animam vos omnes affectus proíternimus , .quia ut P(aln.ó$. .quàm jejunio sueam, Validiffimum eft animi operimen- ait D. Ambrofius: Fames amica ef Virgini- Serm, de ] YX tum , ac lorica jejunium ad ictus retunden- z4ti, inimicalafciviez [aturitas veró pro- quadragefe ïä dos adverfarij ;.ac prefertim motus coér« digit caftiratem , 6 nutrit illecebram. cendos luxuriantis concupifcentie - Qu e- Nil eft, quod culturz . caflitatis magis ,77e De Eliac.4, nim non jejunat at D, Ambrofius, nudus ; $ faveat , quàm ftudiumab(tinentiz, quod eft intellus ef$ 5 patet. vulueri , i hoc. opeti- virtutum falubre nutrimentum , vitiorum mento jeiunii, &abítinentiz fe protoparen- fatale exitium ; caftitatis fulcrum , concu- h tes texiffent in terre(tri paradifo fuam non pilcenti excidium ; falutis remedium, & erübuiffent nuditatem : quia Noé hocfe itnpudicitie venenum ; jejunium enim , & u. texit jeiunii operimento reliquis. omnibus mentem purgat, & intelle&tum ferenaty fen« à Yyi lum E ] Difïcrtar.ia) AAV. 644 H fum fublevat, voluntatet fadhuneu&a pertta- — aícetas, eremique.incolas ílorem piidicitíe j hit; carnem fpirituifubiicit ,. z(tus concu- feliciàs non excoluitle quàm labore, &t exer^ pifcentiz fedat, impudicitie nebulas diffipat, citio, apud quos teíle Caffiano ,. vulgatum rib. 0. zn- libidinumardores extinguit, & lumen ac- erateffatum ; laborantes in eremo ab uno /fitcap.za- | cendit caftitatis; imó non folüm ment pro- duntaxat doemone vellicari, & defides, àc o- deít abítinentia ab immodico cibo, & potu, tiofos à pluribus exagitari,ac torqueri: hinc P | fed etiam ventti: 7;de ait Athanaftus , 2u;d Paulus Abbas quamvis palmarum fructibus, r Serm,de je- fciat jejunium : demones fugat, malas | co- ac hortuli fui proventu abundé reficeretur, iun.ï gitationes expellit, cor veddir purgatius , & ideóque colligendz coenz poffet tutus feria. ri; ne tamen, fi. defes effet, ac otiofus innu- corpus [anius: favet igitur ab(tinentia cafti- tau mentis, & fanitati ventris , quatenus meros contra fe Domones concitaret, . ac quod noxium eft, & nimium in corpore ab- minus tutam cuftodiret pudicitiam , quam fumit,caput ferenat, & animum ad (aniotes tartareus hoftis per impuras excitatas cogi- geelef. e, 2, excitat cogitationes ,. quapropter Salomon; tationes labefaclare fatagebat, fportulis te- quo mentem ad probas difponeret cogitatio- xendis reliquum;quod à precibus fundendis; nes á quavis defoscatas turpitudine ait ?. Co: fuísque fpiritmalibus exercitiis. peragendis gitavi in corde meo absirabere à'vino carnem fupererat tempus impendebat; peníümque, meam , ut animum meun transferrem ad fa- quotidianum feveriffime à (e ipfo exigebat : pientiam, devitarémque flultitiam : G quot. quamvis adeo remotus ab urbe degeret , ut quot Sapientia fuerunt in(igniti, ut Enoch, f1 merces fuas volui(Tet dare venum , majus Énos, Mathuffalem, Noe£, & alii fuerunt fi- u veQturz , quàm omuium, fportularum pre- mul & abftinentes, & Juditha zqué fapiens, tium fuiffet; cümque dilapfoanno fuum im« D difit, ( mpl:,z. ac caftanon alio armorum genere, quàm ci- pleviffet ugurium. textis vimineis, totius liciis, & ieiuniis fuam p anni labores flammis :extradebat abfumen- ;op-ugnav-it pudici- tiam. dos; licét nullum ex tot fudoribus pretium acciperet, nontamen deftitit cosdem redor- f. Vilï.* dirt labores , ne fcilicet. defidem eum inve- niret hoflistartareus , & otio marcefcentem g Labor , €$ exercitium jïfmg'gii?m » faciliüsexpugnaret, ejüsque caftitatem per unt fdjii'tiztis 'pra]wgnacula, -quiöus 4 turpes cogitationes inficeret: aiebat enim d demnis defenditur ab improbis affedii- nullum vix poffe ca(tas habere cogitationes, :l bus coneupifcentie,ac damoni aut cor mundum retinere , aut Diabolum h vincere feriando. - gefliouibus,. Quos enim vel laboribus fl On folüm caflitatis Hos intetcilicii fpi« fractos, vel ftudiis occupatos, vel fportulis d texendis intentos invenit orcinus auceps, gasvernat amoenior , verum etiam ln 79. N non audet ad turpia allicere, netepus in- labore, & exercitio excolitur ube- , uuliter terat, quia labor, & exercitium fir« gl 3 riüs ; adeo ut vel ipfi Pogtee, ideo effigxerint miffima funt ca(titatis propugnacula. Dianam virginem, ac caftitatis cultricern,eó 90, Toedium eremi fertur fubiiffe interdum fi Q 4 4 uia cüm fuis Nymphis affiduo fe venatu ex« Antonium, acaninii incertum exclamáffe: : rcucrit: & ideo apud virgineum hunc cce- bu O bone Deus falvari quidem cupio, fed mez "rR tum malé audüit Salmacis Nympha, eó quia mihi cogitationes adverfantur, hanc ingref- [ cateris in exercitio venationis 1ugiter defu- fus fum folitudinem, ut tutius ineremo 1]o. dantibus, ipfa fola ignaviffimas Íe&taretur Qu rem excolerem pudicitiz, fed mex cogita- occupatiunculas , cüm vel crines pecteret, tiones foeditatem ingerunt, quávereor, ne lti li vel faciem lavaret, vel genas ftibio fucaret, quidquam noxii contrahat lilium ca(litatis, vel frontem pingetet , vel fupercilia tinge- Vte G per mentis cogitationes mihi mole(tiífi- ret, velfpeculum confuleret,vel capillorum mas venenum hauriat, quofoedé corrumpa. li errores, aut veftium plicas emendaret , aut li tür? cümque fic Antoniusanimoflu&luaret, flores inareolishortilegeret,nuhqum tamen vidit in non diffito eremi loco hominem ter Liþ' 4. MB- feras in fylva caperet , quapropter venufté quemdam Monachi indutum veíle, cümque Eu DT tamorpb. ; Ovidigs cecinit. attentius eum obferváflet, viditi pfum nunc fedentem calathos texere , nunc fubfiden- aQ Sape fuas, illi, fargd en dix;iyä foro- n em in genua precesereclà in coelum fronte; tja yes ; I6 Salmaci vel jaculum , vel piBas fume a€ brachiis preces fundere; nunc furgentem ad fontem properare frigida hauriendz cau- Pa baretras , $35 nunc arborem conícendere , & paucos Ine Et tua cum duris wetnatibus 'etia mi- püt ce ] colligere fructus ;. & hifce pera&tis; poftmo: dicam refe&liunculam,iterum vidit calathos pra Nec jaculum fum it, nec pictor ilapba- "kexentem , & poít aliquid. temporis iterum Dit; retY i , in genua fubfidentem ad preces. fundendas : W Nec fua cum duris wenatibus otiaui- idque cum obferváffet Antonius, (imul & det /2'91". vocem audivitexeremo emiffam : ita & tu fatuw Scd pretermiffis Po&tarum commen- fac Antoni, fi eremi toedium vis à te excu- tot H tis , fictisque fabellis, id certé verum, viros tere, Vocem crediditkAnt-on.ius nonab fg. m ;ola' hit A D Pravi Affe&tus dcüdes corrumpunt; däfatïgatös virtus ornat. - 54; cola aliquo eremi emiffam ,. fed & coelo de- ftandumeft;labore, & exercitio eyus affultus miffam, & oraculum fecutus, ac Monachum, h debet retundere,ut fcripüt D. Paulus: izrazr 2 d Toefl. quem lerió obfervaverat,imitatus, moleítias tem, qui ejusmodi [unt denunttamus , && ob.. V: 1* M i abíterlit folitudinis, tcediümque abegit ere- þcmmm iu 7)07);2;20]35[2 Chrifio. ut cum f mi , & per fufceptos labores, precósque ftatis lentio operantes [uum pauem mandzucent s horis fundendas, non folàm lilium cuftodi- quoniam fi quis non vult operari , nec man- vit caítitatiss verüm & reliquarum omnium ducer; fuadet Apoftolus fidelibus illis recins virtutum flores excoluit : quia catnis infir- ad fidem converfislaborem , & exercitium, mitas non finit mentem jugiter divinis occu- utcum filentio operantes fuum panem man-. pari contemplationibus, neque totum tem- ducent , & nontantüm, quo nutriretur Cor- pus fundendis precibus impendere, ideo viri, pus, fed & fpiritus reficeretur ; labor enim. aícetae , qui divino fe cultui mancipárunt, -qui vires frangit corporis, integritati confu - eam folent temporis particionem inítituere, lit fpiritàüs; & quiex labore funduntur fv : at labores, & exercitia, preces, GC orationes dores, roridi funtimbres , quibus hortus it- interrumpant,ne quidquam fuperfit tempo- rigatur animi, & virtutum flores reficiuntur? tis otio,quia plerumque cum manusab ope- fecus eft otiumfons ille putidiffimus,e quo. rcceffat , mens impuris inficitur cogitatio» rivuli malorum. omnium flcaturiunt: hinc nibus ; quapropter habetur illud Hieronymi D. Paulusnon aliter alimenta, quibusvive- monituimm , Nungquam te Diabolus non occu- ret, fibicomparavit, quàm labore, funeste- patum inveniat, 3!.7 Xuit; Ícenas feu umbracula, & tentoria con Idque caufze fuit, ut refert Caffianus , cinnavit: Jpfi enim fiitie ait: quemadmo. - Lib.ro Juffit, JJeU. 7- cur per totam /Egyptum nulli fuerint vifi dum oporteat imitari nos, quoniam non in. 6'52.22.:. Monachi otiantes, adeó ut fuum quisque fibi quieti fumus inter vos, neque gratis paneus vi&tum labore pararet, ne ullus alteri effet manducavimus ab aliquo, fed in labore, &$ gravis, cum nec oblata abaliis obfonia lice- $n fatigatione no&ie, & die operantes , ne ret admittere, & fi quis quidquam fimile ab quem vesirum gravaremus. Quód fi Apo- alio peteret repulfam ftatim ientiebat ver- fíeli : ait Hieronymus | babentes potesiatem bis illis: Tutibilabora: tue te manus nu- de Evangelio vivere , laborabaut manibus trire debent , nonalienz: non decet Mona- f««, ne quem gravarent , vuy tu in u[us tuos chum labori parcere ad victum fibi compa« ecfjura non prapares ?. facito aliquid operss, fandum. Quinimó huc tendebant cujusvis ut te femper diabolus inveníat occupatum, $3« Monachi induílriz , ut non foiüm-fibt, ve- Cultor caítitatis, vel fibi à natura con- rüm &hoflpitibus poffent , quoties occafio ceffum otium vertit innegotinm , ne defi- daretur ccenulam inítruere. dem eum adverfarius inveniat. Nileft, quod Nil pre« in vitg.Afceta, ac divino cultui addicto ma- tiofius tempore, & id propterea ita impen- gis extimefcat , paveátque hofílis tartareus; dendum, ut inde aliquid femper nobis lucri qui jngiter 'caftitau prafertim infidiatur, accreícat: neque ulla poteft nobis gravior quàm laborem , & exerciium , quod non obtingere ja&tura, quàm illa temporis, quod 36 finit mentem futili j bus evagari cogitationi- perdi quidem poteft, fed repararià nobis am- bus. * $2. pliüs non poteft, hincPlinius feniot, cüm Refert Pelagius fuiffe Eremiculam quene fuum vidiffet nepotem otiofe diem prodige- dam;qui cum die jnoctüque impuris pulfare- re deambulando , eum redarguit inquiens z tur cogitationibus,enixim cupiebare mole: poteras has non perdere horas; fatiüs fem- Itiffimis illis liberari fuggellionibus; cimque per eftaliquid agere, quáàm otiari , & horas hasanimi fui moleftias viro cuidam feni in perdere nil agendo: deíes,qui nihil prorfus éremo aperuiffet, refpondit is : Habes ho- agit, totóque corpore indulget otio fimilior Ítem, cum quo pugnes, íed non decet Athle- eft cadaveri, quàm homini vitam agenti ? tam dormire, nec otio indulgere; fi vis e- eít fiquidem defes vivum cadaver culcitrae ternam coafequi falutem, vadeffili mi, otio incambens, & ipfo torpore fepultum: cüm non indulgeas , fed perinde ac deterrimum natus fit homo ad laborem , fnz non'debet E ex orco eiaerfum daemonem,toto niíu fuge; ipíum conditionis pudere, fed alacer debet 1;bora; carnem fpiritui adverfantem coérce; labores fufcipere, cüm nil fit, quod zqué, ac ejus contumacian frange exercitio , & labo- aptius vitamhorminis inftruat , aut validius re; vigila, & ucon dormias: an ignoras quid confirmet, quàm folers indutlria. & honefta PancratiaíLte faciant, càm vocantur ad certa- operatio: otioé converlo hebefcunt animá men; proje&tis alté brachijs confiftunt, ca- facultates, torpent cotporis membra , quae putque, & os manibus oppofitis quafi vallo morbis fiunt obnoxia, & homo defes foed& pramuniunt: membra eorum omnia itaap- mnarceícit: haecautem tum anitmi , tum cor- parantur, ut adfugiendos ictus fint cautiora, poris damna labor, G. exercitium. impe- dit , vel ad infligendos paratiora: quid ni? non " & ad culturam caítitatis hüm-i-n?»m exf decet virum afcetam ab hoíte impuris pul- dit, é fatum fuggeftionibus dormire, fed fe ipfum Alitur pudicitia nox; folüm fa me;& ütyi; V totumad pugnam debet inílruere ; acmodis verüm etiam vires incrementat fuas, (1labore a omnibus contra infilientem adverfarium, ac vires minuantur corporis, fi caro in fervitu» u' tem redigatur; quia tunc mens dominatur " nitentem florem nobis eripercä pudicitia ob. libe- E 546 Difleratio XXV, liberior: non gaudet pudicitiae cultura loci facere, vel cogitate, que aliis advertemti- amoanitate, qui deliciis diffluat, fed feceffu bus celata vellet, & nunquam facta, vel co« eremi, velíolitudinis : corporis voluptates gitata. i vir cafílus perinde ac peftem virtntis decli- Flos eft pudicitiajnifi cauté cuftodiatur $6. pat, & vitam deligit aufteram, perparcam, &ftu concupifcentiz facile arefcit , idque no, deliciarum fubtractione fimpliciorem ; m* verat in aula Pharaonis eximius ille ca(lica- modici vini hauítum veluti fomentum luxu- tis cultor Jofephus , qui eftuante concupi- ?k riz averíatur ; nonenimferventi pradferrim Ícentia procacis mulieris, à qua lenociniis.ad &tati vinum convenit infundere, quod om- turpiaalliciebaumr: Reliffo z manu ejus pal- «Genef.c.52. nium humidorum eft calidiffimus; non enim liofugit , timuit enim, .ne zftusiibidinofa: funt flammz flammisaddenda, fi velit quis «oncupifcentiz per pallium à mulierte arre- ignem extinguere; ex quo lafcivientes ap- prum irreperet in. florem «aftitatis , quem petitiones, & luxuriantes «cupiditates intus ánficeret; peflis enim eft libido, qua folo * dnanimo zíluant; non deliciis debet caro conta&tu lzdit, ac vulnerainfligit; ideóque difluere, fed fudore, quem labor elicit, «aftitatis ftudiofus reliéto pallio , quod ma- ; 304». AP"- MPO l*' E madere; S& non vinum, fed frigidam folam nus tetigerant luxariantis foeminze, fugá ejus in ftomachum demitrere, vino enimeiler- declinavit tela: &ideoco commendabilior, veícente luxuriat concupifcentia , quz fata- quó cum vernatet ipíc in flore juventutis, git impuro fuoigne animam inflammare, & fanguisque in venis ebulliret , & foris irri- in ipfa florem exficcare caítitatis: appeti- taretur antemperie libidinoíz herz , pugil caítitatis rebellesinter affectus turmatimin- tiones libidinis non vino fovenda funt, fed frigidá extinguendze, ut contraria contrariis furgentes non folüm ftetit fine ruina, verüm «urentur, & de proftrata concupiícentia , 'eb glorio- 8j Demum florem , qui excolit pudicitize, fiüs triumphavit, quo velociüs aufugit. Flos huic cuftodiendz fubüidium etiam à fe ipfo paradifi eíft caítitas fuaviter.olens, iempére i exigit, e(tque ipfa fui reverentia,quam fan- que recens, fed fi zftus fentiatconcupifcen- &i Patres frequenter inculcant, utaltiüseam tiz, ac rebellantium in eadem .affeétuum, meati infigant ; hanc.eife perneceffariam ad exarefct; & plerumque etiam 'concepto £allitatis tutelam afferit D. Bafilius, ubi vir, igne praeftito confenfu cinere(cit: liliumdi» Lib. de,wtra $ virginit, ginem in(truens ait :. So/a mullo prorfus bo- xeris effe caltitatis florem ; non deliciis, ac ainum tesie, nibil quod fjonfo fuosndzguum blanditiis amat diffluere, fed fpinis circum- fitsagere ulla ratione patietur, Er fienim fepiri; vernat flos ifte pulchrior , fed ut li« adfit nemo, ipfa zamen fibi virga adest , de. lium inter fpinas : .amat fponfus hac lilia, 6érque pra omnibus fe ip(am veverers : me« inter quz paícitur, fed:quae armata . fpinis; T E quc enim que reveretur cateros, [e ipfam ve« lenocinia quzeque adblandientis conc ene » verentia indignamjudtcabit. . Verum ut di- tize puhgunt, ut expungant; nec quidquam ximus fe ip[am primum , -confcientiamque Tuggerunt, quo candor hujus Jili quidquam r faam reverebitur, etiamfi fit fola , cux con- pauatur detrimeriti 3,Padag.e.5. Íentiens Clemens fui reverentiam commens 3His floribus oronatur «eolleítis fpon- $74 dat, u infigne caftitatisprafidiumj Gtreve. 4fus,qui fpinis obarmantur, quàd fi trontcm ra fe ipíum erubefcere , frenum injicit pra« cruentaiit, etiarn rofas pariunt; vel fi frons EXib.de ce« vis affectibus4 quos compefcit, ne turpe viti cafti coclo aquiparatur, eó quianonnifi gnofc, c cu« quidquam ingerant. Hoc idem approbat angélicas,ac puras in mente cogitationes fo« rand. animi Galenus : Ghis omnibus anriquiorPitago- veat, fydera dixerim fanguineas güttas, quas affectibus Carmine 1f tas, quiait; Zurpe uibil facias unquam fo- hujus floris fpinz eliciunt : talis fuit facer 1us, neque cum Alío, & maxime tui sp[ius te Servatoris'noftri vertex , fuit enim ipíe flos LUE Ütnis, pude,zt. Hocque Pythagoreum documen- puriffimuscampi, & lilium inter fpinas, cüm ejus caput fuerit iisdem redimitum; annon tum expendens Jerocles fummis laudibus fui ipfius profequitur reverentiam , quam vocat Chriftivertex puriffimum dixerim coclum ? Ícelerum omnium expultticem, pravorum cum & in ipfo beentur Angeli? «ruentárunt omnium affeétuum debellatricem , & froe- hujusliliifpinze (acrum illudcaput; fed quot num concupifcentie nitentis infurgere ad fanguiftis ftillaselicuérunt;tot Olympi ftellas j; accerferunt , quibus fupremi Regis diadema püdicitiam labefa&tandam; & affirmat, eam effe, quà homo adducitur ad facienda, quze fplenderet illuftriüs ,. & micacetnobiliüs, hominerm decent ;. & fugienda ,. quae dede- . Imó dixerim, fleilas effe virgines, quze $8« cent: fiquidem facilius homo venerationem noéte intempeíta cimn animantia quzque, & ab aliis confequitur'ea agens, quaé hominem homines fomno fopiuntur, invigilant; quafi in firmamento fitz,minus tutas fe ceníeaiits decent, fi e ipfum primó revereatur , nec quidquam in fe permittat, cujus debeat ip- Ícque cuftodiant fui vigilantià, & íolispre Hocidem inauit Alcinous Íium ponitere, fentiá : fun virgines ftellz ille, quzin per« 90, L;l". 2. d: inquiens: $$ ?e ipfum fueris reveritusyiun- petuas lucebunt eternitates, & quibus Deus exilio. quam alium erübefces, Quisqueenim licét nofhina indidit, ac dignofcit: Qsimwmera» externo tefte careat, & in abdito degat; ad- multitudiuem flellarum ,. & omnióus eis a« huc confcientiam iuam, oculósque pro mille mina vocat. — Quàm felix caflitas, cujusnos debet teítibushabere; acerubefcere, ea vel men licet intra parietes. fit reconditam ad« ue L 94;. Ó '9.:]' l ! Pravi Affectus deüdcscoriumpuht; dcfafïga:os virtus ornat. $47 - huc in Dei memoria fplendet ? Quàm foe- quód non aliter po[Jum e]fe continens, wifi Deus cunda parens proborum affectuum eft virgie det.; &$ bocipfum eratfapientia , fcire cujus nitas, quz nonnifi cceleftia concipit delide- effet boc donum , quinimo adeo (e Deus ade $6, ria, quibus ardentiüs furfum avolet , ac cce« dictum exhibet amantibuscaflitatem, :ut il- lefti adhzrefcat fponfo ? Quéd fr pretium lorum duntaxat Deus eífe videatur. Hine Rahab mulier in-cceno merfa libidinum Ex- quaris caftitatis , hanc margaritam ceníeas «xteris pretiofiorem gemmis, ad quam fibi ploratores alloquens «Hebrzos ait; JDews comparandam :ceeleftis negotiator e€ fummo vefler ipfeesi Deusin celofur[um , & 1n terra Jojueneto.- WMÁcgo. | «alo ad imas nofítrz mortalitatis nundinas deorfum : fedcur Rahabinmeliorem jam re- 211« deícendere non detre&lavit, ubi thefauros ze, €epta frugem,, :ac profalute affifens Ifraelis terni patris contulit inpretium caftitatis; & «coelefte Numen vocat Deum Hebraorum ? utin patriam redux gemmis diteíceret, tot «ur nonetiam fuum? iDeuw vejler eff ; iciié fecum margaritas contulit,quor polt fe vir« afon aufa eft, Deum'Hebrzorum fuum:dicee ( ginestraxit , G «aílitatis cultores , quos 1e, quia fe noverat libidinum coeno detur- [ Soan, 4pse. pretio fuifanguinisredemit ; Zj empri fuut patam: meretrixenimerat, quz meretricio , 61« Y4 . x bominibus primitie Deo , & agno. G. quaíta vixerat., cámque fe caítitate obíer- váffet deftitutam, Deum Hebreorum íuum fine macula enim. funt. ante ebronum Dei 5 Y cüm antea Joannes dixiffet : /bi funt; . qui aon vocavit; eó quiaDeus fe fpecialiüs :ca. eum aulieribus non funt cotmquinati j wir- flitatiscultoribus beneficum prodit.& libidi. is foeeditates ftomachatur, quas :fibi invifas gines enim funt : bi fequumtur agnum, quo- cungue jerit. Quàm pretiofa eft caftitatis & exofasreprobat; & damnat; unde'Cyrillus | qnargarita, quam coeli negotiator proprio fui Alexandrinus :expendens verba Rahab fcite fanguinis pretio «empturus in imas noftrz ait: fuum dicere non audebat,quiaimpuram -3mortalitatisnundinas defcendit ? Jfe fentiebat, Quanto igitur ardentior:.defi- $?. 1mo nonfloribus tantüm ; non dtinta- derio caflitatis amantes, ac puritatis ftudigfi xat margaritis caílitatis cultores pariave- debent fe totosDeo devovere,«üm Deus fit rim, verüm & caflitatem ipfam :redivivo áta ar&té ipfis addictus.ut cum ipfis duashae € fuo cinerario Phanici ; caflitasenim .ne beatdeiicias, cüm amet paíci inter Jilia, Ca« feneícens mortua putrefcat expan(is divini ftitatis ftudio(1 1ita Deo adharefcunt, :ur ab amoris alis, ignem excitat àquavisterre(tri €o omni fe avertant, à quo fulpicantur poffe labe defoscatum ; & 6 flammis hifce repue- àDeo averti : nonnift per :eas «deambulant zaícens formiofior furfum :avolat perpetua areolas, in quibus liliaflorent ; '& ab illisfe in ccelis donanda .beatitate; :nec mirum & vijs fubtrahunt, per .quas poifunt à virtute privilegio fruitur immortalitatis: a eít deficere & ad feeditates «defle&lere libidinis, 'Hinc Abraham comitem fe junxit An- virtus, quz fuos cultores in Angelos recu- 9 I-' dit.& Angelicamijsdemmaruram impertitur, gelis, quibus viam ad urbem voluit :often- D Smm.143.. quia ut fcité Chryfologus:; Ie carme prater dete: Zbrabam jinul gradiebatur deducens Genef.Y$ 9. carnem vivtres non ierrena vita eff,fed ca- €0$ ; feuutexpenditLipomanus : Zrer ind;. 46, 9 defiiss 8 fi ulzis fecire , angelicam gloriam «dbat,ne errarent in via. 'Quid quód An- Effe An- acquirere snajus ej],quam babese. geli homine indigeantiduce;ne àrecta via de- . ----- gelum feliciratu efl 5 virginem effevirtutis z fle&tant initinere ? .Àn non Ang lici fpiri- áta eít, cailitatis cultores , carnis craffitiem tus via$.omnes , quà reclas , quà obliquas ita per ftudia virtutis exalciant, ac fubrilem defoecatointellectüs oculo vident? Ífi ange- efficiunt, quó virgineum corpus fpiritibus lici Spiritus momento temiporisfinguloster« Hor;:il, ?. 42 mereatur angelicis «onferri, quia ut fcité rarum tractus pertranfeunt , -quos ineque Chryfoftomus loquens de viris caítis ait: Is per annos plures potis efthomo -dimetiri ; Xenés, terra ambulantes , 6 corpore circumdati vi- «ur Abraham itinera fatapit eis. przmone tam imitantur angelicam, — Ea eft caftitatis ftrare ?. fi funt Angeli , qui homines diri- praftantia, ut fui amantes alis muniat, quos $unt in itinere; cuflodrunt in pericu- fuprafydera evehat,imo & à corporum craf- lis; tuentur in adverfitatibus ;; cur Abra« Tham,cümhomo fit Angelos in itinere. diri- fitie liberet; purósque efficiat fpiritus à qua- vis dcfæcatos carnea labe. git 2 fed re&i& Abraham fe comitem , & ducerm junxit Angelis, ac à rectadeflecterent .;6-0 IXQ via: ibant enim ad Urbes Sodomorum;, ubi Caflitatis amantes funt D£O in luxuria, & nefanda libido univerfos corru- ih "deliciis ; & uberioribus cumulan- peraclabitatores, uná exceptá Lothi domo; cüm enim iterinítituiffent ad locam ubinon tur beneficiis. fi. pravis omnibus vernarent pudicitiz lilia, fed gramina fer. eb(iflant affetlibus, perentiper coenum libidinum, neíciebanr An- 99. EUs ipfe adeo hujus lilij caftitatis de- geli ad locum pergere impudicitize, ideóque lectatur fragrantiá,ut caflitatis aman- quafi ignari itineris à comite duénntur Abra« tes videatur in delicijs habere, & fua hamo; cüm enim Dei faciemcontemplaren- ijsdem impertiri munera,cum absque fpeciali tur,ad vultus ire nefciebant lafcivientes, quo- . Numinis patrocinio nequeat in homine li- rumvel nominaà fuo vult Dcus-obl-iterat; C4e : i: thalogo., ; $45 8, w,21, lium vernare caltivatie se(te Salomone: S$ezve At2 'Etïamv Veraui d Affectibus Tom. L, » Differtatio XXV. $48 ) 92. Edam Chriftus jubens doemonium exire gimuscum carnis luxuriate per continentiana €corpore cujusdam obfeífi, eurn interroga- coartfamiu. Hiiigitur renes cingunt;qui cul- Mare.5.7.9.vit denomine : .Exs Spiritus immunde . 4b turz ftudent caflitatis, qui carnis infolefcen- bomine, & interrogabat eum, quod tibi nomen tis ftimulos compefcunt : & hi jubentur e- jb Y6 ef£? Quid? quód Deus, cui omnia patent,. tiam calceati incedere, &'calceamentababe- : & cujus fcientia. fingula attingit, && tenebra: birie im pedíbus ; juffit Tíraelitas . caftitatis ipfae funt ejus notitize clariffümz , mox no- ftudiofos calceatos incedere , ne quidquam 1nen ignorat fpiritüs hominem obfidentis ? quod pudicitiz candorem inficeret, pedes Non mirum fi velit infcius videri talis no- contraherent coenum attingentes; adeó caíti- minis, quia immundus erat Spiritus: Ex£ tas delicatus eft flos , ut vel ex fololuti con- Spiritus immunde ab bomine, ideóque quafi tata deturpetur, fuámque inficiat venufta- tem, de illo nefciat, nomen quarit illius, quem ui igitur renes cingunt, & calcea- videt immundiüm; quia ficut eorum nomi- menta in pedibus habent, ne luto coinqui- na, qui culture funt caltitatis addicli in nenturj hi jubentur baculos tenerein mani« fuo recenfet albo; ita ab eodem nominaex- bus, tenentes Daculos im manibus. Quid? cludit illerum , qui libidinum feeditatibus quód Deus baculos jubeat in manibus tenere coinquinati ab ipfo fe avertunt; ideó quem eos, quibus caflitas renes conftrinxit, & cal« Chriftlus immundum cognoverat fpiritum; ceamenta fuppeditavit, ne nudipedes fordes ejus nomennon noverat ; adeo eft ilii invi- é luto contraherent ?. certé quia hi cateris 1a, G exofà impudicitia, ut vel nomina velit erant praferendi , & dignitate infigniendi, obliviíc: impudicorum ; & ad virgines illas quá cateris imperarent , ac veluti paítores 950 fatuas, qua cceli oftia fibi referari petebant, gregem regerent: baculus enim in manibus zefpondit fponfus Matth. 2 f.12. Nefrio vos: * quid aliud indicat, quàm paftoralem dignita- quia fi & ipfze caftitatem excoluiffent ut pru- tem: qui igitur renes cingunt caltitati (tu« dentes; patuiflet, & ipfis oftium,utobfervat dentes, & calceamenta in pedibus habent,íeu "Theodoretus inquiens : Reffeudir Nefcio vos: omni folicitudine cavent,ne ex luto,feu car- Ürte-2. — . —— A . quaji f? agno[ceret caftas virgines effeaditum ne maculas contrahànt; idonei fiunt, ut di- nenpojfet perentibus denecare; virginum no. gnitatibus praficiantur; adeó ut idemfit cot- menclatione füerunt quidem condecoratz , pus ad puritatem reducere, ac.manus ad (ce- - quia cüm effent corpore virgines ; animoà ptra, baculósque paftorales perducere; fcité caítitate defecerant : vel fortaffis virgines D.Gregorius: Tenentes baculos in manibus, fuerunt vocata,quia adhuc innuptacüm for- quia illi debent curam pastoralem fafcipere, In Luc.ia- taffis non folàm mente; fed & corpore cor- / qui jam in fuo corpore fciunt. fluxa luxurig rupte eflent. domare in(olentiam : idque cauíz cur frigida 935 . Floscaítitatis non folum gaudet in tel- &que ac venerabilis fenectus hos frequeniüg lure corporis, fed etiam inagro animz ver- P n páltorales baculos adipifcatur, quia nimirum nare, Idque caufz, cur Sara futura uxor To- pew cacteris eft aeratibus caflior, cüm nec fanguis bize junioris imploratura Numinis. miferi- ampliüs in venis zítuet, nec foleat Concus cordiam preces fundens;jita fuerit Deum allo- piícentia faltem ita ferventiüs iniolefcere 1 Tolía s,v. Cuta : Tu feie Domine , quia 'nzqumm C0f* ideó P que 16. eupivi virum, & mundam fervavs antmam cellit, que ubx caü'itasïflorct * lbl dignitas exXe 9me«»? : non dixit, íe mundumferviffe cor- Hinc Daniel , quia eaflitatis cultor,capu. 34« pus, quia parum in hoc déxiffet; fed.addit in larios fenes przeceffit; quia etiam adolefcen. animo etiam florem excoluiffe virginitatis; tia,& juventus, fi caftitatis fülciantur autho- cüm enim veram profiteretur caftitatem , e. tritate, fenectutem anteeunt ; ut Daniel, qui tiam de animi puritate folicita fuit ,, quam duos inter fenes Judices me diam , feu nobi« ' tota folertia fategit cuftodire. uanti fit liorem occupavit fedem : et enim infani fuére caftitas pretij á Dei ipfius conjicitur: zeftima- fenes illi, quia lafcivi; & Sufannam ad (ce- DEU tione; tanti enimeam Numen facit,ut cafti. lus illexére impudicitize » &infonte, in quo tatis cultores ccteris przeferat, & honoribus B mulier corporis fordes abluere ftuduerat, cumulatiüs afficiat, fitque propterea fola ca- animi maculas contraxerunt; & e £ r igidis illis flitas, quae cateris debeat virtutibus przeemi. laticibus impuras lauferunt fl2 mmas;quibus nete, ac hominibus imperare: quod ex eo mulieris abíumerent pudiciti; tt?, 1deo ceffe. li, T re adoleícentis caítitati evincitur; quia cum Deus Ifraelitis przcepit- agnofcentes impuri . £]77m8 L Z SÉGe s isdiib Íet agnum innocentiz , & caflitatis ymbo- fenes pudicitiz decus. j Eff enim ait Zeno lum comedere, ftatim fubjunxit; Renes ve- Veroneníis , tante virtu $ caffitar , w vel t Exod,1^, füros accingetia , & calceamenta babebitis in f'is fit bonorabilis LnDEM boffibu, Daniel igitur, pedibus, tenentes baculos in manibus.. Juben- quia caítitatis eximius, & folers cuftos fenes tur renes accingere,Renes vesiros aceingetá ipfos lafcivientes , ac i mpuro zftuantes igne quia cüm agnum comederent , fcu innocen- przceffit, & poteftat e fupra ipfos effulfit, tiam induerent, opus erat,ut renes cingerent, Qui enim prav is fuis. didicerunt affedtibus Íeu pravos omnes concupifcentiz |affectus dominari ; & motus. infur gentis Concupi« coércerent, Gabigerent; quia ut fcitéait D. Ícentize coércere, hi procu l dubi ) Gregoriusexpendeas verba illa ?. S/ut /umbi 9 meréna Lse,15, ere, tur cætcri; praferriy ac alios reg vefiri pracinélss tuuc ait ipfe: ;ämöw prácine - Hin,s: || J Prayi Affectus deffides cotrumpunt;defatigatos virtus orna't.*;49j culturá caftitatis decus efflorere veri honoris, ?1: Hinc Magifter Chriftus,qui Difcipulros, fuos voluit caítitatis cultores, ac pravorum à pudicitia nunquam paffi funt fejungi. "Hinc Ethnici in tanto honore habue-. 97. omnium affestuum domitores, eosdem eti- runt caftitatem, ut donum Regium,illüdque am armavisfüpra languores omnes, ac fpiri- : M/-mly. 16, tus quosqueimmundos; DeZir ils potefla- facrum cenfuerint ; & ut quid divinum fue- rint venerati, tem [pirituum immundorum,ut eijcerent e05, Romzenim lege fancitum fuit,ut fi forté Veítalis aliqua virgo ad lo- & curarent omuem languorem ; €o ipío quöd ipfis dederit poteflatem fupra fpiritus om- cum déveniret, in quo Reus aliquis, vel effet ultimo plectendus fupplicio , vel ad patibu- nes immundos, fupra omnes pravos affedtus libidinofam olentes concupilcentiam , con. lum ducendus, liber flatim fieret damnatus, ceffit etiamomnium zgritudinum fanitatem, quafi virginis illius acceffus omne deleviffet in damnato fcelus, & niveapudicitia in vir- ut ounibus imperarent languoribus, pravis- que dominarentur paffionib us, Aanta igi- gine omne extinxiffet flagitium;ut propterea Ícelus, & impietas viderentur punire!, quem tür eftcaftitatis praílantia, üt fi eam lilium dixeris, ejus odorem averfentur, ac longiüs caítitas benefico in(piciens oculo abfolvebat, fugiant venenati pravorum affactuum colu. Is erat honor, quo priíci Romani caítitatem in Veftalibus profequebantur. * Imó fi quis bri: fi eam ob blandimentum candoris niv« vem aífcrueris,friget ftatim concupifcentia, ex nobilibus uni obviaffet in platea, vel foro G zeítus libidinis extinguuntur; & caílitatis Veftali,eandem tenebatur honoris gratià, & loricà munitus omnes retundit cupidinis tela. venerationis causà domum usque' «omitari, 96, Idque eauíz cur vel apud Ethnicos ip- Verüm quó tutior incedat caítitas,fit ubique locorum individuuscomesejus pudor; nul. ! fos tantofuetit in honore caftitas habita , ut ejus culturam cateris . prztulerint commo- lus enim eft caftitatis tuendz cuflos fide- dis, & divitiis. Suggerunt nobis Prifci lior ipfo pudore, quia ut monet D. Ambro- fius: Efl verecundia pudicitie comes , cujus Ethnici plures caftitatis tudiofos,qui malues runt corpus ipfum, vel vulneribus devenu- fücietate-caititas ip[a purior esl ; bonusenims vegenda caflitatis pudor eff comes z hunc fibi ftare, vel nece ipfa extinguere , iquàm accen» fas admittere Íuxuriantis eoncupifcentize percharum accivit comitem Martia Pharao- flammas. Talis fuit Spurina adolefcens E. nis filia, & pudicitiz illuftris alumna , cüm enim arte excelleret pingendi, nullis unuquam truícus, quem cum ob venuftatem fornve plures deperirent foming [anguine illu. precibus adduci potuít, athominem pinge- ret, adeó proprio confuluit pudori, ut pin- M las ftres, & divitiis affluentes ,. & à quibusnon femel fuerat ad curpia folicitarus; ne in zeftus gere viti effigiem erubuerit, cujusimaginem aliquando incideret libidinis, & oculos pro- nec fibi in mentem venire patiebatur ; quia tuncíe honeftam cenfuit , «um hominum cacium, ac lafcivientium mulierum à fe avet« teretarrepto cultro pluribus fibiinflictis vul- imagines omnino fua abrafité mente, Ade& excellet virtuscaftitatis;ut in ejusenarrandis neribus venuftatem fregit oris, quó integtt. tati confuleret cordis; faciem deturpavit; laudibus vifi fint fan&ti Patres hujus virtutis utvenuftior vernaret flos pudicitie, — Talis ftudiofi triumpháfle, & prefertim D.Atha- fuit Damocles à lafciviente Demetrio in bal- nafius. Cujus limbus bellé cadit in coro- neo €ircumventus; càm enim puer? nitere- nidem hujus differtationis,aitipfez Magna r;j, 4 ;; virtus continentia, ingens gloriario puritas, ginit. tur abuti venuítate, & in unda meditaretur smagna -encomiaVirginie. O virginias opu- Em "paufragium caítiratis; ne adolefcens quid. uam in balneo contraheret, quod pudici- lentia indeficsens ! 0 virginztas corona im- tiz foedaret candorem; aperro ebuilientis le- marce[cibilis! Ó wirginitas templum Dei. & betis ore intet effervefcentes undas fe fe re- demiciliua S, Spiritfs ! 0 virginitas marga- vita fDecio[a,wulgo inconj]icua , & qua none fupinum maluit projicere, ac fponté emori victima caítitatis, quàm interitum fubire nifi à paucis invenitur! Ó continentía amica udicitiz, ut refert Plutarchus in vita Re- Des, 8 à fan&iie depradicata! ó continentia Talis etiam fuit Hippones apud multos odiofa, fed apud diguos fpeHata ! gis Demetrii, fcemina grzeca, qux cuüm lafcivie htes nautas 9 continentia mortem , & infernum proffi- . maluit , utrefert Vale. effugere non poffet ; gans , & que ab immorialitate. poffidetur ! rius Maximus vitam extinguere 1n undis, fé- Ü centinentia gaudium Propbetarum, & e/4- Lib, & que in mare pr 2cipitare, quàm in navi interi- poffolarum gloriatio , 0 continentia Angeloe 'Tales fuerunt Lucre- rum vita, tf [anilorum corana j beatus e[f, turm pati pudicitiz. tia, & fexcencz alie mulieres, fimul,& viri, qui te tenet ; beatus, qui obdurat in. tele« ui turpitodinem libidinis, ut dedecus valdé vantia, quoniam pauxilulum fatigatue mul« enorme abominantes, & agnofcentes in folà fum n te gaudebit. gä (0) æs ; 2113 DIS- Verati 'dedfcväülu Tom. L. "! — B (sa9) 208 ,')3 LTI I j ææææää?äw : p, 14d ^(^ I -- DIIRIDIIIIIITEIS Pepipsespospostes ET OM docdocfeegs : ] .? 4l iib —— GCOCOCDED OP EDCOCDID DO COCOGDEDCO CC 3 : 1 DISSERTATIO XXVI. Conícientia emaculata ferax eft probo- rumaffeduum ager, Temerata fupplicio- "rüm gchenna , quia comes peccati poena, ! go I- Excultus confcientie agev flores n0n produat virtutum, nec pralzmmäf Affeiiuum, nifi praverum germina pribs evellaptur, Iuhlil eít in l-iominej, five I, A e P Sicut enim quotidiana funt,qua immi- As h U NT i 2 Ícientiarum emineat en. »ïX u w nent delinquendi pericula, quibus no(trze in- cyclopaedia , five hono. fidiantur faluti.tartareus hoflis »caro, & 3 4 rum culmine . cateris ) mundus ; ideo omni ftudio neceffe eft fata- u antecellat , five . dieni- gamus , ut conícientize nevos eó fludicfiüs ': æ 7 5 S tatum prafulgeat nito- eluamus, quó inconfultiüs eos contrahimus; AE A L N d S pE od ribus; quod zqué divi- fedit peccator in tenebris, & umbra mor- nos fibi promereatur fa- tis, quamdiu noxa fuit lethali. contamina- VOres, Kquäm nitida , ac tería, feu à quavis tus; quid ni ut tenebras excutiatumbrásque vitii labe defoecata confcientia: hec enim mortis diffugiat.ac illumireetur,neceffe eít re. efít, ob quam Deus ipfe hominem habet in fipifcat ad pedes humilietur facerdotis,fe pro. deliciis, ac fuis cumulat beneficiis , ditat fiteatur peccatorem , ac peccata confiteatur; muneribus,afficitgratiis: idque cum novif- tunc enim cum fordes exuit, quas delinquen, Prov.22, fet Salomon ait: ,Qwi diligit cordis mun- do contraxerat, munditiem induit , quani 'z).xlo' ditiam propter. gratiam labiorum | (uorum per facram Exhomologefim enancifcitur, di- babebit amicum F egem, Verüm hanccon- gnus enim eftveniá, Ícientiam ita emaculatam , ac terfam nemo culpam. qui propriam fatetu—ri &* facilé poffidet, ac confervat, nifi qui eam. Hinc Davidenixim Deum rogavit, uth $« frequenter verfat : eftenim confcientiaema. vultum vellet fuum à fuis avertere Íceleribuss culata veluti ager, in quo non vernant flo- "duerte faciem tmam à peccatis. emeis : & o. res, non rident vireta; neque in ipfo arri- Pjalm,. svlf. | u Uaä,up.:; mnes éniquitates meas dele:. (ed ( queramus dent blande proborum affectuum aurze, ni(i 'quo jute David Deum urferit , quó peccata & aratro poenitentize profcindatur , .& ra (ua ita deleret, uteorum ampliüs non remi- ftro exhomologefis fubnafcentia gramina nifceretur; cerrénon aliud £uit ;quàm propria eradicentur depravatarum paffonum , & delictorum confeffio, dixerat enim paulo an. — imbre irrigetur lachrymarum ,. quas intere nus dolor eliciat: ideóque ut excultus con- te: Iniguitatem meam égo cognofco, €$ pec- catum meum contra qe eft feper ,. nimie fcientiz ager flores germinet proborum atfe- rum fatetur David fuam iniquitatem ; füa €tuum, crebra piaculorum confeffio inftitui aperit eterno Judici fcelera, que contra debet; fi enim in prolixius differatur tem- ipfum jugiter pugnabant 5 quia igitur pro- pus vix integra efle poteíl, quia ut ver? di- priam pramiferat confeffionem , jus acqui« Lib.emedit, xit D. Bernardus: Computatio dilata smulta 680.37 , fierat ad veniam expoícendam , & ad obli- facir oblivifci: G revera mercator , qui ra- vionem impetrandam delictorum , qua pet tiones fuas raró infpicit, vix contingit;nt non pravos,quiin eo infurrexerant c oncupifcen- aliquid oculo connivente pertranfeat ; & fi- tiz affectus , perpetrárat ; aiebat igitur : cut ex negotiatoribus illi habentur cxteris Auerte faciem tua ? "m 4 peccatis meis , quia accuratiores, qui fi non diebus fingulis, ftatis iniquitatem VICATI ego cognofco , Ícu peccae tamen per hebdomadam diebus fuorum ra. tum confiteor ,. qu od me jugiter torquet; tionum libellum relegunt: ita qui confcien- ZÉ EME — ZEL . .u-aD al & contra me eít Íemper. Veniam: eninx tiam fatagunt nitidam, terfamque cuftodire, h videtur de jure promereri , qui ptoprie, & eam fingulis noctibus antequam eant dor- Íponté fatetur delidtum; — divina juítitia t mitum ferio perpendunt examine; & ter fal« f non folim vult , verüm & videtur quoe tem in hebdomade facramentali expiánt con- dammodo teneri eum abfolvere ; qui fe feffione , ejus nzvos, ( quos contraxit ad lm Reum fatetur, qui ut illuminetur, cüm fe« aures depqncntcs facerdotis, difet in tenebris, & umbra mortis lubens , P AK lu- ä Confcientia emaculataferax proborum -aHe&u»pm ager,&c, eex- Ia. Epift. & ]u D. Ioaznis. gens humiliatur , :hin"c-»Beda'ä.'it': . Ini- catum long? graviusfuerit ob gtaviora dam« Hum juflitia tus- confeffo eff peccatorum.», na, quatoti mundo intulit , & ob mortemgs A4 CAp. 2, a " Gepifii non defendere s peccatum Mam ? um quam toti pofleritati attulit ? Caini eninz dncboáffi juflitiam s. Ícelus fratri , quem interfecit, tantüm no« cuit: fed deli£tum Ade, quiapofterosome« Id intereft difcriminis humanum intet, & divinum judicium , quia in illo confeffio nes interemit , non in unum tantüm, fed in delicti reum.damnat , & punit;. cum in ifto emnesízvijt homines, qui adhuc poenaslu- unt ejus (celeris ; qui propterea vix nati confeffio fceleris delinquentem abfolvat , ac liberet ; qui enim fe ipfum accufat. in facro um experiantur , fentiántque ejv; miferiass lachrymis nituntur contra&tam à vitiataori« . Numinis tribunali accufatores, non timet a- gine labem.eluere, qu& tamennonnifi luft- pudfupremum Judicem, apud quem nulla u* tilior , ac eloquentior criminis excufatio , rali baptifmifonte abítergitur, Curigitut,. f1 Adz deliétum gravius fuit , faciliüs ab- quàm proprii deli&ti accufatio. Sit delin. qucns,übimet Judex , & carnifex , ut.nec folvitur2 & Cainuscrimen ftatim.condeme matur? Non putes aliam hujus difcriminis. inimicus valeat in ipfo reperire, quod ac- «aufam , nifi quia licétAdamus fategerit cufet; nec [upremus Judex quod condemnet. Neque longum eft iter inflituendum , ut pec- quoddammodo culpam imminuere. fuam 5 am tamen non negavit , fed claré confeffus " €ator Judicem adeat , mec diutius ell labo- randum , ut inveniat ; fiquidem in fe ipfo eft; fecus Cainus, quia crimen fuum fate- 'git occultate , ac prorfus nepare , non ptOo» á d5 Dfal. 49.1'&5& , & ipfefibieftTudex, hinc Auguflinus. meruit veniam ob denegatum , .quod patra- " fcende tribunal mentis tue : eflo tibi Ju« verat, deliétum., dex , torqueat tetimor ; nonenim potelt de- Abfolvitur Adam; quia fuum accufat delictum ; condemnatur ejus - linquens fib: denegareea , 1n quze deliquit: habet enim, qui ipfum fuorum infimulent filiusCain, quiafuum excufat fcelus , quod criminum fexcentos teíles : habet infe , qui nititur ponitus occultare ; ideóque Cain£ negationi fubfequitur damnatio ; & Adz . veritatem ab ipío extorqueant ; habet, & tortore$ , qui nolentem confiteri exterius, «confeffioniadneétitur abfolutio ; quiain'hoc tribunali fe accu(are idem eft, acveniamime- acriüsintustorqueant : teftis elt fibi rea con- petrare; & fe excufare, perinde ac fe'ipfum . Ícientia , qua tortorem experitur ipfum pece -«atum, undein ipfo eít & tribunal, &Ju- condemnare: hinc D. Ambrofius expendens utruümque peccatum Ade , & Caini ait : dex; aCtor, &reus; accufator, & teílis; & tunc tantüm abfolvitur immunis , cum fe Adam confeffus venie vefervatus , & glerifr- catus in Cbriflo eít. Cain negans maledi- ipfüm accufat immundum ; tunc proprijs Grrsf: $3 medetur vulneribus , cum vulnera ipfare. £lus Diabolo adaquatus eff * imó quamvis . deliquerit Adam , ita abfolvitur , ut tota fricando dolorem excitat , -& ea Judici ape- poema in terram effundatur. — Maledicta ter- tit: fi in fe ipfum fzviat, fe ipfum fanat; Íéque defendit, cüm fe ipfum accufat ; ma- *4 in Opere tuo * Íecus cüm ejus filiusCain ) z peccat , non jam terra poenam fubit delicti, 'Genef, 44 a , culas abftlergit, cum oftendit ; ícité Petrus Blefenfisait : Dixi confitebor , $ turemififs fed ipfemet maledicitur. Malediélus erss z Tedcur, fi non deliquit terra, peenam fubic fydp o dmipietatem peccatimet, Si peccatum tuum delinquentis Adz ?. fi delicti eft poena pe- aperias , dicit Dominus illud operio 5 fi ag- uefcis , ignofco s flacciijas , exeufo ; fi tex» diffequa , cur delinquentem non fequitur ? hujus difcriminis caufam purárim, quia de- judicas ,. &5 condemnas ,. te nec judico , nec condemmno : quàm beneficum eft 2terni Ju- linquente Adamo terra filuit, que & ejus reticuit fcelus; quod tamenipfe Adam con- dicis tribunal! in quo fola vulnerum often- feflus flatimfuit, -E converfo Cainus filuit fio medela eít; deteclio infirmitacis , fani- tatis przludium ; accufatio delicti , impe- ipfe, &'cüm deliquiffer, adhuc deli&tum negavit , quodfola terra locuta fuit confeffa, tratio veniz ; & fordium depofitio , puri- Maleditius eris fuper terram, qua aperuit os tatis pofitio 5 quá confcientia lachrymis e- fuum : loquente ipitur Adamo , ac propri- luta , veluti falubri rigata imbre non am- um cornfitente deliftum , maledictio non in pliüs vepreta nutrit vitiorum ; fed femina ipfum loquentem , fed in terram filentem incipit fovere proborum affe&tuum ; & per prc uit ; fecus eadem maledictio , cum pia defideria flores excolere omnigenz virtu. tiSo' pe-^at Cain, àterra avertitur loquente, & £. JEqué proxima eft indulgentia confi» ad Cainum convertitur filentem, tenti delictum fuum , ac certa damnatio Eít fcelus lethale , quo inficitur con- » propeiam reticenti egritudinem , ac neganti ulpas. fcientia, & anima interficitur, venenüms quod fi per apertuüm os non evomitur , & j* Deliquerat Adamus, & ftatim abfolvi- foras flatim eijcitur, intus preecordia rodit, tur injun&là ipfi poenitentià eluendi fcelus ac enecat ; huic venego expellendo nullum Z* 9eviz, fudore proprij vultüs, Deliquerat Ade accommodatius pharmacum facrá Exhomo- gP- 3' 4 Ii primogenitus Cain , & ftatim à fupremo loge(i, pulchré D. Ambrofius , cujus cala- fuit Judice damnatus- Maleditlus. eris. mus vere Ambrofiam flillat , ait : Cozfeffo t "] Quid , quód Deus Cainum damnet , cüm tua. pienitens medicina efl ,. Spfa te curat , " Adamumillicó abfolverit ?. cüm Adæ pec- - mec patitur vulmu tuum pati putredinem z T 7223 [2 [ $52 Diffetaio XXVI,- | fed mox ut :ngemuerü » fuperinducit inde.» Ob hoe tahtim"' e& pecestot indulgcnä "H notabilem cicatricem. Nemo te& , cre* tiá dignus ,. . quia culpam agnofcit fuam, de mibi, meltàs reficit , quam quiete fecit : nec quam G fatetur : himc David Deum allo- Pal 56. aliujuflificat , quana qui flagellat , & curat. quens , ereéto in fpem animo eum rogabat , h5 !M Mox ut dixeris vitium tuum , illicó smper- ut omnes vellet ejus iniquitates delere , in* D. ;mm tit adjutorium fuum : boc tantim expeilat , quiens, "duerte faciem tuam À peccatie ut fatearie , morauonerit , ut [anera. Quis meis, 5 omnes iniquitates meas dele? íed quo » graviífimo laborans morbo , ac ee(luans ma- jure ita enixim Deum urget , ut velit non fo- ligua febri , fi (anitati effet ftatim reftituen- làüm ejus iramà fe averfam , verüm & omnes dus, non alio utens pharmaco ; quàm pro- iniquitates deletas , & confcientiam à qua- priam Medico aperire eegritudinem , vellet vis labe purgatam ? Id fperavit David;, ut eam rcticere ? G potiüs cüm vitee difcrimi* peccatorum , quz& ipfe patraverat ampliüs ne eíluare febri ,. & abfumi egritudine ; non reminifceretur Deus mifericos Pater , quàm fuam fateri infirmitatem ? Quis e- qui ut fupremus Judex ea zterno puniviffet normis conviclus criminis , & à fupremo fupplicio ; quia nimirum propriam perpen- Tudice ad rogum condemnatus , fi in fori me- densconfcientiam , & ad examinis trutinam ditullio erecto jam ferali theatro , & ipfe librata, qua commiferat ícelera , jam ea . jam effet vefte picea indutus ad(tante tor* noverat , & Deo ut Patri piiffimo aperue- [! tore, jamjamexcitante , ac rogum fuccen- rat, dixerat enim pauló ante : Iniquitatem E a dente; (; poffet , noníolàm fuum purgare zea ego cogno[co,U5 peccatum meum cantra flagitium ; verüm & paratum declinare fup- me eff femper .hoc eft coram me, ut illud con- | plicium , séque libetare à morte , fi pauca fitear : quia enim David, fi non voce oris , duntaxat juberetur à Judice verba proferre ; affe&tu tamen cordis dixerat Deo, peccavi ; quibus patratum à fe fcelus fateretur, vellet & cognofco iniquitatem meam, & peccatum potiüs ignis perferre cruciatus ; quàm pauca meum , quod me jugiter torquet , méque proferre verba? Quis fiad eam effet inopiam illius pudet , ac poenitet; . illicó premiffo redactus , ut, nec haberet , fub quo delite- examine proprie confcientiz , ac vero do« fceret testum ; nequecui infideret Íáamnum; lore beneficio confeffionis ex fervo peccati, nec in quo quiefceret flratum ; nec quà fe ex mancipio Diaboli , ex reo gehennz, ex ä tegeret ve(tem ; nec quo fe paíceret panem ; Dei inimico non tantüm fit Dei amicus , ve- imó necqua fitim extingueret frigidam ; fed rüm & filius : fcité S. Laurentius Praful omnibus exutus fortunis , deftitutus com- Novarienfis expendens verba David : Iniqui- modis, fpoliatusbonis in olido jaceret ; in Ftatem meam ego «ogmofco ?. ait inducens lo* ?ä luto fqualeret , vel in fimeto deficeret ; & quentem Davidem : Iniquitates meas. dele. is ftatim furgeret ab hisce miferiis ad pin- Quare ? quia delilum meum contra me eft guem fortunam , fizerumnas, | quibus pre- femper , &6 femper eflén corde meo : exara- mitur, & miferias, quibus angitur , vellet I0, rm eff in oculis meis, infixum eft cou[cien- Principi fateri ; non ítatim Principem adi- tia mea: ablue tu , quod ego feripfi v exime , ret , osaperiret, fuámque egeftatem locu- iä quod ego depinxi, pleti etiam facundiá , & divite eloquio fuas ei enarraret anguílias omnes ? ut ex Codro 50 ' II- Crefus fieret ? ac feeculentum fterquilinium in domum omni inftructam commodo com. mutaret ? Quis acerbiffimo dolore corre- Dolore ,. quo vefipifcens P—fsck!äi' 1 ; ptus, acin pracordiisdiré fauciatus, fi pof- prngitur, C cor gsuerens Conpungitur s. Ut fet ftatim ab illo liberari cruciatu, ex eo tan- fcelua expuugitur ,. quod praui indue ! cüm , (i fuum aperiret Medico dolorem, vel- / Xerant affecim, let potiüsita torqueri , quàm fuos fateri cru- ciatus? Lethali noxa contamihatus non fo* Eccatum fixum hzret confcientiz,quam 8. lüm ad gehennalia incendiaà fupremo Judice ^ diré torquet , & foedé maculat 5; & tunc obliterantur peccati fordes ; & eft condemnatus zternüm torquendus: non folüim internalaborat febri; verüm & vitam purgatur, quz feditatibus fcelerum erat deturpata confcientia , cüm peccator pro- ipfam jam amifit per lethalem culpam ; quam admifit ; non folüm exutus veflibus, defti- priam cognofcens iniquitatem cum Davide ingemifcit 5 ipfum poenitet pátrati fceleris, — tutus commodis fqualet in fimeto,verüm eti» S; & fatetur hoc contra feefle femper; dolore am (poliatus divina gratia ; ac donis omnibus M fupernaturalibus jacet in umbra mortis , à enim , quo cor pungitur, & fimul compun- gitur , expungitur é confcientia Ícelus; la« - d qua tamen poteft refurgere, & divinz gra- l tiz vitam enanci(ci , fi fuas velit lethales no- chrymis , quibus oculi peenitentis madent , confcientia abluitur ; & purgantur fcelera l xas per facram Exhomologefin facerdoti a. perire, ac confiteri: nonne majori id da- confitentis: veniam enim , quafi de jure vi- *3'?. 13 B detur promereri , qui corde compunctus retur illi infaniz , fi vellet potiüs fqualidus ] jacere ia umbra mortis, & zterno torqueri fua fponté fatetur delicta , videatürque di- vina juftitia quafi quodammodo teneri eum - h ügne , quàm os aperire , & fua fateri cri- mina? ! ta.tcm P(. !m- 40 f gbíolvere; quifuam gognofecns iniqui ait 77 À Confcientia emaculara ferax proborum affectuu m ager,&c. 555 aitcum Davide: Er peccatum meum conira fibique David promittebat , quia fuum fae- me efh (émper, ieu dolorofa confeffione, core rat Numini faffus peccatum : confeffio fi- o * de conirito, ore fatetur humili fua delicta: quidem proprij deiicti apud Deum remiffio ? 1 In2,epif, hinc ait Beda, — Initium juflitie tua eft con- eft commiffi iceleris ; & perinde efl &eri- D, joaunss. feffo peecatorum., — Cepiflá , mon defendere tudinem fateri animz , ac eam priíline re« füitui fanitati . * cceleftis Medicus noftram peccatum ruum ?. jam ancboafHi juflitiam. 9» Ea eít przrogativa fua confitentis pec- curat egritudinem ; f hane facerdoti ape- cata , ut verba prolata defperatam reftituant ramus, & Deo confiteamur. It. - falutem, divinam accer(antgratiam , ac vi- David ideo animz fuz expofcebat fani- ram ipfam revocent, ut qui per noxam le- tatem, quia fuam expofuerat agricudinem , thalem mortem incurrerat ; ac in ejus jacuee séque probat juítificatum , . quia fe per cul- rat umbra , iterum revivifcat. Quéd (i pam fàtetur mortificatum : non enim prae corpotis vulnera folis curate verbis fuper- Íentem tantüm aperuit ipfe «gritudinem ; fed & prateritas , quia peccavi ribiz Adeo ftitionis cuidam generi dari folet ? religio tamen infignis eft ulcera mentis fanare cor- paratus eftDeus fuam nobis impertiri. gra- tiam, ut quamvis firhec bonorum omnium dislamentis ; & animi ægtitudinem oris eX» . pellere vocibus : hinc David expertus hanc pretiofiffima, adhuc hanc per folam deliétorü in verbis proprie confeffionis prarogati- confeffionem peccantibus, fpendeat, & confi- . P/elz.19. vam ajebat. Deus meus clamavi ad te , 6$ tentibus elargíatur: hinc D. Gregorius ait: Ii& PAIE LL ( fanáfii me , tunc Regius Pfaltes clamavit; )ui promereri vult bonum , quod expetit , Vult vAl,ap, at cum internum vulnus ore detexit confeffio- debet malum confiteri , quod fecst. nis; cümos aperuit ipfe dolens , acconfef- quidem coeleftis Medicus egrotanti animae fus eft propria delicta ; tunc claufit Deus fanitatem impertiri , Íed in pretium fui cordis ulcera ,ac fanitati eum reftituit , quia pharmaci, ac divine gratiz , confeffhionem propriam faffus fuerat iniquitatem, Pulchre exigit delinquentis : tantifit à Deo humilis D, Bafilius expendens prafata verba Davi- peccantis confeffio , ut ejus pretium fuarm disait: Beatws,qui propriam plagam,quam gratiam rerum omnium pretiofiffimam fa- internà babet , novit , ut medico accedente ciat : heec enim non folüm vulaera fanat pece dicere valeat cum Davide: Deus meus cla- catorum , quibus fauciara peccantis anima mavi Ad te ,. O fanáfli me ? peccantis eít poe» languet in mortis umbta ; verüm & ipfas nitere, & per confeffionem facerdoti oíten- cicatrices pediffequas vulnerum omnino abi- dere vulnéra , qua per patrata fcelera anie git, delétque, quo nullum ampliüs inflidti mz inflixerat : & divini Medici eít fomene vulneris appareat vefligium: ait enim Deus . tis mifericordia , & obobalfamo divinze gra- perjeremiam : Ego fum, qui deleo iniqui- 4 £Ates ,Ef non memorabo : noníolüm vulnera tiz ulcera , acvulnera fanare. 19. Id à nobis peccantibus exigit mifericors fanat , íed & cicatrices omnino obíiterat z Deus, ut noílras egritudines fateamur , tunc vulnera curat , cüm iaiquitates delet 5 dolores noftros facerdoti aperiamus. Ex & cicatrices abolet, cum peccatorum indu - itinere , eftüque defatigatus Jonas criítis fé- cit oblivionerm, ideóque non folüm ait Deus, debat ad hederz umbram ,. & ea difcrucia- deleo iniquitatem , fed fubdit , & sor me- batur tríftitia , meeroréque conficiebatur , morabo , Íedfinileft, veletfe poteít , quod ut 1mpatientia percitus mortem ipfam accer- divinam valeat fcientiam fübterfugere , quo- feret , ac umbras fepulchri umbris prafer- modo poteft oblivio in Deüm cadere ? quo- ret hedere : fed tunc alloquens Deus [o- modo fihominum fcelera exploratiffiama funt Cop, 4..9, nam dixit, divinz Ícientiz , quomodo pete(t Deus eo* Putzsne benà ira(ceris fuper . bederam? ( dixu bené irafcor. Übi legit rundem oblivifci ? Poteít, ait D, Ambro- Lib. de yat- m'tmt: textus graecus , valdà contriflatus fum ego fius, quatenus poteít velle eanon recordari usque ad mortem : iuam fatetur Jonas im» ad puniendum , fi peccator eorundem non Ó ; padentiam , fuamaperit triftiiam, & ul- oblivifcatur ad dolendum in confeffione , cus quo intus torquebatur : fed cur voluit ait D. Ambrofius : Hoc eff dicere , non pe- 4 Deus ejus extotquere confeffionem ? nimis nes me erit memoria falli tui , i tui proprsj ! Excidit à Dei me- , rum ut fe Jonas tueretur, invitat eum De- non eblyvt[caris errats. us ad confeífionem impatientiz , ut interni moria peccatum , cum primüm peccatorem E . LY ulceris moleftiam expellat : quia Jonas feac- illius poenitet ; & illud confitetur qui T culavit, Deusipfe eum excufavit; G quan- igitur fui fe teflem peccari probat , ejus ( do fe fibi novit adveríum ; Deum promeruit Deus innocentiam approbat ; quatenus re- n- j habere propitium : quem dolor patrati fce- miffo , prorsásque deleto fcelere juftus ha- leris fui habet accufatorem , hunc Numinis betur , ac fi non peccáffet , ac innocens 3 effet. gratia exhibet juf'ificatum; unde Iíaias ait: 4 ; 4;. "9, 130 Peccavetat David ; objecerat ei Pro- 1* Narra , fi quid babes , ut jufhsficeris , quia P1 125 a criminis narratione in facra exhomologe(i pheta adulterium : fatetur Rex commiffum n fuum defumit exordium delinquentis Jutti- Ícelus , séque fui criminis authorem probat , i ficatio ; quapropter firmáà fretus fiducià aje- & teftem, inquiens: Peccavi, faffus e(t fu- 2, Reg.12 ynl "Píalm. 40. bat David, um vulnus, & illicé fanitati reftituitur, ac- ?3. . Sana animam meam , quia. s 2 ceffit confeffio , & receffit defectio; appo- pecmyi &ibi , ideo fanitatem expolcebat , 1 $54 | Differtatio XVI. fité D Ani'nrofius dixit ddþerfxtf fé protinus bitum : narráta fibi à famula mariíto illic& zeffsmonium , & voce confeffionis emiffa , fla- uxor detulit is fanitatis appetens impe- ï' Ne tim adeptus eff veniam peccatorum. tratisàrege commeatu , literísquecommene que per peccata fueruntanimee inflicta vul- datitiis;ad Joramum regem Ifraélitarum , nera , diuobfint; & vulneratum ad mortem Damaíco Samariam , quavis disruptá morà pertrahant, aperienda flatim funt : obfunt ; contendit ; fpe valetudinis recuperanda, fi tegantur, que profunt detecta, Salomon, Venit Naamanus cum equis , & curribus , ä Ecclef. eap, 27.0 l17 Qui denudat areana , amici fidem perdit. fleütque ad oftium domüs Elifzi ; fed vit Tartareus hoftis, quiainid incumbit fludij , Dei ne quidem extra limen egreffus, neque ut nos fallat , totonifufatagit , ne, qu& per obvians venjenti ftratego ; fatis habuit per pattata Ícelera vulnera contraximus , facer- internuncium , feu Giezium fignificare Na» doti detegamus , ut quz dete&la prodeffent, amo $ quóàd fi cuperet lepra foeditates , ac 1 ü majus inferanr contecta nocumentum. Quia maculas é corpore abftergerejiret ad Jorda- Hg'"il 80. conícientia emaculataclypeus eft retunden- nem fluvium , quó fepties ejusdem tinctus P : E dis cacodaemonis telis aptiffimus ; hoc ideo laticibus , aquísque madidus omnem corpo- ] * b .i x ? ippp D [ 4 ;A facramento Exhomologefis , qui fe ftequen- tis ablueret ícabiem , maculásque abiter- ter muniunt diabolicos quosque propul- geretlepre: agré tulit Naamus , Elifzeum' fant a(iultus,vincunt tentationes, ac firmiores ei non veniffe obviam; & duntaxat per in- ftant;nec ita facilé filccumbunt. Locuples te- ternuncium ei fignificáffe feptenam ilJam in ftis eft ipfaexperientia; qui enim falutari hoc Jordane ablutionem ; praefertim cum patrij lavacro fordes abluunt , quas delinquendo flavij 4bana , €&$ Pharphares non minüs contraxerunt, cautiores funt, & in cultura limpidas , quàm Jfocdanes fuis traherent & virturis ftudiofiores, fontibus undas , quibus potuiffet commo- 13. Adeb efficax, & falubreeft exhomolo- diüs lavari , & à lepra mundari ; fi frigidze gefis lavacrum , ut quae per pravos affectus Cümque vis ineffet lepre abftergenda. fueruntinflicta vulaera, nonfolüm beneficá reditum in patriam meditaretur , ae parae ;;; fanet curatione ; verüm & cicatricum deleat ret ; enixim famuli eum rogárunt , vellet relicta veftigia per virtutum ftudia, per facer- rtemedium ab Elifzo indicatum experiri , dotis paternam monitionem , fraternámque cum & facile effet, G nulli ei poffet nocu- 160 corredlionem: auimi ita mederi zgritudini- imento eíffe, Paruit Naamus modelttis fa. bus,ut earum etiam obliterentut veítigia ; mulorum precibus , & ablutione fepties evellantur radices, fummz eft virtutis, quam repetita in Jordane ; leprze maculas ome Lib, 2.. de qui callet apud Senecam principis donatur nes, ac vefligia ex abluto deterfit corpore clonent. nomenclatione,aitipíe. — 4fgar princeps cu. fimülque patriz fuperftitionis fqualorem ab vamman tantim falutis , fed etiam bonefla ci - animo abegit 5 ac Jordanis ablutione utri« CAtTÍCÓE. Sunt, qui foedum curant vulnus, que confuluit munditiei corporis , & ani- EU —— —— BNmE . us fed quia blandum non adhibent lenimentum; m Defcendit , && lavit [e in Jordanes LT «Rego 5.?: curationis afperitate cicatricem imprimunt EL fepties juxta fermonem viri Dei , Greflün- vulnere foediorem ; morbum , quo laborat t4 efl caro ejus ,. ficut caro pueri paruuli , animus , fanant ; fed ex feveriofi objurga- €£ mundatus efl,.— INon iolàm feptena illa tione , aut contümeliofa caftigatione , mor- : ablutione corporis maculas , ac norbum ex- bo fodiora relimquunt veftigia : nullum UXit; verüm & omne priftine foeduatis vee animal homine morofius , nullum majori ftigium , ac antiquorum ulcerum delevit artetra&andum , pluribus laborat morbis , argumenta ; ídque congruá facer hiftoricus f"9 9 —— - £. fed mollem defiderat medicinam , quá abo- exprimit fimilitüdine ; cum dicit ; reffiruta. —— — eft caro eju , ficut caro pueriparvsli; cato litá culpá nullus fuperfitinolite malitiz cha- rader ; idque prettat piacularis exhomolo- enimparvuli Íqammosá non obtegitur cute; fe— — v ij gefis, lachrymas elicit , quibus fcelera pfo- nulli in ea apparent vibices; nulla fordet «ul abigit omnémquedelet ftigmatis igno- feditas, nulla fqualetmacies 5 fed vivifico miniam. rigata fucco effloreícit vegetior, 14, Hac Naamani lotio in Jor Leprz contagione fo«dé laborabat Na- dane 'fyþm- T$. 4 aman Syrus vir erat , is ob res; przclareé bolum eft expíatorij lavacri, quó beneticio 4 Reg. S./ h geílas imprimis charus Regi Syrize Benada- facrz exhomologefis lepram ; quim per pa- do, cujus & militiz erat przfectus ; fed cum trata peccata contraximus , abiutmnus , fi« I lepre maculis toto corpore fcedus alienos mulque exuimus, Naaman Syrus peccan- f offenderet oculos , totámque jam medicam tem prodit , vitiorum leprá laborantem ; ( artem abítergende lepre aptiorem fruílra is non purgatur nifi depofito fuperbiz tue a adhibuiffet , pharmacum tandem ibi inve-. more, humilis, ac dolens facerdotem, acce- : C"P^74'v, 9 l nit ; ubi nec querebat , nec expofcebat. dat, cui propriam aperiat egritudinem. K Adfuit domefítici famulitij inter ancillas Sperabat Naaman leprà non magis laborans hi puella quzedam religione hebrzea nuper € bel- corpotis, quàm animi inflatus tumore, oc« lo abducta;hec fuz narraverat here,mira, curfutum fibiadvenieno Elif2um: íed Pro. h « n qua Numen Hebraorum agebat per Elifz- pheta inanem averfatus Strategi pompam , g um virum pietate, morümque probitate z- ac latentem fub ambitiofa purpura (cabiem qué commendatum , .ac in veneratione ha- : » quid L - per Gigzium ei famulum fignificavit opus t Cbnfcie'mïa emaculata ferax proborum afïeäqum aget, &c. N fortiores ca*pïuhtu[r viti. poft calcata cet. bpus effet fa&u ; & ubi Naaman de fuo remi(it fa(lu , ac fepties ablutionem repe- tamina , pofít delatas de deletis ho(tibus tiit,defertis leprz maculis, ac ve(tigiis inte- viétorias ; poft devicta monflra , difcerp- tos leones , proílratos gigantes ; ut Sam- ger convaluit : placuit nimirum Deo animi És fon , de quo D. Ambrofius ait: Samfon.s Inxäpoï?gi' pauló ante atrogantiá intumefcentis demif- Da'vidis pre fio, quz leprz & corpore abftergenda ac- validus , & (ortis leonem fuffocavit ,. [ed amorem [uum fuffocare mon. potuit 5 vin- fleriori, commodatius fuit alexipharmacum , quàm unda Jordanis. — Peccatorum , qui leprála- cula folvit boflium ,. fed fuarum non folvit borat nifi depofito faftujanimóque demiffo nexut cupiditatum : me[[es $ncendit altenas, ad (acerdotem accedat , quas contraxit ma- fed unjua mulieris accenfua ignibus me[em, calas, non abílergit. . Eft igitur Naamani à fW« virtutis amifit , Davidi , cui carnea gigantis Dhilifthzei 19. lepta curatio facrze exhomologefis illuftre b moles nihil attulit detrimenti , mulier Íymbolum ; quia üt fcité ad rem noítram Btomil 20. lequitur Chryfoftomus, Peuitentia t5 licec mollis maximum intulit nocumen- delet peccata , ut nec eoYum venaneat , ve- tum ; & qui in valle de proítrato gigante 'af;/lpopul. palmas collegerat ; in folario domus regia, i fligium, | Incorporibus quidem boc non licet vel unico Bethfabeze a(pectu corruit ipfe à quia etiam fi millies medicus elaboret , ac im- muliere vin&tus , & victus : imó neque ponat vulneri remedia , vulma quidem tol- hunc laqueum difrumpere valuit Hercules, lit , cicatrix verü permanet vulneris circum- urfos in fruíta ferens argumentum , a[pe£ius defnrmimtbm; - licét leones dilaceraverit , €$ licàt in infmitum medicus conteudat ; non difcerpferit , ferpentes enecaverit lernzam hydram ferro , & igne extinxerit ;; quem tamen cicatricem delere poteft ; ipfa nam- a que uatura repz(gnat—imöecillitæ , €$ artis non valuerunt ,' nec armati homines , nec ferocientes belluz vincere , hunc vincire smpotentia , vilitdsque medicamentorum.». cum delet. peecata cicatri* potuerunt faeminz , cum apud Omphalem, Deus autem , cem ,, non relinquit ,| neque permittit ve» & Jolen voluptatum illecebris fuit irreti- tus hoc laqueo venatorum : neque alijfunt manere vefligium ; fed càm fanitate pulchri- hujusmodi Venatores , qtüorum procaces tudinem quoque veflituit. 16- Hac eít praclara facre exhomologe- mulieres funt laquei , quàm cacodoemones, fis virtus , ut cordis vera comgunähone, qui meretricio quzefti compendium faciuntt conícientiz maculas expurget ; & Jachry- quapropter eriam Chryfoftomus cellam me- Homil, 5,$5 mis , quas dolor elicit, non folüm , qui retriciam diaboli vocat officinam , in qua Mattb. tartareus proxenata infamem hanc fercem anime per fcelerum . indulgentiam fue- runt vulnera inflicta , priüinæ teítituat in- venum exponit: & alibi vocat cacodoemoe In Epiff, Y, tegritati ; verüm & omne deleat veitigiom , nes meretricantis mulieris lenones ; quia 4d Cerintbe ficut hi amatores meretricibus conciliant ; 9. obliteret cicatricem ; & ubi vulnera foedi- tatem invexerant , pediffequus dolor fpe* ita diabolus in(tar lenonis plurimis libidi- aM la ciem ingerat pulchritudinis, quà confcien- moíi Ííuggeílionibus ad fcorta pertrahit z quos inter etíam prodigum adolefcentem , tia excuffis vitiorum ümbris , tota fplen» defícit lumine circumfafa fuperne gratiz. qui fuggeftione cacodeemonis mulierum Si te tuorum vere poeniteat Ícelerum , té- captus illecebris , cüm meretricibus pater- nam decoxit fübítantiam ; & licét in coeno ue tui pudeat ploribus feedati fcelerum maculis, quas fatagas lachrymis abítergere ; foediffima libidinis cum porcis , quibus prze- non folüm , quascontraxeras, exuis macu. erat, mergeretur : cümyprimüm tamen é las ; fed & innocentiz induis venuftatem ; putida, ac coenofa furrexit palude , & ip- & candorem ; quo veíligia o íum coepit fui pudere, & antea&tz vitze poe- L] s mnia delenf:ur nitere; ac dolore corteptus domefílicos re- fÍcelerum, 19. . Adolefcentem prodigum paternz fub- . petijtlares veniam impetraturus; eafuit vis ftantiz decoctorem procaces mulieres , doloris, ac poenitentiz , ut patrem ad mife» ricordiam flexerit, && reduci filio obviave- cum quibus vitam inítituerat voluptuofam ad omne pertraxerant fcelus; & fucatz vo» rit , & paterni amoris ofculo exceperit. Et Lues 13. w, Ifo luptatis lenociniis in tartarei aucupis allexe- mifericordià motus est , €$ accurrens. cecidit 20. rant rete LI 2 funt quippe mulieres impudi- eirca collum ejus , & ofculatus efl eum. quse cx venatoris cacodcemonis inftrümenta; & verbaexpendens S. Chryfologusait ; Siepa- Serga 3« fallentesaves, qua lenocinii cantu, incau. ter judicat , ficemendat . fic peccanti filio dat ofcula , non flagella. Delitla n0n videt vís tos juvenes attrahunt , ut perdant; alli- ciunt, utenecent ; quaptopter Ecclefiaftes, amorie , &5 ideo parer peccata filj redemst « Cap.7,^U, laqueum venatorum vocat blandam mu- ofculo , claufit amplexu: ne nudaret pater lierem , inquiens ; Et.1nvent 4mari0rem.s — filj erimina , pater filium ne fedaret.. Pater snorte mulierem , qua laqueus venatormm.» fíc ctirat filij uulnera,ne filio cicatricem 5 na- LÀ [L] eff ; & [agena cor ejus vincula funt ma- vum filio ne relinquat. Ita pater prodigi adoleícentis vulnera cutat , ut nec cicatri- nu illius , qui placet Deo , efugiet illam [ qui autem peccator eff , capietur 4b illa.» :: cem relinquat , quia refipifcentis exhomo- Laqueus efít procax mulier , quó etiam logefis, non folüm;qua vitia vulnera inflixe- Aaaa Xunt s Verani de Afe&ibm -T 0m& A. 596 Diffetatio XXVI, runt , cörät; ac priflina reftituit integti- À veritate ig itut deflexit Pha;'ïfæus' ;. 26 tati; verüm etiam fuperftites obliterat ci- cum probrum peccatticis catrices, feu pravos omnes excutit affeélüs in Magdalenam in- flexit irrigantem lachry mis non tam Chri(ti ad cadem yitia » quibus antea indulferat, pedes, quàm abf'ergentem , quas contra- xerat in civitate criminumfordes ; nimirum . &. Iil. poft pcenitentiz lachrymas ; inipfis velut in amaro freto, probrum peccatricis in Ícopu« Tanta /imz* effcacia reftpifcentés la. los illifum doloris naufragum perijt; & at 9, it chryme , utuon folüm feditates abfley - qu& peccatrix erat , hoc infreto faéla pifca- £4ut , quas per pravos affecius confcientia trix pretiofiffimum divinze gratis fuit mar- coutraxerat ; & noxarum eluant. , de- garitum expiícata, Non diffiteor,plures in leéntque maculas ; verim € jn- civitate Magdalenam contraxiífe &gritudi- erementa invebanut nes , fed fanitatem rec uperatura ad cccleftem niteris, properavit Medicum » Qui neque infirmi- 19. « Olor refipifcentis non lolüm vulneri- tatis reliquit veítigia , cüm & vulnerum de- bus medetur , fed & eorundem ob« leverit cicatrices; receffit à civitate , ubi lmó tante dixe. peccavit ; & ad Chriftum acceffit , ubi ve- literat reliquias. rim effe virtutis , ut quze facla (ünt , red- niam impetravit ; & refipifcens mulier vi ponitentiz ,aclachrymarum, cundla non fo» dat non facta , nequeávero (init me abíce- dere refipifcens Magdalena, qua erat inci- làm ulcera criminum curavit 5 verüm cor- vitate peccatrix , cum Chriítus rogatus dif- dis compun&lione cicatricum etiam procüe- IàVit expunctionem , quia ut fcité ait Cz- cubuiffet Pharifzi convivio, Ecce mulier , qua erat in ciuitate peccatrix , cum prie fareus Arelatenfis Epifcopus, MN05 €** Hogil.17. go » quibu adbuc , müm novit Magiflrum Chriftum in domo & fic-fub iucerta bre-- accubuiffe Pharifzi , aperuit alaba(trum , & vitate conceditur curare maculas z layare.s ä ftans retró fecus pedes ejus lachrymis cocpit eulpas , — fubuenire prateritis , — confulere.» Sf"m 18'3 futurit » & facere infela de fadis tetis vi- rigare pedes ejus, & capillis capitis fui ter- ribus laboremus ,ut gebat , & ofculabatur pedes ejus , & un* qrtqd m'viagu; ^ äzgimm folfit apponi, guento ungebat ; fudit mulier refipi(cens lachrymas , non tam Chrifti abíterfura pe- 21« nefi . Ea.eft penitentiz virtus j ut ejus be- I «-m. — - MECCRE des , quàm propria fua deletura peccata ; cio valeamus facere infeéta de fatis, quia lachrymas fudit ; quibus cum maderent Chri- veta compunctio non folüm fcelera , ejüs- fti pedes , lugentis caput exardebat amore: que veíligia expungit. 5 fed adeó gratize Í «apillos folvit , non folüm ut Chrifti pedes incrementat venuílarem ,. & refipiícentis tergeret , fed ut expanío veluti rete , quam auget pulchritudinem, ac fi isnunquam cce- h perdiderat innocentiam , & Numinis gra- no fuiffet vitiorum fcedatus ; noníolüm re- tiam aucuparetur ? apetit alabaflrum , ut fipifcentiz fordes abluit, abflergit , & de- .qua malé olere peccando affueverat , bonus let; verüm cam ingerit munditiem , adfert & ipía odor fieret. Videns autem Phari- candorem innocentis , ac fi hec msune- fzus, qui Chriftum convivio exceperat , fc. quam per patrata fcelera fuiffet deperdita, l cum loquens , ajebat: Hic, freffee Propbeta , Pomnitentia igitur, fi vera fit , ac períecta féiret utíque , qua , & qualis eff mulier , qua anteaéla. fceleza ita radicitüs delet , ut di- t t LAngit eum , quáA peccatrix efl ? ideo Pha- catur facere infeóla de faélis , quatenus per riízus coepit anceps animo herere, an Ma- penitentiam , ac veram refipifcentiam , [ gifter Chriftus , quem convivio exceperat , ita fcelera delentur , ut nullum fuperftes l P'ropheta effet, quia vim lachrymarum chari. maneat in refipifcente fcelerum veftigium : 2 tate fluentium ; & virtutem doloris refipi- imó neque ullum probrofum peccati no- Ícentis ignoraverat: imó quia Prophetaerat , men , nec indicium , ac fi penitentia , & ul -& quidem magnusille , quem Moyfes pra- efnendatio innocentiam recuderet : * adeo Iga dixerat, noverat foeminam non acceffiife ad funt refipifcentis lachrymz efficaces , qua Lin eum,peccatricem,fed pifcatricem,&retia ca- etiam in offibus , ac iatimioribus med ullis Vs pillorum extendiffe in predam divinz gra- peccata fcrutantes ea radicitüs evellant. tie, GL innocentie , quam perdiderat in Refipifcentis lachryme intimiora pe- 22, civitate: lachrymas ad pedes Chrifti fudit, netrant viftera ; nec quidquam incuratum rq fed falubri hoc imbre non folüm fordes , lt quas peccando contraxerat, delevit; fed & reliaquunt , imó neque vulnerum relinqu- unt fligmata , ac cicatrices: quin imó feedi- fit profciffam doloris vomere cordis tellurem fiit re. tatem ftigmatis aucto delent innocentiz;nito« irrigàvit; ut quz antea nonnifi vepreta pro- Non enim coeleftis Medicus Chriftus Ien duxetat vitiorum , tandem inciperet in flo. inflicta r patrata crimina cüravit vulne- fen tes vernare virtutum : licet effet mulier.an« qu. tea in civitate peccatrix,poft uberes poeniten« TA , Qquin etiam eorum vefligia prorfus deleverit; ut quze fuerat delinquentis con- Vet. tiz lachrymas , ac capillorum explicata retia Ltl deperditz fit pifcatrixinnocentie Ícientia multiplici ulcere faucia , fiat bene« E nee qm- ficio lachrymarum uberiori candore miti: — pta pliàs eft P?CCQCFLX; diet, eir) Confcientia emaculata feraxproborum affectuum ager,&c. ee7 30 quibus;hi cineres imbuuntur , ut non fo- dior, "Vocátus faerat Chriftus, & rogatus 1 Certurione, üt fuam dignaretur domum lüm depravate concupiícentize flammas ex- tinguant, verüm & culpis ipfis naufragium ingi:edi à & »grotantem puerum invifere ; (tin£ reftituere fanitati , quod aperiant. "Cüm extendiflet Moyles manum Kxed. iq. fimülque pri cüm praftitiffet , ac filium curá(fet Centu- fuam contra mare rubrum, fugientibus /Egy- domum Petri, ejus ptiis occurreruntaque, quibus fubmerfi. mi* rionis., ingreffus poltea itidem focrum febri zít uantem depulía ae- fere perjerunt ; càm filij Ifraél ficco veftigio Exod, 144 atth. $. gricudine fanavit. Cum veniffet JESUS in per medios fluctasambulaverint, Filz autem 29. Ifrael perrexerunt :per medium ficci maris, "U. k4q A domum Petri , vidit focrum ejusjacentem : Hoc intran(itu Enodius adumbratam intelle- & rerigit manum ejus , C di- & febricitantem; , & minifirabat xit baptifmi , & lachrymarum virtutem ,in- Ikv'äen:d, mifit eum fibris , & [urrexit [ 147 non difcumben- quiens: lU Hebreus tranfeat , Egyptius de - €j5, Non luxus inepulis , di volüptas , (ed jacentis infirmitas ; non primizur 2:G mer[is in aqua corporibus fola ceffitas , fed exetcendz charita- fentiat culpa naufragium , perinde acbaptife prandendi ne tis occafi0 5 sion humani pompa convivij ; milavacro eulparum abilerguntur.maculz , fed divinzg opus virtutis Chriflum accerfe- qua veluti naufragium paffz , hac.in unda prorfus abolentur , pereuntque 5 ita in'flu- ratin domum Petri ; ubi cum primüm ad ejus focrum febri eftuantem acceffit, ab eo &ibus lachrymarum , quas dolor refipifcen- tiselicit: propitio naufragioculps fubmere febrilis ardor receffit , quia ibi nequit in- firmitas hzrere , ubi falutis author adh&- guntur , G ita radicitüs abolentur, ut ea- ret : perinde fuit jac entem Petri focrum rum ampliüs non recordetur Deus , qui pro- pterea perlfaiam ait: Ego fum spfe qui deleo 45 , aga tangere , aceum priftine reftituere inco- ) lumitati ; cum non linguz tantüm Chrifti iniquitates tuas propter me., & peccatorum Buni. 17 tüorum won recordabor , quiaut (citéexpen«- ] imperantis ; fed & di gitis tangentis JE: SU fuerint illico morbi obfecuti : * argut& dit PetrusDamianus, .Deused irafcendum Sert, 645 ; ! ] Chrylologus. Minifirare -z'll;mz 4ad :im- difffciliees , 6 facilis-ad miferendum , & cum Sertmn 18,) Gbrz- delila vemi[erit , ita [uut , ac . fi munquam.» J dicium reddita. f[anitatis. admifit. ; rbos , ut vires prifunas fuiffent , & quafi énfactum fit , quod factum fius fic fugat mo znox reducat. P. libi cuvat ars y . ibi infir. efl ; & hanc virtutem Numinis gratia la« chrymis impertitur refipiícentis.: hinc Pe« a ib guitAtis re]idet dajfitudo 5 ubi [anat virtus ; 1d ibi languor wefagwum non relinquit. trüs , -qui Magiftrum Chriftum in ejus paf- fione tertió.negaverat 5 tertió etiam .eune roprium cecleitis Medici , peccatoris mul- rymas elicere re- dem confitetur , & quoties .delinquendo tiplici vulnere faucij lach fipilcentie , quibus non (olüm fordes abe culpam contraxerat ; toties etiam diligene Íed & ulce- dogratiamconquifierat, "Gratiam obtinet, A flergic . & vulnera claudit , rum cicattices radicitüs abolet ; me quid qua refipifcens interne dolore-tactuslachry- * mas fundit ,' . quibus trinam abílergit con- fuperfit, quo d memoriam valeat priftinz i* : ita beneficio lachry- tractz culpze maculam : neque lachrymarum ægri,tudinis tefricare It marum , quas dolor elicit refipifcentis , abo- hic imber in tellurem cecidit probro labo« nl tantem flerilitatis , cüm & fructus verze lentur delicta , ita expunguntur peccatorum 4 ulcera divina gra tize offictofitate , ut videan- ponitentiz promoverit, Petrus lapfus fues rat , antequam fleret: fed poftquam lach- h turinfe&la, quae fadta fuerant ; quia ut fci- je Ubi cuvat avs , ibi mnfir- rymasfudit, ad fupremam in militante eccle- té Chrylologus. ^ mit atis ve[idet laffitudoy ubi [ana t'virtus,ibi fia eligitur dignitatem ; & qui antelachry- mas preevaricator extitit fufis mox lachry- 3 languo r ve[fligium nou relinquit. i A déà efficax eft obobalfamum lachry- mis paftor affumitur dominici gtegis , & Z2. ]: marum, quas refipif(centis dolorextorquet ; qui priüs fe non rexit aliistegendisaflumi- tur idoneus: paffione enim dominica pere 0* ut nonfolüm vulneracuret , G cicatrices de« leat, verüm etiam fpecialem conciliet gra- a&là interrogavit JESUS Simonem Petrum. Simon Toannis diligis me plus :bis : dicit eà JToxmit eg. to tiam , cordísque decorem , ut quod innocen- tis amor non meretur ,' id,poft patrata cri» etiam Domine , tu[cis , quta amote, Dicit — 1::. )d il mina, poft deperditam innocentiam refipi- €iy pafce agnos meos, Ea eft lachrymarum vi s., quà non fd. 23. (centisobtineat dolor ; fitque propterea acri h s dignus,qui caducam efle pce- làm, quz per patrata crimina fuére fordes i. reprehenüone i contractz abfterguntur ; verüm & ipfi de« nitentiz gfatiam blaterar, & malefanam pce- (m nitentis valetudinem , quafi fub dolofis poe- linquentes-: abíterfis maculis . lachrymarurn , nitentiz cincribus adhuc Ícintille delitefce- effufione ,' veluti vernali-imbre irrigati cul- jj turà virtutum efflore(cunt feliciüs , ac fan- rent fcelerum fufcitandis impuris flammis 0. fervandae ad quamlibet occafiunculam , fé- &iüs ; fintque propterea lachryma refipifcen- 5 que tiftentem opportunitàtem : quos fpargit tis,quz vires addunt , & per ftudia virtutum EI ad uberiora evehunt gratie incrementa., ut vera poenitentia cineres , nón Ícelerum ap* U$ tantur favillis fovendis , (ed ze(lus omnes notat in lapfu , & refipifcentia D. Petri S, j pravorum aft e&uum hoc in cinere etiam Maximus inquiens: Poffquam negavist 1)0..; H emil. 4 de n cincfiunt [ * adeb efficaces funt lachrymz , mimm. Deum melior fuit z. fdeliar en., r Aaaa 2 tl Verani de Affe&ibus Tom, l, p M $58 Differtatio XX* Í | facius ef , | po/?quþ: fidem fe perdidi/fä defíe- rymatum unda non extinguit , fed fovet , . & vit, Atque ideo majorem gratiam reperit. , & favet , nutritque ignem charitatis ? quàm amifit.. Quàm efficax fuit vis lachry. menfura amoris in refipifcente muliere , marüm ?. Petrus; quipropé ignemfriguit , non tam «-x uberiori afílu , quàm ex . J: tefipifcentie lachrymis ablutus exarfit amo- profufione lachrymarum , a« culparum - re 5 & ficut in Pontificis atrio frigefcens metitur magnitudine , quódque Magifler trinze negationis pruinasfparfit , quibus flo- Chriftus fuos edocuit Diícipulos evulgata rem decoxit virtutis ; ita pcenitentize fle- parabola. Dwo debitores erant cuidam , U^ 7: - tibus fic íncaluit , ut plus czteris exarfiffe L2 feneratori , wnus debebat denarios quin- amore in Magifltrum Chriftum fateatur,; gentos , . €$ aliu quinquaginta, ANon ba- nimirum fidelior evafit , cüm fe fidem per- bentibus ille , wnde redderent , . donavit didiffe deflevit : quód fi in dominica paf- utrísque : GU interrogans Petrum! fubdit : fione riguerat frigore 5 poít trinam mox Quis eum plus diligit , — refhondens Simon negationem cum flammeà lachrymarum un- dixit :2 aflimo , quia « , cui plus dona- ä t dà cepit culpam abftergere,pra catteris fer- "Vit $ 44t ille dixit : relà. judiZfli , ni- ventiore aíluavit ipfe charitate ; nimirum mirum menfura amoris ex magnitudine in officina lachrymarum , quas dolor elicit defumitur culparum , qua remittuntur, refipifcentis , ardentior excuditur amor ., Magdalena ; quia per effufas lachrymas quó & Petrus ceteris ferventiüs eft Magifl. fordes omnes abíteríerat..culparum , eo q rüm profecutus : fiquidem qui ante culpam «ocpit igne exardefcere charitatis , ut.eva- » fpni- erraverat , & in dominice paffionis pelago poratis per :oculos libidinum foeditatibus hu chátifge q, flu&uans ad infidelitatis fyrtes illifus terfi- €x ipfo vitiorum fqualore .amoris incen- li 4 dei naufragium fuerat paffus ; mox lachry- dium 'excitaverit , ac foverit : pulchre D. ! marum procellá alte immerfus , .ita perijt Petrus Damianus ait : 57 celeflis dapiene f naufraga culpa , ut fofpes ipfe emergens à dia carnis ejus dincentiva - perdomust , 8 '?erm. 2$, ! lachrytnatum profufione uberioresfoverit.a- extinxit : Santli Spiritus ardor lumbos ejus; $ moris flammas ; & incrementum dilectio- ac Tenes extinxit ,. ut .dum vafculum.s D nis, quod amor non videbatur promereri feum quotidianis fuperne gratia fluentis ine i ante 'trinam negationem , vifus efl Petrus funderet , carnis extintle matería nullum.s obtinuiffe poft culpam beneficio lachryma- eitillanti luxuria fomitem miniflraret. Ni- rum , quibus ita ab(lerfit repetita culpa mirum in Magdalena carnis involuta il- fordes , & conícientiam lavit , íquó me» lecebris , ac in civitate diu peccatrice , a- ruerit, uberiori ardere flammá -*-dilg&io- deo flamméus divini Spiritüs ardor per pos» niS. nitentiz lachrymas 'exarfit, ut carnis ine Q— 24 Íta eü confcientia 'emaculata probos ; -centiva penitus :extinxerit , & «cüm,jam i, quósque excitat, fovérque affectus : fila- cinetefceret tota libidinis materia 5 ;nil u- chryma refipifcentis confcientiam abluunt , perfuit , 'quó titillanti luxuriae fomes fup- . gnentem fimul irrigant ; qu& flores germi- peditaretur : ita'emaculata :confcientia per E nat proborum afledtuum , & prafertim lachrymarum eluvionem potis eft , ac ido- « 4 mea probis excitandis ; affectibus , .ac im- —— roíam dile&tionis , quà refipifcens fuaviüs Lue,7. ole, In genua procumbens Maria Magda- probis abigendis , "ut proríus extinclo ti- Vi tillantis libidinis eftu. fanétiorem excitet fi lena pedes Magiftri Chri(li ofculatur , & oculis imbre inundantibus lachrymarum ignem , :quo innocentiüs ardeat charitatis de * veítigia abluit Redemptoris ? lachrymis flammá , & (imul cinefiat pravorum fo- ln capit pedes ejus rigare : caepifle tantüm imes affectaum. el dicitur , non quia poftquam inceperat im* Neque fterilefcit in corde hzc amoris 2j gre bres fandere lachrymarum , quibus, quas flamma , quàm emaculata confcientia ex- in patratis delictis contraxerat maculas , citat , & fovet , fed ferax eft piorum ma- de ter defideriorum , ac czterorum : aífectu. ablueret , poflea oculos ex(üccaret ; fed ex dicitur ccepiffe pedes ejus rigate ,. eóquia um , quibus , qui cenfcientiam defceca- ho nulla interjecta mora , absque ullo inter- tam expetitur , fatapit per exercitia vir- Tio vallo junguntur fimul , & lachrymz refi- tutum Deo adhazrefcere ? -hinc Regius Pro- tat pifcentis , & indulgentia remittentis ; vik pheta cum imbre lachrymarum , quas con- deí coepit mulier peccatrix lachrymas fundere ; traxerat » fcelerum maculas abfterfiffet , ml & illicó incepit intus ferventiori ardere a- nonnifi hat pia fovit defideria, & Deo fic E P 'P]a:l/. n$. ínore 5 effufio lachrymarum , infufio|fuit modulaté occinuit L Retribue ferruo tuo vi -. cháritatis ; qua mulier lachrymis madida vifica me. Concupivit anima mea. defide* l rare jufisficattones tuas $n omni tempore.», eó ardentiüs diflagrabat 5 quó uberiüs ipfa hi. madebat lachrymis, Quàm benefice Obfervat Origenes in catena Grzcorum Patrum . apud Corderium , Davidem fide fànt refipifcentis lachrymz , qua fimul con- n fcientiam ablüunt , fordes abftergunt , & confult dixiffe , fe. concupiviffe, de(i« Tar mentem divino inflammant amore ! pro- derare, ne fortaífis crederetur. potuille ali- jto digium eft divinz gratiz. lachrymas fuppee quando fatiari? fiquidem qui exoptat defi« lnj] derium eo vacuus eft , quod optat, nec rebusg ditgrc flammarum fomentum ; hac lach- a- Atj Confcientia ;cmaculataiferax;pmbomm affectnum ager;&c, $69 fatiatur, quasexoptat; fed novis.defiderijs — inde ac cateri homiines fuit ,f.in/n,eritui obno« plura defiderat, quibus fatietur : concupivir xius,:ac proinde ejus vitz-dies erant brevi fi- niendi, .quomodo afferit;inclináffe .cor fuum Anima mea defiderare juflificationes tuas,non dicit, quód concupierit., fed optaverit.con-. adfaciendas juftificationes Dei in 2ternum? cupifcere in.omni tempore Numinis juftifi- annon zternitatem.dum adftruit, ipfam .de- "«ationes; quia -conícientia emaculata .non (truir? .eam fiquidem vite fue brevi.metitur unum fovet defiderium, fed plura in feexci- fpatio. "Merümlicétfuerit& ipfe brevimoe '»'.74-. * riturus., .adhuc recté.dixit .cor fuum [incli- 4 tat, quibus defiderat multiplici.defiderio de. fiderare Numinis juílificationes; non .per :máffe ad :faciendasNuminis juftificationes in paucos dies, vel annos, fed jugiter; &inom- :&eternum., ;quia-defoecataconícientia pia fo- ni tempore; & ita defiderio de(iderare ftudia :vebat:defideria; .quibus infatiabili ,:& fancta virtutum;exercitia pietatis , Numinis cultü, .ambitione.exoptabat , :el ipfam .adzquare ac Deijuflificationes,currus proborum áfie- &ternitatem , .quia virtus limitum.anguftias &uum onuftus videtür ; .quo plura volvun- abigit, '& laxiüs femper dilatari exambit : lu- &ur excitata de(ideria , :ut.unum aliud ad fe culenter D, Bernardus ait : Vera -virtus finem tcahat, quia emaculata conícientia fomitem nefcity tempore:mon clauditur. Nunquamju- zEpifl 8 fsppeditatamoris, quoaccenduntur defide- ffus avbitratur. [e comprebendiffe, aunquam ria, que minimé fatiant, cüm velipfa defi- dicit fatis est, fed .femper efurit , fititque u« 'deria concupifcant adhuc defiderare , ut lu- flitiam , .ita ut fi. femper :uiveret,, femper .culenter edifferit Richardus Victorinus in- quantum .án ;[e .eft, juffior .e]fe contenderets De gradi- quiens : .Concupivit. .anima -mea defiderare femper de bono n melius proficere totis viri- bus charita.. juflificationes tuas, non potuit fatiari defide« bus conaretur ,non:enim ad annum ,. vel ad ?s m?.;, rio, quia-nibil nifi defiderare concupifait., tempus inflar -mercenarg, fed in eternum di. 1fo, 20, fames enim :anima defiderium efl : fic uerà ino fe mancipat famulatui juxta illud : .in- Deum Amans anima amore non [attatur ., clinavi cor meum.Ad faciendas juflificationes quia Deus.amor eftquem qui amat.amoremn 177 7879 172471 1 amat ,amare Autem . Amorcm ;-rirculu(ni-facit, - "lametfi virtus, quam:confcientiaemae ;337. n nullus fit frnis ameris, :culatafovet re ipía temporaria fit ,voto ta- men, a€ defiderio eft eeterna;; quatenus in 5. V. 'tempore füa . ad zternitatem;pia. .defideria ;protendit. 'Virtusenim quz fuas in defce- Anbela eff virtus, quam ;vfcazzfäien- -cata corifcientia radices egit., «tempore non «clauditur, & zternitatem ipfam zemulatur , diaemaculata fovetsquiefcere.ue[cia suiltrafemper progreditur ne vetro- -quam i :nonte,pijs :tamen defiderijs fatagit - exequare, ; Piorumáffe&tuum officina nullo .grada à [e ip[a deficiat. ^ temporisfpatio anguftatur., fed quz.in ipfa Onícientia emaculata ita pröbds fovet 26, «cuduntur-defideria , ;pia.quadam temetitate - affectus, ac pia excitat de(ideria , :quó 4n totam fe fe zternitatem .nituntur :extene C .eirculum deícribat.non vitiofum, fed :dere; quia utait Bernardusveravirtus finem virtuofum; quia amor amorem, & defide- -nefcit , tempore non clauditurjnunquam di- fium aliud excitat-defiderium , .nec unquam itfatis eft; fed femper.efurit, fitítquejufti« . defideriis,qui pié defiderat, fatiatur ; fed ip. *tiam, :Etiam cole(tis fponfus hifce tenetuc fam efuritfamemdefideriorum; anhela.enim defideriis , quibus propterea :fe fuz (ponfze eft virtus quiefcere nefcia ultra íemper :pro- efficit defiderabilem, exhibétque optabilem: - greditar, neretrograda à feip(a deficiat: GC üm enim fponía :fui pulchritudinem fponíi 2;» hac de(ideria de(iderandi nova femper defi- «defcripfiffets :brevrori:elogio exhibiturae- deria circuluseft virtutis, qua ita agit per jus venuftatemait : Zorus;defiderabils z talie 'CAnfe-3, 4 exercitia bonorum -operum , ut quiefcere eft -diletlus smeus, — Quid quod /fponía.fuum 17. «ommendetíponfum, eà-quia fe-defiderabi. nolit poffe velle : & haec eft fitisilla defide- riorum , quz novis femper defideriisimme. lem exhibeat? .zotus defiderabilis :et inquit, taté fan&litatemconfummat; quia defiderare feuuthabet textus hebrzus E £otgu defide. defideria curriculus eft indefeffz virtutis, & 7i4,ubiD.Hieronymus explicat, Ez'otus Tibu, £052 . meta fanctitatumomnium. 'Hinc ait Regius «coucupifcentia , -eltenim concupifcentia de. 554 Sovit j Vates : Hereditate acquifivi teflimonia tua fiderium vividius, quódque ardentiusin ani- L] P(alm, V8, . $ m «ternum, quia exultatso cordá mei [unt, 3mo fetvetjredté igiturà fponfafuusvocatur gt fponíus de(iderabilis, feu ferventioribus ex, - dnclinavi «or meum ad. faciendas jufiifica- i giones tuAs in ateynum. Nimirum pié de- ardens defideriis , quia cüm effet confum. fiderat, & enixim exoptat vires fuas exerere mataz virtutisidaa;S ipfa fumma perfe&tio, in divinis adimplendis juftificationibus, aec nonpotuit luculentiüs, ac :vividiüs 'hanc mandatis, non proaliquo duntaxat preeferi- fponfivirtutem de(cribere,quàm per ipfa de- fideria, hec:enim.ad.ardua queque, imó & pto tempore, fedjugiter, ac in eternum : Jnclinavi cor meum ad faciendas justifica- impoffibilia fe-extendunt , & veluti zternz, tiones tuas in arernum z. 1ed fi David per- acdiving zmula omnipotentiz ,ipfam bono- Aaaas3 Tuim p i Diífertatio XXVl. $60 rum operum wternitatem defiderio exam- fÍcidus hic iinber,ï quem fan&tus Spiritus ex biunt metiri, l 28. oculis elicit refipifcentis , .qui lumen menti- — Pergit David in fuis defiderii S, quæ con' busingerit , defiderium in corde excitat; fcientiaemaculata intus excitabat , & ani- vires fuppeditat; fiquidem illuftrat, ut quà mum incitabat ad ardua quaque, & loquens recté eundum fit videamus; provocát;ut ve- P[alm. 80, Deinomine ait; Dilata os tuum, U implebo limus; roboràt, ut bona, quz volufus im, "TJ.1£, . sllud, Non dicit extende ad opus manus tuas, j plere poffimus : ex .hifce lachrymis prodit - & ego implebo iilas, fed ait dilata o$ tuum, cordis foecunditas, & ex hac feracitate pij fed (1 oris fpatium atclioribus claüditur ii. omnes germinant affectus, mitibus; & manus fi aperiatur , .laxius ex- Imó adeo conícientia emaculata cocle- W 30 tenditut ; cur non potiüs dixit,dilata manum fti lachrymarum rore — perfufa, ac piorum tuám, & impleboillam? — Cur igitur maluc. affectuum multiplici flore ornata Deo arri- fit oris dilatationem manüs praferre ex- det, ut gaudium fit Angelorum, lfaias de- CAR $.5 pgnüoni? cüm nil magisexpromptum, ma- icribensfeftum Neomenizait : Ef erir zen- - e E: fs ex menfe, Sabbatbum ex Sabóatbo , hoc gisque parabile(it, quàm oris apertio ? fed non fuit David loctitus de extimo capitis ore, eít feftum fefto fuccedec ; & jufti feftivam fed de intimo cordis deliderio, .quod adeo nunquam interrumpent "latitiam 5 nec ullo - dilatatur,ut re nüllaimpleatur, nifi fola fum. tribulationum morore internum funeflabi- ä mi boni poffeffione: fcité D. Auguftinus:; turgaudium: menfis fiquidem eít feftum ü I2 Pfal ,äo. lNeomenie ; Sabbathum autem creberri- Dilata os tuum ,& implebo 3lud , mon.05 cor- j oras fed os cordis. |Os verà cordá non eff mum populi Dei feftum, feu dies eít quieti aliud, quam de(iderium cordis ; quare islud facrum, ac tranquillze deftinatus felicitati j & (ymbolum ett cceleftis beatitatis, àc prz- Q aperiendum eft ur vitá.fcilicet virtute , quá n fpiritualiter vivimus, quáad vitam eternam mium verzreligionis, LHancveróNeome. niam ex Neomenia,& Sabbarhutm ex Sab- Ó tendimus , impleatur. Auguftino adnuens batho Cornelius interpretatur de confcien- Q/Alm; 7;. ql Hugo Vidlorinus expendens illud Davidis:: Vi Dilata 0s tuum, & implebo illud;ait : Quid tià emaculataex Hugone Victorino,uübi ait: 75 Cap, 1. £ efl os interioris bominis,nifi defiderium cor. Covfcientia bona titulus eff religionis , boflie Prov. . as I dis ? ftdboc os omnes 4gyti delicia implere deliciarum , aureum reclinatorium gaudium , Lieés. dese t n0n po[funt ; quia omnes divitia mundi. car- 4ngelorum, arca federis, aula Dei, babita- Hro» CONE Noítra li, d N;g.ö nali defiderio f[atisfacere nequeunt. eulum Spiritus [antli, liber fignatus,& clau- fiquidem defideria (inum laxant accipientis, fues. E im. dte judicij aperiendus : vocatcons W).Mf,u" P quem non nifi fummum bonum,iliüdque in- fcientiam emaculatam Angelorum gaudium; finitum explent. i quo inceffanter beantur: gaudent coeleftes hi u 29, Quaerit igitur Deus or IS no'fïri--diiaia : Spiritus, ac incole fuprema patriz, fi con- fcientiam videant refipifcentiz lachrymis ae- r tionem, feu defiderii. noflri appetentiam; ut fua nobis beneficia munificentius indul- qué irtigatam, ac fatam; quia inde probi h ! geat; ac i humana defideria appetentiüs hi- 9 omnes germinantaffectus, vernántque vir- antia-finum extendant no(lrz capacitatis, & P acceptam à Deogratiam. tutiüs cuftodiant. bus arridet exculta poenitentie vomere. cor« hi l Defiderat Deus noftri defiderii dilatationem, dis noftri tellus ; & efflotefcic ornata: virtue . quam poffit ipfe explere, & nobis fua pree* tibus emaculata confcientia, qua propterea qu bere beneficia, quaeà nobis poffeffa, ne cito gaudium dicitue Angelorum , imó & titulus n religionis , quatenus illuftri titulo infigni- Gf inonobis pereant , prodiga beneficiorum ja- €bara,nova vult defideria nos de(iderare de. tur- religio, fifideles confcientiam cu(todiant u emaculatam ; & ficut.titulus eft- fuccincta Homil, 21. fideriorum ; quia utacuté obfervat Eufebius: liq libri, vel capitis umma , ac luculentum to- iga Non potest beneficium cuflodire ,. qui nefett fie pafcbaze de(iderare, periclitatur munerantis donuz , tius operis breviarium ;. itaconícientiaemas- - Blà culata elenchus eft Evangelicze perfectionis, [i. mon inveniat cuftodientis affetium. Fliante aC n ac coeleftis gloris fymbolum ; .proi af igitur deiderio vult Deus, utlatiüs os men- nde elt ^ tisdilatemus , quó plura accipiamus bene. religionis titulus. haj ficia, & cuftodiamus, Quàm fetax piorum Neque procellarum turbines 4 äut ;?em-x 31« filf; aifedtuum, ac defideriorum eft confcientia, peftatum fulmina metuuntur, ubi confcien- ld. tia nullà fordefcit fceleris maculà, fed in pro« quam refipifcentis lachryma abluunt, ac ir. U$ | bos quosque efflorefcit affectus; & eít con- rigant ?. funt huiusmodi lachrymz, quas di- Infs vini Spiritüs elicit gratia , veluti. femina, fcientia bona in homine locus i 3 lle 9 quem [E qu& in tellure cordis noftri poenitentiz , ac David ait in pace fc-yofzüi—tütuh*n » €jaque. .ha- li, doloris aratro exíciffa excipiuntut , ac in bitationem in Sion : E faEfw efd in pace 1o-. m 75« tetü robos efflorefcunt. affectus. .. -Sunt ha la- cus ejuss babitario ejus. in Sion., - hoc,elt : in. n loco tranquillitatis, S& latitiz , ouia ubi. chryma beneficus imber , quó probrum de- Wt ll letor fterilitatis, & fordes abflerguntur vi- conícientia emaculata in probos..effloreícic "I Qd tiorum t anima enim noftranifi £ofcido hoc affc&tus , ibi eft habitatio Numinis, ac Dei 1 171 fedes, fcité Caffianus: Non enimin couflitig Collatikas MLA imbte perfundatur: funditüs atefcit ; & ad "g pu nullius pij afz&tus germen,acfancte operà. certaminis, neque in collu&larionibus virgo.. ia« ,M- Slifg; tionis florem poteit effe feecunda, — Eít IO^ rum lociu Deo. facius. efhfed. m caffimonia Z e Päü'p Wüþ Confcientia emaculara ferax pmbomm affectuum aïger;&'c. $6t vetur injuriam, .Stabat Sufauna in judicio * ? gace, & cordis tranquillitate perpetua, bunc- nalium paf. falforum , mendacsbus opprelja effimontjs s gue gm-rz': locum extintlioue «av Jionum. fí quie meruevit obtinere, ex Loc quo« flabat mon tanquam Rea, fed. pro casiitate tuenda. fortiter moritura. — Ibat ergo pudica que proficiens gradu Sion Spiritualis , id est fpecula Dei confequetur efeitum , eritetiam 4d fupplicium,non adulterum «orpus , in quo extrema libido exarferat , &5 "Diabolu i« babitatio ejus in. Sion, 3*« . Conícientíaà quavis fceleris macula, ut flammaverat. — Quod protexerat virtus , &$ * us necefle fit defeecata, & in pace fit locuse ) ornaverat pudor ilefus y illefum ibat in mor- i is affcctibus, tis exitium, Egregium portatat caputs cu- Q : eftit pax,qua bellá indicat prav contra quos ita pugnet,ut eos »expugne;;-niü jus vultum integra con[cientia [ublimabat Ad celum: nimirum ea eftemaculat .cone enim pravas omnes co&rcuerit,ac proüraverit fcientiz vis, utSufannz . caput propudiofi . paffiones, non eft locus confcientize mundz LE in pace; nec habitatioejus in Sion, ideóque Íceleris mole degravatum non in terram dee mitteret, fedin «oelum excelfiis eveheret; cum dixiffet: ErfaBwseflzn pace locus ejut, quia emaculata conícientia confringit poten- & babitatio ejus in Sion , re&té fubdit, 1bi confregit potentias arcuum, feutum, gladium tias arcuum , & favientes Magiflratuum fafces exatrmat, ruentémque in lapidespo : & bellum, tacaet(i Deus corda inhabitet ho* minum juftorum ; in illis tamen ea prafer- pulum;licécinermis, compefcit, ejus c görä tim fatione commoratur, quibus ex coércie «et impetum. - Infanientes libidine fenes, ideóque non 34« tis pravis affectibus , ac carnalium paffionum extinctione, perfeéla ineft conicientiz trane . boni]udices, fed mali teftes, depofito teíti- monio, quod :delufa dictaverat libido ; ac - quillitas, ac tranquilla ferenitas ; abaélis e- nim pravorum affeótuum cogitationibus .e» veteratoria petulantia, accufantes pudica. maculatz confcientia tranquillitas emergit, Sufanne fcelus mendaci lingua;ac ore falfato - dixerunt bujus rei teffes [umus , & ficut e- 'ï'?falm.ïm*-.* quae Numini manfionem apparat; ideocum "J 3. David dixiflet :. £z facfus esf ia pace. locus rantex fenioribus , qui majori ;pollebant ïctiþs IS.' W. Vif ejus , && balutatio in Sion, poltea fubdit ve- authoritate, credidit illico ijsdem populus; luti caifam affignans hujus habitationis : 457 -adeo ut fueritSufann? ad non patratri flagi- ha. dik ri iaf . confregit posentias arcuuin fcutum.gladium, -'tij fubeundum fupplicum damnata 5 fed e- jus confcientia emaculata pericula evafit,que Lib. de Na. & bellum , quia ut. opportuné expendit D. Ambrofius, llbi quietus affettus nullis dyuer- imminebant,& falía elufit teltimonia ::Czvi- :Dasiel, 133 s&;ot/e.uþ,q., " f arum cupiditatum exagitatur fluctibus,nul - que duceretur ad mortem excitawit Dominus as 1 fpiritum [auctum pueri junioris yeujusmómen | P lia avaritia turbatur procellis, nullis quaren- Daniel. darum divitiarum igne[cit incendijs: ipfe eff, Tametfi puer effet Danieliupra ui feculatur aterna , & babitar in Sion con» . puerumtamen & ultra ztatem Judicum fe« niorusn .abegit vafritiem , && Sufannz pro- fringens ommia Spiritualium inirumenta Facinus fané fuit bellorum, conuierens Arma , 'quiötu Diíabolus pugnavit innocentiam. ultra etatem audax,populum coércere , & ignita dirigens jacula, graves petloribia bo- minuum [olet inurere pajfones. fenum eludere aftutias, tametfi plures effent, j? -Eft igitur conícientia emaculata tran- qui teftimonium deferrent contraSufannant | &in ore duorum;vel trium teflium dicatug quilla pax, & munita arx à Deocuítodita, fi verum ftate: uniustamen Danielis teítimos in ipfa pravisaffe&tibus belium indicatur, fi nium duorum Ífenum oculatz atteftationi carnales paffiones profternantur, quibus con- fuevit Diabolus pectora inurere hominum. legitimé refragatur, quinimo in pvero Da- niele tres fiftuntur fümms authoritatis te« Id datur emaculatz confcientiz gloriz,quod íftes , qui fenes illos accufantes —Sufannze ignita adverlariorum jacula irrideat, & pu- gnaces tartarei hoftis potentias conftingar, fcelus, quamvis dignitate pollentesexautho- raverint: fueruntautem tres teíles, totidem ac rebellantis concupilcentiz tumultuantes affe&tus coétceat, & omnia retundat adver- divinz períonz , qua confcientiam eracus- farij jacula5 imó & Judicum calumnias, ac latam Sufannz inhabitabant; ubi enim puri- tas enitet confcientiz,ibi tota Trinitas adeft 3:- falfa, que adverfüs ipíam feruntur teftimos nia. Teftiseft Sufannapudiciuz cultrix,cus ad fufftagium, quod edifferit Beda inquiensz uomoedo accipsendum eff : jus conícientia emaculata calumnias deluüt In ore diorum To Eosng, infanientium fenum : non folüm nive excul. vel trium teflium flabit omne verbum ?. nifi Ioan.cap 8, 2 di« tzx pudicitiz flammas extiuxit foedze libi quia boc mado per zuyflerium Trznitas com- mendata efh , im qua perpetua flHabilitas vira nis, qua in fenibus Jüdicibus exarferat, & eerundem delufit calumnias, excuffit vatra- tutis e$] : 51 vis babere bonam caufam, ba- yim n menta; fed etiam vi&trix.quia eonfregit po« Óeto duos ,vel tres tefles Patrem, Filium, 68 Spiritum fauctum,. Quando Sufanna casla tentias arcuum , plurimum fuüit gloriz e- nafta: luculenter Auguítinus ait : SeZuec f'emina , fidelísque conjux duobus falfis . te- L Aome YO. faminem fexts fuia fraudatur exemplis, qui flibus arguebatur, Trinitas li p confcientta, Sei'm,öl)-in udicitie ornarum [alubriter . referuavst , atque in ócculto fuffragabatur y il Trinitas i qu a "abptsde Sufanna illuffra, decus pudicitia vicit impu. de occulto untim teflem Danielem excitauit, 1 6')!. Iui dentiam Tudicum , pexulantiam [eniorum (.f duos convicite Á cotopr[jit mzdggm ) 896 cafluas m 44 páite Quam« i - Diflertatio $62 XXVI. Quamvis tenimonium cöntra Sufan- L jttdicio falfo effe miferi,qui funt. vere /in":m nam depofuerint duo oculati, ac graviffimi feientia beati: crediderat. feniorum telti- teíles; emaculatatamen $ufannz conícien- tia tresfuze innocentiz te(les habuit ,. tres monium populus, qui vindice lapide finunr armaverat in foeiminam innocentem : fed fcilicet veridicee Trinitatis perfonas ; qua« cüm jam mors immineret , quam caufatur- rum irrefragabili teftimonio ufus Daniel piüs infeflaverat; & miferam quotquot ades duorum fenum fuffragïum falfitatis aperté rant feeminzg . calamitatem lachrymis profe- convicit; quia veritas de mendacio ; & de querentur; eas tamen exficcavit emaculata malitia innocentia probz conífcientiz glo- Sufíannz confcientia, càm teftes propriz in- riosé triumphat. Et fatius eff in pace locut nocentiz accerfivit Trinitatis perfonas, quze ejus , (f babitatio ejus £n Sion, quiacommo- in puero Daniele caufam propugnárunt dam- ratur Deus in pace emaculatz conífcientiz : natie feeminz, quianemo aliorum fenfu mi- lbi coufvegit potentias arcuum.[cutum , gla - fer eft, fed fuo , & ideo ait Salvianus : Noz dium, &&. bellum ,:ac omnia machinamenta, poffunt cujuedam. | judicio. falfo effe wmiferi , quz contra Sufannam fenes conítruxerant, & qui funt veré fui confcientia beart. licét falfo feniorum teftimonio crediderit po. pulus, caná fcilicet Judicnm deceptusautho- i S-VQA H Wn'ü.lj MJ ritate, ac infufpicabili eorundem | maligni- popmï 4 tate delufus; eà quia dignitas accufatores Con[cientia innocentia cljpfo gu- commendaret, cüm effent fenio venerandi, gita adver[antium tela retundit ; ac Magiftratu reverendi ; ubi tamen Sufanna damnatiosnem audivit , ubinoveratimmine. & bona quaque faufl? ominatur jugi re fupplicium, exclamavit vóce magna, & perfusa gaudio, e Daniel 12, 36. 'U 42. dixit ? Deus . &terué , qui abfconditorum es 7N Onfcientia innocentizeclypeo protc&ä' adverfantium telaretundit, & mala cognitor , nofli omnía antequam fiant , tu feis quoniam fal[um teflimonium. tulerunt cunéla avertit, & bona fauflé omi- / contra diez . €$ ecce morior, cinnmibil borum natur; -tantusenim eft emaculatze coníciens tiz iplendor,ut tefte Ambrofio: viram bea- Lib.zde offce feceriva, qua i(li malitios? cómpofuerunt ad. CAP.T, verfum me : innoccariam fuz conícientiz tam efficiant baec duo, tranquillitas conft ien- divinz conformem fcientiz allegavit Sufane tie, C lecuritas innocentia , & licut folis ma- na; ideóque Deum accerfivit fuze innocentice tutinus ortus umbras omnes no&turnas abi- te(lem , ac totius Trinitatis perfonas teítes git, & latitiam excitat, quà adcautum alli- omni eXceptione majores, qua ftatimfenum ciuntur aviculz in fylvis; itafulgor emacus teítimonia evicerunt falfitatis: auditut vox latz conícientie non folüm tri(litiz excutit emaculate confcientie , & à INumine exau- caligines, fed gaudij etiam accer(it (plendi- ditur; imo fitSulanna exclamans ad Deum, dam lucem, quà fe prodit, íéque beat. hec Tl - EE U aL enim placidé bzret, animam adipat,& pectus fenum, ac Judicum arbitra, & calumnian- tium Judex : fcité D. Ambrofius ait?; Cum iimplet pacatum , adventitijs omnibus vo- De fug^ [4-. enli cap. 9. * morte damuaretur. Sufauna , exclamavit, luptatum fucatis bonis procul excuffis , quia ! ut ele oa ,.16b nter Pliniusjunior: Magnitudo ani- L ib.1. epift. quafi Judex Keorum arbitra calumniantium, €$ innocentis con[tientie . autborítate divi- mi nibil ad ostentationem , fed. omnia ad 2« zam fibi in judirium accer[fit cognitionem 3 confcieutiam refert , retléque fatli non ex zon timore mortis percita , fed arguentis populs [ermoxe mercedem ,. fed ex fatto petit. eenfura poteflaie precelfa: nimirum Sulanna Nl timet exteriüs, qui intus tuta quie. fcit confcientia , non enim fupplicia pa- cüm foeminaeffet , & pudore pudendi crimi- nis fuifufa erubefceret, publici confiftorij vet, qui nullius eft fibi fceleris confcius ? Lib. 124 se. C - GE C U n E T R - P L M authoritate ad necem fubeandam propudio- luculenter D. Gregorius ait : — Ni/ fimplici ral.cap.at- corde felicis , quia quod innocentiam er- fam damnata fuerat, fed quam illatz inju- riz intolerabile onus premebat; emaculata 4 Alios exbibet , mibil efl , quod pati «onfcientia furfum ad uberiora gloriz eve- 4b aljs formides. Habet enim. quafi ar- cem. quandam — fortitudinis — fimplicitatem hebat incrementa? . ex rca enim arbitra fit calumniantium, & Judex judicantium, quos fuam. . Nec fufpeétus e$t pati quod fe feciffe mendacij redarguit ; & de compofita fraude non meminit : nonhabet quid timeat emas culata confcientia, quianihil eft, quod pati efficaciter infultat ; quia emaculata. con(ci- entia omnes diffolvit calumniarum technas, ab alijs formidet , seque fufpe?us eft pati, R a M "aM t o N — l ia 7 — fraudes excutit, & caligines fuo nitore abi- quod fe feciffe non meminir. Animum fibi be- ii . ne conícium nulla imminentis mali turbat fu» git mendaciorum ; quamvis qui mores no- [ — verant damnatz foeminze amaré flerent. Z7e. fpicio , non inquietat timor , non angit for» Da»iel,c.13. mido , habet enim domeílicam arcem, ad 1 bant igitur [ui, & omnes qui eam noverant: 4 WQSSQ quam tute confugit, & indevibratas acerbiüs lugentium tamen lachrymas exficcavitSufan- ) nz innocentia, quam Salvianus ab ea vindi- minas tutus retundit, & flecti nefcius advet- Lib.1.de gu fantium deludit aftus. bern,Dei. cat damnatione emaculate conícientim fuf- Apoftolus Paulus 2. 22 Corintbios 6. fragio inquiens : ffebznt igitur fur, & omues 37^ T "i eAm noverant. Sed nemo aliorum fenfu per Antithefum cathalogum , recenlet pe« ql ricula , qu& paílus fueratà dextris ; & à mi.[cäf, fed fno « &f ideo nun pellunt cujusdam fini« hs / Qonfciemïa emabul.atafcrax;pwb&mm a&'&&uum ager,Grc. 565 3 Hnïüris , per glotiam,& ignobilitatem, per gpter.quod placeo mibi in anfirmitatibus meiss dn contumelis , 4n mece[fitarbus , 34n. per(eo infamiam, GL bonam famam ; -ut feductores, & veraces; ficut. qui ignotit,,;&xcngniti.; cutionibus án anguflijs pro Chbrifio, — Ver- quafi morie ntes , & ecce vivimus, quali tri« bum illud p/aceo ab Apottolo .ufurpatum; rzcéidem eft ac .Zelelor , qua(i.Apofto- Ítes , femper autem gaudentes. — Quid , quàd Apoitelus tot periculis imminentibus lus dicatjtantàm abelt, ut.2gro animo ,. ac circumvallatus tutus ambulet, tot zerumnis ánterno.preffus meerore meas feram |.infir« mitates., ;patiat:contumelias , ;perfecutio- pretfus gaudeat, tot cala:initatibus exagita- tus, tor anguítis .ar&tatus., tot preffuris mes , : angufítias, aut;potiüs ijsdem vel ma« coanguílatus , "mente tamen ferena, animó- ximé intus,gaudeam , .cüm non ;finat me triftitize fenfum - experiri.,.qua.in.me quie- que tranquillo leretur ; quafi £riffes femper auteni gaudentes. Quuod fi queramus quód- fcit, :gaudétque emaculata cenfcientia : hac «enim fuo-nitore non tantàm.gaudium .ace nau fit hoc gaudium, quo Apoftolus affici- tur tot inier pericula, quaimminent ; tot cerfit, fed.& caliginesomnes mororis., aC inter tri(litias, .qua ipfum premunt, ap- triltitiz excutit.5 procülque abigit : ^ ; hinc S. Bafilius ait: 4zimasqua femel fe modis äHom;L 40& pofite tefpondet S, Chryfoftomus, gaudium LETAEAGL, oumnibus . defiderio .adflrinxerit [ui Condito- Ham?l.w.wd 'effe , quodemaculata progignit conícientia, ait ipfe : Nibil aliud. e$t triffe, nifi DEU.M ris , jámque infuevit obletkare ; fe/ tanta . ;il- |poput, u- offendere , quod cm aberit ;uon iribulatio- lius pulcbritudinis contemplatione 5 , prorfus | tisth, n6$ , nan infidia , on -quidquam aliud fa« non [inet, t vehemens illud gaudium, animí- pienzem anwmum, poterit contriffare fed que fuam .jucundiffmam : difufionem ;suter« quemadmodmn ( -ejx,zgugm feintilam in l- cipi , aut immutari per multiplicem ac fuew. cum deyecerus profundum flatim extinxeris - cedaueam carnalium .affetiionum. mutatios f, dtidem &5 osnis trisiutia [uperabundantia in mem.s quin ea poris , qua aljs -maroreus Bonam wvijja eon[cienztam extinguitur, Pro- afferunt im cumulum — [ibà uevtet. , -& accef- fionem . latitia., -cujusmodi «erat. . Mpostolua puierea & Paulus fesnyer gaudebat , .quaniam anterius fecundnim, Deum confdebat . An.e&que um ;[ibi probà admodum complaceret.£n :in« Sic firmitatibus . intribulationibusyin perfecue ,steffifo enim rot walarum capiebar [en[um. Vl. e/Abrabam Patriarcba eratan dele&latsone tionibus: : quàm validum , ac firmum.eftine n ,-r*.þwulta P'd]il.f t'ifliä.; Quam ferax probo- ternum gaudium, quod proba intus :conície rum affectuum.confcientia proba! non fo- entiafovet, .«üm :;nullis finat :fe- .concuti lum piaomnia excitat deüderia, imó & .ube- moeroribus, & erumnis, quzx Intus corpus riüs defiderandi deíideria , -circuláimque de- pulfant ; quin potiüs:ea , quae aliismoero- fcribit.in.defideris, ut.nvaquam detiftac de- rem áfferunt, án incrementa (bi veruc lg " fiderare ; verüm etiam inter rriítitias , quae titize, ac uberiori$gaudij cumulum. 335 premunt :calamitates, qua& exagitant; trl- WVir.enim 'juftus:proba :munitus :con- l bulationes, qua fauciant ; prefiuras , qua& fcientia adhuc inconcuflus fuo haeret in gau« feriunt; gaudium foveat, quo ftudio faveat dio, '& £le&li.nefcius-ab 1llo nequit divelli, virtutum: funt.enim probam habenti con- necimmutati,'ut loquitur ;Bafilius : ;per Ícientiam anguftize, preflurze , :& calamita- suultiplicem .. 8 fuccedaneam .carnalium il . lo tes exercitia virtutum , quze nonnifigaudio- affetionum mutationem , & ingruentium ca- rum funtfctz : licét premeretur .Apolto- lamitatum preffuras: imó conícientia.ema- lus tribulationibus, anguílijs , aerumnis,S& culata.DEI fibi «elogium -arrogat., :apad calamitatibus , adhuc tamen :adverfitatum quem-.non:eít transmutatio 'neque/vicim. minimé fentiebat tríílitias, nec ;moleftiis tudínisobumbratio , fed.divinam mentem pungebatur, quia probá loricatus confcien. juge gaudium exhilarat : hancNuminisim- ib n tiá ictus:omnes .adverfitatum 'retundebat, mutabilitatem , :gaudiumque perenne.zemti« jl npah latut conícientia emaculata 4 :qua :ad affe« & quafi calamitatum | impaffibilis , malo- rum non capiebat fenfum 5 & licét triftis &ionum carnalium :mutationem . .ad :cala- exteriüs videretnr ob multiplices, ac vali- mitatum preffuras , :ad anguítiarum angoe res, ad tribulationum tutbines., quafimus- das triítandi caufas , quibus oppugnabatur /À dextris , ac (iniftris,pergloriam, & igno- tabilitatem exuifet , immutabilis , & in- bilitatem, intus tamen femper gaudebat 5 concuffa , in tranquilla adfueti gaudii frui- tione fecuré perfeverat ; hancenim proham quia emaculata conícientiia fuz ;.probicatis in arce tuta quiefcens rider moerendi cau- conícientiam nulla cafuum varietas turbat 5 fas, qua exteriüs nituntur corpus premere; nulla tribulationum :calamitas inquietat; GC ut animum à fua divellant tranquillitate, ac nulla .a2erumnarum «congeriesà fua dejicit l« removeant ab illa ferenttate ; qua intus ac- titia, femper perfeverans imperturbabilis, ac inconcufla, cer(it laetitiz nitorem. Proba conícientia 5' ita eft jtigiter hi- " iLicét adlatrent tetricz paffiones, fub- 49. 38. laris, ut moeroris cauías omnes excutiat j fultent turbulenti appetitus , imó & inful- triftitie minas extinguat, ac veluti impaf- ternt anteactz vita crimina per poenitentiam, mox expun&ta; frendeat orcus, hiétque gee 1. Corinth. fibilis: salorum non. capiat feufum, — ld« 12,. » que cauízs cur Apoftolus feripierit, re- hennz baratrum, adhuc emaculata con« Bbbb fcien- Ferani ae Affeclibus Tam.ll. $64. ! D'iffertatioMXXV Í. | - fcientia fuá perfunditur latitià, à qua non jfn-nititur gaudium, verümi etiam culmen - finit disjungià preffuris, anguftiis , calami- eft virtutis ; & meta felicitatis. — Hinc Sa- tatibus , qu& cutem poffunt quidem cot- lomon erudiens nos, ac docens non fücataes poris pulfare, non intus mentem fauciare, .PIT'O'U(L.?'Q E fed vera latitie fontemait; Bibe aquam de quia ut fcité,ac eleganter edifferitD Bernar- eifferna tua, & fluenta puteitui; ubi feptua- Lib' de i»' dus; Premat corpus, trabat mundus , ter- ginta Interpretes explicant : Bibe aquas de teriori doh* yest djabolus , illa erit fecura, — Bona con- L] vafis tum, O de tHorum puteorum fonte , cui | €5p. 23, fiientia fecura evit c&m corpus moritur P interpretationi adhzrens D. Hieronymus Int.32e fecura cum Anima coram Deo prafentabirur ait : Bihe aquam 4e tuis aquis, & deputeo- fecura, cümin die judicij ante tribunal terri- Exech, rum tuorum foutibus : initruimtr aquam | ficum jufli Judicss atuetur. Cum mundus o- verz latitiz non aliunde hauriri , quàm & snni volubilitate circumtótetur.fforeat,rideat propriofonte, qui? conícientia noflra c- pereat, iranfear $. nunquam marcefft. bona maculata , ac vita fcaturit probitate: neque coufrientia, — Subjiciaiur corpus in pena, in aliud eftfons ifte innobis, cujus latíces ve« injuris maceretur ,. verberibus — lantetur , rum gaudium adferunt , & conícientix in- eculeo difiendatur , gladio trucidetur , cru- ferunt puritatem ; quàm Dei gratia , ac in- &i5 patibulo affigatur $. fecura erit con[cien- $14. terna lztitia, quà perfufa proba conícientia Quia hac licét plerísque obífefla, & dicitur aquam bibere de fuaciflerna, utex- oppegnara malis , nunquam tamen expu- plicat S. Ambrofius inquiens; Zs £e ipfo fsta- fo'*ïm-"-«ï gnatur, quia interno fuo immobiliter hzret viratis tue gratia eff , ex ze pullulat, n 1e 7 V^- gaudio;quod afe divelli non finit; non enim manet, intus id eii in te ipso quarenda ju- quod emaculáta confcientia intus progignit, cunditas, tua eff confcientie. Ideo ait : Dibe fovétque gaudium fucata eít lzetitia in cortice aquam de vafis tuua, €6 de puteerum tuo- Guntaxat fubridens; fed altiüsin imo cordis rum fontibus , qui veram igitur latitiam radiccs agit, ut firmiüs hareat. extra fej& in mundi voluptatibus aucupatur, 41« Hanc propterea emaculatam confcien. nonnifi larvam itivenit fallentis laetitiz, quae tiam copiens Pfalmographus;querulam illam perfonata eft, ac larvata; falía funt, & fal- 4 P.i(nlm. 4Q0» vocem ediderat: Sama animam "HEATI QUIA lacia, quae mundus fuis oftendit affeclis gau- Iu LP | peecavi tibi , fed cur peccatumallegat fuum, dia: perfonatus eft mundi rifus extima fui ut ad veniam , & condonationem Deum fle- Ípecie fuos decipit , qui ver&. funt mundi, &at ? cüm fcelus divinam potiüs juftitiam quia decepti à mundo ; nullum enim habet excitet, quàm mifericordiam ad veniam in- mundus fectatorem , quem non blanditiis citet ? an quia fuum (atetur peccatum, inde fuis prius fefellerit; & quamvis in mundi íce- faciliüs fperat' veniam eó quia confelfio na ridencem vultum mundi exhibeat íecta. delicti , fit apud fupremum Judicem fcele- tor, non tamenriíus eft, qui rifus effe vide- ris deletio ?. fed fanari percupiebat David, tur, fed nuda oculorum deceptio ; latva cít ut confcientiam enactus emaculatam, vero rifus, fed quá internus fletus obtegitur: tota frueretur gaudio, quo arumnarum mole. mundanz fceng pulchritudo in hoc fita ett, P[alm. 84. ftias propulfaret ; quapropter, poft ablutam ut aliud offerat pro alio, & fpe&antium lachrymis confcientiam , ac deterfas, quas oculos decipiat , dum fpe&tandum fe exhi- contraxerat criminum maculas,mox enactus bet, quia extima fuperficie fuos fallit Ípcéta- | emaculatam con(ícienriam aiebat ? Cor zieum, tores: neque mundi felicitas; qux gaudium & caro mea exultaverunt in Deum vivum, fuis pollicetur, quidaliudeít, quàm mera o« Quod e confcientia proba , ac defoccata o- culorum deceptio,quia ut fcité D. Chtyfofto- 3 ritur gandium non fluxis creaturarum bonis mus: NiÀi! babet flabile, neque frrmum , fed Bomil, zi Anhzret, fed fummo bono adharet ; qua- fela eff oculorum deceptio,8 priusquam appas " Gcoef. QW'M&) proprer in Deum vivum cor Davidis vera At 4U0l4t : quis igitur verum qu&rat gau- erfufum lztitia exultabat ; verum enim dium , ubi quidquid fpeciem rifüs videtur gaudium non de fucatis mundi concipitur prafeferre,lachrymas alicit, & fletum accer- " voluptatibus, fed de fummo elicitur bono, fit, & pura eft oculorum deceptio;cüm & to- 1p Strim. QU buic gaudio ait Bernardus : .52 compare- ta mundi felicitas perfonata fit, & larva tan- tur omnis alia jucunditas maror efl , omuis tüm felicitatis ad minüàs cautos detipiendos ? (fuavitas dolor , omue dulce amarum, omne quapropter opportuné D,.Bernatdusait: Nu/^ Lib, de gva- decorum fedum ; & omue pofiremó quod de- la verior miferia , quàm fal/a letitia, Gu« C libero . . lectare poteff, molesium eff. tunc eó major eft miferia , quà uberior vi« ^ i, 4* Non ex bonis mundialibus,fed expro- detur mundi letitia , que nonnifi larvam ba, confcientía , probisque cujusque mori. habet gaudii, & peracta vita fcena fititium bus veluti € pellucido fonte vera hauritur deprehenditur fuiffe, quidquid mundus ex- latiria, quce vitz innixa probitate furfum hibuit felicitatis , & gaudii : non enim fi- . ad Deum eéreclze. mentis fuudamentum ett : dendum volupratum illecebris, quz fub lar- non de exfuccis, vacuisque mundi bonis gau- và lztitie decipiunt , ac interimunt : ficta dere, led de confcienria emaculata; | mori- eft, & tantüm in extima . frontis. cute picla büsque ad normam virtutum compofitis Iz. mundi latitia , qua propterea cor mnon tari vera eítlztitia; Imononíolüm emacu. imbnit , fed tcnui tantüm cálore exti- quamvis lata conícientia fundamentum eft, cui verum . , mam pingit vultüs fuperficiem : P/ dm. 4. ! Anundi .kconfcicntia emaculataferax proborumafíe RUR 3g€1'3&c.xgez6; mundi fe&latores ex quavis parte deliciis dif- jimpl;'citer, €$ abfolutà dedifii latitiam, fed 1Oe fluant, divitijsaffluant , voluptatum là in corde meos ostendens , quód nulla e$t an. cinijs ad mundi gaudia provocentur , & rebus externis latitia; qua enimà bonisex- a. mundanis bonis, commodisque ««umulati ternis hauritur lxtitia, «or non aimbuit; videantur cum mundo; gaudere , & ridere, Íed oculos tantüm .decipit,ac afficit. . Scité alieni tamen funtàvero gaudio ; quiaaquam igitur quidquid in . mundo .eft concupifcen- non bibunt de propriaciíterna; neque latices tia dicitur oculorum ; quia «oculos £foras gaudij de propriisfontibus, de probis fuis itantüm fallit, :non &or intus alit. 533 4de moribus, déque confcientia.emaculata hau« Leviculum:eft gaudium , :guod . .non- db riunt, Idque etiamPhilofophi noverunt, qui nifi oculos afficit , & intus non intrat , ne« inbonis adventitiis non polle quemque ve- -xquex'-pe'&us mellea perfundit :dulcedine, .fed rum aucupari gaudiumafferunt, ut pra.ca« felea inficit amaritudine : :piélaeft 1zticia, teris Plutarchus lib. de virt, & vitijs, ubi ait: quia fficla, & quam folus affectus non probé ucundé wivere, & bilariter uon à foris sl .affectus colorat ; verz letitiz fcaturigo eft, fed à «ontra bomo rebus ip[is,in quibus verfa- qua à proba confcientia dimanat , bec cnim tur latitiam , &6 obletlamentum ex emoribus intus »penetrat , omnia pervadit :vifcera , .& Jf quafi ex fonte baurit, in cordis intima jugiterexundat , & hac per- fufus David DEO exultim gratulatur /in- VACM $. VI. quiens : -Dediffi letitiam:in .corde mea,quia . dis folida, ac proba 1xütia eft;quae tuam à Deo, Vera letitia nomuiffex qmorum pro- '& proba conícientia originem :trahic; non bitate , ac emaculatá cou[cientid oritur. «enimementitum quidquam , & non verum Qua & mundi, voluptatibus exhbibetur à vero poteít -Numine efle ?. .cum .igitu£ mundi'Iztitia eam inficiat, imó & de(lruat, fucata eff s cui filaroam detrabas - dacryuns featet. 'qua-dimanat à vero Numine , & conícien» 41 itia:emaculata ; ;nequitullum :verum :gau- E PEra letitia tifi ex .morüm probitate dium haurire , qui exira DEUM in ; putt- / & conicientia dimanet :«emaculata , dismundi fontibus latitiam:ebibit. -*ïn i vera non 'eft , fed fucata ; probata ayon eft; fed larvata, quam fundus VO!U,p'L'aS mundi folo nuilum poteft :'verum pullulare h ;gaudium , quia fpinis tantüm , & urticis exhibet: non enim quain mundi voluptati- Ícatet tribulationum , .ut uübique lachryma- bus queruatur gaudia intus exundant ,. & rum. luctüsque :offerat femina,, que in abluunt cor fatagentis gaudere; nil enim ex «ordibus fuorum :fe&tatorum infepelit 'fce- znundi illecebris decerpitur, quod fapiat: cundo'nafcitura foenore , '(ítque propterea nequeamare falicesdulcia producunt poma: mundus , non ager lztitice ferax , 'fed ima N cüm fit mundus amaritudine refertus nullam vallis lachrymis referta ; locus;plorationis; oteft dulcedinem exhibere, :quà potis fit fuos demulcere affeclas, Externam à mun- 'ut inde difcamus nullum verum nos :pofle 'gaudium inhaclachrymarum valle expifcari, do eblandiente, & à fortuna arridente lxti. «um lachryma cordis corrumpant lzetitiam, tiam expofcere, non eít verum petere gau- 'verümque extinguant gaudium; :'opportuné dium., fed lachrymas haurire, & venenum S. Laureniius Juttimianus; Plorationis.ac las ;y,, dinterin bibere." Bonaquidem & jugis letitizefcatu- ehrymarum valls auncupatur big mundu, confhdiuesa. rigo eft confcientia emaculata, ac probi mo- 4ut in dllo degentes nullum verum moriut 1n- res; aícititia enim müindi oble&tamentanon- A venire po[Je folatium, Yuflabilicefl , 65 per lil $ nifi pænit—cnda ftillant gaudia: «aufam ad- momenta decurrens cafibus plenus 4 pericue fert Apoftolus Joannes , quia: o»ne :quod in TP Mis feptus, turbinibus agitatus . flu&uationi- | h?i/i.x.s.ä, zmundo eficoncupifcentia carnis efl, & coneu- 4us anxius , cladibus vefertus, diffentionis pifcentia oculorum, & fuperbia vita, loqui- bus inguietus , mutationibus -dedius , Deo tur Apoftolus tropic? per metomymiam , ut contrarius , culo diffmiu , wirtutibus op- — non fit mundus;qui concupilcat, fed in mun- do homines ; qui varijs concupifcentijs fo- pofitus , fanctitati inimicus ,5 pis suentibus » ] onuerefus. 4 lent exatdete: eft concupiícentia oculorum Cim igitur folis '*ïac'ïa'fymïs 'iuhn'xa't-e»t jl, &i curiofitas, pulchritudo , avaritia, & omne, 4f- ia qued oculi attingunr, & animus concupi: mundus nullam poteíl veram exhibere lzti- i &' : tiam, quà mentem perfandat, & pracor- 7'£7m Ícit , cujusmodi funt divitiz , aurum,. at« dia irriget, Quàm fatoi igitur, quàm de- gentum, gemma, przdia , opes, fpecies ventüílg, quas homo avidé concupifcit: di- liri, qui larvato ; ac fucato mundi gaudio Íe concredunt; & veram poffe in muadi citur autem concupifcentia oculorum , quia cüm oculi fuos inres hafce obtutus dirigant, voluptatibus letitiam enancifci credunt ? falluntur , & ideo verum gaudipm per- earümque hauriantípecies, quasin phanta, fiam , & mentem immittunt , animum mo« dunt in fe ipfis, quo avidiüs extra fe ipfos vent ad hujusmodi externa, ac fluxa bona illud querunt : vera lztitia eft, quz fuam in conícientia emaculata ; habet 'fcatur:igi- ferventiüs concupifcendum: opportuné D. Chryfoftomus expendens illud Regij Vatis: nem, quapropter nos erudiens Salomog ] "2 de f].- Pfalm. 4 Dedifli latitiam ia corde meo al z. qgau, djxit. ait Prov-e.r-b:-s. v.1$. Bibe aqua E f'erna . Veraui de Affc hia Tom. 0. ^ — $66 Difi?ïrtatio. XXVI. flerna )uk , flm;;zm putei tui , feu ut ex- titia nonnif1à confcientia & pendit D. Hieronymus Jibe aquam de tuis dimanare, aculatt pöli'ef aqw&. Quid? quéd Salomon eum mo- ... Quz vera eft lxitia, in tellure 1./cx'3rdï's neat, qui aquis abundat , ut fuas ebibat a- . noflr 47 i exculta per emaculatam conícien- quas fi fidi exeítuat ?. A non delirus effet, tiam , ubi radices agit , florere,ac vernare mentisque inops , qui fiti exardens mallet arefcentibus, ac hiantibus faucibus fiire, didicit ; non enim vera eít illa latitia, quz à proba non dimanans confcientia » Cor non & in incertum aquasaliunde quzrere, quas afficit, neque in corde de fuis fontibus poffet ftatim baurire, & germinat: & quia Da- ; vid poftquam lachry mis, & cinere peractze 49 ziät !0. caþ . fitim extinguere ?. Ait Plinius : Orjgez 3«de Qr)'ge. poenitentiz fordes abíterfi t quas delinquen- perpetuo fitientem rHfrica generant , & na do contraxerat, veram fenfi À tura loci potu carentem && mirabili modo itletitiam, quá intus affectus ejus experieb atur dulcedinem, ad remedia fittentium. Namque Getuli la. Deum alloquens, cui & gratias agebat dixit; £rones eo durant anxilio reperizs in corpore Dedifli letitiam i ? corde meo; non dixit de- eorum [aluberrimi liquoris veficis, Orygi dittiletitiam in mundi voluptatibus, in fce« haud abíimiles dixeris, quos mundus ad fe minarum blanditijs, Regni potentia, armo« trahit , qu fuis epotis aquis propriam va- rum viribus, divitiarum theíauris, fed i5 leant fitim extinguere ; quibus fatiüs re- coYde THeo , ne quis cenferet, foras quareiüe torquetur, Bibe 4quam de tuis aquis, Fru- dam latitiam elle.; ac poffe v ftra in viíceribus velicam quis gefiat faluber- erum gaudium à mundo , rebüsque fluxilib us prodire; ops rimo oppleram liquore , cum perpetua ex- portuné D. Auguftinus;expendens verba Re- ardeat fiti ex aquarum inopia : & cüm pof- gij Propheta ait:. Dedi/fi in corde peo: fit pellucidos , ac frige(centes haurire lati- erga EnavYAt. z';lz non foris quarenda latitta eff.fed intusinco r. P[elm, a. ces 6 proprio fuo fonte, zílibus exare- des qua non fucata, fed vera eft latitia : Ícentis fitis extinguendis opportunos; é tur. intus in nobis, ubi germinat, quarenda elt, bidis , a« coenofis lacubus putrefcentes e- Ager eft. cor nofirum mendicat anhelus undas. * in quo plerumque - | Is vere fibi con- fulit, ac propriz fiti, qui fibi ipíi fons cft, pravorum fenticeta affsidiuum fuccrefcunt , qui non finunt florem germinare verz [ati« & aquam bibit de fuis aquis, fibique de tie : fed i hujusmodi vepreta radicitüs e- proprio finu largiüs potum propinat ; ne- vellantur, & vera refipifcentiz vomere no- que aliud efít proprium in íe fontem ac. ftri tellus agri excolatur » ac feminibus joeg cerfere , & aquam bibere de cifterna fua, cundetur lachr quàm confcdentiam refipifcentig lachry- ymarum , quas dolor de pa- tratis £l agiujs elicit , illico germinat flos mis abflergere , ac irrigare; quia 6 con- veri gaudii , fuámque perfundit odorem $ Ícientia emaculata , ex probis moribus quem recipit , fervátque. confcientia emae fons fcaturit veri gaudij : & hoc eít bibere culata ; & hec eft vera lxtitia non fos aquam de fuis aquis, feu jucunditatem, & Ias extra nos , fed imtus in nobis renda, quae letitiam intus à ie ipfo emanantem : quàm malé emendicat,de paupertina rerum fluxa- Fruftra labore defati gantur, ac fudore 48 rum, & mundi vena, qui fatagit verze lg. madent,qui ia mundo;in ebus interitui obe titie rcficientes latices haurire ! 46. noxiis, & pereuntibus invenire veram l&ti« Hasaquas de fuis aquis ebihit Pro -. pheta Kcgius , fed priüs patratum à fe de- tiam fatagunt: tametfi terrena omnia toto nilu emungerent, nec unam veri gaudii gut« lictum Izchrymis fategit diluere , & poft- tulam elicerent : premere quidem poffumus, quam exitus aquarum ejus deduxerant ocu- qua in mund o aliquid videntur commodi, li, & cum ipfe in gemitu diu laboraverit , & gaudii prafeferre, * s non tàmen veram pof- poítea obnixé DEUM rogat , ut velithanc funt lztítiam expri P/;Jlfïh $o fibi aquam elargiti : Redde mibi letitiam mere , neque tantillum veri gaudii : quia res fluxz ] achrymis eli- falutaris tui, hoc eft, ut explicant Hiero- ciendis aptiores funt, quàm vero gaudio ine, nymus, Chryfoftomus, & Bafilius; Redde ftillando; non funt, mihiletitiam de remiffione peccatorum qU& pereunt veto foe- cunda gaudio , ne que proinde veram poffunt poít diuturnum de ijsdem luctum: fed fi lzetitiam gignere, -N W Gu - Aumlo uae GEMRO Va EL hw m nec parturire: faciliüsex peccatorum remiffionem, aceorum ve- lapide fuccus expri mitur, quàmex rebus pe- — $— niam fuerat jam antea David coníecutus , ( rituris guttula ver i gaudii: conícientia e. cür adhuc tam anxié hanc concupiícit re- maculata, & cor à quovis defeecatum pro: $, miffionem ?. & pediffequam hujus condo- bro verum parturit gaudium , quod. pro« nationis letitiam ? cum hanc poffet à fe ipfo pterea non invenitur nifi in im R O cordis'; impetrare ? fiqguidem ut etiam cecinit Ve- in confcientia emaculata : l nufíinus Vates; 4usod petis intus babes, ani- qU& eXtra nos videtur latitia apparére, fucataeft, & per- Q 745 [i te non defictt 44uu5, David cum o« fonata, non vera; 0 lim. delinquendo defeciffet , & for(an de & oculorum potiüs i quàm cordis eft lztiti a: Ícité S, Chryfoflo. H plena remiffione hareret anceps, ad omnem mus expendens praefata verba Re gii Vatis ad- k excutiendam dubitationem hanc expoftulat rem noftram ait : Nox dixjt d fimipliciter , &4 àDeo latitiam , ut. inde conjiciat plenam, abfoluté. dedifli letitiam; /'(d in [Orde mw,, ac :o;a;em condonationem , cum vera lt eftendent , quod uulia eft h TODUS exterpjg fm letitia, Confcientia emaculata fcmx proborum affeciuum ager,&c. 467 Jetitias bac enimmon eff letitia corda , fed foculum ferens , & gladium unà cum filio zanium oculorum ; &íicut oculi eximam Z montis conícendit faftigium varijs intus ex« tantüm objectorum fuperficiem attingunt , agitatus affedtibus , qui paternum peclus nec intus penetrant 5 f aliquid prafeferunt diré pulfabant , cum innocentis filii letane latitiz mundi voluptates , ac commoda ; tem vultum intueretur , nil trifte fufpican- nonnifi fuperficialis eft letitia , fi tamen tis , licét brevi manu genitorismorituri? ine ltitia eft ; quae pedi(fequas fecum trahit terrogavit filius ferena fronte patrem dolo- lachrymas. res diffimulantem , ubinam efílet vi&tima. 49. . Non parit.verum gaudium ea volup- Pater mi , ubi efl vitlima bolocauffz, cui Genef. 28« tas , quz ftatim perit ; quod enim à peri- Pater licét fummo tünc intus dolore correps turis effluit gaudium , ftatim. evanefcit , tus refpondit , Deu eam fibi providebit fílgj quod propterea verum nequit gaudium effe ; zi, quales non fuerunt patris taciti getni« unde fallitur vulgus letitig nomenclatio- tus , & acri dolores in fuperando montis E nem imponens huic gaudio , quod à rebus jugo per unius fpatium Dei ? rametíi aflli- perituris videntur voluptuofi haurire , qui * &ffimus pater victimam immolandam noón lenocinijs finunt fe voluptatum irretiri * indicaret filio, fe ipfum libentiüs exhibuif- quz vera eít lztitia , non moritur, [ed fet hoftiam ,. ut filium fubrraheret ab im- jugiter oritur in corde ; idque nos edocet molatione ; in cujus funere fpes tota pro- Abrahamus in immolatione Ifaaci filij. mifforum exareícens in propagatione Nepo- Fortaffis nocturno fomno indulferat Abra- tum numero certatura cum Íítellis corrue« hamus , cum nocle intempefta & fummo bat; dolebat praíertim , quéd ideó patet Vr):t,i;l; cclo ad aures licét fomno fopitas vox dila- eflet , ut parricida fieret; & pro puptialie . 4. bus tedis , deberet funeftum accendere ro« bitur, quà ei injungitur,filium, quem &Sa- ra füfceperat , unicum (cilicet fuum gau- gum. Ubi in montisvertice conílitit, a« dium , actotius domüs delicium , pro- ram. ipfemet opere compofuit tumoltua- priis fuis manibus jugulatum , hoftiam Nu- rio , ligna appofuit , & mox conjediis in mini immo]are eo in monte , qui à ceele(ti filium oculis ajebat intra fe: O lux mea . L chatiffima , tu ncfzcis, fed mox eris hac i Genio eflet defignandus - ad hocce impe. t£ium antca inauditum expergefa&lus , ac ve- lignorum ftrue extinguenda ; Ó vita meas, luti quodam terrore percullusccepit , & im- quam libenter mortem meam fubirem, ut palleícere, & contremifcere: fiquidem per- tu,filimi, viveres, fed membratim es in u- nl A inde erat filij peterc jugalum , ac necem exi- holocauftum concidendus , cremandus in. gere parenus; fed Abrahamus , quia vir- pyra, redigendus in cineres : licét non fine tutum omnium culturá infignis parére voci oppreffi cordis dolore debeam in domum re- celefti, ac Numini przcipientiad fummam verti fine filio , — Saram uxorem adire fine obedientiz cultutam ftuduit; non enim du. fuo delicio, fine fulero, quo domus fuftine- bitavit de cruento mandato, neque de voce tur, ac familia fulcitur ; fed. quia Deo ju- difputavit coelefti , (ed fidem (tatim adhi- benti parendum eít , etiam fi mille effent buit auribus , & lztus filiumtatuit in Dei filij, omnes Numini mactarem : exigens It obfequium immolare ; paratus naturam po- Deus filium meum , nulla mihi injuria in« tiüs exuere , quàm obedientiam ; quá due fertur, nullámque damnum ; repetit ipfe, &us patat manum operi , ac przparat pedes quod fuum eít, teneor rem fuam exigen- itineri, nec crepidavit offerre filium Deo eum t reflituere , cum G& auferre poffit no- exigenti: qualis enim fuit religio credentis, lentí, tale eciam fuit obíequium obtemperantis ; Cümque parata ia montis vertice om- $Is qui quavis difrupta mora, absque ulla cun- nia effent , nilque fupereffer , quàm vicli. ólatione fürrexit fümmo mane , accinxit fe mz immolatio , tunc pater Numinis man- itineri, & profe&lioni nulla monitione prz- datum aperiens filio dixit ipfum alloquens : miífa uxori; ne lamentis hzc moram inij- Adeíthora Ifaace fili , aequé , actimor affli- cetet obedienti , ac feftinanti coele(ti parére &i patris , adeft tempus, quo tu zterni VOCci: apparat , qua facrificio erant necef- Numinis.fic imperantis hoflia fias, mox fatia, comitem fecum ducit Ifaacum filium, hac fuper lignorum ftrue immolanda: non cui duos adjungit famulos , & bajulum lig- aliam quzras victimam , te Numen expo- norum , . ac foculi afellum, Ícit cremandam victimam hoc in rogo, ne- j9, Mons, quem ccocleftis Genius oftende- ceffe eft unà cam collo, & capite etiam ani- rat Abrahamo triduo aberat , cui nomen mum flectas in jubentis Numinis obfequie Moria , qui plures diftinguebatur in colles ; & um, fimortalis vitz dies furripit , largiüs quibus , qui orientem reípiciebat S/zz , qui tibi eternz gloriz impartietur fzcula nun- occaíum Golgorba , qui feptentrionem 4f* * * fis animo lztus , vitam quam finienda 74 vocabatur Ad hujus radicem montis non perdis , fed mortalem mutas cum im- poft biduani itineris folicitato labore, cüm mortali , laboriofam cumgloriofa, srum- defeffus perveniffet Abrahamus , juffit fa* nofam cum beata : omnem à te timorem mulos cusrjümento fubfiftere, & lignorum excute , non ob ullum à te patratum fla- faíces i.n:.-lfggci humeros transferri, & ipíe gitium mortem fuübis, fed ex folo Numinis Bbbb j ' juffu £68 Differtauo XVI.- RT 'guffu » qiíia Deus te expofcit in vi&timam ; nibi , quem affumens obtulit hroïlomujïum.;; immolaberis: te expoícit ; non ut peréas , pro fito, Quid ? quód aries pro ifaaco fed cum ipfo incoclis vivas, GCregnes ; non immolatur ? ífi Deus jufferat Ifaacum im- türberis ; necformides; 1íi ferrum tuum molari , cur fuum revocat mandatum, & at amputabit caput , hoc ipfum Numen ex- vult arietem, Iíaaco fupponi ? — quid caufze à pectat, quod cum catetis coelitibus aeternze hujus in divinis confilijs mutationis ? - an gforiæ coronetur diademate . . . exertit TnoX ut quas excoluerat Abrahamus virtutes , pater gladium ; & inflectit in genua pro: toti oftenderet polteritati ? obedientia enim, cumbens cervicem filius ,. cedit in patre na- íeu obfequium refplenduit , cum de no&te tura alfe&tui , affectusobedientie ; obedien- confurgens ftravit afinum fuum : fortitudo tia pietati , & pietas religioni. Suf penfus inexequendo , quod perarduum erat : ani- jam haret gladius, nullo impedimento de* mi fimplicitas , & conícientiz puritas in tentus, Extenditque manum ,. &5 arripuit fubjectione judicij : plerumqueobedientia , Gznef, $1. Àn &ladium , ut gumolaret filium fuum. quó videtur oculatiot , e& deprehenditur ad.- nonde palma videtur fortitudo zqué in pa* lapfum pronior : in divinis mandatis tota tte decertare, acinfilio 2 fortiüs enim vide- fadti ratio celeritas eft obíequentis ; agno- tur necem pro Deo fubire victima in filio ; verat Deus patrem immolantem, & vidtie quanr nudato gladio facerdos inferre; licét mam ad necem fubeundam pronam, & pa» internus dolor patris diré excruciaret ani- ratam ; ideóque utrique pepercit , & facer» doti , & viclima. mum; filij tamen, cui mors jamjam immi- nébat , acrior erat dolor, cum .mors acer- Verüm aliam fuggerit D. Bernardus j4 m bior foleat juvenibus accidere , quàm feni- «aufam , «cur non fuerit Ifaacus à patre im- bus. Emicuit é patris brachio inconcuffa molatus, fed hic profilio arietem inter vepe fortitudo , €& quia intrepida manu debue. res herentemcornibusobtulerit, quialíaa- rat filium interimere , quem ardentiüs vità cus letitiam fignificat , quae incorde Abra* propriá dilexerat : quia divina de fubna. hami fuas egerat radices , & unà cum ex« Ícente fobole promiffa in omnes partes Ab- cultis ab ipío virtutibus excreverat eamfo- fahamum difícerpebant ,' & (uneftiüs erat venteemaculata confcientia , & quz ex tali patti filium inter corde lztitia oritur, non moritut : appo- enecari, 4 ficere , quàm filio à patre r ^ fité ad rem noftram ait D, Bernardus. — Nom T2 declam, $2 Verüm cüm jam i&umgïadij"in'caputïilï.j lfaac , fed aries morietur , 4tiia nonperibit — vibraret pater fimul , & parricada; eccevox tibi latitia , fed contumacia , cujus utique de coelo intonat , quz inhibet filij;cedem , cornua vepribus barent 5 €9 fine puntlionibus. ac deprzedicat Iupra victimam Deo obedien- auxietatis e[fe non potest. — l(acigitur quia. tiàm placuiffe, Sed«cur , fi coronandus veram, ac finceram fignificat lztitiam , quae altiüs in Abrahami corde emaculata con- erat in clefti regno Ifaacus; fizrumnofam hanc vitam ftatim cum coelefli beatitate mu- fcientize culturá radices egerat, non mori- táffet , cur à morte fubtrahitur , qui mox tur; unde non Iíaac, feu vera latitia; fed trahenduseratad aternam felicitatem ? non aries, feu contumacia perire debuerat, ne immolatur líaacus, fed aries , ille enim ab latitia periret Sanctorum , negaudium de- Genef. 25 "Angelo Dei nomine vidtimari prohibetur. ficeret , qu od emaculata conícigie. : Levavit Abrabam oculos fuos, viditque poft A æ* ,3- * 3 tergum . ATieIem dnter vepras barentem cor- A g*ä*(&& m d AC MM ££ ,æ?' et N :»: 17?. )i'& w MA Ms m N 'es » VR E M. d E N 5 Q NV ; ) i« ï;& ifz 5 P Lj n&?' X w & T gs MO xv d :ää E i s A J A t " TANTSS Q'K*'-xx f Y K—": v D) f'/ Y N . N 27 ij N i As A QT ag o d ä ( f & I di ää (s$69) 23 æwæwwææææwææs&æäïaæwæwmwææzæz RD I *"*?g'??gwgwæa"g' Eïäcääæm fümæ ææææææææææ&ïæäæc&æwä DISSERTATIO XXVII Probi affectus femina funt virtutum quz non germinant , nec florent , nifiin €xculto agro emaculatz confacnuæ. r Mzm:?z 'valupiate: E9 carnis delellationes vuera gzgnmdæ l.etzim L ánepta fuut 5 quia fluxe , c walatzles u- ". (1/ L i, MC (';ï**-æ;v "—»».«/ **N*x Um vera lztitianon mo: rectos renibus dxxxt falvandos, fed re&tos —— riatur , non hac quz- corde , quia re&titudo fuamin.corde fedem renda e(t in rebus pere - figit, non inrenibus, qui nonnifi illufioni- L2 enaAYYAÍXd8 5 WE untibus, qua càm fint bus funt obnoxij : appofité D, Auguflinus A W 2X 2 intecitui obnoxi , ne JAt ig. RC 4 Q expendens verba Davidis ait : AN6o freur ferg. $. « queunt gaudium inge- tatur cordas 6 venes , ita falvos facit ve- GQ* a 0290 N rcre non moriturum os corde , && renibus : quia cogitationer., non quaratur terrenis & male funt 4n. pravocorde , &6 bone inretlo in tebus , necab ijsdem verum exigator gau «orde, Deletlationes autem non.boue ad ve- dcdm dium; írultra enim petitur à non hábente; mes pertinent . qua inferiores faut , 4tque s terrena z. bona ucrü non ad renes , ded ad nil verius, quàm veram letitiamfuas in cor- xde duntaxat radices figere ; & fictas extra £pfiusn .cor. Propterea mon ita dict po[funt Ccor , ac emaculatam conícientiam efle dele- reili renibus , ficut dumntur recit corde , cama clationes vero gaodio gignendo ineptas ; ,mm nbi cogitatio , 351 && delellatio eff, cüm enim cor non tangant, necefle eü,ammo Quod fieri non potefl , nifi cum divina, atque angant, quotquot has fitiunt delectationes, ætema cogzmntur Dedifls, inquit latitiam quz nonnifi ludibria fant delectationum , ac 4n corde meo , eum dixifjet , fignatum eff fu- phantafmata , non deleGtationes Hmc per nos lumen vulis £ut Domsne.. JNATAL.S David ceníet imaginarias effe omnes illas lz« phantafimata rerum tezporalium , que n titias , quz e rerrenis, rebüsque carnalibus animius fingit , eum[]e vana, mortalíaue », eliciuntur ; & veras , qu& cordi infident , jactatur , quamvá inanibus imaginat onibus & à corde fcatununt , €6 quia /crmam £or . affkerant fepe deliram , in[anamque latiriam, Pfalim, 7. da, €5 renes Deus, lls tantüm verum non tamen cordi bec deleclatio , ]ed renibus impertitur gaudium ,. qui re&to funt corde , eribuenda efl ; quia dlle omnes imaginatio- feu conícientiam habent emaculatam , &à nes de inferioribus , boc eff , terrenis carna- quavis pravi affe&tüs forde defoecatam , fta- Jibisque vebus atiratla funt. ( & paucis in- tim enim adjicit, 4« falvos f'acit redtos cor- terjectis fubdit ) Fropter boc delettatum eft de , Ícd cur repetit bis ipfum cor , ferutaus €*«0r ?EOTML 2 u$ YOHCS CH2 zmrepare potuermt, corda , &$ renes Deus, qui fa!wr f^cit ve- non deleciare, ANon itáque in renibus , [ed élos corde , & non potiüs dixit, qui falvos ibifatla efl deleflatso ,. ubi mwer/m FeYum.s facit rectos renibus ? cüm praefertim foleat P] increpationem pram/u.r qä Deus a dextr& effe, concupifcentia in renibus effervefcere E in 1d efl zn corde.». uibus fuum aucupatur fomentum? & qui Ea igitur lzetitia vera eG quam coníci- p nullo pulíantur depravatz concupifcenriz ai- entia emaculata 1n corde fuvet à quovis dee fe&tu, ij lilium excolant pudicitie; & con- pravato affetu defcecato ; eít enim veralze- fcientiam, ac cor cuítodiant à turpitudine li* titia fimplex , queque nonnifi à corde exori- bidinis defoecatum ?. Verüm maluit Regius tur fimplici, quod & oculusà Magiftro Chri- Vates ab hac abítinere phrafi, ne mundi gau- Íto dicitur firnplex, cujus beneficio corpus dio, & carnalibus videretur delectationibus d totüm fplendefcit , f/ oculus tuus fimplex fue - favere ; fiquidem ex renibus terrena dele- vit , totum corpus lucidum erit , ied cur con- Gatio hauricur ex carne defumpta , ex con- fc1enua emaculata oculo pariatur fimplici ? cupifcentia ibi. exczeítuante exículpta : cüm Illud ümpïex eít, in quo nulla adeft compo- enim re&li effe nequeant; q'i carnalibus ir- fitio , nulla mixtura rei extranee , nil aliun- retiuntur delectationibus , afficiuntur gau- dé coliecli, nil emendicati ab extraneis, & dijs , que minime vera funt , ideo David non ideololus Deus fübftantia dicitur fimpliciffi. ma, $70 Diffetatio XXVIL - Liþ! l, "! 1 ma, txabkq"uïa fibi fufficiens millïus '.ü'?cxterni ta letitià contraximus, refipifcentiae 'Ivac'hr"ly- indigus, necquidquam; quod Deus non (it, mis perfunctorié eluamus, Verüm ha fugge- adtnittit : conícientia emaculata, ideo (im- ftiones nonnifiab Orco fuam trahunt origi- nem , cum íolam fuboleant animz internee plexdicitur, quia nihil impuri, nil deprava- ti affectüscontinet , nullus inipfafui amor, cionem: funtenim hzc confilia cacodoemo- nonfataus timor , non fpes vana »non deli- nisfecreta fub fpecie perfonatiamici ;; ami- derium inutile , fed £ola. perfunditur vera citiam enim fimulat cacodoemon ; nec ejus l latitiá,. quá de fummo bono gaudet , nec altusilludit, nifi qui percrebram ,!frequen- lia agitintentione, quàmrecta , necalium témque - exhomologeíin, fuam expiat con- fuarum a&ttonum finem conflituit, quàm ip* fcientiam , fuam facerdotifatetur infirmita» tem , & vera refipifcenuz lachrymis nzvos fum Deum, ad quem folüm -omruxia fua 1e- - votcat. eluit.conícieatiz ; id enim praftat confeífio- 2? Idque explicari etiam fole t :aquilæ 'fö; nisfacramentum , utnon folàm , quas con- lertià; qua (uos explorátura pullos, & fpu- traximus, fordesabílergat, verüm Gvires rios feparatura à legitimis ungue fuípeníos Íuppeditet , quibus validiüs cacodoemonis tenet inaé£re , eósque radijs opponit folari- retundamus áffultus , & hoftium coércea- bus; & qui irretortis , hiantibüsque oculis mus impetus , abítineamüsque à graviori- Íolaris jubaris nitorem excipiunt, proban- bus deli&tis , ut obfervat D, Bernardus in IPesnaprif i tur legitimi , & in nidum fubmiffi foventur, ccena Domini, übi ait, Dzo illu4 f.zcr.cmen-faäll"-'ï'"i : Deute, . & aluntur ,eó quiaindolem prodant aquili- £um operatur in nobie , quatenus & fenfum d. tapl, nam: eos vero qui nonnifi egré folares .ad- minuit án minimis , O in graviorióus pecca- mittunt radios , ejísque nítorem nonnifi £is confenfum ouninó tollit , qui enm ad hoc accedunt facramentum debita przpara- tremulis , ac palpitantibus oculis patiuntur, ut degeneres nido pracipitat , G exhareda- tionevires enancifcuntur,, mnefílatim tenta- . . ita dixerim ; $, tos lapfu interimit exitiali tionibus fuccumbant ; & cautiores, ac vi- gilantiores progrediantur : . & confcientia qui re&ti funt corde, quiconfcientiam cuíto- diunt emaculatam , hi vera perfu(i latitia fic deterfa internam accerfit lztitiam , quá nonnifi in folo Deo lztantur , in quem fuos gerfunditur , unde & ipfum Conciliur Tri- Sef- u&az. dentinum hoc idemedocet , inquiens: Jpfa f,g.;'- $ dirigunt obtutus , neque latüm unguem ab — "ipfo abfcedunt , neque ab ejus legis obfer. verà bujumodi confeffionie dificultas yac pec- vantia defle&ctunt , eíque perfecto amore ad- «4ta detegendi verecundia gravis quidem vi- .Prowr?:. hzrefcunt , quia ut ait Salomon, Qui di- deri poffet , nifitot ytantíique commoda , ac Cap, .. — ligit cordie munditiam propter gratiam a. «on[alationibus levaretur , que omnibus dig- biorum (uorum , babebit amicum Regem. i ad boc f[acramentum accedentibus per abfo- $. Nileft, quód zquius divinos emerea- lutionem certtiffmà conferuntur , quia con* turfavores, quàmmitidam jugiter, ter- fcientia emaculata verá lztitiá cor perfundi Íam cuftodire confcientiam ; & hancema- ; F.a acinterna beat -confolatiouc. ; * culatam ,. ac puram non facilé confervat ; 7 Imó id etiam luminis amperti L nifi qui poft lapfom crebriüs felachrymis ab- peccata ; & eorum origines faciliüs digno- ácuntur , & cüm notitia delicti initium fit flergit refipifcentia , in frequenti peccato- 'emendationis , & viam oftendat falutis , nulli rum Exhomologefi, quzvix integra cenfe- -tur, firarafit ; quia ut vere dixic Melli- dubinm , quin beneficio facramenti pcé* Libo medi- fluus Do&ctor. ComptutAtto dilata qmulta.s nitentiz viam fibi delinquens adaperiat falu- tat: cap. 37 facit oblivifei : GU qui rationes fuas rarius tis, fe ipfumrenim quantum poteít, coarguit, inipiciunt , faciliüs connivente oculo ali- fuain fe inquirit delicta, accufatoris fimul,& quidnegligunt ; & ficut illi Mercatoresífunt rzei officiofungitur, Imó & Judicis cüm fe ip* C»teris accuratiores , ui fingulis faltem fum damnat , ut abfolutionem obtincat, quin Wif 1g ibellum tationum V1 :*hebdomadibus fuarum & deprecatoris partes agit, Deümque enixim attenté relegunt: ita ij pree caiteris purioris rogat;ut lumen, quà fit eundum, ei impertia- funt vitz , qui confcientiz navos fingulis tur ad technas, & infidiashoftis declinandas,, faltem hebdomadibus fedulo examine pet- & cumDavide ait : Jlumina oculos smeos., P[al, .'ï'-:.. ?. ED pendunt , &-per íacram exhomologefin ad neunquamobdormiam in morte , ne.quando aures deponunt facerdotis ; càm delinquendi dicat énimicus meus , prevalui adver[us pericula crebra finr , & quotidiana , qua à eum : hacautem luminaei à confeffario fuo - diabolo , catne , "& mundo nobis függerun- geruntur , ad vitia praecavenda , & tantó funt tur; idebvigiles nos effeoportet , ut recté efficaciora,quantó non pluribus dicuntur, fed "m incedamus , ocülísque adapertis , quà fit uni foli inculcantur; quód veró hzc facra eundum videamus , nec finamus nos ab ho- exhomologe(is vires augeat validiores, qui- ftibus vinci , qui jugiter nos tentant, velli- bus conícientia munitur à fordibus abfter a cant, alliciunt ; & quamvis non cogant , ad- ad profternendum hoítem vaferrimum,ac in- huc renitentesurgent ; hoc unum agentes , quilinum, feu carnis concupifcentiam noftrae ne boni fimus , ne conícientize maculas infidiantem pudicitize , ex eo cítra dubium lij, fitdi ftudiose obfervemus ; ne frequenter abfter- eit; quia nunquam hoc repetitur facramen- Hf A gimus; curántque; ut nounili ieró , & feg- tum , quin novum femper divinsgratiz ad. niter,quas depravatis affcétibus fordes latva« Pipinus datur augmentuim, Idgug caufz,cur reía- .. Probi affectus Íemina funt virtutum , Gc. $71 p Lihs, cap, s refetente St&phanb Abbate, fub Dagoberto larefcit, . Proba quzque defideria, cafli af- Galliarum Rege fupremus aulz Prafectus , fedus, amor falubris, lztitia exultans, fpes vir probatiffima vitz, ac fame integerrimae, animum erigens , ac hilarefcens ex una in — quique propterea Regum diceretur difcipli- nos derivant emaculata confcientia , que na ; quoties de noxis venerat confeffurus nu- nonnift beneficio crebra confeffionis cufto- dis femper pedibus ad hoc facrü accefferit tri- ditur ; ficut enim quotidié aliquid contra- bunal,ut ex pedum nudatione difceret,cuncta himus fordium , & quotidie levioribus fal- cordis fui arcana, nevósque omnes , ac cogi- tem inquinamur noxis; ita necefse eft, per tationes facerdoti adaperite , ipfümque no- crebram confe(fionem «onícientiam abfler- Xarum poenitere ,. quo uberiora fuíciperet gamus, quia nifi contractas flatim fordes gratie incrementa , auclisque viribus vali- eluamus , radices hz figunt altiàs , & exe diüs obfiteret mundi, «arnis, ac caco» crefícunt valentiores. Quamvis David doemonis affultui, & Deo magis placeret; Regum optimus fuerit , .ac ftudio addictus cui quante plus difplicet impudentia peccan- virtutum , quia tamen poenitentiam diítu- tis ; tantó magis placet verecundia confiten- lerat , innumeris propemodum fe viderat "Circumdes P/nl, 30, . tis ; cui propterea fuum fuppeditat lumen, malis obrutum , ajebat enim, 133. quo pericula clariüs videat, quz declinet : deruntme mala , quorum non esi nume- Buf hinc D. Bernardus loquens de beneficio , r comprebenderunt me iniquitates mea:, lf d, quod nobis per hoc peenitentize facramentum - Deinter. & non potui , ut viderem. AMultiplicata - confertur , ait: Oraná [pes venia , G miferi- Jent fuper capillos capitie mei : hac mala, dom. cap.t, -' cordia in confeffone eff 5 nec poteft quu u- qua Regium circumdederunt Vatem ,. for- Jicari à peccato , utfiprids fuerit confe[fua pec- des dixetim ,. quas confcientia rariüs ab- ; catum j ex eo unuquisque juflus effe snctpit flerfa poenitentie facramento contrahit ; fi ex quo [us extiterit aceu[ator, enim ítatim.non excutiantur , altiüs radi- 6, Vàfa fictilia , qui per loca defert declivia', €es agunt, viresaugent , :crefcunt., &alie ne cadat, & ne qua defert vafa confringantur, plures ijsdem accreícunt; inde fit , ut, qui aApocal .cafe cauté ambulat, paffus numerat;pedes nonnifi $n fordibus efl , forde[cat adbuc , fecus ficre- 226 fu. ] tuté movet? Profecto callitas, & pudicitia bra.exhomologefi expurgetur conícientia ; f 08' funt in nobis veluti vaía vitrea , queque levi. & verg relipilcentiz lachrymis abluantur 5 illifu , & franguntur , vel vitiantur; nonnifi & abítergantur noxe , quas contraximus , cauté 105 opportet incedere; quia vix eít, non folüm nitorinipla affulget munditiz; ac qui recufet effecautus : hanc veró cautelam virtutis 5. verüm etiam vera tranquillitas , nos edocet , (imülque füppeditat frequens fa- & accer(ita lzetitia fuumibi domicilium fi- cramentalis confeffio , quá confcientia ema- gunt;quia tunc,ut ait Bernardus, 444rirudo culatur;G lilium caftitatis rofcido lachryma- tollirur ,. peecatum fugatur . tranquillitae —Á—MÀÀEUMP EU U rum imbre irrigatur uberius , & radicatur redit , fhes veviuifcit , animus bilare[cit, fcliciüs ; neque aliam putes caulameffe ,cur Conícientiam , fi cupis hilarem,ac vero &. T cacodeemon technarum (ubdolus Magifter ferenatam gaudio;emaculatam effice 3. tolle enixim laboret , quó facram exhomologefin, noxarum caligines; abíterge culparum fore feu piacularem confeffionem nobis fuggerat des ; nubes omnespravorum affectuum ex«. gravem , ac tcedium patiter ingerat , negotia cute , ac difhpa ; tunc interna ejus fereni« obtrudat, omnémque moveatlapidem, ut vel tas intus ridet ; fimulque Deoarridet: tran» rató, vel frigidé facerdotem adeamus, Ca- quilla effe nequit confcientia , fi morfus fen- vendum efl;ne hiscecacodcemonis capiamur tiat delidiorum ; fi vermes experiatur fynde- technis,minutiffimas quásq; caveamus noxas; refis, quibus diré acerat, Licét leves fint no- f1 nolimus in majores prolabi, quia utait Sa- xe,quascontrahimus, grave tamen nobis ad- :'qrä(,'l(?'),. I ET piens. Qui[perniz modica paulatim decidet. ferunt incommodum, cüm internam abigant T 7U. l. E -quietem , animíqae tranquillitatem cogant $.. 1I. abireextorrem; habent &leves noxz íuas morfiunculas,& quamdiu has ferre mens adi- Vc*m letitia mentem non fermatä giturgtamdiuà vera retrahitur quiete, ac l- ?[nl. H nec car bomini tranquillat, nifi per fre- h titia,&vix ferio hilarefciczubi morfus,Spuns quentem. exbomologefim culparum aire * &urz, ibi mole(tize non defunt, neq; verá po- nubes , ff—-naxarum caligines : b te(tlatitià perfundi conícientia,nifi à quovis excautiantur, verme,qui intus lancinat;fit ex integro libera. 7- On folüm tería; & refipifcentiz la- Hinc quibus cordi fuit confcientiz quies,core chrymis abítería confcientia nos cau- dis lztitia , & animi tranquillitas;(ive mares, tiores efficit contra cacodoemonis five fceminz,in id incubuerunt ftudij,quó cre« technas ; nobisque paratas infidias ; verüm, & briüs conícientiam facra expurgarent exho- probos quosque in nobis excitat affeclus , mologeíi, imó fuerunt, qui quotidiana etiam quos fovet, ut virtutum faveant culture, confe(fione animam luftrarent, Falluntur . Lib. ssedi- ^ ut enim ait D. Bernardus,- Omnia in con- igitur, féque illi decipiunt, quibus volupe, ac tAt &ADu 37* fefone lavantur ,' confcientia mundarur , jucundum eft fordibus mergi , & confcientize amaritudo tollitur, peccatumfugatur ,tran- negligenres munditiem;eó faciliüs fe fordibus. quillitas redit , [pes reviutfcit , animi bi- coinquinant, quà flocci , vel nihili faciant " cecc Verani de Affeiitóus Tom, d- mune [ 14 Differtatio XVII. $72 [ munditiem cordis,ac pudorem frontis: non hoítis tartareus, quó mortem hominibus ine modica eft humanz noltrae voluntatisincon- 'ferat ;; declinandum omninó eít venenum i ftantia;ac pravitas ; & nifi novis quotidie fti- iftud,quod Diabolus mifcet , ut bibentes per* í mulisad rectum agatur ; in obliqua tendit, & imat ; & eólethaliüs , ac triftiüs officit ; quó ln ad noxia diffluit: textiles in domüs angulis blandiüs allicit , magísque placet ; ut quó mi- ataneorum rotae argumenta funt , quaclare nus putatur nocere, có perniciofius noceat. t evincunt , parietes negligi ; & vel nunquam , Non à mundo, fed ab authore mundi dima* f vel nonnifiiraro abftergi , ac fcopis purga- nat veralatitia , G infola germinat emacula* l ri: quetaró eluitur confcientia ; & expur- ta confcientia : fruftracircuis per mundi de- il gatur, varijs non poteft non fordefcere no- licias, acvoluptatesj, ut veram adinvenias lz - ( xis;. & ficut vitant , fugiüntque aranez ca titiam, quaz nonnifi in folo Deo invenitur ; £ cubicula ,. qu ancillarum fedulitas everrit qui Opifex eft verigaudij, utícité Philo in« creberrimé: ita mundtor eft , ac ornatiorea fert ex Iaaci divinitüs promiffa nativitate ; ;; b.quoddes conícientia , quze frequentet , ac pluries in inquiens : Opifex of Deus boni vifue , & gau- , rior infi-.. hebdomade ad pedes fe abijcit facerdotis con* dj , itque Ifaac non uulgariter genitus , [ed. diesur po. feffioni peragendz, operante Deo credendwui esl , nam f vifia Tfaag ttorie l 9. Quamvis fit dexterrime exafciata citha- smtelligirur , vifüs autem faior eft folus Deus. f ra., nifi tamen fidium difcordia ad leges Fallitur igitur,qui veram ltitiam ceníet II h femper concilietur mufice ; ac probi concen- extra Deum factam ; eoenim, quód ab alio, ü tás , diffona femper voce refpondebit pulfan. quàmà Deo eft faéla ,ficta eft , non vera , non (l ti; quin G nix ipía, fi diutius detineatur in probata, fed fucata ; neque potis eft hominis V vallefordes contrahit , & à fuo deficit innato implere voluntatem ; que cum condita (it ad €andore. Quamvis linteamina nivium vi. normam divinz,fi fuos expandat finusjimple- sz'i'*'þ, deantur albedinem amulari, nifi tamen f ri nequit nifià fummo bono,sítque proptcrea ni pius laventur,ufu , & ipía fordidantur , & illi minus, quidquid eft infraDeum. uàm atrorem contrahunt, Hisce diffimilem haud fatui,& deliri , qui hisce mundi fluxis molem : dixerim confcientiam , nifi fepius in facra, nituntur verz latitiz fubflruere? adificant mentali confeffione aquis lavetur lachryma- fibi ruinam, qui lztitiz fabricam fluxis; ac rum,nifi crebró abluatur, & expurgetur ; im- : caluris inzdificant ; ubi cunéta fluunt , & ä putitates, fordes, & maculas contrahit , qui- ad interitum pergunt , nequit humana vo- t bus inficitur, & forde(cit;nec ampliüs vero ri- luntas quiefcere ; egenz funt creatura om- det gaudio;neccolitibus arridet;quia veralg- . mes ütpote fibi minimé fufficientes : 'quod li titia nofiifitin munda;ac emaculata refidet con. fi fibi non (ufficiunt ; quomodo alijs dicentur Ícientia. Injufté plures conqueruntur, eó quia Ui , fufficere;ac verum efficere gaudium ? tametfi verum , quod quzrunt gaudium , minimé e- creata omnià fimul congeras;quia adhuc ege- dÀ ds, P D nancifcuntur, quia ubi ron eft,nec effe potelt, nà funt,& (ibi infufficientia non valent,volun- illud qugrunt: noninvenitur in theatris,nec tatem implere, nec illi fufficere, cüm fibi mi- D in choreis , nec in mundi voluptatibus,nec de. -nimé fufficiant ; proinde nec verum poffunt ff liciarum illecebris; fed in nobis ipfis tancüm in mentem gaudium invehere; quia fi gau- reperitur ; fi confcientiam tueamur emacula- dium fit plenum, totümque expleat voluitae f [ tam,hac fola eft,que veram ingenerat;ac inge- tis finü,extranei gaudij quidquam in ipfa non rít hilarítatem: cacerae hilaritates , quas lu- admittit : qui plené gaudet , plené, & con« dicra fpectacula , mundi cantus, lufus inflitu- tentus dicitor , & is plenécontentus eft, qui ?j mesn ti, chorez, theatra , venationes exhibent,pe* continet ; quidquid poteft continere , (eu ex- &us non implent, fed extimam frontis cutení. H optare; & quiaomnia extra Deum perquam cantüm remittunt , in fola fiftunt fuperficie, exilia funt voluntati , & intufficientia ejus - D nec cordis pervadunt intima, 3 deliderijs expléndis , fequitur veram lzeti- j iQu Quidquid extimé corpus demulcet, | vee tiam nonnifi à folo Deo in nos derivati ,. & n ram üequit lztitiam ingerere; imoterrena in Íola tería , & emaculata confcientia gaudia corruptz funt latitize , quzelatantes u foveri, acíuasradicesagere; quamviscun- triftias inficiunt , nonlaete afficiunt; ficor- &a creata fe explicent , infleut., porrigánt- Ir rupta eft latitia , eos corrumpit, quos cor- - que, contracla tamen femper funt , & hu- Q9 ripit: nil in mundo integrum , nil non infe. mana voluntati explendze infufficientia ; cu- & &um , ac corruptum , & non folüm corrup- jus capacitati folus Deusaptari pote(t, cüm H tum eft mundi gaudium , fed & eos corrum- e folus totam ejus valeat cavitatem implere , 4 pit , quos afficit * hinc nos monet D. U^ tihty, tg izb. 6: de fa. & capacitatem explere ; sitque propterea V 16 Àutarib, dos Auguftinus , ut hujusmedi gaudia perinde Voluntati minus , quidquid minus eft Deo, " L « fatagamus evítare, ac venenum ipfum: ait CHIBEE, CAp. quia cum íibi non fit fufficiens, nec humanz Ile ipfe, bec gaudia veluti venenum diaboli ve- . poteft voluntati fufficere , appofité S, Lau« a pudiare debemus ,quia non folim corpus , fed rentius Juílinianüs in faíciculo amoris, etian autmam necare feflinant : veneno pa- ?T Quod fatis fibi effe non poteff ,. aljjs qua- Q riantur , que mundus in fuis voluptatibus modo fufficiet ?/— creaturarum inopiam snfis CAb. 3, p gaudia exhibet 5 tametfi aliquid videantur "nuat boc , atque univer[a nou ad fruima- prafeferre dulcedinis , quá alliciunt; letha- QU nem , fed ad u[um fuife condita manfe- 0n 7227 liàs tamen inficiunt : hoc venenum appata f4R ; parra (ex 1/?4 lex vej? '[dfient li [/7 117 79 h] $75 : VXProbi A&"c&üs feminafunt virtutum , &c. Em nntur)le einditur-ingmium, ut W ali- niiliytu,dinem deoculo fimplici ; ac puto , qui fi nitidus fit,clarus ,vegetus , plenüsque fpi» unde fue. uelit capere. peregrinations [olae ritu , corpus circumfert fecum etiam veges um , quam à [uo , atque omnium Condi- tum , ac vivificaluce perfufum. 4Zore. Tametfi taceant creatu rze , propriam ta« Quód fi oculi (int malé aff«dti , Izefi , feu 14; I2. men loquuntur ino piam, fatentur infufficiene obliqué afpicientes , lufci, lippientes , craf, fiori tunica obduéti, egritudine laborantes, «iam vetze latitizingenerande, hac enim à £olo Deo eít ; illefolus e(t mentis noftrz totum corpus eft miferum , acinfra dome- flicas nebulas ingemifcit? pari pa&o fi c Ofie lztitia , .qui mentem noítram condidit; & [cientia fitemaculata , fi intentio fincera, & illé folus vero gaudio cor noftrum afficit,qui €ordi illabiturnoftro; folus , qui menrem affectus purus ab omni falíz gloriola umbrá& defcecatus; precesitidem,eleemolynz , jee «ondidit, mentem poreftverá latitiá fuffun- dere4 quidquid eit infra ipfum , extra veri jüniaà vitiorum fecedifcreta; ut pioinDee lfä.q;;l 4di um folum informentur affectu , necefsé eftz . gaudijett limites ; ut faciliusex pumice pot- titrtor ij fin veró conícientia non fit emaculata , nec d:mtrPa ! i fit aqua elici , quàm à terrenis rebus verz ftti, lgtitite aprata materia : illud verum, & fo- atfe&us pius , & purus, tales etiam funt hominis actiones : eft.enim in homine affee lum eit gaudium; quod non de vacuo crea. turg puteo, fed de.pleno Creatoris fonte &us., & intentio , quod in arbore radix., Ir quz in fractus à ramis pendulos fuas diffuns hauritur; inDeo folo vera quzrenda eít Ie- titia, non in rebus fluxis, que lachrymis eli- dit qualit ates; prout enim radicis fuccus,duls ciseít, vel amarus; fruftum dulcedine affee ciendis aptiores funt, quàmverz lztitiz in- &um , vel amaritudine infectum producit, a vehendz ; quapropter, cüm id minimé regi- Sirad, 2X fanéla , AHR« CAb | um Vatem latuiffet , ajebat. Latabor, G ex- quapropter Apoftolus ait : B. ä/äggijp' E'rami : quia abunatadice fuccum hauriunt !« v» Eé« ultabo iu te , non dixit, lztabor in ludicris muadi fpectaculis ,neq; in ludis cheatralibus, rami , &fructus ,quo nutriuntur.; & inctee mentum fübeunt ; unde qualis eft radicis fuc» gulz delicijs, concupifcentiz lenocinijs, divi- tiarum affluentijs, dignitatum fplendoribus, cus, talis & fru&tuum ; perinde ac-arbor fuas in finu tellurisradices agit, utconferat foli veítium cultu,(olatiorum cripudijs; fed z ze: feecunditas ad arboris feracitatem 5 itaétiam fignaté dixit n te» quia fi extra Deumin re- bus fluxis, ac interitui obnoxijs veram qua- pius affectus fuas in emaculata -conícientia radices figit; & qua ex ipfo prodeunt; opes füiffet lztitiam , extra veram fuiffetlatitiam , nec potuiffet gaudio perfundi ; ideóque fig- rationes fru&usfunt , qui procul dubio dul« «efcunt : ficut quce prodeunt a&tiones 6 de- naté dixit: Lerabor., & exultabo inte , quia ut ad rem noítram appofite Augultinus ex* pravato affc&tu , & cenícientia varijs for- deícente.noxis, acvepretisvitiorum flerilez ,», Pendens verba Regij Vatis ait, Non j4m.s - ia Pfal fcente; : nonnifi pravz funt; quia qualiseft $n boc feculo , nonin woluptate contreila- radix, tales, & rami; qualiseft conícientia, tionis corporum, uec in palati, & lingua fa- intentio, G áffe&tus , qui funt veluti radices gorióus » nec in fuavitate odorum: mec i humenarum a&tionum , tales iflze funt ; ficut jucunditate bonortm tran[euntium , nec in enim fcaturientes e fonte rivuli latices exhie formis corporum. varió colorata , nec inzs vanitatibus laudis bumane , nec in conjugio, bent fitientibus'ejusdem cumfonte faporis. €5 prole moritura , nec zn fuperfiuia tempo - & qualitatis ; ita & humanz a&tiones ejusdem valium divitiarum , uec in conquifitione bu- funt bonitatis, vel malitizcum probo , vel jus fezuli , frve qua locorum [patijs tenditur , pravo affetu ; mala , vel re&ta intentione,, . & conícientia LÀ 'quapropter monebat Au- frve qua fucceffone temporis vol'uitur , fed la* tabor , exultabosn te; -«videlicet inoccultis guílinus. — Non vald attendas , quid bomo J aïly*[ulm.;æg fili , ubi fignatum e[l ia noba lumen oultus us faciat ,fed quid , cumfasit , ajiciat. Domine.». Elargitur paupeti pecuniam , qui divi« 1f l 13. E(t hoc lumen ia corde noftro o ngha- tijs affluit , nullus propterea inde fen(urus " impendium, fed ut aliquid videatur ab alijs tum , quo recté ambulamus, ac Dco place- mus, & quo totum corpus fitlucidum; cà bonum opus exercere ,. feu ut inde aliquid vanz gloriola aucupetur : opitulatur alius . quia oculus , feu confzientia fitfimplex , & emaculata, & nonnifi pios in Deum affectus pauperis indigentiz, fedcum mediocris fit fuggerat: omnmes enim puri , piíque affe&tas fortunz , incommodum fentit , fed ut foli Deo placeat jubenti levare pauperum mife» à conícientia prodeunt emaculata , ait Serva- . Lancapin tor, $i oculms tuus fuerit fmplex , totum rias, fuamimpertitur pecuniam , qu& 'Utrf» que eadem eít; fed quia affe&tus non eft V.16, corpus tuum lucidum . erit , fuiffe Chriftum híc locutum de pio affe&tu , & recta intentio- idem , & intentio varía , ita & ejusdem ne , quà, qui confcientiam habet emaculatam, opetis fructus difpar; pulchré Seneca aitad Epift, 45 rem noftram: Ngn im fatiolausef?, fed in.. oparatur , expre(sé faretur D. Auguftinus , quia cum Magifler Chriftus paulo ante de o quemadmodum fiat. — Eadem ves , fi gule datur , turpis efl 5 fi bonori , reprebenfionem precibus;cleemofynis,jejunijs differuiffet : ne : le-i,!.' quis fuarum precum , flipis , aut jejunij vim effugit, — Amico agro aliquis a[fidet , proba- mus. — t boc fi bareditatie causa facit , uul- . omnem elideret vanis aucupandis rumufcu- eur efl , cadaver expetlat, — Badem & turpia L lis;ac futilibus populorum laudibus;adjecit fi- Gcec a * funt ? i Vdaþi de Ajfä"ibw Jon. 1, XXViL $74 Difïcrtaziü : kþtnt. G bonefla : 'refert;qwre ,& quemade« calumnijs , detruditur in öäfïäfgs,ïäüdïas illi ", modum fiaut z. ergo snfigi debet per[uafio Cfeu "pparant nunc latrones,nunc faifi fratres,& in affetius ) ad totam pertinens vitam talis , caput conjurant mare procellis , terra pericue | qualis ifle fuerit , talia 6 que ageutur : ut lis,aér tonitruis, ac fulminibus, jàmque in na» 're&ta (it vitae noftra inítitutio, oportet, ut vi;in carcere ,folitudine; urbibus , contrarios & conícientia tería, ac emaculata pius pro- prorfus experitur eventus;nunc virgis caeíus, . deat affe&tus , qui folum Deum afpiciat , in nunc lapidibus diverberatus, & tandem Ro- .Denm folum tendat, & Dei gloriam fibi mam veniens caput amittit, quécelum lucra- "- proponat fcopum ; tales funt, 4i, ut ait retur : tamerfifintiofz fuerint Apoítoli femi- H 'W.f;mp D l 4td Ebbef c,, Apoftolus , nom adoculum fervientes , quafi tz;plenaamphractibus,& meandris,ac amba. $, UPO - bominibus placentes , fedutfervi Chrifli fa- gibusejusitinera; reclétamen femper am- cientes voluntatem Deiex animo : cum boua bulavit, quiaprobo femper, acpioaffectuin voluntate [ervieutes , ficut Domino, & non fummum bonum egit,fuásq; omnes Operatio. bominibus. Talis eft amor , quo habens nesin folum Deum direxit : non igitur obli- conífcientiam emaculatam , Deum amat ope- qua,& plena ambagibus,ac amphractibus fuit rando; quatenus , qua exercet opeta , in fo- via D,Pauli ad ceelum,fed re&tiffima, & fem- lüm Deum dirigit , & ideo Deum amat, per eadem;ratione pij, ac finceri affectüs pro- quia propter Deum duntaxat , operatur : deuntis ab emaculata confcientia, & in Deum purus eft, ac fincerus nofter affectus , (iin folümtendentisthzecq;eft ufita d ceelum via, quavis a&tione noftra Dei honorem, proxi- per quam recté (emper ambulárunt omnes mi utilitatem , & emaculatam quarimus fancti culturz virtutum , ac proborum affe- confcientiam ; nónenim homo fibi duntaxat &uum addicli;propterea dixit Salomon. ju- Sæpjäm. t,IO, lu vivit , fed in commodaetiam aliorum : unde $ium deduxit Dominus P E* Vias reä'aqf 40 ] qui fibi tantüm invigilat , ftertítque; ne alios offendit illi Regunum. Dei, du Uf UOteers LO IQ T COT CM REO ET ROE SE M — a P * ORRT o E - juvet , isfuum non obit officíum, quia ut (cité Caterum periculafrequenter in flu&ibus 17. Ícribit Seneca. — Non potef? quisquam beate Epiffola 48 . maris , & terra itineribus Apoftolo irinen- degere , qui fe tantüm intuetur 5 qui omuia tia,varij cafus incerti;ac mali eventus, &rume ad utilitates fuas conuertit * alteri vtvaso- nze,ac perfecutiones ,quibus divexabatur,non portet , fi via tibi viveres. exitio;fed exercitio ei fuerunrt virtutis: cum . 16, ä Jii, h ub aue -a UM m Ubi affe&us anhelat ad nummos pecu- militia fit vita hominis,adverfaricsDeus per- $h nijs inhians , ibi hofpes non eft charior, quàm mittit, contra quos nosad victoriam erudit ; pecunia : tunc affectus eít probus , cum ad nil frequentiüsin bello,quàm tortuofos moli. d L - Deum eít perfeveranter reflexus ,. eft talis ri aggeres.hoftilia flruere vaframéta, pugnas — atfcctus oculusille fimplex, quototum cor- inftituerejhoíles laceffere,& punctim, caefim '90 tl pus fplendefcit, eítilla intentio , quá actio- vulnera infligere : fed f tellustepente madet nesornnes noftre in folum Deum,ut in pro- fanguine, irrigatur uberiüs ad lauros trium« f prium collimant (copum , & per quam Deo phales,palmásque viétrices : neque viélor licét & vivimus, ut Regius Vates, quihoc infigni- crebra objerit pericula , plures fubjerit labo- Anima mea illi vivet, res ,nontamen àreécla deflexit victorize viaz V Pfal.a1, V. tus affeétu ajebat. 3Ie -quia hunc fategit affc&tum fovere , ac imó militis Praefe&tus,, fi bellicam callet ar- cl« ü emaculatam cum ipfo tueri confcientiam ad- tem, & obfidione urbem cing't ,non direcla P.falm, 10o, debat. — Non proponebam ante eculos meos via , fedcutvis fuffoffionibus , ac obiiquatis i* fe "U« 3« rem injuflam : & quia juftitig adharebat , tineribus acceffum ad urbis mcenia fibi appee (0 af nonnifi vias re&tas perambulavit ; non itine- rit;quid niexercituum fupremus dux per ob- . ris reclitudo vias fternit re&tas , fed affs&tus liquatas erumnarum, ac calamitatum vias ad. Pftln, ( 65, probus, quique in fuum Deum collimat : celeftem Jerufalem nos duxit ; neque defifti ü -etiamD, Paulus juftus fuit , & Dominus du- mus re&té procedere;fi confcientia emaculata, g xir eum per vias vetilas , & oftendit illi Reg- probóg;, ac (impliciin um feramur affe&tu. t Sapiezz.cap, num Dei , & tamen per quot non ambula- $. Ili. - tf 10, v. IO. vit ipíe ambages ? per quot non circuivit i amphrac&tus ,. ac obliqua itinera ?. Judaeus Pius , ac purus. affecius in Deum di fuit, inde Pharifzeorum Difcipulus, & fectz pretium dat noflris aclionibisslicht Deus lQ -ad quam informabatur tenaciffimus , mox mants velit effetum ,pluvis tamen & facir é Difcipulo inauguratur Magifler j fervens cordi affetium, fat fuit Pharifzus,& pertinax Rabbinus chtiília- i. N id debemus incumbere ftudij,quó in fin. H .norum infecutor, acfavus perfecutor. gulis operibus nofter à quavis terreftri Clp aM üor, cap. fí quos inveniffet buius vie viros , ac mulie- labe defeecatus affe&tus in folum cellimet ,. 'v. zly[ res vinilosperduceret in Jerufalem,1ed victus füummum bonum,& actiones fingulas ad eum De ipfe, & ab equo interram proftratus , (imül. dirigat inem, quem divinalex fuggerit: Pa lit que vinctus Dei gratia ex Rabbino fit Diíci- rum prodef? , ait D. Laurentius Juftinianus , b:* regini* pulus Ananiz , mox chriftianus, & Doctor ardua iratiare negotia ,.cum Principibus , pe Pralar,- dis gentium, in omnes orbis partes proficifcitur, & Regibia familiariter conver[ari ,. fantlj t IQPO ZAzL, d terrarum traétus percurrit , marium finus tathi , E [cientie celibre nomen acquirere , ls traijcitpluribus fit obnoxius periculis,procel- & non probo affetiu id agere , fà per elee- bu lisac naufragijs, utgetur erumnis , pullatur t.ule!jnul; r mofynae elargici»'joncm paupetum ópi indi« Probi affectus f&mina funt virtutum &oe., $7$ indigentis , Deus cordis magis affcétum ; Plerique funt, qui non modicum fun- & 9. quàm.extradite pecuniee effe&tum reípicit, dendis precibus tempusimpendunt ; templa ac peníat: optatquidem effe&tum manüs , frequentant, facris interíunt ,. xenodochia fcd magisaffe&tum cordis; idquecaufz, cur vifitant, jejuniis infolentiam carniscompee prifcz legis inter ceremonias , quas Deus ab Ícunt; afflictis funt folatio; miíeris levarni- Hebrzis exigebat in. facrificiis inftituendis ni; lugentibus gaudio ; fed parum, vel nihil ea una erat ex pracipuis ; manum victimz medullz hiíce ineft operibus; (untenim alba imponerej non tam pedes ad aram movere; quidem offa, fed exfucca, emedullata, quia quàm manusad hofítias admovere : Ponet nullo fulciuntur pio affs&tu , ideóque hum£ Levitcap, l. ananum fuam. [uper caput. bofita, & accepta- repunt; quia alis deflitnuntur ; quibus ad "V. 4,: Deum fubveherentur, Pra cateris facrifie bilis erít, nonparum fudant facri Interpre- r ÀM———MÓ— Ó ii —— i I ——— Ó—À MC tes incaufa difquirenda , cur exegerit Deus ciis, holocau(tumerat Deo gratum, quia to» hanc manás fuper caput hoftiz impo(tioné, tum Deo, ejüsque honori cremaretur , ac N quo fibi foret facrificium gratum , & offe- abfumeretur: & ficut inlege weteri erant renti utile. Cenfet Oleafter, voluidfe Nu- facrificia ceremoniarum , vel victimarum , men hac manüs impofitione fuper caput ho- ac rituum differentiis diflinéta ; ita noftra fliz non folümopus fubindicare manás, fed opera varia funt, & affe&tuum difcrimine & affectum cordis , ad quem pracipué re. differentia; quedam in noftrum etiam ce- fpicit Deus nullius victime , nec rei exter- dunt commodum, ut comedere, bibere, dor- nz índigus, cüm fibi fit fufficientiffimus : mire; aliaqua ad folum Deum diriguntur , d igitur à nobis Deus exigit , ait Oleafter, ac veluti holocauíla inflituuntur, uc funt [ ut f[acrificaturinon folüm bostiam offeramus, Wyfm.r..'ol : preces fundere , corpusjejuniis macerare, fed & nos ipfos cordis Affecium , 4c piam vo- rebus divinis intereffe, facra fe expiare exe luntatem adjungamus : quia folae pecudes, homologefi, divinum fumereepnlum: pri- U fi per fe fpe&tentur, nec Deo videntur ac« fni generis facrificia parum funt medullatas cepte , nec offerenti fructuoíz, fed probus quia vix pio aliquo afficiuntur affectu ; cam affsétus ab emaculata..oriens confcientia , 1 fames ftimulat ejus latratus cibo fedamus , puróque corde dat hoftris, & vidimis pre- ac morfuscoércemus ; cum fitis ardet, £ri- tium: hinc D. Augu(tinus expendens illud gidà,vel alio hauftu ejus extinguimus z(lum Pfaln, $54 tegii Vatis: £ me funt Deus vora tuayait : nec quid ultracogitamus ; fi (omnus feafus V,18e quaris quid des Deo ? non animalia aris incipiat fopire, imus dormitum , nec quid - oblata: decerdis arca, de cellarso bona con- aliud animo voluimus; íiaéris ferena, ac [ctentia , de te ipso profer te spf: 24 4 m. blanda tranquillitas nos ad campum invitat, L K 9« Offeramus Deo cum hoftia externi ope. eximus fpatiatum, vel per vireta pratorum, ris, munus interni affectus ; offeramus de- vel per umbriferas valles, velapricoscolles, - focatam à quavis noxa confcientiam ; hzec & nil aliud in noftro veríatur corde; & pro« [ eítque Deo immolatur hoftia gratior; hoc pterea hzcíacrificia, quia pio deftituta affe. à nobis expof(tulat Deus (acrificium 5 quam- & non funt. medullata; & parum prodelt vis Chrittianorum facrificia fint orationes, jejunium fineemendacione , eleemofyna fine eleemofynz , jejunia, mortificationes ; non commiferatione; preces ex ore fundere , & tamen vult Deus, has hoftias fimplices eife ; ftipem & crumena perfundere , fi non ad(inc ll fed exoptat , utiisdem emaculatam addamus calentes affe&us ; ventris vacuitas, fine men. . conícientiam , ac mantiffam pii, probíque tis pio atdore frigida eít inanitas; fint ho« 1] affectüs, ut holocauftum fiat medullatum; locauíta noftra medullata probo affe&tu ple- haud abfimile illi Regii Prophetz cum dixit na, utque talia fint effundamus coram Deo d - P[aim. 65, Holocaufla medullata offeramtibi: ubi Au- corda noítra, ut nos rnonet David inquiens: l? guítinus: quid eff medullata? intus teneam effundire coram illo corda vestra; effundimus Píslm, &1; 4j ebaritatem tuam : non erit in f[uperficie, in tunc cor noftrum cum pios, probósque affe. v. . medull meis erit, quod diligo te : nil nobis &us elicimus, quibus Deum profequimur, interius medullis noftris ; nil intimius cot« In facrificiorum oblatione, victima- &f dis affe&tu, ac emaculará conícientià , quz rum immolatione, prohibuitDeus, ne fa. nobis dumtaxat innoteícit : non n fuperfi- cerdotes (anguinem victimz comedererit,íed l cie, fed ex cordis intimo debemus Deo li« juffit totum ad aram effundi Leviz.c.3. v.7. tare, eique fervire ; quisquis tantüm exte- quia fanguis fedes eft animee, alimentü vitz, riüs, absque interno cordis affetu Deo man-, & qui fanguinem adimit, animam prodigitz fl Il cipatur in fola füperficie extima Deum colit; voluit nimirum Deus in omni noílro facri- lr & magis fatagit hominibus placere, quàm fäcio,' voluntatem;cor, & intentionem, velutà u Deo; & hicnon offert holocauftum medul- languinem coram fe effundi, hoc eít omnes latum * ea opera, qu& agimus funt holocau, noftros affectus & conícientia prodeuntes. e. | fta medullata, quz internus,ac probus cor- maculata in ipfum dirigi, neguttulà quidem dis affe&tus ditnanans é confcientia munda,& in aliosufus refetvatà. Cum igitur oramus, Sa"n:r:giü"" defoecata comitatur, ac informat : non de- jejunamus, eleemofynas elargimur, facris in- lectatur Deus offibus exíuccis , ac arefcenti- terfumus , in folum Deum nofter afcendat fj m " bus; íed plenis medullá, íeu operibus pium affectus , ei foli teto corde adhereamus, e cordis redolgntibus affcétum, Ccce 3 tUf Operis Suy $ 4 6 Diflertauo XXVII-- O'perx'ïs effz&us «—-t.änti à Deo pgnfatür, hoc oculo f& räp;üm fatetut in amoremptrz quanti cordis z (tirbatür affe&tus; e(tnon mia- dibundz , ac verecundz fponífz, Vüulneráfli nüs fufio, fed cordis effüfio , qua noftris dat cor meum [oror mea fponfa : vulnerásti cor Leyit, 6,2; operibus pretium: lex olim edicebat: osuie ezeum inuno oculorum tuorum. "V, 25. aflimatio [iclo [antluarii pouderabitur ; hiac 23« Verüm omiffa hac Tertulliani expen- enim fola pondera fallaciarum erant exper- fionejad rem noftram exatiüs alij per ocue tia: ita dixerim opeta noftranon ponderan- lum cordis interpretantur affedum, & per tur opinione vulgi, neque zílimantur -ex capillos mentis cogitationes intelligunt : nitore, acfuperficie exterioti; neque ocCu- mira eftoculorum concors motus , &afpe- lorum indiciis perfzepeà vero errantibus; fed &us, cüm uterque pati femper.paffü gradia- ex folo cordis affe&tu, quém emaculata con- tur, nec finifier à dextro unquam diffentiat, Ícientia gignit, ac fovet, Ad Numinis al. LITAREU ä nec in diverfa abeat, fimul enim uterque . in tare accefferunt munus. oblaturi Pharifzeus idemfertur obje&tum, illidque ambo fimul jactabuadus, ac divitiis affluens ; & vidua V alpiciunt, nec interillos, éft ea diffenfio,ut Hebraainopiàlaborans : ille fronte erecta, unus coelum füfpiciat, & alter terram infpi» magno flrepitu plures profudit. pecunias; ciat; hec eadem uftiitas, & confonantia fe hzc veró ara duntaxat duo, & quidem mii- prodit in capillis, quiin capite -omnes in nuta, corde humili pofuit füper áltare ; & eundem componuntur ordinem., & fimul u- tamen, quia Phariízus fuperbiente fa(tu plu- ä nus videri poffit ab alio-difcretus: & ficut zes illas erogavit pecunias; & vidua humili in. homine nil effet deformius, nil. turpius, quidem acceffu;exiguo effe&u, fed pleno ar- quàm difcors oculorumvarietas; fiunus cce- k dens affe&tu facram. adivit aram, longe plu- lum fufpicerer, & alius. humum infpiceret f ris Deusfecit duo hzcviduz minuta, quàm vel aliatorvitate in diverfa ferrentur ; ita fl totam illam argenti molem, quzeà Pharifzo affe&us noftti cordis, tunc.cor Numinisvul- K jactabatur , quia apud Deumpluris cenfetur nerant; feu rapiunt, ciim hanc fetvant. con« &ffectus, quàm zftimetur effectus, fonam unitatem , quá fimulin Deum ferun- el &2. Plurimum videbantue przfeferre pon- tur, & inipfofolo ieícunt , in'quo fuam f adinveniunt mietani i deris, G momenti Pharifzi in templo fe lau- : nom placerít Deo . hu. P dantis, preces, jejunia,eleemofynz, quz ta- mani affectus ,f unus in coclum tendat, & « men licet in extimo cortice aliquid videren- alter deoríumferatur in terram; unus Deo tur nitoris ofítendere ; nil tamen intus habue adhareat, &alter divitiisinhiet, lucrum (i- q: N €re pretij, quo vel difcolorem zequarent la. tiat, carnis delicias appetat ; eítenim hac M, pillum : id interfuit difcgiminis duo inter torvitas oculorum,qua Numini difplicet : & at hebrez viduz 2ra minuta, & pregrandem ficut hzec in affectibus cordis in Deum con- D illam Pharifziargenteam moiem ; quia mu« fonantia eft, quae. coeleftis fponfi corrapit:; af nufculum viduz ex intenfo oricbatur áffe- ita & hacunitas, ac confonantia in capillis, (« é&u, quem conícientia emaculata , & Deo feu mentis cogitationibus, ei debet confona di efle,qua incordis reltcet áffectibus, placens intus fovebat in animo, & quiaapud ul Deümáffectus eft, qui pretium noítris im- :Hancconfonantiam, ut Deus nosedo- 24 t pertitur operibus; longé inopis viduz mu« ceret fibi pergratam effe., jüffitin Abrábami. ; Genef E. tt. nuículum Pharifzi fuperavit plures[argen- facrificio,ut aves (imul cum animantibus im- T.19, f teas pecunias , eó quia nullum ha ex probó molarentur,.eo tamen diícrimine , ut brura affectu pretium habuerunt ; fed potiüs vana, animalia in.pluraconcifa fruíta, & aves in- Qür té, quz ipfi inerat jatantia, ac plotía totum e, tegra facrificio defervirent; G peraves hu- PEEI] pi*q holtis vacuavit pondus; G quia tartar mani defignántur affeftus , qui furfum, de- Lb 14ting optimé novit , omne nofiris opéribus pre- orfum, reclé, obliqué , ad dextram;, ad fini- 1 Ti l tium à probo affectu, quem fovet emaculata ftram feruntur , prour magis homini libet, conícientia procedere ; omnem nititur lapi- '& huic potibs, quàm alteri adhzrefcit ob- af LT dem movete , quo probum hunc affectum jecto; per brüta animalia veró noftra fub. velomnino fubtrahat, vel faltem inficiat, t indicantur negotia , que quamvis dividat , minuátque: fcitINumen fibi vel maximé de homo ín plura frufta, quatenus pluribus in- Qu ter noftro complacere affectu, qui é purgata, ac tentus curas fuas partiturin rem domellicam, fimplici proficifcitur confcientia: hincfacer publicam ; G curasvarias fufcipiat in uxo- Pch M: Ia CADtE - €,4. fponfus fuam alloquens fponfam ait ; vzl- rem,liberos, familiam, fübditos: debent ta- meh affectus per aves defignati fuam fervare fuP "Ue 99 neráfli cor meum foror spea [ponfa s vulne- vafhi cor meum in uuo oculorum tuorum . & integritatem,& nondividi, ut eorum aliqui fop in uno crine colli tu$ : non quódfponía vul- dentur Deo , aliiz-mundi voluptatibus; de- qlle nus aliquod inflixerit fponfo , fed quia in bent omnes affe&tus noflri uno, eodémque n uno oculorum cor ejus rapuerat: ait enim ordine ad Deum tendere, & ipfum folum * 2l tyl Tertullianus Salomonem allufiffe ad laudaz intendere ? non placet nofler affectus, fi in d tum illum in oriente morem mulierum,quz plura divifus partimDeo, & partim mundo, r honeflatis tuenda causà nonnifi operta facie ejüsque voluptatibus donetur, L uno duntaxat detecto oculo n 'publicum Quod pet oculos humani defignentur nj prodibant ; cumque fponfus hunc ia feemi- affectus, qui fi probi fint,cor cceleftis fponfi E hh nis morem commendaret, eà quia honeftati VlH( rapiunt,innuit ipfe. fponfus , vulneraffi cor "u inuue eculorym tyerum , ícu probo, —— — 4 DI tuenda effet ascommodggus , ideo abune jJ77 Pröbi affeQus fcmina funt virtutum &c, ac firhplici tuo affectu: fed ..cacad-&mo-n inid enim leiznceps habitutum in Deum zeüm; incumbit (iudii; quo probitatem à nofiris a- quem abincunabulisut Deum coluerat: fed bigat affeclibus, nobifcum amiciuasinit , & non putemus ludere voluiffe Patriarcham in commoda, ac voluptates fpondet, dummo- 239 voti fuiemiffione; hacenim Dei promiffio- do oculum dexttum, feu probumac fimpli- ne, acípeereclus, fi Deus, qua petierat, E ceimn affectum , quo in Deum tendimus, vel effet.daturus, vovet Dominum habiturum corrumpat, vel omnino extinguat; & pa- in Deum, & quidem eundem, quemà puero, éum imitatur , quod inivit jNNaas cum ut Deum femper coluerat; vovet voti com- viris JabesGalaad, qui enixim rogárunt, ut poseandem deinceps religionem «olere , vellet habere fibi confeederatos , fponfione quam hactenus femper:coluerat, & eadem data fe impoiterüm Regi fervituros, quibus Numini exhibere obífequia, quaantea Íem- 1, Reg.e,11, Naas Ammonites repofuit z. 4n boc feriam perpraltitit, acfirmiüs flare in religionis vobiscumfadas , ut eruam omnium vefirum Obíervantia; ac fi dixiffet : 1 Deusme cu« oculos dexteros,erat ferocientisRegis defide. ftodieritin via, & dederit panem ad vefcen- rium rnifezos illos üábi novo federe junctos dum, & vellimentum ad induendum, & re« ad bellum proríus inutiles efficere ; & quia verfus fuero profperé ad domum patris mei, finifter oculus tegebaturclypeo ,. dextrum erit Dominusin Deum:: feu in eadem reli. volebat erutum ; idque propterea agebat , gione altiüs vefligia premam ; .& ffirmiüs ut nou folüm vincere dedifcerent,fed & pu. Deo inferviam, ac ferventiüs, quàm antea z gnare diffueicerent. Hocidem tartatearum undelicét Jacob à puero Deum coluiffet, vo- legionum Princeps exequitur cum iis, quos vettamen novum , ac uberiorem profectum fibi amicitiá devincit, & foedete jungit; e- per:exactiorem virtutum culturam : :quia ruit iplis oculum dextrum probiaffectüs, ac nofter affectus, quem emaculata conícientig rectz conícientizz, feu oculum fimplicem, in Deum dirigit non folüm defle&tere ab in- q7i ad folum Deum dirigitur: & hoc femel cepto non debet inftituto3 verüm & ferven- eruto oculo, avulío probo affectu, & variis tiüs eidem hzrere: qui enim in exculta,.ac foedatá noxís conícientiá epinicia fibi occi- emaculata conícientia fuas probi affectus ;zde nit Sathan , quia hominem jam proftravit, dices agunt, ita firmiter Deo.adharent, in ac miferé debellavit, quia oculo illo caret ; quem tendunt, ut alió non ferantur, quo folo utiturhomoad pugnam contra ip- Idque nos edocuit Itaias qui :refert , fe a. ! ium, & quofole reclàferrur in Deutn. vidiffe Numinis folium, & plures Seraphin €sp;s, 26, Id enixim curemus , que per probos utrinque ftantesz ./7ds Dominum fedentem affe&tus , & conícientiam emaculatam ad fuper folsumexcelfum,&eleuarum;t$Serapbin » Deum jügiter curramus, nec finamus noítros fiabant fuperalludsfex ala uni;&/ex ale alrers, affestusadalia di(trahi , nec extraDeum di- duabus uelabant faciem ejus.€ duabus vela- Ícurreré : eaenim fola velocitas datur lau- bant pedes ejua C duabus volabant:ied fi Serae . — di, que ubi juffa e(t, veftigium fiftit; nec phini ftabant juxta Dei 1olium,cur (imul & ultra deftinata percurrit; & motus noftro: voláfle perhibentur ? flare motum .nepat, / a rum affsctuum tunc commendantur,cüm ul- quem volatus.adítruit: vetatenim ftationem NU tra à re&taratione przícripta non feruntur, volatus, at corporis prchibetquietem,quam ; .l5 ! neque contra ejus przícripta ad alía diver- ftatio invehit, quid igitur? quéd líaias :di« tuntur : tunc enim à fua deflectunt probita- cat, fe vidiffe Seraphinos ftantes fuper folium te; quia à Dei fe avertunt bonitate: animi Dei fedentis, & fimulalarum :explicato re- motus tunc funt probi , cüm recta ducuntur migio volantes? Non putárimSeraphinos, ; iiä.z.a'e ird ratione ;ait Seneca: ZEgros feimus nervos effe, quos viditIfaias, Numinis circumvoláífe fo- "6Ap. 35, &bl inuitis nobis moventur ; & tunc noítri lium; id enimNumini ibi fedenti non con. affectus seegrotare dicuntur, cüm non arbi- gruiflet, GCimportunus, ac indecens fuiífet trio noílro, fed fuo proprio feruntur impe- volatuss fed dicendi funt alatumexplicatu, ] tuj tuncenim impingere incipiunt, & elabi, quafi volaturi, fedminimévolantes, firmiüs quia reclà non incedunt: (ifemel in Deum in eodem fteriffeloco ; ficut plerumque ita tendant nunquam debent defiítere. Jacob inaéreaquilae alarum expanfione librantur, , Patriarcha exul, ac peregrinus in fuga ad utimmobiles prorfus fi(tant, tametfi extentis alis volare videantur, eiopotamiam , cubat nuda fuper humo, Hic ftandi -modus. füppofito capiti przduro lapide, & fomno defignat, Deo per probos affectns,purámque fopitusarcanam mylticé fcalam vider, fimül- conícientiam adharentes, primo paratos effe l que. Deum fibi ipondentem tutelam fempet adomnem Numinis nutum, ag:lé:que adoo- beneficam : excuflo mox fomno Jacob vorum Tmne ejusimperium: ex eo qcod 'expanfíis |€exef.28, inibi vovet : $z fwerit Deus mecum. cuffo- alisftent firmiüs,ingens produni defiderium, '0.2!'. j dierit me $n via, per quam ego. amóulo , & quo rapiuntur ad Deum videndum, ut in :1 dederit mibi panem ad vefceudum, & veffi- eum fetotos immergant : alas fi libranty L mentum ad induendum ,. reverfisque fuero affedtüs indicant vehementiam, incendiüm- profpere ad domum patris mei, erit mibi do- que amoris,quoDe opropinquiores ardentiüs minus in Deym, — Nilnovi videtur Jacob vo- &fluant, ac veluti uruntur , ideóque quafi fä DT ville, cüm promilerit Deum habere in Nu- indigeant alarum flabello refrigerari, alag ndens vie / men ; erit mihi Dominus in Deum; vovit expandunt, — Scité 'Qleaücr expe fionem ! e78 : Diflertanio XXVH. üoncni lfaize ait * Duabus volabant , id est mercedem, fed ex faflo petió ?. nón. indiget : fuflinebant fe in a£re, quia per amorem,quo gaudia emendicare exteriüsà nmiundi volu- Huïll!'lo Ms Numini adherebant, immobiliter ei here- ptatibus, ac deliciarum illecebris, qui hone- bant. Sub humana inducuntur forma Se- ftam, & emaculatam | tuetur confcientiam , raphini, quóluculentiüs homines prodant, neque qua exteriàis imminent pericula pavet; Prov, 1&, ä qui per confcientiam emaculatam; '& pro- qui intus tutus in confcientia quiefcit. Hinc bos, quos fovent affe&tus, Deoadhzrent; hi "V, 56». gi Salomonait: Iw timore Domini fiducia for- 4 eniim itaftant juxta Deum firmi, & immobi- titudinis , feuiu confcientize probitate , & i les, utvel ipfo volatu fe in aére medio vi« honeflate fecuritas, $. Gregorius preffius deantur fuflinere; & hacipfa ftitio volatus Li.tmoral / etiam fumit timorem ,. fcilicet pro timore eít, quo proximiüsad Deum accedimus, cui Dei, quo nobis mala timemus inquiens: 75 -w'f-!-'ïP; 1. ferventiüs per probos affedus inheremus: via Dei à timore incipitur, ut ad. fortitudi- f ad firmiüis (tandom juxta Deum - neceffarius li nem ventatur. . Nam ficut in via feculi au- e(t volatus ifte, quo per probos; eósquefer. 1 daria fortitudinem , ita in via Dei audacia It ventiores affectus, Deo adhzremus, perinde debilitatem parit, Et feut n via faculi ti- | Seraphini, qui fimulftabant fuper thronum Ui mor debilitatem : itain via Dei támor forti- Dei, & volabant: volare enimad Deum | per tudinem gignit Salomone atteflante. In t1- f ! - probos affectus perinde eít, ac eidem immo- more Domini fiducia fortitudinis. Nimirum biliter adharere. Ad id fortáffis etiam al- ] confcientia emaculataaffe&um, & elicic, & Qap. 40» lufitlfaias, ubi deviris qui emaculatze. ftu- f fovet timoris, quo fibi mala culpze timet, ne dent confcientiz , ac per pios affetus Deo à fua deficiat fimplicitate, necfuo deftituatur t adhztefcere, eümque enixim amare, áit ? tü nitore; G exconcepto timore ad fiduciam | Oui [herant in Domino mutabunt fortitudi- pervenit fortitudinis, . quá malis obfiflit im» nems,a[|ument pennas, ficut aquila, current, minentibus, quía cüm foveat ipfa infe inno- - && nonlaborabunt ,' ambulabunt , &5 non, de- centiam; nonformidat quidquam ab aliis g fcient. Mirüm fané quod viri virtutum ad- pati, habet (iquidem munitiffimam arcem in QW dicti culturz, fpéque ftrenua ere&ti, dum a- fua fimplicitate; nonenim fufpe&la eft pati; ) quilarum pennas induunt , .ac perniciffimas à quod infíe patráffe non. meminit: hacque affumunt alas,non tamen dicantur volare, fed eit conícientize tranquillitas, quz vanitimo- currere, & ambulare ; camad ambulandum ris excuffis nebulis mentis invehit ferenita- non ala;íed pedes. requirantur : ambulandü tem; & inconcuffa munit inrernum homi- ufus pennarum eít potiuis abufus ; adiquid nem fortitudine, quia qui innocentiam in b igitur plumas induere, & alas affümere, fi fe fovet,nil eft quod pati ab aliis formidet, 4 volatus non intenditut? fed quamvismon in- ngl tendatur volatus, fufficit tamen, fi attenda- $. IV. PH tur ad profe&tüs ftationem: fatagunt per pro. Semina proborum 4 tuum . in lg bos affectus, qui per plumas, & alas fubindi. cantur, flate in profectu virtutum, de qua- exculta per [acram exbomologefrm rum cultura dele&antur , ut & de emacula- con[cientia 35 uberem virtutum t ta confcientia, cujus honeflatis fplendor tan- mellem germinant, : p Lib.*., de tus eítait D, Ambrofius: UJr vitam beatam , Roba & prorífus emaculata confcientia niltimet; quiaquod abaliis pati. de- zylx q effic.c. 1- efficiant tranquillitas confciemtia , & Jecuri- ? Mi tas qnnocentie, — beat,nonformidat : animum enim (ibi 4f 28. Conícientia fiquidem emacu-lata"fo'!em re&é confciá nulla imminentis mali fufpicio turbat,nullz inquietant anguítiz,nec angunt b eemulatur, cujusexortus f1 reliquorum fydc- LHenil u dy af rui nitores abfcondit, nebulas tamen abi. calamitates: habet in fe domefticam argem,ad | (ritur ad, a it; ferenitàtem invehit, & fuis radiis cun- quam tutó confugiat,propriam fcilicet inno- é&a illuftrat, ac decorat ; cum enim fua . fol centia, quà vibratas acerbius minas deludit, fibi luce fufficiat, aliis eandem abundé imper- Idque caufze, cur ingruentibus calamitatibus Á L titur: ita fulgor , & honefítas emaculate nunquam deturbarià propria potuit mentis ferenitate Apoítolus Paulus, quiper varias l conícientiz reliqua, que bona putantur fe- cundüm voluptatem ampertituriis, qu& ex antithefes zenigmaui fimiles propria defcri- ü probo proficilcuntur affectu; [ítque propte- pfit pericula imminentia 4 dexerzs, & finiffrie pt* gloriam , & ignobilitatem.per infamiam u rea emaculataà confcientia , qu& non alienis Íplendet nitoribus , fed propriis eflimatur 6 bonamfamam , ut fedutlores, € veraces, & t judiciis , domefticis petcipitur fen(ibus, eft- ficut qui ignoti, && cogniti: quafi morientes, & ecce vivimus: deinde concludit guafi rri.- 0 que ipfía fui Judex, ac fuce felicitatis fibi fa- ber: fi mala fit fe iplam fupplicio torquet, Sies femper autem gaudente.f. Quid? quod: b fi proba proemium fibi impartitur, & gau- Apoítolus tot circumfeptus periculis, pref- li fuscalamitatibus, zerumnisexagitatus mori N dium: placidé enimharet, animum adipat, mentem ferenat, pectusimplet , & cor tran- cenfeatur; G tamen adhucvivat? licétpre: Lib.Y. epif^, quillat confcientia. bona, quia ut etiam affe- matur anguítiis, angatur preffuris, punga- « 2 2e tur tribulationibus, adhuc tamen intus aia« ruit junior Plinius : A7Magnztwdo animi nil & ad ostentationem, fed omnia ad confcientiam cer, G mente cranquillus medullitüs gau- t refert, retiéque fatli non. ex populi fermone det, quia ubi proba confcientia, ibi & flo- gl gidua li r lï Probi affe&tus femina fünt virtutum, &c. $79 | ] ridus vernat affe&us gaudij: appofité D, Quinimó ea eft emaculatze conf&iemiæ 31, ; JHeitil $$« . Chryfoíftomus ad populum Antiochen, AN;- dos, ut quafi Numinis videatur immutabili- | bil aliud eff trisíe, at , mifi Deum offeudere, tatem zenulari, cümab inconcuffa, ac tran- | uod cim aberit, nontribulationes , non in- quilla affueti gaudij fruitione divelli nequeat, fidia; non quidquam aliud fapientem animum nulláque fit cafuum varietas, nulla fpei ti- lrW, t m porerit coutriftare, fed quemadmodum fi exi- tubatio, nulláque felicium , ac infelicium viciffitudo , qua internz lztitiz turbet fe- gsuam [cintillam iuJacum proteceris profun- dum , flatim extinxera : itidem. & omnis renitatem , interrumpat quietem, & intere iriflis faperabundautia in bonam mi[ja. con- cipiat tranquillitatem : probafiquidem con- ;ln f.fllü,"!äk Propterea quidem Ícientia femper impavida imperturbabilis,& 118 feientiam extiuguitur. & Paulu. femper gaudebat,quoniam interius inconcuffa medios etiam pertranfit hofles, lh ecundàm Deum latabatur, ueque tot ma- ipfa enim fortünam pedibus premens; hono« lorum capiebat fenfam, Sic €& ebrabam res, & divitias defpiciens; fola fibi ipfi mer- Patriarcbà erat in delelatiene multa paffue ces, atqueampliffimum eft przemium ? vir» tutis cultor defame preconio haudquaquam triflia: proba (iquidem confcientia nullà in» umbratur triftitie caligine,nulla pulfatur ze- folicitus fua fe conícientia oblectat , mu. rumnarum acerbitate, nulla angitur angu. rum zneum vitiis objicit. imerrogatus Bion quznamres in vita metu careret, fer- fliz preifarà, nec malorum capit fenfum; & licét triftis exteriüs appáreat , ob vatias tri- tur refponditfe £ona bec eff confcientia , & ftandicaufas, quibus validé oppugnatur, in- quia vacate culpà maximum eft folatium, tus tamennunquamà proprize lztitiee dejicie nil eít, " quod magis hominem ltitiá affi- turferenitate, GL animitüs. femper exultat : ciat, quàm proba confcientia: eft proba coní(cientia Scyphus Jofephi, in quo auguta- hzcenim eft prerogativa probz confcientiz, caufas maeroris- excitere, minas triftitiz abi, ri; ac inebriari folet animus interno gaudio, ac verá lztitia: licét adlatrentexterihs ca- gere, GLadverfantia qua que inconguiïa pro« lamitates, fubfultent tribulationes, inful- pulfare fortitudine, 20, Ager eftproba confcientia,cujus cultura tent adverfa, imó G frendeat orcus, fre. alia non eft, quàm ea virtutum , quarum fe- mat tyrannus , hict baratrum , adhue pro- L,,'o äd COO mina in uberem proborum affe&tuum fege- ba conícientia in tuto pofita nil mali timet, f ?i2i 12 tem germinant, Hinc D,Paulus animitüs ex- G de fuo. imperturbata gaudet bono, cultabatintus, cüm foris varijs, premeretur Plura recenfet D. Bernardus malorum $*e triftandi caufis, aitipfe; Propter quod placeo genera, quibus obfidetur , & oppugnatur suibi n infivmitatibus meisincontumelijs, in viti probi confcientia, qua tamen nunquam necefftatibus, in perfecutionibus én augufljs expugnatur , quia anguílie , preffurze, & "? Cbriflo, Ubi latineé placeo , grzce delector calamitates, qua corpus exteriüs pulfant , animum intus non tangunt; appofité D, - legitur: non enim Apoftolus fuas egréinfir- mitates ferebat, non triftabatur preflus angu- Bernardus ait: Premat corpus, trabat mun- Lib, dp ine ftijs, pulfatus preffuris, calamitatibus exagi- dus , terreat Diabolus,illa evit fecura. . Bona teriori domo tatus; fedin contumeliis, infirmiratibus, an« confcientia fecura erit. cim COYDus ruoritur 9? ; Cap. g. guítiis,X perfecutionibüs animitüs gaudebats: fecura. eim anima coram Deo - prefentabi- ptur ; fecura cum in die judieij ante tribunal h quia ubi emaculataconícientia, G virtutum cüultuta; ibigaudium floret; & probi omnes rerrificum jufli Judicis flaruetur. Cunm affe&tusgerminant ; & delectatur , qui pro- mundus omni volubilitate . circumvetetar , bani tuetur confcientiam uni Deo per pios floreat , rideat , pereat, tranfeat ; nunquam Homil. 4.de affectus adherefcere: appofite. D. Bafilius marce[ftt bona con[cientia. Subjiciatur cor- grariar a, aitt Anima,que [emel (e modis omnibia defi- p in pena, in iunjuris maceretur , verbe. derio adfirinxerit fai Conditora,jamque in» ribus lanietur , eculeo. diffendatur , £ladío fuevit oble&tare. fe tanta. illiue pulchritudi- erucidetur , erucis patibulo affgatur, fecura femper erit cónfcientia. Cujus letitia tanta nis contemplationes provfus uon finet , && ve- bemens illud gaudium , animíque fitam . ju- e(t, ut velipfam coeleftem incrementet bea. eundifmam diffufionem intercipi , aut. im- titatem , quaptopter Regius Vates ait: Ex« P/aL», 49« ultabunt [antli $n gloría , latabuntur in cu. V:5* mutari , per multiplicem , ac [uccedaneam caraalium affellionum. mutationem , quia bilibus (uis, nulli dubium, quin David de ea potius , qua alijs marorem afferunt. , in illa fuerit exuültatione locutus, quá in cce- eumtulum fibi vertet , & acceffonem latitias lefti patria exultant beati zternà felicitate cujusmodi erat Apoffolus dum fibi probé ad- donati , G ubi in pacein idipfum dormiunt, & requiefcunt ; ob quietem, & ceffationem modum complaceret io infirmitatibus ,in trí- bulationibus , per[ecutienibue , €9 anguffis. à laboribus: fed quenam funt hzc cubicu. Nimirum cultor probz confcientia fic fir- la, in quibus dicuntur letari? & inquibus mus, ac inconcuffus ftat, ut nullo extetnz eít lztitiatanta, qua ultra beatam celiglo- adverfitatis turbine à fuo dejiciatiir interno riam adhuc beet, ac fummo paradifzez £e- gaudio, à quo non finit fe ab ullo calamita- licitatis gaudio novam fuperaddat letitiam 2 tis genere divelli, poffíntque propterea in- non putes , quidaliud effe hoc in coelis cu- gruentes calamitates corpus pullare, non a- bile tam uberi refertum letitia, ut. ipfum incrementet. ccele(lis beatitudinis gaudium, nimum tangere,nec ledere. Verani de Affeitibus Tenn, I. Dd dd quàm $80 Differtado X?I(Vl.lu Quäm Qemæäuïata confcientia; in qua veluti & hu;uc aH"e&um, ut e)'c.tefgä"ret ä tefreæfw in proprio fuo cubili hret, acfovetur fin- quem contraxerat, pulvere; aliud fuggetit - . cerg loctitize affeclus ; fcité Hugo Careníis, gaudium, quod nonnifi coleftia. faperet L Letaóuntur in cubilibus fuis , fculicet im con- rjott dQ A BM T ONKCWOS CUT EE Gaudete aurem quód nómina, veflra f fcientia: quia babent tam bonum Dominum, funt in celuu z ille purus eft, ac fimplc» qUi dat. peccantibus uratiam. étus, qui ab'emaculata oriens conf;i: ;v Tametíi qui coelefti donantur beatita- in folum Deum tendit, & cum David ait: 0a ^ te veris ubertim gaudiis exundent , eà qui: Quid mibi eff in. calo, & 4 te. quid volui vf* mortalis vitze excufferint angores , omnes fuper terram * "DEUS cordis mei , G pars -^ abegerint preffuras , angultias , - calamita- mes DElS in eternum ,| & propier folum tes, G quidquid- adverfi poteít obtingere ; DEUM , ejísque amorem omnia hilatiter adhuc tamen fpeciatim letantur, eÓ quia pautur, Gagit,-quia purusamoris affeétus emaculatam excoluerint confcientiam ,. & non eft mercenatius: neque ideo bene agit, in.ea probos quosque aífe&tus. foverint : r d vel loquitur, utlaude pafcatur. quàm í erax eft proborum affectuum; ac prz- - Si amor (it purus,& ab omni terreflti 34, lertim. gaudiorum emaculata conícientia ! pulvere defoecatus non creaturam imitatur, cum felices beatorum animas fibi de bona fed creatorem emulatur, qui univerfapro- conícientia adgratulantes, uberioribus ful. pter femetipfum operatus. est ,. (eu ot ple- ciat gaudiis: Lerabuntur ia cubilibus - fuis nifhmam , ac inexhauitam boni*tazczn , ob feilicet in con[cientia : qua propterea vel . quam voluit fe ipfum impertiri cresturis. ipfis eeternis gaudiis incrementa addit, quae llle igitur amoris affzctus in creatura divi- aternam veluti beatitatem — beant : tanta num zmulatur , qui e pura, acfimplici d 2 u cipÉ — W. d* Ua d. . AER - W nE hia d& ERE . d. WenEL ^ Ra od —— al eft proba conícientiz pacata tranquillitas , dimanans confcientia in (olum DEUM rc£tà utvelipíos etiam coelites. exhilaret,, ac P tendit , nec quid aliud intendit, quàm Nue beet: & de hac co " LL E & ientié probitate vo- minis bonitatem: talis fuit ceele(tis affectus J Corini Àuit Magi(ler Chriftus faes gaudere Di. fponíez, qua poma omaia, zque nova, ac D Em UM Ícipulos , quos propterea vifus eft reprc- vetera , fuo duntaxat fervavit dilecto. Fru- hendiffe, in quo videbantur mon tmeruiffe lUt z:,ry;ä, 20, &us recentes, ea dicuntur opera , quz in- TL eprehenfionem :. Rever(! funt - [eptuaginta lege Evangelicaà divinze gratize feracieplauta '2,17. duo cum gaudio dicentes etiam demonia f*&- producuntur, cujusmodi funt DEUM amae jiciuntur nóbis; nimirum latati fuerunt Di- re; in ipfum credere , in illo fperare, eum - ícipuli ob rem praclaté geftam ,. ob patra- precari, & plura propter ipfum pati, fiti ar« ta miracula , ob proftratum cacodemo- dere, fame lancinati, vigilijs: impallefcere nem; S&tamen Magilter Chriítus vifus eít «f'lagïis Íe cruentare, pravis concupifcentiis * €os reprehendiffe , eó quia ob miracula. pa- froczaum injicere , 1; iriicentis aninii impetus trata, résque praclate geílas gauderent , dixit enim illis : Jerasmtamen in boc nolite coercere, avaritiamabigere , ítipem paupe- ribuserogare: hac, & alia id genetis opera ;m.,f $,0,24 gaudere : quamvis non improbaverit Chri- poma dicuntur recentia, Vetera autem ea ítus res geítas difcipulorum , tamen repro- funt, quz non beneficio füpernaturalis gra- bavit gaudium, eà quia non ex fonte fatis tiz, Íed natura impetu producuntur, cujuse puro, & defocato ícaturiret : quamvis e- modi fun: videre, audire, olfacere, tangere, nim rarum, ac magnum fit, hoc donum ; edere, bibere, loqui, dormire, & heec poma -mirabilis etiam ac magnifica hec in. caco- veteraunà cum novis Numiui funt offerenda, dosmones poteftas; quia tamen non fuit id uno,eodé mque fimplici amoris affeétu, quia opusvirtutis, qu& Difcpulis ineflec , fed hic tantz e(t virtutis,ut eciam naturg opeta- diving gratize , quz illis adeflet; ideo non tiones fupra naturam evehat , fiex probo de patratis miraculis, non de rebus, quz afíe&tu inDeum dirigantur, 1dque fuit, praclaré gefleranr, voluit eos gaudere; íed quod tam ferió Apoftolus primis illis Eccle- de emaculata confcientia , de virtutum cul« fiz fidelibus commendavit; etenim fcribit , tufà, qvia verum gaudium nonnifi de ex. Sive ergo manducatis , ffue bibitis, five a« 1,Cerinthe culta , & emaculata conícientia prodit: no- liud quid facits omnia in gloriam Dei faci- £Ab;106. luit igitur Magiíter Chriftus fuos gaudere te; & mos iíle fortaffis viguit in Ecclefia us« iícipulos de patratis miraculis, de viéto que.ad Tertulliani tempora ; refert enim in cacodeemone , eó quia hzc ad illorum non libro de corona militis, moris fuiffe apud fpectarent lalutern , & alia effent potiora ', Chriftianos ad initium cüjusque operis cruce dona, de quibus folidiüs eis liceret gaude. fe fignare ; quod perinde erat, .ac dicere, te, quapropter ibidem quale fit hoc gaudi« - hoc fiat ad gloriam Dei, ia nomine ind um, quo debeanr gaudere fubindicat in. duz Trinitatis. .iViA Lue. le,T. quiens: Gazndere autem , quàód nomtna ve- 'Tripliciter poteft nofter affe&us in 20, 3j* fía feripta funt in calis ; ideo autem fcripta Deum dirigi, vel enim fe quis divinis man- 44 —— o "P LE O ub ao x — Ü d . lm CRRLS CA ao funt in ccelis , quia per pios affectus affue. cipat obfequiis ,& à noxis fe gravioribus cor. verunt in coeejum . paffim confcendere : re. tinet formidine poenz, & ex me .u gehenna- prehendit Chriítus affe&tumgaudij, eó quia lisignis, & huncaffectum »,on promit pura, * in (üuum reclà non collineet; terminum , fed ac emaculata conícienüz ; haec enim omnem. íoli Deo [ m . DEE -- EE - EE a ] in rebus deincatur, quas ia terris gefferant — exeutit nmo:exg GC unice gaudet aduse- Y , / Probi affc&us femina funt virtutum &c, di metus loci habet in eowm;gæ;u*! quo in a'dhaärere; qui timoreponz, & formidine aeterni' cruciatüs à culpa abftinet, is inter- folum Deum ferubtur; non meru poenz, dum aliquid audet non carcere tantàám, fed. nec cupidine aerernà mcrcedie ; led quia be-« gehennz baratro dignum: dicit enim intra nus eft, & dignus, ut 3b omnibus creaturis; ie; adhuc me florulenta eetastenet , nondum . qua funt amoris .capaces- enixim , & unice adeo proximus Íum inferorum ergaftulis , ametur: & ij ex toto «orde, toráque animra, quin voluptatum lenociniis, concupifcentiz. viribisque omnibus Deun: amant, quem u- num, & nilaliud excta ipfinz; expetunt ; & l"J L blanditiis , ac mundi deliciis poffim indul- j gere, & piaculari Exhomologefi eas oblitera- in ipfum folü omnia corum vota collimant, genoxas, quas confcientia erit contractura ; paratibonis.omnibus externis priva.ri, imó & o poffum itaque aliquid hodie audere, cras omnia malorum,ac cruciatuum generz fuffer- mihi licebit ad officium redire; Q per refipi- re,dummodo enixim , ac fincere in folum fcentiam priftino me flatui reítituére. Certé Deum amore ferantur, ipfum folum ametit; hic affe&tus ab exculta, &t ema«culata .non non quiaremunerator fit,fed quia fummé bos nus,ac dignus, u prodit confcientia, cüm fatagateam infice- 4 t ab »-:K)minibus ametur crea- 34, re,àc noxis deturpare; &certe fi gehennz £UfiS, 37. cruciatus, f1 Manium fatales umbrz , ani- Dehoc afï'eau'Gm"p]*i..äüi,aqpur;o, quique in emaculata conícientia fuas altiàs radices les recenferentur inter fabulas ,. qui tali due Pfalm. 58« citur affe&tu, paradifum extra paradifum agit loqüens Davidait : Polumtarie facrifica. B !vv;. fibi (trueret, & fuam cenferet beatitatem , bo tibi, E& confitebor nomini tuo, quoniam bo carnis voluptatibus, concupifcentiz illiciis, num efl , qu& verba expendens D. Auguitinus z Wm*h:t. : blanditiarum lenociniis, ac mundi delicijs ait: Quare David dicit [acrificabo tibi vo. Ad Pf^!. $.. jugiter adhzerere ; & non ad mentis ftudia, luntarié ? quiagratis amo,quod laudo. Laudo, Íed ad ventris indulgentiam, petinde ac pe Deum £5 n ip[alaude gZudea,ipþw laude g au- us vivere: qui tali ducuntur affectu funt., deo, quo laudatonon erubefcoz gratusium fit d. e ofintlv. uos Apofítolus Paulus vocat: orines ani- & quod amatur, & quod laudatur. |Quid eff 2s males,quinon peretpiunt €a , graiuitum? ipfepropter fe,&20n propter.a- k ue :/unt Spiri- d Des. liud.Mle affe&tus,quo Deum profequimur eft 36. Sunt alij, qui Numini ;s addicti obfe. voluntarius; & gratuitus, qui noneft propter quiis, ac divino emancipati famulatui; ideo mercedem,nec ob comodum amanïig,fed pro- Deo inferviunt, quiasterng inhiant felici: pter lolambonitatem amati, Qui fermidine tati, cupiüntque ccelefti donari beatitate, & . poenz, & adinferorum declinandos cruciatus quibus propterea coelum eis duiceeft, & z- Deo infervit,is non voluntarié,fed ex neceffi« ternam gloriam temporarii labotis fibi met- tate Numini facrificat, ac probé agit; aiebat David, Veluntari? Jacrificabo tibz,non ex ne- cedem fpondent; & hi funt, qui cum Regio Vate Píalm, 1 1 8. inclinant quidem proprium ceffitate; qui enim Deum laudat; eó quia cu- cor, quó divina fervent pracepta;fed propter piatabipfo liberarià malo imminente,à poe- nis gehennalibus, f1fe liberum certó fciret, ; mercedem : Znclinavi cor meum ad facien- das jusiificationes propter. reiributionem 2 Deumnon amaret ; quia finis ceffaret amo- tametíi hic affe&us animi fit priore effica« . ris, & qui itaamat, nonvoluntarie,& gratui- tó Deum amat , fed ex famulitij neceífitate, cior,non tamen plenam. enancifcitur liber- tatem ; licét qui zternis gaudijs inhiat, cau Qui veré,& Gnceré Deum amant, eum gratis. tior fit illo, quigehenne cruciatus. metuit, diligunt non propter comodum ullum aman- adhuc tamen affectus eftfervilis, & Merce- tis, fed propter folam Dei amati bonitatem, narius, cujus finis eft retributio, à qualiber & cum Davide dicunt, Confitebimur norimmus | eít f(implex,ac generofus affectus, qui oritur tuo Domine,quoniam bonum efl , hoc cítnon ex conícientia pura, & emaculata; qua pro- . quia commoda nobis impartiaris, ad pingui- orem fortunam nos promoveas , frucluofa terea ad folum Deum non per .tortuofas ambages, nec obliquatos amphra&üs,fed re pradia nobis dones; fed quia bonum eft,& tu ? &iffimé fuos omnes affectus dirigit: fumme bonus es, dignüsque, ut creatura o- É i'w:ü;:/'itb' qui huncfcvent affs&tum purum, ac fimp mnes, qüotquot capaces funt amoris, te fo« cem, & rectà in folum Deum tendeniem, lum & unicé totis viribus ament : hoc enim qipto. Deum amant , non quia à cruciatibus libe- eft Deofervire propter Deum, & hoc pacto ret gehennalibus, . nec quia uberrimanm re- etiam voluntatie Deus nos amat, quapropter tribuat mercedem ejus addictis famulitio; per Ofeam fuum Ípondens nobis amorem ícd quia Deus eft fummé bonus, & dignus, aiebat: Diligam eos fpontane? (cumeré gra» Cupia.v,s quó ab omnibus ob íummam fuam bonita. tis, non enim vult;ut ipfi ferviamus, ficut ca- tem enixim ametur ; & hi Deum amant plus; nis (uo fervithero propter offam,quia (i Deo uàm proprios oculos, acíe ipfos, & fi noílra impendimusobfequia, ut cceleíti bea- j D colle&tos haberent fingulos amores omnium titatedonemur, jambeatitudo eít nobis Deo creaturatum , qua hujus affs&tus funt capa- , charior, magisque beatitudinem diligimus, quàm Deum,cim nonnifi propter beatitudi- ;; EUA ces, queque fuerunt, funt, & erunt , hifce omnibus amoribus Deum vellent amare, non nem Deum amemus;ícité Seneca: Imvenitin- Lenef, c L quia (it ipfis bonus; fed quia fit in ( fummé tur qui bonesía in mercedem colant ,. quibás- — bonus: nil inferni timor, neccoeli amitten- quenon placeat virtus b gmmita: Qqua ui z ba. - Verani de Afetltbue Tom. 1. Dddda bet N $92 Differtaio XXVIl, : bet magnificum , fi quidquam babet v?näla; cruentas,& cilicinis vkeftmibu's' difcrucias,abfti- cum virtus nec lucro inviteturuec abflerrea. nentiis emaciatis ; nibil haectibi proderunt, fecede hinc. Auditis Macharius adolefcen- 1ur dammo,adeóque neminem [pey ac yollicitaa tionecorrumpat, tis querelis repofuit: Et tu fili mi tuis dic Libera eft virtus; dedignatur famulari cogitationibusiflis: non propter coeli glo- ex neceffitate propter mercedem ob commo- riam,(íed obfolum Deum,quem enixim amo, dum, quo4 íperat, fedomnino gratis, quia €ó quiafit fummébonus, fumméque dignus, utab omnibusenixim ametur creaturis, hu- nil habet magnificum, fi quod habet,venale Mosil.fpiit.e[t. Refert Ludovicus Blofius, Deum vir- jus afceterij parietescu(todio, labores fubeo, CAp.- 3« gini Gertrudi dixiffe, vellem ele&tis meis id .preces fundo, jejunijs, flagtis, & ciliciis, car- perfuafumomnino effe, eorum proba opera, nem, & ejus concupifcentias coérceo, &ia & pia exercitia mihi omnino placere,quando fervitutem redigo , non ut inde aliquid ipfe- ipfi fuis expenfis mihi inferviunt: hi autem met commodi defiderem; fed quia unicé fa. propriis expenfis fuum mihi impendunt fer. tago Deo meo placere , eíque fervire , & 1 vitium , quitametíi nullum fentiant devo- illum amore puro , & non mercenario die tionis faporem; non tamen à fuis pijs defi- ligere; contentus adolefcens lztus , & ala« de. MX flunt operibus, nec mea . negligunt fervitia, cer perfeveravit inafceterio, G propter fo- 16, fed fideliter perfeverantes in. meo famulatu lum Deum labores omnesfubivit. E proba otationes, &alia pia exercitia, ádhuc dili- confcientia probus qui prodit affe&tus re- genter peragunt, de mea confidentes pietate, bus in omnibus unicum duntaxat Dei inten- ^ & de fuo non diffidentes obfequio: & ho« eft dit honorem, id folüm fpectans, quod Deo uf Dco fervirepropter Deum, Sunt qui animo placet, & quidquid fi : i picatur ,po[fö »eidemr ä concidunt, trifrantur corde, turbantur men- difplicere, hoc à fe excutit. ]i & M '04 15) ] te, fiin pijsoperibus , qu exercent in pre- ^. Quifudo ccelo ex itinere prolixo fatiga- 39. tüs domum reve-titur omne veftium onus ( cibus,quas fundunt, internam non fentiant dukedinem , quafi D EUS eorum | preces finit diffluere,caliendum deponit;pallium ex. i nonaudiat, nec pla eorundem opera cu- cutit, toracem aperit, cingulum folvit, ccl- ret; qui tamen falluntur: plerumque fob- larelaxat, aura mitioris captandz causá, t trahit DEUS hanc . internam fpiritus dul. Quid ni affe&tus, qui é proba prodit, ac e- cedinem, quo uberiorem merendi mate- maculata confcientia,Dei amore zítuat,ideó- H riam nobisfuppeditet, Plerique funt, qui- que ea exuit omnia, quz mundi fluxa, & ones bus fi hxc interna daretur confolatio fortaf- ( ra fapiunt: foli Deo fe aperit ejus . gratiae fis ijsdem minime ad falutem prodeffet ; vel fufcipiende causá: pulchré. D. Bernardus De domo in- faltem eorum merita non modicé minue- qQQuomodo enim perfet1à diligie, aut diligeria, u fí. in fummorum defiderio ad fuperna nonva- zeriori c, 69. tentur, peris ?. Collige te spfam. ad ie ipfam $. &6 im ': folo divinitatis defiderio requiefce, / Simplex affedus , & puriffimus integer eít ; partiri, Ex proäd conj?ientid proäi,qui ]ym— ac dirimi non patitur , Íua gaudet integrita- ä deunt affetiusheriles [amt,non [irviles, te; fi dividatur, ampliüs integer noneft, nec H nec mercenavij ». proprium mon inten- fimplex: & qui torus non tendit affectus in Deum, fimplex efle nequit, nec integer, quia Í: dunt emolumentum : fed in Deum purà sendunt. divifus, quaptopter aiebat Auguftinus; 44- f uus te amat Domine, qui tecum aliquid amar, q Rdba, & emaculatà confcïentia eos fim- quia fcilicet füum dividit amorem , cujus 4h 39. P ^ plices fovet affe&tus, qui non crearutze pattem dat Deo, & partem creaturz; ideóque commoda, nec ulla interna intendunt non amore fimplici, & integro, fed muctili, b dulcedine perfundi , fed tantüm, & unicé & manco Deum minus amat: qui puro, ac ü Creatori placete, eique foli ob fummam fimplici affe&u in Deum fertüur; nil prater I (uam bonitatem adharefcere, Purus amor Deum cupit , & rerumomnium conditarum fu Seym, 85 ait Bernardus, non eft mercenarius, ideó- oblivifcitur, ut foli adhzrefcat amore inte- t . quenmonpropter fe,. (ed propter Deum ama« ;ro retum omnium Conditori : talis. fuit fu tum agit, & operatur. Refert PaladiusHe- affectus Eftheris Reginz potentiffimz, quz p Cap. 20, leonopoleos Epifcopus de quodam adole- Aíuerum centum viginti feptem Provincijs li Ícente Numinis emancipato obfequiis , & imperantem in fua habuit poteftate , acpro- Ti addi&to fervitijs; hune acceffiffe ad Macha: inde licét divitiis omnibus afflueret , ac deli- el rium Alexandrinum valdé anxium, confilium ciis difflueret; nihilominus nonnifi in folum me petendi causá;eb quia variis pulfaretur intus Deum fuum direxit (implicem, & integrum (à tentationibus: aiebat adolefcens,G quid Pa- affectum : Tu fcis. Domine ,. quüd uun- elp ter fan&teincipiam, quid faciam , càm mo- quam latata — fit ancilla tua , ex quo. but leítz cogitationes me jugiter divexent, mé. trauslata fum usgue in prafentem. diem 4?.!4-'93?,30 : 7 b" der àti que dienoctüque affligant;illud fuggerentes »nfh in teDomie DEUS eAMbrabam. ter nil facias, recede hinc, aíceterium tibi non , Non folüm conícientia pura. & ema- eítcongruum, truftra antelucanas fundis pre; culata toto. affetu in DEUM ferturj lm] Hi & ereaturatum , ac propri commodi eei, laboresfubis, téque in caffum flagellis li e d .Pr-iibi äffö&ug femïna funt virtutum , &c. $85 oblivifcittir , fed etiam fui ipfius: mundi :decantata illa Mydzvirgula ; qua ferturin» omnesrelpuit voluptates ; & illi tantüm vo- auráffe , quidquid tetigir. lupe eft in fola Dei acquiefcere voluntate , Jufferat Deus Abrahamo facrificium " 42. 'efque injunxerat , :quidmaclandum «effet in quod perinde eft , ac beatorum felicitatem praguítare in terfis: ficut coelitibus fammo vereCta:ara', inquiens, .Sume mili ac- (Gene[. .c at2 eít gaudio, fummzque voluptati videre Dei «Am triennem , 0 capram urimulam ,. . "U, J)9, voluntatem , orbem univerfum inoffenfo ATLetem Annorum trium ,yturtrurem 4H0QHE » D percurrere pede ; -G &reaturas omnes per & colupibam ; & quamvis columba cordis ; ac áffectüs prodat fimplicitatem ,'non tamen fingulos terrarum cra&tus , matiur finus , in pelagi imo , 'in terrarum profund's ean* :vultíolam facrificio immolari , nifi ei & tur- dem exequi , nec ullam reperiri , quz potis tur adjungatur ; 'nonjutfit.columbz adjungi vülturem ,'autupupam . vel accipitrem . fed fit ei refiitere; ita.qui probam , ac emacula- tam fovet conícientiam , totóque affectu in turturem ,quz avisad purum ,ac impartibie Deum fertur , veluti fui ipüus-oblitüs .l lem áffectum fpedlat , utnos doceret , qued quzritnifi Deum ; 'in:quo folo fuam expe- tametfi in'cunctisoperibus noftris ei colum. ritur quietem, & cum Regio Vate ait: In- 'bam , feu defoecatam, puram;ac emaculatam Pfa'l'. 70"v. offeramus confcientiam ; adhuc à nobis exi- i16, zroibo ia potentias Domini , G memorabor justitia tua [olius : 6 eit probe conícientiz, 'git purum , ac fimplicem affectum jnon.cum & voluntatis affeétus defcecatior., quó in eo * alijs dividendum , fed totum foli Deo exhi- * hinc bendum : id proprium turturis , ut fi focius nil de proptio reperitur admixtum Magifter Chriítus hunc in primo fuo diíci- 'emoriatur ; nullum alium in fuam admittat pulo affe&tum quae(iturus, accurate ipium in* focietatem 5 quia affectus , 'quo 'eum profe- 10)172- £. Z[. ïterrogat. Petre, amas me , cui refpondit quebatur , fimplex erat , ac purus , propterea £ » "V. 1:,' Difcipulus, Domine zu fcia , quia amo te , impartibilis? & femel, quód turtur torum affectum focio dederat., 'non vult ipíum di- ex quo intulit Chriftus: ergo Petre ,(i amas me , fiegotibi placeo, & fervire mihi vis videre, & partem alteri dare; ideóque filhic non propter ullam mercedem , necobullum 'adfit affectus , quidquid Deo ófferimus , &t tuüuum commodum , "meum tibi concredo in ejus obíequium agimus , 'ei placet: 'non gregem , pafce oves meas : tibi mei mune- , eeit gratum facrificium , fi ex fimplici jeóque ris vicatiam operam commendo , meásque impartibili non prodeat áffe&u : funt qui oves pafcendas committo5 'quod officium pauperes, & nudos veítiunt, fed pannum ,ac cum obire vix poffis, nifi ames me propter corium furantur, ut veftes corificiant, nu» me, & non propter te, feu obaliquam tui 'dos operiant ; licét veftire nudos , opitulari Je doto ip. -- utilitatem , & commodum ; ideopzfceoves pauperibus per fe opus fit probum : 'nihilo» wioric.co, T. mmeas: Íciverat Magifter Chriftus , (e enixim amari à Petro amore puro fimplici, & in- 'tibuselargiatur ; fi pannum , quo nudos ve- tegro , fed adhuc intertogare eum voluit; Ttiat, columbz non rürturem adrieclir, fed ut inde difcerent caeteri in ecclefiaPraeíules., "upupam , vulturem , & accipitrem , feu aves Epifcopi , & Antiftites, non debere domi- Tapaces, ac voraces ; àquibus columba di« nicum gregem pafcere ob propriacommoda; feerpitur, *opüsque bonum xorrumpitur 3 ut inde pingues proventus annuosaccipiant, - neque affeétus probus opus improbum po- fed quia Deum amant , & propter Deum pa- teft bonum reddere ; 7licätaf'fe€ldsimpmbufs ;potis fit-opus bonum malum reddere, ftoris officio funguntur , & labores tubeunt ; quos grex dominicus exigit , ut pafcatur, Ea eft pravi affz&us indoles, 'uteiram s 4 fv Eerunt Auguítum Cafarem Juveni cui* 'opus bonum inficiat , :ac'corrümpat , cüm dam nonad votum fe gerenti in fervitijs fuis tamen áffeétus probus non valeat operi malo bellicis obeundis miffionem € bello dediffe ; mederi ,'nec opus'obliquum ad re& itudinem cumque juvenis triítis , & dolens perijffet ab. redigere ; non enimopus malumaffectu pro- Imperatore , quid domi effet parenti refpon- bo corrigitur , 'nec emendatur : 'hinc:dixit l: ïfg' ! ?-.70', furus, dic fili mi, fubjunxit Augufítus , pa- Chriftus. — . S-oculuctuus Jimplex fuerit , to- uc 34 tri tüo , wetibi won placere , quod perinde qum corput tuum ducidum erit , "fin autem , fuit,.ac innuere juvenem illum minime Im- ocHlus TUMS Weguam fuerit . z0tum COYA peratoriplacere. Profe&té fub vexillo Chri- tuum tenebrofum erit ; quz verba expen- fli omnes quotquot baptifmi aqua nos ter(it ; dens, D. Bernardus ait: Dwo malavobuflio- milites fumus , cüm dixerit Jobus , militiam va effe uno bono 5 ideóque quamvis probum efle vitam hominis fuper terram, & maxie adfit opus; fi-duo concurratt mala, nimi- mé Chriftianorum :-ut hoc in bello Deo pla- rum affectus improbus , & fallax 'error ,cor: ceamus, inid debemus ftudij incunibere ;ut rumpunt hzc duo mala probitatem operis aliàs in fe boni P« Opeïil'e'p'auperignüditaæm eipro viribus inferviamus, quó poffimusei» dem plaeere; hoc eft toto affectu , totáque 'opus eít per fe bonum, uretiam eleemo.: f .."y"j d animi contentione , nervisque omnibus cone nam elargiri mifero indigenti: fed fiut pa tendamus , ut fuisfervitijs omnem noftrum peris nucitatem operiam , pannumclangulo, impendamus affectum , & eidem placeamus, & pecunias in officina furripio Mercatoris , Hinc affs&us fimplex, &t impartibilis , qui- jam duplex adeft malum , quod in perniciem, & exir/'üm obarmatur o peris boni , quod que totus Dei impendizut ferv;tio : eit veluti Dàdd ; pro- — Diflertatio XE;WH. propterea inficitut. , & corrumpiturlab ine funt., nec mala , hunc adn:lit affetum proz tentione mala furripiendi rem alienam invito bum, quo in Deum ditigi: , quod agit j ar- Domino; Gerrorefidei, cüm mihi per- vinam , & adipem Deo offert , cui etiam fuadeam ex alieno panno poffe nuditatem opera adiaphora placent: qui hunc fuis actio- / pauperis operire , & Deo non difplicere : ut nibus probum affs&tum non praflituit ; is .affectus , feu oculus fit veré fimplex, ait quod optimum eft facrificij, Deo fubtrahit ; Lib, de sre- D. Bernardus : vequtritur cbaritas in 1nten- adipem fcilicet , quem jure perpetuo à nobis 5& n dzw fpeonfe Hene, O verirar in eletlione, quando opus Deus exigit, ft per fe malum , quamvis affectus fit pro. Nonlicét Chrillianis vanöäagerc ambu- 4j* bus , nequit malitiam detergere mali con- latores, & quó pes ducit excurrrere , fed currentis; licét fermentum if febonum Íit , quà re&ta intentio , & probus affz&us pedes non tamen ea ineft illi vis , ut totam fatinz dirigunt , iliuc ambulandum ; & eít ,quod maffam peneiret , quam ia meliorem trans- nobis fuggerit Deus per Prophetam íuum mutet vulgatum fiquidem eft illud S, Dio- Eggaum , inquiens :- Ponite corda noflra.» nyfij effatum s * L Cap . X34 U o "bonum conítat ex integra fuper vias vefires , femináfla multum ? & caufa , malum veró ex quovis defectu , hinc imntulifls parum: comedifla , & non effn f« Epifl, 82. etiam Seneca: 4d/ce nunc , inquit , 4uód tiatis DibiMlis , & non cíld inebriatis; ope- nibil boneffà fit , nifi cus totus animus incu* rutfiia v0s , & non eflis calefatii. Et qui buit , atque affuit , | ckui« nulla parze fui ve» mercedes congregauit ,»nifit eae in facculum phguavit, pertufam, Hec dicit Dominus exercituum * AT uo 44 Q od fi probo a'f-fe&uï mala non affo- ponite cérda vefira fuper vias vefiras. . 1n- xeth. bonil, cientur opera, fed qua ex fe puré funt nátu- i uf init, jungit nobis Deus , ut fuper vias nofltas cor« -ralia , ut comedere , bibere , ambulare , da ponamus noftta, ut (eduló con(ideremus, dormire , fi ex probo fiant affe&tu, &in. quà fit eundum , & quoaffc&tu fintgreífus Deum dirigantur,tunc cumMyde virgula;feu dirigendi , ne multum laborantes , nihil , probo affecta rangantur, indifferentiam exu- vel parum indereportemus lucri: negligen- unt, & probitatem induunt , ait enim Se- tibus enim hunc probum affectum;qui veluti Epiff. 82, neca. Oauis res , quam'vis ex fe éndiffevens luxpravia re&a fignatitinera, per qua fit virtute addita decus fumist. Culzsculum u - cundum , occinitur , feminfhis multum , 68 — caians cidum dicimus i. boc idem obfcurifimum eft zntulifits parum. Sunt , qui plures femi- odle z. dies illi lucem infundit ,| non eripit. nant pecunias eas impendentes in veftium lu- Sic zflie , qua à nobis indifferentia , ac media xu , in ferculis delicatioribus , convivijSs dicuntur , divitijs , viribus, forme , bonori- uipudijs , fympofijs ; fed i(ti, qui multum bus,reguo ; & contramorti, exilio,male vale. leminant , parum colligunt , quia neque in tudini, doloribus , queque alia aut minus , terram feminant feracem , neque petitum aut magis pertimuimus , aut malitia, aut adhibent colonum: eft tellus fccax (inus pau- virtus dat boni , vel mali nomen, Ma J/L..: peris; & peritus hujus terrzecolonus probus per fe nec calida , nec frigida efl , in forna. affectus , quó pecunize pauperibus erogan- vem conjecla concaluit , n aquam remifJa s tur : hi quamvis multum feminent , parum vefrixit, Sola igitur virtus , & honeítas tamen, vel nibilcolligunt ; quia affectu non probitatem invehit , & fola malitia malum . probo fuas impendunt pecunias, quasnon Íccum trahit :: indifferentia per fe nec bona levandz miferiz pauperis causà infumunt , funt,necmala; talia tamen fiunt victutis , nec in Deum dirigunt , fed in proprium vel malitiz acceffione: licét quie naturalitér cofnmodum ; proinde totam pecuniam in agimus, ac natura infeiviunt , ut Comcdere terta fepeliunt flerilefcente fine fru&u , abs- j bibere, ambulare, dormire indifferentia fint, que ulla utilitate, 3. RP gb adiapliora, feu nec bona , nec mala : fitamea Sunt ctiam , quicomedunt , & non fa- 46* 9. V. 26 probusaccefferit affeQtus , cujus opein Deum tiantur; bibunt, & non fitim extinguunt , dirigantur, hujus acceffione honellatis velu- quia perinde ac brute animantes folum ven« .ti Myde virgule contactu aureum contra- trem colunt , foli indulgent ftomacho. Sunt hunt nitorem , & fplendeícunt , honeitate etiam ,qui feoperiunt , non tamen calefiunt ; virtutis: quia ficut ópus ex fua aliàs natura quia licét fludio virtutum quandóque in- bonum Deo difplicet ; fi operantis intentio cumbant , témplum frequentent , preces improba fit : ita opus ex feadiaphorumm Nu- fundant , piaculari Exhomologefi conícien- r mini plurimum placet , fi ex probo fiat ope- tiam purgent , Euchariflico epulo fe refi. rantis affe&tu. Omnem à populo arvinam ,& ciant; non tamen inde calefiunt ; quia hac adipem ealege exegitDeus,ut nunquam licitü pet finceruin , fervidümque affectumad De- foret ab ejus obfervantia populum difpenfa- um non dirigunt, & nonnifi tepefcente ani- Dewvit. cAb. ri L * Omni adeps , inquit; ,^ Domzni erit ino ex quadam potiüs inolita confuetudine , 3. 'V, 16. jure perpetuo in generationibus , & cuuclis quàm ex vero affectu hanc exercent reli- babttaculis vefiris. « Adeps ifte ait If(ichius gionis virtutem , à quaflatim deficiunt ; vix P —— a L. RE . E u P probus eít affsctus, quié confcientia prodit e cemplo digreffi ad inveteratum libidinis emaculata: huncaffectum à nobis Deus exi- revertuntur volutabrum , priftinas repe- git , & nemini hunc Deus remittit : qui ope- tunt confuetudines , & quia pravos amores d — Bo — r ribus etiam adiaphoris , qua& in fe nec bona nunquam;ut deberent;fincere exuunt;virtutis. £. exuti Probi A*A'Ffe&us femina füunt virtutum , | &c. $95 exuti paludatfientko,ïtamctü fe quandoq; ope- nem nequitiam : qui enim mundo inferviunt, ruerint , adhuc frigent , nec calefiunt, ejisque appetunt delicijs diffluere , plures 47 Sunt etiam , qui eàm plures congefle- neceífe eft labores fubeant , moleítias tole» tint divitias, ac congregaverint pecunias, eas rent , contumelias patiantur , convicia de- . tamen in facculum miferunt pertufum: mens glutiant, morsüsque acerbos filentes fenti- enim noflra eíft veluti facculus pluribus per- ant : habent enim , qui mundo inferviunt tüfus inlocis, tot illiinfunt foramina, quot fuos obtreélatores, invidos , &ma!evdlos, pravi affe&us ,' quibus terrenis . adhzit non ipíis defunt curz , folicitudines , pertur- 4 voluptatibus , accommodis , in quze opes , bationes, reique familiaris anguftize ; jugi- quas congregavit , -expendit, Iscum pro- ter timent , nunquam tuti; quia emacula. ventu feminat ,. qui finum pauperum profu- tatm non habentes conícientiam , fed pluribus fis foecuadat pecunijs, Is famem pa*ægäuifær, noxis foedam , ac criminibus fauciam, neceffe & Íxtim extinguit ,. qui absque ullo in. efcu- eít jugi timore angantur, G nullo vero gaue CKPJFQU'S*' lentis ,. & poculentis exceffu, fobrietari (tu- dio perfundantur det , quam in Deum dirigit. is cgcïiezzs 1 le, calefit, qui per ferventiorem affectum , Íe : VI. totum divinis emancipat obíequijs, & per virtutum exercitia otiaà fe abigit frigefcen- Lib. ia E tia,appofité S.Gregorius. Multuminuquit, Can/ clentia emaculata omnem à ff zectb. bomil. cordi [uo fexainat , qui de mandatis caleflibus, dimorem excutit ,quia quos timeat , uon 1. poft iniz, vel legendo , vel etiam audiendo multa C0g- babet : & probis fe tuetur affectibus , " nefcit ,. fed negligenter operando pauca fru- quos fover, B pravosyrifiés- &ificat, Comedir , & non fatiatur , quia.s que 4bigit. verba Dei audiens lucva , vel gloriam feculs 48, Ola tuta confcientiailla eft , qua nullá cancupifeit. Beué autem non fatiari dici- inficitur noxá , & probos tantüm fovet tur , quia aliud mandit ,. 68 aliud efurit , - affe&tus , hec enim, quostimeat, non bibit , 8$ nou incbriatur s qui ad vocem pra- habet , oómnémqueà fs metum excutit , & in- dication aurem inclinat , fed meutem non., ter obtreCtatores aemulos, adveríarios male- mutat, — Plures pluraoperantur, defatigan- volos, acinvidosgaudet imperturbata; talis tur, & fudore madent, quitamen nullam fuit Apoftolus , qui inter erumnas , períe- inde percipiunt mercedem , quia ut vulgó cutiones , preffuras , anguflias nunquam de- dicitur, cribro aquam hauriunt ; retia ingene ijci potuit à menti$ tranquillitate , quia te- ti folertia, ac non diíparilabore explicant, ftimonium propriz conícientiz coram Ju- quibusventoscapiunt; G ut afiai laborant ; dice in tribunali ; coram accufatoribus invi- plura, & quidem gravia in fe onera recipiunt, dis,& calumniatoribus femper habuit. G/e- 2.44 Cs« 7"5.?73')6e d* "W. fed inanem laudem quarentes , vel luctis in- ría noflra bec eff ,. teflimonium confcientia 12e hianteshi mielli non fibi , (ed alijs laborant, nofira: quia Apoítolus noverat emaculatam quia & culturam negligunt confcientiz pur- Íe habere conícientiam , nec ullius criminis gande, G purodeítituuntur affectu , quo fe Reum (ciebat, tutus tribunalia ingrediee Íuas in Deum actiones dirigant, Baalami fa. batur , ac Judici f« fitebat, nequeadvoca- cerdotes, licet plurimum laboris impende- tisindiguit , qui ipfi patrocinarentur , ne» rent , fatagentes facrificio Eliam fuperare, que favoribus hominum , quibus à periculis bovem impofuerunt arz , & altioribus vo- Lib, 9. Me- eriperetur , appofité D. Gregoriusait: G/o- cibus à fummo mane ad meridiem usque , riam fuam Paulus. teflimonium confcientia r::i,wmp(z $4 clamárunt invocantes fuum Numen. Baal 3 Re. catp. memorat , quia favores alieni orisnon ap. "U. 26 exaudi , Baal exaudi mos , tmnjz'lieöa'ntqz;e petens vite . [ua gaudia extra fe ipfum poucre d Altare , quod fecerant , cum elfet jam mte ignamt. Hsec eft ea felicitas , quz velut vidies , iludebar illis Elias , dicens ,clamate pediflequa probz;& emaculate conícientiz, voce majore. Clamabant ergo voce majore , eam ubique locorum comitatur, & fequi- G'incidebant fe juxta ritum cultvu , & lan- tur; fatetur D. Paulus fe fuifle verlatum in ccolis , denec perfunderentur [anguine z nul- laboribus pluribus, detrufum in «arceres , E: l13 tamen audita fuit Baalami vox , nec ulla é calumnijs vexatum , ia peticulis multis inter H fratres ; & naufr aci cclo fuper.altare fcintillula perpluit: fri- w;cl.l js inter fluctus, fed d guit victima are fuperimpofita , quia & fri- ubique fuam gloriam , fuümque internum guére facrificuli , qui nullum ferventem af. gaudium poflediíle; quia coníciéntiaà qua- feétum in animo excitárunt , quem in Deum vis defoccata labe gloria eft , quá juftus in- dirigerent : non vox , nmon clamor ccelos tus afficitur, & veluti coeleftem praguítat pervadit , & penetrat, fed pius mentisaffe- beatitatem 5 & quia cenícientia pura ferax &us ; huncquiaEEliías in feexeitavit; ignem eft proborum affe&iuum mater: . interna iti- ftatim é ccelo in terras accerfivit , ligna ac- dem latitia etiam in carceribus in tribunali. cendit , & victimam abfumpfit. Dixerim 4 w 1 ul bus,' in periculis, in naufragijs jugiter fait Baalo haud abíimilem eíffe mundum , « À affetus ,. neque à ferventi Dei amore us- -* Íuos vatijs exercet laboribus, vexat moleítijs, p*'ær; quam deflitit, hinc Salomon ait : Secura 5 d wiciA gatexercitijs, quibuseos rapit ad om- 0364 V A Uons , quafji j»'!,ge COHVIVIWIE ; Xametfi an. ^ ?? 6, j gtzifiæ Differtatio XXVII. c96 N guítize premant , l—ab'ores enervent, fames tate pofuit Jofeph dgüituï; quiainteper vitze, urgeat , fitis zfluet, adhuc latus, & fatur fcelerísque purus , etiam inter vinculaliber p5 2» vivit, quem confcientiz puritas nutrit, eft , fcité D. Chryfoftomus ait: Intrat J« jofepb ven- feph. Santliffpsua cuffodiam vifitator magis dito iema, 49. ^" Fuerat Jofephus in Z£gypto de fallo cri- rine accufatus, fedlicétin carcerem conje- ( Cuflos enim carceris omnia Jofepbo cvedi- éius, nunquam tamen cordis amifit liberta« derat ) quám Reua j prows[ormon focisa y tem ; quia vinciri non poteft mens conifcia medicus mon egrotus, Adeà fit cuntiorum.» ES re&i ; neque calumniá deprimi, quem con. Prepofitus , ut fuerit , & Reorum folatium.s , ä fcientia emaculata tuetur ; gratiam enim non 4c prawmtar. Ubique emaculata coníci- folüm apud Butipharem fibi promeruit; ve- entia tuta eft ; neque ab interuo fuo deijci- « PéS GA AW —— P X"m ho . . 2 o t rüm etiam captivo, & detrufo in carcerem tur gaudio, tametfiin carcerem detrudatur, conícientia emaculata Przfectum ipfum car- vinculis ar&etur ; nunquam tarnen fua de- Detinebantur in eodem ceris conciliavit, flituitur libertate; gaudet enim, quia ubi- i carcere duo de Pharaonis Palatinorum nu- que illaefa eft, ubique tuta ; fi tentetur , pro« [ mero, quorum alter Pincernis praerat ; al- ficit; fi ar&tetur, dilatatur; fihumilietur; . . | ter piftoribus przeficiebatur utríique ali- erigitur; f1 pugnet, vincit ; & fi interima» L quanto poft,nocte intempefta obijcitur fom- tur ; ad gloriam coronatur 3 ipfa enim in nium cüfn officijs , quze gefferant , quód- fervitute eftlibera, in periculis tuta, in car- cere leta. IpíamPrincipes honorant , po* fh que rerum eventui etiam congruebat : uter- que animo hzrebat anceps ; neque libertas tentesreverentur, Magnatesexquirunt. Illi f eis concedebatur confulendi Conjectores jux- viti probi obediunt , improbi invident , ini- li tagentis illiusfuperftitionem ; ctimque uter. mici fuccumbunt , & ubique eft viclrix, quia K nullibi ulliuseft fibi reatàs conícia. que meetore , & triftitia conficeretur fuam Pulch- r, P(nlm. 9 Jofephus utrique Palatino operam obtulit ré D, Gregorius: Gicut laboribus preff ia peniteut. [ fpefretus , Deum abdita fomniorum fibi re- declo quie[centes roficiuntur 3 ita dum mundi feraturum, Somhnium Pincerna fuerat ob« bujus adver[fitatibus premimur ,$nbena con- jecta (ibi vitis cur tribus palmitibus, é qui- [cienréa suterits deleclamur. [ Suum intus in corde habet innocentia busciüm gemma priüs erumperent , G& mox $1. paulatimï dilatate frondefcerent , fructüss le&ulum , quoquiefcat : fuumibi & para- ( que minutos emitterent , híque florentes gli« difum ,ubi delicietur; . quia emaculata con- Vil Ícerent , incrementa fubirent , ut ad maturi- fcientia , five tribulatio urgeat , five preffura T tatem perducerentur ; adeo ut à pocillatore ingruat, five mundus premat , five calum- vindemiam defpumantes racemi in calicem nia mordeat,invidia corrodat, & infernus lat« m tb , jp [// exprimerentur Pharaonis ; cui recens mu- ret ; tranquilla femper quiefcit, & fronte Hocque ferenaletatur. Jofephus in carcere vinctus ; u ftum ad bibendum porrigeretut. [5 -fomnium ita Jofephus explicavit , ut tres non folüm non caruit libertate ; verüm & s vitis propagines totidem dierum intervalla culturá virtutum , ac fomniorum interpree f interpretatus praedixerit pincerme , elapfo tatione claruit illuftrior,& in carcere , perin- lu triduo, priftino fuo effe officio reftituendum. de ac in templo preffurarum oblitus, latus , acalacet fuo grates Numini referebat , quia «n " Cámque ex hac conje&tatione etiam Piftor bul ípem conciperet letioris fortunz , fuum e- quotquot folet Deus fervis fuis in templis conferre folatia , haec eadem emaculata con* * Ino tiam Jofepho fomnium expofuit : vifa fcilie tfr cetà fe tria viminea caniftra capiti fuo impo- fcientia (ecum defert , five periculaimmine* fita, inquorum medio , & imo panes inerant ant, five preífurz ingruant , five &rum- | w 1. 10 candidi é poline compadii ; & in fupremo nzurgeant, & calamitates premant : hinc $, f Beda ait. In cap,to, Ui fercula fervarentur , quz arte piftoria fieri Templum quoque , & domus Dei Luc, i confueverant ; qucque advolantes voluczes eff pura mens, atque con[cientia fidelium.s, tel depafcerent : audito fomnio impalluit Jo- Eít emaculata conícientia Numinis temp- ii fephus Interpres , preenunciavit fiquidem lum , ín quovir juftus aram conftruit,in qua mifero omnia alia fata, & effata; nimirum cuncla fua , qua agit , in facrificium Deo pen üm« .fore , ut intra triduum penderet fublimis & offert, facerdotis enim officiurnagens gra- tiffimum Deo offert holocauftum feipfum ; iCte patibulo, & efca fieret corvorum cadaveri- bus inhiantium, Neque aliter , quàm Jo- ut eleganter innuitiD, Leo Papa ferz. de.» pen hus fuitvaticinatus, utrique obtigit. ur. fcp affumptione. inquiens : (Quid tam facerdo- Legimus igitur Jofephum de falfo crimi- tale , quàm 'exbibere Deo con[cientiam py- THàg $9. Du]l ne accufatum , eümque intetrum detrufum vam , 6 immaculatas pietatis boflias de alta" carcerem , fed non legimus Jofephum in cat- ri corda offerres, , &t cere perturbatum ; fed fomniorum interpre- Vir probus , & innocens fe ipfum con- [2 lii tem, ac Vatem veridicum 5 quiaea eft probz, flruit Numini templam , altare erigit in U5 acemaculata confcientiz vis, ut internaluce corde , cui ornamenta adijcit , & flores lmp öuöd fi tor perfufus vir juftus etiam inter carceris caligie virtutum , & fimulacra pietatis, L nes veritatem videat ; & fomnia , qus nox vir juftus templum eít Dei ? folatia , quse Dug intempeíla fuggerit , interpretetur ; po- folet beneficum Numen fuis in templo e- rla. largirifamulis , hzc procul dubio coníci- h tuit Jofephi innocentia detrudi in carcerem, ar&tati vinculis ; fed nec gaudio, uec liber- entia emaculata pomdcc',"-&' Íecum de fert , I & Probi affe&us fcn;:ina fuixtivirttltum ; &c. $87 & ficut in templó nonnifi probi eliciuntur af- eluit confcientiam , .& abíterfit maculas ; i, g fectus , quibus preces, qu& ibi funduntur quas 1in adulterio , & homicidio patratis cone Ü b , veluti alis munitze furfum evéhuntur in coe- traxerat ; conícientid mox tutuslabores ex- ilma, ï lum : ita confcientia pura nonnifi probos optat ; quibas virtutem excolat : ajebat enim. promit affc&tus , quibus veluti apertis, ac Proba we Deus,G tenta me : vifus e(t David , p fy-zlmk 26, dilatatis alis ima terra fugit , quó in fub- non folüm adverfa accerfere, fed & Deum ip- limiora nitatur, Virum probum preffure , fum laceffere , quali divinze dextetz non re- anguítiz , & calamitates pulfare quidem formidaret gladios,quafi non timeret preffu, poífunt in. extima corporis cute, non ve- ras,rideret calamitates , arumnas flocci face- ró intus cor ledere , nec animum tangere : ret , quia fcilicet tunc fui conícius de fcelere exercent exteriüs corpus , ex quo pulveres non ampliüs arguebatur; ut enim fcite D, 2 terrenze adhzíionis , fi adíint , excutiun- Jp P[ai 1c8, Ambrofius. Non vellet probari,ft ia fe crimen tur; fed intus animum excolunt , ut flores 4gnofceret i nec tentari, (ipaffionibus gravibus ineodem germinent illuflrium virtatum ; & fe fciret obnoxium: liber Zgitur à peccato , fe tantüm abe[L, ut vir juftus , & innocens Deo cupidus offerebat ; non folüm fe David calamitatibus fuccumbat , ut x«rumnss, ac Deofiítebat , íed & certaminis éupidus Deum labofes quafi favores à Deo fibi conceffos veluti laceffebar , quo vellet ipfum probare ; apertis ulnis ampleéctatur , gratäsgue repen- Proba mne Deus, G tenta me, quiatiimirum At $3* nulium ampliüsinfe crimen intus agno£cens; Repetita infortüniorum nuntia eadem quod exteriüs expavefceret ,non habuit, Sed fermé hora Jobi viri jufti pe&tus veluti bel- fi divinum judicium, vel ipfi virifa,ncftifïïmii, lica tormenta expugnatore cacodeemone ni- & fummatum virtutum cultores metuunt tebantur labefactare , ac propugnaculum dicentes, Non intres in judicium cum fervo TP rlms, chitult, ejus fortitudinis infringere : fed emaculata £4o: cut David Dei non umetjudicium ; ut ]obi confcientia Doemonis rifit affultus , necetiam Jobus? quia uterque tutus , ace- & qua à tartareo expugnatore in exitium maculatus timorem omnem excufferar : Da- - Jobi fuerunt emiffa , cadem in exercitium vid eatenus tentari cupijtà Numine , quía ceffere uberioris virtutis ; tunc enim Jo- $l. interno lumine nil viderat, ex quo timorem bus , quem pura , & emaculata tuebatur conciperet: Non vellet probari, aitD, Ame conícientia, non in querulas voces,nec in con- brofius de Davide, fi z fe erímen aguofze« vicia contra Nuntiosprorupit , fed ete&ta in ret; ex lachrymis , & cinere, quibus no- Deum mente ferena , ac interna perfufus &urnum ftratum rigaverat , lixivium eff:- -Job. eap, 1. ipfe lzetitia hastantüüm voces protulit. Da« cerat nzvis conícientie abftergendis oppor- miuus dedit.Dominus abflulit * fit nomen Do- tunum j cümque maculas , quas per patrata mini benedicium. Deo laudes occinuit.gra- crimina adulterij, & homicidij deleviffet , tésque rependit , quia calamitates favores conícientiam purgáffet; nilque infe ampliüs cenífuiti; jacturas munera , & infortunia bene- videretnoxe, timorem omnemexculfit, & ficiafibicollata: fecurus enim de emaculata audacter petijt tentari : 2027 veller probari , Íua conícientia tanto fe Numini gratiorem f in fe crimen agnofceret , nec teutari, f ceníuit , quantó acerbioribus zerumnis,X tri peffoni&us gravibus fe [ciret obnoxium.s, bulationibus fenferat fe premi : ideo cacodce- Jobus itidem nec Numinis judicium timuit, monis non expavicaffultus, calamitatum non quia emaculatam fuam noverat conícien- tiam * * timuit preffuras , quia nullius fe criminis ajebat ,. ff fuero judicatus , fío , Cap, t5. a, noverat confcium, ajebat enim Job. Ne- Lj 9 - Cap. .'-70 K quód juflus 'apparebo quos prtopria con- 1$, 6, que enim reprebendit me cor meum in omns icientia nullius criminis redarguit; hos in,. In Mft n UiA "ICA , quia enim conícientia fruebatur nocentia tuetur-; prafertim coram judice Lii, malaciá, mundi , G ercbi non timuit pro- fedente intribunali. ob innocentiam mo- cellas: quamvis , & pecora in campo , & rum , quamàptero cum lacle fuxerat,incor- L filii , ac filieindomo, & [egetes in agris re* E ruptam femper fervaverat P] ut & inteme- jacens pentina perjerint cede:ipfe enim in fuo ratum conícientiz candorem; ajebat enim : fimento veluti portum ibi enactus , mente Neque reprebendir mecor v;eumin tota vita ferena,corde tranquillo tutus gratias Deo re- "mta ; ideóque excuffo omnitimore judicari pendit ; €5 quia tot inter calamitates;pref» non formidavit ; quia ut apté ait S. Pettus - furas, ac tribulationes uberiorem fibi mate- Damianus [] L quidquid fedulà verfas in com. riam füppeditaverit patiendi , ac meerendi: feientia ,. bocidem ipfe es in eflimatione s nullo vir juftus timore angitur , quia coníci- dtvina, Innocentia confcientiz impene- entizefua tefítimonio fidit : nactus portüs ma- trabilis eft lorica , qus iétus omnes retun- laciam in ipfa pelagi tempeflate , quasmun- dit; clipeus inexpugnabilis , prefidium t dus , & orcus procellas excitant , non timet, conferens , & tutamen. Fortitudotua s , Eia", 3 ;Ir'i imó , & prefluras lubens accipit 5 eísque ajebat D, Bernardus,: Fidutia bone con- Enrenitm torqueri cupit ; quó é graviore certamine feientia : decor tuus , fMendor bone opinio. Papam üb, pugnáque concitatior L 3. Ad cón.. flà, þ | illuftrior fit yi&o- &i ; quem emaculata confcientia Deo pul- m aL chrum , ac decorum conftituic ; eundem f4s Hinc David poüquvam l.achrymais » quibus inexpugnabilem reddit ) E [ïa'eri.. ut nec hominis , ftratum fuum per noéles rigaverat ,. füam nee. Numinis iras timeat ; quia nulla eum Eeee noxa | Verani de Affcthibus Tout, d. r Y - 88 Diflertatio XXVII. 1oxa coarguit , nullum redarguit crimen : ac filiorum , folä mulier , quia innocens ; nüllus eft thefaurus pretiofior , nullus & ficcis oculis , & frontezequé ferena , ac intte- tütior emaculatà confcientiá ; aurum , ar- dida flabat tacita. gentum , gemmas nobis furripere latro- Cümque jam duceretar äd locum fuþ— numinfidiz poffunt ; fed emaculatam con- $é. plicij lapidibus contundenda, ac obruenda fcientiam , nec temporum valent viciffitu- folà intemerate confcientim innixa fidu- dines fraudare; & innocens vitá tutiüs dor- c&à oculis in. coelum fublatis Deum in- mit nudus fub dio in ftramine, gunl 93 quàm divif vocat innocentie vindicem ; cum illicó & tijs affluens fub tecto in purpura, medio turbe prodiens adolefcens nomine i,*; Gf?;f/: PL Nullum timet , quem innocentia tue. Daniel , . divino concitatus fpiritu palam tut ; quamvis judices adverfarios novetit. proteftatur fe iniqua czdis innoxium. effe ; Vocabatur in judicium Sufanna , cui proe. poítulat retexi impium , ac iniquum judi- mium debebatur propugnatz virtutis: Fru- cium ;. flitit audax adolefcentis vox populi ftratus à foemina caftitatis cultrice lafciviens impetum , cum Deus in adolefcente Da- infanientium libidine fenum amor , in o- niele fupra etatem loqueretur ; imó illi » dium vertitur exitiale ; erant hi fenes duo , licét ob immaturam &tatem annorum haud non minus tribunalium , quàm fenilis eeta- L ampliüs duodecim ,. nec in teftem in judi- tis probra 3 . Venetis turpiffima , : ac hir» cio poffet accerfiri , — partes imponuntur cina mancipia libidinem olentia , impu- cognitoris , & Judicis, ut ipfemet caufam ro zíteabant amote , quo Sufannam depe- cognofceret , & judicium retexeret, quod ribant , ,& quem cacum , foedümque in- ut integriüs exequeretur ,. juffit in diver- tus alebant.ignem in venis . foràs prode- fum íecedere accufatores ,. qui feorfim in- re , non erubuerunt ex ore ; cümque di- terrogantur à Danicle , fubqua atbore vi- versà vià ad idem properarent flagitium , diflent probrum adulterij à Sufanna come inc LA chi !is in mochum incidit , foedisque mitti , cámque alter re(ponderet, fub Schi- confilijs initis ftatuerunt libidinis fuze prze- no, feu lentifco , & altet íub prino , qua dam in Joakimi pomario venari ; ibi Sufanna arbor glandifera ad genus pertinet. ilicum; contra pomeridianos ífolis zílus parabat indignatus tunc Daniel, utrumque calu- corpus abluere ,. frondibus arborum ,. ac * mniz , G convidi criminis condemnat j. fructicofis circumtecta feptis ? utque fo- & ut lege puniantut talionis , quam perjus * liciti eft pudicitia plena timotis , obferari ro teftimonio fibi promeruerant LU placuit Ht diligenter curaverat oflia viridarij : fed üniverfo populo íententia ab Adol eícente cum fe folam crederet a ) en duo exiliunt lata , & indignatus populus in nequiífimos lenones,ex infidijs advolantes in fcelus ; & fenes , attentatu m flagitium , latas contra ad fontem veluti equi adhinnientes non li- innocentiam foeminzg icalumnias 3 falfas bidinis ignes frigidà extincturi , fed impuras accufationes , & perverfum judicium , la« flammas alituri in fonte ; Veneremra. in a« pidum grandine eos obruit , ac interimit ; p P t u PTR DP quis natam , móxque fontes enaclam ex. & Sufannz innocentia fummis excipitür lau- pifcari fatagunt in aquis ; folicitant caftz dibus.. Sufanna igitur falsó à fenibus ac« P L fed repulfam patfi , viraginis pudicitiam cufata, & ab ijsdem ad necem damnata Pa Lit,», n r vim minantur zeluctanti, ac capitale fup- 3 mente ferena , animo tranquillo, corde in- plicium ; fed mulier fatiüs ducens alieno trepido ingreditur tribunal , audit contra: fcelere mori , quàm proprio foedari , ut fe iniquam [ententiam , & adlocum fuppli- rea à fembus flagitiofis accufatur , qui re* cij pergit , nec timet certamen fecura de clufis pomarij foribus, in vindicias depre- victoria , quia tuta de confcientize purita» henfi fceleris , fervos concitatis clamo- te . L] fecum deferebar propugtatorem , ac ribus advocant ,^ mentiuntürque juvenem defenforem ,. conícientize innocentiam , nec quemdam. perpetrato cum Sufanna adul- potetant vibrata faxa eam frangere , «ujus terio ; fuis dilapfum & manibus pracipi- integritas ictus omnes retundebat: elegan- ä ti fugá illico difparuiffe relictà foeminá in ter $. Xeno Przíul Veronenfis de Sufanna * * eodem flagitij loco audiunt , qui ac- at ? Zzmvrea fufceptura feutentiam , quám dicat cerfiri advenerant famuli , quod tec cogi- 4 Deo pro castitate fortiter moritura: tare aufi füiffent contra viraginis probita- & quam judicantium fententia prava deje- X g tem ; fidem, ut adhiberent , integritas Ceraty con[cteutia integritas erigebat. obítabat herz ; ut fenibus annuerent , eo- Lj iNon potuit Sufanna causá cadere , cu« )7 f rundem fíuadebat authoritas ) & in an* jus integritas inviolata flaret ; * conícia fi cipiti hzerentes , pudore fuffufi filuerunt : mens reci fame mendacia tidet L L hon trahitur ad tribunal foemina , ideo rea ; p timet conícienzia emaculata anguftias car- D quia tlagitiüm noluit admittere , ideo ac- . . cerum , accufationes in tribunali, calum- pi cüfata , quia innocens fedent jüdices , nias accufantium , quia perinde , ac folaris ijdem qui accufatores , G tefles ; adíunt n radiusubique fe prodit,acfplendet, — Exiar iEl cum Sufanna parentes , & filij , czteríque in /Egypro Jofephus in: carcerem detrudi- ls fanguinis neceffitudine eidemjun&ti, fqua- tUf , compedibus vincitur , & manicis , & lor , & luctus adftantium . vultus infece- ;ä Md tamen nec de calamitate pertetritus cadit , dt rat , madebant lachrymis ora parentum , nec de lao honore folicitusdcficit: vincitur o q-uids:mk K l Probi Affectus fcminä funt vittutum , &c. £89 quidem pedibus , & manibus detrufus in car- & dum rettó ad pedes, nonad caput accedit, cere; fed non vincitur , quia victor € car. Qw [uam fatis verecundiam promit, Quot pro* W 4 Cereexilit ? quos conícientia emaculata tue» bi affe&tus germinant , & florent in una T .tur , nulla poteft adverfitas'profternere ; Magdalena confcientia imbre rigata lachry- non alium optemus propugnatorem noíl- marum; ubi enim vernant rofz amoris, & rum accerfere , quàm innocentiam con. violz verecundie in confcientia emaculata , Ícientiz , in hacenim fola ait D. Chryfoito» Homil ;33 ibi virtutum omnium decora nitent , quia mus, floret;vera latitia , & verum vernat verecundia , ut ait-D, Bernardus, 2ff gem- Serm, s6. ! in Genef, gaudium, quia ut monet Petrus Damianus ?A WOrW?B , vVirga difciplimme ,. foror. con- in,Caaz, ferm. de S. Maria Magdalena , lequens de tinentie , lampas pudice mentis , expuntiriz gaudio, quéd éconfcientia prodit emacula- mAlorum , propagatrix puritatis innate , taait, Ef geudium continua [ui jucunditate, ffecialis gloria cou[tientie f4tma cufios ,vite frinifimum ,. quod perfetlus animus de fe- decus , wirtutis fedes, eura [fibi confcientia pollicetur ?. qui cordis Eft verecundia, que riborepingit, & 4nunditiei, ac confcientiz ftudet puritati , orhat vultum 'excclentis innocentiam mene f9. quod timeat, non habet , omnésqueà fetri- tis , ac puritatem conícientiz; eftque pro- ftes , ac pravos abigit affectus , & tantüm pterea , ex qua venu(las, & gratia veluti éfuo verum in Deum fovet amorem, gaudium de fonte fcaturiunt , tanquam pellucidi rivu- L] propria innocentia ; & verecundiam, quà pu- li . & ficut cüm reboante tonitru nubes dore (uffundituz ad cujusvis turpitudinis fpe- L obítrepunt , quedam folet:corufcatio pre- Cieme E ire ; itagratia oris , & venuftas frontis ve- recundiam przcedit , ut ait Siracides , ubi | ^&, VII. hanc exhibet gnomam , wmze grandinem., Ecclef . 22, ( feu ut textus gracus legit,antetonitruum ) preibit corufcatio , 9 ante verecundiam.s . Jn confttentia pudorata imbre ri- precedit. gratia. Dicitur gratia vetecun- gata refipi[pzentium lachrymarum probi diam przire , eó quia viam oftendit , qua emues affeblus germinant; & virtutum - fit rectà eundum , & gratia femper praíto flores feliciter vernant. €(t , ac parata ad verecundiam. excipien- ;$. ^ A cít verecuridia pudicitize comes, cujus damt fcité Rabanus expendens gnomen , ; K $, focietate ipfa caflitas tutior incedit Syracides ait : fuwigur corufcationis praibit eflque propterea , qua emaculatam pondus grandinis (tonitruum ) fíe ettam nitor. confcientiam cuítodit ; eique plurimum adij- gratia pracedit. gratiam verecundie , quia licét gratia verecundiam pracedat, hzc citdecoris, Hinc Magdalena ut refipifcen- tize lachrymis, quas culparum contraxerat, tamen nitorem gratia praeit , quia ut ait fordes,abílergeret 5 veni impetrandze cau- Janfenius: Pererundia flHatim de fe difundit r] sá importunum adit convivij locum , cen- gratiam ,. quapropter eft verecundia mo- furam contemnens Pharifzai, G convivarum rum fplendor , virtutum decus , pudicitize lampas,emaculatz conícientim charaéler , Lur.7. «49, non curansconvicia. Et flans retrà fecus pe- 39. des eju lachrymis cepit. vigare pedes ejua , puritatis fomes, & hone(latis egregia pro- 3 L] & capille capitis fus tergebat , &5 ofculaba- pugnatrix hinc pergens Syracides ait : 'waef. *5&?; ; Mulier , que fuerat in Gratin fuper gratiam mulier fantia , & pu 165 tur pedes ejus. civitate peccattix ; in domo convivij fa&ta dorata, ubiautem textus latinus legit fzz- pifcatrix retia expandit, feu capillos fui cae Üa, ereceeft fidele, có quia mulier pudo- pitis; & neaquzde(int , in quibus veniam rataDeo , & marito inviolatam fidem fervat, expifcetur fuorum fcelerum, lachrymas fun. cafta verecundiz arbitrio : fed cur mulier dít, quibus cüm pedes Chrifti tergit, pro- pudorzta dicitur gratía fuper gratiam ? quia priam abílergit confcientiam , & maculas Íemel, quéd pudore fuffünditur, lilio cafti- abluit : acceffit mulier nonad caput , fed ad tatis rofa additur verecundiz , acpudici ru* boris ; ef(que propterea fupergratiam , quia pedes Chriíti , quia cum malé diu ambuláffet, quó recié impoíterum incederet ,. veftigia omnigena virtute ornatur , & pudoris be- Priüs fudit lachrymas cor* neficio Numinis gratia , & virtutis cumu- bona quafivit. dis, lavítque Domini pedes pudorata con- latur venuflate ; hinc Ambrofius de offic, feffionis obíequio , quos & capillis fuis ter- Pulchra virtus eff verecundia ,. & fuavis m &ratia , quanon folim infaclis , fed etiam.. fit,. & per crebraofcula fyinbela ijsdem im- preffit finceri amoris : obobalíamo etiam 3n ipfis fpeclatur. fermonibus. Speculum ; & unxit ; ne inflictis fibi vulneribus à czeco Cu^ enim mentis plermque in verbis refulget , pidine, àprofanoamote, deeffet Alexiphat- ip[um vocis fonum librat modefiia , ne cujus- macum : & quia unguento vulnera jam cus quam offendat aureim.», Nonfolüm verecundia czteras cuftodit raverat , & lachrymis etiam cicatrices de- é6O, a o m leverat ; & fordes abíterferat conícientiee , vittutes , cüm fit foror continentig 5 ve« ideo verecunda , & pudore fuffufa nullum rüm etiam vitia quzque coércet , áit enim D. Chryfoftomus. Pudor frequenter. efi depromit fermonem. " Verüm licét tacita Homil;zä, " m obmute(cat , fuum tamen oflendit amo» franum vitiorum ,. inijcit enim verecun- [Vlaflho yem , lachrymis eloquentior , quàm verbis ; dia infolefcenti concupifccmiæ froenum , Ecee 2 quà Ferani de 4&671'614; Jam» l, $00 | Difïcr'/tatioxXVH; .quó omnes ejus , velinhibet paffiones , vel tentre:: Adco fzvit ih animo fera verecun- Coércet motus 5 fitque propterea froenare dia, peccati pediffequa,ut deformior cenfea- vitiafingulare elogium verecundiz ; G pros | pf fm pierea pernecefíaria hec eft omnibus ; ne turiplo Orcq ; àcerbiórque ipía gehenna. ; à pravis affectibus ad flagitia pertrahantur , . $. V. 1 Q licet. fit verecundia. emnibus zetatibus , perfonis, temporibus, & locis apta: ado- t l leícentes tamen , acpuellas , vel maximé Ca:»äfäenfz'.fz Pm-ml cz"z:czï.e:wzm eff decetin ipfo. enim corporis. decore venu- gehenna , qua impios viventes , C di- ftias rubeicit verecundia , que 45 omni 4- viua Mortuos gratia torquet ,. & ac- Af liena luxt , utloquitur D. Ambrofias , riter diferuciat. 6 Lib. Y* offie, fobrietatem diligit , boneflatem fouet , quae I confcientia em.'acu!ata hs&tug e—P: , in $* - Cüpï 4;. C gemine virtutes adoleícentes præfe(rr.im ? |. quo nonni(i probi vernant affectus, & f 1 ac puellas decent, ! honeftamenta florent virtutum ,. ut i Ó1. Refert Stobzeus , Pythiam Ariftotelis hatenus differnimus: fipravafit, & vitijs filiam' rogatam , quónam colore puella. $ deturpata Íylvefcit in vepreta ,. qua intus rum genz venuíliüs pingerentur , refpon- hominem pungunt , . & ab animo quietem t fl diffe,colore verecundie , G vetum tetigit , expungunt 5 vulnera infligunt , G internum quia nullus in vultu muliebri color venu- hominem cruentant ; ac tam dirà, j acritér- ! ftior rabote , quem pudor in generat ; & que difcruciant , ut gehennamin fe vide- « t verecundia parturit. uapropter 'Cor- atur ferre cruciatuum , hinc de imgijs ait nelius expendensillud Syracidis , ubi ait de- Regius Vates. — Veniat mors fuper illos , & Pfa?. s4, j Ecclef é4.7. verecundia. mulieris , Gratia verecundie defcendant in infernum wiorutes ; QU ad(c- b ejus [uper aurum , erudité ait , verecundia renscaufam hujus defcensüs in gehenam fub- in uxore magis rübet , G rutilat, . quam dit, * Oueniam uequitia in babitzculi eo- aurüum * ilius enim rubor eít virtutis VU , inuedio eorum z led fimorseos oce pli ? * tinctur3, ut ait Diogenes atque arx cupat, quomodo in. infernum dicuntur vi- W ventes defcendere? & fiviventes in infernum n pulchritudinis , ac caltitatis , ut ait Dio- à medes. deícendunt ; quomodo mors dicitur venire di 62« Eft igitur verecundia cüflos , & pro» fuper illos ? cum mors fuo gelu vitam extin« bi pugnatrix confcientie emaculate , cum & guat : vel igitur viventeg non funt,impij in in« non finat, quidquam in ea admitti, quod ternum deícendentes 5 vel fiviventes, mors tutpitudinem oleat , & innocentiam le- non venit fuper illos : velfi mors occupar , if dat , ideóque dicitur verecundia vitium v quos infernus viventes torquet;non e(t hujus« quodvis preire, & pracundo vetare: quia modi infernus,in quem deícendunt impijnon LT qu:é fera eft verecundia , ac vitio fucceda- ampliüs viventes : qualis 1gitur eft hujusmo- Net néa, hacvitium non prait ; mec.ci do- di infernus , in quo viventes tam actiter q . minatur , fed potiüs pediffequa eft pec- torquentur ? non credas ,ait D, Ambrofius , j .cati , ad quod fequitur; de hac enim ve- alium effe hunc tam dirum infernum , quo vi- £a recundia loguebatur David , cum dixit $ ventes torquentur , quàm ipfam impiorum lea Jota. die verecundia mea contra me eff ; pravam conícientiam ; haec enirfi e(t , que fil Pal 43. Ej confufio factei wea cooperait me , ideo Deo, & divinz gratice per patrata. fcelera Mi confufioni vultüs affociatur hac verecun« mortuos adhuc viventes in hoc fzculo, ac- 1ü dia , quia vitijs fuccedanea etubelcit , fe ritet difctuciat , & diré torquet,. appofité u patrati fceleris indicem effe , ac filiam : $, Ambrofius apud Eufebium f(ic fatur: j5 » Qu non enim poteft-fcedior fingi , vel pingi Peccator , quamuss foris abundet , C deli- . $v5, P verecundia eà , quá fuffunditur anima, ejs diffuat . odoribta fragret , in amari- cum fe vider ornatu virtutum diílitutam , d tudine anima vitam exigit , vita facinórae lu à cocleíli patria exulem , Dei hzreditate ff «t fomnium, "Aperuit oculos , transivit IT exutam, à gloria exclufam , Deo inimi- requies ejue 5 evanuit. deletiatio , licer ip- n cam , ac ignium fomitem aternorum ; & f4» qua videtur, etiam dum- vivunt , im- in omne &vum tótius orci factam ludibri- Qu . piorum rkgyies » $n inferno f* i Uiventes enim ( um [] & aquia tantam fecum miferiam tra- in inferuum deliendunts. Vides couuivitm.s 6j, hit , ideo prepropera peccandi confufio e- peccatorás ? — interroga cou[cientiam ejus , am pracedit ?. Er confufío faciei see coope. I nonue gravius fotet. omnibus fepulcbris v yuit me , non elt hac verecundiz fuffufio flos intuéris letitiam ejus? optm abundantiam ? CQI', decoris , Íed confufio vultüs , & effufio dede- lia introflice ulcera , — &f vibéces duima ejm , coris , acignominie ; & dehoc pudore lo« cordísque maffitudinem. 4 De Ír quens , D. Anfelmus ait : Si £uuc peceati pu* Pravaconícientia fpirans mors eít, cadä« Zib. de fimi cA l4 i. cap,igo. dorem , & illinc cernerem inferni borrorem , ver viventis ,fepulchrum peccati fcetentis, ac E necefjarió uni ilorum deberem immergi, bori infernus immatuté precoquus , qui jugiter Pris me in infeyuum mergerem » quam in torquet , cruciat , ac diré lancimat ; quia [7 uI pudorem peccati mee immitterem , malems ex peccato carnifice fequitur animi peccantis purus à peccato gebeunam intrave , quam Ut carmificina ; & fcelerato nullum majus fup- DIES peeati — forde Pal!m:& celorum — Regna plicign; iplo (celere;. vix culpa eít admiffa , | E ipli Probi afféctus femina funt virtutum, &c., $9t & omnis flatimquies eft amiffa ; vix fc*lus eít enim fcelus cruentum vulnus adeo dis patratur,S& in fcelere necetle eft peena luatur; rum, aclethale, ut torimentorum videatüur Ei 4/? 970 ut enimícité fcribit Seneca : Seeleris in fce» gehennam excitare, G fecum trahere, ut lere fuppluwm efl, &impius licét adhuc vi- obfervavit Przeful Mediol aneníis, cujus no- vat, cruciatuum experitut - gehcnnam Vi« men Ambrofiam fapit, qui explicansverba vens eft in inferno, qui fzvis male confcien-«. Apofloli : cauteriatam babentes fuam con- Ip Epiff.1. ad * Zimotb.«., tize pungztur , vulneratur, laceratur ftimu- fisentiam , ubi D, Paulusloquitur de impijs. lis; ac velutifuriis ab orco emeríis, ac dire de quibus Spiritus S. manifeíte dicit, quia in debacchantibus acerbé exagitatur. Quàm novilfimis temporibus öa!ceacnt À fide at- dirus, quàm fzvus eft lethalis ifte viventium tenderites, fpiritibus erroris, G doclrinis doe- monumi,ait Ambrofius : Oungrtie2 cetitertas impitrum infermus! quàm feralesfunt malé C conícii àni f tam dicie confcientàam , boc est fimulatione és mi moríus! quireus fitnoxa,crüs ciatuum fibi baratrum apemt, fitque ftatim corruptam , quia ficut cauterium coritum core iU -.'«N ia fzvientibus obnoxius poenis; G confcie rumpit , & uotam infligit , ita & fallaci improba perinde acPoétarum Erywms ferro, confcientiam denotat. ad perditionem , 1asa T2 À € konec C"'L &3 te- enim bos isaitari negat , ut faluentur 5 quia &« Hsnn.[lä, ac multiplici d tró3ue apparatu circumfepta, ucícias magis- ficut cauteriun imimutari won potef!, it2 nec Vi efd Ui ne foda, anÍzva furentis inftar Me egersé vi- eoruim. aniau emeudari : Qoàm fun Ícera quatit, & terrifico afpe&tu flagellum in- efthoc cauterium, quod ut ait ÁAmbrofius : cmfcæm*mm denotat ad perditionem, & qus- tentat ; & nusquam lancinare defiftit ; adeft tortor domi, comitatür impium foras,cum dem eternam, G adeo probrofa eft ignomi- EC ipfo accumbit menía , jacet in le&to, peram- nie nota, quà u'nprobos inurit,ut gchennali bulat forum ,. exit inagrum, revertitur do- detrufis carceri equiparet ; eft fiquidem le- thale hoc confcientiz ulcus, cürn mortem mum; quia fceleris iupghcmmmfc.jere eft, & quandiu fcelus manct, tandiu favit fup- adferatzternam, & de gehenng. æmældtw- pucium; mrc;c:et tortcor, qua nemml Faïü'&, ne illius pocnam antxczpec. nec 6&, nec Pontificum tiarás, c imperatorum cla- Qued fi hoc ulcus dit putruerit, ejus cutatio prorfus defperatur : qaía fictit ceu- n*ydes, nec Regum fcepzm , nec Cafarum diademata, nec principum militares excue £EYINID, at Ambrofms, imimntttari non pote[f s bias, nec cocco rubentes purpuras, nec auro ita necejus auimus emendari ; eít hujus ul- fulgentia paludamenta , neque vehera andes ceris cauterium , quo impiorum putrefcit Sapientum toaas, neque nitentia pmcm m conícientia teflera damnatienis, & gehenm» müanva , necbellica mmwmiawa, nec Cïlt &S impretlus character próbrofam inurens igno marmou*ï Us cruï*uza pallatia,neque aulzis ve, miniam: & fticut muüum brachio, vel cch N cauterium -nullibi cauteriatum deferit ; ïed ftitos parietes,ne cgemrnis micantes veíles re- veretur: fed ubaquc farit,in omnes fzvit;ubi- comitem íe illi adjungumfeparabxlem, pet. que proterve fe infinuat, & culisfe fe ob inde conícientiz cauterium , & ulcus putre- rl Cüeu. aco ltm 3 inter hiftriones comicos incedens tra- fcens jugiter impios torquet. cerfitum volo-Cain&m adhuc fraterno fan- gsdias excitat; inter Indioaes illudit inío- lentiüs: quamvis videatur i unpius ia tricli- gülü** cruentatum.; is P 32f* E ati fceleris con- nio hilaris, in theatro lztus, in comitatu jue Ícius Numini e;uqclum hn dict reipen&e g cundus, larvata eít ejus latitia, petionata Ecee ejicis mebodie 4 fw:e terras Gafacie Genef, 4 ^ - jucunditas, & fucatum srmdwm,nulla eft in tua abfiondar , & ero vegus & profugus in V ejus fronte ferenitas, nullain mente tràne LeTrA $ Omnis 10l ,« 7!41 invenerit. sme, occi- - - quillitas , nullain;cordefuavitas ; quiata- det 772(?. ui Ieus,erat fratricidij;Judicis fun- Hm" i^ metíi haec lztitiain extima vultüs cute vie guur ofücio, & fedens pro tribunáli fentea- h tiatn contra fe dicit, & quidem commenfam deatur paradifum exhibere gaudiorum; in- tus tamen infetnum. occludit crucxataum H delicto: Omné igitur, qui invenerit me,oca - fzvus eft, G atrex hic infernus; qu:;vga- &idet sme; quia ipfe fratrem occiderat in j [ ter torquet , nullus eft tam rabidus cams, campo, merebatur & ipfe à quovis eidem js qui ita diré mordeat, fxcut prava remoraet "1 obvio occidi, QJdF ouüd Cainus tam diré conícientia. infe ipfum fævren., ut contra fe mortis 65. Quàm fint ferales male confcu animi ientent:am dixerit? quia nimirum adeo in- morfus, ijéxperiuntur, quos prava intus tüs torquebatur, G ex fratricidio carnifice, adeó dira fuetat fubfecuta conícientiaze runic&emta torquec 3 CU)US tormentum QC- ] hennæ parxatur, eó qma nunquam cefiet , carnificina; ut nullum majus fupplicivm neque extinguatur,-in quo cum igne con- dari poffe cenfuerit , ideóque fententiam fertur inferni. — Idqua caufze, cut Apoítolus mortis contra fe tulit, ne fupplicium fcele- 1. Ad Timotb.4, vocet cauteriatam impro» ris diutiüs fentiret in fcelere torquente fra- ( borum confcientiam: cauteriatam babentes tricidio confcientiam : idque caufze , cutf fitam confcientiam. Sed quódnam eft lmc Cainus deconfcientie fcveritate in fe ipfum t cauterium , quo conícientia i I!TIPIQX um ul C. fævnem, appofiteD, Amorofïus,qm eleg.u ratur, G impios poenaliffimà inurit ignomi. ter rem hanc edifferit agens de Reo, cuj u.s"ï Apdor. DA Vi g&oa. ts fiz notá? non credas quidaliud effe, quim confcientiam patratum fcelus torquet ; ait Dl iplam cogfcientiam patrato fcelere faueicm; ipfe: £F uvere fibi ne[cit, rigorem judici etiam 02774 T keece j $92 Diffeitatio ïx,'(vu f circa f[e nou novit :'nleexäiere y recordationem desineffent , poffent ex ipfius ;:la*bi niani:bus, , AGw. proprij perborrefcitt. & commi[um eru- k cüm nemoà fe fugiat ; ncmoextra fe cur. befcit errorem , emnem ejus. memoriam pa- 4 ràt; nemo fit cordis fui accola, fed quisque ver, meruit, Breformidaty gravem [ibi fe ju- propriz fit confcientiz incola; nullus fit fuze li t dicat; fe ipfum arburum refugit ,. nec fe fe mentis advena, nec proprij pectoris. trans- þöi audet committere. Magna 'vis obnoxia L fuga; proinde nullus, qui propriam potis con[cientia magna [upplicia timebant Adam, fit confcientiam effugere, & à fe eamabige- « 6 EvaA, Catn quoque metuebat, ne omnis re, ne illius fentiát cruciatus: ipfum pecciffe la eum quicunque ineniret, occiderery ita ia fe x ineluctabilis eft tyrannis, & anima, qua pec- ipfe ferebat [ententiam , quód dignus. effet , cavit, hanc in fe tyrannidem traxit, quá dire, at Dirum ett íceleratz, t nullus ignofceret, & jugiter torqueatur; eíl enim, poena culpze (0 ac Izíz conicientie tormentum, ad quod des bi pediflequa , & ubi culpa admittitur,ibi poc- clinandum, vel ipfe Reus, & impius fenten« na non dimittitur: nulluseft, qui fi impro- do tiam contrafe mortis pronuntiat,minus cen- bus fuerit, afylum in fe.ipfo inveniat; : & 2 p íens malum efle mortem adire, quàm malze Írufira adnititur fugere , qui culpam in fe pO coníciente. mentis cruciatus fubire, introduxit; quamvis fit impius domefíticos 6 /u Quamvis fuggerente natura fit quivis inter parietes tutus, nou tamen ibi fecurus fu homo fibi mitiffimus Judex, & promptiüs eft; quin diriüs pletumque torqueatur re- 1pf fibi, quàm alijs ignofcat; faciliüs fibi indul^ darguentis confcientiz laniená, quàm in fo» of geat, quàm focio ; adeó tamen fzvit in fe ro, ubi fe minus tutum credit : femper pa- mens fibi malé conícia , ut ne ejüs intus fen- lu vet confcientia leía, etiam — dum pavenda tiat cruciatus, rgalit vel gladio, vel fuíte, ftudiosé cavet; quia licét non immineant fo» u igne, velaquá interfici, Oznás igitur,aicbat ris pericula, non fint inimici, quos timeat, hd( Cain, qui imvenerit me, occidet me,ivefcc habet tamen in fe; quod timeat ; & quam, lk ro fuerit azmatus, five igae; Contermine vis € manibus dilabatur fatellitum , lictores J funt poena, & culpa ; & eit morte malum a- fügiat, fpiculatores evadat, non tamen inde Q trocius,vitam traducere imalam ; nullum e- eit fecurus , nec cruciatus declinat , quia fe M nim eít tormentum , quod acriüs impiutm ipfum femper tenet, & laíz confcientiz la« nienam retinet, n " torquea!, quàm quod depravata confcientia U invehit: fateor fzvos fuiffe cruciatus , qui- Dixerim pravae confcientiz fupplicium fe bus homines Diomedis equi, Bufiridis tauri; áb eo haud abludere,quo quondam tyranno- 693» k Syllze carceres, ad necem usque torquebant; rum crudeliffimi mortis reos ita putrefcer- P fed fi cum impij depravata confcientia con- tibus jam cadaveribus coníueverant arctiüs & ferantur, floresfunt, non fpine; quiaim- colligate, 'ut os Rei viventis, illud deo« & probe coalcientiz laniena czteros exfuperat Ícularetur cadaveris putrefcentis ; & frons vl cruciatus ; hi enim nonni(i in corporis mem- fronti, brahia brachiis, pectus pe&ori , ac Q bra, ejüsque corium fzviunt ; cüm lanicna pedes Rei viventis pedibus faerint cadaveris f conícientig non corpus, fed animum, qui in jam fcetentis ílligati: quid ni alligata eft nae C homine eít pars nobilior, ac longé delicatior, bis poena poftadmiffam culpam, cujus cada- Scio Pelufios fz- to difcerpat, & torqueat. ver fuperites manet, ex quo dimanat pavors vum vindicaturo$ parricidium , reum non p pudor, dolor; huic cadaveri patrati Íceleris h . damnáffe adeculenm , neque culeum ; fed Alligantur impij, càm illud die, noctéque ge- n dirius quid aliudexcogitáffe: fuit autem hoc ftent in pectore ,. ideóque aiebat Cainus de . dirius lupplicium ipía laniena confcientiz : confcientig feveritate in. fe ipfum fzxviens H fiquidem ad fummmz atrocitatis exemplum, Omnis igitur, qui inventrit me , occidet me, t hoc unum adinvenére tormentorum omni- quafi ab uno femel occiíus, adhuc lethaleni um acerbiffimum, quo (inerent, reum non l pagam poffetàreliquis accipere; quia nimi- l alio torquerifupplicio, quàm patrati parri- rum quatndiu eft fibi mens malé confcia, K eidij redarguente, ac torquente. cenícientiá, tamdiu manet neci obnoxia: quapropter fcri- cogentes Keum per triduum integrum re bit D.Jacobus infua epiftolacanonica, Pec- .. nuila in ftemachum demiffa cadaver fpeéta- catum , verà cum confummatum fWeritgene. p l re occifi parentis , quo enormiffimo omni- rat mortem. — Scio,(acros Interpretes inqui- p um puniretur fopplicio admonitione fcili- A g, rentes, quódnam fortis genus fit, quod Uiïg cet fceleris, & redargutione proprig con. peccatum. confummatum generat, in varia IJJ l/e n fm. fcientig, que eft irf&fragabile admiffi fce- abiiffe placita, fed libentiüs ijs affentior,qui L (Ap. « leris tetimonium , ac propterea fupplicium autumant, mortem genitam à peccato con-, . füpra omne fupplicium. fummato, amariffimum effe confcientiz au- Ie 68, . Poteit quidem interdum reus é tyran« ;gorem , ac dirum mentis malé fibi confcize li norum paratis cruciatibus evadere, vel obti- dolorem ; qua de cau(a Sufanna infanientes Qu nere Íceleris indulgentiam; fed nemo eít,qui libidine fenes, ut abigeret aiebat intra fe 45. us conícientiz feveritatem poffit fug& illudere, guffia [unt mibi undique , fi enim boc egero, o mécper ullam fraudem ejus declinare crucia- ln mors mibi esi , nimirum in(lar mortis prz: tus; conícientia improba, vel excors eíl, vel doloris acerbitate, & conícientiz angori- Ti fi cor habet , non tamen flexile ad veniam: bus. HincS.Chryfoftomusait ; Jra fe ba. Homil. 64 ler nequeimpij, tametfi pernicilümi ijidem pe- ber peecatum , quando con[ummatu:m efl, G i Gentf, B& 0!(7 e H Prqbi affe&us fefnina funt virtutum, &c; 3595 opere perfeium, tunc fna abfurditatis often- quae in corpus ï'fæviunt tormentas crüciatus dit excellentiatn : vocax abíurditatis excel- animam divexantes , . G damna omnia , quz [] hominis necem moliuntur; quaquetot fünt - lentiam, quia exaggeratejus turpitudinem, ac tormentum ; & licet excellentize vocabue numero , ut expeditiüs fuerit ftellas coeli, & lum virtuti congrüat ; vitio tamen adapta- arenasmaris litorales.ad «alculos revocare ; tur, cujus nequitia exaggeratur,nimirum vire quàmqua'ex fcelere. protruduntur imala : tutum ingreditur officinam mens fibi malé fitque propterea peccantium poena :maxima conícia, ut ibi vocabulum cudat , quoexcel- ipfum peccatum , -quod & ipfe Seneca folo Epi,. 9 lentius impium torqueat, ac atrociüs dive- naturee fpiculolumine'cum noviffet fcripfit: xet; néque ut reaconvincatur , alio indiget anaxima pena peccantitim ;eäzpeccäjäf. accufatore , cum feipfam abundé. accuíetz : convincat, damnet ; quia infe(Lior eft impro- 5. iX.- ba conícientia animo teílis ,,quàm colloipree- donis fufpendendi fit. reítis. Ximó.& íbi &Ji*ïletb;zlz' zoxa Aficitur bomos patibulum conítruit , quo promeritas luat 4nalis. omaibus efrcitur obnoxius, cenas, ut in proditore Juda, quipoít Magi-- ufitaztur uetiiga- ftrum Chriftum divenditum , .adeó :diram :moq*;z:gue co MTA fuit expertusconfcientiz lanienam , ut cum ipfam ferre non poffet,laqueofe fufpendetit: St tp'et'catum 'mäloruriï'omxiium"origc»f: VAm i oículum fidei, G amotis fymbolum, in odij, ipfüm eft, quod orcumreferavit, coe« & perfidiz tefferam converterat, ut ad oícu- lum obferavit, & Eumenides in mun- lum Proditoris velutiad ferale clafficum to- «dum immifit , :ad hominum: clades, :«cruen- tà íe Íe vefana cohots effunderet in furiasin tásque flrages 5 portas teclufit Jani, & in« Magiftri Chrifli perniciem ; fed patrati facri- jecta ia medium face bellorum, furorem in- legi fceleris, vel ipfa ftatim conícientia poc- «cendit; ex quo fequuntur agrorum devalta- nas apparavit, quibus proditorem torquerets 'tiones , .urbium -excidia , provinciarum:ex- - quia nullum eft damnum tam grave, quam ipilationes , hominüimque anterneciones, /A. €onícientize fuffragio miferum fieri, - ipeceato morborum 'omnium fequuntur ag. 70. A deoeít prava conícientia impio noxia, qninà, quze corpus miferé inficiunt . '& ex« ut vectigales fibi conftituatzerumnas, ac mie tuciant: ex illo fonte profluunt lachrymia., Íeriasomnes; neque impunita poffuntabire Ícaturiunt luQus, oriuntur metus, & proma- D Ícelera ; quia prima , eáque & -maxima eft mant morores, & quz eft malorum omnium peccantium poena;ait Seneca .Epz/f], 97. pec- horribilium horribiliffimamors,cum iliade càífe; & nemo immunis eítà folutione ve- *gritudinum , damnorum chiliade , furia- &igalis, quod de peccati cenfu exigitur; nec rum triade : abeodem fonte fcaturiunt cru« ulliim eít fcelus, quod pediffequos non fe« ente pugne, «urbium incenfiones, .civium curn trahat cruciatus, cum velinipfo ícelere funera, Provinciarum -im*eritus., ftegnorum fit fcelerisfupplicium; malé enim fibi mens vaflationes, ac imperiorum everfiones, .Eff conícia fe ipfam folicitudine urget, cruciatu enim peccatum, quod falcem Libithinz fupe torquet, ítimulis vulnerat ; licét. fortuna petit , haftam gradivo Marti minillrat ; frau- plures à corporis poena. plerumque liberet, 4dem Mercuriofuggerit 5 nuptis Afmodaum nunquam tamen impium ab animi cruciatu ; affociat ; 'mammonam confederat opulen- nemo eít,qui confcientiá lzefus metum valeat tis,& Venerem lafcivis conciliat : & fubejus Àfe excutere , quia infixa -eft impio :ejus atro, ac inaufpicato vexillo militant dynaftze rei averfatio, quàm natura damnavit; Non fanguinarij, Judices nummarij , mercatores reclé de nobis actum effet, fi càm plura fce- invidi, lenones voluptarij;pradones tapaces, lera legem effugiant, & vindicem, ac fcripta [] gtexomnis maleficiorum, G fex tota male- fupplicia ? natura ipfa per internum fynde- dicorum, hec enim mala omnia fuccedanea refis tortorem patrata non puniret flagitia ; funt peccati, cujus ftipendium «mors «eft: & plura inde accerfiffet incommoda, qua in füipendium mortis peccatum ; & hifceomni poenam delicti diré torquent delinquentes:ait bus moleítiis, eerumnis, ac calamitatibus eft M propterea Apoftolus ; Seipendium: pecceti obnoxius;qui per patratum peccatum mortis [ LT MA Reme, HOUS , gratia autem Detvita eterga, Ícuut conftituitur. ftiperidi ius, fcte Hildeber- *U,L3, legit Tertullianus: Zomatzua Dei vita eter« i tus Turonenfis alludeas ad illud Apoftoli s Lib.devefur» 444 , quatenus qui ftudio funt addicti juftitis, Y'ipendium peccati wmors, ait : Intuere enife.. d ä&m,ö.' vect.car, ac virtutum culturz; participes fiuntjac hz- vias bominis, intuere cineres , uelligalia pec- redes vitee eternze: , cum e converfo — vitijs €ati funt, nimitum, quia peccato inficitue indulgentes mortis conftituantur vectigales, homo, efficitur malisomnibus obnoxius; fi- quia ftipendium peccati mors: efthoc mor- quidem nafcitur morti vecligzlis; & frigus, tis penfum, cuiob patratum à nobis fcelus aftus, pauperies, dolor, calamitas , dedecus, obsrati fumus : quidquid moleftiz , 'ca- miferia, adverfitas, infirmitas, exilium, orbi- lamitatis, ac zrumnarum mnobis obungit tas, impotentia; affliclio, defolatio,ut etiam j mortis ftipendium eft, G mors penfum fce: ipfemet fepulchralisfqualor, fosditas,& hor- leris,à quo veluti à vitiataradice mala ómnia ror, imo G cinisipfe,acferales manium ume brz vectigalia funt peccati; Intuére ait Hil, 1 Wil' ?h prodeunt,ex fcelere enim o;i-ütur attocia illa debertgus: X $94 : - Differtatio X XV ll, debertus: zniuere miferia: bomiuum, intue- hominum oriuntut confilia in deflorationem u Vi re cineres vecligalia funt. peccati ,. quibus virginitatis , excidium padicitiz, everfio- nàícitur homo obnoxius. Collum querelis fj nem pietatis, eradicationem vircatis, & ad implemus ob pramaturam parentis, vel ami. | jura omnia humana , ac divina infringenda? di ci necem,ob fortunarum naufragia, prolixas Áítque propterea peccatum , quod oimnia in f egritudines diuturniori acerbitate torquen« t mundo fus déque evertit, ac confundit, qua, tes, obfrequentes, obviásque vitze zrumnas, proptet concludit D. Paulus :: Noz ergo f&« - Ad Rem. 6 iC & ob reliqua infortunia , quibus inhomine gnet peccatum in ve[lro mertali corpove , ut " fortuna ludit; & tamen de noítro non con- eli obediatis concupifcentijs ejus , quafi - dicat, querimus fcelere, cujus recenfita mala om- concupifcentiz voluptates fluxz funt, evani- pec nia vectigalia funt ; néqueab hoctribato ul- dz,ac caducz, & unà cum hoc mortali cor» lun lus peccantium immunis eft : &J,quamdiu pore, G ipíz intermoriuntur, ideóque mo- Qu improbé fculptum haret confcientiz fcelus, net nós, ut ijsdem non obediamus, ne re- ftà tamdiu mala hec omnia ad fe trahit, & quia gnet in nofiro mortali corpore- peccatum? (ul non facilé obliteratur, quod (culptum haret, ubi notat Chryfoftomus;non dixifle Apofto- HeziL :1. | te 72. neque facilé hzc damnaeffugimus, lum ne tyrannidem agat in veflro mortali /? 9724 u) De ícelere Judz ait Jeremias : Pecca- corpore peccatum , fed ne regnet , non qui- ^"* Ín (Eäp,':v'. tum Juda fiviptum f(lo ferreo in ungte ada. . dem propria virtute, fed noflra fegnitie,ut. N manttuo exaratum , [uper latitudinem cor- cacutientes obediamus concupifcentis, quae tol dis corum , ubi autem legitur feriptum , he- L.I * Li ad peccatum alliciunt, ait Chryfoflomus braicé habetur izfculptum , quafi . fligmate Non dixitne tyraunidem agat, quodipfum lor notatum ; &alludit Propheta. ad prifcum necefitatis efly fed ue reguet , nen quidem qul morem, quo veteres confueverant ícribere propria virtute , fed veflfra focordia, ut obe- ? .flyloferreo intabulis.ceratis, & inungue diatis. Nimirum peccati regnum prohibet ho adamantino, feu tabula, vel lapide adaman- Apoftolus, ne illi veluti Regi ultró obfequa« mi tino, qui unguis dicitur ob nitorem , ac z mur:; peccati autem tyrannidem , quia nee af vorem, quafi dicat Jeremias ; Peccatum Juda ceffitatis eft, non vetat, eó quia nsceffe fit, i inículprum eít in corde Jude adamaucino, ut duram fubeat tyrannidem , quisquis pec- lo i feu obítinatiffimo, ubi haret indelebiliter, catum admittit; quienim femel peccato ul. l ol Eïamil. 124 & perfpicuélegitur: pulchté Origenes prz- L | tro fubjicitur, neceffe. eft ejus tyrannidi ob. Hv ( 0 derem, farum elucidans textumait: Czm confcien- noxius fiat: quie tyranmus erudelior ait Pe« Homil.s94*- bi tia peccati imaginem fumpferit , babeo for- trusDamianus: 4we fevior poteflas bosnini , $-Beutdia, e mam sliius, €9 aute oculos cordie mezi deliéis quàm bominis ipfius voluntas ? numguam : : pompa a*epähgimr. Et quidem fi effet pecca- [«b ea requiefcere , nuuquam federe licet , &8 hu PA n ium atramento confcriptum deleri po[fez: fed quó amplius ad obediendum fibi norit fatiga- im feripuum esi flylo ferreo im. ungue adamanti- ri, € magts urget,infligat, G onerat , preta- qu t ipimemor, mifericordiam nelciens : boc "10 fuper petlus corda : proinde im pediore 4 cordis,feu in cujusvis conícientia infculptum enim proprium propria voluntas babet,ut quà i Ícelus, quafi ftigmate notatum indelebiliter obediens obedientior fuerit (ibi , eà amplits L haret; quoad poenz reatum, plenámque ma- eum erudelioribus vinculis innellat. Sela , «di .Jorum ad fe trahit iliadem, diligitur, um [ola digna fit odio, principium * " ] lue 7i* Si videas everías urbes, extin&as fami- iniquitatis , mortie infufío, deffrutlio magua 51 flál 'Sïlias, fuccenías domos , vaílatas provincias, virtutum , quia ubi vitiata voluntas peccato n .dicito appendices hzc omnia effe peccati, adheret, tyrannidem exercet,, & hominem dit quod mala omnia ad (e trahit, paupertatem torquet delinquentem, immittit, dedecus contlat, lites ferir, diffidia Mens enim malé fibi confcia triít "h zmm 751 feminat; quidquid five in animo, five i ingenerat, quà pracordia abfumuntur; per- pri H Vt corpore patimur, tributa funt peccati, cü jus inde ac vermis;G tinea vefles exteriüs corro- dunt; ita & triftitia, & ftipendium morseít, hocenim in terrarum quam vermis . excitat fpatijs, camporum planitiebus, montium conícientig , animam corrumpit , quivis e- git Inei declivitatibus, vallitimque profunditatibus, nim internus motus vulnus eít animz, & in- bu annonz caricem inducit, fructibus fuis plan- ter affe&tus nulluseft, qui equé animum tur- tas deflituit, & herbarum oleribusarva ípo- bet, ficut triftitiaque à mente malé fibi con- P jl liat. In marinis traclibus naves exagitat, in Ícia prodit, quapropter ait Salomon: Síewe Prov, x$, qui Up quas fluctus fufcitat decumanos, & Euros, tinea vefiimento , & vermis lygnoy ita triffi- w.2i. Ter nothósque excitat infanientes , G ad naufra: tiA Viri nocet cordi, vermis corrodense(t ani- gium vel in fcopulos iilifas cogit , vel flucti- miamaritudo , quamprava intus effündit Tà bus abíorptasfubmergit: hoc inaérem con- confcientia; non folüm vermis ifte pectus ü&.lz'mo'. & : tagionem inducit peftifer&, in camposuredi- dente corrodit , fed & amaritud P ine animum./ LL ET nem, inarbores (iderationem, in herbas aco- venenat, Wa nitum: hoc defperatis laqueum texit, fu- Imo non folüm mens fibi malé confcia 76. d riofis gladium cudit,iracundis tela miniftrat, vermiseít; fed & tinca, que precordia con. äCi by pugaantibus ferrum acuit, fumit; nebula, quz mentem turbat 5 caligo, 4 Peccatum eít, in cujus officina mala qua animi ferenitatem abripit; mare flucti. hul ültl cuduntur omnia , in cujus [chola perniciofa .. bus decuman;s exagi;atum-, in quo cordis lg. ttia N -— ^ ^« fiti [ / Probi affectus femina funt virmtuni, &c ^ s diam, «€ tetram"*inducït,triüitiam, «qua"*ïxh'- *titia naufraga perit - 'le'tha!eæ;enEnu m,quod viícera inficit; gladius, qui precordia trans. pius in fqualore , GL umbra «mortis fedens ) figit3 cruentum bellum, quod pacem -cor- diré torquetur : aitenim Deus per Ozeam ; ^7h2«v.12. dis deflruit ; feralis ignis , quo "virtus ci- -Ceffare fatiam omne gaudium ab eis, merefcit ; felleus hauftus, quià cibis fapo- - Falluntur, qui inter mundi 'voluptates — 72* -letitiam quzrunt, :«cüm -nonnifi , triftitiam rem ablegat; lethale aconitum , quod vice :'i!i Rem 5. 1 pariant: :qui mtndi deliciis cupiunt difflue- teedium ';parturitg tetra nubes, qua : lucem odit , & à rebus afpe&tu jucundis , gratiam -re, hi 'ncnnifi croris hauriunt amaritudie -mem, G morore contabefcunt , cüm expe- eliminat: quia voluntas in homine | vitiata peccatum ingenerat , quod 'in confcientiae : riuntur aliter fibi contigifle , -quàm fperáf- . fent ; :perinde ac Rex Antiochus, qui multi- lamina exaratum :omnia -accerfit mala : i« . plici militum copia fretus Hebraos niteba- 'quidem ob peccatum fulminat zther , nubes fragore tonitruum crepant ; ignis debaccha- -tur extrema delere internecione : -cümque ? hilarisnuntium expectatet, qui partam à fuo Totri), 11 tur., "mare decumanis ; fluctibus infolefcit, terta tremoribtis nutat , aér ferali cometa. «exercitu vi&toriamafferere:; decruentafuo- 1. ad URf rum lumine cades minaturmalorüm catacly- : rutm flrage ittexpectatam audivit jacturam: fmum, & eluviem coeli effundunt cataractz. Fatlum estut audivit 'R ex fermones iffos.exe 3 Atacbabe, Si peccatummon induxiffet homo in mundá, - pavit,€6 commottus esi oalde,6 cecidit in le-v.3. - um,€ in languorem pra trifiitia ; quia non tot non efferret futera,homimimque ftrages ;Libitita , nectot cruentabella indiceret Bel- i fatlum eit ei, ficut rogitabat. - Antiochum, Jona, nec tot fupplicia Megcera. preferret, -quem pra.nimia potehtia fuperare' vix va- ! juit-Hebraeorum :exercitus; una proflravit, quaffatis tcedis ab Orco emerla. VT. -Si peccatum in munduüm non indüxiffet -vicitquetriftitia ; moeror ipfe intüsin animo ""homo, nullus effet in homine à belluis ti- -genitus pugio fuit, quiintime eum fauciavit, -crüentavitque ; «cüm enim fibi -ex voto non /mor,àpredonibus injuria , :à furibus rapina, -à militibus clades, ' ab hoftibus vulnera , ab -«ontigerit bellum à tciftitia dilaceratus : fuc- -cubuit: & hoc moerore " folent promptiüs infidis convicium ;; imo nec ullum effet pro homine fupplicium , nulla gehenna , quam "torqueri, qui lztiores, G lautiores *die$fibi "L äï folum peccatum aperuit , & prava conicien- - pondent; fi ad vota resipfisnon fluant; cim «tia in fuo eam etiam experitur intimiori cu- «enim deliciis, ac illecebris vacent ,^& áüter Homilaoe: ^bili; adeb utetiam cüm vivunt impij hatic , plaüfus , ÉR gaudia libereénatriantur; rarius $ Beutdi, - 4picüla fentiunt mclettize: quó fit; t f1 mo- -experiantur tyrannidem jugi timore perciti, -actriftitià torti ; deimpio enim ait'Job. -Jeftum aliquid illis contingat inexpectato te CapleU] — avima lus fuper femetipfo - lugebit , quia :]o configantur acerbiüs, G vulnerettur intio L. :miuss G inaudito morbo correpti, langue- 'àmpius intra fe habet, unde crucietur, femel -quód intra fe cuipam,admiüt , vérum .gau- "fcunt, GCexanimati , -quaftr corruunt enecti; *perinde ac Antiochus, qui eectdit n lecium, «dium amifit, & triftitiam intus torquentem dntromi(it : : dum enim aucupáretur homo 65 n languorem pra . triflitias quia non fa.« rj dnter mundi voluptates fucata gaudia, veram um eft ei ficut cogitabat. Nonfolüm interno moerore corroditur 8e, :adinvenit trifliiam , quà fui erroris poenas uil.a meral. jueret, quia ut fcité D. Gregorius: Dignum. ^mens fibi malé conícia,verüm etiam omnium -::MP.X 3. ,ctuciatuumgenere acriter torquetur; nullum wamque est,ut infe femper omo marores enim eft fupplicium "atrocius ; nulla poena dnveniat , qui derelitto Creatore dnfe g4Me ) dium quæreözt. :gravior,nullusdolor acutior morfu temera- ij cruciatus, & artifex pro- 78. Taber propr t conícientiz;ait D.Gregorius: -Inter ml« , p pato, ff priz calamitatis eít impius, ubi enim fcelus 4tiplices bumana animetribulationes mullaef vausenc. smajor affitlio quam con[cientiadelilorum z * intus fovet,amaritudinis fcabiem'intra pe- &us nutrit, cujus corrofione, G morfu ju- eftenim mens fibi malé conícia;tinea animam -giter dilaceratur , & hzc eft gehenna, quam cotroderis; flamma :exitialis 'vifcera abfu- mens fibi malé confcia experitur. ;Pluri- mens; viruslethalepe&us corrumpens; gla- bus torquetur ipfa cruciatibus, quibus Deus -dius feralis intima cruentans 5 & tortor fe- juftus Judex przecordia transfigit impiorum, 'verus vitam reprehendens, & promeritas 'exipens poenas : .Si detrufus reus in car. qui fi aliquid contra fpem fibi fenferint con- ' PWG- 1 ! tigiffe , acriter affliguntur, & interno mte- €ere , audiat fores ejusdem aperiri, judi« rore contabefcunt, Mare dixeris mentem cem timet mox fententiam necis proferen- 142 » malé fibiconfciam , ubi & procellz fzviunt, 'tem; quoties ad carcerem nuncius pulfat;to- & naufragiaad mortemtrahunt: Mare mens 'ties ejus tunditur pe&tus, ac lethali vulnere i Lib.123,002 - bominis effjait D. Gregorius, B quafi fluctus *cor fauciatur; fi tonant nubes, fuülgura pavet, - fal cap.s, yiaris cogitationes mentis , & hos inter flu- ictimque fe jamfülmine purat; hanc intra pectus turbationem lzffa ingerit confcientia &us, ventorümque flatus non folüm flu&tuat, & quamvis poffit reus.exteris, velnegare, "fs ac periclitatur anima., fed vel in ipfis flucti- bus gehennalis ignis. torquetur fuppliciis , vel minuere fcelus; nontamen fceleris fup- plicium,quod intus confcientiam cruciat oc- nullo acerbiori quaffata turbine , quàmtri- flitid: cüm primüm culpa confcientiam in- cultare poteft: quod lingua crimen celat;con- eftreticere ficit, & pulfat,omnem ab ea propulfat lxti- fcientia il.'l""s prodit; parum prod lagi- Verani de Affectibus dum, 1. L ÓH €96 Difertatio XXVII- fagitium,quod intüspracordia dir flagellat: que fu;rberibw..; majorésqwe vibices in ejus . quod lingua ícelus excufat ; hoc interno animo funt , quam in [ «ruciatu mens (ibi malà conícia accu(at. £0rut .carpore,( qui 45 Alijs verberantur. $I, Sategerat fratricidium Cainus excufa- $1. Neque voluptas, quam fcelus concupi- re, cum Deus ab eo de fratre fuo Abcle in- fcenti2 peccantibus propinat, dolorem tem- RUA €enef. . - quiteret refpondit Deo fcifcitanti : JNe/zio, perat quamvis linire videatur,& aliquod ad- )9 Num fratvis mei cuftos fum ego? .ce!ävic!lin. ferre corpori lenimentum ; eít enim cum il- guafcelus, quod reclamante conícientià linit, oleum gehennalibus flammis fovendis; mens fibi male conícia te(labatur: appofité alendisqueaptius, quàm cruciatibusree con- Xib.Y. de D. Ambrofius : .Non babeseonfcientia teii- J Peentit, (cientize liniendíss. de hoc fiquidem oleoait monium?. Aut te ipfum potes effugereyi4 con- David: Oleum autem peccatoris non impin« P[Alo» »;? 4-::(75-, 1 féientiam declinare 9. confcientiam inquam, guet. caput vieum s Yon ulcus emollit, (ed ex- "U. $. dpüd qwam nom "moritur omne quadgerimw: afperat, dilatátque hoc peccantium oleum, qua nos in fatiis noffris accufat , G judicat s quia per refricatam praterite voluptatis qua cum nou. babeat loquendá ufum , nequit memoriam novum infligit vulnus;& nilacer«. tAWen tenere filentium. Licet non loquatur; bius vifcera excruciat, quàm vulnerarefrica- clamat tamen, & reclamat ; quamvis linguá re culparum; audi Davidem id confitentem : R /alm!. ET de(lituatur; accufat tamen & fidem extor- Et peccatum meum contra vt eff femperz nun- : » quet; tametíivideatur filere; fatetur tamen quam audivit Petrus poft trinam magiftri füi fi nonlinguá,vultutetrico, ac fronte moe(ti- negationem galli.cantum, . quin pre doloris tudine inumbrata internos cordis cruciatus, zítu in lacrymas colliquefceret , refricante quibus rea punitur conífcientia, peenásque gallo prateritum vulnus. Nonliberos cen- luit patrati fceleris, Velit, nolit, delicti leas, quos delinquentes noveris, fed vin&tos, admiffi poenas dare adigitur mens fibi male tortósque effe fcias; fe per patrata fcelera in conícia; moríüs , remoríásque interioris carcerem detruferunt torquentis coníciene vermis effugere nequit, quàd fi € memoria tiz, à quo nullz poffiathumanz vires eos ex« abigatur excuffus ; illicó. revertitur , men- 056 tllp.,z fc trahere, fi zueluferit bominem, nullia eft, qui 7 44 tisque januas pulfat, reclamátque; quia fi Aperiat quz verba expendens D. Gregorius utia omni bo- ?enef.ïggn.r. malé egeris ftatim ad fores peccatum venit ait appofité ad rem noflram : pulfaturum; dixit enim Deus ad Cain : Non- smo per id quod malà agit, quid fibi aliud, nifi Lib' tt, sj L.I ne [i bene egevisvecipies? (i autem mal2, fla- con[cienttae [ua carceremfacir) ut bunc anitmi tim in foribus peccatum . Aderit. Si petas reatus premat; etiaumefi aemo exterins aceufetz quas admi(fum fcelus | fores pulfet, & ubi quientm prefente Deo du malitia [ua cacitate Ó clamet; nonalibi putes, quàm in cordis cu. relinquitur,quafi intra femetipfum clauditur- biculo ; necalias pulfare fores, credas,quàm Ater, & iqualidus eft con(cientize care 85. lafz conícientiz, ubi bona, & malaverían- .€er, ad qdem fcelus ipfum judicis fungens tur; Gtandiu pulfat , & clamat, quandiu officio impiumcondemnat, ubitortus, && vita ipfa permanferit; cum . noílram non vin&tus ad aternum devehitur. fupplicium poffimus nos mentem exuere, nec noftrum dcemonum flipatusfatellitio, nifi quee vul« à nobis cor ejicere , nósque à nobis exclu- nera contrahit peccatorum piiffimus Deus dere; fcelere fiquidem, & flagitiis noftris oleo curet fuz mifericordiz ; uthomini illi excruciamurà confcientia , qua ad fores cot- contigit ,.qui cum ab Hierufalem defcende- dis noftri femper excubat; imà & pulfat, ret in Jericho incidit in latrones: nimirum clamátque, quamdiu vivimus, Lipoma. facilis eft omnis defcenfus; fed non tutus, ämc[h 1us$ w e pendens illud : f s? egeris ffatim cum pericula, & vulnera fecum trahat; ficut n foribus peccatum . aderiz zit. ad oflium fe- afceníum in coelo tentáfle Lucifero lethale | guleré pegcatum tuum ejulabit, (cilicet quan- fuit; & inaltum vehi, perindeac in imum diu vixerit impius usque ad fepulcrum ; detruüdi inferorum: ita mortale in terris eft. quia mens fibi malé conícia juge eít. fuppli- é fublimi montis fafligio ad humilia depri- cium, quod impium usque ad (epulchrum ni vallis. Qui Hieroíolimis exivit alió comitatur; nec unquam ceffat torquere, profe&turus ,. folam poterat Jericho. defo- & . quia nunquam definit peccantem redargue- latam adire; pacis cum reliquiffet urbem , rej G. perpetuo propterea $ torquetur e- eam petiit, quz tubarum clan e o ore dif(iliit ; culeo quisquis peccato implicitus vivit;gra- & nóndum abíoluto itinete zucidit £m latro- Mgtil, - vidsque animam flagellat confcientia; quàm &es: quàm fumus incauti! conquerimur de corpus flagella tundant , tortura . torqueat, carnis fragilitate , doemonum infidiis, cus ignis cruciet: Megera fibi eft gehennales neis voluptatum ; .cüm ultronei nofmet tar- flammas ejaculans,triftisque Erínnys flagello tarei aucupis retia ingrediamur: immerità armata Izfa impii confcientia ; iveimprobus [À . $m -«X d Cs querimur, qui hofliles caffes quzrimus dormiat, five vigilct,gehennæ fentit. crucia- homo qui. ab Hierufalem defcendebat in tus, i&tus patitur flagellorum ; hücaccerfen- Jericho incidit ipfe inlatrones , non. verà l;æc lt, £4, Devirabea. dus D. Ambrofius inquiéssVzta juffi quieta eff, dicuntur latrones ad ipfumacce(fiffe: etiam 2]H51Us autem inquietitudiais ,. && perturba David vel in. frigido fonte flammas fuit tonás plenus est. Itaque ampliss fuis cogita- libidinis expifcatus , quando per ocvlos in tionibia affligitur Unpius, quam alienis pleri- alienum hortum ütupit, tunc € fua. aula E pudis 450 CO "—2 0Dc — w —me- J $97 Probi affectus femina fuht virtutum , &oc, fit in carandis corporum . vulneribus ; non pudicitia abivit ; àc naufräga periit in la- tice,quz vegetior creverat in lacrymis. Non ita in illis debet animarum fervari; priüs e- nim confuli debet fama delinquentis , quod folàm defcendens ab Hierufalem in graffato- * fit, fi ulcera fafciis priüs. adíltringantur, ne rtesincidit, verüm & ab iisdem fpoliatur, Luc.10,U, aliis pateant, poftea oleo foveanturjideo fua- plagisque cruentatur ; Homo quidam defcen- 39. dens ab Hieru[alem in Jevicho incidit in. la- vis effe debet peccantium cüratio, ut nom modó vulnus liniendum fit ; verüm & ipfa irones , qui etiam de]poliaverunt eum& pla. Vox illa etia eít ligatura fitoleo emollienda; ne ulla in verbis gia impofitis abierunt. copulativa,quz indicat fzvitiem praeceffille; fit acrimoniaquá poffit vulnus exafperari. $. fi queras quid praceflerit ? certé non aliud, Supetior delinquentis fubditi curatürus ïl"hvxl.;.::ä eulparum plagas; fafciis oleo medicatis vul- r quàm incidiffe inlatrones, qui etíam defpo- liaverunt eum , & plagis impofitis abierunt : mera liget; hanc nos methodum edocuit Ma- eft igitur erumnarum graviffima , ac cala» gifter Chriítus; peccata hominum curaturus noftram induit infirmitatem , adveniens ir mitatum omnium acerbiffima incidiffe inla- trones , & ficarios , qui non folüm ve(tes fimilitudinem carnis peccati; baptizatur ipfe, s forripiunt , que corporis funt ornamenta ; ut alios mundet; fitit ipfe; ut alios potet; cadit, ut fublevet; vulneratur, ut fanet; fpi- llms-;æ, verüm, & corpusipfumi inflictis devenuftant m vulaeribus; occaíiones peccandi nifi. decli- nis redimitur, ut flores nobis donet; fangui- navetis vix animz denudationem;& coníci- nem fundit, ut pretium folvat noftrz redeme entiz lethalia effugies vulnera; declinanda ptionis; & tandem mortem fubit impertitue rus nobis vitam.. Sed cur Samarites vulnera Íunt pericula, quia prima calamitas elt in- cidiffein latrones: perpendendum eft. ma- )! curaturus defcendentis in Jericho, unà cum . oleo etiam vinum effundit? Er appropiaus tutiüs quà itur; ficarii animi noftri orna- alligavit vulnera ejus, infundens oleum,G vi- mentis inhiant , furripientes quz in nobis íunt habituscharitatis, & gratia, acreliqua 4ur2, an ut pharmacum eó fuavius effet , quó virtutum decora; neque ceníeas, alios effe ab oleo ordiretur; &eó efficacius,quó in vi« 'ütcu?u!:l num def(ineret? fed quid cum.curandis vu!ne- i ficatios , quàm vitia, in quze minus cauté ambulantes incidunt ; hzecfunt, quz fuis a- ríbus vinum 2 cum lNoé te&tus ab aqua, fpo» liatus fuerità vino ? imó & etiam vulnerata nimam fpoliant divitiis, quaque inflictis L'it, tte ejus pudicitia ? quomodo igitur vinum quod l, vulneribus diré fauciant, ac cruentant; ac áncolumes vulnerat , fanabit vulneratos ? tamdiu torquent,*quamdiu mens eft (ibi malé confícia, vulneribus curandis aptum non eft. fezruat 84. Latrones funt ,qui änïequam lethales plagis infligendis adaptatum. . Vinumanimi potiüs ægricudinesinvehit, quàm abítergat, flagas infligant veflibus inhiant , quas & dicitur enim vinum lac Veneris effe, venee L fürripiunt ; denudánt priusquam vulnerent; ut & innocentiá, & famá fe privarieodem num pudoris, fomnus rationis ; mors feie fuum , fax concupifcentice, fex mentis, ocue temporis momento intelligat peccator ; fru: ftra fperet [uum | occultari fcelus, quisquis lorum caligo , cordis fepulcrum, naufragi- um caftitatis, libidinis fomes, illicium ime clam flagitium perpetrat; fine vefte non po- Crimina pudicitiz , illecebra calamitatum, luxutiae teít vulnus non omnibus patere, rum /Ecna, fcylla pudoris;charybdis vitcutis; non poffe tegi, nos vel ipíe Adam edocuit; illex mortis, & fons omnium infelicitatum; vix vetitum mormordit pomum , &ítarim quomodo igitur vinum cicatrices obducet fe denudatum vidit, & proptereaad ficum cucurrit , fuam te&turus nuditatem ; edo. vulnerati ? fi plagas & ipfum infligit? Reété cuit Cain cujus fratricidium fculptum tulit tamen vulneribus curandis vinum admovee tur, & oleum ; quia vinum fymbolum eft in fronte: edocuit Noé veftitus in aqua, & nudatusin vino ; patent Ícelera . exterius luxurie , ut & oleum deliciarum , quibus turpitudine invectà , & torquent interiüs peccatores perfunduntur ; hzc duo ideo vul» nerato appofita falutem invehunt, quia do- conícientiá infeclà. Pudorem qui exuit neceffe eft vulneratimeat ; hacnuditas pre- lorem geminant, acfoetorem; vulnera enim nuncia eft vulneris? qui veró pudorem vee vino refricata dolorem excitant refipifcene tie : etiam Paralyticis poftquam convaluit ftit, plagasnon reformidat ; quialiliafym- fuum iubetur grabatum tollere, non folum Mat tþ 6 bola funt fervatz pudicitia , dicunturà Deo- veftiti : coufiderate lilia agri quomodo cre- ut inde difceret onus effe , ex quo quietem fcunt , nonlaborant , nec nent, . Dico au- fperabat; verüm ut grabatum - memoriam refricaret precedenris egritudinis; quia pae tem vobis nec Salomon in omni gloria (ua rfi- tratze culpa recordatio elt,quae animumac coopertus e$t [icut unum ex iflis, — INoc Su- fanna: difpendium pudoris timuit; nec Bet- ter torquet; nil enim acerbiüs vifcera, GE Vulnera vulnera excruciat, quàm mens fibi non bene fabea quamdiu cooperta fuit. curaturus Samarites illius,qui in latrones in. conícia; h&cpatrati flagitii recordatio cum ciderat plagas obduxit : Er eppropians alli- frequenter mentem fübiret Davidis ; dolens, me 15, & lacrymis madensaiebat: E? peccatum mae- gavit vulnera ejus infundens oleum,&vinum: um contra me efh femper ; hocelt, torturam prius tegit vulnera, qu& poítea linit: nos oleum infundimus antequam obvolvamus, confcientiz fequiturejüs reclamatio , ac re- :: & licét hic ordo. minimé reprehenfibilis prehenfio , quapropter Job loquens de hac gand V V P cons Verani de dfcilibue Tom, l. - £98 Diferatio XXVIl . con(cientiz redarevtione aiebat : fonitu ter- iniquotum ; & peccáffe atrox poena. pec- rora [emper in aurious illius;&$ cum pax fityin. cantium ;. neque ullam poteft impius excufa- U —M fidras [«fpicatur ?. quemadmodum juítorum tionem adferre; confcientià habet accufarri- orv premium . in,hac vita mentis eft. fecuritas; cem, & fe ipfum reü dicit, ac cond x A inat,ait ita poena impijcordis e(t trepidatio, ac con- Propheta:zfrguet te malitía tua,tt averfo tua Serem,a., fcientiz morfus: hinc D.Gregoriusait: »ens increpabit te, & non.folüm in hac vita;verüm Jn lob e.Vs. prava femper efl in laboribus , quia aut moli- etiam in futura, & ante aterni [udicis tribu pur mala, qua inferaty aut metuity ne bac nal, ubi vociferari delictum non definet; imà fib« ab aljjs inferantur. & fententiam proferet ipfa confcientia , & Conícientia lafa à cre aturis bmnibus peribit impius, $6. Peccacum fuum cum per« fibi timet, omnésque homines, ut Dei vindi- penderet Judas;ab ipfa convictus confcientia, * ces veretur, Tametíi videas impium fuper- quafi patibulo fufpenfus torquetur , Ííéque bientem, a piuribu's involutum criminibus ipfum ut mortis reum damnat ; & quas moe- fine carcere, absque fupplicio; non tamen li- ruit poenas ferente conícientiá fententiam berum putes;in carcere detrufus fqualet com» Serm. Sot fibi infligit: fcité D. Ambrofius: Su4 ergo pedibusvinctuscriminum; conícientia laefa fententiá Tudas proditor condemmatur , om- eit ili pro ergaftulo; imó non incarcere tan- nium enim [upergreditur fententias , qui tüm íÍqualet, verüm & in patibulo pendet, fwua confeientia [uà. fententià condemnatur. ut de Abíolone fcripferat D. Chryfoftomus; Hoc faerilegio folet effe judwium, ut confcius longo tempore pependiffe à confcientia flagel- f4i ipfe fé damnuet, latum; crines laqueum eitexuerunt, quercus Dvinz gratiz eiortuus impiusinpro-' $7, patibulum compegit, fuit enim Abfolon per prie confcientiz tumulo jacet, imó foetet horas appenfus ex quercu; impius veró tam. | Qni.7, confepultus: ait D. Gregorius: Qui Chrifto !^ Fal pe- diu € patibulo pendet, quamdiu in peccato moritur, $n [epulero con[cientie tumulatus . OAMAGAne perfiftit, Quamvis fuam impij jactent poten- imó non [olàm fepultus jacet, verüm & ge. tiam, depradicent fecuritatem, latitiam o- henn torquetur cruciatu, quia ut ait D.Ber- ftentent, mentiuntur; falía eft potentia, intu- nardus, Infernus,G& carcer anima eff [eva ton- ta fecuritas, larvata letitia; fufpen(i enim vi- [cténtia : unde nonnifi larvata eft non vera- vuntépatibulo pravz confcientize ; neque impiorum latitia; qualeenim in carcere,ubi ftare valent, quitam foedéceciderunt; multis: cunéta fqualent, reperiri gaudium poterit? - que prapediti criminibus in lu&tu jacent, & qualisletítia in patibulo , in fepulchro , in SC!'?i;x 32* Íqualore: appofité $. Chryfologus ait: Rair, gehenna, ubi torquetur improbus? ubi e; deffruitur, flare non poiefl, quem con[cientia lempiternus horror , & nullus ordo inha- daruit , impellit reatus.. Scelerisenim fuppli- birat ?. rea conícientia ftimulis agitata pe«. [ cium in ipfo eft fcelere ; e(t (iquidem 1ai- &us dilaniat, cor fauciat, ac animum di- quitas , &,reatus confcientie fupplicium fcrqciat. ;): G30ooo d5 d 9939 OCO CO aE odtctlpi - ol GOCoOGOCS Gocodododo o ts æeäïïbäïfäæïäääïäæäïäææïääïäæäääæïäeäï Pfln. , : / DISSERTATIO XXVIIL. . | | ( ( Probo cuilibet affe&ui corrumpendo - I nullus vaná glorià vermisaptior, nulla tinca à N noccmior. , j f S. I. libl ï& Vana gloriole, cui inibamus, €9 quam aucupari inter bomines gþ'm';,'. p hedera fimilis, arefacit, cuà adharefcit9 virtutum ä Y mu(,futilis eft, é fugax; omnium fIudia corrampit. L ]i J- a NT 'N nullum | opus futilius & (tatim advolat; vix incipit , & fimul de- M Qk gl IN - d V noftrà impendimus ftu- finit ; vix fplendet, & extinguiturj vixau- 5 TOE VA ditur & (ilet; cujus ufura volatica eft, au- T V dia, quàm ut inde va- SN PC nam apud homines glo- risque mobilibus (imillima , dicatürque Qu o E '!i/ a MU UE N / EW o ej riolam aucupemur , cu- propterea à D. Gregorio Nyffen. Dizriz, [2 : jus fugacitas eft. perni- eb quia oriente die naícatur ; -& eó . occi. pELAN e ( 7 7- 32 T f ciffima ; vix advenit ; dente moriatur ; Plauto £erba. folffitia- dit iO Probo affectui corrumpendo nullus' vanägloæiä vermis&c. $99 . li , que vix germinat , & ftatim exare- oH'err;nt in eo holoca—uü—omata; Et furre- Efber hh. Ícit ; vix viret, & exficcatur ; vix ridet , xit Jofue filius Tofedecb , 68 fratves ejus fa- , «ap, 8. & ftatim in Ju&tu jacet : à Luciano 24 cerdotes , & Zorobabel , & frattes ejus , 65 dificaverunt altare DEI Ifradl ,ut.offerrent emcl.ïï pulla inaurata plena inanitate , quz iuo- pté ingenio crepat , & evanefcit ? à Seneca in.eo bolocauflomata: Íed cur tantum labors [plendor fulguris momentaneus ; qui dum impenderunt in altaris ftru&tura 2 ut ho- oritur, moritur; dum íplendet ; extin- locauftomata in eo offerrent ? jam fplendeit guitur : à Clemente Alexandrino pz&um.» ara,qua virtute condecoratur religionis : fed fomnium : à Cypriano wubes evavida : à fiut inflgnia matrmoreis bafibus inciderent 'D. Bernardo wmbra letbalis : à D. Ambrofio altatis , nomina fculperent; vel ut inanna- rumor mendax : à D. Joanne Damaíceno libus fcriberetur extrucla ara à Salathiele , imaginatio illuforia, — 'Tametfi hze fimilitu- & Jofue ; jam vanae gloriole nebula aram dines vanitatem , ac fugacitatem exhibeant «itcumfufa ejus obfcurat nitorem. Quid vanggloriz ; hanc tamen veriüs ad rem no» nifuntetiamnum , qui non aras modo, fed n 80.( & Bafilicas exftruunt. ,. fed fi exquirhr os, ftram D. Nilus hederz pariavit, qu& arbo- rematrefacit, cuiadharefcit, ejus caulem, qua mente molem illam extulerint nar- ramósque ample&titur, fed more fimiarum morütn aggeftione fupparem Capitolio, for- taffis de holocauftis nulla fubijt recordatio ; utinterficiat ; hederz fimilem dixeris vanam gloriam, virtutum enim ftadia corrumpit & huic unicé ftudio incumbitur , ut fami- fi hzcadillius aucupiuminflituantur; pro- lizftemma foribusprafigatur, Non fuffi- " €it.aras exflruere , nifi'excufla quavis vanze bosomnes affe&tus inficit, quos non finitin Íua perfiftere probitate; ait S. Nilus adver- gloriolae nubecula virtutum decora in ipfis fil hr Org;. 7, ^ eniteant : non vana debetara à nobis. confirus I fus vitia : Hedera fíc arborem ampleciitur , ut cim altits [e fe [uflulerit, radicem ejus are- €ta niti gloria, fed bafibusfulciri virtutum: f4ciat, Inanis gloria fic juxta virtutes na- bafes altaris noftri funt humilitas, charitas , fcitur , ut non recedat, prissquam vie illarum obedientia , pudor , G aliz virtutes, quze exciderit : ea elt hederze indoles , ut non ficut plurimum habent foliditatis . & nihil tantüm humi fuas radices agat, verüm &in vanitatis , .exflru£&iam à * ciunt, ! Lnobifs aram ful- atboribus , ac parietibus, quibus innititur, Etiam D. Hieronymus virgines Deo je eas figat, G nutriatur fucco fui fulcri , quod proptereà labefactat , corrumpit , abíu- facras , 'eique ia aíceterijs infervientes al- taria cocleftis fponfiappellavit: G revera al« mit , ac de(lruit: quó enim plus extolli- tur hoedeta , fibi maritatz arboris fubftans tatia funt ,. fi holocauftomata propriatum tiam exedit , & exíuccos teddit ejus ra- actionum fuper ijs fponfo offerantur ; nil- que agant., nifiut «i placeant ? fiincenfum mos , qui fuo deítituti virore exarefcunt : perinde vana gloria , qu& plus erigitur, eó orationis in Óblationem accendatur ferven- magis virtutes ,quibus innititur, vitiat , ac tiüs: fed plerumque , quz in hisce altaribus thura adolentur , & victima offeruntur ; depravat, quapropter Regius Vates Deum enixim rogat , ut non finat eum hac vanz non floribus ornantur virtutum , fed nugis, | ;.;Pfalm, m gloriz inflci pefte. Non veniat mibi pes contentione , & vanitate devenuftantur , & altare tunc bafibus nititur , fed non fvis: in fuperbie ,. & manus peccatoris non 1oveat me: quienim pede nititur fuperbia , facile afceterio etiam velatur virgo , non tamen de- fiderio latendi, lachrymas effundendi, vel indeterius movetur, & manu deijcitur pec- preces; fedinterdum parentum minis, dotis catoris : neque aliud eft hzc manus pecca- toris, quz fuperbiá tumidos, acvaná gloriá inopià: & hisce innixa bafibus ara , holo- cauflis minimé apta efl. — Aras itidem fre- inflatos impellit ad lapfum;quàm affed? per- versé fuadens vanam popularis aurz gloriola quentant facerdotes ; fed. raró pfallunt , ra- aucupari ? eft enim fuafio , quz virtutum riüs orant ; ludunt veró fzpé; garriunt fre- flores devenuftat , & fi qua eít intus probi quenter ; & quotidié epulantur5 .&hi alta- affedus radix , eam corrumpit ; fcité D. ria miniméeornant , nec fulciunt, fed pouiüs ! Iizl)/älm 25 Auguítinus expendens illud Davidis: Aow devenuflant, dellruüntque , «um bafes l- taris plenz fint vanitatis , & fcurrilitatis. veniat mibi pes fuperbie , ait : Si venerit pes (uperbie,movet manut peccatoris. Quid Summifacerdotis A aronis vefítis tanti pretij , l eff manus peccatoris * malé fuadentis opera- & pulchritudinis fuerat, ut materia pretio« i10, Fatlus es [uperbus , citó tecorrumpit , fior effe non poffet ; necarsexcellentior, nec uimalà fuadet. — NVang gloriolg appetens, ulle Regum, ac Imperatorum poffent veftes adeó eítad malum proclivis , ut vel ipfa lin. cum ea conferri ; in qua etiamnobilitatem materia , operisartificium vifum fuerit fu- gua hoc fuadens vanz gloriz aucupium ; manus dicatur fuadentis , qua apprehendit perátfe. Defeleel maximus artifex veftem ilam confecit ; fed Artificem habuit etiam quidem, non ut ducat, & fuftincat, fed ad alium longé excellentiorem Spiritam ían- ruinam impellat. As Plerámque ingentia conftruuntur zdi- éum , qui modum diclavit , quo effet veftis ficia, quorum fplendorem vana , qu& acce- illa facerdotalis texenda auro , otnanda gem- dit gloriola, devenuftat:' etiam elim facer- mis: dehac enim -:Ve.f[c; loquens, 'Syracid.esgcdef a dotes IÍraélis altare Deozdificaverunt, ut ait: Src pulchra Ante :p/um non fuerunt tAliAs4. , is. $ ïl!gü( 600 Differtatio XX VIll. é usque ad originem , gloria bonoris , & opus riola per oculos , &aures mentem fubiret , fi fortitudings , defideria oculorum ornata. s. & virtutum inficeret ornament:a. Nil preciofi , ac venuíti excogitari potuit ,. (Il Videoin facris epithalamijs oculos foon- n p quod in vefte illa ad artis excellentiam , & fz mirificé commendatos à coclefti fponfo ; fi fummam materiz nobilitatem non fplende- led per fimilitudines omnino diffimiles: ait ü ret, quidquid enim venufli , vel curiofi ocu. enim, Oculz tuzcolumbarum , quód propter j lus defideraret in hac una potuit vette fpecta. morum innocentiam , & cordis candorem V ri, cüm Zefideria oculorum depafceret: nil oculos fponíe oculis zquiparet columba- fi pulchriüs, nec arte excellentiüs fpectari po- rum, id appofité quadrat 5 fed ruríus ait: fj tuit, quàminhacveíte , quz defideriaocu« Oculi tui ficut pifcine Hefebon : hzcque e(t lf lorum plené fatiavit. &quiparatio captu difficilis, quid enim mi- 4 — Hanc veró matetiz nobilitatem , & ar- Q nus fibi fimile , quàm oculus columbe , & Ll tificij excellentiam voluit Deus , inhac una pifcina Hefebon ? Columbarum oculi (im- t0 Íplendere facerdotis vefte , ut ad templum plicitatem prz & f, progreffus facerdos omnium ad fe oculos ra- eferunt , nil cogitant pravi, J puri funt , ac defeecati àquovisnavo; fe- peret ; quin eadem de cauía ad imum veftis 8p cus pifcina Hefebon aquas continebat flag- Cl marginem trecenta juffit aurea tintinnabula nantes , quze facilé motu deflituta vitia cone appendi , quó fummus facerdos totus vocalis traherent ; piíces ibi alebantur , qui äquis factus , etiam ipfo inceffu omnes ad divina [/ duntaxat innatant, cum columbz explicato tl convocaret, Sedhuic ipfi fummo facerdo- alarum remigio in fublime avolent ; cur igi« H ti, qui & veftium ornatu oculos, & foni- tut , fi fponía oculi illispatiantur columba- tutintinnabulorum aures omnium ad fe tra- by rum , poflea piícinz æquiþarantur*Hef&- hebat, in neminemoculos emittere licuit : & NI bon? Certé mylterium texit DivinusSpiri- afpiciendus iple abomnibus, neminem ip(e- /* tus in hoc unoinvolucro : nimitum Ííponfz àn debuit afpicere : nimirumne fi populorum oculi fimiles dicuntur columbarum oculis , frequentias ipfe vidiffet, & laudantes audi- [ ut videant ; pifcing autem. Helebon xqui- viflet vocalem facerdotis iaceffum , vanam parantur; ut videantur. Eit Hefebon urbs Q 'ali'quam inde hauriret gloriolam , quà Re- regia ,. qua teíte D, Hieronymo viginti mil- gh D ligiofum corrumperet fpectaculum : ídque liaribus à Jordane diflabat, adcujus portam caufz etiam fuit , cur voluerit Deus, utun. di duz aderant perample pifcine , quarumi U €Hi facerdotis oculi in unicum ineffibile latices. pellucidum : &mulabantur. chryftal- [2 Dei nomen collimarent ,' quod propterea lum : illuc urbis illius cives diebus feriatis facerdos infculptum aurez laminz fronie catervaum laxandi animi causá adibant, & te, | praferebat, Hoc fummi facerdotis para- quisque in laticibus illis pellucidis , perinde | ei fici gigma hominem ex affe pium prodit , pro- acin terfo , pollitóque fpeculo feipfum , fut- bísqueornatum affeclibus , ac virtutibus : hic ABnsi. , ET que fpeciem videbat ; quapropter id hisce enim fe alijs fpe&andum prabet, quó in ip- pifcinis proprium erat ab alijs videri; non ; ldCoïimh. "74 h fo aípiciantur exempla omnium virtutum , tamen ipías alios videre. Quàm pukhré igi- /p & quidquid caftis oculis in voto eft videre ; tur facer fponíus oculos commendans fuz iug; quapropter monuit Apoftolus Timothe- fponfze fimiles dicit non oculis tantüm co- Q CWPQEO 've 7. um, m ommibu teipfum prabe exemplum lumbarum , fed & pifcinis Hefebon? eftco« : ho bonorum operum , vt in cultore virtutum, lert lumba innocentiz teffera, & (ymbolum in ac viro integré probo , videant albelcere li- conjugibus mutuaz fidelitatis, cüm alter alte- &1 lia caftitatis , rubefcere rofas charitatis , o- rum pari refpiciat fide: ideóque coeleflis e, lere violas humilitatis, nitere exempla pize fponfus in anima probos fovente affectás , tur liberalitatis, fplendefcere fpecimina patien- am & virtutum culturá infigni , oculos commien- tiz , ac reliquarum virtutum; quibus pro- dat , eóquia columbinis fintfimiles, Ocz- i bi foventuratfe&tus , & impropi co&rcentur, li tui columbarum , quia oculis delectatur ab—— j Verüm licét debeat ipfe fplendere nitore Mattb, cap. fidelibus, & caftis, & quos [ponía nonnifi fib virtutum dicente Chrifto, /— Sic /ucezt Iux in fuum deflectat fponfum , neque alium a- $* p ve[ftra coram bominibu , ut videant apera » Ípiciant , quàm ipfum , qui propterea ait: ten vesira bona : ut exemplo vitz fanclioris a- . . Et ad meconver[fio tua fic oculum probi Cant, £ab em liorum oculos ad fe trahatä non tamen debet affectüs, acreéla intentionis anima fludio :'v- I Oo* iple in fui fpectatores intuitus emittere , ne virtutum addicta in alium non conijcit, quàm inde detur ei occafio venenum haurienda va- N in folum Deum parata potiiis quodlibet fu- - bay ne gloriole , quo virtutes inficiantur: fed bire fupplicium , quàm fidem fallere : quze MIS ut ab ipío alij dilcaht , & ad culturam inde enim fidelis eftanima , ingeminat cum Da- [ * fine exemplo fortiüs, quàm voce alliciantur vir- vide, . Tzbi dixit cor meum , exqui[rit TE Bj»zl. 26.'U tutum; ac unicum duntaxat in omnibus Dei - K 9- des | facies mea , faciem tuam Domine requiram, Quo ipectent honorem , cujus nomen fummus Dele&tatur igitur éosleftis [ponfus oculis , alijs facerdos Aaron laminis infculptum aureis qui fint fideles, quique aliüd non afpiciant , fronte praferebat , nealiunde oculis diver- jete quàm ipfum Deum , in quem pet probos tie 1 teretur, G oblatam ab aliis fibi landem re- affe&tus anima pia veluti per totidem intui- m Ípuerct , ac praeflita fibi non videret à toto . tus oculorum afpiq)iatï, ) àlo; | populo obíequia , 'ng inde vaþa aliquaglo- Fi- . Probo aff&&üi ;drrumpcndo nullus vaná glorid vermis,&c. 601 4. tus plaufus , qui unà cum-voce folum aérem Fideles -igi*t,—ur oculi columbarum pifci- nis parianturin Hefebon;quia vultDeus,ut divetberabat, :Quid miferius , quàm om- nes habere Dominos , & ab ijsdem emene h qui (tudio incumbunt virrutum , & rnonni(i probos intus fovent affectus, ac propterea dicare., quod fibi deeft ? An non eft hec fibi chari funt ,'omnesin illos convertant.o- fervitus , quavis fervitute gravior ? gloriz appetens tot habetheros; quot lunt, quibus culos, quó nimirum fuperbus proprium in viro probo, perinde ac in pifcina Hefebon difplicere timet , omnium obfervat vultus ; videat tumorem, & diícat , quàm eximia perinde acfamulus Domini-oculos : & hec fit virtus humilitas ;. ut vir libidinibus im- procul dubio fors eft abjectiffima , cum in merfus, ac coeno Juxurie feedatus proprias rfämulititi,m .deijciaþ probrofum, ; intuens turpitudines videat in hac pifcina , quàmjpraeclara fit virtus caftitas; ut.avarus videat ; quid fit Jiberalitas; iracundus,quàm &ommendabilis fit manfuetudo 5 invidus , quàm laudabilis fit charitas 5. ideóque fcité Mzmdi gloria eo efl vanior ,. ac futilier , quo ardentims iuter bomines Sponíus oculos fponfz non folàm fimiles di- Xit columbarum oculis, fed etiam pifcinz in quaritur. — .Fluxa efl , flare ne[cia , nifi in, Hefebon : vultenim (ibiamicos , & charos; pemiciem proborum ajj'&ï'äuum » L Vir- .IM$ COYFHAL. piícinas emulari inHefebon,quas czteri con« templentur ,. & proprios videntes nzvos , Uotquot inhiant landibus , & glo* findeant eos abftergere pellucidis illis latici- tiofi nominis aticupantur celebritae bus, &ab ijsdem exempla baurire virtue tem , ab.alijs glortam emendicant , t tum, nimirum .ab hominum ore laudes aucupan- 7* Rurfus licét hz pifcing à cceteris vide* tur, utaliquid indevenentur gloriole; fed antur , non tamen ipíz (entiunt fe videri , hi venatores propriz fiunt venationis prae nec alios vident , quibus placere cupiant , ne de ; inani ,. ac proríus irrito-delaffantur - quidquam ex aliorum plaufibus ebibant vanae labore , nec veram coníequuntur gloriam., -glori: vir pius,quique per pzobos affectus quae eà eft vanior ; ac futilior , quó ardentiüs Deo adhzreicit exemplis virtutum omnium; inter homines quaritur 5 perit .enim vera x debet quidem in fe oculos traherealiorum, gloria , cüm laudes quis deperit: nonenim .ux inde difcant imitari, quodin alijs videre iolidam , ac firmam poteft gloriam dare. electat; non tamen ; debet ipíe alios vide- mundus, .qui nibil habet folidi. .Haud ab. Ic, ut indevanam aucupetur gloriam, h&c ludit mundi gloria ab ea , quam fibi /Egy- - 5 enim eft, qua probos quosque affe&tus in« ptius Rex Pharao acquifiviffe exiftimaverat, n ficit, & virtutum ornamenta devenuftat; eft Putabat fe flare [uper fiuvium ., nimitum Geref esp. Homil. yo, enim , J'ana gloria , ait Chry(oftomus , fe* exiftimabat Regium fuum thronum fuper ls ] ad Corintb. a bellua, horrendus damon , t pe[lia orbia delabentis fluminis flate vortices : fed , & 2. zerra, ^ Quisigizur [evamhanc belluam non verum dixit. & fua ipfum fefellit opinio: fugiat,ne inde accipiat detrimenti quidquam? verum protulit., dum regij diadematis maje- Quis horrendum hunc deemonem non ex- flatem,, fceptríque pompam fuper delaben- horre t at? & fatagat toto nifu abejus fe aver-. tes aquas intuebatur : fiquidem fluxa eít tere vultu? quis hanc peflem, quz infiait , mundi gloria., -& labilis , regij throni , qua ac interficit ,. non dete(letur ?. gloria non majeítas dicitur : erravit tamen, & àvero eft, que plena duntaxat vanitate, fuá infla- deflexit , dum exi(timavit, fe illic ftare poffe, tur vacuitate ; gloria non eL, qua glori- ac permanere, ubi continuus eftlapfus , &c am reddit ingloriam-: hanc qui expeut , tfegna etiam , ac imperia jugiter fluunt , nul- ignominiam fibi appetit, quia emendicare loíolido innixa fundamento : quaproptet. ab alijs adigitur eam futilem gloriam, qua fcit&/ Chryfoftomus redatguens falítatis fibi nihil accrefcit, cum fuam inde inopiam Pharaonem 5 ait: Fallerisoemifer , ui putas prodat, — lufeliciter eft felix , qui felicita- effe poffe fl abiles greffus im delabenteflumine: tem , quam fibi dare non poteft , ab alijs Ícilicet ea pernicitate, quà 6 fuis cataractis emendicat. milus praceps defluebat ,. imperium fimili C d« $, . Qui olimin Olimpicis certaminibus glo- pernicitate fluebat Pharaonis.; cujus gloria. V, ]0: riam certando ab Expe&tatoribus extorque- tam firmum fixerat fundamentum , . quàm * bant , nonni(i pertinaci patientia frondem Nilus undam, cujus fluctus in mare praci. emebant viridem , cüm fibi absque labore pites devolvebantur ; an non eadem pernici- fine difcrimine,& ullo quzftu fexcentastron- tate Regia quaevis Majeftas praeceps adinte des poffent fuccidere , & contexere corcuas: ritum fluit , & properatad fepulchrum, ad B]öä' 26;'?' quod gratis potuiffent à fe exigere , hocab «ujus faxum , veluti ad fcopulum ccllifa q» ? - alijs poft exantelatos Herculeos labores ez- procellofoin hujus vitz pelago naufragape- petebant ; & ideo nonnii mifera eratea glo- rit? decipit mundi gloria, quos ambitione Putant ris conditio , quz fluxo fudoris argento inflatos ad illiusillicit ancupium, emebatur; & nonnifi poít'improbos exant» verum poffein mundo enanafci.fplendorem, Jatos labores obtinebatur abalijs ; & ple- ciim tamen nonnifi eos aucupentur nitores ,. tantés guos no&tilucz, feu mpíca no&te voJa rumque non glþgia " :feld- fimplex 9ggt'.fgcg; ill' — | 602 Diffeaio XVIIL - intempefta emittunt , vix enim no&turna- cohortes eodem tempotis momento abfolu lux videtur fplendere, & ftatim unica alarum- to viz , ac militie tempore aternáà donan- (4 & | agitatione extinguitur, tur beatitate , feuftipendiorei benegeítz , 1o6. Fluxaeít, & inanisgloria, quam mun- fubrogato Michaéle in locum Luciferi 5 qui dus fpondet, — Viderat Propheta Ezechiel , coeleftium donorum exutus ornatu in fem- .J'- 'o juxta fluvium Cobar currum auro illitum, piternum cum fuis depulfus exilium flammis omníque circumfufum fplendore , quo regia damnatur nunquam extinguendis. — Quam indicaretur majeftas , ac mundi gloria ; üt noxia eft furilis , ac inanisglori4 , quaeà fum- Tn (s , Ev expendit D. Hieronymus , inquiens : Cur- mo [celorum in imum detru(it inferorum &t e rus juxta fluvium Cobar fignificat, omnem.» Luciferum? .uomodo cecidifli de.cmlo Lu. If2ie4 zundi gloriam praterfluere $ & gradum non «ifer , qui mane oriebarie plenus fapientia , babere flabilem. Sed fi currum auriga Che- && perfecius decore ? cüm primuüm chimerie ruübin ducebat , quomodo firmus non effet? -cà coepit intumefcere gloria , omnem exuit f cur firmiter nonílaret ? quia fcilicét fymbo. venultatem , ac elegantiam, & momento de- um depromebat mundi gloriz , 3deóque formatusin fpurciffimum evafitcacodoemo- num. r4. dicitur ; Jbant, &6 revertebantur nem, Quid ni ? unicafuperba;ac tumida co- in fimilitudinem fulguris coru[cautie. — Cete gitatio plures Angelorum myriades , plures té perniciffima diíparet celeritate fülgur , nobiliffimorum fpirituum aulze coeleftisPrin - cujus fplendor fimul ac oritur , moritur? 'cipum milliones in-zítuantes gehennalibus cádem difparet celetitate mundi gloria, ignibus voragines egit przcipites, nullo re- quamvisauriga currüsfitCherubin. -Hunc fipifcentiz ; nullo:mifericordize, àcnullore«- Ij currum direxit Lucifer ,. Simomentoé fum- cuperandzgratiz relictoloco, mo cocelo inimum corruit inferorüm. TFue- 'Paveant inanis glorig cupidi , & tabe- E. Is dptcal, U. lh rat in ipfum congeítum quidquid ornamen- Ícentesconttemifcant; ait Zacharias, ,Qwia T& 09 P^ torum fpiritualium ; gratie munerum ,na- eeciderut Cedri y non ululet Abíes ? Sirebel-Cp it. tura dotium , citeri novem Angelorum Or. les Numini;necin ipfo coeloafylum invenére; dines poffederunt , quippe Principatu fuiffet quale in terra erit profugium reis à facieira- in omnes potitus; fed cüm primüm appe- Ícentis Numinis; ait Chriftus. "Pidebam.s 1ue, Ys. [ LP tens fuit inanisglorig , à vera coepit deícif- Satbanam ficuz fulgur de celo'cadentem. 'Yi- — - cere gloría ; nocuit ei nimia felicitas , qua meat inanis gloriz cupidus 5 quó fublimiüs r Apfum in imum detrufit zerumnarum ; non afcendere adnititur , eó profundiüs fibi a« me latet , hujus defectionis caufas, plures perit precipitium, ^ Caíus Luciferi fulgue adferri ; & quosdam aflerere , Luciferum ri pariatur ; tumob pernicitatem defcens invidià flimulatum iniquiffimé tuliffe homi- g süs , momentofiquidem ruit; tümoblucis & ' nis dignitatem , in equalem glorize cum An- brevitatem , quz in fuo extinguitut ortu , & unà cum cafu involvitur in tenebris : fti lo : gelis poffeffionem venturam, — Alios crede- re , Deum Angelis adhuc in curfu viz fue mente à quovis corrupto defecata affectu q D conftitutis aperuiffe Verbi divini futuram penfetur, quo mundi gloria fundamentoni«- cum natura humana conjunClionem ; & ho- tatur , ejus ftatim inanitas, & fluxibilitase- P al ininem eum confítitutum iri', non mortali- docent , nullameiineffepermanentiam , id- 3 lef. 1'.. Qu um tantüm , fed & ipíorum Angelorum ca- que ediífferit Salemon, inquiens ; Ego Ec- X«* put, ac Regem , cui propterea fua Lucifer lefiaftes fui Rex $a Jerufalem , Ted fiSalo- 1ii Mihi ff jam detre&laverat obfequia exhibere. mon;cüm hoc dixit , fedebatinthrono, reg- tamen cum alijs licet fentire, ipfum infolenti nabatinJerufalem 5 fceptrum tractabat ; & hi mehtis elatione non vanam tantüm , & futi- Rex erat , cur potiüs non ufus fuit praefenti Qu lem ; fed & Chimericam exambijffe Numinis tempore , & non praterito? fi & lolio fcri- equalitatem, fua. neutiquam diguitate con- bebat , cur non dixit , Ero Ecclefraffes fum. li tentum, | Quapropter fcindebatur in factios Rex in Terufalem : cur maluit dicere , fwi nes celum , & pars melior , finceriórque Rex , G non fum ?. quiaRegium diadema pl peracriter contra Luciferianos füurrexit: prie utpote fphericum , ade& eft volubile ; & reg* mus atrocis in ccelo prelij Dux Michael fuit num , quod eodern nititur , labile; ut du- y unus é Seraphinis , | qui angelici fermonis bitaverit Salomon, an regnum tamdiu effet vocibus bellum indixit defertoribus Lucife- K poffeffurus, quamdiu fcriberet fe regnare ix rianis, fimülque dixit: Qu fieut Deus , id Jerufalem ; quia praeteritum fuit certum ; & , incercum inítans futurum, maluit Salomon 3! enim fignificat Michaél, quicum Angelorum R!g s. öd . focialium fidis Ordinibus in perduelles pug- praterito uti, quóhomines edoceret, quàm k navit , non jaculis , aut haftis , fed mutuis fluxa , futilis , & inanis fit mundi gloria; ii g ais 014 odijs: cümque pugna efferveíceret fulmi- quárn labile fit regnum, & corona volubilis, 9 nante Numinis decreto, fulgurisinítar coe- quee nec de fuccedente inftanti poteft fibi fe- & lo przcipitatur Lucifer in tartarum ; fitque curitatem fpondete, D arumnoforum extremus , qui chimerice Quid vento veloeius , ac inftabilius2 EU gloriz appetens ipfam Numinis concupierat & ficut infaniz daretur putantíi vento per- li eequalitatem ; & cum incentore corruerunt flante plumas, quisquilias , résqueid generis ha UT affecle , pars fcilicet tertia cceleftium fpiri- viliffimás, ac leviffimas firmas , acimmobi- *l *b ( tuum ; & fidorumin obfcquio manentium les humi harere j non fecusinfanus eft, qui inas m * « — * E » Probo affe&ui:couunip-endo nullus vanáglorià vermis, &c. 60.3 | inanem mundi gloriam in alis fitam vento- quiete nobis obverfantur , reliquiz fint eo- rum firmam putat , flabilem cenfet, Viderat rum, quz per diem agitavimus , partüse CAP:C 6' Zacharias quaternas quadrigas rotis obílre que inutiles ignavz confuetudinis , quia ut pentibus inter faxa de montium egredientes ait Tertullianus, -Anima jacente corpore , Lib- de ani- 2054 55?. 45- angultijs : .Er ecce quaruor quadrige egre- ac blanda vi foporis immobili ,. tamen in- dientes de medio duorum montium : has quad- terim [omniat , nec quiefcit , nec ignave- rigas inundi fignificare regna ceníet Cyrillus [cit omninó ,. nec naturam anima immore« Alexandrinus , inquiens , quartuor currus z alis fopori fervam addicir. Probat fe mo- in medio montium dicimus effe regna ilufrrif- bilem femper ; terra , mariqueperegrinatur , U;n,; fema . qua in totidem mundi climata ad negotiatur , Jlaborat. quatuor "Ventos claruerunt ; hoc eíft ,. ne l4 Cum igitur omnino non fopiatur ani» regna putentur perfiflere , firmimque ha- ma ; multa vera , Q rebus in vigilia ge« bere ftatum , alas à ventis fibi mütuantur , ftis confentanea concipit ; & quia fenfu- & à perniciffimis quadrigis volubiles rotas : um Íopitorum organis majori ex parte firmum non eít , quod quadrigis circum- deftituitur ; procul dubio plura etiam ad. agitur , quod rotis circumvolvitur , alis- miícet, qu& à vero defle&tunt ; nec mi- que fertur ventorum 5 nullam nobis rote nimé inter fe fe cohzrent : & ita res vide. Ípondent firmitatem , nullam venti polli- tur fe habere in portentofa illa de Numi- centur ftabilitatem, cüm & pulveresinter- neï-, déque ejus providentia opinionum Ia , G naves in zequore ,& volucresina&re colluvie , quam Ethnici, Athei, & Poli- rapiant, fecümque trahant. tici in orbem invexerunt , in qua licét a- 13, Dedecem cornibus illius befliz , quam liquid interdum emicet veritatis , — plura ll I2 d pocal., viderat Joannes , dicitur : decem eorntua.s , tamen mifcentur abfurda ; & abíona , & iy."U.1ii. qua vidifli , decem Reges funt , qui reguum à naturze principijs prorfus aliena , ut & Ml nondum acceperunt , fed poteflatem tane à communi fapientum confen(u abhorren- Vanuzi quam Reges una bora acciptent. Regis tia , quapropter dixit Salomon, donantur quidem nomenclatione , fed me- funt omnes bomines ,. in. quibus non. fub - Sä;l'.:f;":'ïg 22. tTt minerint ad unam duntaxat horam princi- £$l fcientia Dei , & de bis , qua videntur bo., pari : fed cur tanquam Reges Angelus vo. na , non potuerunt. intelligere eum ,. qui €at, quos priüs abfolute Reges appellaves e$i , meque operibus attendentes. agnoves ; gqat . Pl ícit& refpondet Beda :^ Tanquan.s runt , quis effet artifex * fed aut ignem » , Reges dixit , quia veluti sm fomnio regnat 4ut [jiritum , 4ut citatum a£rem , aur cy« qui Chrifii nominé adverfatur. Quis- rum flellarum , aut nimiam aquam , aut fo- quis Deo placere non curat , & divinafloc. lezm , . €6 lunam reílores orbis terraruma ci facit przcepta , fi adhuc fe regnare credit; Deos putaverunt. Hinc Vulcanum igni Íomniat ; non regnum eft, quod poffidere dixerunt przefidere , acinigne fuum habere credit , fed regni umbra , ac larva ; non regnum , illhidque fplendidum ,^ utpote eít Rex , fed regnantis duntaxat fimulac- flammis circumfeptum , & huac claudum rum exhibet ; qui fine Deo gubernat; . per finxere ,. eó quia ignis in terram lapíüs , annos faltem aliquot ij regnaturi erant , fuam amiferit puritaterh ; & imbecillior , pf ! -qui beftiam fequebantur ; & tamen non- fa&tus fomento indigeat , quo nutriatur, nifi unà dicuntur horà regnáífe; quia cum In aére Jovem fuére venerati ,. & pro ftel- mortalis hec vita momentanea fit , horz u- larum gyro figna coluerunt. Zodiaci varijs ) r ideó- delineata imaginibus , five earundem au- nius inflar elabitur. & 'clepfidra que horaria dicitur mundi gloría , ficut , thor fuerit Pythagoras , five Chius , vel Anaximander, & qui regna poffident unius horz Reges ; Ín aquis Neptuno , & & revera plures funt Reges , qui licét plu- Amphitrite honores exhibuerunt 5 «t in ribus regnent annis vix per horam, ea ag- fole Phebum , in Luna Dianam, in vino grediuntur, & agunt , qua digna funt Re. * Bacchum , in fegete Cererem , ^ in armis e * imó non horarium tantüm , fed & Martem ; in fcientijs Paladem, in legatio» nibus Mercurium coluerunt, phantafticum eft infomnium mundi regnum ; Imó :n id G inanis gloria ; quaim ex ilo nituntur devenerunt dementizm , ut & bovem Ifi- Reges aucupati : quapropter Deus Salo- dem, & ferpentem Efculapium, & canem monem alloquens ait. Dedi tibi divitias, Anubim , | & capram Amalthzam divini- L) f'.»l/-«g,k,-R'eg. 3. & gloriam , ut nemo fuerit. fimilis tus 12.5 tate confecrárint . & ficut hec ab Ethni- Regibus cunílis retro diebue , €e. dgitur e- €is excogitata gloria , & Numinum fom- vigilavit Salomon , & intellextt effe fome niatis turbis tributa , futilis fuit, vacua , & xium , quia fomnia funt ,. que mundus inanis.5 ita gloria ; quam mundus fpon. exhibet imperia , regna ; & fomnium , qu& det fuis afleclis inanisefít, & larva , fom- * ex illis homines fatagunt inànem gloriam niümqne gloriz * ubi enim zlia funt aucupari ; G licét , que nobis per fom: fomnia , ait Ecclefiaftes, péurime funt va- Á AItALOS. Quéd fi queras , undénam tam nium nodle intempeíla , cum fopor fenfus occupat, reprefentantur , falfa omnia non portentofa de Deo fomnia fuam apud Eth- ! ig;i&.:.ep'i',g.g. fint , cum tefte Ifidoro Pelufiota; quz in nicos originem traxerint ? Non ex alia SMRSB caufa d Verani de dffeilibue domu, 1. - 604 | Differtatio XXVIH, cauía putes , 'quàm vel ex fupina quadam ( 5. Iiïo : ignorantià , falutisque neglectu; velex de- pravata quadam affectuum perturbatione 5 1,*5. zs;M" perinde ac aqua , quz fluctibus exagita» Noffra uon eft gloria , quam in "]' MP« P tapetverías , ac diítortas exhibet ipecies mundo aucupamur , cum ex ore depen- rerum , fic etiam concitatis in corpore hu- deat alieno , infidezrque in alienis labrs mano humoribus per nimietatem cibi, & Variae vir probus ,. q!fö plures laudes meretur, potüs turbulenta oriuntur fomnia. eó magis eas veretur, igitut , ac portentofz apud prifcos Ethni- On folüm vanz fünt hominum cogi- 1f, cos de Deo, ejüsque providentia opiniones tationes , fed & diftortz à veritate ex affectuum perturbatione fuam fuére ena- alieng , dum gloriam quzrunt in« étz originem , fuerítque propterea affe&tus ter homines aucupari : noftrum non eít o- inordinatus , qui pus hec gloria ab alijs emendicata , fed ex rit, idololat,rigm invexe. ore dependet alieno , infidétque in alieais 1. Refert Lorinus £m fapient. c. 14.. 'T'unc labijs , non ergo veram poterit gloriam in Z primüm incepifle idololatriam , cüm pater ejus mentem, cui affertur, adferre: alienzà filij , aut filius parentis defunéli ef&giem nobis funt laudes,qua ab ore dependent alie- floribus primüm , deinde thure, tum cze fis etiam victimis ad folatium, acmoeroris no ,imó & nos ctiam alienant , nósque extra il nosrapiunt, quia fuus ampliüs noneft, qui levamen veneratus fuit, fiveis Belus fue- alienz laudis tenetur amore ,. fed aliorum rit , five Ninus apud Babylonios , (ive Sa- eít , à quibus laudes emendicat, ^ Laudes rug , five Thare apud Cappadoces ; five exhibere hebraicé Cbabzr fonat quodperin- Cecrops , aut Prometheus apud Atheni- de eft, acalligare, quó inde difcamus me- enfes, Aliam idololatriee caufam ponit tuere in laudibus funes , & in gloria, cui Lib1.tap, LaCtantius , qui afferit , adulationem in inhiamus , vincula timere, Rurfus Cbabas AT, mundo invexifle idololatriam , ut etiam in hebraicé de vulnerum ligatione dicitur,transe ijs,» quibus excellentior inerat virtus , vel fertürque ad eas fafcias , quibus vulnerà lia inufitata potentia , ob quam caterorum ad gantur corpori inflicta : -quid ni ? laudes , . fetraheret admirationem ; quo pasto Per- quas ab hominibus aucupamur , plerumque gamani D, Auguftlinum , fuperato Sexto has referunt fafcias , vulnera tegunt , vitia Pompejo , templis , arísque confecratis iri occultant , qua tamen non corrigunt, nec Deorum fuum cooptárunt cathalogum re- egritudini medentur , fed quodam linimen« Lib.4.47- fetente Tacito , eique fuppar fuit Hifpano- to obtegunt; quinimé & laudum velamina 50 * rum vanitas erga liberium tefte eodem Ta« perfzpé focdiora reddunt vulnera, plagáse cito. Aliam fuggerit caufam inve&tz in Lib. 24 de quelaxiores; unde nil verz gloriz poflunt mundo idololatrie Cicero , háncque be- humane laudes adferre, 4157 D. geficentiam effe dixit ; fufcepit id commue- Quamvis blanda videantur verba , quze $7« BEV uanioc EEE CM — mis hominum coníuetudo , ut qui benefi- cijs excellerent viri, hos coclum ad fe trahe- auribus aucupantis gloriam laudes propi- nant ; nil tamen poffunt adferre folatij , ret , quó uberiori fplenderent claritate , ac quia ut ait D, Gregorius. . Sepelam Benb pjb o Mo- infignirentur honore , quà de cauía Her- cules , Efculapius , Liber , Caftor , Pol- Agentis auribus infolenter admota ,/ dum.» val, caj. ) foris fermonibus perfirepit, intua quandam.s lux divinitate donati funt à viris Ethnicis, Hec veró Bthnicorum fomnia unus difcu- guentis tacitam elationis tempeflatem gignit. Hoc eít; verbailaudatoris, feu veriüs adu« tit Dei timor, qui enim infinitam Dei po- latoris ; quamvis foràs pacatam videantur tentiam , ac fapientiam fedulé perpendit , laudis malaciam oftendere ; intus tamen và» d - enc4» Ed4". um — . L facil& deprehendit , nec fas effe , nec om- Ett;'tf p má elatione mentem exagitant , tempe(la- ninó decere , miferos homines ex argilla lnv. l*' vem excitant ,. G virtutem ad naufragi- compa&tos de Dei majeftate ; ejüsque pro- um impellunt : procella eft hzec mentis eia- - videntia otiosé arbitrari :exeo quódtertze tio , GC eb-magis timenda, quó minüs ti- H Principes, & Reges in eos diré aniriadvere tunt , qui lzfz majeílatis Rei convincun» merifolet, — Virprobus quó plus laudes me» retur,eó magis easveretut , omnémque ex- tur ; ftatim conijcimus , quante fit temeri- pavelcit vanam gloriam , in quam, qui itfie tï tatis , ac dementiae infinitam Dei majefta- pingit veluti in fcopulum illifus naufragus tem . blasphemiis laceffere , -ejásque crie ) perit, idquecaufz, cur D. Auguftinus has minari providentiam ; vanae enim funt co» fibi oblatas laudes refpuerit , ait enim : gitationes hominum , & quó altiüs afcen- f Laudes ifle vefire dere nituntur , eó profundiüs fibi gravantuos potits , & ii Seym s a, periculum mittunt, Toleramus illas , & verbjiDoni C proecipitium adape- tremimut $uter illas, Quód fi ecclefie co- s4.. -fiunt, lumna ad fibi oblatas laudes tremit, an d non contremifcet folium ? An non pravo q $Ot* ducitur affe&tu , qui illas aucupatur 2 ao peffimé cum illo agitur , ^qui huminis ^ g« laudibus inflatur , divinz excipienda glorize $ t EEE Probo aftectui corrumpendo nullus vaná gloriá vermis, &tc. 60; L tim , ac Deo debetur , rebus externis , va- fe ineptumconítituit, proinde abomnivera De B'rwir. gloria fe eximit , quia vang inhiat glorio- nísq; prodigitur. 4f/ium enim ( aflerit Sene- L] L * VVIE. £AP. , Lib. zsl. Mo!- lz 3 rem urget $, Gregorius inquiens ca ) snfatiabtlis tenet avaritia $. alium fu- Dum laudibus bumanis inflantur à/ ueras peroacuta laboribus opérofa fedulitas : alius vAL. Güflo 3. ;/Joria aterna retributionte inane[cunt , pete vino madet alius inertiatorpet . alium de- ftringitlaudum aucupes , qui dum gloriam fatigat ex alienis arbitréis ufhen[a femper anz- 6irio; alium preceps mercandi cupiditas cir- quarunt ; gloriam perdunt ; inànis enim eít , quam mundus fuis gloriam exhibet, €a omnia maria , terrásque [pe lucri dedu- f, In argumentum ludibrij arundinem pro Íce: cit ; quosdams smilitie tempe[flas abforbet ; nunquam non aut Alienss periculis intentos , piro milites ,. & Judai Chrifti dextre m* pofuére ; fed inipfo ludibrio ipfam expref- Aut fuis anxios : funt quos ingratorum cul- sére veritatem , ut obfervat Drogus , in* tus , G obfequia veluntaria fervitute con* quiens : Arundinem iu dextra ejus ponunt3 fammanvit. , multos , aur affetlatio aliene poteftas enim , & regnum arundo eff. venti fortuna , aut odium fua detinuit z plerosque agitata ; quód fi humana digaitas in Chri- nibil certà [equentes vaga , &f inconflans , & fti dextera vacua ,. & inanis fuit arundo , fibi. difplicens levitas per novacon[ilia jatta- £ quid pretij poterit in manu praleferre. viri Uit, e Ita eft;ftudium gloriam enaucifcendi impij? 2Q0; i. Vana igitur funt , . vacua , qua vi» plurimos defatigat, quos & ambitio torquet; dentur in mundo aliquid poffe gloriz con- fintdue .propterea onera , vel execrationes ferre; nonniíi inanis eft gloria ; ac vacua, inimicorum , vel mala exitialia , quae nos quaz à vacuitate fui principij dimanat : hu- hianter nobis exoptamus , adeó ut nosnon mana cuncla tantüm abe(t , quàód veram pof- pigeat adverfariorum indulgere defiderijs , & eorum vota noftris implere votis? qui ve- fint gloriam ingerere, verümque gaudium adferre, utpotiüs rifum moveant, utirri* ré fapit , mavult acerbos compefcere dolo- deantur, vellachrymas cieant luctu dignio- res , quàm fucata felicitatis gaudia tempe- ra, quàm plaufu ; hinc Democritus olim , rate: Ícitbra&teaza effe , quz pinguior , l- & Heraclitus haud infima notz Phifofophi tiórque fortuna nobis bona fpogdet ; & in res humanas , ac. earundem viciffitudines é noltràm conjurare perniciem , qua nobis przalta veluti contemplantes fpeculà , di- videntur arridere , & nonnihil adferte fo. Íparibus easaffe&ibuscondemnárunt; quid- latij : honor enim , fama , opulentia, & quid enim oculis obijciebatur , id lachry- gloria nos in füblime videntur evehere , fed mis deplorabat Heraclitus : & converío ut lapfu graviore nos precipites agant , & quoties in publicum procefferat Demecritus quamvis videatur quis flare , cafuro ramen fi» omnia cum rifu explodebat , adeó ut cum milis femper anceps haeret , ac titubat , nun- derifu humana cuncta flocci faceret : quae quam de (ua (tatione fecurus, necde fuoho- LVE divitijs ,, honoribus , ac mundanz gloriz note , fama , & gloria tutus ; cüm non à pro- inhiantibus, plurimum videntur pretij pra pria id voluntate dependeat ; fed in arbitrio feferre , eadem hisce Philofophis judicio de - fit aliorum ; adeó ut fua felicitate gravis plu« Wb Qc ALO. - feecatiore rerum humanarum cenfentibus na- rimàm ítando defatigetur ; & ipfa, quam turas, G conditiones ; miferiz , inepti& , mundus exhibet , gloria viribus deftituat , ]UL^ - résque nullius ponderis videbantur? utrius* & ex ipía ftatione laffitudinem inducat ; ac que Philofophi perfonam induiffe videtur Ecs non modicum patiatur detrimentum , qui di« clefiaftes , dum & fupera veluti fpecula feduló utiüs mundi fatagit glorià fplendefcere, * 1. exploraturus mortalium ftudia , résque flu- Graviter egrotat Ezechías,: Zs diebur xas, acinteritui obnoxias dixit. Vidi cun- illia egrotavit Ezechias usque al mortem.s:: . Beg. «. Eccief. chfi Ga , qua fiunt fub fole , & ecce umver[a a. quos enim Deus amat , hos arguit. ac calli- 2€ 1. 'U, 445 nitas , G afficlio [iritus. Quód fi hanc , gat,nontamen ut pereant, fed quóinde ve« & nos f»eculam cum Ecclefiatte coní(cende. getiores furgant ; nuntium mortis,audit Rex remus íeduli exploratores rerum humana- decumbens de ore Ifaize : cumenim Ezechias rum , nil ínter homineshomine dignum no* lechali implicaretur morbo ex ulcere intefti- ni ; quod cum humaais artibus effet im- bis objiceretur, quamvis per univerfum or« bem oculis mentis pervagaremur, medicabile, ideo ex natura lege moriturus Hinc Poffidonius inter humanz vite ex« 19» erat Ezechias ex lethifero pure intus in ex* ercitationes quatuor artium genera ponebat; ulcerauis inteítinis ftabulante ? cui morbo fcilicet vulgares , feu fordidas , ludicras ; pue- caufam dediífe creditur , turbatus ab Afy- riles , ac liberales , & haspoftremas tantüm riorum armis , ac vaflatione Judzez ftatus, j cenfuit homine dignas , càm tamen fole ab Putat tamen D.Hieronymus,immifum Eze. hominibus negligantur, cüm in fordidis; lu- chie à Deo morbum; ne de victoria adver- Hs dicris , ac puerilibus duntaxat occupentur ; fus Aíyrios triennio poft obtinenda infole- cui confonat Seneca £piff. 1. in qua fcribit Íceret; fed ututtesell;gravis procul dubio, magnam vitze noftrz partem , elabi malé a« ac lethalis erat agritude , quà Ezechias de gentibus dum luxui , ac libidinibus , caeteris. cumbebat , & ad quem propterea acceffit . que vitijs indulgemus , maximam nihil agen- Ifaias Numinis Nuntius nuntiaturus Dei tibus: eb quiatempus, quod culturz virtu- nomine mortem ; ut fc ad dilceífum exhac vita -Gggg 2 -Ferar)zi de Affetlibus Tom. I,» 606 X Diflertatio XXVIHI, vita praepararet, Indi&á per Prophetam chias tämen fapicrtiter dixit , f«ciià e]!»um;- fupremz neceífitate horz largas Rex lach- bram cre[cere decem linéts , « nec boc volo , , rymas fudit,preces,ac obteftationes expreffit, fed ut revertatur vetror[um decem gradibus; . «um ingemilcens videret telam fibi vite- in quaftfol planetarum Princeps ,. diei praefes j Pl . ipfo setatis flore pracidi quintum enim. & moderator ; . jam ex-diurno itinere defae fupra trigefimum agebat vitae annum tunc tigatus mallet humilis in occafu decumbere ; Ezechias deftinatus ad mortem fubeundam quàm in fublimitate auguílé pracelfus me- fine liberis, absque herede :: Manaffes enim ridiano iterum jubare clarefcere ,- ut notavit nondum tunc natus fuerat , qui promiffum ' Cajetanus ; inquiens; expéndens textum Eze« Davidis thronum occuparet : cümque la- chize, Propterea. Ezechias: dixit j facild ef chrymis maderet , merbo torqueretur , &- umóram inclinari decem gradibus: dixit-, gritudime abfumeretur , ac in luctu ;; & facile relativà ad arduum regrediendi opus, iqualore jaceret , redijt latus ad Regem Nimirum: arduum obtigit foli- diu lücere , Dei Nuntigs , qui decumbenti Regi quin- & easdem redordiri morientis jam diei pri- decim annis renuntiat auCtam vitam, non ma natalia , ^ & clariores meridiani jubaris iterum nitores induere e . enim tantüm pollicetur ab hoftibus evafio- ^faciliüs-enim ita nem, fed integram etiam| valetudinis refli. 'fuo occafu quieviffet , quàm iteratóin cce» tutionem , intra tridui fpatium, Implen- " lis fplendefceret : quia-nimirum , vel ipía da Prophetize.fignum petit Ezechias ; ut "mundi gloria , cujus nitore fatagunt homie Propheta , qui nuper infaufta pradixerat , ' nesfplendefcere-laffitudinem invehit, & ipe nunc lzta prenuntians dignus. fide habere- [um lucendi faltigium faftidium ingenerat , tur: cui lfaias utpote fyderum , & a(tro- - mavult fol in fui occafus tümulari (epulch* nomice diíciplinge perito dixit , hoc erit ^ro, quàm matutina itefareincunábula, quia fignum à Domino: vis, ut afcendat umbra "ponam ingerit mundi gloria diutürna fua in horologio Achaz decem lIineis, ài rever- Tlatione, utarduum fit , ac poenale fumptuo- tatur totidem gradibus ? & zit. Ezechias? fiüs in mundo fplendefcere : fcité Cajetarius Acilà efl umibram erefcere., neque bocvolo , -ad rem noítram moraliter verfans ,* facile 8st fiat , 'fed' ut revertatur retrorjum decem C dixit relativé ud*farduuni*ïregreäiendi epu , gradibua " quia fol fplendidiüs lucendo typicé defati- 2 2. Prolixas texunt facri 'Interþretesrdifte'p- - gatur , feu quisquis fit - qui mundana jlo- tationes , cur Ezechias petjerit , ut umbra tià fplendefcere cupit ex lua per(everantia , - in horologio Achaz decem gradibus retro« ä * & flatione in eodem fplendore fatigatur ; & [ cederect ; & cur majus miraculum fuerit , ipfum lucendi faftigium poenale. ei parit fa- folem retrogrado redire curfu, quàm velo- [ " ftidium; quia mundi gloria utpote vana; & cius in fuum vergere occafum : fcio , Eu- Vacua , nil in fe continet ,. quod vel guttüu» €herium cenfere, minus miraculum fuiffe, fi : lam poffit veri folatij adferre. Íol (uum in occafum greffum maturáflet : & " Multos corripit, multósque invadit per* 2j majus miraculum fuiffe in orientem centra fuafio , quá putant veram pofle in rmiundi ho- confuetas fibi indiclas lcges retorqueri - ait noribus; ac dignitatibus gloriam enancifci ; Eucherius, Rex maluit , ut fol reverteretur fed abítergendus eft' hic error ab omnium retror[um decem gradibus j quia majoris po - mentibus ; plura'enim mala invehit , quàm &erat effe miraculi , — fi fol contrarium fuo fint;qui decipiuntur; cum pluribus malis u» Í mori cur(um ageret ,. quam [i confuero pro- numquemque onuftet , ac gravioribus pravet ee[fu incederet. Adeó inolita confuetudo incommodis ; licét ab errorum cathalogo à invalefcit, ut G ipfacocleítia perurgeat. Vel pluribus expungatur, Terrenz dignitates - fortáffis difficiliüs putaverat Ezechias, pof- extimé tantüm Íplendent, non intimé pene- fe folem ab inchoato defiflere curíu , tame u trant proinde nequeunt veram ingerere glo- etíi ad fuum properaret occafum , & ad riam,quzanimum afficiat,fed tantüm extrin« fplendidum orientem remeare, led ut uteít. Íccam;que hominem non tangit. Imó quam- de majoti hoc miraculo; certum e(t , Eze- e vis putet quis hac mundaná affici gloriá ; non '&hiam judicáffe folem faciliàs ad fuum pro- tamen inde aliquid experitur folatij, ^ Fatale q perare occafum , quàm in orientem regre- I; Reg. c. imminebat Sauli prelium , & quia fe confilij gl di: fed cur petij , ut in orientem regre- inopem fentiebat, fagam adivit, quz Samuc- z8. D Aeretur, & inde diem redordiretur ? ite- lem diu defunctum advocaret,& ex Manium « rümque fplendefceret fol clarior in meridie, umbris accerferet ad lucis hujus ufuram. Di- « & letior ,. ac jucundior fuo inortu ? fiqui- xítque ei mulier: qwez /afcizabo tibi ? qui b dem vergens ad occafum fuo languefcit ait, Samuelem mibi fufcita. Et praeftigijs H fplendore, & funeftas ex pracelíis monti- peractis ait Rex, qu« vidiffi, & refpondit b bus in fubje&tas planities , vallésque imas mulier ad Saul , Deos vidi zfcendentes de.s umbras proijcit proprio quafi parentaturus Is terra , dixit, Deos vidi, utens plurali nu- «l occafui ? cüm enim fol Eoo fplende(cit in mero pro fingulari , cum hominem viderit horizonte , non folàm aéris tenebras abi- i auguíta nitentem forma, adeó ut quidquam Wl git, fed & terrarum umbras excutit , & videtetur fpirare coelefte , — zgnc zntellexit QU Apfe veluti'mundi lampas lucet fplendidior, Saul, quod Samuel effet , E inclinavit fe.s fpj ac latior fuum tendit in meridiem, « Eze- J*per faciem terrayQ adorauit s Dixit autens- : $4* L] AC I m Prbbo Afïe&ui corrumpendo nullus vaná .g-!orïä vermis &c. 607 - Samuel ad Sau?. HAre inqz&ietäfli 365 ut nim ihOnor.»ä& gloria; quz mihi exhibetur à ; f'ifeitarer. — Velut alijlegunt apud.Gloflam: meo. pendet arbitrio, fed abaliena dependet quare vommovi[Hi me, hebraicé veró legitur voluntate,.qua. poteíttotam'mihi fomnia- quareinquietáfli me ad faciendum me a[cen- tam gloriolam detrahere, — In hoc.zqua effe dere: nimirum Samauel jam diu depofito he- videtur miferia; honoris;'& gloriz; fi quis bree gentis principatu, & jam vita, & pra- " tales :calleret -incantationes à Medza , -vel ' fectura funélus , cum . fepulturz frueretur. Theffalis fuppeditatas, utvelunicaduntaxat : quiete; dum. adigitur ad - priftinos redire àe emiffa vocula lachtymas ? geminis elice- ! Principstüs fplendores, & ad inanem iterum ret oculis;-& pedtore:altos: extorquetet ge- hominum - gloriam refumendam - ratione mitus,'ex-ore queftus , & lamenta; utique . principatüs ,. qui: homines in mundo confti- - llius potentia tyrannis.poriüs,.quàm princi« tuit glorioíos,-id tam gtavate, ac &oré tu. " liz, ut querulus dixetrit :* Quare commovislf, ; patus vocanda effet; proinde: & fingulis for- midanda, & à cunctis timenda, . Profectó in fen inquietafli me. ad faciendum me. afcen- * homines fatili inflatos glorià, hoc idem po« " derej de Ícpalchro fcilicet.cumibi tranquilié teft; qui linguam ad loquendum prepeditam * quiefcerem ?.ac (à diceret, diu Principem egi, non habet;: vel unius raucee mulierculae pàaue ac illuftti in mundo fulfi gloriá , led tandem * cuüla.verba, moendialis gloriz fi non penitus fatigatus priucipatu , &t potentià defeflus - fplendorem extinguunt ,* (altem:denigrant, tranquillé quiefcebam; cur ex mea quiete ad. - offufcántque ;.& animum gloriantis eotor- 'onus iterum evocilli' principatós ?. quare * quent'marore , quó ex geminis ejus oculis * commoviíli, G inquietaíli me ad faciendum * lachrymas.eliciant, ex ore lamenta " expes- me aícendere inter homines, quos & prin- *- éore extorquentes gemitus ;; qui,enim:toto ' Ccipatüs potentia, & humans gloriz nitore ambitu; G conatu mundigloriam pichenó'it; . pr&cedebam? eo ipfoquod mundi, & prin- ^omnium fit opinionibus obnoxius ,' & oblo- * eipatus gloria meam fubit memoriam, cica- cutionibus ; »propterea: debet quemque me- ' trices refricat, & dolores retovat ; vita, & * tuere,' &id enixim obfervare, ne ulli fitin- : mundiali gloria cüm jam fanctus effem; re- ^ feftus, fed omnibus gratus, üt ipfi;quamfíiic ' diviva gloricle, qua in principatu fplendet, * gloriolam ; ei propinent.- Oh quàri-fülfili, ; timeo Ípeciem : -non enim mundi. gloria. a. * quàm vana eft mundi gloria; qua& e linguzin. liud e(t, quàm inanis umbra, nihil folidi in * vidi pendula femiper anceps haret; & Japfui : fe continens; eílflos, qui flatim | exarefcit, proxima?- Quod fi ea effec/quis-naturz-in- fed fpinis circumíeptus diu lacerat; eft fagit. * felicitate compofitus; ut ad fingülawerba fe, "taab arcu emiffa , que momento tempotis bri-cotriperetur ; nonne* hominum cenfere- tranfit , fed v-uïnusihfligit lethale; eft navis, ^ tur miferrimus?-Hanc naturam- contrahit, * qua& sequora trajiciens , tametíi marinis flu- - étibus furfum evehatur, deorfüm tamen eti- " qui humanze inhiat gloriz ; //ugue enim bu. " man& ait Auguítinus ; ^ ruino[a-confiruumt ) am tnudituþ, donec in [copulum illifa pereat, "Craffe igitur , ac foede halucinantur, Zfa SEXV.... * qui gloriam quzrunt, quam nemo, qui eam * quzfivit potuit invenirez & fi putet quiseam Viroprobo tametfe laus debeatur: ff adinvenifle; adeó brevis eft; ut vix preegufta- damenwana gloriocle appetens, definit : «a difpareat; ideóque ut-vilí pendatur,foffi- probus effe ,-ac - incipit pravis famu- - €it , fr.ejus brevitas expendatur $- tunc. ejus $, .qUIDus fit ma. ' vilitas patet, cüm quàm viles fint-illi, à QUi« - dari djääfiöft A. " buslaudariexoptamus;penfamus, . An non €ontermptui tibi theatrumeffet; fiex furibus, 24 ! fäciliüs humanà gloriá perit;nil eft, - lurconibus, praedonibus ; fcortatoribu x $, he; : quodita craffe hominem fallat; glo- -bulonibus; fycophantis ; &alijs horu - riz-enim cupidus, quamvis liber fibi Tminum fecibus:conflatum - fcires ? talesefle ' effe videatur , pluribus tamen infervit; & li- " credas faltem utplurimum, quiturbam con- &t divitifs affluat, aliena tamen eft ope indi. - ftituunt hominum;é quibus nituntur mundi £us, quia ab .aliis humana : nititur obfequia ,Mf t ' gloriam ibi « comparare , -qui.eam fitiuüt, ',go extorquere. "Tametfi effet quis in pingui Quéd fi ad illam fle&teremus intuitus plo- €onftitutusfortuna;ut divitiis zque afflueret, riam; qua Colites ifficic;; humanas laudes .ac honoribus afficeretur, fi-in ea degeret ur, non minus -defpicerem us , quàm-ranarum be, ubi fas effetomnibus, & jus finguliseum - €oaxationes, vel culicum ftridores;aut por- fuis exuere fortunis, : nullaid-lege prohi- corum: grunitus, autapium bombos; vel vo« bente; poffétque quisque impuné ejus furri- "€«esgraculorum: nequeenim ab hifce beftio- pere pecunias; nonne quamvis hodie Crefus :lis plerumque abludunt : homines;é quibus eífet, fieret cras alter Codrus? non putárim mundi emimus gloriolam , : ex faffragio D, me latum unguem à vero deflectere;: (i hoc Chryfottimi , - qui de hoc plebis garritu lo- idem dixerim glorie mundialis obtingere JGHomi. 8, | quens ait: E quidamumor EUTIUultis.perttire inp Joan, aucupibus: Gquidem cuilibet & civi, & ho. Qra£,66,. bationtsque plerusex flultitia viajori ex parte Ípiti, liberum ' eft aliquid. illius. gloriz conflans. Adeft & Dionis calculus defini- detrahere;imó & penitus lürripere ; -non c- - entis hunc populi rumorem, fimumprofun« L GGegsggs3 »dum 628 : Diflertatio xxvm, a. 4 dum ex vatiis fordidibus ia unum coacervas flum prafentit;qui convicijs ad etetitam glo. , tum, . Quis igitur cam infirmz fit mentis, riam urgetur, , qui ab hiíce velit Judicibus dependere ?. & Voluit iftud nos Magifter Chriítus edo- 2g. ex eorundem plaufibus gloriam aucupari, & cere, cürn patentibus cceli foribus obtulit fe approbationem fuorum operum ? Stephano videndum, cum blasphemis vere 2€. ——. Quamvis debeatur laus viro probo; fi bis non minus crudeliteràJudais, quàm la- tamen is fit laudis cupidus, jam definit pro- pidibus peteretur: ut inde innueret convie bus effe, & incipiteffe malus ,' quia velle cijs non infici juftorum gloriam , fed potiüs laudari malumeít: proinde definit eífe laü- augeri : Ícite Mercurius Epifcopus in catena dabilis, qui laudari vult 5 velenim (e laude graeca Luca loquens de beati Stephani patfio. dignum cenfet homo, vel judicat fe nullam ne ait: Nifi &laspbemie calumniam Stepba- in promererilaudem ; fi indignum íe laude nus obtinuiffet , non utique cadis tpfis apertis putat, G camen laudanti plaudit, jam gau- Dominum confhexifet : quati conviciantium det , quód laudator; vel veriüsadulator.men- voces cceli fores Stephano aperuiffent, ^ Vir tiatur; vel f1 non putet;fe dignum;qui ab alijs inglorius convicia timet , qua vir probus laudetur: quid ni jam definit effe laudabi- flocci facit ; quia convicia omnia, omnésque li lis, quia fe tàlem judicat, qualis revera eít , calumniz, fi in unum congerantur, nilaliud nimirum nihil. Eí(t igitur contemptu,non funt, qüäm motus quidam, pulfüsque aéris, laude dignus quisquis de fue dolet contem- quique vocis fonitu perfoluto efle definit: ex ptu, vel tumet commendatione : — fatiüs fe aére, G in aére formatur verbum, quod aures laudabilem conftituit , qui ab omni laude ab. pulfat, & animum ferit., nec a£r potis eft horret: lausenim qua appetitur filia eít vulnus infligere, cüm przcordia non pene- mendacii, & mater opprobrij , & tunc inci- tret, nifi refrigerium cordiadferat, ^ Quis pit quis effe improbus, dum proprizc fibi nón cenfeat nimis delicatum, quem vel mol- laudem arrogat, íéque fupra meritum pro« lis aér exafperat ?. quis non putet nimis im« L bati ; ac approbari fatagit, becillem, quem nucus aéris [onitus proftere d- 17. Is e(t íupra omnia laudabilia laudabi- nit? verbum enim eft, quod eum ferit, non lis, qui hzec duo itnpensé defiderat laudem fulmen; vox, noníaxum , quod pulfat;mo. Dei, & contemptum fui; vir probus mavult tus eft aéris , nonictus gladij, qui vulnus ine bonuseffe, quàm videri, & mundi glorio- fligit; qui igitur ad 'conviciorum ictus ani- Jam, ut peftem fugit , quo veram in . coelis mo cadit, càm corpore flet, infirmiorem fe enancifcatur gloriam, quà coelites-omnes ze- proditanimo, quàm corpore; non feriunt ternüm donantur : timor igitur zeternze a« convicia, fi patienter ea feramus , & qui af- mittende gloriz clypeus ett , retundenda fuefcit convicia ferte, difcit, & vitiaau- " 378 — Ü . — - ER aL o EEE oA mundiali gloriola aptus; nen enim ei pla- ferre. f cere poffunt laudes ille, quarum amore .ab Id enim falt*em-boni»mala c'onvi&ia, & 29. Pl verba habent, ut bonos mcliores reddant, &€ ea excidit gloria, qua eterno gaudio coeli- tes perfundit ; hi fapiunt, qui laudes nec ne- qui mali funt, minus malos ; tunc incipiunt - gatas fe&antur , nec oblatas recipiunt; non viro probo difplicere vitia, quando fibi ine enim veram exhibent gloriam, cüm haben- «ipiunt placere convicia, quibus ámpetitur, tur ; quinà laudum potiüs fuga fperanda eít Maledici thefaurum — dicebantur in lingua m a gloria, quàmabapfo laudum aucupio, Sunt poífidere, eó quia quaftüs, & lucri gratia laudum figuli, ait Hugo Carentis , Diaboli putarent omnes onerare contumelijs,. pro- Jn Cap. 1, Preverb, nutrices, quiadum lactant, capiunt; fuósque Ícindere malediélis , neque ipfis' parcentes alumnos fua fugentes ubera, nonnifi diabolo In P'æmäïv' innocentibus, verba func Plauti : I/fic eff tbe- PVU —W$o 602 00 9 4* nutriunt , ac infernalibus parant locis;à qui- Jaurus flultis in lingua fius,ut quaflus causá fc,ena' » . bus gaudium exulat; & in quibus luctuofa babeant malé loqui de melioribus : Sin veró triftitia fceptrumtenet: quis adeo de(ipit ; rem alió fledamus ; is veré thefaurum in AAes g ger— ac emotz elt mentis, ut in ejus la&tis cupiat lingua habet, cui prurit lingua, eó quia cen- . - potu nutriri, quo nonnifi doemoni , ac igni vicia in omnes torqueat , nonut thefaurum offit gehennali pinguefcere ?. hujus laétis poffideat, fed ut inalios alió fpe&tans deri- j dulcedine qui nutritar, gehennalem nutrit vet, quia conviciatores eos ditant,quos con- Es dpfe ignem : hac autem infania laborant;qui viciis vellicant; quos mordent , ornant; & " t adulantium fuügunt ubera, funt enim ut cen- quos feriunt, fanant : teíle enim Suida in- d fet Hugo Caren(ts Déaboli nutrices , G dia- aurare aliquem hi olim audiebant , qui fcae bolo nutriunt, quoscunque alunt. Non flra in alios convicia evomerent : nimirum, ) parturiunt veram gloriam oblatz laudes, fi rité excipiamus , qua in nos intorquentut Imó qui fuo gaudet contemptu, is veram d convicia ab ore maledico, aurum inde poffu- D EVEUR MEdex r LUH HORIUS cragit A ob a incipit gloriam enancifci, quam illata convi. mus, ac divitias congerere, « ol Cianon enecant ; non enim à conviciis gloria Fertur de muliere quadam, qui cüm 36. m inficitur, nec interficitur; imó eó überior ab alia convicijs peteretur, confuetis fcilicet - EN juftis gloria cumulatur, quo injufté convicijs imbecillioris hujus fexus armis; pallium ex« Q petuntur ; eó plusillisgloriz , ac gaudij fe- pandit equo animo, vultüque jucundo zol. ges accrefcit, quó maledi&tis pleniüs pulfan- ligens maledicta , ac convicia, in fe iatorta, d másque pel- D tur: guemdam Qquidem'æterni gaudij gu« perinde ac aurecs ngmmos, gem lucidas, s Asb R tU m v ss & - Probo Aafíc&tui cotrumpendo nullusuná gloriá vermis &c, »699 lucidäs,quibus indigere fe aiebat fuis folven- Miramur periiffe bomines monumenta . dis debitis, qu& nimirüm cüm Deocontra« fatifcunt. Xxerat, Fuit haecvirgo in aífceterio culturae lg, $ Mors etiam faxis , nominibisque virtutum addicta; &certéfe fupra fe extulit Ventt. i 4 cüm hac verba ptotulit, aczquo animo hac pertulit convicia: putemus & nos gemmas, Et tamen huic inanitati quam,plurää inhiant. qua in nos convicia torquentur ; tametíi Quid enim Ninum compulit, ut tot praclia gemmee in fe non fint, fed verba ; fiunt. ta- indiceret ? Semiramin, ut tot confirueret. men gemmz, cüm primüm aquo animo à &dificia? Miffem Grazcum, ut tot trajicerec nobis excipiuntur ; & patienter feruntur ; maria? Alexandrum Macedonem,ut tot pe» fiilla ut aurum excipiamus in aurum mue tagraret regiones,debellaret populos? Her- tantut, quo mens noílra inauretur , ac di» culem Thebanum, ut non plus ultra geminig teícat uberiüs; cüm nequeat mens éo inaue illis infculperet columnis ; quas pofuit , ubi rati auto, quod terrz viícera ad nos mittunt; ultra eundum non erat ? Cyrum Perfarum inauratur tamen illo, quod ex ore convician- Regemut Afiíam utramque occuparet ? Ha, tis ad nos accedit, nibalem Carthaginenfem, ut bellum tam a- Ío Non igitur quos virtus ornat, & pa- ttox, & contumax Romanis inferret? Pyr- tientia munit , laudum fitis torquet, nec rhum Epyrhotarum Regem, ur Italiam de. mundialis gloria inflat; fed contemptu iidem vaftaret? Atüilam Hunnorum Regem , uc potiüsgaudent, & convicijs letantur: fui totam-propemodum expugnaret, Europam? enim contemptor ficut eít honoris ofor;gau- hec tam ardua, ac inufitata fufceperun: det fe defpici, &aliorum in fe opprobria quotquot vanam fitierunt mundi gloriam , funt illi lztitiz materia, & aliorum de fe lau« qua tamen ipfis defunctisnil profuit; & ubi des, fraudes z(timat$ neque propriz ftudet non fant laudantur in. mundo, &ubi (unt fame, quz vana eft hominum vox, ni(i cum cruciantur in Orco; . ita eftad aucupandam ea conjuncla fuerit vitabona — Quid vanius, mundi gloriolam omnis dulcefcit moleítia, quàm Ííuz vanitatis etiam pofít fata pofteris omnis fapit labor,cim fi de vera gloria come- impreffa veftigiarelinquere? fatagunt ctiam paranda agatur, deficiant vires, cadant ani- polt mortem famá pofthumá vivere: fedfic mi, torpeántque corporis membra, Eó ambitionis ardore animus inflammatur hu- velle vivere perinde eft, ac nollefapere: non enim is fapit, quià pofteris, feu illislaudari manus, ut fi occaíio deturvolaticum lucran- cupit, quos nec vidicunquam, nec erit vifu- di plaufum ,. nullum declinet. periculum, rus: iddolorem potiüs praeteritum , quàm- recufet laborem ,. fugiat difcrimen , 4mbi. vitam pofthumam indicat ; nimirum fe non tio enim bumana aiebat Caffiodorüsin go: fuiffz à prioris atatis hominibus laudatum mologia, miff per metum damni uon poiest m ante aliquot fzcula cum nondum c(Iet,quod- inbiberi : verüm & damnum ipfum non ri- que propterea fatagit refarcire famá pollhu- met , G flocci facit, dummodo fuo ambicio má: fed perinde fama tumulo fepelitur, ac poffit de(iderio (atisfacere, raró enim eziam cadaver; nonenim quidquam potelt adferre metu damni haccoé&rcetur , cüm necdi(cri- folatij, quod necauditur, necvidetur, nec mina paveat, nec labores fugiat ; imó nac Lä fentitur, parum prodeft ibi laudari, ubi lau-. mortem ipfam exhorrefcat , ita enim auda.. datus non degit, & ibi torqueri ubi eft: in cia inardefcit, ut temeré defpiciat difcrimi- probrum potiüs laus tunc vertitur, G in fups na, nil enim ambitiofo arduum videtur, nii. plicium laudati: annon acriüs torqueretur, que preruptum apparet, & glorize mundiae fi in tetrico detrüfus carcere fummis exci- lis ardor conceptá flammá in incendium ex- In P 5« peretur laudibus , eó quia fit vir probus, in- erefcit, & animus tantüm languet,torpétque /mw genuus, conítitutus in loco amoeno, ubi 05 ignavia, fi de vera gloria comparanda aga. mnia eiadvota fluunt ; cüm enim '"contra- tur: imó & deindu(lria coanguntu-r diffie rium experiretur, acriüs indignaretur in lau- cultates , cum illic ingentes exantlentur la- Vdantes. bores; hincaiebat Tertullianusapud Pame- Plures fuerunt, glorià olim cum vive- lium, Non emo capite coronam , quati dice- J& Jipsieref, 3*. rent pernoti, & clari, quorum tanien memo. ret , fcio cum ipfo capitecapitisà plerisque CA P. ia exambiri coronam ; ex quorum tamen nu- riaunà mox cum corpore cinerefcit in fepul- chro; & quorum priüs fama facinora civul- mero me lubers fubtrabo , & ex eorundem gaverat; jam nunc vix nota funt eorum no- cathalago me expunctum volo, Non mo- dica laus eft impatiens hocce coércere. olo- mina, quz vel in ipfis fculpta lapidibus, quà diutiüs viverencin marmore leío, taudem ri: defiderium; plures funt;qui Abfolonem ceffére & ipfafato; & temporis diuturnitate seemulantes eam mentis incurrunt cecitatemy, obliterata mortem fubjére, squé nomina, ut ubi evanidz giorige putant fibi lucrum ac homines: huc accerfendus Aufonius qui inaturatre, gravius inde fibitorment l cüm Roma Cafarum monumenta inviferet, accelerent, Lu;ai & quzdam adhuc flarenc fepulchri. rudera defunctorum irifcripta nominibus, íed quae néc legi, nec videri integra ampliüs poflent, cecinit, j'vg 61O Dichttaüol XXVIII, $M exercitia virtutum;obedientiz preefertim, & charitatisy; fed fponfa non ítatim furgit, , | ä EW, flb Cum agitur de futili,ac inagi mun- fegnis decumbit , & varias excufationis co- - di gloriela acquarenda , dulcefcunt smo- lorat caufas , quibus fuam accufat fegnitiem, dum Íe ipfam excufat , refpondet fponfa leflia, fapiumt pane, & folatium. adferunt la- bores. fponfo pulíanti, & cupienti ingredi. Expo« C-'-!n?, ;. P CESHGCERT . ONIM Sia verü occa[fio detur veram enan. liavi me tunica mea , quomodo induar illa ? 7.3. cifcendi gloriam per exercitia virtutem, lavi pedes 105 ,, quoziodo inquitiabo illos ? ac proborum affectuum, deficiunt utabíentem Deum veram fecum gloriam de- .vz:re:,lö* torpet animut. ferentem domi excipiat , non folàm gra- 33 Ub vanam mundi gloriolam aucu- dum non accelerat, fed remoratur , & íe. pentur homines, plures fubeunt la- gnitie torpe(cens fponfa plures adfert excu- bores, incurrunt difcrimina, imó & E converío , fationes , ne furgat & leécto, damna patiuntür. : L Jabinus Rex Aforis ur- cum primün Chriftus nuntium ad Martham goa». 11,. bis,& Regni omnium potentiffimi inferioris delegavit , ut certior fieret de fuo adventu, & de mortuoLazaro excitando ad . vitam ; , feu Aquilonaris Chananitidis Regis regna o- mnia contermina concitarat in Hebrzos, fed Martha, cüm primüm audivit,' quód JEfus i M & 2 a. dum copiz luftrarentur propé lacumSa veniret frarem fuum Lazarum refuícitatu- rus perniciffime cucurrit, quó v ) - chomites fupervenit Jofue, à quoarmis, & « enientvi JESU inultu profternitur, & Aforferro & flam- Occurreret, jum, 12 mis extraditur, G tamen etiam pott cedem, Sed cur Martha, qU& vocem non au. 3f* 945 divit Magifltri Chritti , fed tantüm per nun- ac dirutam urbem dicitur regnáffe in Aíor ä Judic. cap. 4. Regnavit Jabin in Afor , ied tium audit effe venturumyillicó difruptà quà- quomodo regnare potuit , fi urbs Afor fue- . vis morá cucurrit , quó venienti . Magiílro - rat jam cruenta czde diruta, flammis ab- [olicito, & feftinato greffu obviaret ; cüm Íumpta, & folo zquata? Íi radicitüs fuit ex- Íponía é contra licét audiat fponfi. vocem, cidium paffa ? fi nulli in ipfa ampliüs cives adhuc tamen repigrat, & plures congerit ex« degebant, nec domus ulla furgebat , quo- cufationes , quibus fuam potiüs fegnitiem modo potuit Jabinus in urbe illa, qua ame accufat ? quia nimirum cum fponfa ageba- pliüs urbs non erat principatum gerere? Re, tur de gloria fpirituali, & cum Martha de Xg—ïm/? 2 m fpondet Abulenfis, Chananaos eo exarfiffe commodo temporali , devita reftituenda sap 4 Jidic. defiderio antiquaz civitatis inftaurandz , ac fratri fuo Lazaro; ideo hzc propero greffu folicitato pede cucurrit , ut venienti Chri- recuperande, ut nullis vigilijs, nullislabori- S"m. 7:. bus ac fumptibus pepercerint ; irnó & plura fto obviaret ; cüm fponfa, licét inlecto , fri- fubierint difcrimina , quà everíam urbem, geat amore, fe excufet, & propriam accufet [ i quantocius reflaurarent, collapíum ejus de- fegnitiem, appofité Chryfologus inquiens ; corem erigerent ; & extindlum priftinum óic fervus nonfuit,non proximus, non ami- Sertn, -!? 4* fplendoremi iterum excitarent ,. primavam cus cerià qui aderat confolator , ut mulier r fibi gloriam comparaturi. Tanto defiderio fola medias per turbas, per cafirumtotum exe. ait Abulenfis sovebantur ad eam Cbananes tr4 civttatem , U luclus temporevenienti oc- d quod illam inflauraverunt magnis laboribus, curreret Salvatori, & adterens caufíam hu- W jus perniciffimi greffus ait : aliam non fuiffe, f & fecerunt. effe caput terre Cbanaan ficut 4 principio : nimirum pritinz inhiantes Cha« quàm commodum temporale fratris Lazari; a fubdit ; Ut vitam v nangi glorig, nec fumptibus, nec labori- 6 belat, g'ro refer.ïct , b«c 4n- h buspepercerunt, utnon olüm collapíam e- . rigerent urbem ;. verüm & caput totiuster* Martha eatenus folicita 'exit ;ïomo, ad 36. rz Chanaan efficerent ; ac. fplendente - illo primas nuntij voces medias per turbas cur- condecorarent titulo; acunicd (timulau rit, venienti Chri(to obviatura, quia fategit gloriolà, & acriüs incitau diu, noctüque la- fratri rmortuo vitam reflituere: Íponía veró Í borárunt in domibus conítruendis, & diruta ex adventu fponfi nullum fperaverat tempo- ( utbe reficienda. ralecommodum, fed tantüm praíentiam Itaeft, fi agatur de futili, ac inani fponfi, ideóque divería fuit ambarum folici- 34 mundi gloriola, dulcefcunt vel ipfe mole- tudo, ut cunctaretur fponía paucos greffus ftiz5 folatium afferunt labores ; & mentem per cubiculum ponere, cuni Martha anhela. j ferenant, qua fiunt obvis difficultates fu- verit venienti Chrifto occurrere ; fcilicet ut ä perande; íinveró occafio detur enancifcendi vitam viro adferat, fratri putrefcenti jam in per exercitia virtutum, veram ac folidam in fepulcro ; aliter enim que ad temporalia codlis gloriam, deficiunt vires, torpet ani- commoda pertinent traCtàámus; & aliter quae n mus. Sponía fuo degebat domi delftituta ad fpiritualem profe&tum, & cocleftem glo- l. fponío, imó &inerti fomno foporata, jace- riam attinent; in hifce fumus defidiofi, cum Á bat inlecto , cüm ecce accedit ad eam fpon- in illisfatagamus eífe laboriofi: efficaciüs fi fus, oftium pulfat, & blando alloquio eam noítros extorquent labores, ac folicitudines, allicit ; ut ftatim furgat , fores aperiat, quà qu& ad comparandam vanam mundi glorio- ä ipíi pateatingreffus:; agebatur de ingreífu lam conducunt , quàm quz ad veram A zter- E caleítis [ponfide vera gloria acquirenda per nam faciunt; GU umbra mundiális gloriolze totam p Probo Affectui COi:u;npqndo nullus vanáglorià vermis &c.- i totam obfcurat veramgloriam, quam im- ret : fed Baracuä non bellicam in fe virtue Eþiä. ti4. pecit; pulchre Seneca ait ; Conrtemnuenda tem excitavit, fed potiüs timorem exfufcie mivamur. (imilimi puerie, quibus omne ludi- tavit, refpondit enim : $; venis mecum v4« erum in pretio efl : parentibus quippe. nec dam ; fi nolueris venire - mecum » non pere minus fratribus praferunt parvo ere empta gam , ecce Baracus quamvis à Deo eiectus j N monialia: icilicet pueri, quià fenfu, non ra- ad triumphum, , timuit tamen bellum ini- tione ducuntur , res ludicras,nulliisque tmo- re, & hoíles adire, nifi in focietatem fiba menti vel proprio praferunt parenii; & quó Deboram afcifceret , cujus propterea con« lucrentur leves calculos vario depictos co- fortium triumpho pratulit, & maluit. vi- lore; res negligunt, floccíque faciunt,quam- Coria carére, Gt triumpho non clarere 5 Quid ni hoc idem vis majoris fint pretij. quàm à Debora fejungi ; cui propterea re- videtur, & nobis obringere: inílar puero- pofuit ; Ibo quidem tecum; fed in bac vice rum, qu&levia funt , magni cenfemus efle vitloria non reputabitur tibi : tua fuiffet & 1], uriumphi gloria, nifi ejus nitorem tuus ponderis , eó quia inextima fuperficie nobis videantur aliquid humane gloriole ,. vel devenufiáffet affectus in Deboram , , cujus * * commodi adferre : cum veram gloriam »: confortium vicloriz maluifti praferre quam per ftudia virtutum enanciícimur, ne- pugna ineunda palmas tibi viclrices germi- gligamus. náflet; fed has imprudens affectus impe- ;*7. divit, ficque vitrum pratulifti adamanti; Idque ut füos edoceret Difcipulos Ma- gifter Chri(tus, pueros vocavit, cum piícan- lapillum unioni, & lutum auro; fcité Arias | gonn, 12. tes ad mare liberiadis eos invenit : Psers JE Montanus expendens Baraci timorem, ait ; | "Ü« Jà nunquid pulmentarium babetis , vocat pue- Homines , qui ad virtutem , atque ad vem l ) ros fuos in mare difcipulos , non quia atate gerendam nati comparativà funt $. illud im X pueri effent, fed pifcium aviditate ; in ca- primis: curent , ne quid molliter , effemia piendis enim pifciculis occupati Chriftum in naià , atque ignarà , denique ne quid inde- littore ítantem non adibant, & gloriofo care- corà ab ipfis fiat 5 quod gerendarum rerum bant fpectaculo; quó ftuderent laboriofo : dignitatem , gloridmque imminuat s. quia exiguos piíciculos Magiftro Chrifto vifi funt Baracus folatio Deborza noluit carere, cetfa- pratulifle, & exiguum lucrum gloriz, qua vit & victoria clarere : ita plerumque ut ex accelerato acceffu ad litus iisdem accrevif» noftro fludeamus commodo , & ut aliquid fec ; an'non pueri erant,non viti? cum pree fucatz gloriolz enanciícamur, eternam ne» tiofis vilia anteponerent; ludicra magunis gligimus: quià Deo eligitur propriam ne- praíerrent; Q pretiofa non curarent, ut gligit , contemnitque gloriam, ut compos fiat aterna. Strm. 7-:- exigua enanciícerentur, ait Chryfologus: Z5j erat Peirus, quinegaverat , Tbomas,qui du Qui proprijs ftudet commodis,per vit- 39* bitaverat , joannes qui fugerat , non ergo tutum exercitia nequit ad veram gloriam UPU fibi viam fternere; & frequenter etiam qui ut fortiffmos milites, fed ut pueros compellat. Quia non ut viri fteterunt , cum Magiítro, praclaré agunt proprium obfcurant nito» fed ut pueri puerilibus gaudebant, cum folis rem umbrá futilis gloriole , quam inde au- debuiffent cocleftibus gaudere, & non flaxum cupantur, eít enim hac tineà illa, qu& non in mare expifcarittemporalis lucri coÁmodum; purpura tantüm corrodit fplendores , fed Íed in adhz(ione Magiflrri zternam enau- & geíta ipfa gloriofa corrumpit : plerum- cifci beatitatem : negavit Petrus Magiftrum; que deformes funt , qui ex venuftis paren- écujus paffione etiam fe fubtraxit Joannes: tibus filij oriuntur , qui propterea & fibi hinc Petrüs, & Joannes ftudio pifcationis probrum inferunt , & parentibus ignomis flu&uant in mare, & ad magua electi occu- niam: ita dixerim ex virtutibus, probis- ;6. que affe&libus, perinde ac ex pulchris geni- pantur in quisquiliis legendis , & generofos Ípiritus abje&té deponunt , paucos expiíca- toribus prolem enaíci adulteratam , qua à turi pifciculos: quoties hifce mundi fluxis fua deviat origine ; à propria difcrepat ra- commodis, lucris,ac gloriolz inhiamus, ge- dice, quam etiam vitiat. Qua à nobis ex- neroíos excutimus fpiritus , nósque abjici- ercentur virtutes,aguntürque illuftria geíla, quandam in nobis folent elationem excita- mus ad vilia quxque, & futilem gloriam præferimus. re, feu vanam, futilémque gloriolam ; quze 38. Deligitur à Deo Baracusad triumphum virtutes ipfas,probósque noftros affectus ine fzeculi decantandum , ac immortale tro- ficit, ac veluti tinea corrumpit , & deve- hzum .: Precepit tibi Dominu Deus Ifrael nuítat : dum enim hzxc gloriola cor afficit, illud inficit, mentem aiebat Debora, vade, &f duc exercitum $m [ dum (ubit, infufcar, ac suontem Tbabor , tollésque gtecum decem nl« dedecorat. lia pugnatorum de filjs Nepbtali , & de Cum Chriftus tumentia equoris terga 4O. ficco calcaret veítigio opem allaturus Difci- filis Zabulon : ego autem adducam te inlo. co torrentis Ciffon,Sifaram exercitus Tabin, pulis periclitantibus exortà procellà , & ünà cum undis animo flu&duantibus; Petrus &f currus ejus , atque omnem multitudinem, &f tradam e05 in inanu tua : vix potuit Ba- ut czteris erat Difcipulis fecventior, Magi- racus amplioribus promiffis allici ad pu. firum advolavit , marinósque fluctus haud Mmsttb.i2. diffimili calcavit greffu ; dmóulabat fuper vt 29(3 gnam, ex qua viélrices lauros fibi derete» H ih 4784?72, Ferani d:, Affeiiqbnus Tom, L. 612 Mu Differtatio XXan - 4qUAPM , t Dehiret ad T ESILM, ne mente gloriplä vento periclitatur , quatite magis, flu&tuaret in capite, pedibus tumentes flu- qui non Dei miraculo diriguntur per flu- étus conculcavit ; Viator gloriofus fluxa &us , fed propria Cymbula maris trajiciunt perambulavit itinera: in falo perinde ac in procellas erunt naufragijs obnoxij ? Íolo audax fuos direxit greffus: verüm cum ventus invalefceret , marini flu&tustumidio- $. VI. res furgerent, aér nubibus focdus folis lu- cem, noa ampliüs adveheret, cepit & ipfe Inanis mundi gloriola. umbra eii Petrus unà cum flu&tibus flu&tuare : cum -- W4cuA, que virtutum ipfufcat h eepi/et mergi,clamavit, Sed cur cumven- Jplendorem s & claritarem deni- tus validiüs coepit urgere ex difcipulisunum &r4t vicloria. tantüm Petrum ad clamorem immiaens pe- riculum compulit? filverunt, quotquot in St mundi futilis gloria, quze vel ipfum 4T» nàvi periclitabantur , & folus Petrus, cum miraculorum infufcat fplendorem , fluctibus merte fluctuans, timidus clamat , . & claritatem denigrat victoriarum. cum tamen ipfe miraculo veheretur fuper T'eftem voco Ezechiam, fuitis Rex pietate undas, & reliqui Difcipuli exiguo navigio; & religione, ae reliquarum virtutum cule fi ventus acriüs urgens in cymba flu&uan- turà commendatiffimus Princeps, optimus » tes non folicitat, curPetrum miraculo undas qui initio Regni res divinas pro viribus calcantem ad clamores excitat ?. & ventüs , promovit, nil enim ei fuit magis cordi , qui naves rapit,Petri facram retaoratur au- nil magis in votis, " quàm ut collapfam daciam ? quia nimirum viderat Petrus fe erigeret religionem, reftauraret altatia; & fidei ardore caeteros przcellere Difcipulos; Numini refítitueret debitum . cultum ; & cum ex ipfis nullus fuerit ipfum fecutus per quidquid fovere poterát fuperflitionem, & fluxa maris itinera; neque au(us fuerit in- ad impium cultum incautos , ignarósque trepidis gre(fibus iter. inftituere per undas: 8 allicere, illud omnino eradicandurn, ac per- X ex hac pra cateris excellentia ventus ori- dendum. curavit, Primo fui regiminis anno tur vehemens, qui eque fluctus in mati , vix impij patris infoffo cadavere, occlufum ac mentem Petri inflat ; vanam folet excel- ab Achaze templum reclufit Kalendis Mare lentia fecum gloriolam trahere, qua inftar tijs, apettis, ac reparatis, quas pater de- venti non maretantüm, fed Gtmentem tur- formaverat,valvis : altare itidem repofuit , ä bat, quam inflat : non folum Petrus pro. quod à parente remotum, ac dirutum fue- Md cellam veretur, fed & de conculcata procel- rat : idola, arásque fimulacrorum, lucos, ae la viétoriam ; hac enim fluctus excitavit in delubra non folàüm in Judza , fed etiam in corde, cum mentem turbavit ; & de ipfa Samaria deflruxit, & exuffit, proje&tis ci- fidei pratantia ventus reflavit vanitatis ;.& neribus in. Cedronem rivum ; imó G fer- curfus fuit vento folicitatus, ^ Caveantfibi, pentem illum confregitaeneum à Moyíe Nu- PUNE. ÁÁ qui virtutum ftudiis clarefcunt , qui mira minis imperio propofitum , & & fublimi ope divina agunt, ne tineam vanz glorio. monítratum ; 'fed proceffu cemporis , ab l intromittant : hac enim licét exigua , Hebrzorum malitià verfum in fuperftitio- t potis tamen eft purpurz nitorem corrode. fum, ac facrilegum cultum , cüm non thus ( re, & totam corrumpere virtutem ; huc tantüm ei adolerent, ut morborum depul- LP Strm.6 ia accerfendus eft D. Bernardus in Píalmum Ílori Numini ; fed illius etiam | fimiles , ll .P/.alm. !- Qui babitat,ubi devanagloria ait ? Non est, aut difpares incifas faxo figuras in formam unde bac impugnet pufillanimes , vemifos : ductas fpirz abfcinderent ,. ac colló fufpen- b qui ferventiores effe videntur ; ipfi paveant, fas circumferrent ,. contra morbos omnes ipfi fibi caveant in pá*te, Cüm reliqui prafentiffimum amuletum ; necalia pro» condi(cipuli non fuerint aufi laudabili. au. pterea indigerent ope ad morbos propul- 3 dacia tumentes fluctus pedibus "premere ; fandos, Suftulit igitur Ezechias colubri nec curavetint citius ad Magiftrum |! Chri- prifcum illud fimulacrum , ut fimul idolo- t ftum pervenire, folus Petrus excellens fi- latrize veftigia omnia deleret , (1 qua fides f ducia , & audacia, fluxa percurrit undarum V Eufebio , Anaftafio, & Niceno adhibenda itinera, nec maris timet inconftantiam,dum» eít, "Tantus cüm effet in divinis Ezechias, ii ü modo greffu celerioti ad fuum perveniat non tamen impar fuit curis civilibus: fi- Magillrum: verüm dum probatur cateris quidem circa ararium fedulus plures con« ! q excellentior, vento etiam exagitatur tumi- geffitopes, quas tamen nulla vi extorfit , dior; ut inde conjiciamus, vanitatis ven« fed vel fola induítria peperit, vel effatus ci- tum eos exagitare , qui cateris funt prae. vium amor obtulit ; urbes plures-collaben- lu flantiores, & ipfos impetere excellentio- à tes reflauravit , imbecilles munivit, G res, velftudio virtutis , vel fplendore ali, plures à fundamentis exftruxit ; annonz; GC cujus preclari facinoris , imó etiam cul. fontium commodis indigentie con(ulvit h tura pietatis , G obfequij DEO przeftandi. populorum , ne pauperes negligerentur , tT Qui igitur ferventiores effe videntur ipfi quos acerba tempora penitus exhauferant, qu paveant; fi Princeps Apoftolorum per ma- Q Militiam quoque inítruxit non bello inten- rinos fluctus incedens vanitatis flatu,St vange tus, Íed paratus, Primus omnium divigis t : innixus frobo Affectui corrumþendo nullus vanà elorià vermis &c. 613 innixus opibus Afyrium «confregit focdus; totum corrupit ttiumphum , ut adnotavit Cyrillus Alexandrinus inquiens : Ezecbizs Lils "fimul, & jugum.quod tanti fervili. formidi- vie Pater ejus Achazes fecerat, ut illud o- abdutius esi brevi (ut Hebraorum filj aiunt)) !f,zrzm € ägg gni tumíacro, tum profano thefauro tur- €f animo 11agno » elatóque fuit, ac im. fu- piter egeíto redimendum fibi perfuaderet. perbie laqueos incidit. Splendorem tri- PPhilifthzam gentem femper adverfus DEI umphi umbra infufcavit futilis. gloriola ; & victoriz gaudium tinea corrupit. fuper- populum infolefcentem pralio aggreffus fu« dit, ac profligavit. bie; quó diícant viri virtutum ftudijs ad- dicti ; huncà fe vanz gloriole vermem abi- 4 ' "Cumque poft hzc Afyriorum Impera. /'tot Sennacheribus rupttm ab Ezechia fcedus, Ezechias tametíi pietate, religio- negatümque ftipendium cruento bello vini- ne, & reliquarum virtutum appatatu or- lï «licaturus in Judeam irrupiffet, acnon folàm matus, GU commendatus; licét idola gen- 4b peditum copiis, verüm & equitum longé tium protriverit, fuperflitionem extinxe- rit, veri Numinis.cultum promoverit, aras mHajoribus, imó & maledicis verbis contra Deum,& Regem;Jerofolymitas omnes in ex- Deo erexerit, templa conftruxerit, paupe- rum indigentiis confulverit, & cceli armi- £remurmi conjeciffet terrorem : Deus ad Ree gis; & Iíaiz Vatis preces, Angelum diftricto gerum habuerit pro fe pugnantem , eóque gladio armatum é fummo ccelo dimifit , qui hoftes expugnante infignem retulerit de noéle intempeftà bafbarorum aggreffus ca- proftratis Afyrijs, & fugato Sennacheribo flracentum , & o&toginta quinqve millia triumphum; quia tamen.cum popnlorum fortiffimorum militum interemit, & Senna- plaufus, & hominum laudes ejus eblandi. &heribum ; .cum decem non ampliüs fociis rentur auribus tineam non .excuífit vanz fuperítitem relictum in turpem adegit fu- gloriolz triumphi gaudia verfa fuére in lu- gam , & Ezechias fzculis retro invifum, ac élus xgritndinis : n diebus dllis agrotavit inauditum :de Sennacheribi exercitu trium- Ezechias usque Ad mortera, nec alia. fuit hujus «gritudinis caufa ait Cyrillus , quàam phum reportavit. . .Sed quia nulla eft inhoc mundo felicitas ; quam aliquanon corrum- ipía vanz gloriole tinea , 4fmimo magno ; "at adverfitas , nec ullaferenitas , quam elaiüque fuit , ac 4n fuperbte laqueos 4n- nubes aliquz non infufcé&t , :nec imalacia bdit. ulla, quam fuperaccedens procella non tur- Caveant fibi , qui (ummarum. virtu. 46; bet, Ezechias poft delatam infignem victo- tum ftudijs incumbunt , & :dum excellen- 4?«122; 20.:0- riam morbo afflictatur: Js diebua il egro- tiüs operantur, fua confultiüs-opera vére- davit Ezechias usque ad mortem z. led cut antur; fciant etiam in pulcherrimis pomis, cum antc triumphum afflictaretur periculo fructibusque dulcioribus vermes generari, à quibus & poma, & fruétus interibis cor- belli, poft delatam victoriam de proftrato hofte zgritudine laborat? .ac morbo ad *umpuntur ? Pomum vides extimo «orti- - smortem ipfam vexatur? nimirum triumphi ce , vel rofis pictum , ac liliis, vel purpura latitiam zegritudinis luctus corrupit,& gau- indutum, quod tamen intusvermem alit 2 dium victoriz-dolor divexantis morbi ex- fic inexcellentiozibus, ac gloriofis fa&is fa- tinxit: £» diebus illis agrotavit £xzecbias us- €ilé vanz gloriole vermis gignitur ; quo que ad mortem. opus aliàs fpeciofum corrumpitur : cultu- 4j ri virtutum egregié incumbit in afceterio "Verüm qued zgrotaverit in diebus il- lis aliquod videtur occludere myfterium : divino cultui emancipatus Religiofus ; pul- segrotavit enim Ezechias in diebusillis, qui- «hra funt , aclaude digna, quse profert . bus Dei Ancelus :de coelo irruens in caftra virtutum exempla ; abítinentiz, orationis , Afyriorum crüenta. lade centum -octogins corporis afflictationis , charitatis in proxi- ta, & quinque millia percuffit, fugato mum; fed nifi fibi folerter caveat. facil& Sennacheribo cum paucis comitibus: fi igi« irrepit vanz gloriolg vermiculus, qui paue latim perfeGüonem arrodit, & peílifero tur ex co, quód «eciderint tot millia A- fyriorum firmior ftetit Ezechize felicitas, ac dente perdit, Idque eaufz, cur Jobus «ui DEO diíputans dixerit: werebar omniz 305.9 5 22,.- victoria , cur potiüs ex tot hoftium lapfu non furgit ipfe ad uberiorem felicitatem ? epera tmea fcieus, quia mon parceres delin- chm debuiffet potiüs Ezechiz fanitas fulci- quenti , fcd quzenam fuére Jobi opera? cer- té fümmarum virtutum, feu holocauítis ri firmior , fulcro innixa delatz victorig «ur potiüs &gritudine labefactata conteti- altaria coronare ,. effufis eleemofynis alienis miferijs opitulari, panis buccellam «um fa- tur? &ipfa caufa falutis,occafio fuit zegri- zudinis 2 Nimirum viderat Ezechias Íe vi- melico partiri, .cum afflictis madere lachry- £&oria antchac inaudita ab orbe toto com- qis , «ontra adverfitates firmum ftare, cly- mendari; populorum plaufus ejus pulfa- peo patientize idus cacodcemonis retunde- bant aures, letitia Jerofolymitarum men- re, G fuam divineg voluntati in omnibus tem erexerat, ac inflaverat Ezechiz; ideó- conformare : quid igitur vesebatur Jobus E; .. que plaufu ; ac laude victoriz intus intu. de operibus hitce ? cum nonnifi fanClitatem meícens aditum adaperuit vanitati, cegri- redolerent ,. nonnifi fummze virtutis fplen- 7 tudini, ac morti , & vanz gloriole tinca dorenitefcerent , cum flamma charitatis l- ïüCClx Hh hfh a " Verani de dþ&i&w Tom. I. . Ditler ta u ä O *»Y»Y 7'9*3 614 ( AAVII É- lucetet vividior, & fplendor mifericordize muätilplici vaframento nobis infidiatut , ut 1 micarcet clarior? non verebatur Jobusipfam ejus laquei nonnifi diffici ut er declinentur, ^Af virtütem, fed excellentiamvirtutis, nefpi- -Re!äqua vitia nobis duntax V in terza infi- ritum Íuggereret inflantem, & rimulam dias nectunt, fed vana gloria etiam in ipfo .adaperitet vermiculo vanz gloriolz; ti- peene coclo pedicas tendit, & virtutum muit, non ad fectandam ignaviam , fed ad ftudiis addictos ubique invadit locorum : vincendam fuperbiam , appofité D. Grego- & eos acriüs impetit , qui fanclictem vi- L;Z'.Q moral, riug M"J gnus:- QziZ ejt,. quüd mira opera tz normám inftituunt, & tanto in eos It« 625h. 17, fciens bac ipfa etiam veretur pavens? ciim ruit audacihs , quantó plus contra fe pu- T u H dicit: Verebar oxsmia opera mea : nifiquód tat prafidi ] ài abere. . Vitium eft hoc vanz in [ancit viri atfibus , verbísque colligizius , glorie , quod cum nofiris alitur, crefcit- ut fi placere. DEO veraciter cuptmus z poff- * r que virtutibus tinea eft, quz nonnii a 4 uam pervería fubegimus ipfa in mobis eti. vittutum gaudet nitoribus exornati, & * 7 «m bene geff. Himcamui : noníolüm quze nonnifi rebus innutriri praclaré geftis: re- nobis ma3la videntur hac timenda funt; ve- liqua infectorum | genera , cujusmodi funt rüm GC quz fancte geíta, GC praeclaré aQ2 ; ranz, murices, fcarabzi, Gtalia id genus . h d quia ne dum elationis flatu: mentem inflant; animalcula & putri enafzsatur materia , fed L verüm etiam . vanz gloriolz vermi trami- tinea vanz gloriz lic Sj t fediffima, non- tem adapcriünt , qui intus corrodit, quod nifi ex..femiädpmdiz genctofo ,.ut & latga exterius preclate geflum putatur: quapro- eleerofyna , rigido jejunio , fetventi pie- ptet ut banc tineam arrodentem purpuram tatejjugi oratione: quia ut loqbitur D.Hie« virtutis procul abigeret Jeremias, maledictis ronymus omiia penetrat loca; quamvis 71 » .exterret, Ót timorem incutit comminatio. abdita , feceffus . pervadit folitudinis , & Jere 4 9 V 16, ' nibus: Maledicius qui facit opus Domini , Eremicolas, at anachoritas pulfat , facra Jraudulenter ,/ utrumque . junxit. Propheta ingreditur- afceteria , religioforum cellu- rX & Domini opus ; & hominis fraudem : o- las invadit, &quds virtutis ffudium com- pus Domini eft opus virtutis; & fraus ho- mendat , hujus vitij turpitudo devenu- minis vana eft ejusdem gloriola, quà fibi de flat: . caflra ingadit militum, & delatís re bene acta complacet, & fibi eam tribuit viclorijs intumelcens victores ipfos vincit, 1 gloriam; quz foli eft Deo debita, qui dat dum inficit , nulli ordini, aut fexui, parcit ftatui , geta'tinulii, Pfsï. $5,9, vires , nt poffimus, G acum ut velimus, If, neque quid aliud eft opus Domini fraudu- 46. Vehemens eft febris hectica vana glo- lenter peragere, nifialiquid de gloria fibi tia intimas exugit, medullas , & viribus furripere: Íi gregarius miles de prcflra. paulatim deftituit, donec interimat, feu SH'm: & l.,l ; to hoíle vi&oriam fibi arrogat , id frau- preclaré geftum prorfus corrumpat , . ut dulenter fuo furripit Duci ?. ergo qui prz. in filio natu majore, qui patri fuo. annis duitie | claréagens fuperbit & ex opere excellente plurimis infervierat , cum natu minor ( vanam haurit gloriolam, gloriam DEO fur- portionem fuam in lupanaribus prode- ripit , que illi eft debita:; pulchré D. Gre- giffet:; erant hi duo fratres amantiffimi gorius : Fraudemin "D EI epere perpetrat, patris chara pignora , quorum alterum & . quisquis femet ipfum inordinató diligens , paterna domo excluferat degener libidinis per boc quod retià egerit ad. remuneratio. appetitus ,. & falacitati junior traditus in vis tranfitorie bona fellinat : [ciendum quae longinquarn fugit regionem , ubi: quid- que eft , quód tribus modis fraus ipfa com- quid in paterna domo opum cumulaverat, emittitur : quia per banc procul dubio, aut vendidit; & quidquid honefle fame , ac tacita corda bumani . gratia, aut. favoris claritatis ; fecum attulit , obfcuravit; cám- ä AU'a, AUt res quáalibet exterior defidera- que famis tortura 6 falaci mente. caligi- £ur: dum fibi quis complacet de re pre- nofas exterfiffet tenebras, féque in coeno claré à fe gefta, fibique plaudit , ipfa quà cum porcis fordefcentem noviffet , totus fibi blanditur favoris aufa excellentiam L . expavit, & ociffimus ad patrem redijt Y cotrumpit operis, totümque ejus infu. i 4 Qumg cumque fe non poffet extra paternos la- Ícat nitorem : non quarenda, fed fugicn- res fuflinere , fatagit fe pro patris vernu- * da eít hecaura, qua aures allicit ,. dum la commutare * Írater alter natu. major :: blandé eas pulfat, ut vanze gloriole ver« de ruina fuperbiens minoris, gloriofa fua ini rimulam adaperiat, & mentem fubiens commemorat gefía , quae dum recenfet , * per aures excellentiam arrodat operis * inquinat ; & in fratrem in. domum re- ambitiofus eít hujus vanz gloriole affe- ducem fimul livorem acuit , & fuperbiam L . €tus, G hi(i coérceatur tacité irrepit , G auget Ecce tot amnis fervio tibi , '€8 ,. intus arrodit, quod exteriüs fplendet in f' ISQQi nunquam maudatum tuuuvi preterivi: quame 294 1 cortice. vis natu minor paterna exulaverit € do« "'line 4f. a eft vana gloriola fubti!imma ; mo, libidini indulferit , fuam prodegerit fubflantiam , & vitiorum omnium Íor« & perrimulas quasque mentem ingredi- tur, G intus inficir venenato dente, quod dibus fe coinquiniffet ; quia tamen ku. exteriüs virtus praeclarà efücit: CL tam — milis reVertitur ad patrem, & reh pifcens veniam l ! A . Probo affecui cmmmpändö nü P l u * svanágloridvermis,&eC, 6tj veniam expofcit anteactze vitae , paterno fit ixit: Cohonträtum Y bussiliatum Deus von dignus amplexu ,& albà veftiriftola, aclau- defhicies? cotporis afflictio, ( humilitas de- tioribus refici Ferculis : & dum natu majot fí., non virtutes excolit ; fed fi qua virtus de bene geflis , & gloriosé;actis in paterna fuerat exculta exfcindit, & perdit. 47 domo gloriatur ; qus recie gefferat, foedé .. Volape 2qué fuit,'ac fuave Jonze Pro- inqninat, quiatumore inflatus aditum ada- phetz fub umbroía hedeta meridiari , hede- perüit vang gloris , qua intus rerum prz. ram folari jubati objecerat ; folia veluti cly- claré geftarum extinxit nitorem : dum ju- peos, queis fuosobtunderct zftus , nefedenti —— in ejus umbra Prophetz ullum adferrent in* nior ex fratribus de perpetratis delictis con- funditur apud patrem , fenior de bene geítis commodum : delicijs perfundebatur jonas eloriatur, cüm timere potiüs debuiflet pa- quiefcens (ub hederz umbra; fedunicus ver- miculus omnem amoenitatem illam turbavit , tetno lateri femperconjundtus, neabduce- fetur fuperbià; & quod hactenus lucratus & Prophetam pertutbavit ; hederam enim e t R fuerat,unusp deret fuperbiaze tumor, pulch« irrepens vermis'corrodit ; & corrupit ; & toto virefícens amonitas exaruit , G unà ré S. Chryfologus de filio prodigo :. N- : Sers. é, guam mandatum tuum preterivi ,. Judau cum umbra deliciz difparuete, Quid ni vi- nnm 2 iil foquitur , & non facientis verba funt ; fed tu- teht pler que opera noftra, & non fecus exentit, dum natu major tumet , quaefecit , ac atbor ferax, fuosdiffundunt ramos, folio- inficit ; & dum timet natu minor , quz de- rum pompam explicant , umbras peramoenas flruxerat , reftaurat ; tumorevanidum red- fpargunt , fed plerumque vermiculus irrepit dit laborem , quem timor fulcit , ne labatur; vanz gloriz , & hanccórrodit arborem , quz. inutili difpendio virtuti fervit, qui virtutem momento exateícit : cadunt foliabonorum ipfam cogit vanz glorie famulari : wo» fa. operum , evanefcit umbra , & definit tota kientis verba funt, ait Chryfologus , fed tu- amoenitas : eíl vermis ifte adeo fubdolus, ut mentá :: & (icut tumor difruptá cute evane- furtim fciat fe abdere ; ac intus rodere , ut qui fcit;ita & vanagloria przclaré gefta rumpit ; vana gloriaturgent, non tantüm id nonno- ut evanefcant : hinc David quó tumorem tent ; fed nec credantnotanti , & monenti : G hunc à fs procul abigeret, enixim corhumi., qiiamvis vermis ifte feabigi patiatur , cedát- que incantationi , tnoxtamen redit, ut non liatum ab omni tumore fejunctum fovere ftuduit. Cor contritum ,6 bumiliatum De- fatis fit femel , & iterum vanam gloriam . Tfal. 50, 9. ss non dofbicies : contritioni humiliatem con- fugaffe, nifi millies abigatur , fi millies re- ^ vertatur , adhibenda elt contra venenatum K junxit , ne in ipfis poenitentize fordibus ela- tione fuperbiret , ut enim eleganter S. Leo hunc vermiculum Regij Vatis incantatio. Papa. Quia- fortitudo paucorum eff , &5 Non nobis Domine , nannobis , fed nominituo vfela 115. | da gloriam , Deus ell, qui dat pofíe, & ut 9« Serm 4 de. du carnis fragilitate aufferier obfervantia quadreztf. "plaxatur , dimqueper varias A&iones vita poffimus vires fuppeditat ; quapropter , f bujus folicitudo Aiflenditur 5 nece[fe eff , de.s quidboni agimus, noftrum non eft , & gloria wundano pulueve etiam veligiofa corda [or- foli Deo impertienti poffe, & fuppeditanti defcere , plerumque madent oculi lachrymis , vires debetur : quze ex re&to , finceróque atfe- Gu prtocedunt opera, hac gaudent incanta- que rigandis virtutum floribus aptz, fiau- fam Vanz eloriz fecum trahant , inficiunt, tione , quá venenatus vanz gloriz vermisine« )0n reficiunt virtutum germina : funt , qui terimitur ; adeó neceffaria elt hecincantatio, ut fine illa vix cultor virtutum morfus eva- carnem jejunijs macerant , flagellis cruentánt; abflinentijs exficcanr, & arido ventre horro* dat-hujus vermis , qui facris cum Davide temreprefentant cadaveris , qui tamen in ip- urgendus eft carminibus ; quibus omnia in fs affli&latione intumefcentes inutili abfu- folam Dei gloriam refundantur 5 aljoquin muntur labore, G elatione fuperbientes,quas irrepit intus vanz gloriz vermiculus, & re- fatagunt virtutes excolere , exfcindunt , ac condita penetrans cordisarcana , mentésque fpiritualiores , corrodit qua ibi virtutum eradicant; quiautait D. Gregorius. — 2Mem* tem conterunt , G ventrem affigunt , fe bu- reperit ornamenta i quia ut eleganter ait Lib, ojmó- gniliavi contemnum: : defpicit Deus corcon- D, Petrus Chryfologus. V'ana gloria eff Serm, z. val, €ap, 10, tritum , nifi & humiliatum fuerit: unde Da- rut , virtutum lutius , ti- fecretum vi í vid contritioni appofité humilitatem adjun* neá !f?*ffi?if.f*'?: iA NU i. 1 & 29 $ Hhhh3 D»IS,- : L BgER (6:6) ER odbbb odb d»d» ao d d» qodo o tb CO C e»veio o co o * ^ l eiectocto dooie od E P P O D E Pb d ppde «Q^ äaæïääæïäææäæäæääæäææïääïïäïäïäïäeeï"ä' [ DISSERTATIO XXIX. ] é if Deo ferviendum non ob ullum noftrum K & commodum , nec vanam gloriam, fed quia me- ummé benus, ut creaturg o | Innes l [ retur ipfc , utpoté fi el infc.rviant. d g. -Io t f Vergmis uana glori&ltïäülz'ci confodiendus ef souln t : ere ? 3;! cudat & ipteremptus. &i 'e P h * pannofum regia chlamyde induerit , laceras L d GX * s ;Q£4 Nterimendus eft triplici lo vülnere vermis ifle va- veíles cum purpura mutaverit ; baculum in v I f d P fÍceptrum verterit , & pileum in aureum dia- là (2 € z — a nze gloriole, nenoftram NSRy d- invadens mentem vir« dema; fed quia Deus in fe bonus eft , & Hi NT ET tutes corrodat, (ummé bonus, «cowfitemini Domino , 4uo- N N 'Iertio vulnere interimitur LU [f2| É & thaliter vulneratut ; fi ntam bonus, E E. ET N E sfï':" rebus omnibus unicum vermis vanz gloriz ; quisDeo ferviat, non Ej duntaxat Dei attenda- ea decauía, quia id Deo placet , & incom- al mus honorem , & propterfolum Deum o- modum refunditur creaturee , id enim re- j peremur: tuncenim omnis affectus ad hac dolet quid humani, & amoris proprij ; fed i caduca jugulatur , & id duntaxat , quod ideo toto cordis affectu Deo infervit , quia It - .-Deo placet intendimus, mec ullum noftrum Deus placet ita Deofervienti , & Deus adeo ju attendimus commodum : quidivino zítuat eft bonus, ut noftrum dignetür obfequium &i amore , omnemexuit 2d hzec fluxa atfectum, approbare , quapropter David ,. Z/7e/5o , ?Flm N ut infolo Deo refpiret, fcité Bernardus, inquit , n potentias Domini ,memorabor ju« fet ffitia tua folius, — Deus docuiffi me À juven- De domein- Quomodo eniy perfetià diligis , aur dilige- L eriore 6p» yjg , fügm fummorum defiderio ad fuperna.s £ute mea, G urque nunc pronuntiabo mirae p li 69, tilia tua . nonraperis ? collige te ipfam ad temetip[am , "d 79: " £5 in folo divinitatis defiderto vequiefie, — Se« Etiam viti tudes , qui non cognovErunt Ze. fii cundum vulnus huic infligendum vermi va- literaturatn , in potentias Domini introeunt, | , QU nzgloriz eftoblivio füi ipfius, ut foliusDei Deique omnipotentiam fentiunt , & jufti- ftic recordemur 5 fui non meininifle eft in fola «tiam capiuntedoéli , velab ipfis ceelorum lu- bulh Deirequiefcere voluntate ,& eidem in om- minibusenarrantibus, acoftendentibus Dei lx nibusacquielcere: quemadmodum in ccele- gloriam : vel Deo inferviunt , €ó quia fit fi0) fli patriafumma eft ccelitibus voluptati Dei Íummébonus , & dignus utcreaturae omnes videre voluntatem per univerfum orbem , eiimpenío ferviant amore : unde exclamat Qu Ína pérque ipfos inferos inoffenfo , ut ajunt pro- D. Bernardus lib.de diligendo Deo. .O p il li gredientem pede, nec quidquam reperiri in rA5 C defacata intentio voluntatie! e0 «ere pre fummismentium faftigijs ; in profundo val- 12 defacatior, quàó in ea de proprio nil jam lium , in exporre&tis camporum planitie- admixtum velinquitur. Sic affet , Deificari dir €fl, Fertur, cacodcemonem duos ineremo 0 bus, inmarinistractibus , quó divinzvaleat voluntati obfiftere, fed cuncta eidem obíe- acceffiffe Anachoretas Deo magis viventes , f t quuntur: itaqui fui ipfius oblivifcitur omni quàm fibi , Deóque infervientes , có quia fit fatagit divinze in omnibus obíequi volunta- Deus fummé bonus , mereatürque , ut ipfi Vlg Íoli creatura omnes toto corde inferviant t Q ti jin quaunicé acquielcit , & quamdam vide* 4 tur in terris cceleftis patriz preguflare bea- cümque fua in folitudine illa Deo obfequiz in], exhiberent ; : ac jugiter infervirent, tempiise Tu titatem: non enim coclefti gloria donati lze- titià perfundunturex eo , quàd bona poffi- que impenderent in divinis laudibus occinen. vul deant nunquamamittenda , verüm etiam ex dis, fundendis precibus , & cultura virtu- Ky eo ; quàd videant Deum in illos effe bene- tum omnium, nullum inde intendentes pro-, 04 volentiffimum, prium commodum ; magna propterea con. W ( Idqueeft , quod David aje- Pfüloll?. bat : *V. i. Gonfitemini Domino , quoniam bonus , cordiá , ac profe&tu in ftudio virtutum vi« ts letabatur Regius Vates , non quia Deus ip- tam inflituerent: cümque has vitz delicias, ]; Ie. ac divitias"in illa folitudine ; ac paupertate (ed fum «x Opilione Bcgem .ff:gcrat , non qufa alla- fto - V. T E / al . Deo ih(efvicndum, quia eft fümmc'- bonus. & inferviam ad mortem usque non üt mier» &tachotitica invïdïfïet Domon eremiculis illis; tartareus hoitis exuit umbras,& nitidif. cenarius; fed utfilius, & ex debico meo : an fima indutus luce feniori Anachoritz obvia- quia lata fit fententia mez damrationis, de. vit,quem faciliàs falleret; cümque inciperet perdidit Deus fuam bonitatem? fi Deus ad- curn ipío de eremiticz vitz inftituto varios huc eít fummé bonus, cur non debeam ego miícerefermones, tandem loquens de focio illi infervire , fi ipfi me totum debeo , fi juniore dixit, fcias in hac palzeftra commi- quidquid in me eftab ipfo in me derivatur ; litonem tuum, ac focium à Deo prefcitum & omnia mea fuafunt, cur non debeamipfi infervire ? Ita eft, mipater! non ob latarh effe ; flammísque aternis deflinatum ,. & incaffum tot in hacfolitudine exantlare labo- damnationis mez fententiam defiflam Deo res; abflinentiá , & jejunijs; fame, & fiti infervire; imó impenfiüs impoflerum ei fer- viam ; & plus temporis impendam in ejus corpus torquere; nil ei prodeffe noctes tra- ducereinfomnes ad preces Deo fundendas , laudibus , cum poít mortem non amplius cum fententia eterne damnationis jam lata poffim ipfum laudare cum beatis in. corlo, fuerit à jufto Judice. .Exhorruit fenex ad Admiratus fenex juvenis eremitze animum; ac ferventiffimum in Deum amorem defce- hac ,. & toto corpore contremifcens , O terribilem exclamavit fententiam ! ergóne catum à quovis amore proprio, & quem ver- fruftranez funt tot vigilie , nil proderunt mis vanz gloriolcz non corroderet , fubjun. tot jejunia , quibus & caro deprimitur, & xit, ferviamus , ferviamus quidem Deo fili mi, quàm poffumus fideliffimé , bonum ha- concupifcentia coércetur z nullum fructum adferetjugis, accontinuata virtutum cultu. bemus Patrem in coclis, ferviamus illi pro- fa, & peffum ibunt omnes juvenis eremiculz pter fuam duntaxat bonitatem , quà meree Gonatus: cümque inciperet fenex madete tur ,ut omnes , & fingulz ei inferviant creae lachrymis , & pre dolore cordisvoces prz- türe: patereíl, non poterit patrem exuere : ipfi cure de nobiserit, — Hos poíft (ermones rumpere, ac fingultus querulosedere , fub. junxit cacodoemon füb fpecie nitidiffimi An- ut omnem abílergeret Deus triftitiam , ome geli fallens fenis fimplicitatem : fciebam bo- nem abigerei dolorem , verum fubmifit Aue nevir , non fine dolore, ac gemitu te hac gelum , qui fenem monuit, quó impofle- auditurum: fed divina decreta reícindi am- rum non ita facilé crederet cacodoemoni , qui mendaciain eremo ferit , ut lolio triticum pliüs nonpoffunt, & his diétis ab oculis fe illicó fenis eremiculze fubduxit,difparuitque; corrumbat : non fuit ille nuntius é coelo in terram miíus, fed ab Orco emeríus, ut te relinquens fenem afflistiffimum , ut focium jàvenem nonnifi lachrymis madens videret ; falleret: fcias juvenem illum , eó quia non ut rnercenazius, fed ut filius Deo in hacfo- & nonni(i cum prafago lufpirio eum allo- ilm.o. litudine infervit, eternis przmijs effe à Deo gucretur: cámque id femel , & iterato ob- fervàllet juvenis * non diítulit quz- de(tinatum, Vultigitur Deus , ut nos illi rere, quidnam caufz effet, quód non fine ferviamus, nontamenob noftrum commo. lachrymis eum afpiceret, nec fine fufpirio dum, fed quia meretur iple, ut omnesei crea- càm ipfo loqueretur ?. tunc uberiüs inge- turz inferviant: non noflram inquiramus b gloriam, fed ftadeamus Deo placere: finon mifcensfenex: quzío, nonpetasà me, quid caufz fit mei lu&tus , & doloris, fatiüs eft, noftrum in Dei famulatu queramus emolu- mentum , fed folius Dei gloriam , niletit ; me cau(am reticere , quàm tibi aperire, cüm quod nobis effe poffit timori. : minimé tibi placeret , fi tibi innotefceret : hazc fenis tärgixv-erfatio (timuülos addidit ac* Expertus id fuit Moyfes: cümenim Dei populus ex JEgypto profugus per inviam in- riores juveni ad refponfum extorquendum, cámque non defifleret fenem rogare , ut in cedetet eremum , & in Arabia Petrza fines fua eum fle&teret vota, & quid cauíz eífet, attingeret Amalecitarum. — Amalechus fra- ternz quondam fimultatis invidiofe memor illius triftitize , loqueretur ; tandem fenex precibus defatigatus , & altis ingemifcens armatos congefïït milites. |.Erant Amaleci- tz ab Amalecho Efavi nepoteoriundi; quo- dixit: fignificatum mihi e(t ab Angelo & fum- rum Rex inveterato in Jacobi pofleros odio mo coelo delapfo te damnatumiri , ac fruftra pro acquirenda ccelefti gloria te hac in foli- ob prereptarn patrisbenedictionem,& etiam metuens ,' ne agri devaftarentur ex tranfi- tudine laborare ,' nil tibi prodeffe jejunia ; vigilias , cilicia, Q preces, quas die, nos tu Ifraclitarum , ideb excitata oppidatim &üque fundis,& ideo hac cogitans diffolvor jüventute petentibus Ifraélitis tranfitum, de- negavit : fubdens ; quàd fi armis conarentur inlachrymas, & dolor cor meum torquet, Tunc juvenis animo lztus , fronte ferena , fibi viam aperire, fpetaret ipfe fore, ut re- centi militia , & validis viribus, defeflum vultüque ridente dixit; O mi pater, & id cauíz eft tanta triftitis ! nonquz ab Ange- ex prolixo itinere populum debellaret : re lo audivifti te turbent, non veni ineremum ; hac per Exploratores delata ad Moyfem , hic üt fervus mercenarius, non laboro; virtu- fortiffimum quemque bellatorem ftatim fe- tes non excolo , nectot preces fundo, nec ligit , quibus Jofuem praficitlmperatorem, cui aleam committit pugne: interim Moy- mea Deo obfequia praíto , ut inde pro mer- fes cum fratre Aarone, & Hute Marizífore cede ceeleftem accipiam beatitatem : etube- roris marito faftigiü confcendit Orebi mon- Íco pro mercede infervire 5 Dco infervivi, 618 Differtatio XXiX, 4 * L] tis, ubi procumbit ia preces, expanfis, & non nobis , aequé Judeos , ac gentiles refpi- extentis ccelo brachijs : incipiunt mox ad ciebat , quorum neutri gíioria debebatur , montis radices binos inter exercitus velita- fed uni, acfoliDzo: imó geminata illa con* tiones , mox acriori pugna urgetur confli- L fefione fuam glorie indignitatem palam &us , & totis viribus utrinque pugnatur . David fatetur , & duplicata, ac repetitare- mira fané res!dependet victoria non ab arma- nuntiatione indicat foli Deo totam deberí£ to pugnante ,. fed ab inermi orante, Vincit gloriam , & nihil prorfus creaturze : huc Itraél levante Moyfe in altum manus; fuc« accerfendus Eufebius C afarienfis $n catena cumbit , fi laxentur , ac concidant brachia gracorum Patrym,ubi fic fatetur : Non no- erantis , qua propterea nituntur Aaron, & b Domine, uon nobis , (ed nomini tuo d& Hur fuítentare, quà fimul vi&toriam ful- gloriam : ne quando dicant gentes , ubi efg ciant , quz unà cumdie finem habuit , fufis, Deus eorum,Uc, — Sed ne unquamifliusmo- ugatis , ac trucidatis Amalecitis cum fuo di fermonem proferaut , concede , ac tribue 4 . Rege. - nobis mifericordiam tuam.s. £ Mirüm fané, quód cum utfivnque pug-v : Ó Resomnes, qua à nobis bené geruntur, .marent acies, tunc Jofue vinceret , fi Moy- non ànoftra , (ed.Dei virtute prodeunt, pro- fes manus fuas in fublime elevatet; perde- inde non nobis , fed foli Deo totadebetur ret veró Jofue, & pravaleret Amalechus , fi gloria, & qui aliquid inde fibi ufurpat glo« Moyfes laffitudine feffus paulülum brachia riole, vana eíl, ac futilis , quia fibi non remififfet ? plüsque propterea ad obtinen- debita, — Hinc Efther ex fetvili conditione dam victoriam ,. ac validiüs pugnaverint ad regni elata folium; humili fua ce&ta, & manus inermes Moyíis orantis, quàm arma* protecta dejectione Deum alloquitur , in- tz: manus Jofué dimicantis ? Po(t delatam quiens, T& fci , quód abominer fignum fu- EAMJ '4. Q«. 16 victoriam Moyíes Deo victoriz datori aram perbie , & glorie mee ,. quod efl fuper caput ftruxit, lacrificium inílituit, viclimas ob- meum i diebus offentationie mee. Non Xx04, 2, tulit, & vocavit nomen ejus, Dominta ex- mirum, fi E(ther exofum habeat Regni dia- «ltatio mea, Vel ut Cornelius vertit, Do- dema, & veluti fuperbe gloria fignum illud miuus suiraculum sneum -- & (tatim fubdit : detefletur ; fiquidem omnem gloriam in fo- facer hiftoricus : Quia manu folij Domini , lum Deum refuderat , & folum coronari G bellum Domini erit contra dmalecb, concupierat ficut David. — Qu coroszat t€» py P[al.103, Chaldaus Paraphraftes explicatiüs exponit: n mifericordia , & miferarionibus , coro- LA 4. Dicium efl boc à facie terribilis , cujua maje- nam quidem ambierat ,. non humarz glo- flas eft. [uper folium glorie , ut cbmmittatur riz, fed divinz miferationis ; gloria enim prelium 4 facie Domini contra viros dómue totain folum Deum referenda elt , quia ipfe Amalecb. Infuetus fané videtur effe lo« Íuam nobis impertitur gratiam, víres fup- quendi modus: quanam eft, bec manus fo- peditat , quibus nobis-operantibus , ut in- lj Domini , aut terribila , eujus majeflas ftrumentis , coronam fibi fabricat; appofi- «f füper folium gloríe: ad quid tot appara - té D. Auguftinus expendens illud Regij Va- tus verborum ad victoriam de Barbaris A- tis, Qui coronat te in mifericordia , &t mi« malecitis delatam indicandam? an forían (i- ferationibus , ait ; Gaudeamus ,. quia nor :mul certabant de victoria obtinenda zqué vicimut , qui in nobis vitli fumus ,. in illo manus inermes Moyfis orantis, ac armatee (Ícilicet Deo) viecimu. Ergo corenat te, manus Jofué praliantis ? ad rem noftram quia dona fua coronant , non merita tua ». plures cum translatione Gothica apud Ma- Deus nen tam merita noftra , quàm 7e rianam loco snauus folj Domini legunt ma« dona fua in nobis coronat, quatenus in mi«- nus folius Domini : nimirum Dei Majeftas fericordia coronat, (eunobis miferetur, ae gloriz folium eít , quando manibus folius fuam impartiturgratiam , qua probé opere- Domini totatribuitur vitoriz gloria: tunc mur ,. & ideà reclé agimus ; quia dat ipfe habetuür verz gloriz folium , cum tota glo- ad recté agendum , sítque propterea foli Deo ria ob delatam victoriam foli Deo tribuitur E. tota noflri operis probitas tribuenda ; & glo« ) nec pugnantes , qui hoítes expugnárunt , ria debita, fitque de furto culpandus , qui quidquam fibi ufurpant glorize , quam totam, gloriofam divinz gratiae coronam rapaciglo- 4 & integram foli tribuunt Deo , ac Duci ex. riz furto fibi ufurpat5 hecque illa eft gloria, ercituum« quam Efther deteftatur , ut fibi exofam, voe ? Vera tunc , & non fucata eít gloria cátque fignum fupetbiz , & gloriz in diebus qua ex delata hauritur victoria: non manus oftentationis fuze, Idque videtur adumbra« inermes Moyfis orantis, nec manus armatz tum in vifione illa, qua obijciebatur Joanni, afpocal. 4, Joíué praliantis , fed manus folius Domini ubi Seniores ante fedentem in throno proci- 'Uü. 19, Amalecitas fuderunt , fugárunt , acproftrá. dentes füas abijciebant coronas :^ Procide- .tunt ; loliigitur Deo, & Dauci exercituum bant viginti quatuor feniores ante fedentem gloria debetur , quó inde, & nos diícamus én tbrouo ,. & mitrebant, ( feuut legit tex- non noítram in rebus praclaré geftis gloriam tusArabicus,relinquebant,vel ut Sytus;proij. quarere , fed folius Dei, quapropter Da- Cciebant ) coronas fuzs aute thbrouum dicen- vid ajebat. .. Nos mobis Domiine , non nobis, Ob 4 t65 , dignus. es Domine Deus aoffer accipere | ?jäl, 118, fed nomini tuo da gloriam $ non nobis David, &leriam, & bonorem, & viriuica , quia iM t crg.i- Deoinferviendum , quia eft fummé bönus., &c' 6t9 ereaffs omnia , nimirum coeli proceres ante Ícit? quid fuperbit? quid honoresaufpica- folium gloriz Numinis foas deponebant tur, & auracupit glorie pafci ? quz infania «€oronas , quas & proijciebant , ne quid- poteft infanior excogitari, quàm velle eortim quam fibi gloriz ufurparent, qu& tota uni laudibus honorari', quorum pedibus dignus l eft conculcari? An non ridendus fimul, & ir« eít Numini debita. ridendus effet opilie,vel mifer alius pannofus, M qui conquereretur fe non effe in [mperatoré $ m. electum , vel cum Regibus fceptra tractare? An non (tolidus effet vir ille nequam, qui dig. "Deffruit , g;tad adfiruit , . && Si. nus, vel ple&ti gladio , vel fufpendi laqueo, id fopheo labore faxum volvit , qui [uum E enixim locó fupplicij à Judice expofceret , ut endit opus , acinid totonifu incum- coroná donarerur,vel (ceptto? An non hellea imp bit fludij,ut mundi enanci- boro indigerentli&toresilli, qui ambirent; ut Jcatur gloriolam, eífent Senatores ? Quamvisfe jactet homo , $. Ui ftudio incumbit virtutum, ut inde velit , nolit, aliud non eft, quàm pura váni- aliquid aucupetur gloriola , vel ho- tas, imó & mera vilitas, ne dicam exofa pere verfitas; & tamenac (i exfe , quid effet ex« noris , is Sifyphi movet fruftrato la- bore faxum ; fabulantur Poccrarum com- cellentis, gloriam: fibi audet tribuere , & ar- rogarehonorem : quid hecarrogantia aliud — mientajSifyphum eo fupplicij genere apudin, feros ple&li,ut faxum ingens in montis cujus« intendit , quàm totum inficere, quod cfficit homo? Tuncaliquid eft homo, cüm putat dam verticem cogatur pervolvere, quod cum ad (ammum montis cacumen poené extulerit, fe nihil effe; & fit dignus gloriá, cürn omni h 14 repenté deorfum relabitur , ad eundem repe- fe fatetur gloria indignum , quam íol i Deq T tendum laborem, Quod adftruit,deftruit,qui tribuit, 1oO, üthonoretur, & vanamenancifcatur glorio» Plurimur refert totam gloriam in De- um folum referre , G (ibi nihil tribuere ; lamimpensilaborat: in nullum fiquidem opus futilius noflros impendimus labores ; tunc enim incipimus aliquid promereri , cüm nihil nobis tribuimus , fi enim ftudijs ideo in- quàm ut inde gloriam nancifcamur,vel hono- rem; hecenim intentio totam corrumpit vire cumbimus virtutum , ut inde aliquid aucupe- tutis honeftatem , & infufcat nitorem ; qua- mur vanz gloriolz , hac totum, quod agi- la o mus, corruimpit , totámque operis elegan- 4. * propter eft periculefz alec opus plenum ; uod in id tendic , ut aliquid aucupemur tiam devenuítat, quapropter D. Chryfoflo- 557 17, mus exclamat : O nove calamitatis genuas ! prope fi, loriolz , vel ad altiorem promoveamut radum. Nemo profundiüs cadit, quàm qui o furio[am banc turbationem Y qua tinea cor« rumpere nou poteff , nec fur violare , ea ina. altiüs afcendit, quód enim fublime eft,id pro- fundiorifit ftatim ruinze obnoxium : cuili- nis gloriaomminó difpergit. — Hac est tinea s bet montis fafligio finitimum femper eft ealeflis tbe[auri ; bic efl fur , qui aterna reg- eó na (uratur., qui seonmarcefcibiles À nobis di- pracipitium,& quó altiüs cacumen furgit, profundius pracipitium ruinam aperit : & vities aufert , qui tanquam contagtofus imorbus omnia corrumpit :: GC quia tartareus quantó eíI gradus excelfior, tantó & elt cafus profundior. Faciliàs feriunt fulmina hoftisfcit quantum obtineat roboris fucus l vane glorize ad virtutum corrumpenda ho- montium, turriámque culmina ; quàm val- lium ima : & fortuna ridens fimul, Girri- neítamenta ; hac utitur tinea , ut quidquid dens , quos ut primos extulit , mox in poftree boni agimus ; corrodatur, Gtcorruat: vana h mmos deijcit. Coeli vía illis fit invia, quiideo gloria furtivo furrepens meatu quiquid boni agunt , laborántque , quó aliquid inde nanci- nobis ineít, ac virtutis furripit ; & clangu- lumforasafportat, —Cuftodienda e(t ieitur fcantur gloriz, vel honoris: & ficut affinia funt nomina dominatio , & damnatio ; ita & mentis janua , ne huic tinez pateat , nec[áli* um debemus cuftodem afciffere janitorem, re nec latum unguem videntur difcrepare. 9. Inhonoruseft omnis honor , nifi Dei in» quàm probum affe&tum noftra in folum De- tendat honorem : & indignum fe prodit ho- um opera dirigentem. Plurimum intereít, quó resagatur affe- g^ nore,honoriqui inhiat. Noneít,cur homo Gu* etenim eadem Salvatoris fententia de honorem fibi quarat,vel gloriam, nec eít, cur morte fubeunda duabus lata fuit in curijs,ni« ! quaratur fibi, vel non deferri, aut auferri ho- ! norem, Quidhomo eftex fe nifi peccatum, mirum in curiaHierofolymitana PrzfideCaise pha;qui in pleno confeffu Senatorum fenten- V mendacium , & purum nihil ? quidqnid boni habet, non à fe, fedà folo Deo habet , ex fe tiamtulit, — Expedir nobis, ut wnus mortatur gonmn.t.'1e | APML h nihileft, & ex nihilo à folo Creatore tradu- bomo pro populo , & non tota gens pereat , tu- v. I$e q, 10 lithanc mortis fententiam Pontifex,quam & Gus. Quisigitur tam mente inops, ut nihil honoret? quod non eft , nihili fit, & innullo reliqui fubícripfere.Profe&tà hzc eadem fen- fihomo ex fe nihil tentia in curiaitidem fertur coelefti à totafan- poteft pretio haberi;quàd eít , nequit de fe veriüs [e ntire, nec verius , &iffima Trinitate , expedit ut temus moriatur .quàm éum Jobo dicere. Redatlus fum in-» bomo pro populo * eadem fuit fententia in u« Cap. 26, V. traque curia , fed quàm difpari affe&tu pro- —— 1$: vibilum , quodfi homo nihil valet ultra, nifi ut conculceturab hominibus , quid intumes dij. n Herofolymitana fummz fuit ítul- liii titiz, Ferani de Afettibus Tom, l; —— — d - 620 Diiï'crtatig XIV. titiz, ac injuflitiz; in calefti fummee fa« tur opus; Quä coloratüraffe&tus. — Joannes pientiz , acjuftitiz : exodio, G invidiala- pranuntians Chriftum , & de ejus adventu ta fuit Jerofolymis ; ex amore veró, & chari- turbas inflruens aittCujus ventilabrum in ma- Mattb. 30 tatein caelefli curia: per eandem fententiam nu fuast$ permundabit aream fuam:& congre- 424 morsex invidia,GlivoreintendebaturHiero- gabit triticum in borreum,paleas autem com- folymis; in cocleíti veré curia,vita , & redem- Óuret ignesnextinguibili, Scio plutes ex facria ptio totius humani generis praetendebatur: Interpretibus plurimum defudare in hacJoan- adeó eíLefficaxcordisaffectus, ut in divería, nis expendenda allegoria: omnes tamen in eo cáque oppofita rem eandem pertrahat , fit- videntur convenire , ut per ventilabrum in* que altero affe&tu falubris , & altero noxia, corruptum Dei judicium interpretentur , u« Narrat Appianus Alexandrinus duplicem numquemq;ad congruentem locum fecernens fuile Romz eodem die , quo Julius Caefar juxta ea,qua geffit. Per aream velint univerf2 in curia occubuit,victimam excordem maéta- otbis terrarum ecclefiam intelligi;in qua om- tam : ingreflurus Imperator Senatum , ut nem humanz naturze meffem Deus congerit, moris erat , aperta fuit victima , fed excors, Ex hominibus , qui funt inftar palez , ij funt cümque inde vaticinium de obiru Czíaris , inftabiles,infrugiferi, quovis vento depravati nefcio quis inferret , irrifit Imperator, ac rifit affectüs jactati,& flammis propterea adijcien- hominem ita vaticinantem , juffitque aliam di eternis:qui veró folidam enadi funt virtu» admoveri viétimam , qua cüm apetitur , tem ; hi veluti triticum, ac proximorum nu- Dialog, 4. etiam excors reperitur , utráque corde caruit. tritoresfunt,ut ait Caefarius , ac propterea if V: ruüm (icut viélima fine corde certus fuit .celefti reconduntur horreo,fed f1 paleagrano mortis nuntius : ita & quodvisopus noftrum infervivit,cui & cunas aptavit, G ad maturi- fine probo in Deum affe&tu inanime eft , inu- tatem usque cuftodivit, cur palez ignitra- tile, ac nullius pretij ? valdé attendendum e(;, duntur abfümendz,& triticum horreo recon- I4 quo exercitia virtutum à nobis affectu Gant , ditür confervandum?appofité D Bafilius ait: Invegul, fi precaturi , vel facrum audituri templum brevwior. in. Qui funt illi, de quibus dicitur : palees autem ingredimur, vel eleemofynamelargimur, vel comburet igne inextinguibili: lj nimirum , Ze0.237. ——€ jejunium fervamus ; id unice curemus, ut his- quieo modo utiles js,qui digni funt regnoea- ce operibus cor non defit , feu probus in De- - lorum,quemadmodum palea tritico : neque id um affectus,quó ad Dei unicé gloriam,& ho- .ex ullo charitatis inflintu adverfus Deum norem hac agamus; non ad folum effectum proximimve faciunt , frve in donis [jivitus , Deus attendit, fed magis affectum intendit, five in corper Á ; « officjs * atque ità img;kfe&o: ac fpectat inomuibus noítris operibus; tam- fe spfos deferunt. etfi fexcentis quis rotis fruftatim difcerpatur, Paleares, ait Ba filius, homixies , nonideo 13, licét millenis catenis trahatur obligatus per flammis extraduntur gehennalibus, quia inue gladios , ignes , vepreta; tametfi pellem e- tilesfuerint electorum granis.. Quis inficia- xuat, ut D. Bartholomzus ; vel vivus affetur, tur plurimum non adferre paleas tritico uti- ut D,Laurentius ; vel membratim gladijsfau litatis ? cüm hoc priüs ex occata tellure emer- cietur, ut plures alij; non tamen hzc fup- gens germinet in herba, fuccreícat virore , plicia ei profunt ad vitam , & gloriam ccele- & frondibus aculeatis luxurians in erectum Uit,to, V, ftem ,fi probus ei defitaffe&tus, quo intendat * - adolefcat calamum , ac in plenam tandem fa- ea perpeti obfolum Dei amorem * quia ut ftigietur fpicam,in qua fuccum é terra hauri- lait D, Hieronymus : Non» pena ; fed cau[a.s ens,nonfolüm ipfa nutritur palea, fed & per Martyres facit ? hoc eft non fupplicium fo: occultos meatus veluti lac granis propinat , lum, fed magis affe&tus, & intentio, quá quis quo nifi nutrirentur, fpica exareíceret ; invo- patitur fupplicium. e lucra etiam plura texit,ut in ipfa fpica granü 12, Plerumque vel ini pfa paffione,& exä;citio multiplexcoalefcat , & abinjurijs contegat virtutis pravus , qui irrepit vanz gloriolzeaf- a&ris ; tandem ariítis fpicam coronat, quibus fe&tus totum devenuftat, perditq; opus:ficut. delitefcentia grana à rapacibus avium morfi- ?; ignis innata fibi fubtilitate , ac efficacia omni- bustueatur. Nonigitur palezignitradun- bus fe fe rebus infinuat, quas & depafcitur:ita tur flammisabfumendz, quia nullam preefti- affectus vanzegloriole fubtiliter omnibus nos terirt tritico opem; fed quia flexiles funt , le« ä flris fefe inferensactionibus,eas fibi unit, ac ves,& evanidz, frondea luxuriantes ambitioe corrumpit,adeó ut fcité dixerit Joannes Cli- j ne ad omnem ventum mobiles,ad quamcung; macus apud Antonium in Meliffa, Jejszans tentationem flexiles,ac mutabiles;ideóq; igni P;r:, . £Ap, i 74» inanis gloria cupidus fum ; abdo me,ut ignotus mancipantur in flammarum pabulum;quia e- t ffà stanquam prudens rurfus gloriam appeto : vanida,& vacua,frondeáque luxuriantes am. di f[plendidà weflitus ab illa vincor ; vili babiu bitione;jtametíi pluríimum tritico praftiterint & zeiius rur[ur gloriam cupio: loguens vincor ; cornodi, & utilitatis ; ficut G homines palea- tAcens vur[us vitlus [um ,utctóimque projecerís res ,qui tametfi virtutum fint ftudio addicti, j lià iflum tribulum,aculeus flat reHius. Non igitur & per bona opera fatagant alijs prodeffe:quia folum opus noftrz e(t virtutis menfura, quz tamen evanidi funt,vana gloriolz appetentes, li affectu magis,quàm effe&tu taxátur:fi vitiatus, acfutili ambitione luxuriantes, ideó flammis hp ac diftortus fuerit affe&tus, t2lis etiam erit no« T'ün extraduntur , & ipfi aeternüm comburendi. flra actio: quiahaud degeneri tinctura;pingi- Sunt plures , qui eleemofynas pauperibu tür s dif afe ? - Deo ïn(ervichdurp ; quia eft üxmmä bonus, elafgïuntur , nonaffectu eorum miferiz le- innocentem impié pïatratum : licét Petrum vandz,fed gloriam inde aucupandi ? funt qui detruferit incarceres, cohjecerit in vincula ; M ecclefias frequentant ; preces fundunt , facris neque hoc fcelus in fuum in militante ecclefia interfunt , non utà Deo audiantur , fed'ut ab Vicarium intentatum vindicavit; ut nec alia hominibus videantur: funt,qui Xenodochia punivit in Herode flagitia : fed chm primüm ingrediuntur,zgrotis inferviunt,non ut cha- aufus fuit é fuggefto ad populum concionari, titatem exerceant, fed utinde laudem nanct- regiá veíte coruícus, nón populum docendi fcantur,& ab alijs viri habeantur probi.ac cul- causá , fed fui oflentandi gratiá, & plebs ac- turá pietatis ezeteris clariores: fed 1fti homi. clamaret Dei voces , & non hominis ; percuf- nes funt paleares , qui licét pauperibus , feu fit ftatim eum Angelus, eó quia non dediffet frumento electorum aliquid adferant utilita - honorem Deo : & qui tineam admiferat vanz tis,S&t commodi ; quiatamen depravato affe- gloriolz in fuo corde corrofus,& abfumptus &u intusturgent , G tinea vanæ.gloriæ COf- à vermibus, foedé;ac miferé perijt: nimirum rodit quidquid medullz potuiflet apus bo. quando Herodes homini vitam ademit , ta- num ingerere ; fupereftut palez fint fiexiles, cuit Deus,. & quaft à fcelere eum redemit , leves,ac evanidss.proinde extradende gehen. nullà eidem ;nflictà poená ; fed cüm aufus nalibus flammis,;ut fcité, ac acuté notavit Ba- fuit divina fibi ufurpare obfequia , ac Deo filius. Faleas autem comburet zgne inextin- gloriam rapere, tunc in iras juítas vifus eft guiöili'*. Si nimirum, qui eo modo utiles faut Deus exarfiffe ; fuum defenfurus honorem ; f04c 35,281 dígui /:um Regno calorum, quemadmo E proinde Herodes conteftim abfum ptusà ver- - di pelea tritico: nequeidex ullo cbaritatis in- mibus expiravit; adeó eft Numini exofa vanze flinil adver[us Deum.proximümque faciunts gloriole tinea , ut hanc Deus tolerare nolit. fve in donis [iritus, [fue ia corporis officys. Scité D, Auguftinus zit, Dui laudari vult I 44 Quàm fubtilis eft , & quàm noxia tinea Dominue de.tuo dono , & non quarit inillo tu» In tf gditaï. i, vanz glorizirrepit per tenuiflimas rimulas; am gloriam , fed [uam bic licót propter tuuma kf, ( h & mentem fubit , torámque boni operis me: donum laudetur ab bominibus, à te tamen vi- dullam corrodit, G& corrumpit, |Cavendum tuperatur ,quiade dono tuo[uam, non tuam omnino eít ab hac tinea, que dente venenato, gloriam quafmvir. — Qui autem Ab bominibus etiam probos affeétus devenuflat , -& viros laudatur vituperante Te, mon defenditur ab etiam pietate, & fan&titate in(ignes tangit, bominibus judicante te , nec liberabitur comn. & mordet , idque caufz , cur Magiíter Chri- demnante te.», ftus fuos redarguerit Difcipulos, Reverfi $. IIT. fémnt feptttaginta duo,dicentes etiam Demonia Ij fébüciuntur nobis, Chuamvisnulla in verbis Tinea vana gloria nif excutiatur , hisce appareat devenuftas, quà promeruerint anon -folum ormamenta cerrodit. virtn. Difcipuli reprehenfionem Magittri, quin po- tum: verüm G venenato dente vulngus- , in ! ito tius laudem , cüm rem przclare gefferint , ac mitacula etiam perpetraverint,attamenChri- Xcutienda;ac procul abigendaà nobis eft 16. ftus illa narrantibus fubjecit. Verumtamen in hac vanz gloris tinea, que non folüm Lut, 10, boc nolite gaudere ,tametfi Chrif*usopus non ornamenta corrodit virtutum,verüm & "U. 17» improbaverit Difcipulorum , ijsdem tamen venenato dente vulnus infligit lethale: explo- rand LI CUf : 2 . inhibet, ne inquze bene gefferunt, fuum diri- - le,ac excutien deleprz tormula przfcribi. gant affe&um, ne tinea furrepat vanz glorio- tur facerdotibus ; dre fepeimo , fí deprebende - lze, perdántque;quod impeníis laboribus luc- vit creviffe, lepra cfl per[everaus , & pollutum rati fuetant : neque pellucidus fuit fons ille judicabit veffimentum; 84 omue ,in quo fuerit gaudij, in quo aliquid potuit vanitatis latere; dnventai 8 idcirco comburetur flammis : hunc ideóque dixit verumtamen in boc nolite gau- textum expendens Radulphus, infert eundem dere,hoc eft: veftrum affe&tum ad ea,quz gef- effc finem depravata virtutis, accarnalis ille- In ellezor . fiflis,nolite dirigere; fed ad eum duntaxat , cebra; adeb. ut zequé mentem inficiat, que ex qui vobis poteítatem deditin cacodoemones, cultura virtutum vana colligitur glorio!a , ac v O 8,54?:*3, & gratiam , quà poffitis mira patrare : fcilicet de lenocinijs concupifcentiz fceda hauritur bonus Medicus vitiatos omnes hümores vos voluptas; ait ipfe? Hoc de lepra veffium ,vel luit detergere,ne per fluxum pravi affe&tus ip- pedum dicitur. O tgiturm fententia non expo- fa virtus detrimentum pateretur, & honeítas uenda, fed timenda! ecce eadem eft confum- boni operis inficeret. . Metuenda eit hzec matio depravata virtutie , que illecebrarum tineavanz gloriolze , quae ornamentacorro- carnalium , aut infidelit atis ? ad eundess redit dit;acdiffipat virtutum, & proberum affe- ffnem fuperba continentia, & carnalium vo- &vum premia fubducit ac graviífimis dam- luptatum immunditiaquod namque impijs, t8 nat fupplicijs. contaminatis in fiue diendum efl ? Itemale- 1f. Faciliàs videtur.Deus alia condonate de- diéti in ignem ateruum. . 1dem eft finis depra- lidta, quàm vitium vanz gloriz. Herodes vata virtutis , feu vanegloriola , quam nitie Agrippatamet(i Jacobum filium Zebedzi vi- tur quisex virtutum exercitioaucupari , ac rum pietateinfignem;fanclitate illuftrem,vir- obfccna libidinis: & ad eundem fpestat fi- tutibus omnibus ornatum impié interemerit; nem faperba continentia, fea gloria,qua haue diffimulavit tamcn Deus flagitium in virunm ritur ex ftudio continenrig ; && obícoena fcor. Iiii z tatio ,' Verani de Aþ&iöm Tom. I, 622 Differatio XXN. - 4 tatio,feu infidelitatis facrilegïuxh'i ecce quan- octidit eym : & cecidit in terram þper jpfum tum infert damni vanz gloriæ'tineä,quæ non & mortius eff illic. Machabzus Eleazarvit folüm ornamenta corrodit virtutum , fed ve* martia virtute fortiffimus , & animo intrepi- nenato etiam dente lethale infligit vülnus , dus contemptá morte ferocior, abjecto cly- nonfecus, ac obícoena fcortatio ! Eft vana peo , GL utraque manu feriens punctim , cz* gloria virtutum tumulus , & improborum fim confertiffimam pervadit hoftium aciem ; affe&tuum fons putidiffimus, G cum Elephantum fubiret, validiore vulne« Quid (uperbit homo de cultura virtu- re,uteumferiret , totabefliz moleocclufus 17. tis, fi hecnulla poteft humana arte urgeri , magis,quàm oppreffus 5 fepultus priüs, quàra nullius machinis promoveri;nifi divina eidem mortuus interfectz beítiz contectus mole; l 19'03. : accefferit manus ; quávis tellurem excolat ho hac ruina gloriosé occubuit, /4o , utloquitur mo fui cordis, non tamen verz virtutis femi» 9 ib D. Ambrofius,fepulrus triumpho. Verüm li- na poteft in excultá terram aratro mortifica- cét Eleazarus rem przclaré, ac fortiffimé gef- tionum femina jacere, ac ferere, nifi eadem fiffet, quia tamen eo fine aggteffus füit audax munificus Deus fuppeditaverit:é coelo in ter- facinus , quó Acquireret-fibà nomen eternum , ras depluunt virtutes , quz in nobis germi- tótam martiam virtutem unus devenuftavit nant; nifienim Deus rorem effunderet fuz vanz gloriz vermiculus;& eadem virtus,qua gratiz , exareíceret cor noftrum , necullum [tetit,cum caderent hoftes urrinque visli; ce* poffet germen producere probi affectus: ficut cidit, & ipfa , cüm primüm ftetit in animiotí- imber lac eft germinü, quod tumentibus é nu- neavane glorie, càm primüm cogitavit de bium mammillis mulgetur,& € ccelo defcen- famaacquirenda,de nomine perenanndo: ob- dit in campos, ubi foventur femina , promo- Ícuravit vana gloria, imó G extinxit, totum ventur germina;reficiuntur plante,veftiuntur fplendorem martix virtutis , & ipfam glori- frondibus rami, ditefcunt fructibus arbores: am de proílrato hofie delatam ingloriam ef« ita quidquid in nobis pullulat, germinátque fecit, & purpuram infecit,quam ho(lilis cruor virtutis à folo Deo feritur in nobis , à divina ad eternos coloraverat honores: appofiteD, i .Iþ. Me. gratia fovetur, promovetut,& incrementum Gregorius , hoc idem luculenter edifferit, in- iubit. Nonminüs é coelo pendent virtutes ral, caz). 17 ] quiens : Eleazar £n prelio Elepbautem f'erieus animi , quàm commoda corporis , eó tantüm Jéravit.fed fub ipfoy quem extinxit, occubuit , f difcrimine,quia influxus corporis dimittitur quos ergo 1pfe [ignificaty quem fua vitioria op- per plenum ; cum influxus animi nonnifi per prefftsntfi eos,qui vitia fuperant, fed fab ip[a, vacuum;hoc eft,cum fe ipfum homo evacuat, qua fubijciunt [uperbiendo fccumbunt ? quafi — « fuam cognoícit :nanitatem ; nihil (ibi tribuit euim [ub bofle,quem proffernit, moritur,qui de gloriolz;nilque boni , séque totum vacuum culpa ,. quam fuperat , elevatur. afferit : tunc divinus influxus benefico illapfu Sunt, qui injurias fibi delatas condon«nt,— EU in ipfum irroratur , & in tellure vacui cordis inimicos beneficijs cumulant, à vitijs fe abtti- Íua cceleftis agricola feminajacit,qua fovet ; nent ; fed adeum finem,ut ab hominibus ube- promovet; quó in flores germinent virtutum: riüs laudentur, habeantürque eximij chriflia- hac vacuitas cordis magnes eft divini influ. ng pietatis cultores : funt, qui in manus pau* xus,G magnus divinitatis illex: adeft Deus ei, perum pecunias effundunt refonante metailo, ui fibidee(t ; replet eum, qui feevacuat ; qui non ut proximiopitulentur miferiz; fed quó nihil fibi boni tribuit,fed totum Deoattribu» popularem indeauram, &laudem aucupen -- it , hunc Deus fuz gratiee ditat thefauris, ac tur, inflentürque tumidiores: G ifti uno flatu bonis omnibus replet: negligenda et umbra vanz gloriz totam proflernunt excultarü vir- ia p vanz gloriolz, ut radius in nos divini auxi- tutum fegerem, Sunt;qui lacrymisconícien» j lij illabatur, N tiamabluunt,quó peccata deleant; (ed volunt 18. Vitium contrahit ipfa virtus,cüm primàm etiàm oculos exteriüs madere lachrymis;ne à vana eloriolz umbrá afficitur,quia tunc infi- circumítantibus ficci videantur,& arefcentes. citur, G exarefcit & virtus ipfa partu degene- Ut inde aliquid enancifcantur laudis,habean- ri fedum progignit vitium , quod de virtu. türg;viri pietatis teneritudineinfignes,ac con. tumaborfu prodit obftetricante vana gloria : Ícientiz pror(us emaculatz ; fed dum nitun- ;; quod enim coepit in cultura virtutis florere , tur lachrymis peccata delere tetro atramento in vitij vepreto confurnatur, Antiochus Eu- fuper deterfam culpam, labem inducunt ina- pater Epiphanis filius pugnaturus contra Ju- nis glorize,& quod nituntur lachrymis oblite, dzeos in aciem educit centum millia peditum , rare vitij atramento foediüs inficiunt ; & ifli & viginti millia equitum , cum tziginta ; & reforbent , que in mare amaritudinis bona Serm.f.i;; duobus elephantis pugnaciter tüurritis ; Judas projecerant , & ut charybdim declinent, im- Pfülm, cum eo fortiter confligit,viditque Eleazat fra. pingunt in fcyllae fcopulos,& naufragium in- ter Judzunam de beítijs loricatam loricis re- currunt, Annon eftid fuo fe ipfos in trium* gi Js, vifimque ei fuit, quód in ea Rex ipfe e(- pho tumulare? partam gloriosé victorià tur» Íet,totóqueimpetu in eam irruit , ut non tan. piter perdunt,Non fufficit hoffem viciffe;nifi tüm populum fuum liberaret ab extera ty- etiamvictoria ipfa vincatur,nevincentem ad- rannide,verüm, & acquirerer fibi nomen eter- fultu vanz gloriz vincat;ac profternat ; plura " z. Macbab, num : penetravit hoftium cuneos, pluresle: enimab.hac inani gloria emergunt virtutum €59. 6,v.14- giones interficiensà dextris, Grà finiflris, E£ ftupra , victoriatu orum - H necehs ac triumph cadaverae * 'ivitþtb pedes Elephautie , & fuppo[uiz fé ei , &9' J . Deo inf&rviendum)quia eftfummébonus, . 625 26, Metiiénda eft inanis gloria,qua non folóm A'ejus indolem, quàm fi concupifcentiam dun« taxat appelláffet; cum fuperbia foecunda fit ! probos corrumpit affectus virtutum, deve- nuflat ornamanta, verüm etiam gloriam vitiorum omnium matet , & improborum omnium affe&uum fons putidiffimus, ipfam $ proftrato hofle. delatam ingloriam IT efficit. Hinc]Joannes Apoftolus nos monet, Vitiorum eftgloríatio origo, & virtu- m/ Ut ca caveoamus qua mundi funt ,. & prafer. tum erugo: quia non folüm vitiis favet om« nibus,caque fovet; verüm & fi quid ineft tim inanem illam gloriam , quam impen- fiüs homines exantlatis laboribus; continua- virtutis corrodit, ut erugo, ac corrumpit, tis vigiliis , obitis periculis, pugnisque ad omnémque infufcat rei bené gefte fplendo, cruentas ftrages pugnatis nituntur enanciíci. rem, Amafias Rex Juda adminifttationem 2« Paralip. TCR g. I8m9.2. Quoniam omne quod et in mundó concupi- Reguiàreligione , & obfequiis exhibendis Deo, ac pietate in Joam parentem per infi- ? -vt( 165 feentia carnis est, & concupifcentia oculo« run, G fuperbiavita , quali dicat Apofto- dias occifam aufpicaturus, ejus interfecto- lus,nolite veftrum affectum in mundum di- res promeritis afíecit fuppliciis, quarmvis rigere, nec illi corde adharere, quzin ipfo ponam in filios non extenderet, malens eam - fplendentbona,umbras fpargunt lethales in- &quitate definire, quám ulcifcendi libidine praícribere, Repetitze tamen Ifraelitarum anis glorie, quam cüm homines aucupan- tur, totum obícurant rei preclaré gefte deSyris hoftibus victroriz;ipfum quoque exe fplendorem: quidquid fpe&andum mundus citárunt Amafiam ad gloriam ex proftratis hoftibus fibi comparandam , alienum fitivit exhibet fuis fpe&tatoribus, aut concupifcene tia carnis eft, que voluptatum illecebris aníi« fanguinem 5 non tantàm ut illum funderet, mum aliàs fortem emollit, inconcuffum dif- fed quó uberius campum rigaret mattium; rumpit,defcecatum coinquinat: vel concu- in quo palmarum fegetem demetens nominis pifcentia oculorum, quatenus accendit cupte claritate, ac glorià delatz victoriz clarior fuis progenitoribus illucefceret, ^ NNec de- ditatem, qua homines opibusinhiant, & fa- tagunt divitijs affluere, quibus delicijs difflus fuit caufa belli. .Receíferant Idumze: à do* 1j 39, Mt ant; inhiant divitijs, ut vitijs indulgeant : minatu Regni jude tempore Torami Regis; NT vel eft fuperbia vite, quia que in mundo habitóque proinde dele&u geminis intribu- funtfomenta habentur fuperbiz,que tumido bus Judaica , & Beniamitica conícripfit ex florefcente juventa armatorum trecenta mile faítu fuperbientem extollit, inflátque, ut a- criori dolore difrumpatur,quia qua in mun» lia, ad quas copias adjunxit virorum centum millia, quos Rex ex Ifraelitis ingenti pecu- do funt nonnifi fluxa, rainofa, caduca bona funt ; imà nec bona,cüm nil boni parturiant nia in militie fubfidium felegerat. Parato fed tantüm, fi bona apparent, ea fucata funt, exercitu cüm effet propediem inhoftem mo- turus, acceffit Propheta , qui jüffit Amafiam . I? non vera, latvz fünt, & umbrz bonorum, Sed curJoannes dixit,ea qua& in mundo funt Ifraelitasà fignis dimittere; acquievit Rex, concupifcentiam effe oculorum? .cum for- qui ftipendiarios exauthoravit Ifraelitas, G- patrius duntaxat miles contra Idumzeos edu» taffis aptiüs dixiffet, concupifcentiam efle divitiarum, honorum, dignitatum, gloriz; citur; magno quidem ob obfequiü Deo prae & commodorum ; (1 hec omnia concupi- ftitum emolumento, quía ficut fuerat Deus : fcunt mundi fectatores ;; cur Joannes hujus belli causá,ita & comes fuit.Initur bellum,in- choatur pugna, utrinque milites magnocla- non meminerit concupifcentiae, ficut concu- ifcentiam expre(fit carnis , & oculotum ? more; fignisque infefílis concurrunt, nuda- 3 ujus honorum , ac dignitatum concupifcen- tis gladiis res geritur , acriüs inardefcit pu» gna, utrinque feritur, cafim, pundim infli- tiz non fuerat Joannes oblitus, fed hanc ez- luit per fuperbiam vite exprimere : omme guntur vulnera, funditur fanguis, fed tan- Y dem favente Dea ftat victoria pro Amafia , quod cfl in stndo concupifcentia earnis eff, d 4 cujus hoftis ctuenta clade profternitur; de- T concupifcentia oculorum , & fuperbia wita, hoc eft confeCtarié ad. duo priora membra cem fcilicet millibusin przlio occifis; toti- l2 démque millibus captis, & ex edita tupe, u adjecit cupiditatem honoris , dignitatis, ac divitiarum; eít enim hzc concupifcentia ( quam divinz littere Jectehelem | vocant M Íeu obedientiam) in praceps adlis, ipfa gloriatio;ac fuperbiavita : fuperbus e- z (Ü Sed Amafias ob fibi partam victoriam — 22j J nim,qui aliquid extra fe concupiícit,vitijso- muibus eblanditur;ijsque favet, ac im probos tumidus, fibique arrogans gloriam, qua foli [b Deo tribuenda erat à religione, ac pietate quosque affe&tus fovet;tefte enim D.Bernar- jl | Serm.6 n do: in P(al. Qui babitat. Eff fuperbia,G glo- defecit, & Deum, cui fe, fuáqueomnia de- p bebat fuo extorrem exclufité pectore. in id p riatio, vitiorum origo, criminum fomes, Vir- ]s dementig lapfus, ut victos, debellatósque y tutum erugo , tiuea fantiitatis ex remedijs l- morbosereanss ex medicina languorem gee Deosex Idumzis afportatos, fibi pra cocli ll Numinevenerandos putaret. Repofuit in . gerans; unde vana gloria recté & ipfa cone L domeflico larario pudenda fimulacra, quie upifcentia dicitur, cim fit origo vitiorum, bus thuraadolevit 5 quze flammis injicere, 3C f improborum affe&tuum progenitrix , G erie d meliores in ufusconflare debuerat: 4mafíar * Pd?.!lþPo minumomnium fomes: ex eo igitur, quód f2 Joannes vanam gloriationem fuperbiam di- poft cedem Idumaorum, & allatos Deos filso. *« ^* Xerit vitz, nervofiüs expreffit malignantem vum Seirflatuit illos $n Deos fibi, D adorabat fl lixi; €055 (X 6214 Difletatio XXIX. | £o5, tf :'äz'c adolelat incenfum. Quód fte. r lus plenius fugillans Jofephus Hebrzus ve- $. 1V. luti infenfatum ait; Quamobrem 4 Propbeta tonveutus eff mirari [e dicente, fí bos. Deos Nullus e ;zngz;i: JALA gl'??äþziäj- erederet , qui cultoribus fuisnil opis afferre Ut deterior, venenmn evomit, quo vi- ä valueriat : neque eos ab Hebraorum vi tutos tutum omnium decora inficit, ac oblite- praffiterint, fed tanquam | ad. f& nom perts- rat. Qui gloriam fibi arrogat: in« nentes cadi, & captivos trabi pafffint, — In [uriam Deo irrogat. eam veíaniam vana gloriatio ex partavicto- Xcutienda eít vana quavis gloriatio ; 24. 16 ria Amafiam egit precipitem, ut verum é fuo qua G virtutum decora devenul(lat, pectore Deum expelleret , qui arma ad pu- Maith b & fplendorem victoriz de proítratis gnam, animos ad conflictum, & vires ad vis vitiis delatz extinguit ; nulluseft anguis va- &oriam fuppeditaverat ; ita factum eft, ut na gloriatione deterior? fuo enim veneno vana gloriatio vi&toriam dehoneflaverit A- quos afficitinficit;ac interficit: loquens Chri- mafize, quem & turpiffimo idolornm manci, ftus adhuc de monteait: AMwulti dicent. mibi Mzzttb ? patu corrupit: adco maligna eft, ac pervería in illa die: Domine Domime,nonue innomie vanz gloriationis indoles, ut quos afficit)non tuo propbetavimus,€6 innomine tuo demonia folüm inficiat , verüm & fatuos, iufclen- ejecimta ?. O5 innomine tuo virtutes multas tes, ac infipientes reddat : hec enim vana fecimus 9. & tune confüebor illis , gHia nune gloriatio licét in aliis ftudiis vefania fit, ac quam novi eo$, quam Chri(tifententiam ex* perniciofa; in rebus tamen bellicis perni- ;pendens S. Cyrillus Alexandrinus ait: Nor Libo 3. ï'k Homil. Y, ciofiffima eft, cujus rei frequentiffima (uat enim probó me quafivtflis , nec [antilimonutá. IoAn, £ap. lindiys in utraque hiftoria facra, & profana dccu- JMendere voluifiis, [cd mercatura »odo re. 47. jud menta,ac proinde [apienter monet Uau'us Lisc 439 : " Jigionem oslentafía , propterea vos non coa Coníul apud Livium : Ze feeundá vebus uil , £novi. Petniciofa eii, ac mala, qua ex cul« quemque fuperüó . ac "vielenter confulere de- cura virtutis, &t obícquio religionis merca- cet, uec prefenti credere fortuna, cima quid 'tura inflituitur, qu: dum humanas laudes vefjer ferat incertum fit. ds demuüm vir virtutum pretio mundinatur, quafluofa o — P ERE URRV RUE erit, cuJUHs animum , nec profpera flatu fuo virtutum j2&tura coclefles deperdit divitias, efferent y nec adver[a infringent. — Amafias peffimus eít. ille mercator, qui plurimum antequam vana inflaretur gloriatione haufta fundit fudoris, fubitque laboris, maria tra- ex proftrato hofle, ex parta victoria; &re- jicit, pericula incurtít ,' tetrarum tractus ligione in Deum , pietate in parentem & peragit, eofine, ut inanem vanz glor*ioiæ au- cultura virtutum regni laudabiliter inchoa- ram nundinctur , cui per Michzam Prophe« verat adminiítrationem : fed poft partam .tam dicit ominus : 6, U. $, Tu feminabis , 6 non victoriam càm primüm,coepit vaná gloriá metes $- t calcabis olivam ; O non un« 47, intumelcere, àreligione, pietate, & cultura &ger& oleo & muflum, && nonbibes vinum : virtutum, nón folüm defecit, fed & Denm ingens fané malum elt. proprio fru(trari la- ipfum 6 fuo expulit peQ'orecó dementiz de- bore , & fndores frontis incaffum fundere, lapfus, ut viclos, debellatósque Deosex Idu- ló ac opus,oleümque perdere , quod Stephanus m:eis afportatos caítris,ut vera coluerit Nu. mina, * Cantuarienfis apid Tilmanum de inani glo- Hanc impieé fatuam Amafiz idolo.. latriam expendens Stephanus Cantuarienfis ria, ac vana laudis appetentia ethicé expli- cat inquiens : T& calcabis elivam, 6 olco appofité ad mores & rem noftram fledtit, in- In alezor. non wnzeris. [eu tu venaberis gloriamde qua quiens : lma(ias pofl cedem Idumsorum Deos a teftam, eorum featuit. fibi àn. Deos, &5 adoravit eos. elicitur oleum adulationis, €€ tamen eam fs . "imé affequeris. Qui vitia mortificat,ex quibu oritur fuper- Sunt qui blandé pinguem, ac deliciosé : bia, nec ipfam fuperbiam eliminat, fimilis 2f . florentem , ac voluptuosé adipantem vitio- eit Amafie, qui interfecit filios Seir , &f ado- rum olivam operosé calcant; & tamen quia vavit Deos eorum. tanto virtutum fudore nituntur iüanem aue Cdþ,g', : 23, Plerique bellum indicunt vitijs, mu- cupari glcriol am exantlati fruftrantur prae- fdepg niunt fe lorica fidei, fcuto conftanuiz ad re- mio laboris,. Gt concu pitá deftituuntur glo- tundendos hofliles i&us , caput tegunt galeá riá: quinimó plerumque , ubi putant glo* falutis, manum armant gladio juftitiz, & riz confequi nítores, ferales incurtunt Libi* hoftes laceflentes, robore mortificationis vi. tinz umbras, ut Eleazar Machabaus , qui in tia velproílernunt, vel fugant, qui tamen li- pralio elephantem feriens ftravit » led fub cet fleterint contra vitiorum affultus; foedé ipfo, quem | interfecic, occubuit : Elephas tamen ceciderunt ad. primum vanz glorize Ífymbolum ponitur fuperbize, ejus enim na» acceffum ; ut,qui de czeteris vitiis celebres tura talisefle dicitur, uc offa illius juncturis retulerint triumphos ad unicum vanz glo. careant,& ideo fle&ere membra fu anequeat, riationis flatum profternantur ipfi;ac profli. jugiter ftare coactus: tamet(i Eleazarus ani- gentur: G hos pares dixeris fatuo Amafiz, mo imperterrito, manüque armata hoftium qui Idumaos vincens, victos corum Deos penetraverit cuneos, utrinque cruentas f. D3't- adorat , & colit; de victis enim vitiisvanam ferit clades, & veftigia imprefferit victotis, gloriam :orundem reginam vere colunt, quia tamen idegit, ut nomen fibi ncjp a« pliüs L Pt ?i ch jnfc:.iriendum , qüïa eft [umm& bonus, éag pliüs interitui obnoxium acquireret , & pree plurimis fej undtam ad commodiorem ineun- cateris Machabais clarior fplenderet virtute dam hominum focietatem ; redeunte vere martiá, vanámque in hoftium caftris glo- herbas enaíci, flores adolefcere, ridere pra- riam quareret; iníuo triumpho fepultus ta; veíliri gramine colles, fpecies varias her- Occubuit, Elephanto , feu fuperbiáà nontam barum, olerümque, vel agricolarum indu- oppreffus, quàm fepultus ; & fuperbus vanz ftrià fatas; vel fua fponté nafcentes ; arbores gloriz quafitor fub virtutis triumpho . de- foliis, frondibásque ornari, gemmis florum victus cecidit,fimiülque martiam virtutem,& ditefcere; & fructuum ubertate hominum, ub victoriam tumulavit, —————— 26. G animalium confulere indigentiis, & talem Hinc Magifter Chriftus , fuos edocens Mattb,6e fimul fru&uum copiam exhibere, quibusnon Difcipulosait: Cjm jejunatis, uolite fieri fi. folàm inedia arceatut, fed & laffitudini fuc- eut Hypocrita trisles, extermitant entmfa- curratur ( quippe olez fructus defatigatis &ies fuus,ut apparcant bominibus jejunantes. medetur corporibus; viniimque modicé poa Hoc eít exterminant facies fuas fubtractio- ilb 9. tum, animi excutit triflitias ; propulfat ani« ne e(culentorum , ut animusvaná inflatus gotes) fi praterea avium varios audiret con- gloria inturnefcat uberioe; jejunio carnem centus, fuaves omnes fentiret auras & flori- coércent, quó futili, ac vaná aurá mentem bus exhalantes, eorümque colores. arte di- pafcant, vires per. continuata jejunia fran- vina depictos : móxque deflexis oculisadar- gunt corporis, cüm mentis integtitati non bores infrugiferas videret ubique terrarum confulant ; maciem oftentant frontis , qui leng?, latéque, protenfas fylvas, virefcentes ^5 i)&' Homtl. 1. de intus tumorem fovent, eleganter D.Bafilius lucos, fylveftres populos, pracelfas tilias, É) laudibus je. elucidans ptzefata verba Chriífti ait 1. 12 bac piceas abietes, quercuum robora proceriffi- j93. Mattib. 6, vit. plerique vitam [uam welut 1m pro[cenio ma, cxterásque id genus materies, quz non Ad oflentationem componunt, aliud 4n corde Íolàm pracelfos montes, fed & camporum &gerentes , alsud in[becie bominum oculis pra- planities radicibus eorum fubjectas opacant; féferenzes, Noli igitur obfcurare faciem. procul dubio agnoíceret, hec omnia vel ipfo Quali es, talis appare : ne te ipfum traus- filentio gloriam enarrate fapientiffimi arti- ficis Dei, cüm creatura omnes unanimes clae figures ia babitum triflem, ac terricum,binc gloriam, ac laudem aucupans, fi videaris fo- ment? ipfe fecit nosnon ip[a uos,hinc Niffe- órius, E6 temperans. Macies quam jejunium nus, hanc coelórum enarrationem divinz vultui imprimit jejunantis ob vanam glorio- gloris admiratus eleganter ait: 4riiffcíos In Hexamer.- lz auraminde captandam, nmon virtutis eft fum quod im. calis ex. converfionis concentu charaéler, fed vitii ac fuperbiz latva , qu& fpectaculum vifitur apud peritos munere fun. gitur oratiouis ; quia fapientiffimi Condito. J| ff Ípeciem exhibet quidem virtutis exte»riüs; fed intus fceditatem tegit vitil,- risgloriam luculenter enarrat ; unde Seneca 27, Non gloriaànobis quarenda e(t, fed quamvis Ethnicus admiratus & ipfe creatoris utilitas tenenda: hzc duo utilitas fcilicet; fapientiam, & gloriam in artefacto «coelo- & dignitas in cunctis Dei operibus inveniun- rumait: lpfe mundus quoties per notlem U.. de äe; tur; &exhifce duobus Deus utilitatem ho. ágnes fuos fundit, &6 tantüm flellarum inng - "*f5.2p-33- mini cedere voluit, fervatà fibitota dignitae | merabilium refulfit, quem non intentum in fe te, feu glorid, qu& ex artefatlis à fapientis- zenet? etenim f noéte ferena quis eo mentis fimo artifice Deo dimanat, adeo ut creaturze affectu, quó plures pij afcetze folent, oculos omnes, etiam anima deftitutz hanc fuo Con- in ccelum, ac fplendentes ftellas defigat, de- ditorigloriam referant: coeli enim quamvis fcriptas ibi inextimo cortice. fufpicit para» elingues , adhuc tot clamantibus linguis ; difi delicias, ut pulchré adnotavit Ambrofius quot in ipfis fplendent fydera ; enarrant glo- inquiens; $£ quis, quemodo per Luna. ac ffcl- rfiam Dei; Gcreature omnes in id incum- 44 Hexam, larum fulgorem celum welut quibusdam ffo- €np. z. ib bunt ftudii, quóexcellentiam fui Artificis vibus coronatumv, dta ignitie luminaribus Hfd prodant,ut enim fcité ait Trifmegiftus : Ter- wicet, iutueatur, ut paradifo putet vernante Cüþ..,g.- Ac re dimenfiones, qualitates, quantitates, ma« depitium, fpirantium rofarum vivis. monili- L. f:lepg' ris profunda, ignia vim, & borum omuium Bus renitere. Quamvis igitur,qua ex crea- turis utilitas hauritur, hanc munificusDeus effetius , naturam cognofcens miretur , ado- ret, Ac collaudet avtem , mentémque . divi- hominibus impertiatur: gloriam tamen; nAm. In horum enim corporum aduna. quz ex creaturis oritur, totam pro fe exigit, tione, figuratione, ac proportionata, quoad quatenus creaturz omnes , & fingulz excel- quantitatem , & permixtionem productione lentiam produnt, commendántque fapiene patefecit conditor Deus divitias divinz in- timmi artificis Dei. duftriz, exprompfítque Arithmeticam,Geo. Perinde ac pi&tor celeberrimus imagie 2g. nemà fe delineatam haud difficulter alteri metriam,& Muficam divinam, quibus omnia in numero, menfura, & pondere extiterunt, cedit, unum illud fuum effe ducens,quod fub. Certé fi é fublimi fpecula fingulos poffet quis fcripferit; Protogenes inveniebat, T'imantes terrarum tractus oculis luftrare, & intueri faciebat, Apelles pingebat: ita Deus quam- tellurem hic fluminibus irrigatam , alibi re- vis ufum, ac utilitatem fui operis hominibus ftagnantibus aquis epotam ; vel annuisim- impertiatur; non tamen gloriam, quz ex ate at artifía bribus recreatam, marium divortio in locis tefacto rc(ultgng -—fgum eommend .Gcm. J u 626 Diffcrtätio XXIX. cem, kldcjue caufze etiam, cur olim jufferit Gbï arrogate, ac Deo derogare/ » €ui pfoþïä». ita fierifacrificia, ut cum carnibus, frugibus, rea injuriam infert, & quidem in honore;feu panibus fimul thus lucidiffimum | offerretur parte illa , quzeapud honiines eft caeteris de- partitione tam benigna , ut quidquid hic licatior , G acerbiüs fentit inflictum fibi vul- commodi effet,in. utilitatem cederet facrifi« nus: eleganter D. Ambrofiusait : Quid igi- In P[ah, 112, cantium , exigens pro fe folàm cremati chu- ts* ( loquens de vana gloria?) bec peceato Oratn 70 . ris fuffitum. Idem nobifcum agit Deus, potef? elfe deterius, quod 4 Deicmpit injuria ? . quodduoiinteríe mercatores fecietater in- 1deóque feviptura dieit Dominus fuperbis ve- euntes negotiorum ; uterque fuam in nego- fifit ; tanquam fue contumelie propul[ator: tiatione operam impendit, vel pecuniam exe veluti quoddam f& 4 (fcepit aduer [us [uperbyaus pendit; vel unus expenfas profundit , alter fpeciale certamen, induílriam ponit, eaconditione, ut lucrum 3e. Imó hanc pugnam contra (uper'biemes,- ex negotiatione partum, vel equa dividatur vel abipfo mundiconditi exordio inivit; quà i :-.k portione, veljuxta menfuram impofitze pe- fuperbiá tumidos, fuámque nitentes glo- "cunie; itatamenut neutri totum lucrum ac. riam fibi üfurpare proflravit, acé fummo l e creícat, fedutrique fua obtingat portio. ccclo in imum inferorum egit przcipites, HancDeus ncbifcum mercaturam . in« Quód enim cccleftes fpiritus à conftantia de- flituit, ac focietatem negotiationis init, cum Ícifcerent , G é ceelo extorres detru(i fuerint €4»1-9-5^ ' 3Joanne dicamur focietarem babere cumDeo: in carceres inferorum culpà id contigit tur- eó hzc focietas initur, ut aeterna beatitudo, batorisunius, cui nomen Lucifer, in quem quafi mercaturz lucrum obtineatur; fed nec congeftum fuerat quidquid ornamentorum ÍolusDeus, nec folus homo hanc facit mer- Ípiritualium , quidquid naturz, gratieque caturam afferente Auguítino * quj creavit dotium omnes alii novem ordinum Angeli- £e [ine te5 non falvabit te fine te, Hujus poffediffent, quibus propterea principabatur: negotiationis obeundz causá Deus omnes ied obfuit Angelo hzc felicitas, qua aliis 9 9 44b Pbilip, fuppeditat expenfas ;; teftlante. Apottolo profuit, Cüm enim íc cognofceret tot ot» De eft qui eperatur innobis G velle, G9 pro- natum nature, G gratize dotibus, G fupra 6.(1.. 'V,13! Jiceré pro £ona voluntate ; adeout homo fo- cateros eminere, inid devenit dementiz , lam adferat induftriam; & qüidquid lucriex quà aufus fuerit Dei gloriam fibi ufurpare , hac negotiatione provenit binas partitur in Íéque illi equare Confcendam [uper. tbronur partes, quarum prima Deo debetur , altera E- Dei, & fimilis ero vlifmo, (edejus fuper- homini? hacautem partitio ab ipfis fit An- bi2, ac vanz gloriz reítitit Deus, qui alio« A &t d gelis tribuentibus gloriam foli Deo, & pa. E taiia, rum fp ititnum accerfito exercitu, cui Mi« Alvif, cem hominibus: G/oríz in excelfis Deo , &6 chaélem pracfecit,voluit fuperbientes rebel» án terra pax bominibus. Deus fola conten- les punitos, &écclo adimum detrufos in« tus gloria ; & honore;quidquid utilitatis,& ferorum. Cüm fcinderentur in faCtiones opum eít, homini affignat , ac cedit: re&la defoecatz ab omni materiz craffitie mentes igitur, & zequaeft divifio , quà exnoftris o- ille Angelorum, melior, finceriórque pars petibus tota gloria foli tribuitur Deo; & no- fuit peractiter in Luciferianos invecta : atro« bis paxcordis, & tranquillitasanimi; qui igi- cis hujus pralii dux Michael fuit unusde Se- turexre przcleré geíta gloriam fibi arro- raphinis, qui Angelici fermonis vocibus de- gab injuriam Deo irrogat; quia quod Deo fertores attonans dixit clamore horribili,fi- debetur fibi attribuit ; & alienum furripit mulque minaci. Quis ficut Deus?. redare invito Domino ; meretürqueab hac dejici guens tumorem Luciferi, ejásque excutiens focietate, privarique bonis univerfis , quia inanem gloriam, — T'emuit przlium mutuis i' Prov,c16, Untuer[a propter fe ipfum operatus est Domi- initum odiis arbitrio Dei, quo ei vifum eft, ". 4 $4 ? hoc rerum Conditor Deusexigità crea- inhiantes fuz gloriz dignis punire cladibus, turis vecti gal, fcilicet gloriam , quam nulli GLemeritam virtutem proemiis donare eter« Jjai. e&]A1-cedit ? Gloriam meam . alteri non dabo, q, $, nis, Tum fulminante Numinis decreto ful. & quia hoc Dei vecligal nequiffimé rapiunt guris inflar & fummo coelo Lucifer cum fuis , fuperbi inhiantes inani gloriz ; Deus iisdem in tartarum praceps agitur, fítque erumnos refiftit, neque patitur hanc fibi inferri inju- j ePerrie.s, forum extremus, qui paulà ante. Numinis riam: Deus fuperbis vefistit , bumilibus au- inhians glorise parem Deo fe facere fomniae D E tem dat gratiam. — Quid? quédDeus dica- verat; & cum incentore Lucifero corraunt tur fuperbis refiftere ? & non potiushomi- ejus affecle , quos fuperbiz, ac vanze glorize Efæv 40 cidis, avaris, furibus, moechis, & aliis hujus procellofus turbo & celo. dejecit in tartara, furfuris viris nequam? An quia hi damnum & qui nidum inter [jdera po[uerunt, detrae ä J hominibus inferant ; & fuperbi Dei inten- &i funt , GL non folüm interram detrufi funt, Axobdia , 4 tent honori detrahere, cujus gloriam nitun- fed in flammeum terrz carcerem;hinc Ifaias tur fibiufurpare? itaeft tumidorum homi- Quomodo cecidisli de celo Luctfer, num ambitiofa vana gloria, adeó fuperbé, ac né orieDaris qui d- plenus Sapientia , && perfecius temerarié audet , quà veluti acie inftructa decore , nimi rum é venuftiffima creatura ,àac Deum injuriosé invadere ftulté przfumat; fpiritu omnibus nature, & gratie ornato tunc enim humana temeritas Numinis lacef- dotibus, momentóà devenuflatus in deterri« mum , acÍpurciffimum mutatur - cacodcee fit omnipotentiam; cum ejus audet gloriam Ea m EO inonémsg / *De*o ih(ervicndüm ,ïquia e&)fummäbgnus, -- monem, & unica fuperba cogitatio plures Qgþd fi puerile dixeris vitium vahz glo» Augelorum miliiones in e(luantes perpetuis riz,debet vel maximé vapulare à vetere pz- » ignibus voragines percipites egit. Quis fi dagogo , quó faltem verberibus dedifcat in- - centum Imperatorum, Regümque fiiios u- tumefcere. Marth, 4. poftquam quadragin- til, : tadiale abfolviffez Chriftus in-deferto jeju- nius ob culpam damnati capite , ac fecuri ^5 fubjici videret, non attoneretur, ac inge- nium, GL cacodoemo $w um vidiflet efurien- miíceret ? Zacharie cap. 11, QQuia cecio tem,felectos à fe lapides ei obtulit,non qui« ää bus eum,faxis pullaret, fed ut ipfum ten- derunt cedri, uon ullulet abies? Luc. 10. Se- ptuaginta duo Difcipuli ex miffione Evane utet, Ducfus ef! 3ESUS à fDiritu in. defer- l gelij przdicandi ad Magiftrum reduces , ac iumy, ut teataretur à Diabclos quiaccedens ï l]atantes dixerunt : Erniam demonuia fubji- dixit ei; ff filiw Dei e1 ,-dic . ut lapides iffi eiuntur nobis ia nomine tuo ?. fed Chrittus An non domon aftutiffi- penes fianz. 2;*-3 (,: eos redarguens objecit illis lapium Luciteri, mus hic videretur c MP pere, dum | efurienti F s iv. i2 Et ait illis: Videbam Satbanam ficut fulgur non panes , &fercula, fed lapides offert , | '4; de celo cadentem , hoc eft ficuc fülgar. in- quos tametíiinpanesconverteret ; non ta- l men exinde ejus poffet diviniratem conjicee ' genti viy ac vioienta collifione, mognóque fragore unà cum tonitru per ípiffatas, fri- re, nec hanc inferre ex illa lapidum conver- gidásque nubes , fibique adverlantes excu- fione in. panes, poteít enim fimilia miracula | titir; ita Lucifer deturbatus & fua in coclo & 3lia majora Deus perpetrare, per inftru- d menta creaturarum : & plura Prophetae mi- fede ex-tempore violenter , ac celerrime in imum protruditur tartari ,. videbam Satba- racula effecerunt ; ex quibus tamen aemo zam ;?mtw fulgur de €&lo cadentem , caä'»gs fuit, quiinde inferret , Prophetam patran- tem miracula Deum effe. Imó non de- Luciteri fulguri pariatur, tum ob velocie buiflet cacodoemon de Chrifti dubitare di- tatem defceníüs,cum momento ruat; tum ob brevitarem lucis , que vix oritur mort- 4 vinitate, nec ambigere eum effe Dei filium; tür, & in fuo orta extinguitur, ficque piu- cüm Patris de coelo vox in Jordane filium fuum illum publicav QT TE ., res ad litterám. expendentes textum Lucz t? undeigitur tanta 10, afferunt ,. Chriftum fuiffe locacum de fagaciffimi Doemonis inertia?. pulchré. D. w Luciferi cum fuis $ coelo ruina , '& lucife- Gregorius ait :: z4nriquus boffis. cim bunc L5 s. me. i : TAb. rum fulguri pariáfle, eb quia vang gloriz palbslem cerneret , & poffe mortem perpet bumanitatis uidevet , omine quod de ejus di- mole gravatus & ccelo rüit , fcicé Albertus Sermeone de Magnus fatur: Swferbia five vana gloría vinirate fufpicatus ef , ei faflu füperbis fue doininiéa $, eft qua[i quoddam fulmen excacans oculas in dubiusa venit, Nibil quippewmifi fuperbà C eduent, animá4. Sicut enim fulmen quaudam ore- fapsuit , dum efle bunc bumilem. confpicit, uem claritatem babet . fed tameni teueris quem DEUM effe dubitavit : umde ad ten- ercaturis valdó nocuams itaetiam de füper- tarionum fe argumenta convertit dicens : fi bia, qu fuperbi lucere volunt in boc faculo filius DE1es, dic ut lapides iflü paues frant, Nimirum ambitio, pef elatam fuperbiam. Nimirum ficut infolens vana gioria ilium ex Angceio effecerat. Cacodeemonem , ,& fuperbia, & vana gloria claritatem quidem praíeferunt, fed perbrevem , & nocuam; fuperbiz faftus é füummo ceeloin imum de- ficuti eft fulminis claritas, quae non illumi- jeserattartarorum ; ita nunc atrogantia va« na gloria malum tentarorem , & malum im- nat, Íed excecat; momentó cotuícat, led - cxcutiente corufcamine, quo vifio deper- perité deemonem eífecit , cum ipfe licét ditur cocli, & coele(tis gloriz fit ja&tura, fuperbiffmus , & proprio faftu tumidus , jl Hieceft vanz gloriz claritas, qu ful- ita defipuerit; ut cor efurientis Chri(ti in- tra humanam fpeciem perílringeret. humi- mineam 2mulatur:; vitia enim obfcuriffi- litate, nec Deum exiftimaret , quem tan- ma videtur quidem valenter illuftrare , fed clatefcentes virtutesobfcurat, & vanz glo- quam humilem contemptim afpicicbat; cüm rie appetentes fulmineo imppetu in tarta- enim nil Demon faperet , nifi fuperbiam ; nilque fpiraret, nifi faftum ; nilque appete- rum-detrudit, ac in gehennales Íotbet fa- villas, lta eft tinea vanze gloriz omnein ret, nifi vanam gloriam, ideo dum humi- t corrumpit virtutum purpureum Oornatuni, lem , & e(urientem vidit in deíferto . Chri« CA* d quapropter vir probus hancà fe tineam flum, copit intus dubitatione mentis pul- ipfe virtutes , inde fari , an revera Deus eflet ; licét ià Jordane cütit, ne quas excolit ]adantur , quapropter Seneca. Ad Chri. vocem audierit Patris, qui eum fuum pro- Ei)ijzi 29« . L ftianmm potius fcribens inflitutum ait mulgavetrit filium, Adeó cacutit fuper- Nunquam volui populo placere , nam qua biens vana gloria, ut fuos vitiet, deprae vétque fectatores,- Wuek ego [cionon probat populus , que probat po- ideo non curavit Stoicus ]uhu, ego ne(cio2 populo placete, qui a.vix potéft placere po- Conciliari nifi pulo is, cui virtus placet. d s turpi ratione amor turpium non pe:eft, & - licét Seneca videatur Chriftiano .cotuzno- vanam omnem excutere gloriam , ejus ta« men monitum moribus corrigendis pzodeft, $. V. 1 yera/äi de AAfeilibus Tom, l, ; Kk kk 628 : Differtatio. XXIX-* $V.. duas eodem. | die à fe confectas attulerit ; cüm moris effet, ut Monachi ad otium exe lfana gl oriole inbianr perver[o am- cutiendum nonnifi unam per diem ftoream bitionis officio gleriam. aucupatur , vel texerent: cüm-'.;ue;Monachus, qui in confe. ! d ipfo glorie contemptu: quia de ipfo Gione gemine florez laborem duplicaverat vanua glorie negleciu tumidus diurnum, fperaret , fore,ut ab Abbate ejus commendaretur diligentia , gloriatur, & aliquid inde habetet laudis, & gloriolam ipfe hauri- U amvis vitium inanis gloriz cecue ret; Pachomius ob vaniffimum hoc laudis nibqu du M ie aC tat , eft tamen adeó fuübtile, utibi aucupium ferib ingemifcens dixit : quid $ Q non cenfeatur effe, ubi revera ftabu, putatis mei fratres . de hoc noftro fratre T | latut. Quis crederet etiam in ipfo contem, qui diutnum opus fibi duplicavit in duabus ptuvang glori hoc inanis glorie vitium Ítoreis una die texendis, cüm vos nonnifi triumphare ? perfzpe vir etiam in afcete- unam abfolvatis? à fummo man? 34 vefpe- rio humilitatis cultor de ipfo vanz glorize ram diei multum quidem laboravir frater p contemptu vanus gloriíatur ? | non enim ifle, fed omnem fuum laborem Diabolo eam contemnit , ut omnem à f& gloriam dedicavit, quià humanam laudem divinz abigat, fedut intus glorietur de gloria,qua pretulit; &gloriam, qua foli DEO totà foris e(t ipfi contemptui; hoc eft ipfoglorize eít debita , aufuseft fi bi ufurpare. Cüm« SUUTUREMESAERNESSONESON QEN VERSUM CR neglectu, & contemptu, perverfo ambitio- que Monachum verbis ob jutgátfet eraviffi- nis officio gloriam aucupatur; gloria ut mis, juffit ad tumorem abigendum , om- acquiratur , plerumque fpernitur, & ab némque vanam gloriolam excutiendam, ut ipfo vanz gloriz interitu inanis nafcituz glo- ceteris ad meditationem euntibus i ipfe rtia: non moritut, fed oritur ex tali con- cum fuis floreis in h ümeros receptis & ge- temptu inanis glotia, qua propterea eos, nuflexus cateros togatet frattes, ac dice- qui omnem jam pridem gloriam vifi funt ret: Obfecro vos Patres, & fratres ; Deum proculcáffe fortiffiné aggreditur: eft fiqui- ut mihi miferrimo homuncolo parcat exe dem inanis gloria fallax fuavitas, quie fuos X orate, qui duas ftoreas pluris feci , lum. quàm coe« etiam contemptores fallit , tam fubriliter ; Rurfus precepit Abbas P achomius, blandé, ac fuaviter eorum fubit mentem, t aliis ad coenam vocatis ifle plu s &quo fc« ut extinéto lumine tutiüs virtutem corrume dulus Monachus inccenatus ftaret , cum fuis L Ítoreis in medio triclinio, pat; nemini enim cenodoxiz,feu inanis.glo- Sed neque dum rie yitium parcit quin & ipfosviros afcetas fatisfa&tum arbitratus Pacho RXNGEQTESNS LU tnius, hominem in eremo fummarum cultores virtutum in- cella includi juffit, & quinque totís menfi- N 1 f JDe conftit. vadit; & quidem ut loquitur S. Bafilius bus folo pane,fale , TT VOR CO MR Moaxiacb.cap. & aqua parciffi mé refici, i, lenitet , blandé, fuaviter, infenübiliter, & adje&to gravamine , ut duas (i ngulis diebus z H antequam advertatur omnebonum , opus [toreas flecleret , vetuitque ita claufum , & uN GW[ à inficit, totámque illius. deítruit pulchritu- occupatum ab ullo adiri, aut falutati, Cen» dinem , confumit venuflatem , ut monet fuit Pachomius his machinis [v Xpugnandam Iïer-m,-,ral. D. Gregorius inquiens: /epe £oxo operi dum effe cenodoxiam,cüm aliàs fit ex €Ap. 9. Pugnatu pel'- laus bumana obviat , mentem operantis im- difficilis; prafertim cum poft reliquá omnía mütat, quequamvis quefita mon fuerit,ta- vitia expugnata valentiüs infu rgat,& ab ipfis ?nen oblata deleilat , cujus — deleclatione , quoque virtutibus fuum hau tiat incremene cum mens bene eperantis refoloitur , abom- tum ; quéd fi reliqua vitia virtutum exer- ui intentiouis intima wigore diffpatur , citio enervata corruunt cenodoxia corrobo- n sam qui bona. agere. "videtur , & per. bac ràta invalefcit petulan tior; ut re&le ait Joan. j) n0n DEO, fed bominibus. placere defiderat, nes Clymachüs : De tmäda— Gaudet fpiritus defperatio. intentionis [ue faciem deorfum prenit. nis, cim videt vit ", md!tip[imri erideb verà XiA, 35 Hinc inanis gloria eft infructuofus la- cenodoxia eum virrutem vider 4Uupmentari, bor, obícura claritas , perpetuus tumor ; Imónon folüm de virtutum gaudet cx- lubrica fublimitas fplendor deficiens, men- H ercitio ; (ed & derebus modicis immodicé tita gratia, fucus nitotis, latva honoris , turgens fuperbit. — Importuno coaxantium £* " Ípol:um arrogantis, elationis tumor,phan- ranarum exercitu infeítatur /Egyptus, nul- taíiz przefumptio audax , mendacium ve- lus adeft locus five in. urbe ; five in fübut« rum , jubar falfum, & faftigium absque ba- bio, five in campo , monte Íe, & fundamento fublime : & tamen nulla quo non coaxent, faltiténtque ranz prze eft humilitas, quam aliqua glorie dulcedo grandem incolis ingerentes moleftiam, Pha- non affciat fimul, & inficiat ?. eft. vana rao moleftize impatiens Moyfer acceffit, & glorià , qusa de rebus modicis immodicé Aaronem incluétabilis plage authores, eni- i turget , idque propterea caufz, cur virifan- ximque ropat , quó fuis precibus hanc à» . &itate infignes hanc. peftem omni ftudio vertant cal amitàtem : . . Dzyz£ que Moyfes ad Exedis.v . fategerunt, effugere. Refert Laurentius Phbaraouem conflitue mibi , quando deprecer Tem,a.die Surius, Quód càm Abbas Pachomius fuos pro te, & pro fervis tuis, 14. Maij, ( pro popula tuo, u inviferet Monachos; ac eorum, qui texue- abigantur vane à te, Magna íané fuit au- » quinon Íolüm plagam rant .itoxgas? quemdam fuifl;, qui floreas thilbritas Moy:üs ä N Deo infcrviehdum», quia eft fammé bonus. 629 illam valeret exterminare , verüm & illius voluptatis , ac deliciarum — vivarium , ubi exterminande tempus arbitrio permittere humus jugi virore ridebat ; a&ris clemen- tia , coleltísque aurz placidiffima tempe- -Pharaonis. — Magna quidem Moyfis autho- ritas, fed major Pharaonis cenodoxia , cüm ries artidebat, ut & fyderum favor. Hifce inde gloriam libi inaniter' ufürpet , unde preditus Adam animze, & corporis doribus, credi potuiffet deturbatus,. Accerfendus ac ditatus flatu, Numinis preeceptum fibi huc Cajetanus " quiex hebrzo fonte. hau- injindtlum , quo abílineret à fru&libus ar- riens doClrinam, ita textum vertit, & ex- boris fcientie boni , & mali, füafu mulie- J ris transgréditur , cümque pravaricationis pendit inquiens * 2wod ip vulgata edittone legitur : cenflitue mibi , quando deprecer convictus effet , feveram ab aeterno Judice pro te: juxta bebraum legitur,gloriare [uper in fe lacam fententiam audivit: s fudore Namirum vulidis tui vefceris paue tuo .. donec rever., sme 6 die quando. deprecer. &c. autberitatema. limitandi | tempus. exequendi tari in terram, de qua. [umptus es , quia Gemef 3. Jpetita tribuit Moyfes Pbaraoni , & banc ap- pulvu es, & in pulverem revertera s. gra« A9* pell«e gloriatienem [uper ipfum ; quia. glo- vis quidem fententia, fed quz grandietiam riari poterat. Pharao , quód ipfe defipiret temperatur milericordia; cüm cognati pul- temyue impetrandi per Moyfem à 'DEO mie veris per ipfam admoneatur homo; qui raculem bec, feu expulfionem ranarum ex cum deliquerit per fuperbiam , humilia- tionis alexipharmacum ei praíto effet , quo - JEgypto. Perpendendum eft , quantula res poris fuerit Regem Pharaonem authoritate tumorem coérceret cenodoxiz , ac ambitio- potentem , & divitiis aflluentem , viti« nis excellendi fupra. humanum fafligium; cüm enim pet fuperbiam cecidiffet, debuit büsque prapotentem in vanam erigere glo« riaüonem: tametfi Moyfes fuiffet ovium humili fug vilitatis cognitione refurgere , paltor, ei tamen induigenter connivet, & ac fue formationis luto eas obturare fuper- Pharao rogàt ; ut de Mofaica authoritate bientis animi rimulas, per quas tinea vae portiumcula quedam temporis definiendi nze gloriz mehtem fubiit , & vittutes ome -'fibi indulgeatur; V per hoc perhibetur. nes devenuftavit. Pulchré D. Bernardus - Rex fuper Moyfem gloriari. Mirum fane; apud 'Tilmannum : Pzlvis es, &in. pulve. Gj s* quad tantilla res prepotentem Regem vae reni veverterá, Q uid gleriaris 6 bomo s 2 luerit ad gloriationem ftimulare! an non terra additius es, fatius ex terraut ipía tàbi P Sed audire , . futilis elt, inanis, ac vacua ea gloria, quae fít patria , qua materia fu. inquies,ve[lzm P Gpiritus es, 0E n fperitum rebus minutulis impletur , G aura' turget ita inani ? ibis; fiquidem etiam fjiritus fumz - agit boc j* Abigenda efthzc cenodoxia , feu cu- non tam [ubflantia , quam culpa, traxit aui- piditas vanz gloriz ; que nonni(t futilibus, mam corpus in regionem fuam $. & ecce pra« Gue(s, acinanibusinflatur; & quisquiliis paícitur. v4lens opprimit peregrinam. Et licét qu05 Produxit Deus exhumo primum hominem, dammódo caelum fit bowo , celeflibus piriti^ quem Adamum vocavit ,. & ex Adami pro- bia fimilis minimó audire meretury.alum es, xX fundé fopiti cofla Evam eduxit vitz ; tho- & ia celum ibis. 36. - rique confortem , & hiíce plenum dedit re- NoveratDeus primum hominclm,adcö gunen ceterorum omnium viventium, Men. vento cenodoxiz inflacum ,. quóà vel ipfam M iam, quà alerentur , & viverent , eis pro- ambiret divinitatis portionem ; & ideo ne pofuit totum terrarum latum , a€ frugife- in ipfo lutofz poenz íqualore confortium rum tra&tum; & fuper hzec, felicitatem con- celeítis fpiritus-arrogantiüs praefumeret tulit hic . calamo. exprimendam : condidit vang glorizinftinélu ; occafiones que po- enim Protoparentes ad íuam imaginem tuitfent illi obviate , amputavit, cüm die fä u tttidl Deus, quibus animum impertivit nulli ob- xit, Zulvi es, G ia pulverem. reverteris : noxium interitui , eümque inftruxit non re- quamvis nobilior hominis pars vitze fuerit .'ïi/h rum tantüm naturalium omnis generis, fed Ípiraculum , feu anima fpiritualis cocleftibus ï h earum etiam,quz fupra naturam funt fcien- fpiritibus affinis, non tarnen dixit fpiritus es , ad [piritum ibis : quia terrenum corpus tià, & cognitione , addidítque gratiam , P Em'i f quá ab iplo ortu Numini grati , juíti , fan- animain fpititualem in fuam quodammodo &i, amici, imó & filii conítituerentur; cor- regionem traxic, ut fcité. D. Bernardus ? pus iisdem dedit vividum , robuftum,fucco Traxit animam. corpus in. regionem fuam 5 vitali vegetum, & humorü fluiditate fanum, f ecce pravalens opprimit peregrinam z. VO ut & membrorum omnium compage, Íen- lut DEUS im homine adhuc fqüalore cul- fuüámque perfe&tione abfolatiffimum , nulli p£ acrigore pene torpeute luto fuz ori- vulneri, nec dolori, aut egritudini, ac mot- ginis, & conditionis przcludere vanz glo- ti obuoxium ; imó adjunxit beneficium in- ris rimulas, ne tinea cencdoxie animum nocentig primigenig, quáà appetitiones o« penetrans corroderet quidquid inibi' virtus poffidet ornamenti , & ne inipía ruina am- pit*. mnes, ac affectus utriüsque portionis infe- rioris concitpifcibilis & irafcibilis nonnifi plius de fe quidquam fublime prafumeret; ad nutum moverent rationis,' Pro domo pulvetulentam materiam, ex qua effictus fuerat ei objecit , in qua vclut in fpeculo - horrum ipfis affignavir ad omnem confitum amznitatem , quique erat cujusvis honeítae propriam in'uens conditionem non aude. Kkkk 2 ret !ïeräa?ä de A,g"eäsz?w Toi. Iu 630 Diífeitatio XXIX, vet impoflerum ampliüs intamefcere , qua- foli Deó tribuenda eft, Is veram enancifci. propter non dixit DEUS Ada fpiritus es, 65 tur gloriam, qui veré nullam íbi gioriam a fpiritum ibi, id enim potiüs intumefen- arrogat , nec adipifci fludet: qui enim ex &i occaflo ei fuiffet ; fed dixit pulvises, & praclaré geftis gloriam. aucupatur, gloriá in pulverem reverteris, quó tumor' ceno- excidit. Is dives eft, non qui divitiis af- fluens, adhuc divitiarum inhiat incremen- doxiz difceret hoc. pulvere culpe mederi Íqualori, & ipfe detumefcere. to ; fed qui fua fortecontentus : nulla re in, $7* - Sunt, qui tumere inflati fuperbiz,aurá diget: ita is celebris e(t, & gloriofus, non duntaxat paícuntür vanzg gloriz , nitentes qui gloriz zftuat cupiditate ; fed qui eam Di penit, pre cxteris excellere, && quae ipfi agunt contemnit, ac nihili facit : pura umbra eft plurimi facere.. PopulusIHraelis ex JEgypto mundi gloria, fequitur quos fugientes videt; eduéctus impio coníiliooaureum, quem con- S nunquam eam affequuntur praviam, qui flaverat vitulum , pro Deo colendum pro- nituntur illamconfequi; fugientes fequitur, pofuit inquiens : Z fuvt Dgj rui ifrael,qui fequentes fugit; & umbras fequi hominis eft Exod 35, te eduxerunt de terra Zgypti, Profecto hoc umbratilis, non cordati, infaniá laborantis Ui idem peragunt, qui fe luorum operum Ma« non ratione judicantis; non enim fieti po- gitros magnifico circumfípiciunt fupercilio; teft, ut quispiam roagnus fit, qui abinani & fi quid confilio, arte, vel induítriá effi- gloria fe non preftet immunem, E 39. ciunt, quafi pro coeli Numine cenferi;ac coli Hec eft inanis gloriz indoles, ut con- volunt, fibi ufurpantes eam gloriam , quae tempta mitefcat , & blanditiis ille&la exafpe- 1 Timetb. foli DEO tota debetur , cüm dicat Apo- retur; obeftei, quiipfiprodeft; & illi pro, ftolus : Solj DEO benor , & gloria, qubd (à defl, qui eidem obeft : arma fumit, & eos :4;.!.*0.!7. gloria foli Deo debetur , quod fuum non aggreditur, qui nituntur ipfam aucupari;ho- ! eít; fibi arrogat homo, cüm ex fuis geítis noribus eam profequi; & dum nituntur alij 1 vanam nititur 2loriam aucupari, quod faneé inanis gloriz fplendeícere claritudine, hac || mentis eft infanz , ut eleganter adnotavit S, ipfos ad ignes pertrahit gehennales, quia ut Honül.'l;.in : Valerianus Cimelienfis, & Nicienfis Epifco- ait Chryfoftomus : 7Mazer gebenua eft inanis Epfad o Xomilj31, pus inquiens? Stglritie genu est, ut citm alys gloria; igneémque illum vebementer accendit, "Ram. debeas vita beneficium , sibi adferibas orna- vermemque pestiferum confovet ». & addens menta virtutum: ecce bic bonore extollitur, caufam fubdit ; 4/z vitia fimiuntur smorte, Ll ille fibi de corporis integritate blanditur Pj Dac 8 in mortuis vires obtinet, Sienim fepul. bic divitias labori [uo importat s. ille fcien- chra adeamus pranobiliut , quique praecla- tiam docirina vigils adfggnars 'O miferi ! ris geftis mundanz gloriz inhiárunt, cümi viverent; vel fordefcentes inter Manium ume vacillat bumanum fludium , ubi non requi- ritur DEl anxilium z. nofirum est. bonum bras, aliquid inanis gloriz, quam femper f&- qelle, Chrifli verà perficerez totum perdi- tierunt, oftentant in fepulchris plus. zequó Mibl p a i m dit , quod laboravit , qui propris virtuti« fumptuofis, & in quibus vel tnuta marmora - us fru&ium fantlitatis adfcripforit. — Traeít, infculptis epitaphiis adiguntur alienam glo- vacillat humanum ftudium , ubi rion requi- riam loqui, quam ipfa non intelligunt, Quid ritur DEI auxilium ; nil enim poffumus, fi prodef: in cinerario fotdefcente tam ambia divina fimus ope deítituti, omnis nofler tiosé quzefita memoria? quid é faxis emen- labor inanis eft; & fuo fruftratur fine co. dicat fplendores, qui in umbris jacet fquali- dus? & plerumque tor atus: qui de re praclare geíta. gloriam quetür ubi Ae['c,ï, & fibi atrogat, injuriam DEO irrogat, quód. laudatur, ubi non eft. 40. . que illi foli debetur, fibi ufurpat. — Tametfi Quamvis modica fint , qt;æ peragunt excellat quis. loquendi energia, pingendi homines, adhuc tamen vanam ex ijsdem, Audacis- Ofa« MA Lab -0 m o u o T MM m elegantiá, pugnandi fortitudine , fcribendi nituntur gloriolam extorquere, ( -c?). —s. claritate ,. canendi fuavitate , f1 tamen ex fima Judzorum arrogantia his à Propheta hifce vanam aucupetur gloriam flillicidio coércetur minis: Fa&hi fune Principes Juda veneni totaín inficit , & corrumpit excel. qua[i affumentes terminum ( fcilicet. alie- lentize przeftantiam: utilitas quz ex . crea- num ) fuper eos e/undam quafi aquam iram turis eruitur, hanc Deus hominibus cedit ; "mtAm , G ego quafi tinea Ephraim , &5 - fed tetagloria, qua ex iisdem oritur, fuam quafi putredo doms Tuda: quamvis ex fa- Proverb, vult effe; quia * wnmzverfa propter fé ipfum cris Expofitoribus pleríque cenfeant , pu- N NEIUP LE CHAPPERMETILUA 0 H o operatus e$$ Dominu : neque hoc vectigal tredinem domüs Juda fuiffe teredinem offa, gleriz , quod ex creaturis fingulis DEUS & ligna corrodentem , & de cujus cor- exigit, hominibus vult cedere , càüm per rofione intus ntedulla putrefcit ligoi ; & Ifaiam dicat : 64). 43. Glarfam eam alteri »osn : alij velint, effe ipfam putredinem ex corro- dabo, fione invegam; ut ut res eít, 3d unum il ^U g, H PFO Refert Herodotus 38, Agaíficlem *pätrïa certum , Principes Juda raginis pauperum extorrem factum fuiffe ea de caufa , quia gloriofos, & inani elorià árroganter tu- tripodem , quem ipfe ludis obtinuerat;Deo: midos effe putredif $ muldtaitéos, nifi for- non confecraverit , íed donum iftuc domum táffis humiliter fap&nt, & animi demif- LÀ * eos * retuiiffet. Profe&ó extorres 6 coclefti pa- fione — calamitatem . detorqueant s de in« tria fient, qui gloriam fibi atrogant , quæ veró ambitiosá elationc enutrio LE TEL - EM r M E cundg l . Deo inferviendum , quia eft fummä bonus, 631 'e'und'a adh;;c putredine gloriam infolen* ex eo putat poífe eloriam aucuþarï » eoquia ter aucupari: boceft,quiinani glorià atro- plus cateris poffit ftomachum ingeflis efcu-- ganter intumefcunt,muléta puniendi funt pu« leatis onerare: fedifti non gloriz proprias, tredinis, nifi detumefcentes , ac refipifcentes confulunt, fed Zabulo facrificant. 41 humiliter (apiant, & animi demiffione cala- Refcrt Cyprianus de aleatoribus;Zabue mitatem declinent , quz ipfisimminet ; eos lum primum aleam inveniffe, & huic fuiffe —— — autem efle putredini tradendos , qui de ipfa Ílatuam confecratam , cujusingremio tabu- "adhuc ineunte putredine gloriam aucupan- la infpiciebatirluforia, in qua vellet fibi ab - Dv penie, tur : fcité Tertullianus de maligné poeniten- aleatoribus facrificari, antequam ludum ag - tibus appofite ad rem noftram interpellans il- grederentur: tales funtimprobi, qui non fo- los ad defiderandum ex priftinisaliquid glo- lüm vitiorumfomites quarunt, fed ijsdem tie ait: Velut poya,cum jam in acorem , vel etiam triumphant. Nullus quafi eft, qui - proprié non fludeat glori in negotijs : ab - amaritudinem fenefcere incipiunt ( feu pu- treícere) ex parte aliqua tamen adbuc ipfi illo nil frequentiàs auditur , quàm id mez debetur prudentize , mez fuit vigilantize 3 gratis fua adulantur. Sicutenim poma cüm jam putrefcere incipiunt ; & acore, acama- meá fi fuifletnegotium ope deftitutum, fta- ritudine infici, c«àm tamen nondum putrue- timcorruiffet : in bello paffim flrategus fibi rint, adhuc partem aliquam retinent , quze vittoriz gloriamarrogans ait nifi tale con- » priftinum faporem fervat, nitorémque reti- filium duéctoribus dediffem exercitus 5 nifi netantiquum , de quo adhuc poma putredini copias quavis difruptà morá provocàffem in mox tradeada gloriantur: ita qui mundanam hoftes, milites ita direxiffem , nunquam vi- gloriam nituntur enancifci per geíla , quibus &oria ex noflra fletiffet parte: in officinis putant, aliquid nitoris in ipfos derivari ? non- ait attifex, neminem novi mihi in hac arte nifi de portiuncula, quam credunt nondum parem, opeta mea, qnanti à peritisfiant,fatis putredine corruptam , perindegloriantur, ac exploratum habeo. O lomnium in rebus iv poma;quzut ait Tertullianus , in acorem , fluxis inane! quid inanis gloriolz illicio in» / vel amaritudinem incipiunt fenefcere , ac pu- anius ? fcité Syracides de vaniffimis hisce o- IT u trefcere: quód fi poma ipfa loquerentut;hzc ftentatoribus, Vana jpes , ait s & mendaci- Eccdlef. cap, proferrentverba; quain nobis fuperft mo- wmviro in[en[ato : && fonmia extollunt dm - 54. 9. 1. dica hzc pomi portiuncula nativum , ac in- grudentes, corruptum fuum fervans aitorem fatis indi- €at, qualianosintus inmedulla , & forisin d $.VE cute fuerimus: nimirum vifum depi&lis co- loribusalleximus, & guftui dulcorato fapore Ex&ggemm Lominum l;zdk;wni. artifimus. Quidni putre pomum, acin fui fqualoris jignorninia tumidé fuperbiens va- anifzma eft fraus ;5 & vana mundi glo- namaucupatur gloriolam, quàm arroganter ria fumu , qui[icut ex alvearjs apes mellis.- ficantes abipit * ita in bhomine probos prafumit inveni(fe : nimirum vel in ipfapu- tredine adhuc rimulz vanz gloriz patent : & excutit affeilus , mellificio s$ncumbentes vir« homo affaetus cenodoxiz indulgere ; tametfi putrediai extradatur in fepulchro , & vermi- VHLHILS. bus abfumatur corrodentibus, adhuc defui Uid aliud hominislauseft quàm va-. — 43* Íqualoris ignominia aliquid nititur gloriole niffima fraus? quid mundi gloria , aucupari, & cumnon poffit ampliüsipfe cor- Principum favor , hominumhonor, l o ruptus putredineloqui, id munus lapidi in- aliorum commendatio aliud e(t, quàm ven- jungit fepulchrali, ut qua arte , vel ícientia, tus, aura, flatus, bullà, furnus, vanitas, J hh aut officio excelluerit, quiibi tumulatur,po- ac merum lomnium ? quapropter Apoftoius fleris illactranfeuntibus enarret 5 an nonid fcribens, ad Galatas ait: $j quís exilimar , perinde dixeris effe, acex portione aliqua ,ex f 4liquid effe yeim wibil fit , spfe fe feducit : putrediuis contagio fuperflite futilem extor- quando ruftici ex alvearijs mella colligunt , quere gloriam? càm jam fqualidus jaceat ; tuncfumo apes abiguntur,ne fuis aculeisma- acputrefcatin tumulo, adhuc de nitore pri- nus vulnerent mella furripientium., Quid ftino fibiaduiantiüs eblanditur, przfumítque aliud fumus prodit , quàm vanamgloriam ? atropanter eam in putredine enancifci glori- huncfumum nititur cacadoemon immittere , am, que &ipía putrefcens maléolet in fe- quó mella bonorum operum diripiat , Geno- pulchro; & guefiputredo domus juda , qua ftras nobis furripiat opes : appofité D. Bafi- fuum in captivitate fqualorem inanis glorio- lius in Afceticis : Odizm , quo-apes fumim - Iz aucupio adnititur delinire, profequuntur ,eos figuificat , qui Deo emellifr- — 41e Quid ni? improbi non folüm vitiorum cant ,renulla «qu ofendi, quam bumanarim fomites nefaria quxrunt folertiá , fedijsin- laudum fumo;ideóque hunc fumum debemus ventis triumphant , ut enim ait Salomon à nobisabigere; ne tartareus hoítis mella no- Proverb, cap, 2. v. 14. Exultant in vebns ftra furripiat,ne fi quid ftudia noftra praefefe- UER i esacs ii - 'suzéta MU GN pelfimis , ille plurimum gloriatur , eó quia runtfplendoris, isinfüfcetur, — "Tametfi po- tuiffet omnipotentis artificis Dei manus to- absque capitis lzfione laxiori hauflu plures poffit fpumantes vino calices xficcate: alius tam mundi fabricam , & molitionem uno | abe Kkkks3. 632 É Differtatio XXIX. Á äbfolvere momcnfb , fatius tamen cenfuit hibent vcrnantibüs tenitentem rofis : diyit certis dierum intervallis creaturas € fuo ni- Autem Deus, Fiant luminaria in firmiamene Gene[, x. , . hilo traducere ad lucis ufuram, & pro to cali, & dividaut diem, G neBem, &5 fint i4s Erifs venuftare natutis, ac dotibus. in figna , G tempora, &5 dies, && annos,ut mf o 44 Primairáque die condidit Deus énihilo luceant in frmamentoceli ,& illuminent tera fi V, l(' ceelum empyreum ab fplendoris,&lucis copia ram , fecítque Deua duo luminaria magna» ] fic denominatum , éítque auguftiffima Divi - luminare majus , ut preeffet dies , && lumi» nitatis fedes, Beatorum domicilium , in Sed nare minus ut prae[fet nocti ,. && ffellas. quo innumerz Angelorum miriades divinas filux quzvisà fole dimanat; perinde ac rivue ( Getf. 1.'7;'. $3* coucinunt laudes, — . Dix£eque , Deus fíat lux, lus quivisà fua fcaturit origine , cur nonni(a &fallaefllux, — Re&e fapientiffimus artifex quarto die folem mundi lampadem , & cujus- Deus mundi fabricam inchoaturus in fui opi- vis lucis fontem accendere diítulit , & noa s ficij propitium aufpicium lucem flatim ac- priüs hzc duo luminaria ftazim primo die cendit , ne quicquam nifi in luce poftea fe» condidit , ut noclem dividetent , acà die die ciffe videretür ; ficut , quae mala funt opera ftinguerent ?. cur triduo antequam folem dicuntur in tenebris fleri ; ita quze bona funt conderet , G comimunem mundilampadem nonni(i aufpicio lucis prodeunt; bona erant accenderet , lucem duntaxatrudem , & im- cundla , quzererum Conditor fecerat ; pre becillam praemifit? filux à fole, perindeac viam videbantur lucem exigere; cujus benee rivulus à fonte dimanat, cur volucrit , effe- | ficio ftatim paterent , fed «ur folem lucis &um fuam antevertere caufam , & mundo fentem , à quo reliqua in coelis fydera fuos praelucere? éftque dubitatio,quz diu pulfavit hauriunt nitores ; & lunam fplendidám no- Theodoretum , qui zit. Luminaribus crea- Quaff. 14 um €&tis lampadem;accendere die quarta diftulit ; t ad quid priàs fatta efl lux ?. Qued fi ía- Gemf. primaenim die coelum condidit empyreum ; pientiffimus mundi Opifex Deus , cüm prie & Angelos à quavis materiei craffitie defce- müm unumquodque viventium produxit , catos, terram qiüoque & aquam traduxit ex cognatam eidem indidit virtutem, quàá fuas nihilo, ac inunum commiícuit terraqueum exereret vires, fuósque produceret etfectus's globum, &nullustum rerum ornatus viíe» cur maluetit effcctum folis fuam per triduum batur, fed ftatim imperio divino lux quase- prexceffiffe caufam ? « refpondet Theodore- dam inaquis coepit corufcare , fuümque ni» tus : Jgitur Incem creavit rudem, & inbe- d torem perlonga , ac lata diffundere fpatia. cillam prima die ,& luminaria magna quar- 4f* Secundo die ,quem lux illarudis , & ime t4 die , quemadmodum ei libuit, becilla ei fimilis , que fplendet ; chm abeunte Putárim voluiffe Deum , ut folis crea- N 48. aoGe dilucalum inítat , illu(trabat ; orbes tionem pracederet lux , qua « ccele empyreo ä coeleítes exiftere funt juffi; niedij inter aquas €oepit. prima die in aquis coruícare , séque fuperiores , quas criítallinas vocant, & ine per longa, ac lata'fpatiadiffundere , ne fol feriores, feu elemenzares nullisnondum fy- unquam inaniter gloriaretür de primigeniá gi deribus illuftrati ;; fed medio intetítitio fu* lucisorigine; & ne de proprionitore, tan- Ípenfi inter aquas harebant , nuiía externa quam de re fua tumidus fuperbiret , fibíque * incitatione agitati, fulgendi gloriam arroganter vfurpatet: hac l 46 Die tertio füblatáaquarum, actelluris vana glorie , ut pracideret Deus , ac am- confufione tertam in Ípeciem magni orbis putaret incitamenta , ei quemadmodum li- s elomeravit , G aquz in ejus cavernas rece. buit , lucem éreavit nonquia timeret Deus dere juffze funt , & vel flu&tuare in pelago , folem potuiffe de furo lumine inaniter gloria- of aj E vel currere in fluminibus, vel quiefcere in ri, nectamidefuperbire , cüm ipfum nullus RIZN lacubus, ac ftagnis ; & terra l'ulcepto divi- fuperbiz tumor inflet ,^ nec affectus vanze Í | nonafdato germinandi,coepit ftatim herbas, gloris pulfet , fed ad hominum eruditionem, & fructus profundere ; arbores viíz funt foc- ne de propriss dotibus gloriarentur , necde tibusgravidari, campi fegetum maturitate qualitatibus fibi inditis fuperbirent, fed fa- — flavefcere; fluminum ripz mira ftirpium va- tagerent omnem p recidere vanae g?oriæ cap- . rietate veftirit non quidem ut modóé contin- tanda& occafienem, git , campos non fluétuare fegetum copijs Hinccumexul Abrahamus é patfi'o folo 49 niíi aratio fationem , fatio occationem, occa- peregrinaretur in Gerara Regia Paleftino- tio farritionem ; plantatio putationem prae- rum urbe , & dixiffet de Satra uxore fua , Se- ceflerit , fed omnia heec conjunctim , & eo- rormeaefl Miftftatim AbimelechusRex dem tempore proruperunt , adeó ut plantz, Gerare Aule Proceres ,' quiSaramle&iffi- Pe--— (— — $— — 54 — — — FD & atbores fimul radices egerint , incrementa mam foeeminam corporis venauflate ,. vultás fubjerint , in ramos fe dilataverint , folio- pulchritudine reliquas omnes precellentem rum ornatu fe ve&icrint ,& fru&uum copiá foeminas ad fe ducerent : cümque putaret E tyO 5 ditefcerent. Rex non uxorem,fed fororem effe Aorahamit Z 47 Quarto igitur die tantàüm áccendit re- d voluit , fibi (ociam habere à thialamo : fed / rumOpifex Dcus , diurnam mundi lampa- adfuit Deus pet f/zmnium Abimelecho , & V dem in Íole, & nocturnam in luna, & reli- caftz fcmini fluprur; preproperé prohi« d qua fydera ; quz veluti gemma collucent; bens feveriífimis etiam fuppliciorum mie ut Saram intaclam refli« [ vel florum Qinxüar Vetiant ; ac paradifum ex- L] gus ihjunxit Regi ' teres [ 1 J j . Deo inferviendum, quia eft fummä bonus. tueret Abrahamo, Obfecufus Rex Numi- Hinc Magifter Chriftus duamvïk nun.- T | [-m,,v nis pracceproabítinuità Sara, quam honori- quam provocaverit Auditores fuos ad vultüs h hilaritatem, nec multó minus luxum ullum bus duntaxat eft profecutus, eámquead Ab- rahamum muneratam mille argenteisremi- ijsdem fuaferit, permifit tamen, imó prze ii * G'en,ef; *0. fit. Ecce mille argenteos. dedi fratri tu0 , €epit jejunantes ritu Patrio unguentis illini- 'U. I 60 bec erit tibi in velamenu oculorum ad omnes , ti , quo jejunium diffimularent. lInge qui tecum funt. Plura, &pulchra inge* caput tuum ,ue videaris bominibus jejunans , G. U. 17« nios& excogitárunt facri Interpretes in hoc heceft odore, acnitorevultüs jejunium te- Sarz velamine expendendo,prz czeteris Abu- gas , ne homines obfervent abftinentiam , lenfisait : boc erit tibi in velamen oculorum. quà carnis coérces infolentiam. Pharifzi lÀ efl , de illis mille argenteis emes unusm ve- enim , cüm jejunarent, omnia fibi figua hila« lamen : .0 quia mulieres boneffe maxtmé ritatis ,. precidebant , & omnem interdices virgines velaut uultum fuum , ne videantur ; bantletitiam, quo omnibus teftatum face« ideo vocatur velamen oculorum.. SedfiDeo rent, Íe mundi voluptatum contemptores revelante, & populo promulgante jam con. effe, & luctueío, afperóque jejunio ope- ftiterat Abimelecho, Saram non forcrem, ramdare. £E contra Chriftus jubet, neje- fed dxotem effe Abrahami, ut famatota ur- junantes quidquam de confueta vitz ratione bepopulariter percrebuit ; cur Rex mille ei immutent ad oftentationem jejunij , quin argenteos dedit ; quibus velamen fibi com- potiüs pro more regionis injungit , ut caput pararet oculorum ? fi velamen teffera erat , ungant, fintlato vultu, orehilari, fronte ac fignum virginitatis ; G Sara non ampliüs. ferena , ad occultandum jejunium,, ut fecreri, virgo, & puella erat; fed uxor Abrahami , ac finceri operis przemium referant jejunane É1 D tes, Saraàpriftinanoluit recedere incedene cur voluit Rex Saram virginitatis fignum , ac Ju inculpate pudicitiz fymbolum fibi emere ; di coníuetudine , uti velamine ab Abimele» ac ufürpare ? an quia Abimelechus à Sarze cho fibi dono datorefpuit , ne peroftentas tionem excultze continentie 4 .& caflitatis , amplexu , tactiique omninó abflinuerit , ac intactam , & proríüs incorruptam eam ad vitium vanz gloris intus irreperet , G quod' . Abrahamum remiferit , & ab Aula dimife- foris virtutis proderet nitorem , intus foe- dam contraheret vitij turpitudinem, Ne rit? nimirum quó fuam Abimelechus pro. deret continentiam ; Saram perinde dimiíit, igitur alij noftram laudent continentiam,hanc ac fivirgo fuiffet aulam ingrefla , quia talis potiüs prae nobis feramus cautelam , quia fze- etiam fuiffet egrefla , nullo con(tuprata re* piffimé virtutum officia prodere, eítilla per- ) EEE vioamplexu. Vel fortaffis, quia cum Aulz dere, 4 Proceres ad Regem duxiffent Sarám feemi- Qui per loca proficifcuntur malé tuta, j!. natum pulcherrimam, finiftra in populo fu- ut quod fecum deferunt aurum , cuftodiant fpicio exorta fuerat, quá innocentia foeming, illudin calceis , caligis, cingulo, toraci , pi- & Regis leedebatur virtus, per inconfultam leo infuunt , quin plerumque etiam in ba« lingaarum garrulitatem , voluit Rex hoc culo reconduat, imó & inftomachum, ac velamine tegere, ac protegere Sar& pudici- ventrem etiam demittunt , ut olim fudzi tiam ; immo & extergere , fiquain popu- Hierofolymis in obíidione illius urbis, Quid lo orta effet prava cogitandi occafio : non- ni ne metallum amittatur , cirm aliquid in fe nihil fortaffis devenuitata fuit Sara,cüm val- pretij prefeferat,fummis cuftoditur cautelis; dé tenera fit in venuftioribus feeminis hone- abditur ne ullum detur fignum , quod ad(it , * flze vitz valetudo , quamvis ut fcribit D. ait enim D. Gregorius. — Qwi £m itinere de- Xib 2.Moal, t In epift, ad Hieronymus, Nen fit facilà malum de per- pradari foremidat , ab[condat , neceffe efl , eAp. 30. Óóona, quaportat. Àn non quovis auro eft | Ruilic, fetla atatecredendum 5 quam vita prateri- t4 defendit,& bonorat vocabulum dignitatis, virtus pretiofior? hacenim coelum emimus , Proni funt;ac procliveshomines ad infuícan: & illononnifi terrena ;ac fluxanobis compa- dum alienz fame nitorem, ideóq; Abimele- ramus; virtus animum ornat, cüm aurum i chus,ut famz confuleret fortaffis laefx Sarze nonnifi in extima corporis fuperficie , & in ex fola aura palatij, pretiofum eidem faciei veftibus fplendeat. — Quód fi virtutis pre- tium , quo Regnum ipfum coelefte nobis e- velamen fuppeditat, quod eft honeftae fcemi- nz ornamentum fimul , & virginitatis nota- mimus , longé excedit pretium auri , quo ) nonnifi fluxa coémimus; cur non folertio- mentum ; fedSara (ibi bene conícia pudici- ti2 fervatz, hocnon legitur adhibuiffe ve* resfumus , ac cautiores in virtutis cultura, lamen , quia càm effet ornamentum virgi- & in ejustuta confervatione ? prafertim cüm ubique locorum mundus , caro , & caco- num aliquid fortaffis ,, inde potuiffet vanze doemon eidem infidientur ? Officia virtutis glorie haurire ; maluitque propterea vela* men non admittere , quàm animi demiffio- exponere oculis , auribüsque alienis, perinde eít, ac furibus, ac itinef nem amittere ? ornamentum velaminis ex- » um -graf?ato;ibgs clufit, ne vitium vanz gloriz accerferet , ac aurum oftendere, — velamine obtegeret, Virtus enim fua gau- ldque caufe , cur Ezechias fuos perdi« $1. det (implicitate, neque adfcititium, ac affe» derit thefauros ,. quia nimirum eos oftendee WO-C WUU M &atum ullum cupit ornatum , neque fe ip. rit , quapropter Chriftus, [4 Nefaiat finifir& p aeip. cap. fam prodere. Incuftodita — 6.o.;. j* iu4, quid fac(a: dextera tua. li vi:- 63*& Differtatio XX1X, pe vittustuta non eít ; qusncs alijs patet, in di- bellum magis duceretur , quàm gereretur, le Ícrimine verfatur, quapropter monet D, Hie- neutris martis aleam tentantibus : ta»dein tü ronymus contrà Luciferianos. Conveniat ex Philifthza gente prodijt Goliathus ftatura Cap, 6; f unnquigue cor fuum , & in omniuita in* gigantea ; armuque robori patibus fcrox y veutet, quam varum fit fidelem animum in- hic in val!emrer;e& vocetruculentaad pug- [ veniri , ut nibilob glorie cupzdzmtem zibil nam provo*av:c . fi qvm ex toto Hebrxorum f eb rumufculos bominum faciat , qui enim exercitu aw.erct procm'e acin fmg-a áre de« yc fuum propalat jejunium non Deo jejunat, fcendere certamen , ac dei xmperio uu;ufm" bi fed fibi,qui virtutiseftjejunus;fit opere bono gentis dimicare : cámq; infolenti arrogautia, Vacuus ; qUI manum extendit pauperx, utab ac barbaro faílu minas fpargeret, & convicia ( £0 adftantibus obfervetur, Deo nonfaenerat , pmfertetmïkhræos , nullus ex iftis fuit , Hi Íed vanam fibi pecuniá ill4 emit gloriam; quà qui in vallem defcenderet pugnarurus con- opus bonu perdit : affinia funt virtutibus tra Goliatum , tametfi à Saule Rege non fo* p vitia, & pralertim iftud vanz glorize, quod lum tributorum fuiffet immunitas pr omiffa; ul cum velamine virtutis fatagat fuam tegere & divitiarum ingens congeries , vcrm Ptsam Qu ex turpxtudmem ,cam prea't 1plendore e,us- Q regi& filiee nom!e , 'ac fplendic (amum dem, &quo occultiàs affeclat , quis vitium -conjugium el, (ä! ( ad meundzn fi»gulare p obtegere, illud manife(tiüs prodit, quia ut certamen permoveri pateretur ; vippe gie h lib.iiov Ícité $, Gregorius. Peccatum peceato Ad- gantis truculentia , X corpotis m!u di pro- m ral vocatore vaílitas terrorem omn:um animis da dit, qui culpa , quam fecit , pg:rocmm ad- jungit defenfionis ; appetens vanze glorize in incufferat. fo id incumbit &uoq , ut velamine virtutis 1u- Eo tempore David !, qui pablo anie ex $4« j um zcgas vitium , fuperbus enim exambi: ,fe mlaRegw Saulis , ubi Pfaltem egerat ,aai fua al mamx mum ctedi ; x pmd:gus liberalem ; fuerat pJ.zUJ.'J. remiffu? , reverfus ad fratres I aVvaru sí olertem; temerarius fortem ; ambi- miffus : E paremc cufii cc meatu, ruríscue mue fi twusäd? 'ttem ; inhumanus juftum ;j timi- nufculis ad 'Tribunum perferendis , audità L "I"i dus cautum ; & humana ambitio vanze g,i«:)- Goliathi feroci b ci 5 & infultatione , qua Heb- fIx rxos laceffere non deflitetat ; & obíervata tiolz infolenter candidata fatagit orhamento i virtutum vitij exornare turpitüdinem led tïepxdauone in Hebreis timore percitis ; ab» & dum virtutum famz adloborat , Vitiorum fterfurus fuz gentis dedecus , fecum cogi- ü ET ux-v fceditatibus pronius militat , ac foliciti tavit periculo fuo ceeterorum pudori coníu: itudet Scice ! ,ro Uu, nes Sarisberienfis Carno- lete, ac velle : contra Goliathum ad fingulare tenfis Praeful pro;apsam deícribens vang glo- certamen defcendere ; quod cüm adveriiffet G Lib $: Polig. xix ait, Si quempiam inanis gloria flimus — Eliabus fratrum natu maximus iuflit , eum D. 55? *e lat , nece[fe efl , ut per abrupta virtorum., cum objurgatione ad fua paítua reverti , n Hoc eff autes , quod nobile.» Pïæt'äpï TÓHat. f/ " ac inconfultam ferociam in tuendis gregi- N cenfetur gitium , 4 vv r 0«3'»6' bumaue frag az/z- bus in reliquos prodere Opili iones , ac re- 1atis demulcet. ingenium , ut vix [it , vel a lmquere arma viris. Snd David licét ad* f6, praclaris mentibus .z!zem.m, nam 6 ortut s huc adolefcens ab incepto non deftitit aufu, nobilem babet , [uique difpendij proceffum ne- vites , animósque fuggerente Numine , q Jcit ; antequam à i faflicio corruat , quad 0p- " imó ferventibs fe fentiit defiderio æf'ma"e. 4 M tävlto Nam $ de fe inuicem vitia eriuntur. Martemque tota przcordia fpirare ; quod üi Zt inanis gloría etiam in virture artginis fue cüm ad aures Saulis Regis delatum fudïet,a- ( dolefcentemi accerfivit. , cui imparitatem fgit raditem : in quo euim quis pra cateris us pollet , i2 e0 nifi adfit moderatrix gratia fa- objecit certaminis, ut &i inexpertam contra fed David t eilins intumefcit. Vix tamen cyi qui va* mitem veieranum militiam j li "4 glorzæ non infflat , €& eam, que ab ho- fubridens reipondit acriora à fe fuiffe in i goigibus ef! , nou concupifcat laudem, d fylvis inita cerramina contra rugientes leo- D banc alj virtute, al virtutis imagine, . alj nes , aliásque ferocientes belluas formida- L: natura , € fortuue benefieio profictfeun- biliores Philifthzo gigante , cujus bellica £. virtus magis in lingua eflet, quàm manu: &i Rarifunt, qui vang glorxolæ appetentes hac deéle&tatus Savl refponfione , animíque £? pPneüt Y noníatagant eam ab hominibus, vel virtute, magnitüdine pugnam poíc Sedat ermittit h vel virtutis imagine, velnatura , aut fortu- & ut humana przfidia cum divinis neóle- t nz beneficio fibi comparare; & proprice ret , armis & egwmpm ex fuo arimamene tario jubet adolc Ícentem mumn ; magis Y glonæ adeoíunt hominés amantes , ut vix D pati poffint ab alijs fuperari: teflem accer» tamen id patientem , quàm optantem ; cüm l fitom volo Saulem Regem : arma moventi premunitus jam. edet Numinis fiduciád , busPhilifthzis pro inveterato odio in H*b- H quovis ferro , & chalybe firmiore ad re- IX0s,non öxfism locárant inter fe caitra Heb- tondendos ho fliles ictus ,. &.ad palmas ex l, N OR le rzi, & Pbhilifthzi, utrinque incolleparati inita pugna legendas ; quapropter depofi- V, 7. ? ad pugnam , fi fortaffis hoftis in vallem in» tis ferreis muriimentís , armisque , quibus f terjeclam conferturus certamen defcenderet, )agis gravabatur , quam ad prelium ex- quod mutuis clamoribus crebró pofcebatur. citaretur , fecufn tantüm tulit baculum , pe« « Jámque quadragiata cffluxerant dies, cum ram, fundam ) & lapldcs dc proximo fe- id lectos L / - D&o ïnfctvicndum ; quïä eft fumm&r bonus, de Pra —— peram , fdndam ,& lapides de proximo fe- omnibus eidem cedem moliretut. czeteris fanctis PP, S. Joannes Chryfofto- le&tos torrente , & ita Numinis obarma* tus fiduciá defcendit in vallem contra Phili- müs in homilia de David & Saul multis phi« lofophatur ,. ac fubtiliter perveftigat hanc fthaum , feilicet inermis quoad .humanas vires , & absque ullo dimicationis appara- praconcepti odij in Saule caufam . contra Davidem : cüm enim |debuiílet Saul fua fe tU. 1f: fateri forte- contentum , quàd puellz ei Cumque Goliathus Davidem contra fe mille attribuiffent,càm ipfe nil vicloriz tri* venientem infpiceret inermem , indigna- buiffet ; e& quia forfan talis in Ifra£le pet« bundts juffit & confpeétu abire fuo imbellem canem , nifi ftatim mallet pedibus proteti ; crebuiffet fama ingenio evulgataregiz adue lationis ? nihilominus cüm nil egiffec Saul, corvísque dari in pabulum , fed David ani- mo, & lingua retundens Philiftzi convicia cui aliquid victoriz potuiffet tribui , ade huc indignatur , eó quia puellze pfallentes poít velitationem verborum , ad decretori« um fe accingit cectamen fpectantibus utrin- illi tantàm mille tribuerint, & Davidi de- cem millia attribuerint , appofità S. Chry» Hosnil 4de ue & proximis montibus exercitibus varia Da'vid. ( &xfpeélatione fufpen(is , quin Philifthai de foítomus ait : Etenim [i Rex ad bellum., Saula. finiendum , vel paululum. aliquid momenti parta jam victoria quafi certi voce hilati epi- nicia fibi canebant : cüm é converío ex Heb- contuliffet ,. reiià tunc ditium fuiffet Saul in Gmullibus , David im decem millibus. rzorum exercitu potior pars temeritatem damnatet adolefcentis , cüm alij incertze Quid fí ipfe quidem pavidus ,. ac tremeus fortune aleam committerent certaminis, domi [edit in [ingulos dies mortem. exfpe- h am Goliathus toto corpore cataphraétus &ans , bic autem totum . facinus peregit , adolefcenti obviat ore minans , & manu an non ab[urdum erat , eum , qui uibil ad depellenda pericula contulerat ,^ ad id in- haftam vibrans ; fed David raptum & pera filicem 1llicó funde imponit, quam ictu dignari, quód bic plus laudis tuliffer? nam fi indignandum eraz ; Davidem potils con- tam deftinato librat , ut excuífum (ilicem mediz Phili(tzi fronti infigeret , caput in- veniebat indignari , quod cim folus totum gelilfet ,^ alterum baberer laudis partici- fringeret , €0 impetu , ac conatu , ut fra- &o ccrebro excu flus filex fixus hareret fron- €7L» * 47* üi: & gigant ea moles proftrata caderet victa, Sed hac S;fxulis indignatio non ab alie & (imul inftar bovis,; icta infronte ; . tunc fonte fcaturijt , quàm ab appetitu, ac fiti David celeri pede ad proftratum cucurric vanz gloriz , cujus , cüm effet Saul appe- Goliathum , & detracto gladio , eductó. tens, totam fibi tributam laudem voluiffet j adeó funt Principes gloriz , ac laudis appe- ue ex adverfatii vagina proftrati hoftis ca- quod pro opimis fpoliis ad tentes, ut vel alienas laudes fibi ufurpare ex- ut amputat » Regem defert Saulem in fymbolum delats ambiant ; neque facinoris unicé patrato- rem ia elogij confortium admitti fuftine« viétoriz. ant. i Hoc fpe&acuib cum uno Goliathi cor* "Vox illa adgratulantium puella- f5 iam animis Philifthzi , rem: percu[fit Saul snille , 68 David decem., pot e ceciderunt et quiin € ffu(am mox fe fugam dedére perfe: saillia, Ícintilla exitialis füit , que odiorum Hebrzis, qui ere&lis ani- excitavit incendia ; quàd fi ut vulgatafert quentibus tamen mis terga fugientium in fli&is vulneribus , paremia ; mulum fie [ale faerificium., * íffére, & fuga- jta & nulla fine invidia felicitas; nunquam cedibüsque cruentis percu tis, cmfisque hoftibus , reveríus in civita- eftignis fine fuo fumo: mellis dulcedinem, & rofarum fragrantiam fparferat trium- tem vi&tor exercitus , letitià geftiens, fpo- hum egit pro patta tam hus ifte , quo gaudijs , & gratulationi- lijs dives , triump L us fauflis omnia refonarent ? . : Ífed repen: infigni viétoria , in quo Saul Rex cum Jo- tinos fellis imbres effudit livor, qui & om- nata, ac reliquis filijs curru regio fublimis vehebatur Regio diademate coruícus , fe* nem diei hilaritatem corrupit, & animo- rum ferenitatem feedavit. Adeó vana glo- | queb antur alij militie Duces ,. quos inter adole (cens David author public letitize ria alienz invidet laudi , ut eam proprium cenfeat dedecus ; adeó malignantis eft na* veítibus , & armis Jonatz refulgens, . An- at te currum !plurima Philifthinorum praib ture , ut alienum corrumpat fplendorem, quó illuftrior ipfa-eniteat ? fibique velit tri» turba fonante compede vincta , acin beilo vidla. Huic agmini triumphali obviam buete , quod alteti ex generofo virtntis ftu - m puel- dio debetur : hinc non mirum , fi quem ex urbe prodijt pleuus. Hebraaru larum chorus feftivis cantibus ; ac cho- vana gloria pulfat , pracipitem in plura fcc« i * nicium ado. Jeraagat , & velin ipla adblandienti- reis victores falutantium ,& epi Et pruin £^ um laudum malacia naufragïufn, É Res. 6 lefcenti Davidi occinentium., appatet, bant mulieres luden ts ; Atque dicentes ? :| i 18.'v. 70 & David decews giillia, j Percu[fit Saul mille, fed ut felicitatis comes eft i nvidia, iratus *36?&'»?3*!?5 eít Saul, cui di (plicuit puellarum plaufus , idque caufz fuit , ut non reétis oculis Saul amplius Davidem a fpiceret , imó & modis L1i Verani de Ajï?&ibw Tem. l r o 93 - Differratio XXIX, . &, VII. jam poffmodum , tardigue diferne , ingi: mie me aliter 2gere s $ quod fcie we alsrer ducbeaffe ». | Eji inanis gloria [copulus, in quem Idque fortáffis caufe , cur Jobus cum 9 ilifa virtus , vel naufraga perit ; ab amicis argueretur iniquitatis , ob quam vel plurimum patitur acerbis à Deo plecleretur. dixit, Si ja- Cap. 9. *fe:f...,' detrimenti, 29, J'ificare zme voluero ,. 0s meum condemaa- — Stinanis , & futilis gloria, immanis j8. bit me, ff democentem offendero , p'avum.» * , fcopulus , ad quem , homines im- me comprobabit : quafi dicerct , i de&- ' pingentes, vel nauiragium, vel faltem cientibus patronis , Advocatis, & tcílibus » . « plurimum inde patiuntur detrimenti velim meam tueri caufam , feu me juítifi- rari funt nautz adeó petiti , qui fatis ca- care in judicio , ac objectam mihi culpam veant , ne navis ad huuc illiffa fcopulum eluere , meámque prebare innocentiam , naufraga pereat. Verficolor eft vana glo- G evincere. adverfaatium. calumnias * * 65 tia , plurésque induit formas , ac diverfa cmeum , leumea defen(io , & exculta ota- x nomina , quibus fuaviüs eblanditar ,' & le- tio conderimabit me , &pravtam comprobae thaliüs vulnerat : ídque caufz , cur mom» óit * Ício plurimum defudare Interpreres , neat D. Bafilius viros afcetas , ut hanc ca« ut evincant, acexplicent ;. quomodo inno- veant blandulam firenulam , qua voce aili- cens , & irreprehen(ibilis lob, fivelit fu- cit , ut manu interficiat , ait D. Bafilius, am iünocentiam calumnijs impetitam , fu. De cofiit.. Fugiamus dulem . [pritualium operum ex. ámque vitam malé culpatam juílificare , e . M»up,c, poliatricem jucundum animarum nosira- eadem jnítificatione , & proprij oris fuf- Jz' xutn boflem , tincam wirtutum , blandiff- fragio potnerit fe damnare ? Olympiodo- uam bonorum eperum depradatricemis , rus expendens prafa:a Jobi verba : Si jue f'ificare me voluero , 0s svaeum condemnabit eaudémque mellis illigu , — veneni coloratri cem: vocat D. Báfilius vanam gloriam dul. me s at Si euim ome juflum elfe ticere au. cem fpiritualium operum expoliatricem ; death , id demum dicere puto e[fe IWpieta- quia deceptricem a&mulatur Dalilam , quae "O0 Quod [iillud etiam. fim dicere aufus , humaniffimis blanditijs Samfonem viribus oni vae reprebenfione vacare , mibí;ue ipfe E(t etiàm exuit , hoftibüsque objecit. fuero eblanditia : boc. ipfum meam pravi, j — ex fententia Bafilij vana gloria, blandus, ac FAtUH) CO4TEUEt , vitc m reblum effe teflabi- jucundus animee hoítis , . quia eó graviüs bitur ,. quandoquidem ,. fi juflue eram ,. id 1zdit , quó blandiüs deleciat , & ut ait gfum [ilendum erat ,. negtte enim [e juffus * pradicat » D. Cyprianus , dum extollit , emollit , & nimirum fi voluiffet Tobus pro- düm ungit , pungit. Virtutum dicitur priam tueri innocentiam , quas excoluit tinea, quia ficut quà pretiofior eft pur. ipfe virtutes reticuiffet ,. ne inde aliquid vanz gloriolze mentem fubijffet , séque con- pura , eó tobuílior in ea naícitur tinea , qua fuam lacerat genitricem , corrodit pa- demnáffet , ac redarguiffet pravitatis, cüm rentem ? ita que virtusett nobilior , eà ex fuam tueri vellet innocentiam ; adeà no- xia eft propria laus , ut etiam ad falfum ipfa nafcitur gloria vanior , ac pernicio. fior, quze mortem molitur fuze matri : 0« crimen in defenfionem propriz innocentiz ritur ex virtute futilis gloria ipfam eneca- excutiendum fordefcat in ore proprio, & or- türa foedi matricidii rea , venenata haud namentum excultz virtutis devenuftet , cul^ j abludens vipere , que matrem enecat , à pámque, quam non invenit ; invehat. Eft etiam blandiffima bo. 6Q . qua gignitun Semcel, quàd virtutis cultor fuam deprz norum depredatrix , quia fi allicit , infi- dicat virtutem , fuam arguit improbitatem; cit ; fi delectat, enecat ; fidemulcet, ju- & dum objectam fibi culpam nititur diluete, gulat; fi erigit. ,. deprimit ; & f1 animum eam contrahit: eít enim vana gloria, quae ex íubit, omni fuo virtutum ornatu fpoliat. Apfa nafcitur virtute, quam feedat , & deve- '* bif 3 Atj Demum eft. veneni coloratrix ; quia fata» nuftat :Iuinc Jobus fuam renuit culpatam de- fendere innocentiam 5 ne cum innocentem gunt omnes hoc. venenum fucato alicujus virtutis colore pingere , ac tegere ; quà Íe probaret, fieret tnnc ipfe nocens ; & dum 6t, &t , utetiam viros fanclitate ; ac pietate vellet objectee fibi culpze diluere labem jw:a- . . id infignes hoc vitium nitatur pulíare culam contraheret vanz gloriola , quá fuam / 'quod in fe ipfo deploravit olim D. Gre- corrumperet innocentiam , fuzque virtutis gorius Magnus Chriftianze Religionis fplen- infufcaret nitorem ; fatibse(l; probum in fe dor , ínmmarum virtutum cultor eximi- effe , quàm probum apud alios videri , càm us , ecclefix oculus defoecatiffimus ,| pie- hoc plerumque vitio non vacet vanze glorio- tatis ftadiofus indefeffus , qui non ficciso. l& ; à quo fit immunis , quicontentus fua culis ait * [] Dum ipfam fubriliter rádicem probitate , non curat ; hanc ab alijs appro- Lib.35, M?» 552 intentioufs v»[)icio , Deo quidem ex ea bari. Animi demi(fio, quà virtutis cultor 7»3[.(:/!1),164 "e [zbwmapw'e p/m:"re .'Z)OJZIW Cü;g'?za/('o * gaudet deliteícere , tutior eft virtutum cu- Ítodia, ft4 eidem dutentioni , qua Deo plecere ffu- deo , furtim fe nefito quomodo intentio Refertur in fabulis ab accipitre olim ir- €1i Whi] 13 bumana lauda interferit. Quód cMia SM! Ad rifum Irgchüum avem fcilicet litoraicrgg . M "Wib —— Deo inferl"vicndum,» quia e&fümmä bonus,&c, 637 e quia cum colore fibi non fit abfimilis , tingtitur. — Ab umbra haud dffïentit ira... na mundi gloria, petinde enimi ; ac um« adeó tamen anguíti fit pectoris , ut malit vermiculis , acviliffimo paftunutriri , quàam bra ,j fugientes fequitur ; & fequentes fu- Et tamen licét umbra fit futilis , delicatioribus aliarum avium vefci carni- git. bus. Cui Trochilus refpondit , . non eft & vana mundi gloria ; hanc tamen illius ^ W mi frater, quod tam hiant-ore tibi ad- appetentes nituntur fulgore virtutum il- luftrare , ut ipfi eam. ena&ti fplcndeant; gratuleris de cibis delicatioribus, quos ini- LJ quum tibi aucupium parat [L] tu per aéra fed ipfe virtutis fplendor, hujus vitij tur- volitans , huc , illicque difcurris , aves pitudinem . luculentiüs prodit. 3. Genef, Adam , qui fortaffis folus non fuiffet in aucupaturus , quos roftro , & ungue dil. cerpis , & lanienam , vel in medio aére exitium iturus, per Sathanam , & foemi- nam , fine quibus vix magna inchoatur agis , alieno fanguinetuam extinguis fitim , «lades , extorris excluditur é paradiío ; tuámque famem aliena cede impié exples: ego verb viliori menía contentus longé «üm enim invidia torqueret cacodeemo» nem tantz Protoplaftorum felicitatis in ]etiore , quàm tu , pace fruor : & erit fortáffis, qucd gufam tam delicatam debe- terta ; ferpentem animal prz cateris aítu- as quandéque malé luere , téque ferio pce- tum , & fagax ingreffus, illum artibus fibi nitere tot cxdium.. - Vaticinio Trochilt notis vocálem effecit ; magis tamen ipfe ex refpondit rei eventus . fiquidem poft pau- ejus guture locuturus , quàm fa&turus an- guem eloquentem, X carum dierum fluxum accipiter in ip(o au- cupio à Ruílicello captus , cujus colum- Induit igitur cacodcemon fpeciem fer- 62, ex bas iníectabatur , TfnOre caterorum , pentis: cümque fortaffis per paradifum in- «effu folitario Eva vagaretur , ac confiíle- praalta turri in terrorem aliorum fufpen- ífus eft 5 cümque Trochilus illac petvo- tet, ut eamanimi libido pepulerat , àd are borem fcientize boni , & mali; ibi adtuit, lans pendulum fuiffet furem intuitus, di- xit; nonüe verum tibi prafagivi mi fra« & ferpens ramis circumvolutus , vel trun- ter , tutius vitz tuz confuluiffes , fi unà €o, feu cauli , & (anquamhomo hominem alloquitur ; tmirá fermonis illecebrà foemi- | mecum vermicülos in prandium tibi ap- [] paráffes ,. & alienas aves non fuiffes iníe- ng benevolentiam (íibi captat ? virüsque élatus , modo pendes caterarum avium peftiferee cupiditatis excellendi, ac glo. l]ta dixerim , obtingere au- riam enancifcendi fupra humanum. faftigi- ludibrium. cupi vanz glorie , qui nonnifi rumufcu- um fugeerit, guftámque , ac faporem ve- titz arboris perfuadet. Illecta mulier , los, laudes , ac praconia aucupatur : om* ne impendit ftudium , quó plaufus, enco. & de(iderio zítuans uberioris gloriz po« fhia , gratulationes , laudes , voculas allici- mum prohibitz ftirpis dentibus invadit, & entes , commendatiunculas venetur , quà unà cüm pomo, mon fibi fictam gloriam auram fibi adblandientem depafcatur ; fed enancifcitur, íed mortem deglutit: & con. feftim ad maritum advolans , vim pomis non eft hec gloria, quam ejusdem appe- tens quzrit; non nitores, fed umbras, & illis infitam fuadet , & efum ipfüm per- quidem funereas confeélatur glorig in pro- Íuadet ; G eodem temporis momento a- Tutiüs effet , Trochi, periri copti funt. oculi amborum , & prium exitium. lum amulari, ac vermibus viclitare , illis qui antea fuam non viderant vilita- tem , nuncípoliati innocentià de corporis fcilicet , quos nobis fepulchrum exhibet , hos enim, fi ferió cogitaremus, non alie. erubeícunt nuditate, — C/mque cognoviffent Genet, s , , 7. E nas aves , feu futiles laudes , gloriám- fe effe nudos , con[uerunt folia fics , &5 fe- cerunt fibi perizomata, De mentito vetitz que inanem fe&taremur , imó effent nobis contemptui , quia ut fcité D. Auguftinus. atboris flore propriz nuditatis , G erube- Ícentiz fructum vindemiárunt, & qui glo- " Epif 32444 Melius efr , vel de parvo Dei dono . gratias Paulini riam nitebantur füpra humanum faíftigium ipfiagere ,. quàm fibi agi velle de mag- ?;0, aucupari ; nuditatis ignominiam ena€ti funt: 6I, adeo rapax eft vanz gloriole vitium , ut . Cupiuntplures, & quidem decepti ina- nem haurire gloriam ex rebus przclaré ge- omnes furripiat Protoplaftorum ornatus ; adeó virulentum ,. ut omnes corrumpat vir- ftis in bello, exopibus diuturná folertià con- tutes ,. abigátque probos affe&tus ,' virus gellis ; ex eruditione impenfo labore par» tà , que tamen omnia citiüs evaneícunt , enim pefliferz cupiditatis excellendi fupra humanum faftigium , cüm primüm Proto- quàm videantur elucefcerz , & cim ipfis etiam humana gloria perit , & extinguie plaftos infecit ad divini przecepti trausgref- fionem illexit$. & (imul in baratrum de* tur ; eítenim hzc floris inflar folftitiae . Vola-« trufic miferiarum * fiquidem poft pomi lis , qui cüm oritur , moritur. * tica eít omnis laus P & fugitiva omris efum ftatim irrequieta legis membrorum rebellione , corpus amborum coepit in fpi- mundi gloria , euro citiüs efflat ; ac difpa- ret , nec ulla remorari poteü vi, fciteD, ritum caput attollere , ut nonnificum dif- ficaltate valuerit Ípniritus feditiofos le Homil, 5; Fz'n Chryfoftomus. — Prafentis temporis gloria.s, triusque portioni$ inferioris concupifcibi- , l AT epif ad & nulla of , 68 inflabilis flutiuat , G fi ali- dungeib, quamdiu remaneat , repentà tandem ex- lis, & iraícibilis coércere , affectus come pe- Ferani de Affetiióbus Tom. I, L111 a a 618 Dilleituio * XiX, | pelcere,motus co&rcere; prz cateris eos fuit ; turna 'feveritate , ää fevera peeni ,. pfeà éf, aggreffus furor erubefcendz libidinis, cujus &untur primi homines ob wransgreflum ipfi turbulento fenfu coperunt exagita- puerile preceptum ? Id cauíz fuit|, quia ri , & paribus oculorum dejectibus , vultu- cüm praceptum fuerit obfervatu facilli« "ümque confufione erubefcere, - In arbu- mum , & Protoplaflis injun&tum ad reífri« ftum igitur denfius ambo illicó conceffére candam memoriam fubje&lionis, quà tene « verecundie fuz lucem , & luci verecun» bantuf eotum Conditori obíequi , adhuc diam fuam fubdu&turi , fibíque fubligaria frondea de connexis ficuum folijs confue- aufi fuerint przceptum hoc transgredi , quod Metth. b vel à pueris facilé potuiffet fervari ; cüm runt; fed quid , quód ex frondibus arbo- 6. m non deeffent aliz arbores früctibus £etz , ris,de qua , vel circaquam deliquerunt, nu- nec deeflent omnia alia pomorum genera ,. ditatem, & erubefcentiam deli&i proditri- cem ambiunt diffimulare ? Pulchré ad rem quibus potuiffent guftui fatisfacere : (i eran- Qraz, 3. noftram Bafilius Seleucienfis, Confuerunt dia Deus, ac difficilia Protoparentibus im- peráffet , utíque habuiffent , quó culpam felia ficus : Ipfi nudatimudant arbores ,cir- p d purgáffent ; fed cüm illis plena effet liber- tiait Mb j ca arborem pravaricati ,. ab arbore tegu. tas in omnes alias amceniffimi paradifi at- Gqnentum.: mutuantur , An non conüliumN bores unicá exceptá; ideo fuit transgre(fio- hocce fuit ,' quod de inconfulta prodijt am- bitione ?. de arbore circa quam pr&varicati intolerabilis , ac. digniffima tanto fuppli- cio, Exquo conijcitur , quantum cos de- funt , tegumentum confuunt , qào nudita- te(tetur Deus, qui gloriam ; quam fibi u. tem indicem przvaricationis velliant ,- fed ni vult debeti , audent ufurpare . L] tame ipfa veftis dum inveltem erubefcentiam fe- etfi dicatur Deus odiffe omnes vitiofos, fu. [ ftinát ablondere; inveftitze erubeícentiz ,.G perbis tamen , & uam fibi volentibus glo- fpoliat2 nuditatis caufam pravaricatricem riam arrogare validé refiflit , . quapropter snanifefté prodit ; & ipfo veftitu denudat: in hac enim vefte veluti in translucido velo pravus ifte affetus ad gloriam fibi indebité fe prodit vitium vanz glorie , quod Proto- ufurpandam, debet omninó coérceri , ac ju« gularis eft enim vana glorja, -ut loquitur parentes omnibus fpoliavit ornamentis, ut D. Chryfoftomus. propriam erubefcentes nuditatem , eam ob* S«va bellua , borren- Homilasm j tegere ficus folijs fatagerent ; nempe ar- rendus : demons , pgþ'ic orbis terre,veneuata €piff ad Ca - 1 rintb, UperA.», Ll —— repta przpropere frondea veftis vanam glo- v riam , quz protoparentes & paradifo egit Reélé vana gloria vipera dicitur vene- extorres ,non tegit ; fed prodit ; non oc- náta, quia ficut vipera unguibus uterum cultat , fed manifeftrat ; non excufat , fed ä matris difcerpit , ita & vana gloria paren- accufat : cirea árborem pravaricati de.» tem lacerat ; folet hoc vitium & virtute pro- dire ,. fitque propterea deformis, ac tur- arbore nude erubejcentia tegumentum mu- tuAntuv, piffimus filius venuftiffima matris ; fed ficut 61 - Sed.cur Pro 4toplaüi ob unicum 'plo- vipera mater dum parit , perit ; ita & vir- tus tunc devenuflatur , & totam fuam de« mum malé admorfum fupplicio tam gravi 4 afficiuntur ; üt non folüm extorres & para- perdit honeftatem , quando ab ipfa prodit » Imó adeó in- difi excludantur delicijs; verüm etiam omni- vanagloria, quam generat. bus fpolientur ornamentis virtutum , & fta- tumefcit vana glotia , ut fuos genitores ve- lit fibi famulari, tu eijciantur innocenti» , & a&rumnis do* D. Auguflinus refert, Li. s. deCi. prifcos Philofophos in pregrandi tabula viz.c4.2o, loribus, miferijs, infirmitatibus, & mor- ti non folüm fiant ipfi obnoxij ; verhm & pinxiffe fedentem in fublimi folio Volupta- tem delicijs omnibus diffluentem ; ita ta. omnes eorum ipofleri ? Quis vel Diocle. men ut utrinque ftarent nobiliffima Virgis tianus , vel Phalaris, aut alius Tyranno- — rum fxviffimus ob pauculas ficus, vel uni- nes veluti ancille parate , & expeditz ad quemlibet herilem nutum : erant átl« ,sum pomum plura centena milliahominum morte damnaverit ? cur igitur Deus, cujus cillantes puelle ipfe virtutes , quas pro- natura eít bonitas, cujus voluntas eft falus tetva hera ,. vatijs jugiter defatigabat im. perijs ; & in fuo famulitio egregié vexa- hominum , totum humanum genus ob ma- lum unum malé admorfum, morti , & qui- bat, — Profectó non voluptatem pinxiffem in throno illo fedentem , fed vanam lo« dem zeternee, voluerit damnare ? cur ob u- nam duntaxat arbufculam non radicitüs é fo- riam fubítituiffem imperantem , huic enim lo excifam , non coma foliorum , nec po- virtutes omnes videntur ancillari : nil ple- rümque videtur previdere prudentia , mil morum omnium divitijs privatam , fed u. nico tantüm pomo , tam graviter totum diftribuere juftitia , nil ferre patientia , /nill punitur genus humanum ?. quód Deus pri- tolerare fortitudo ,. nil moderari tempee rantia, nif quod & vana gloria ipfis fugges mis parentibus inhibuerit , ne de ligno co: ritur * * mederent Ícientiz boni , & mali , preceptumm, quisque enim ut;plurimum ftudio Sefni, 10,de virtutum vanam nmititur gloriolam aucu- ait Theodoretus , puerile potizs , quam vi- Prevident. rilepotuit videri , ac infantibus magiscon- pati, L qeniens , quám viri , «ur igitur tam diu- Adeö 1 * 6 w 4 9 . Deo inferviendum, quia eft fqmmä bonus. ? 6f E Adeà /þotens eft cenodo*ia. ut ejus fenfui, & cbncupirfcentiæv indulferint : fed imperio virtutesemnes obfequantur, adeo mirum fanée(t, quàd non pauci per pre- ces, quas fundunt; per Ecclefias, quas fre- ut fub vanz gloriz dulce imperium videan- tur omnia fluere; (edqui virtutes impenfo quentant; per divina, & facra, quibus in« - labore excolunt exteriüs, quó vanz gloriz teríunt; per eleemoiynas , quas largiun- famulentur, non aliam proprij famulitij turj per officia charitatis, quae exercent ; | mercedem recipiunt , quàm vacuam vana & per labores plurimos, quos fubeunt, (ibi gloria umbram , de hifce enim loquens ad gehennam viam flernant. Eít enim zm- * L4 laborum G;ad,z I, de | Matthb. cap. Chriítus ait : 24zev dico . vebia veceperunt anis gloria , ut ait Climachus £2205. 6.'U.2, mercedem fuam. Plura fuerunt, & quidem difipatio , fudorum perditio , tbe[aurorum praclara, qui prifci Romani gefferunt 2- infidie , perfidie alumna , fuperbig pracur- qué gladio, ac calamo; fed quia. cenodo- for, ia portunaufraginm., xiz infervierunt, nonaliam receperunt ipfi Excutiamus igitur - 66. hunc vanz glorn;æ mercedem , quàm larvatz gloriz umbrati- fumum aptum duntaxat lachrymis elicien- I;.iä.s de lem laudem, ait Auguílinus: Hosor, & dis, & ornamentis virtutum devenuftan- civiz . &ap. $. gloria, quá Deos Romanos fecit illusiriff- dis ; abigamus hanc tineam vana gloriz , mos,merces fuit bonorum operum y qua ege. qua mentem fubiens animi divitias corro- xant, nec efl ,. quod de. fummi, & veri dit, G quidquid pretiofi eft , corrumpit, DEI juflitia conquerantur. Laudata fuit Etenim vana gloria, utait S. Petrus Chry- .SSUDIT. eorum juítitia, commendata prudentia;ce- fologus ; Subtile malum eff , fecretum v £s lebrata clementia , illuftrata temperantia , yus , uenenum latens , virtutum fucus, ti- & fortitudo pluribus donata. encomijs , fed nea fanctitatis, 4dvería omnia nituntur - quia in hiíce virtutibus exercendis vanz fuis viribus ,. armis fuis pugnant , impu- Íuerunt famulatiglorie ; quam ambierunt, gnuant palam : unde & caventur tam facilé, ideo non aliam receperunt inde mercedem, quam videntur: bec tamen erudeli arte vir. tutes truncat sucrone girtutum , jejunsum quàm larvatz gloriole inanem. umbram, Quéd Cainus per invidiam , Abiron per jejunio perimit, orationem oratione evacuats jl fuperbiam , Zambri per luxuriam, Judas anifericordiam miferatione proflernit : 06 -— rad Q. per avatitiam , Evangelicus Epulo per gue qutium de remedjs creat morbos , &$ L * lam, Virgines fatuz, per focordiam ad infe« de medieiná couficit langute tos ruetint , non videtur id mirum , cüm T6u ^ ,^ m M À - '. $Y ( ZA p^ -k: huN [ ./: ) 4 vl t $ s .. "7 A/;*'« i j i N " m 6 Á Jj ïx N NV E xxx i EX UT , A. SINNNN 26 (s NNS r) NY "Ü 6 N r Q t MPJ«OQ N A Ne Y o R $r - r E I d N É a u -:4 3 w z . * 4 g o t S P NDUPA z?ü RUA N 25 d [ A. a SS [ 37 / N W A Z SS ,. N z l41 r 2 A N p 6 ei: ?f Zs MU r mrrE pE E — DIS- [122203 N B (640) w3 ) codxebcodo tb ao codo o cb cDeD O eo C Cb co o CGÓCOCO CO 065 despepeetesptodtedpeeeteeebepdpetdbe p p GuODCOCDCPODODCD COGOGSEDEDCDEDODOD DC C CO CO GD CR ONENE Dd DISSERTATIO XX s e Pravis. omnibus Affe&tibus coércendis . probísque ciendis nil accommodatius ad- — verfitatibus patienter toleratis.- 18 N Exercitium prabenut non exituum viro cultura additfo voirtutum , gua ipfi obtingunt. advería 5 quibus pravos concupifcentie, ac libi dini's affccéns excutit y i probos fovet. T« s YO Etus eü&vuïgaüs quere. exit, Etiam bafilica herba, regia fcilicet Mi VA 'xxx& hortorum proles magni animi, viríque pro- Y G C U la;cur toleretDeus pro. Cv SS / d bosab improbis, juítos bi, ac fortisapud Ethnicos extitit fymbolum, ä 7 C W. ab injuflis non folim eó quia cüm atteritur, grandefcit altior, a€ conviciis divexati; fed eminentior; ut & palma uiumphantium « 3» s i & perfecutionibus , e- gloria, qu& dum ftringitur, & alligaturs oA i zem j rumnisque obrui: fed crefcit füblimior, Etiam Chryftallus gelu ssd A qui de Numinis con- cilicetillud pretiofum, quod mortalium in- l queritur 'provid&nti:a neceffe eft ;; colonum flainmát avaritiam inter furentis Boreze fla» l : redarguat, eó quia ferreo vomere finum tel- tus, ac rigentis hyemis rigores durefcit pre« Bo VH luris evertat, difcerpat: aurifabrum, eó quia tiofior, &tunc fit gemma, cum vel borea (*"f/. ID aurum in crucibulum injiciat igne torquen- gelidus furit , vel càm tempeftatum parens dum: carpentarium, eó quia Dolabellà ligna, aquilo ferit, Neque iris viveret difcolor; £ & afferes dilaceret , & fcalpat : ficut enim neque in fignum foederis eriretur, nifi ipfa colonus aratro terram excolit, ut inde fru- ferenitas priüs morereturs adco ut iridis - &us colligat; aurifaberaurum diré torquet, gaudiutn nonnifi ex lachrymis lugentis aéris enaícatur. Silexitidem tunctot coronatur utab fcoria, ac impuritate illud defeccet, ac purget; & carpentarius dolabeilis aliisque ftellulis, quot emittit fcintillas, càm predu* ro chalybe vulneratur: & Sabza hilaris la- ;:: ferreis inftrumentis ligna , & afferes dilace- rat; ut czlet, lzviget; & exaífiata ligna per, chryma thus gratum. fuem odoramentum li poliat: perinde Deus juftos permittit ab ini- exhalat, cum | in accenfa flagrat acerra, ubi quis divexari, & torqueri,ut eos magis per- fragtat fuaviüs. Balfami itidem orientis Y & ficiat, ornet,ac excolat, acuberiorem frue ille ab occidente exoptatus liquor, nifi fau- &tuum fegetemab iisdem colligat : fiquidem ciaretur planta fui thefauri tenax , minimeé noltris vulneribus fuo vulnere medetetur. fi per tolerantiam, & patientizexercitium vir- .tus perficitur, & juftus fua incrementat me- 'Tabelle ipfe nunquam exhiberent pofteri- q1 rita; exercitium prabent non exitium viro tati grandes magnorum heroum imagines ; $ nifi colores umbra animaret , ac filux ima- / jufto; qua ipfi obtinguntadvería; etenim e- tiam uniones innocentize foboles in finu con- ginum, ac effigierum gaudeat ab umbrama- fi tre oriri, - Etiam ZEolia maria ventorum « che matris gignuntur puriores, & candi- cant innocentiores in turbido Erythrzi finu, turbinibus exagitata altiüs extolluntur: quin Q quando aér coaceruatis nubibus foedus, luri- etiam luna planetarum Regina nunquam e« | dus, ac ater, fulmina cudit , minas fpargit, lucefceret no&turno in theatro halonibus co- « Hl G ignita tela ejaculatur: perinde vir probus ronata, nifi precederet, vel fubíecutura eflet ex adverfantis fortunz procella nullum hau. tempeftas.Quinimó librorum volumina,que I rit damnum ,. nullámque fentit exitium ; cemula zternitatis przterita cogunt efle prae- fed virtutis exercitium, quó magis perpo- fentia , nunquam tacito loquerentur. filen- f litur, ac perficitur: etiamaratri vomer ex tio przgrandia heroum geíta, nifi priüs Ve jugi defatigatione in terrz finu profcinden. gravi prelo torquerentur , ac anguftiis pte- f do deteríá ferri rubigine fit illufiriory & merentur, 7 excuffa obfcuritate ferrez ruditatis, fplendet Viti igitur probi non eft opprimi ad- 25 27; clarior & emulaturargentum. Etiam Àf- verfitatibus, fed perfici ; imitatur enim aue hii beftinum fi flammis uratur , non folümaori rüm; quod in flammis perficitur ; linum, L combéritür, fed quas contraxerat maculas quod dentato ferro, ac ferreo dente dilaces C exuit,& purius, ac candidius ex igne tortorq ratum imelius evadit ; Affyrium volucrem , eu. E à — Piavis Afïe&ibüs co&rcendis ;prc;».b.äsque ciendis nil &c 641 [eu phoenicem , qui cum perit , (e parit, & e bos affectus in Deum, & im pr(?ï::os' coércen mortis cincrario ad novam refurgit juven- dos: ficüt enim aquá ignis extinguitur; ita * &U 1 '-m E F CX tam, Eftin viro p dverfitatum tole« infolefcentis concupilcentize | libidineia(tus ^* Éw rantia religiot isemphafis, virtutum maje: adverfitatibus,& cübulatienibus coercentur: ftas, & fanctimoniz titulus, " Quamobrem & ^ :ut beieficio aqua rigautur areole, ubi ;;u i« era ideo D x MU improbos tq! w* C t, ut per ipos vir- flores germinant difcolores ; ita tribvlatio tüseXerceatur proborum; neque inutiles di- exculiam cordis noftri tellutem fi irriget , xeüis mundo effe, cum ad per oliendos jue latiores in nobis vernant virtutum flores, ftos deítinentur: dignitas electorum mere. 3 germinantprobi affeclus : aqua quz arbo- batur, gt nontantürm illis naturze infervirent res ad vitam alit , myricam dicitur. necare , II :e'v) oíoc fed ctiam animatz , & homines: inax? unde Viclor expendens illud Jetemiz, Ef e- p catesna fiquidem fi nature bonzíferviunt, nonmi- rit quafi myrica in. deferto appofite ad rem Gr«ca eap., rumfi & homines mali. Abutrisque enim noítram ait: Myrica mori dicitur cum imler !7* füffragium virtus exoptat , ait Auguflinus : fuperveuerit. Et myrica genus humilis vir- Surgunt procella lagni bujus, vides mafos gulti,cujus duz func fpecies horten(is, quam P. ffíarere, 60nos laborare , tentatio eft , fluclua Plinius fativam vocat; & altera fylvefiris , I*Z' 3€ tB. ?/l; ftd dicet euima tuas 0 Deus meus bac- cui imber dicitur noxius effe: myricenatu. cine efl juffstia tua, ut mali floreanz, G boni ram induunt, humilem fcilicet, & abjectam, laborent? fed Deus tibi refbondet, baccine ef quotquot finunt íe obrui imbribus tribula. fídes tua? . baccine tibi promifto?. aut ad boc tionum : hi enim non vitam ebibunr, fed mortem hauriui &fte ET Chriflianus fatlus es, ut in [aculo floreres ? quia nequiores fiunt ,cüm Virum Chriítianum vult Auguítinus non debuiffent puriores evadere. ] 4. effe mollem, fed fortem,& contftantem, quie Id intereft diícriminis inter probum que urgentibus adverfis non frangatur, nec & improbum;. quiaille vitam ab aquisad« / Ízevienze procellà obruatur: ftagno, & mari verfitatum bhaurit, hic veró mottem bibit ; zquipara: fluxam hanc mortalem vitam, cu« idque evincit . S, Chryfoftomus inquiens : 877 s 44 [ jus mare variis, adver(itatum fluctibus agi- David quaudo mirabilis fuit , & ploriofus 2 Pt*l tatar, quibus ne óbruamurt, neceffe eft piíces Nenne dum in tentationibur fuit ?. Abfolon * imitemur, qui nihil mali, nihil periculi , aut Autem quoad fugiebar,nonne modeflus evaz? incommodi à flu&tibus patiuntur,fed inipfis poftquam autem reazt , G tyrannue, G parri- vivunt vegetiores : huc aceerfendus D, Am. cida fattus eft. l1dqve etiam eruitur ex A« C^. 7. e SZCYAIs eue * E » brofius inqu i L widd . Ergo tibi feculum boc ma. pocalipfi,ubi cüm faéta effet hzc interropa- 444. /d le re est. Habet diverfüs flubueundas graves, tio, quzeduo membra compleclitur : Oi fevas temopestates ,. && tu effo pifcis, ut faculi funt, €8 unde veuerunt ?. unica refponfione £e unda uon nergat. Perinde ac piíces non- utrique intetrogationi fatisfit , cüm dicitur, g'lf.' nift in ad VA nafcuntur , adoleícunt, incre. bi funt, qui veuerumt ex magna tribulatione. menta fubeonr, GU vivunt , & extra aquas Sed qui funt hi qui venerunt ex magna . tri- moriuntur; íta viri probi aquis adverfita- bulatione? cur nobis eorum dignitas; no« tumobruti vivuüt coelolatiores; cuividen, bilitas, & virtus nonexplicatur? An quia E tur non vivere f1 adver(is deítituantur, fatis fuitad hezc omnia figuificanda dixiffe, 3* 'T'alis fuit beata Ida de Nivella,utenim eos ex magna tribulatione veniffe ?. fiqui- in ejuslcgitur vita cap, 32. dicere confue- dem ille magnus, qui € tribulatione magna Verat: Sicut nec pifces vivere poffunt fine emergit: qui exfurgit ut victor, non -fuc- aqua, necavesabsqueaére; petinde nec vit cumbit ut victus; ex ipfa igitur tribulati. Chriílianus , & virtutum cultura addictus onum perpeffione, qualis fit excellentia, & fine adveritatibus, quibus cum ipfa careret; dignitas venientium abundé conjicitur, ut querula Deum adibat, eümque alloquens non fuerit opus, digaitatem, excellentiam,& aiebat:; Quare mi dulcifimà taw diuturno virtutem venientium explicuiffe ; qui tribu, fomno dormis, & me aucilam tuam vexa- latione non obruitur, fed & procella, cum tionibus tribulationum cavere permittis, FYxc qua fuit luctatus, viétor emergit,is virtutum eft mens cujusvis viri próbi , licét à mundi culturà efilorefcit , & ejus excellentia illu- mente prorfus aliena, Aquaquaz fubfidet; ftrior emicat. — Quacunque aquis mergun- & non movetur , necfexcurrit, vitium facile tur , grandiora, quàm veré fint, imà & de« con tta vekce hit,& corrupta putrefcit : & Chriftia. foecatibra apparent : aquis veró tribulatio- nus qui aqua affliétionum , ac adverfitacum num, G adverfitatum obrutus, fi eas eequo non agitatur, fed torpet, defes quiefcit , & animo toleret, non. folàm major apparets & noxia malacía corripitur, à perfeclione fed etiam e(1: quapropter Chryfoftomus facilé labitut, quá non deftitueretur, (1 mo- loquens de Davidis aquanimitate in adver- Hom .55 veretur; appoíité D. Chryfoftomus: — 4294 fitatibus tolerandis ait : David quando mi- 44 ; — rabilá fuit, 68 gloriofus ? nonne dum in ten- op-rzl, que confifiit . 8 non meat , efl noxia i que werü smovetur. exbauritur , & per tubós, & zationibiu fuit?. Abfolonautem quoad fugie- agque duitus trantmittitur uon folàm ea est bat, uonne modefius erat?. poffquam autena Ji falubris, fed Gf vifu, & taGiu, &6 potu efl ju- redijt tyrannus, G parricida faiiua est, 'Tunc eundior , fepe enim vicit naturam affitlio. modeltiz,& virtutum culturz fuit addictus, l Conducunt adverfitates ad. excitandos pro» cüm adverfitatum . aquis rigabatur , 44o44 fugiebas "Differtatio XXX : 642 *« ;';Za spodefas erat , 6x quo conjicimus, centius? & aircrfione oculorum à Dei vultu st à m utilis, G proficua fit hominibus tribu- triftius? & tamen hac inter advería, has in- latio, qua& virtütes excolit, probos affectus ter fubertas tempeílates difcolor emicavit fovet, & itmprobos coércet. libertatis iris; & fuum fumpfit Regnum ex. ;Exod.j .'U..:; | $. "Terret plerumque Deus,vel per inflicta ordium: Fidi afficlionem populi mei,& fciens fupplicia, velper adverfitates , quibus ple- dolorem ejus defcendi, ut liberem eum : hoc rumque etiam juítosexercet, & excolit, ut eít, tunc libertate eum donavit, cüm vifus inde flores virtutam , ac proborum affe- eft Deus populum fervili compede illaque« étuum germinent ; & tunc ex forti dulcedo áffe, Oltendit plerumque Deus gladium, profluit benignitatis : terruit pluries Deus non ut vulnera infligat, . fed inflicta curet : líraeliticüum populum per permiffas adver- prodiit € Chrifli labiis przacutus utrinque Ó fitates , quibus premeretur; fed tunc ex gladius: quis atmatam telisnon credidiflet Leone detribu Juda mellea dulcedo vifa eft ejus dexteram; íi enim labia vagina funt en- effluxiffe, 'anta enim exundat in Deo be- ä fis, telorum pharetra credenda manus erat; nignitas, utvel & fulgure fuppliciorum ros G tamen non fagittas manus flringit, íed ftillet in noftram refectionem; & & terro- blandos ftellarum fplendores depromit; (i re gratia fcaturiat; id experti fuére Tobias, os nudato gladio armatur, manus eblandie Abraham, & Joias;hic edim in ceto naétus entibus aftrís ornatur : in Apocalipfi legi- cymbam , & in procella portum , nautra- 4[)0: i 'v.zb i H mus Habebat ín. dextera fua flellas fepsern s gium evalit, cüm naufragus dejectus in ma-* quinimó gladio labiorum non terrorem in- re à ceto hiante ore deglutitus fuit: 'Tobias cutit, fed timorem excutit in Apocalipfi : ex irruentis pifcis in fuam perniciem jecore Noli timere ego [um primus ,. &noviffmur, pharmacum haufit, nonfunus? & Abraham 4?0":. 1. IE; Sed iterum inthrono fedens exitiales flam- cum tenebrofa ad vefperam caligo aérem oc- ä(;m/,!'g. mas accendit, fulmina cudit, & fulgura jacit eupáffet, ac inhorruiffet ; ignità & lampade in Apocalipfi; Et detbreno procedebaur ful- ajocayu $, V lucem profperitatis, vel ab ipfa caliginis te- Genpf, 15, gura, G tonitrua : & feptem lampades. are "U.l7o tricitate enactus fuit t Facza eff caligo tene- dentes ante tbrenum, Sed fi expavefcis ad óro[a, & apparuit clibanus fumans. In illo i E fragorem tonitruum;ardorem lampadarum, die pepigit Dominus fedus cum Abrabam di- ac fulgurum exitialem . fplendorem, illico eens z femini tuo dabo terram banc. Quis lenitur terror, & excutitur timor. Er in eredidiffet regize purpure fplendorem fuos coufpettu fedis tanquam mare vitreuta, nimi- é tetracaligine natalesducturum ?. quis fom- rum qui timetur ignis, mare eít; & fi lampas niáffet,egreffurum e clibanoRegui (ceptrum? tezret , maris malacia eblanditur; quia ig quis exfpecláffet tantz felicitatis meridiem officina adverfitatum noftram divinus Faber ' . € vefpertina caligine emerfurum? Ita eft;ad. cudit felicitatem, ( i, d verfitates plerumque nobis Deus apparat , Jacebant paffim inagro oífa impalle- "7* quibus nofltrg praeludat felicitati. Accipi- fcentia, & ad Dei imperium | fuc cruperunt tres fcimus primüm in Patriarcha hoftias ir- ex antro Eurus, Notüsque turbulentus, Au- ruiffe, quibus vix abactis quidam germinavit ftérque procellofus , & Corus : Hac dicit 'Glnjllfo Z.t:'nh,glt..xl | '?).120 felicitatis flos, fed pertenuis: Defcenderánt- Doeminss à quatuor ventis : Veni fpiritus, 69 v.o. que volucres fuper cadauera , ditlumque efi ] 1 infuffa (uper interfeMos iffos. — Quis ex hae 4d eum fubsicient eos fervituti. — Pof) bec e- orta pugna, ac procella ventorum difflatam gredientur cum magna [ubflantia. Ex illis non putet mortuorum congeriem, & exfuf- eft, qua. flavefcit fpica fau(titatis, ubiadver- flata albentia ia campis offa; ac prorfus de- fantes accipitres,noftrísque bonis infidiantes leta impallefcentia mortuorum veftigia pule longiüs abiguntur, Oppulentiam infequun- veri impreffa fepulcrali?- & tamen unde (up tur vultures, flammz veró fceptrum | affe- plicium timebatur , vita íperatur: efflant th quuntur ; & fulgurat, fplendétque illuflrior venti, non ut offa arida perdant, fed vitam f n & tetra nebula, & oppanía caligine chlamys : isdem fpirent ; non ut in mortuos fzviant, ubi procella turbo debacchatur turbulen. Íed eorum offibus eblandituri Ezecb. Infaf- tior, ibiaufpicacior adolefcit hzreditas, non ffa fuper interfeclos sflos, &revivifcant : dpis folüm compedes difrumpens famulitij,ve.- raculum fuit vita ipfa ventorum irruptio : rüm & coronam cudens libertatis,& chlamye Ipía enim adverfitatis procella naufragos,& dem texens principatüs. 6, in fcopulum fepulchralis lapidis illifos ad Quis in Rubo ignito excidium ; velfal- portum pertraxit vita. Plerique pares uni- W[ h tem erumnarum uberem meffem non expa. onibus;& corallio , quamdiu aquis obruun- viffet : & tamenfceptrum, ac Regnum fpo. tur,molles funt, ac flexiles, qui abaquis c- pondit ; acceffit Moyfes adRubum excal- meríi obdurefcunt, ^ Talis fuit Pharao , qui ceatus, ut Regiam indueret purpuram: bacu. adverfitatibus agitatus mollis fuit, ac flexilis, lum vidit in anguem converfum, fed ut fce- petieritque rogari proíe Exedi 8. Sed ab ptrum fieret regendo populo aptius : prz- hifce tribulationis fluctibus emerfus in lapi- ludunt enim felicitati erumnze, & quz nobis dem;corallium imitatus obduruit : Jndw. videntur adverfa: terret Deus fuos,quos ir- ratum c/! cor Pbaraonis, — Excitant adver(a toret: quid rubo immitius ? flammá vora. falubres cogitationes, probósque fovent affe. eius ? excalceatione probrofius? angue no- &us; qui tamdiu adolcfcunt; quamdiu advera fitas - Pravis Affe&tbus coércendis,probisque ciendis nil &c, — 643 fitas premit, quá ceffante, qui Deo adhaferat tior , ce5 indevotior, Si queras quo temz cordis affectu, & virtutis exercitio,mox fa- pore Abraham aram DEO «onflruxerit; id lutis fuze oblitus in fceleribus obdureícit : contigit cum profugusin alienas proficifce- huc accerfendus Petrus Berchorius lib. 1 9. batur Provincias , «um adverfitatibus ob« i'M;l. ':' Redu&orii moralis ubi ait: Ma vroarita in .] fueretur, anguílijs premeretur : tunc pios in DEUM excitavit affectus; defideria non Aqua mollas est , maxime dum efl in. [mu mnatris , duratur auteim evtfceratas tales fuerunt alia, quàm circa Numinis cultum, fimt mali qui pro cerzo dum funt in aqua trí« atas conftruendas , Religionem propagan- bulationum molles , t5 benigni [unt ; fin ve« dam : inops tunc erat cüm aram conílru- r inde extralli fuevint. per obflinationem xit, quam divitijs affluens non excitavit 5 jrotinus indarefcunt. nec profufior in Deum fuitopum acceffione; $. Ferunt lupinos amaros aqua macera- fed parcior divitiarnm opulentiá, tos amarorem exuere, & dalces fieri, acmi- Mirabatur Amos Propheta ob id cau« 9. tes , qui nifi priüs aquá obruerentur, mini- ÍzIfraelem , qui càm inopiá laboraret, pios mé faperent; & infuaves effent, Quid ni, in DEUM nonexcitaret affectus , non . il« amaritem peccati abílergit adverfitatum licó refipifceret , nec per pia defideria fum» 1no adhzre(ceret bono 5 ac fi monftrofum aqua, quz etiam divine nos gratie imbuit dulcedine, Mundi felicitasà verafuos fub- effet, pauperie laborate , anguítijs premi , 14 ducit felicitate, .ad quam adverfitas perdu- tribularionibus affligi , & pios in DEUM «it. ldquecaufz, cur Abraham ex JEgypto non excitare affe&tus , proba non fovere digreffus, pecore, .divitiis opulentus , .ac defideria, & Numini vero non adharere ] f amore; quia fi Religio tunc.exulat cümoe numero famulorum dives ad altare , quod prius extruxerat fubftitit nulla ad eum vo- pulentia redundat 3. & converfo tunc floret, ereizef. U$. «um adverfitas nos divexat, 4mos u!.' ce Numinis illapfa : W everfisque est usque Percuffl vós E IY37) w ä 10.3. 4 locum ubi prits fixerat tabernaculum ine 3n ventotrente , €8 in aurugine , multitu- qer Betbel , & Hai inloco altaris , quod fe« Ainem bortorum: vefirorum , & vincarum €erat prizs, énvocavit sbi nomen Dominz, -veflrarum , oliveta vefira , & fieeta velira Sed G Lotb, qui erat cum Abrabam fuerunt «omedit eruca , & nuon redüsiis ad me - di- greges ovium , " armenta, & raberaacula. «it Dominys. : Quafi füblato vallo, refciffo " Mirüm fané aggere, tübmoto obice ; debuiffet illicó fow ANec poterat €os capere terra. quód invocatum Numen Abrahe non re- :ventibus adverfitatibus ad DEU M accederee favet tunc adverfitas cüm ad fummum bo« fponderit, &6 quia cum ipfo Loth, & gre- ges fuerint ; cüm «tamen ab iisdem fejun- num perducit: .adverfatur veró profperi- &tus flatim vocem audivit Dei eblandtenus: tas cüm à DEO nos fubducit: ficulnee , oliveta, vites viademiam defpumantes , feu | m Dixitque Dominus ad edbrabam pofiquam elivifus eii ab eo Lotb: levaoculos 1205 4n qundi divitize, & arridens profperitas funt iretium , €9 vide. Vix à Lotho, armen- mobis obici, quo minus .ad DEUM prope« tis, & opulentia fe fubduxerat flatim di- remus, Pauci funt, qui fua fub vite fe- 9.43'!.1 vino folatur alloquio , .quafi copia-gregum, xdentes DEI - meminerint ; pauci, qui ficu» bus ventrem .explentes, mentem pijs ime & mundi -opulentia aures obduraverit , ne vocem audiret loquentis Numinis, "unc pleant defideriis,& affectibusz rariqui fub Abraham - DEI voce folari potuit., «ümà -mbra .oleatum .dormientes expergefacti "Lotho fejunctus fuit. 'Quid quéd Lothi furgant virtutum culturz operam daturi, "divitie fuerint Abrahe impedimento , ne ac fummo bono per probos affe&tus adhz- IDEI vocem 2udiret? cüm tamen Lothi di- ffuti, :Quóod fificulnez radicitüsevellantur, vitie minimé recenfeantur , «& .Abraham liveta exarefcant, & vites flerilefcant, cunc divitijs-dicatur affluere ? Eratautem dives quafi obice fublato iter ad DEUM refera- 'ïGen:f. i. valdé. An quia is veré dives, qui divi- tur dicente Ifaiaz — Omnes fitientes ventte Capss, m5 tias poffidet , »non qui à divitijs :poffide- d aquas, qui in mundo efuriunt, fitiunt., tur? fed nifi fuis imper&ffet Abraham opi- pauperíe laborant , adverfitatibus premun- ————— bus5 :nec agrorum optionem obtuliffet Lo- tur, hi DEI fitiunt Sapientiam ; folo Deo tho, nec Angelos epulo :refeciffet ; neque «upiunt exfaturari: pergit Jfaiasz r 4wi non baberis argentum properate emite , &f Ípolia rejeciffet , quz Rex Sodomorum illi ;detulit: verüm quía dives novam aram non «omedite, Pugnat plerumque cum fideau, | ägm*?þf; erexit: Erat autem dives valde , veverfít- rum, repugnat virtutum culturg divitiae rum copia; flores funt virtutes , vomere que 4d locum, ubi priüns fixerat tabernacu. lum : in loco altaris , .quod fecerat. priis. adverfitatum excoli gaudent,G aquis rigari tribulationum : utilis enim e(t tribulatio, Ecce opum incremento. Numinis decrefcit cultus, & Religionis minuitur obfequium. fi in illa ftatim ad interiora mentis feramur, Opibus affluens de nova conflruenda ara reliclis externis, ut nos monet D, Augu. ftinus inquiensz ANullana enajus, nullum sue. Z Pfal. g5 ad Numinis cultum propagandum non co- gitat, fed aram repetit olim à fe confiru. dins negotium eft in tribulaiione , quàm re- étam: nimirum quo ditior in mundo , eó «edere ab eo flrepitu , .qui (oris effz € zre parcior in cultu INuminis; quó opulen- án interiora mentis fecreta, 8 10i Deum in. Verani de Affecti&us , dom, d. M m mrm 40CAYOS 644 & Difï&rtatio XXX. X vbcare, ubi nemo videt gemeutem , fed fab. tamen cythara, vel !yra; pluribus itflructg qenieuten . locredimur mentis interiora, fit fidibus, qua inter fe folerter comparae ta aflonent: fi enim unica duntaxat fit fides cüm per pios atfectus Deo adhzeremus,dum virtutum fludijs incumbimus , & per pia diícors, totus perit concentus; & ita con- D deíideria inDeum àcreaturarum tumultu nos tingitin concenta virtutum , & fidei. har- (ubducimus. - monia : ait enim D. Jacobus : .Qwicumque Capss Va "3771 £otam legem [ervaverit , offendat autem ia $. 1. uno, facius efl omnium reus, licet excoiat quis lilium caftitatis , ^fit effufus in ftipem ; Du4 nos droexant mouercantze fi tamen. homicida fit totus corruit virtu- foriuma adverfitates , flimulos addunt, tum concentus, & factus eít omnium teus; uibus celerias ad DEUM properamus, quapropter nos Regius Vates hortatur, ut Pfallémus Domino ia cyibara, ne. hatmo- eíque per pios affetius arélius 4ad-« baremus. nicus virtutum concentus difrumpatur: imó á & etiam zz voce Pfalzgi , ut vox . harmo- 10. Ua nos divexant adverfa in mundo, niz reipondeat cytharz ; oratio enim tunc eadem admentis interiora nos vO. DEO ectt grata, quando harmonico refpon- Q ""cant, quóo perpios affectus. arétiüs det virtutum concentui; & non folm in Deo adhzreamus. Idque adeo naturali eít voce Píalmi , fed etiam ip tubis duttilibus etiam veritati coníonum , ut in externa & voce tuba cornee, vult David ut Numies Íchola etiam Seneca innotuerit, aiebat fi- .5i in tubis ductilibus Pfallemus,tuba duétilis quidem : calamirates nobis tanquam ftimu- nounifi pluribus contufa idtibus eiformaturs los à Dijs admoveri ; aitipfe cap. 4, Cur ictus autem; quibus tuba tunditur aflliétios bono viro mala accidant;tribulationes con- nes, & adverlitates przfignant ; GL adverfa mendans, eff: adverfitates optabilesprobat fuperare, íe ipfum vincere multo efl opero» Cap, et 1j dicens: Nelite obfecro vos expauefcere tfla, fius, quàm ho(lem fortiffimum proftráffe ; qua Dij immuortales velut flimulos admovent Non euim gloriofaefl vicloria (au D. Ame £ib.z * : offie, i A194S. Calamitas virtutis occafio.est , il- brofius) sfi ubi fuerint. laboriofa certauie Jos sneritó quis dixerit miferos ,. .qui uimia 54. lubam igitur ductilem inflat, qui fibie Verbeta, & advería, jfelicitate torpefcunt, metimperat , & pravos quosque rebellan« quia mores corrigunt , Gterrata emendant, tes affectus , ac inlolefcentes concupiícentias etiam apud T'urcas moris eft , ut commen- compeícit. 'l'uba itidem cornea inílrumen- dentur. Mira eít apud ipfos patientia ia tum eít anguflum, fed artificiofum, & fuave, excipienda punitione in furis, foleis, nati- fi peritum habeat cornicinem; hoc eft fi vir- bus perfepe ultra centum excipientes pla- tus inter adverfitatum preffuras,. & angn- flias non corruat, floret vegetior, vernátque gas, ut plures. cornei fuftes nonnunquam frangantur ipfl animo infraCti, licét cor- Deo gratior.. Languet virtus, i fortuna ílo- pore lzá; quinimó confueverunt etiam ut reat; flloreícit veró, fi adverfitates in ipfam - notat Busquequius : Es/z adire cujus ju[ja irruant, Sunt advería, quae nos poliunt, nós« ïþiff. $ cafi funt ,. ejísque manum deofculari, co- que ad eternam felicitatem, & Deum fum- guntárque gratias Agere , imó & liclori pro- mum bonum viamtlernunt,quapropter Re- gius Píaltesait : Jmple facies. eorum tgno« P(alm, $. fingulis verberibus certau mercedem faluere. Kuflem etiam , quo puniuntur.. facrum, ba- imninia, & quarent nomen tuum Domine, Non v.17. bent, nec dubitant primum credere«alo de- qua(ituri Deum nifi ignominiá priüs implee , ti ; nonelicituri pios in Deum affectus, nifi: lapfum , .mon miuus quám 'Romani [ua au. E cylta, adverfitatibus preffi , ni(i mortificationibus lIs Qgæüäönem proponit Cardanus , cur. afflicti.. Idque confirmat David:. Maleipli- *P/alm. LE A* roíz fpinisobarmentur , & poll prolixam & cata [unt infirmitates eorum, posiea accele ^ Philofophia differtationem, concludit,quod raverunt, Seu per pios affe&tus properá- fi rofa. fpinis non cingatur , nullam odoris runt ad Deum , àquo per prava defideria f& ; fpirat iuavitatem : hac ratione afferit,rofas averterant. Íylveflres, qu& quinis plerumque foliolis Tribulatio eft, quz pibs omnesfovet. s2 » con(tant, minores habere fpinas, quàm affectus, & vota omnia in DEUM dirigit, que in hortis educantur; ideóque imbe- ac linguam folvit in. pios . clamores : —Et B]alm, 105/. cilliorem etiam emittere odorem. Quid clamaverunt ad. Domiumm cum trabulareum ni, virtus nobiliffimus eft flos, fed f1 fuis tur , cunc DEUM invocamus , cüm calas fuerit fpinis dellituta ; fi tribulationibus mitas nos premit , nec prias DEUM invos non fuerit vallara, odoris non eít. probati, camus, quàm tribulatio nos flimulet , nec . priüs per pios affe&tus in DEUM - tendi- David adhortans ad divinas laudesoccinen- das, & per pios affe&tus mente , & corde mus, quàim a&rumnz nos exerceant? pij Ffalgs 97 LIPT DEO adharendum, ait :. Pfallite. Domino enim clamores, & affcétus in Deum calami- in eytbara , $a cythara, G voce P[almi , in tatibus extorquentur : perinde.ac fiilule tubis dutlilibus ,. € voce tube ceraca 5 cfhi- Orgaaorum Íonum non.edunt, nifi cum cax eít ad virtutis culturam adhortatio j fi David $ . z follium fla;u. impelluntur j unde [877/7] L Pravis Affectibus coércendis;ptobisque ciändis nil &c. 64$ Cim occideret eos, quarcbant eumy 64 vever- accederemus, nifi nos ad fe virgis, & adver(i tebantur, 68 diluculo veniebant adeum. 1m- tatibus vocaret, idque faffus eft ipfe Da- pius'Manaffes nunquam relipuiflet; nec à fuis vid; 44 Domtuum, eum tribularer clamavt, Pfalm. x?m emerfiffet fceleribus , nifi calamitas eum Tametfi frangere nos adverfitatibus vi. E. preffiffet; tunc cocpit pios in fe excitare affe- deatur Deus, nos tamen non ftangit , fed hAR ! 2.Paral,35, étus, & Deumenixim rogare pro venia,cüm noftram tuetur integritatem ; cum virgis de:iruium fe vidit incarcerem : Pof/quam nos excpit, neutiquam à fe nos excludit; coanguflatus eii oravit Dominum Deum [u- fed ad domum fuam nos ducit: fi mortificas ust, & egit penirentiam. valde coram DEO tionibus nos premit,ad vitam nos invitat;id- Patrum fuorum ? funt quedam arbores , ut que expertus David ait : Sj emóulavere in PfGIMQïäïu nuces, amygdal2s, quercus, adeo pervicaces, suedio tribulationis vivificabis me, nondi. ac fuorum fructuum tenaces, & avare, ut cit liberabis me, íed vivificabis, quia dum nonnili diverberatae baculo fructum dent ul.. mortificat, vivificat; dum pretnit , felicita- lum;nifi enim fuftibus he arbores excipian- tem dilatat ; non igitur, qui tribulationibus tur, nulli ab iisdem fructus recipiuntur ; per- obfepitur, liberari quaerat ,. fed fludeat per inde Deus Manaffem calamitatibus percuffit, piosaffectus Deoarctiüs adharere: advería non fint nobis exitio, fed virtutum exerci- quo poenitentize fructus daret;poffé:que cum tio : ambulemus per hanc tribulationum Davide dicere: Bonwm mibi dorazne , qgtizz bumiliaffi me, quia dewrufus in carcerem fce- anguftam viam; eftenim hzc, quz nosin val- lerum confregit catenas ,. laqueos diffolvit le hujus vitze peregrinos ad coeleftem perdue vitiorum; & per pios affedtusad Deum , in cit patriam. — Appofité D. Auguflinus ex« quo folo eft libertas,fibi viam aperuit: do- pendens praefata verba Davidisait: Sedazo« P/alm. x;?*.g lenteslachrymz nonfolüm corporis vincula, modo? (i ambulavero im. medio tribulatio- ^ d verim X aiimilaqueos ruperunt, X utait I- nis vivificabis me, id efl aliter non vivi- CaAp. $t« [ 1j* faias:/Flendo diffolvst colligationes impizetatás. fcabis me, ni(i in medio tribulatianis am- . Non fol nr L n impij, fed & viri probi ; ac b6ulavero. | Va ridentibus * beati dIugentes. dufn fanGtitate infigues, ac virtutum cultores,tunc Non ftare, nec quieícere , fed ambula- floruerunt pulchriores ,cum aerumnis acct- re, ac progredi in. tribulatione debemus s biüs premerentur ; Moyfes enim . plurimis imó & inmedio tribulationis, ut utrinque prefíus calamitatibus; Jacob fraternis agita- ex omni latere nos tribulatio premat , cala- tus infidiis; Samfon à Philifthzeis illufus; T o. mitas obruat; quia tunctutiores pet arctam bias poft amiffas opes, &t oculos, tribulatio- viam ad Deum tendimus : praefentis enim vitz laberes, & arumnzesad celeílis liberta. nibus coanguftatus ; Sara gravibus lacetata conviciis; tres juvenes Hebrzorum in me- tis amoremnos vocant. diis Babylonicz fornacis flamrnis; Danielin Quéd fi moris olimfuit, ut fervi liber. E. fovealeonum ; Petrusin pelago procellofo; tate donandi per infliétám alapam priüs per- Paulus in ergaftulo; & alii plures inter ad- cuterentur; hic GC noszrumnis percutimur, vería per piosaffectus Deo ar&tiüs adha(ére: adverfitatibus diverberamur , tribulationi- quin & Jonas Propheta nonnifi in ventre ceti, bus cedimur , quà libertate donemur ; huc nonnifi naufragus fibi propofuit Deo obe- illud flecto, quod populo inculcavit D.Chry- dire, eique per obí(equia adhzrere. Apoftoli Hcmil, é£. foftomusinquiens: Propterez Deus. prefene Pfdlm fs etiam cum exortà procellà cymba periclita. tem vitam nobis fecit laboriofam , ut ab illa 'U.l7l retur enixim divinam expetierunt opem, & no$ ab[oluat fervitute , 58 ad puram libertaa Magiftrum Chriftum propenüori affe&tu zem perducat, — Propterea penas quoque mi- fuére profecuti, T unc fera latibulum petit; natus eff , & vite noffra labores conflituit, cüm venatici canes à tergo infequuntur; tunc lefciviam reprimens : ecce quàm magnum P/Zlm' li | accenfas prunas laudamus , Gtignem com- in ttibulatione bonum deliteícit, cüm non h mendamus, cüm frigida hyems , & gelida (folüm à fervitute nos liberet, fed coeleíti e- brumariget; tunc arbor patula gratior eft tiam nos gloria donet ;. ac Dei filios confti- , toficifcenti, & ex itinerelaffo, càm vel fol tuat , ac Chrifti. cohzredes : eft tribulatio ! acriüs urit;vel fubitus imber depluit, Quam. fpecialis charadter, quo qui Deo placent ab diu a&r mitis nobis arridet, & fortunz pro- aliis fecernuntur : appofité: D. Auguftinus. LO fperitas favet; vix clamoribus Deum exora- aity Seputas tenon baberetribulationes,non. In P[al $5q mus, & nonuifi fegniter noftrras ad eum pre- dum cepisti effe Cbrifliauus $ &' ubi eff vox ces fundimus ; vix per pios affectus noítras Apofloli? emues qui volunt in Cbriflo pi? vi- in eum cogitationes dirigimus; vix per pia vere, per[ecutionem patientarz fi ergo n0u pa- defideria ipfum quarimus: fed fiadver(ita- zeris pro Cbriffo ullam tribulationem,vide ne A tum canes nos à tergo infequantur , nósque nondum caperis in Chriffo pió vivere, 1mà CWRBERE fuis rictibuspetant; fi exorta tempeftas ex- etiam debemus gaudere in tribulationibus, cidium minetur; 6 fluCtus calamitatum nos quia Dei opem fecum trahunt, ut notavit D, quatiant ; tunc pios omnes ex corde affzétus Chryfoftomus in illud Pfalmi: 44íuzor i5 ep- Pfalm, g. elicimus, utad Deum properemus,cíque ad- portunitatibus, in tribulationibus, nedtit op^ hzreamus, acin ipfo alylum inveniamus; fi portunitatem tribulationi , quia cüm ttibu- eeítus arumnarum nos urat, tuncfub umbra o Msl as o CR d lamur opportunéà Deo fuccurrimur ; & Dei illius quiefcere cupimus: neque ad ipfum opem fentimus: licét ubique nobis Deus o, Mm mm a Verani de Afetlibua Tom. (, pitu.. - al o u Stscadeken g R— 6:&?*5 Differtatio XXX pituletur, fitque inwomni loco adiutor ; op- cutetur in vitia degenerat , vel in folía dtin- portunius tamen in tribulationibus , quia taxat effunditur vanitatum ; fin verb ferrea «bm anguflie premunt , cüm adverfitates calamitatum ungue carpatur , ferocire , ac affligunt, cum tribulationes diverberant au- luxuriare definit , & per pios affe&tus ftu- xilium fuum nobis Deus offert, nosque ube- &us fpondet reüpifcentie: Nos nonopyri- fiori ope folatur, ait Chryfoflomus: Eju« femper opus babemus atuxilio , etiam ctm res munt , dum premunt advería, fed perficiunt: Ícité D, Lautentius Juftinianus r Sicur cera Gap.5« funt nobis [ecunda: fed tunc maximà fentimus ' igni appofita emollitur ; & veterem imaginem auxilium, quando ver[amur in affillionibus. deponens,uovam recipit; ita corda uosira ad 16. Quinimo adco eft nobis tribulatio pro- ignem tribulationis appofita emolliuntur, de- ficua , ut non folüm pios noftros excitet;ac ponunt prifiina vitia, 6 fe reformant in n0- foveat affe&tus; fed & divina quadam etiam vum bominem: ficut hominis induftriá, ac polleat authoritate : plerumque quod. non - ftudiofera cicurantur ; ita homo àDco be- -poffunt Dei verba à nobis extorquere, id neficio calamitatum edomatur, ac perficitur; exigunt Dei verbera; perízpe cor noftrum . eft Deus domitor nofler profert etiam |flae píal * non emollit Dei infpiratio, quod tamen fle- gella, quibus in pia nos fle&tit vota : ficut &itopportuna tribulatio , que propterea equum indomitum fefforem admittererecu- quandam videtur divinamprafeferre autho- fantem froenis, fuftibus, flagrisque edoma- ritatem , ut efficaciüs per ipfam fpiret fpiri- mus, ut mitefcere difcat,. ac parére feffori : tus [anélus, quàm per prophetas & fcriptu- fic nobifcum Deus agit, noftram pervicaciam 1as facrassquibus non rarórefiflimus, & fan- &orum PP, monitionibus obfiftimus; cüm , flagris, & adverfitatibus frangit, & per froc- num tribulationis noftram coércet. infolene tamen tribulationibus illicó cedamus, ac pa- tfcamus; nimirum Deus tunc non voce tau« tiam, ut nos fleclat in pia vota, ac per rectam ducat falutis femitam ; Deijumenta fumus; tüm, fed & manu nos excutit, redditque fibi infolefcimus indomiti , nifi tribulationum attentos, " Quamdiu Pharao Dei virgam non Íteeno nos Deus compefcat,ait David : Hemo Pfel, 4Md Lat, i fenfit, Deo loquenti in fervo fuo Moyíe rc- cim in bonore. effet , non sntellexit.comparas Exodi £Ap LE ] ,. ltitit, & improbiffimé pervicaxaufus eft di- (up. t Of umentis infipientibus, & fimilis fallus ?.2- cere: ANefeio Dominum, &5 Ifrael non dimit. esi illis. Verüm perindeac nos froenis, fuítie 1477 , quia fcilicet nondum fenferat flagella bus, flagrisque, ac perticis indomitos cice Dei; quem propterea à feignorari aiebat. ramus equos; ita & Deus noftram fleclit per- At ubiacrioribus flagris ceepit excipi, aliter vicaciam froeno zrumnarumi, faftibisque trí« etiam loqui didicit, tunc duritiem fregit;per- vicaciam exuit, & humilis enixim rogavit, bulationum,fcité D, Auguftinus : Equus non Serm 4,de p fe domat; elepbantus non fe domat; afpis non verbis Do- )-— ut Moyfes Deo fupplicaret , quatenus fuam fiíii, Je domat, leonon fe domats [ic & bomo non 'yc 33- Exoi cap,s, averteret indignationem? Orare Dominum, fe domat, fed u dometur e3uus, bos,camelus, ut definaut tonitrua. Dei, && grando 'T unc elephantus, . a[pis, leo, quaritur bomos ergo coepit Pharao oculos mentis aperire, Deum Deus quératur, ut. domerur bomo, cognofcere , & per pia defideria ei adhzre- fcere, cüm primüm tonitrua, G&grando , ac 50 II Io calamitates coeperunt JEgyptum concutere, premere , totimque populum affligere : ta- Flagris. tribulationum . folet. Dei BN metíi Pharao inflexilis , & pervicax fuerit, ; litio a, didicittamen ad. Dei virgam fe flectere, & miferentis benignitas cicurare , quos pravi afecius indomitos effecerant $ eos profecit vetberatus, qui fteterat obítinatus. deprinitt , quà altis fergant. 19. Jeremiz nec populus obtemperavit;donec in 1 captivitaterefipuerit; quianemo furdus eít, On unum tantàm Manaffem, Acha- 1f. nec durus tribulationi, qu& mentis caligi- buin, Antiochum, Nabuchodonofo. nes excutit, cordis diritiem emollit, linguz rem flagris tribulationum cicuravit impedimenta folvit, & confo Deus; verüm & plures alios, qui tunc defic- Gus excitat. pit-os piosaffe, runt ferocire , cüm didicerunt Dei. virgam 17e Eft tribulatio, quz nos perficit, noftrám- fentire ?. indomita fuit fera Nabuchodono- - que exafciat ruditatem,fylvefcit vitis, & in Íor, Princepsarrogans, przetumídus; ferox, labrufcas degenerat;nifi Martiam fentiat fal. fed coelefti veluti fulmine divinz vindicta fi- cem; & nifi amputetur, infruétuofa fylvefcit: deratus, & percuffus depoteítate mentis de- ita nifi homo cultrum fentiat tribulationum, jectuseft; & ultrix Nemefis,ne hominem qui- pravique in ipfo amputentur affectus, pia dem paffa fuit, repere ada&tus eft per terram non excitantur defideria; quia palmitum quadrupes, quibipedum neminem fui parem luxutia, nificoérceatur, in pampinos fe fe fuítinuit; furere in obvios quosque coepit , effundit botris deftitutos, & foliorum vani« qui nec Deo pepercerat; fed ferreis conftrin- tate duntaxat inumbratos: quód fiferro gitur vinculis, qui [uperho imperio compe« vitis caftigetur, uvisditefcit crebrioribus, & Íceregentes omnes putabat ; etenim Nabu« fpumante dulcefcit vindemia, Vitisnaturam chodonofor omnibus antea hominibus altior diceres, hominem emulari; nifi laboribus, inflar beftize pronus in paftumabigitur; fu. 29* erumnis, afflictionibus,perinde ac yi:yis falce, 3iF tecla, fylveftribus fe confociatferis, & toto. Pravis aftecübus cöörccndäs,probigqgc ciendis,nil &c. 647 toto integro (cptennio fylvarum receffus , & fcens ajebat : hoc mihi haud obtigi(fet dede- avia , manibus, pedibüsque perreptat ; ca- cus.; f1 Agrippalvixiflet , aut Moecenas. í pillis , & ungoibus in morem aquilaruma ex- duo enim erant viri ab ingenua dicendi liber- crefcentibus , tottimque corpus hiíipidanti- tate valdé commendati , utpote qui ab af- bus. Hoc jumentum Deus frceno adverfi- fentationibus abhorrentes, non nifi vera 1m» tatum , & virgá tribulationum tandem ci- peratori loquerentur, — Secus Nabuchoda- hh curavit, Fenum, ut bos comedit, &$ rore.s nofor, quia fuperbidelatus, ambitione in« eeli corpus ejus infeciumefl : hanc metamor- flatus , obíequia fategitab hominibus exige phofim , auribus , acoculis ingerendam fce- re, quz foli Deo debentur; nonnifi affene leratorum,vitium,ac peccandi licentia dedit; tationibus dele&tabatur: audi regem pratue ficut tribulatio hominem perficit;. profperi- midé loquentem. Dauiel, 4, ANonne bac eff Babylon. . tas inficit ; 1illae fuilli cceene hominem revo- magna, quam ego adificaui in domum Y6gui cat; hec immergit, Ginter bruta deprimit in robore fortitudinis meta ?. 6 im &lorta deco- animantia? quód exhomine pecus fiat, ex r mei? cumque [ermo adbuc effet in ore rte rege bos, effe&tus eft arridentis fortunz , ac £*» vox de celo rutt, 110 dicitur Nabu«- . Pfeiv. 45.8 eblandientis profperitatis, — Homo , cum in cbodonofor rex regnum tranfibit À t&, — Re« bonore effet , nou intellexit , comparatus ef gem grandi ore, buccísque inflatis ampui- jumentis snfipientibus ,E fimilie factua efl illis lantem vox € coclo delapfa , velutimprovi- idque cauíz cur brutis parientur , qui depra* íum tonitru, ac fulmenà ceeleíti excuffum vatis ducuntur affectibus:; Syracidesc. 4. ira- Nemefi proftravit : nimirum in foribus , in cundum Leoni confert. D. Petrus epzfl. 2. veítigio adfuit divina vindiéta, quz fuper- £. 2: inolitis depravatos vitijs, &t à bene coep- bienti thrafoni cornua decuffit , & inflato tis refilientes caui fimilesedicit ad vomitum regi tumorem depreffit, Timeant quot- focdé revertenti 5 vel fuculee ad coenofum quot zquales inambulant aftris , quoaltiüs redeuati volutabrum, Servator itidem no- infcendunt , e6 lapíu ruunt graviore ; nil Wm. 4'. Lüc;,. 23. fter verlipellem Herodetm vulpem appellat, Deo exofius honiunculo fuperbo divinis in« & Matth. 2 y, impios veluti Hados feparat hiantiobfequijs, Licét fit Deusmitiffimus, Cl!]Pa 10, ab ovibus , (tatuítque à finiílris. Zacharias & ad veniam paratiffimus, feveriffimé f üpere in perfona Dei loquens, vocat feedz libidini bis refi(tit, quorum elata cornua confri ngit- addiétos hircos glentes petverse,& ait ; fuper Rogatus à Chilone Jtfopus, quid Jupiter a» bircos vifitabo:& David improbos omnes,ab geret; refpondiffe fcrunt : ut excclfa depri- hommis ftatu atferit dejectos.Pfal. 3 1. « Na« mat , & humilia extollat: fuperbé intumuic lite fieri ficut equus , 68 mulus , quibusnon ef Nabuchodonofor, fed de regni folio deje- m 4 Á m äfb'lS D intelle&ius : improbus fiquidem, perinde ac Gus , à filijs hominum fuit etiam ejectus : ih mulusiracundice calcibus alios impetit; & in- quantüm enim in ftatua illa fua aurea affür» ftar equi per indomitam libidinem , aeftum- rexit, tantüm ex alto in imum usque ad be- que concapifcentize mulierum formis adhin- ftiarum confortium dejeétus fuit. uód fi nit, Heu quàm miferum eft homo animal, mundi profperitas in imum Regem B abylo- fi moribus depravatus ab humana defcifcit nium detrufit miferiarum, dejecit usque ad indole. Utperfectione fufcepta optimum brutorum coníortium : ipfe miferize , & eunétorum animalium efthomo, ait Atíílo« tribulariones ipfum iterum in lüublime erexe- Lib x,po.; teles: ita fi alienusfiatàlege , peffimum eft runt : qui enim in throno fedens ; in pur- & Jitic.2. omnium aaimalium ; &adlibidinem, ciba- pure , auríque fplendere caecutijt ; fylvarum tionémque animal deterrimum, inter umbras oculos aperuit, Poff fiaem.s Das; 19. - INabuchodonofer , quia vitijs indulfit , (/ el. £A, - dierum ego Nabuchodonofor otu 0$ 9REQS d 4« 0.51 hanc induit bruti naturam : dixit ei Daniel celum leuavi , G fenfus meus. vedditus eff 4. . Ejcient te ex bominibus, G cum beffjjs, mibi, 8 Altif|mo benedixi , & viventem in H ferísque erit babitatio tua : heec fuit decre- Jempiternum laudavi , & elorificavi. toria Numinis fententia, quam per fuum in- T'unc refipuit , cum ultricis Nemefis vir- 2r. ternuncium Danielem. Deus fulminavit in gam excutientem humanz iafoJe ntie pulvee pratumidum regem , quareid muneris Da- rssfentijc $ tnnc tamorem fuperbiz depref- nieli demiandatum , & non potiüs alicui ex fit , & arrogantiam co£rcuit , cum brutorum aule proceribus ? an quia id Aulicis pro- gregi fe novit adícitum, Faftum tyranni prium,;aures principis affentationibus demul- terre , colóque infultantis fola tribulatio cere , non tri(libusledere ? miferé ab ipfis edomuit; inter feras fiquidem mitior factus, torquetur veritas, ne principisaures offen- abjectóquein humum corpore demiffior,ocu- dat. "Vafréloquuntur, &ambiguitate ver- los tandem aperuit, quosin altum fuflolle- borum obtegere fatagunt ; quod nollent tet, G arrogants fue vindicem illum vide- principi innotefcere , quem per varios fle- Iet , cognofceret , ac depradicaret ; cujus Xus , & ambages circumducunt , non ducunt potentiz par nulla eff poteftas, Cüm fedit ad veritatís notitiam; malüntque infidi au- in throno , cüm mundi prdfperitas ei arti- diti, quàm principi minüs grati, 29 fit, é regio folario urbis Babylonicze fplendo- Hinc Auguítus Imperator ob impudi. rem , & amplitudinem perluftrans , & ranta citiam Juliz filie, contra&tá infamiz notá, molium , & extructionum magnificentia , currium celfitate , palatiorum laxitate ela- quam lachrymis eluere .niþcbatu; » ingemi- Mmmm ; À t M A 6 B * Difienatio XXX, tus videbatur fibi humlanum fupefgredi fa- catum metiaris, dcpreïiendes ; has omnes fiigium , & caput novus Enceladus aítris ip* miferiasà Dei abforberi mifericordia ; per- fis inferre : ajebat enim inflatis cogitationi. inde ac mare fluminum aquas , ac pluvie bus pertumidus , an non hac cítBabylon, guttas ita abforbet , ut quales fuerint, am- quam ego mundi miraculis adnumeravi , pliüs non appareat : idque caufa cur aby(fus quam tot molitionibus in(tauravi, ut omni- miferize humanz abyífum invocet mifericor« die divinz. Quéd ( multitudinem etiam bus orbis ftructuris efficerem prodigiofioré ? fed hzec mundi profperitas eum in imum de* gravitatem , ac enormitatem omnium fce« trufit miferiarum.Eadem bera fermo comple- lerum metiaris , exinde conijcis, quàm mag« Dasiel 4, na, laxa,& (ublimis fit Dei mifericordia, quae ". 3Q. tia efl fuper Nabucbedonofor , & ex bomini bue abjetlus efl , G fanum ut bos comedit ,&5 peccata omnia condonat , obliterat , & to- taliter abolet quoad culpam, & plerumque vore cali corpus ejus infecium eff : donec ca- m crefce- etiam quoad poenam , quod cüm obferváflet , pilliejus in fimilitudinem aquilara Sed hoc vent , €$ ungues ejus quafi avium. Regius Vatesait: Eewiferationes ejns fuper p[al.Y A4. omnia opera ejus : Ubi Dei miferatio aípicit, lapfu (urrexit Nabuchodonofor ; quia cala- mitas, & tribulatio ejus depreffit arrogan- peccatoris iniquitas obliteratur , t qui pec» cantes ceciderunt, refipifcentes refurgunt : gumi tiam, co&rcuit faftum ; compefcuit fuper» biam, & ad refipifcendum induxit : fylve- nifi Dei miferatio lapfis opituletur ; virésque lp It ftribus aggregatus feris , calamitatibus pref- fuppeditet ad refurgendum,jugiter jacent in foipii umbra mortis,feu peccati;quia refipifcere eft fusperfaltus, Gtavia manibus , pedibüsque perreptans , ac incondité ftridens poeniten- ad fummum bonum íe convertere , à quo peccatum avertit, ait enim Apoftolus: As tiam egit ; & refipifcens beneficio tribula. tionum priftino reftituitut decori ; loquitur eft volentis , neque currentss , fed miferentie z Detn, 42 nl a. ipfe apud Danielem. —4» ipfo tempore fen- "EEE Ceciderunt Pharao, & Nabuchodono* 27 e fus meut rever[us eft adme , & ad bonorem. Regni mei , desorémqueperveni , & paucis in- forambo natura homines , dignitate Reges; peccato fimiles , & tamen furrexit Nabu- erje&tis v. 34. fubdit : Nwne igitur ego Na- Id bucbodouofor laudo , &$ magnifico , & glori- chodonofor , & non Pharao : quiajillum non iftum Dei miferatio & throno dejecit , fíco Regememli: quia ommia opera ejus ue- 74, Ü via cjus judicia , && gradientes infu- quem brutis adijceret , ut in fylvis inter perbia potefl bumilare,Poftquam coanguíta- belluas mores corrigeret , quos in Regia inter homines corruperat: appofité D. Au. Degradeft, cus fuit,calamitatibus obrutus,zrumnis pref- c gratia, fus oculos adapervit ; refipuit , & faftum gullinus , producens Pharaonis, & NNabu- chodonoforis exemplaait: qugantum ad na. fuum depofuit. Nabuchodonofor fi in thro. e no fedens de divinis cogitavit, id fuit, ut turam ambo bomines erant & quantum ad eadem fibi nfurparet , fed mox abjectus in- dignitatem ambo Reges ?. quantum ad cul, pam ambo captivum Deipopulum poffdentes: ter bruta, & refipifcens Regno, iterum re- ? fal, se, flituitur, quiaut ait David.. Cor contri- quanttm ad penam ambo flagellis clementer admoniti $ quid ergo fmes eorum fecit e[fe.o um ,€6 bumiliatum Deu non defhicies , quod etiam per Ezechiclem divinz clementiz con» diver[os ?. nifi quüd unus manum Dei fen. ftitutum internuntium voluit hominibus in- tiens in recordatione proprie iniquitath in- Eze?hiflo timari, 'Die 4d ess : Vivo ego , dicit Do. gemuit : alter libero contra mifericordiam.s e 'lþ' 33« spinus Deus Lj nole mortem impij ». fed ut Dei pietatem pugnavit arbitrio ? furrexit e lapíu Nabuchodonofor , quia in crucibulo convertatur impius à via fua , & viuat. quiaut ait D. Bafilius , queniam bominum tribulationum, & &rumnarum , in fylvis f brutorum coetui aggregatus ; fcoriam hu- fielera numero , ac magnttufline poffunt cir- eum[cvibi, [ mani faftus exuit , morésque meliores in- im eft divinz mi.feficordiæ 22e Tanta en duit., & refipifcens per humilitatis gemi» tum, per contriti cordis facrificium irato menfura , quanta & ejus Majeftatis , quam nullusterminus claudit; & licet reliqua at- Numint fatisfecit. — Ubi luctus , ubi lachry- ma fluunt, ibi femina irrigantur virtutum, tributa , jüftitia , fapientia, & potrentia Deo infint; mifericordia tamen intimis inhzeret qua germinant ; adolefcunt , ac florent in violas humilitatis ; lilia caflitatis , rofas D«i vifceribus, quapropter Zacharias ejus charitatis, quapropter ait, Melius est ire Ecclef. chp, magnitudinem indicaturus ait: Per vifcera snifericordia Dei noffri innuens zternum So- addemum lutiis , quám ad domum convivij , » , v. s. lem Chri(tum Jefum mundo exortum fuiffe quia ex illa modeítiores , prudentiotes , ac ex infinita Dei mifericordia. Quéed fi fcite lancliores eximus , ex hac autem petulan- tiores , & nequiores : ficut corpus, fimultà :M- 317, velís , quanta fit hec Dei mifericordia me« tire , quanta fint gehennz tormenta , ho- fit fucco oppletum , fua laborans obefa mole IN rum meníurá mctiri facilé potes , quantz fit agritudinum e(t officina, & quod cüm labo- Dei mifericordia magnitudinis , hzc enim tibus, acfame lu&tatur, ab adverfa efttutum peccantibus gratiam elargitur , quá relipi. valerudine ; perinde animus inter mundi tripudia, G carnis delicias enutritus , ener- ícunt, & à fupplicijs gehennalibus extra» untur : quód fi vilitatem etiam , & miferias vatur, & in vitia proniffimuslafcivit ? quem hominis à fum mo bono fe avertentis per pec- verà tribulatio divexat , anguftia rremit, «* Pravis affe&isus coércendis , proäiSque Gendis&c. | 649 éalamitas opprimit , à vitijs plerumque ali&. nibus exterret, nonut mortem inferat , fed vitam afferat . videatürque propterea rorare nus inter procellofos imbres crefcit vegeticr», & & efflorefcit fuavior. in fulgure coclum, & vel in ipfo igne lati« ces Ícaturire dulcedinis * * Binzfuntin mundo domus , nubentium hinc poftquam 4 Regius Vates voce grandinum, carbonum , unaà, altera lugentium ; in illa madet vino temulentus Bacchus , ftomachum replet fa» ignis, & fagittarum , ac fulgurum exter- ruiffet , flatim eblanditur fontium fcaru- ^türa Ceres , & inter utrumque lafcivic im- rigine fubdens. Et apparuerunt : fontes pudica Venus : ibi verbà audiuntur incom. pofita , lafciviz , confabulationes ; videntut 4quarum , exundant enim fontium ebian- dientes latices ex carbonum torrente,ex flame« geflus protetvi, inceffus curgidi , afpectus maignis: & Numinis ira veluu in fua mie impadid , ferculorum «copia , veftium pompa , & rerum omnium luxus verüm fericordia naufraga, quafi perire videtur. Quód fi Pharao . infecuturus ad intetnecio- quotquot hanc ingrediuatur mubentium nem fugientem Ifraélem , & ut lupus graffa- M domum in brara degenerant , vorantes ut porci, potantes ut vaccze, hinnientes ut equi; turusin Dei oves, £rythraeis flu&ibus obru- tus priüs fepultus , quàm mortuus períjt » cálcitrantes ot mufi , lafcivientes ut hirci , iras Neptuni expertus ; dum Martis furo- Homil, 62, 4 : hinc Chryfoftamusait : Afom nuptias damno, ad pepul, - fed qua fuut $n ntpris , diaboli pompam-s: rem inferrefategit. Deus, tametíi ignes - facésque concipiat, aquas tamen , ac fontes Mitioch, cymbala. 65 tibias , G cantica , fornicatio, i2igi, Secusin domo lu. "u G adulteri plena. Ícit. parit , quibus ejus ira, attemperata mite« gentium frigefcit Venus , ab ea exulat Bac. Idque caufz cur Repius Vates tametfi 26 €hus , mceror animos occupat , dolor vifcera torquet , genzg lachrymis madent , pravz funeribus , cladibüsque obviaflet , omnem excuflerit timorem. concapi(centize extinguuntur , G lu&tu ve. $i ambulavero in me«. Pf31,22 4 . 3 dio umbre mortis , non timebo mala, 'Tam- E n luti frceao pravi omnes affectus co&ccentur , & probi excitantur , qui imbre irrigati la. etíi cruentas ftrages pede premeret, fune(te- chrymarum florefcantin virtures,". Pergit que mortis umbras perambularet , nil tamen inde haufit timoris , nec ipfas formidavit Chryfo(tomus , loquens de domo lugentium. 4tt non ita illic, subi lu&lus efl , 1b3 omnta.» calamitates ;; quiaci innotuetat; ex officina erumnarum , ex crucibulo tribulationum compefia , multa requies , altum jilentium , defoccatiüs prodire aurum ; — & deliciarum quoriü weesooria , fururorum meditatio , vera fapientia , inordinatum nibil , nibil toías nonnifi fpinis florere circumfeptas , R.J nid, * fiqui« Vlfj/!r incómpofirum, — Quiquisbic loquitur; fub. neque fua Davidem fefellit opinio Tal& dem in inumbrantis funeris fqualore nen smifí? , breviter , modeftó loquitar. efinatura , lutius [apere docet , && adomnem tabe forduit , fed oleo perlinitus viguit ; nec in fepulchrum inter funera illatus fuits anodefliam y ac frugem fe componerc. " Déus fed ad convivia delatus. Audi, quid fta- igitur lu&tum , & afflidtionem ii nos im: mittit'; üt excolere" difcamus cordis moftri tim dicat, poftquam in medio umbrz mor- tis ambulátTet, Parafli in con[petiu meo. Pfalc. 22, tellurem, noxias vitiorum radices evellere, meníam adverfus eos , — qui tribulant me, 'U.- S. urticas pravorum affe&tuum , & ferpentia & calix improbarüm «oncupifcentiarum — gramima impinguafli in olee caput meuso ; meis snebrians , quam praclarus est, — Ecce preícindere , & per vomerem affliétionum íulcos efficete , ac femina virtutum ferete; illatusà Deo Sarcophagus in abachum re» feratum , ubi nec calix deeít , nec difcus, ^quzinflores, & fructüs excre(cant, Funerece Manium umbrz in faces fplendu&- 2j* Ardent ia nobis prava cupedires , 'in- folefcant indomiti affe&tus, qui nifi froeno reHimenai , &ubi horror funercus timo- coérceantur afflictionum , nos ad pracipi- rem incüfferat ,^ deliciarum blanditie gaue dium , & letitiam excitàrunt, Quis non tium trahunt: & quia p-erindeac canes Nilt nonmifi!curim , & per tranfitum parciffi- expáviffet ; fi cum Jeremia vidiffet hincexe mé torrentem mortificationum libamus 5 cubantem virgam, G indeebullientem ,' ac fumantem ollam , cüm prafertim audiviffet hinceft, quód mifericors Deus molettijs, rumnis, acmiferijs nos exerceat, üt magis ex Dei ote; totius Aquilonis excitandas effe contta Jerüfalem nationes: GC tamen ubi ome compofitos, & ad bonam mentem induen-« dam ficiliores nos efficiat ;; quae enim nos niá videbantur in luctu , & fqualore jacere, 4 premiunt anguítie animum laxant , cor di- ac poütemo deleri excidio 5 ' illice doloris g tb fcena in lzetitie profcenium vertitur.. P"ade, ; » Jatant , ut à vinculisfolvatur (celerum , fur«. Jerem.i s Q & clama in auvibus Jerufalem : Hac dicit Do. K fámque ad Deumavolet : eft tribulario, quae fuis zerumnis nos à miferijs liberat, Hinc minus , Vecordatus fum "tui miferans adole. [centiam tuam., Ex fputnante icitur olla 144 ajebat David, Aliffius: dedit: vocew.s fulphar , velutié ferenato a&ce rofcidas ftile- füam : grando , & carbones ignis , & mifit fagietas fuae , & difipavit eos, fulgura niul« lat imber: eadem olla, quz fuppofito igae ebullire videbatur itá Dei , nonni(i fluenta hiplicavit , & conturbavit eos. . Cüm in nos videtur Deus irafci ,. nósque &rumnis dedit dulceditiis, ut inde fciremus cífe tribus ' premere ,. tunc jacula fua evibrat ; non tae lationem feecundam folatiorum matrem , 7.c * nen ut occidat ; (cd vitam reftivnat $- falmi- felicitatis pareniem, $. 1V. 6 $0 Diiïertatio XXX- $. VL praffata, — Et 'ecee eristacens , Af non poteri Lne. Y. $, Joqui usque in diemy quo bac fiaut: proeo, 29, Virius berinde ,. ac lilium inter quàd non eredidifli verbie meis, Sed pau- , festiceta tribulationum fforet Veg6- cis dilapfis meafibus non folàm lingua ime A Dd tior , G olet fuavior. pedimenta folvuntur., & loquitur , fedetiam nl propherzat. Apertum efl a"7 'On fuit evangelica ficulnea unquam autem illicó os ejue, Luc, Y, V, VL & lingua ejus, €& loquebatur beuediceus De- ó4. felicior , quàm cüm in jusà Chriíto JGm, vocata, imó X damnata; quia fru- Non tam przpedita Zachariz lingua fuit filentio illo , quàm expedita , perpolita , Lue.;.v, €tbus deftituta,exfcindi timuit. Succide.» $, & edoctaad Dei magnalia evulganda: dum ergo illam : ut. quid etiam terram occupat , impedita fuit ad humanos fermones , expe- Íedtunc vinitor ex foffione, & ftercoratione dita erat ad divina vaticinia. e€am recreavit; folatium, non funus ei Deus Adveríitas, G tribulatio eft, qux hominem edocet fa» apparavit, cüm fupplicium indixit : fecuris pientiam , & virtutem expolit , puerilia , Pret exfcindens caulem in ligonem abijt circum & humana abigit, & coeleftia edocet ; hinc 23, V radicesfodientem , & arborem teficientem ; Salomon de Indole puerili differens , ait $ quee petijffet , nifi damnata à Chriíto fuiffet : , Zut. 19 Stultitia colliata efl in corde pueri , €$ virga dixit Vinitor ; Usgue dum fodiam circa il- difciplina fugavit eam: Magifter Chriftus, las , G mittamflercora. Tunc arbor coli €ui noftra indoles , morümque propenfio ad cepit , cum in facurim incidit: aríiffet, nifi mundi ludicra exploratiffima eft ; eandem Chriítus 'damnationis fententiam fulminif- excuflurus virgis non parcit ; & ut fcribit Íet , runc capit feliciori cultura vireícere, Apoftolus, . Flagellat opmem fium , quem 4d Hebra; cim in ipfam vifuse(t Chriítus (zvite, cujus recipit.? Íedfilijs, qui virgis hisce excipiun- VAP2S*U, 6 indignationi fuam debet fertilitatem. 'Hinc viro cordato,non terrori , fed folatio eft tri- tut , id accrefcit emolumenti , ut fegnities virgà excutiatur; virtus excitetur; & pro- bu!a:ic,eüipfa procella portus quietis, Aba. €?5,2, V. , cuc. bi omnes in Deum aifectus foveantur 5 fit- U: vequiefcam in die tribulationis , queipfa virga, qua excutiens fordefcentes quis dormituro in fenticeto , feffuro in fpi- pulveres abigat pravos affectus , .fimülque ncto, pulvillum affuiffer? quisin commo- tione procellz;inter flu&us decumanis tumi- perüciat probos. — Idque Ezechielem edo- cuit admirandum illud animal , quodhomi, diores thorum fibi ad quietem inftraviffet ? nis, leonis , aquilz , & bovis quadruplex G tamen Vatesid praftitit , qui falli ron po» vultus infigniebat , fed cum hoc idem ani- tuit, cum ex INuminis áfflatu loquutus fue- mal ei iterató obijceretur pro vultu bovino rit ; noveratlatere in turbine ferenitatem, Cherubici Angeli vidit fpeciem fubflitutam. 1in procella malaciam , in concuffione fom- Et elevata funt Cherubim : ipfum eff animal, Exech. cap, num , ín infirmitaterobur , & falutem in 10, V, 15* quod videram juxta fluvium Cbobars. .quid vulnere,ac fanie: Abacuc, — Ingrediatur pu- 'quod bovillo v ultui ,. fpecies fverit Angeli iredo inoffbussaeis, — .Ponet pedesmeos quafi CC 707YH, fubftituta? quid cum cornipeta bellua'Ches Nimirum in putredine offium rubica venuftas.2. quid quód frons bovis in pedes curfui aptavit , ideo cucurrit per fe- faciem Angelicamtam mira fuerit metamor zoitas fálutis, quia offa putruére, quia cor- phofi mutata? Hebrzoidiomate Cherubim Cap. t7. poris membra srumnis preffa zgritudinem idemeft ac magiíter , & interpretatur fcien- 7- contraxerant: hinc etiam Job, JIn tenebria tize multitudo ;. ecce myílerium evolutum; 1j. firavileiulum mzum : tunc quievit ,'cüm in -Bosfymbolum habeturlaboris, cujuseft pa* tencbris eerumnarum, in caligine adverfita« uentiffimum animal, nam & onuf(tis trahen- tum lectulum fuum flravit t à tenebris ad- dis plauftris adhibetur, rhedis jungitur, ac vetfitatum ad lucem emerfit profperitatum. telluri arande admovetur aratro ; quid ni Job. YY, v. Cum te confumptum putaveris , orieri ut huic bovi ferendis laboribus affueto Cherubi- 475 Lucifer ? quia virtus perinde , aclilium in« ca fpeciesaffignatur; quiaubi labores;zerum- ter fenticeta tribulationum non folüm revie n20, ac ttibulationes;ibi virtutis fpeciesefflo- .vifcit. vegetior , fed & floret illuftrior. reícit perfectlior; ibifacies cherübica (rontem ;(Luæ nos adverfitatum tenebrz circumcin« abolet bubulam ;4X ab i guntad lucem veri folatij nosducunt: Cz» Deum nofle incipit, - js» qua quis tolerat; n ze confamptum putaverá , id eft , zerumna- 29. Hauffzus princepsJobus quæüïlomm'pro-' zum prefluris , calamitatum anguftijs , oie« ponensait: Sapientia ubi invenitur , € quis 't'dþ- 2. 8 .;'0. vís ut Lucifer. locus intelligentie ? & fibi tefpondens fubdir: 2.Is 28, Miferum , ac infelicem dixiffes Jacos v Nefcit bomo pretium ejus , ueque invemitur w Hm. Ro bum in exilium abeuntem à domo diíceden- 3n terra fuaviter viventium : iapientia in- * tem paterna , ut fratris iram declinaret; tunc digitans quàm fluxa , & evanida fint bona folobaculo Jordanem trajecit ; fed in tegref- temporalia , & quanti facienda fint eterna, fu fubílitit ad ejus ripas duabus ítipatus ar- nonreperitur , ubi homines mundi delicijs matorum turmis ; plurimis diffluens divitijs, diffluunt , ac voluptatibus deliniuntur; fed uxore, & prolefelix, | Scio in peenam nu- ubi difcunt mundum contemnere , cjus fola- tantis fidei obftructum fuiffe guttur Zacha. tia flocci facere , & advería quaque tolerae ti2, adeó ut ira Numinis viía fit in fenem rc; ades fapientig non funt , quas mundi - pros Pravis Affectibuscoércendis , probisque kc'ichdis nil.&b. 6t ] Idque in fe ipfo expertus Hieremiasait : De Trenot, ct;læ profperitas , rerum opulentía , & divitia- rumcopia beant ; G ubi bacchanalia vivere excelío mifit ignem in o[fibus meis , €8 eruds LO 'v. lä. vit me: quiaignis tribulationum non folüm quotidiani eft moris, acinolitaconfuetudo: claufos oculos aperit, & diducit; verüm & Lib, de Pen- appofité Seneca loquens de virtute ait : A4l- tum quiddam efl , vegale , invidium , infa- fplendores fuppeditat , quibus clariüs fuos Ü 2A'UilA CAb. videant errores, quos corrigant ; pulchré 7, 4.9, tigabile, uec fatietatem baber , nec patien D.Gregorius : ectilos , quos culpa claudit , tiam , immortale, Intemplo eaminventes , in foro, in curia , promuria flantem , pulue- peua aperit : hác fportalà fuos mundus cli- entulos donare affolet , culpam fuggerit , vuleutam , coloratam , callofas babentem ?2 A2 14. Virtutem non mundi voluptas pine fluxas fpondet voluptates, quibus cüm adha- refcunt , oculos Deo claudunt, à quo pet git, fed labor puluerulentus colorat ; & tri- noxamlethalem feavertunt; & fola tribu- bulatio perficit; cui & ipfa adverlitas venu- flatem impertitur : hinc Salomon meliore latio , Numinis opitulante gratià , apetit , LF .Pnberä. C fpiritu calefcensait. Virga , atque correptto quos culpa oculos clauferat , motes cortigit, Z 2,, "U I E & ad frugem erudit meliorem : quapropter zribuir fapientiam, — Calamitas eft, quz vir» tutem edocet , czcitatem ab(tergit , & lumen erumnofus quispiam cum Hieremia dixit. W Vi'gA4-» jrremdtg invehit, Quid & Tobiz oculis cenebrasab- Ego vir videns paupertatem meam i indignationis ejus. Cafligasti me , & erudi- w,xg. ftec(it czcitatís , quftm fel pifcis? & quid fel pifcis procellofo innatantis pelago innuit ; ts Jum , quafi juvenculus indomitus : erudit nos cafligatio, & dum corpusfcalpit , ani- quàm adverfantis in mundo fortuna calami* mum polit , dum ventrem affligit , mentem tatem ?. fellea igitur calamitatis amaritudo Pc 28 P 'z,-:' 77 reficit, quia fola vexatio, aitIfaias datim- C« 19,. " F prafentiffimum eft pharmacum ad hebetem tellectum. Miferi cum fimus, noftras fatae vifum reftituendum , ad caligantium oculo- rum nebulas excutiendas : tribulatio eít,quee gimus miferias fopire, ne alijs innoteícant j oculos aperit, ut videat quisclariüsin arum- & tunc tantüm fapere incipimus, cum defi- narum nocle , quàm mifera , quàm fluxa, & nimus defipere ; tunc miferias excutimus s labilis fit praíens mortalis vita , plena errori« cum Deus pravos , qui in nobis ardent affe- bus , referta erumnis,morti femper proxima, &us aquá tribulationum extinguit, & momento cafura ; & quàm melior , feli- Pares illis fumus , qui negant ardere PTR cior , ac perennior alia vita, proinde omni fo- domum íuam , quamdiu ignem inter penes licitudine quzrenda,omni labore acquirenda: tralia credunt potfe fopiri ? verüm cum pris , eft enim in qua oleaaternaz pacis jugiter vi- müm flamma per feneítras vi eluctata prodit ret;ubi liác potitus nil fentiet adverfi à fe ipfo, exteriüs graílati intus incendium , tunc fa- nil patietur quispiam ab alio: pax(iquidem pereincipiunt, & vicinorum implorare au- : td?l xilium 3 * cum res ampliüs diffimulari non I$ eft 5 que non difcordie metu, non contentio- num curá, non odij animum carpentis inceffi- poffit 5 & incendium tot linguis , quot eja* tur ftimulis ; qua nulla diffalvitur clade, nul* culatur per feneftras , & tecla flammas lacorrumpitur agritudine ; nulla variatur clariüs , & clamorofiüs loquatur ,. quàm viciffitudine; quia in ea certa fecuritas , (ecue homo, «cujus domus igneabfumitur : ita 3e o p st a MR r o ratanquillitas, cranquilla jucunditas, jucunda vexatio nos docet divinum implorare auxi. liberalitas, libera felicitàs , felix claritas , cla- lium , preces fundere , ac enixim rogare ra agilitas, agilis fanitas , (ana immortalitas , coelites , quia calamitas nos erudit modum & immortalis gloria; in qua rerum omnium implorandi Dei opem , & quz imminent pulchritudo continetur , & qua divitijs om* pericula declinandi. Fertur de pifcatore nibus affluimus non labentibus, nec fluxis, quopiam , qui ictu fcorpii lzefus fapere di- dicerit 5 is.preda nimis avidus praeprope- fed perpetuis ; quanullainterveniente zgri* tudineconftanti quadam, & equabili volup- ras manus , cum in fagenam injeciffet, à la- tatd perfruemur tantó excellentiore omni- tente i"corlaio percufïus dixit: me fcorpïu; edocuit , ne impoflerum tam praceps rete bus corporis delicijs , quanto mensfenfibus, *& Deus rebus omnibus extra fe pofitis , eft invadam, & fim cautior : caJHiga/ls mes z potior, & praftantior. ait Hieremias, €5 ersditua fum : tribulatio- 3o. Ad hanc melleam beatitatis dulcedinem nes erudiunt ,. docéntque pravos quosque fellea aerumnarum aiparitudo nos manudu- affe&tus excutete, & probosfovere: cum af- 9 €it 5 fiquidem homo anguflijs adverfitatum iligunt corpus, mentem perpoliunt , intelle- &um acuunt. Quamvis fingula Senecae | 1."0;00 VET TESREASSam CR preffus, oculos tandem aperit; quia eorum [j deter o endis nubeculis , excutiendisque cali- [cripta digna fint, ut cedro , & auro exaren» ( ginibus nullum falubrius collyrium afflictio- tur ; palmam tamen pr& ceeteris videntur fibi ne,quzdum corpus premit , animum perfi- vindicare , quz ab exilio ad matrem Hel- h iï' cit , pravos affeétus fopit, probos excitat ; viam fcripfit: tunc enim magis intellectum. Ll acuit , cum acriüs eum calamitas urfit * quatenus homo arumnis preffus in fe ipfum tandem defcendit, fuósque mores, & erro. tunc feliciüs fapuit, cumminüs fentijt fola—- 1es (ibi obijcit ; quos corrigat. Fellea ca- tij. Non fxvit Deus , cum nos punit , fed noftram expolit ruditatem,noflram abflergit lamitatum amaritudo eft , qua oculos ab- ftergit caligantes , quz mores corrigit cor- rubiginem,excutit pravitatem: nunquam ful- ruptos ; que animi difpellit zgritudines, gurat fine rore ; nunquam fine iride procetlas ————ÁÉÁÁÓÓÓÓ n Pt Nnnn CXCh, Ferani de 4ffeiiibus Tom, À. 652 Differtatio XXX, excitat adverfitatum; fi ningit blandimento abactusad pecudes fuit , mox expiatus, throz candoris demulcet ; inflar cometze fuas in nos no fuit reftitutus, . Quis Manaffem & cono, j M Dcas minas [pargit , terret, & lucet; dum ca* quo fcedé volutabatur , extraxit vitiorum ? ftigat, blanditur ; dum flagellat, ofculatur;& quis pravos edocuit eum affectus excutere,&c dum punit , miferetur : difcamus ab Ifraéle probos fovere quàm ipfa calamitas ? Etiam etiamin compede Deum credere nobis mife- qui ante confpectum agni amicti erant ftolis ricordem ; & in /Egyptiaca fervitute,in cala- tnitatum pre(luris nobis ad libertatem ; ad fe- albis , venerunt ex magna tribulatione ; quàd ] w fi calamitasinaugurat ; quid mirum fi eccle- 10, licem promiffionis tellurem,ad coeleftem be» fia monilia tonittuaeffe dicantur? fi ejus flo« atitatem iter nobis aperire: difcamus à Deo res nonnifi fpinis circumfepti germinent? nec ita per lilia myrrhádiflillare; ut circumfepti ejus mala punica matutiant in martyribus,ni(i erumnarum fpinis rofas legamus , quibus in &[tu perfecutionum difcerpta, ac dilacerata ? 1 Wn; €celis coronemur, quarü fpinas fuimus in ter- fed fracta cutis animi prodit intcgritatem, ris experti? verz deliciz rofas amulantur , Hinc etiam Chriftus caput ecclefiz in Tha- qua nonnifi inter vepreta vernant tribulatio. boris vertice non fplenduit nifi medius Moy.- num ; quz ex fpinisnon prodeunt folatia,fu- fem inter & Eliam , quorum alter facrificulos catam tancüm exhibent lztitiam , cui filar- trucidavit , & alter fornicarios interemit vam detrahas , que fpeciem prafeferebat hi- ut nimirum Íuo & capige diícant membra , laritatis,luctum edit,& lachzymas fundit, Id- fplendoris , & glori:z lénocinia nonnifi ter- que fortaffis caufzscur Salomon Rex in dedi- I[alm. catione templi fui boves immolaverit cornu rore fulciri incuffo , ac fufo deliniri cruore ; ut vel ipfüm fplendoris blandimentum ter- ferocientes : & captivus Zorobabel vitulos rorem incuflerit difcipulis, qui dum magi- obtulerit pinguedine allicientes: quia jugum fter fulgeret in monte , exanimati prztimo- regni, & captivitatis delicias voluit Deus in re procubuére in fqualore. facrificio adumbrari: quia inter mundi fola- Sicut mundi profperitas fceleris eft pas Pal Y tia , acvoluptatum lenocinia mifera eft prine rens, ita G tribulatio virtutis obftetrix, Scio 35. cipum conditio; recté Rex Salomon regijs plerósque mirari , nullum ab Evangeliíta diffluens delicijs boves adolet jugo trahendo Matthzoex Chri(li atavis, & abavis regio affuetos ; captivus autem Zorobabcel pingues fuiffe titulo condecoratum uno excepto Da- vitulos deliciarum illecebris ma&tandos; quia vide. 4An non reges :fueruntjoüas ; & Eze* eaptivitatis zerumnz fuas in vitule delineant chias? cur & ipfiin principum non recenfen- E. illecebras ; vitulusenim uberibus infultat, & « Lr tur cathalogo? curfolus David regio decora» Tadte faginatur ? ecce captivorum felicitas tartitulo, David autem Rex genuit Salenm» defignata invitulo lacte pafto; & regnanti. MAttb.Yovs Wem ex ea,que fuit Lrie, Anhoneftande fane vc. um famulatus in bove cornipeta defcriptus. €itatis gratiá in fcenam David induciturre» Vl gt. In aula Baltháíaris regis Daniel purpuram giaredimitus corona? fed alij etiam fuerunt induit, oftro fulget , & auro fplendet: fedà fanctitate illufires , qui tamen hoc deftituune "quibus fodinis Propheta aurum eduxit? quo tur honore. Putárim pre cateris regibus murice pratextam tinxit ? an quia ut moris unum Davidem fuiffe à Ma 'efl;affentatus fuit regi ? Audi, quà vocefue- tthzco regem ine Ícriptum,eó q uia repio titulo mundanz pro- Daniel, 53 vit Daniel Balthafari affentatus. Appenfus fperitatis indici,fcelus illico attexiturà Davi- .'vl 2'9.,/ €5 in flatera , G inventus es minus babens, 4 de cum Bethfabea patratum ; quia mundi t Duj divifum e&i regusm tuum,U datum eft Medis, & Perfis * hisce blanditijs clamidem fibi in- prolperitas fcaturi go eft ícelerum; ficut ejus- dem calamitas virtutum fomes. P oftepulas texuit , & purpuram tinxit ; quantum mina« 1, marcie metidianz indulferat David quiet rum , accalamitatum effudit in regem , tan- dümque é fomno diurno cor pus agitatione tum fibi uberioris gloriz , ac decorís cumue reparaturus in folarium d lavit: quinimó cohoneftatusà Balthafare fuit omus regie cone Ícenderat ambulandi , : aureque refrigerantis Danie] , poftquam ei vas ire Dei propinavit : captanda causá : cumque Bethfabeam vidiffet ex vulnere,, € quo fanguis emanavit ; etiam in horto domefítico abluentem fe in faliente lt purpura promanavit ; ut fcias ex opprobrijs fonte incautiüs renudatam impuros ignes decora oriri dignitatum;& ex tribulationum ex frigido illo haufit fonte » & libidinis aítus tenebris illuftriorem enafci gloriz fplendo- ex gelidisebibitlaticibus: ecceà fomno, & rem; ornamenta virtutum non ex armario de, epulis , à mundi luxu, promuntur voluptatis; fed exatmamentario & profperitate quàm proclivis fuit ad Vene rem tranfitus. eruunturjfeveritatissidque caufze,cur ipfamet Affectio animi curà vacantis, & flomachi ecclefia,quaf? plantatio rofe in Hiericbo dica- ,4c epulisoppleti eft libido: quot fcintillas ejacu- tur , quia hic flos nunquam fine dumis floret, latur fuccenfa fornax , totidem prava defide- Paulus cum fpirans minarum ; & czdis pri- ria mens otio , & libidine zeftuans fufcitat, ac 'ma ecclefize germina niteretur evellere Da« fovet : Pulvillo dormientis Davidis cupido mafci, quia coeleíti exterritus fulgure, percel- incubuit; furrexit, viditque mulierem fe. litus tonitru, & ab equo excuffus, ac proftra- tus in via fuit; rores flillavit benediclionis,&c lavantem ;5 lafcivus afpeétus fcintilla fuit , qua in paleam delapía feedi amoris turpe in- gratiz ; & qui cecidit ut perfecutor , furrexit cendium excitavit in corde ; mulier longà utprote&tor, Etiam Nabuchodongfor,quia — ; fed fà diflabat , [«d !,ibidgprops urebat - Pravis Affectibus coércendis, probisque ciendis, &c, — 63 cecidit David delicijs difluens ; furrexit , niciofa faCtio, G trifle farum 5 Salomonis estdri t i ARPSSPPRRIREO RRi & fletit calamitatbus divexatus , arumnis mollitiesà cultura virtutis defe£lio. & fenilis E, Reg.ec12, preíffus , flagellis cafligatus. ANon recedet, dementia ; Roboami ftoliditas: ac decem gladius de domo tua usque in fempiternum z tribuumà regnatrice Davidica domo avul- cum primüm has terribiles minas per Natha- fio; Joabiéforore geniti crüenta trucidatios nem fibi intentatas audivit David , refipuit, ac demum prolixe poflerorum improbit&. . ponnitentiam egit, quia ut fcribit Apofto- tes , & calainitates. Caterum David inter sdM Hebreos lus. '*aïh 10. Horreudum eff incidere $u manuus Des primas La"kaï mitates ob adulterium, & Homi- g wiventà , 65 vidents , & ulcifcentis c & cidium patratum recenfere potuit pueri vix noctis unius nefariam voluptatem plurium nati lethalem egritudinem , quam tam impo- annorum lachrymis abolerefategit, inqui- tenter tulit,' ut feptendio fleverit jejunus, V/aim.37. ens. Rugiebam d gemiru cordis mei : dicit incefferit atratus, faccóque opertus , humi à gemitu cordis, feufpiritüs , non carnis? jacuerit profiratus ,^ nimirum ut acuté ait quia gemitus David editus fuit,non ob vulgi Salvianus, matum ex crimine puerum, cri- fermones , nec ob contractam ex fcelete ia« men ipfum occidit , quodereaverat. — Hisce famiam ; fed ob iniutiam Numini fuper calamitatibus accefferunt mearores , ango- : omnia diligendo illatam ; hinc le&ulum tur^ résque affliclianimi , anguílie oppreffi cor- pitudinis inflrumentum per noéles fingulas dis,dolores triftantis mentis: obverfaban:ur lachrymátum imbribus rigavit ,. lavitque, ob oculos gemina potiflimim fpeclra, ve. Pfaln, 6, Lavabo per (ingulas uotles leclum meum.s, titalibido, ferpentinis horrida comis, fpu- lachbrymis meis. firatum eneum vigabo : & riam prolem manibus tenens, & voce hor- oculi , qui fuére ad flagitium duces, qui im, riffona occlamans:& tu alienum thorum vio - puros zftus , ignésque libidineos in frigido Jáfti? te coenofa libidine feedáfti? alterurm, Bethíabez fonte hauferunt , in fontes colli- quod ei obijciebatur fpe&trum , Urize erat P[al.138..— cuerunt ipfi lachrymarum. Exitus aqua- umbra atrata , pallida,fufo cruore feeda , vum deduxerunt oculi mei, quia non cufto- torvis oculis contuens , mixaci voce inge- dierunz legem ttzm $. & quia non folàüm minans : Etcut tu me interfecifti , poít me. oculi , fed & caro per foedas fuas concupi* um violatum thorum?. Hisce preífus angu * — E Ícentias à füummo Bono defecerat , hanc je- ftijs David jugilachrymarum imbre perfufus 5* junijs ca(Ugavit ; & per fubtra&tionem obs exclamabat, —Peccarum meum contra me eft Ppla-fæ . fonij illi vires abítulit , ne ampliàs infole- femiper , hoc eft patratum àme flagitium , Pfful. 108, * fceret. — Genua mea infirmata funt à jejumio s me quovis inloco omnitempore redatguit ; & fiquid aliment fumeret, cinere infperfus meis, die; noGtuque obverfatur oculis; à r Mlo erat panis, & potus lachrymis immixtus , mea nunquam recedit memoria, Fufus U. Pfalm. IOi., quia cinerem , tanquam pauem yanducaban, riz cruor me terret , & divinam Nemefíin & potum meum cum fletu mifzebam: valnus contra meexcitat, quia vindictam exigit, 6, * quod animz fug per patratum adulterium Dixifles Davidem inítar ferz tot (aucis David inflixerat , per cruciatuum pharma* atum telis,quot patratorum fcelerum ftimu- cum curavit, & perabje&tum luxum virtu- lis, & aculeis confoflum , cum dixerit ipfe, tis reftauravit detrimenta : difert& Salvia. Sagitte tue infixafunt mibi ,acutiffima fcili - Lib.de Gu« n us. . egnofiit David reusculpam, bumi- cettela, penetrantes aculei , qui non folüm Pfalm. $j hm. Dei, iatur , compunvgitur ,. confitetur ,. luget , animum;íed & corpus , & intima vifcera,imóà panttet , gemmas regies abdicat , evepantia & offium medullas feriunt, fauciant , exte- auro textile indumenta deponit , purpurá ee nuant, — Neneft [anitasin carne mea À facie Pfal, $7« xuitur.diademate exoneratur,corde ,*f cultu jr4 LU& : noneft pax offibus meie a facse pecca- torum utorum, Bellum itidem fentiebat in- emutatur , totum regem cum oraattibus fui abijcit , fejunio exugitur , ariditate ficca- teltinum, carnis fcilicet ftimulos infurgentes tur, fletu efunditur, folitudime carceratur. contra Ípiritum, & pravas , ac putendas com- Non tamen cenfeas ,. hos virturis flotes 35 motiones excitantes , quapropter ajebat. in alijs verná(Te excultis aréolis ; quàm in fen- Lumbi mei inapleti funt illufionibus. — Flisce Dfalm, av« ticetis erumnarum ; necab aliacredas emert- internis zerumnis externa etiam adiectz fue- fiffe radice , quàm ab ipfo tribulationum ve- runtcalamitates : fiquidem Deus per inter- preto. Tametfi refipifcentis Davidis lach- nuntium Prophetam triplicem optionem poee rym fceleris abfterferint feeditatem ,. non na fubeundz obtulit;ut eligeret , vel famem feptennio graffaturam: velbellum trimeftri tamen peccati deleverunt fupplicium : ad- hucremiffo fcelere luendz erant poeaz , quas Ípatio cruorem fufurum, & funeras clades coeleftis Nemefts exigit , licét temporarias, daturum ; vel peítem per triduum in popu« non gehennales, Inter calamitates , qua los fzvituram : quá optione auditá attoni« Davidemafflixerunt, enumerantur filiorum tus hafit fazum inter & cultrum , cómnoh Davidis flagitia ; inceftus Amnonis cum haberet , quo fe verteret ; tandem diram pre- Thamare forore , permiffusà Deoin poenam optavit peftem,malum fcilicet fibi cum fubdi. patrati à Davide adulterij ; Amnonis inter- tis commune füturum ; quó nimirum in pat- fe&io ; Thamaristabitudoex moerore con* tem veniret fupplicij', qui pars maxima fuerat &racta tolerati fraterni ftupri; Abfolonistu. ultricis Nemefis irze , & vindicta. . Meliiys ?. Rep. EMf sultus , rebellio , & interituss Adoniz per^ eff ut incidam in manus Damini ( mulie enim 14 Nnnn2a2 Ferani de Afetiibus Tom. L mife- 654 Diflertaio XX&$, mifericórdie ejas fant ) qnàm inmanus Lo- PIZNDS, -Hinc D. Ambrofius ztguens Theodofi: — 38 um Imperatorem;quéd ex ira tot millia Thef- 2 Cüm vidiffet David utrinque fe calami- falonicenfium ob dejectam uxoris fus ftatu- tatibus premi, miferijs opprimi, flagellis im- aminteremiflet , & ille obieciffet Davidem , -pendentibus excruciari has inter rerum an« qui manusinnocentis Uriz fanguine foedavity guílias maluit à pefle , feuà Domini manu, fubjecit Ambrofius ; ff feeutus es errantem ; quàm ab hominum gladio , qui obftinato fu. fequere peuitentem. Ideó varijs Deus cala- Fore injurias perfequuntur , torqueri , & pati. mitatibus , & erumnis Davidemafllixit pec- Annuit Deus Davidisvoto, & pra fame,.quae cantem,G lapfüm;ut vegetiorem erigeretjac leptennis; pra belliviolentia , quze trimeítris beneficijs cumularet uberioribus ; ac difceret futura erat,triduanam irnifit peftem,quz coe- flores folatiorum letiüs non vernari , quàm pitin corpera hominum ferpere , & in mul. poftgelidam, ac luridam calamitatum hye- torumetiam necem debacchari ; domos,fora, mem. David quia poft lapfum pluribus fuit & platcas ene£tis opplevit cadaveribus ,'flo- calamitatibus preffus., ex lapfu fortior furre- rentem abforbuitjuventam , plures in pri- Xit ; ac vindicem Dei iram pro virtutis incita- mavo adolefcentiz floreproftravit, & in.ad- mento habuit , dixítque propterea, Jlonum . f41. 118, ulta etate utriusque fexus plura hominum qiiia bumiliafli me , ut difcam juflificationes. millia extinxit : dixiffes,coeleflem Nemefim -u — Eft fiquidem afflistio, que pradura Saturniam falcem in terras demififfe;quá po« corda in obfequia emollit Numinis;& in flu- pulum veluti feenum demeteret; ubique au- dia fle&tit virtutum ; licét non defint iniqui , diebantur ejulatus morientium ,funera vide. qui verberibus duriorcs evadant, .de quibus bantur interfe&orum , inhumata ubique oc- Jetemias conqueritur, |Percuff/fá eos, & n C.JP $* currebant cadavera horrorem incutientia : doluerunt z atrivifli eosy&$ noluerunt recipere Íolo contaclu lethale hauriebatur venenum , Difeciplinam, Eodem :tenore conqueftus folo halitu mors contrahebatur : tanta fuit Ezechiel ait, . 29lto labore fadatum eft ,& non Cuþ, 249 flrages, ut virorum feptuaginta millia tefte exivit de ea nimia rubigo ejus , neque perig- L fcriptura perjerint absque ulla lugubri pom- nem:quia obduruit,Sobriguit ad inflicta ver- pa; donec Deus placatus jufferit,Angelum | ")u bera, .David vetó poftlapfum, quia calami- a2,Rec gladiumrecondere, . Et ait - Atngelopercuti- tatibus preffus,vegetior furrexit, cautior, & 24« euti ? [ufficit contine manum tuam , etenim ut fanclior vixit.InDavide erumnis torto tribu- criminum apnd Deum eft menfura; fic & pla- latio veluti fornax fuit, in qua quia David re- garum modus, quarum adminiftrosadhibet fipifcens aurum fuit ; non palea , fordes exuit, Angelos: fingulaenim ,'ad quegemimus , nec incinetes abijt: appofité D. Auguftinus, ; | quazexpavcícimus ; quz patimur, in numerae ANunquid lucet aurum $n fornace aurificis ,. du Pjals €1. | to , G ad juftitizelancem expenfa funt Deo ; sonili Iucebit , in ornamento lucebit , patia- qui ferit;ut parcat; vulnerat,ut fanet ; premit, tur tamen fornacemy,ut purgatum À fordibus, ut dilatet ; deprimit , uterigat ; áffligit , ut "veniat ad Iucem. Fornaz ef ubipalea , ubá foletur ; enecat , ut vitam impertiatur juxta - ANTUM;UDI ial ad banc flat aurifex, Infor- sequiffimas providentiz leges ; & perinde vi- 'mace avdei palea , 8 purgatur aurum v illa im detur agere ; ac cytharedus , qui fides citharze cineres yertitur, a fordibus iflud exuitur. For- tamdiu tendit , attrahit, vel remittit, donec tax mundus , palea iniqui , aurum jufli, jenie unà affonent, - An non David ad hanc tribulatio, aurifex Deus.. Quodvult aurifex, fidium , feu plagarum tenfionem harmoni- f'acio : ubi me ponit,tolero : jnbeor ego tolera- cum didicit concentum edere , , VOCésque e» re,novit illepurgare. — Ardeat licdt palea ad mittere coclefti harmonie confonas? -inqui- incendendum me ,€ quafi cofummendum me ; 4e Bjam$o, ens. Quoniam iniquitatem meam ego cogno. feo.Epeccatum meum contra me eff f[emper:G dlla incinerem vertetur, ego fordibus egreba. quamvis Natham Propheta eum condonati 9 V. Íceleris certiorem feciífet, Dixit Natbam | g. xll. 6,2. ad David , Dowinus quoque tranflulit pece "Aduerfa viris probis non adferunt Efird]; CAIMIPEMUT , adhuc tamen in cinere, & cili- MM. gocumentumsfed ipferunt emolumentum cio poenitentiam egit , lachrymis lectum fu- quia tunc Deus eos exercet ut vegetiores um rigavit, jejunio membra corporis , quz virtutum eultura floreant, inftrumenta fuerant peccati, punivit: cineres Ui anguftijs ; & adverfitatibus pre- 39« tanquam panem comedit,ut promeritz mor- muntur , proteQorem fentiun: De: tis memoria altiüs fuis hzereret vifceribus, & um ; & nonfolàm peccantes tribula . lachrymis fceleris veftigium adnixus eft obli- tio urget, ut refurgant ; fed & innocentesaf, - —————H V/a) 10Y, tetare, Cinerem tanquam panem mauda- fligit , ut lztiores virtutum culturá florcant, cabam , potuve meum cum fletu mifceban. Etiam pre cocteris fratribus morum integrie aDelog, ,. PeccavitDavid,aD. Ambrofius,quod folent tate eminnit Jofephus;actate puer , vitá inno- David. c.q. Reges : fed panitentiam geffit flevit sngemuir, cens, moribus integer ; & tamen, quó ad quod non [olent Regesseonfeffus eft culpam,ob- principatum furgeret in ZEgypto tribulatio fecravit indulgentiam , bumi flvatus deplora- ftimulante fraterna invidia eum in ficcam de- Vit evumnam, jejunavit , oravit,confeffronis trufit cifternam fame, & fiti interficiendum, fs teffimonium im perpetua facula unlgato & eft im Genef. cay. delore transmifit , Proijjctte eum in eiffernam banuc, qu 22^ ï; '0/&'- ï Prüvis Affe&ibus Co&tcendis, probisque ciendisnil &c, 6cg — r n ERE MRU * folitudine LA deliberaverant iuvidi fratres ramus;non ab anfulis, fed à piaculis fervitue hanc in ciíternam demittere Topfephum, ut tem pendere : famulatur Ifrael;non càm fer« omni deítitutus obfonio deficientibus fenim vit homini, fed càm vitio indulget ; & pec- Niribus fame periret z fed dum fraterna invi- cato infervir; noncompede vinctus probro- diaeum in cilternam illam demifit,zrumnofa fam fervi nomenclationem patitur, fed vitio &alamitas eum ad principatum erexit: quos e- «oinquinatus. Hancunam peccati fervitu. nimDeus impenfiis diligit;/hos glorioliüs eri- .tem agaovit Efdras , eámque expavit , quia gitafflidtionibus priüs probat, zrumnis pree in eam incideng, mnec auto, nec libertate re« mit.Ex Jacobi familia juftior Jofeph detrudi- Ípirat. Si moribus fis integer ; innocentiá turin cifternam,fame interficiendum, Ex fa: «andices; tametfi Babylone in cavea detinea- milia Adaz occiditur à fratre Abe] innocens, '£is; compede vinciaris, liber es, quia innoe & Deo gratus. . Ex Prophetisexulare adigi- cens; fecus fi Jerofolymismultó perfulgeas tur Elias divinz gloriz zelantiffimus ob im- auro, prolixo fervorum .comitatu incedas pii Regis Achabi, & Jezabelis perfecutionem. füipatus; fi vitijs indnlgeas, eó turpiore fer^ Danicl licet vitz fanctimoniá ; morum in- vitute detineris , quó liberiore fenfu mundi n tegritate confpicuus, in lacum projicitur à voluptatibus deliniris, carnisque delicijs dif. fluis, Ifraelite cum Dabylone morarentur leonibus difcerpendus , ac vorandus; imó licét inter natos mulierum non fuiffet major inter .compedes templi .meditabantur ftru- Baptiflà, in carcerem tamen detruditur & éturam, hoftiásque .cogitabant Numini ime ab itnpio Herode capite minuitur ? quiavir» molandas: Er furrexerumt Frincipes Pa.. .,E]dfd Jiþ "Ts €Ap. 9. tus nonadolefcit vegetior ; :necfloret pul- trumy €& omnis cujus Deusfafcitavit fpiritum . chzior, quàm zrüumnis , :ac tribulationibts ut afcenderet .ad adificandum templum Do- exculta; quos enim Deus amathos arumnis :ini; quia de conftruenda Numinis domo iBabylone commorantes moliebantur.; Per- probat, ac perficit; perinde ac .aurifex in crucibulo aurum torquet , quod purius exa farum dominatus eos principatunon valuit Lib,s, 9- trahatz ait D. Gregorius: .Hine ergo snus- exuere; quamvis & torquem detraxerit, & valspa. (Qisque colligat , quid illie fimt paffuri, quos -€atenas injecerit, .Sed quid? quàd Jerofos reprobat , fi bic eruciat, quos amat. iNon ]ymis.mox degentes, & templum conflruen- tes, fervi audiant , .nec ab Efdra aliter vo- putemusà fupplicio immunes, qui vitijs in- dulgentes minimé hic puniuntur, ubiinno. centur, quàm fervi fumus ? fiàRege Per- ^ «entes erumnis affliguntur , '& .calamitati- farum dimiffi, fi compedes exucte , vincula - bus premuntur : fuas& ipfierunt poenas da- fregerunt, fi à fatrapis fublcvati, aureis vafis /di h tuti,Íed in zternum interitum. — Innocen- predivites , murorum extructione gloriofi, £es veró & virtutum culturz .addicti, quà ubi fervitus? ubi famulitium? fervitutem, acriüs hic zrumnis premuntur, .e6 uberiori quam ;Babylone inter catenas, G compedes donantur gloriá. jJofeph ideo in ZEgypto H excufferunt; Jetofolymis; quia libertate do- purpuram induit, quia polimita vefte à fra- nati incurrerunt, quare? audi ipfos Derel;- tribus fueratantea exutus, & perinde,ac vi- qUImus qmmandata tua, àimitum in libertate, lifáémum mancipium divenditus; fed nun- jn auro fervitus peccantibus infidiatur ; & Jibertas etiam in ferro, & vinculis innocene quám clariüs divina in ipfo affulfit prote&tio, quàm cum in cifterna detrufus omni fuithu- 'tibus patrocinatur, |Quid? quàd necdivi. mano fübfidio delitutus , quia inde extra* tias poffedit, foluta vinculis iniquitas , .cüm in luto, in latere praefulferit innocentia.ca, étus & in /Egyptum du&lus principatum e« nancifcitur, cum libertatem amífit. tenata ? Non Babylone .captivus 'peccavit Servitus nificum fcelere cohzret, liber- Mrael, fed Jerofolymis folutus in fcelera fol- 4€ tas veró, & gloria innocentiz afcifcitur. Id- 'Vit 5 neque inter vinculorum & erumnarum.- que caufz cur Ifraelite , tunc fervi fuerunt procellas, fedin malacia arridentis libertatis nuncupati, cim libertate donati vitijs indul- fuit eftu .agitatus exitiali ; & naufragium | fére: ait E(dras Ouia fervi fumus;abftinuerat Tubiit é Chaldza redux in patriam,cum rore ! Efirslit. Efdras ha&tenus à verbo fervitutis ; tametfi CZPCPQ divinz mifericordig perfufus inter compe- pluries fermonem inftituerit .de filijs Irael, es fuerit, Inclinavit fuper nos zmifericór. Efdrelib,g tum Babylone confidentibus, tum € Chaldza diam coram Rege Perfarum, st daret nobie *^-9. j emiffis , tum Jerofolymis commorantibus; Xitam, :Sed e€ rofcido i tametfi fqualido premerentur famulitio;non .mbre divinze beneficen- - tielappa germinavit iniquitatis , & qui in /h tamen probrofa fervorum nomenclatione eos notavit, Cur igitur Jibertate.donati fer- fulphure lilia excoluerat, tribulos produxit vi vocantur? qui captivitate ligati probrofa ininelle, |Compede vinétuslI(rael de tem- hac non fuerunt fervi voce appellati ? «urà plo cogitávit conílruendo;fi libertate dona- captivitate refpirantes fervi vocantür , qui returjied difrupris vinculis fervitutis , vel in nusquam Babylone catenati , contabuiffe fe- ipfo templo lupanar omnis impudicitiz ar- runtur inícervitute? quianimirum tunc vin. chiteclatus cft; & qui fuerat apgnus, quamdia Qi ferreis catenis, animilibertate in corporis non procul abfuit à leonibus rugientibus ad fervitute gaudebant; nunc veró in corporis efcam : inter oves fandluarii in lupum, & libertate animi incurrunt fervitutem; tunc MM P draconem degeneravit; unde Ífi calamitas | vinciebantur, nunc peccárunt, ut indcinfe- profuit ad culturam virtutis5 profperitas Q2« n Nnnn 3 Differtatio XXX, 666 obfuit ob indoleentiam vitij ; quó inde in« tiones rcpelle.r;b fed in ipfis e)z'mæ we affiiiioe feramus, nocentiora eífe felicitatis ofcula, nibus confitutum feruave, U mortem expe-. quàm vulnera calamitatis ? quód fi popu- &antem vivificare poterts, Àn non vexeít Óf lus refpiravità nervo , & compede Babylo- illa Dei punientis fimul, Gt miferentis? Ego ne; confpitavit Jerofolymis in libertatis fuze occidam, & ego vivere faciam, Sed fi mor« KL authorem; nimirum illic refpiravit, & pro« tem infert, quomodo vitam affert 2 .f1 pro- ba fovit defideria, pios in Numen excitavit fternit, quomodo erigit ? fi énectus jacet affeclus , quia calamitatibus preffus : hic ve- homo , quomodo vivere dicitur? quia inter zó quia deliciisdiffluens , divitiis affluens, labores juftum morti deftinatum , dignum proiperitate delinitus in fcelera folvit ; &le- meliori vita Deus efficit. improbi in re« gem inter tonitrua , & fulgura fcriptam, in- rum copia ; juftivero,& virtutum fltudio ad- ter flores, & armillas delevit ; que enimla- dicti,in &rumnis probantur. pideze eraut praceptorum tabulz, fi ferro 435 Populo incredulo , ac inzrato bono» Ículpebantur; auro expungebantur ; fícque rumaffluentiam concefferat Deus eüm proe é melledivinz milericordiz fellea fcaturivit baturus; Ecce ego pluam vobis panes de iniquitas, qua inlaniena Chaldzorum ob. emlo; egrediatur populus, G colligat per fingue dormierat, Iniquitas tametfi nullius fit pre- los dies, ut tentem , utrum ambulent in lege Gj, aurum tamen zemulatur, fi in erumna- 7€4, 41 "0T, Tentaturus Deus, feu pro- rum crucibulo exuratur, quiapurgatur, & baturusfuum populum abundantiam índulfit ejus foeditas cinerefcit : quifordes contraxit bonorum, qnia pluries jam defecerat: fecus vitijs indulgendo,nifi in crucibulo adverfita- virtutem exploraturus juíti Jobi, bona, qua : tum fuppolito tribulationis igne expurge. poffederat abítulit, eümque torquendum ca, tur, foeditates non exuit. Abfoloni pretio. codeemoni permifit ?. Ex£esdepaululum ma. - fa coma tunc fuit, cum illam quot annis fer.. à 365.1.?.1 Zs gum tuam, U tange cimóla, que poffidets qui ro tondebat: nifi tribulatio fuperflua prz- ad probandum num aurea virtus fit , velcue cidat; pretium,& venuftatem deperdit fuam prea, nullus lydius lapis adverfitate, & affli- virtus,qua tunc efflorefcit pulchrior,cum ra« Cione opportunior : fed fi in terum afilu. j firo tellus cordis excoliturappofite D.Chry- entia Deusimpium probat,cur perbonorum | Biomil, 4. de Íoftomus : Quemadmodam aratrumimmit- Pænif, fubtractionem, cur per immiflas calamitates, tens deorfum terram, aperit tutam femini- & afilictiones.excultam à jufto explorat vir- àus cuistodiam, ue jaila ia fuperficie remane- tütem? Án quiade impio Deus minus fperat, ent, fed tanquam inipfos terra finus immit- Q pro merito ducitfi in rerum copia non Genj:zi.aïzziz.., gantur, G £n tuto. radices figantz fic & nos intumefcat? fiin bonorum affluentia non facore debemaus, & tanquam aratro tribula- fuperbia& quia de jufto majora femper fpe- £ione utentes cordis profundum [cindere. Sctín- rat, arumnis preífuris meliorem efficitg dite corda veftra ait Propheta s corda igitur ac propterea angufliis premit, languoribus feindamu , fi qua dolofa berbay & improba affligit, ut tribulationibus probet, . Quapto- «ogitatio nobis inefl s radicitis eam. evella- pter tunc virtutem probavit Abrahami, cüm 9uus G puras pietatis. feminibss terras exbi- diftricto gladio filij fui dileGtiffimi Ifaac cer- Óeamtu ,nifi tunc Yenovemus novale,nifi tunc vicem amputare paraverat: Zewtavir Deue feramus cum. adesi tribulatio, quando. un- e"brabam, 68 dixit adeum tolle filium tuutin, " T LE quam in compuucitonem veniemus ? quem diligis Ifaac, €& vade ad montem Vifio« Sufpecta eftvirtus, ne probro laboret nis, ibique offeres eum in bolocauftum , quod Y 42 flerilitatis, quamdiu vomere non excolitur fi virtus juíti Iydio tribulationum probatur; l ïän.!j tribulationum, neclaboribus probatur. Vir- lh non eft, quéd conquerantur qui multiplici tutis examen nullibi tutius fit, quàm in tru- premuntur calamitate ; argumento id cít, à tina adverfitatis, G patientie; quaproptet Deo eorum probari virtutem : funterumnz, 44 Ror,;, Áctibit Apoítolus: Tribulatio patientiam o- qui probos erudiunt ad virtutum exercitia, eratur, patientia autem probationem. Hinc quippe ait D. Paulus: ommes qui pi. volunt ïn I.'fnl. 383 D.Bafiliusait: (Qui tribulationem detrettat, vivere perfecutionem patientur, Nos pre- probatione fé privat: quia(icut igne tor- mit adveríitatum pondere Deus, ut pretio- quente aurum probatur; ita virtuseramna fiorem virtutis eliciat liquorem. Uva premie Df4l, 575 premente comprobatur : hinc David Si «- tur in torculari; quo muítum dulcius elique« bulavero in medio tribulationis vivificabis tur: oliva contufionibus preffa oleum fun- 24e, Non nititur , tribulationes à feexcu- dit (ymbolum charitatis : Rofa vernat lx- tere, nec Deus permittit. carere Davidem tior, adolefcit vegetior, & redolet fuavior, afflictionibus, ne fructibus deflituatut ex- qua pluribus circumcingitur fpinis, que du« E. yit4q, cultz virtutis: de fola fortitudine, & vivi- metis circumfeptaallicit,& pungit; deleclat, ficatione in medio arumnarum fuit David & vulnerat; placet & cruentat : ardente ferro folicitus ; quia nef&otutior vivit, quàm ze- adamas perpollitur; & lima morío excruciae rumnis preflus, quas libentertolerat : eft tus pretium induit. Spicarum manipuli in enim ttibulatio, quz animum à vitiorum terram proftrati, bacillis diverberati, pedi- retrahit lenocinijs; ab occafionibus removet bus conculcati triticumá paleis. feparant in peccandi : hinc D. Bafilius expendens. pra- coleftibus horreis affervandum. Miles non bidt qui in cáliris defes jacet, fed qui labores fubi Íata Davidis verba in qundem aite .T Yibulaec in Pravis Affectibus coötccn*dis,probisque ciendis nil &&; 557 in hofles irrüit, G flans fortiter pugnat, vi- vorticibus fauftum, letümque cecinére Pee- €tricem fibi coronam texit, & per inflicta ana? quia licet eadem procella in totam na« vulnera viam fibi ad gloriam aperit, fcitt D, vim fzviiffet, folum tamen Jonam invenit IDepatiert, Chryfoftomus: lr in certamine. Atbletam in eadem gravi fopore demerfum : dotmi- Gob ad u$* fj doro, culore, frigore, puluere, multo labore vit ille, cum reliqui in navidifcurrerent tre« periculis luctari aportet, Sic 8 juflum in bac pidantes, ac laborantes, ut vela fubducerent p zilitia plurima pati , & omnia firenuó ferre tempetati, & quidquid navigio erat grave dlecet , fi (Mendidam utique palmam accipere debeat . in undasprojicerent, utnantica arte flu&tue Si corpus ita maximà laudamus, fi um impetus illuderent, ventorum flatus ree f'gus, calorem,famem , fitims, &f cateros la- tunderent; idqueigitur caufz, curin fo- éores baud gravatim feratmultà magis lau- lum Jonim procella fzvierit. Pulchré D, L danda anima, que poffit omues iml:etm 7A. Bafilius ait: AMandats £Ommiun. itums mare 901 12o dorum fortiter, ac firenud pati, 44 fwnditus turbat navigantes,unda VuUL 3HORLOF Mifer non eít; qui adverfitatibus pre- eircumfé antes propbetam depofcebant. D7 mitur, trucique impetitur fortuna ; fed qui verà nattgabant , ignari viri fantli , arte adverfa pati detrectans, labores refugit , & €um tem pe[late depreliabantur , & guberna- fomno, otióque indulget. Quo tempore 4tulis per iculum vepellere Iperabant, & aduer- Sardanapalus vitiorum mancipium imperi- fum mare navalem. pusnaim fufcipiebant : um regebat Affyriorum in urbeNinive, in- & paucis interjedlis fubdit de fona. ,Pro- junxerat Deus Jonz, ut quavis difruptá mo- pheta fu gacitatis Argutus eff , eutus damna. x&in urbem illam fe conferret, ac Ninivitis 4ionis fe ntentiam EXCIpit, ad extremum prolapíis flagitiorum excidi- Infanientes flu&us in perniciem tumul. Af: oI I'I um denuntiatet? verüm quia timuit, ne e« tuàárunt navis toroíz ; undz furorem defpu- verfionis nuntius haberetur mendax, & ne márunt, irraerunt ventiin ejus excidium poenitudo fcelerum vibrandum fulmenà Deo procellis armati, & tota tempeftas in naufra. €oérceret, ac retineret & ipíe vanus tetrita- g& navis excitata fuit excidium:fed quia prze. tor in populorum traheretur ludibrium; non ter Jonan1 reliqui quotquot aderant nava« Niniven adivit, fed Joppen fe contulit,me. lem contta. procellam fufceperant pugnam, diterranei maris in. Palzílina portum; ubi defudárumt, ac ftrenu& pugnátunt contra confceníá navi, vela ventis dedit fecundis marinosíludtus, illorum impetus illuden- "Tharíüm verfus urbem Cilicize nobilem: fed tes, venterum flatus declinantes, & immi- n.ï;!) cum fugz adminiftram infcendiffet navim nens effugientesnaufragium:: hzc calamitag fluctibus ipfe prepeditur, quibus fe com- undarum , hac adver(itas tempeflatis, labo- mendare fugz cogitaverat; venti, & pro. rantes, & affli&tos incolumes perduxit ad E cella in Prophetz pertinaciam infurrexére ; portumyiX folum Jonamin nave tunc fterten« coeperunt nubes in aére conglomerari , & tem , gtavifopore demeríum vivum abfor- undique obdu&e tenebris, diem etipere, buit. - Taret(i attox tempeftas mortem o- terrores incutere, fulgura evibrare , minas mnibusminaretur; périculum tamen evaíes repetito tonitru fpargere, imó & fulmina runt, quicumventis, & flu&tibus fuére [ne cudere; cospit cüm aé&re etiam mare furere, €ati, & folus Jonas quia defes, fomnóque in« & decumanisfluS&tibus navem quatere, exa. dulgens vivo extraditur Íepulchroà ceto de- mj gitare, quà Jonas vehebatur; & quemíxva glutitus, Cüm primüm copit procella in« tempeftas inquirebatlatentem, — Quid tunce? 330?24 I ?- furgere Jonas defcendit ad interiora navis, ut AU. vemigabant viriyut veverterentur ad avidam, Tomno indulgeret. — Quid deterius,quid pe. ' 33* «um difcurrerent alij nautz ad officia tre. riculofius hac fegnitie, & otio ? debuiífez pidantes, vela fubducentes tempe(tati ,imó tuüc Jonas, modó in vel puppi; modó in prora, & quidquid navigio vifum fuerat oneto- ad navis clavum con(tere, & veluri Nu« fum id flu&tibusextraderent. Jonasmalé fibi miuis Praco , ac Legatus reliquos admonere conícius interno magis tumultu,quàm nau- de illius providentia, poteftate, judicio, & .tarum clamoribus, & procelle fragore per- praefertim de curafalutis animz,fed fibimale cellitus ad inferiora defcendit navis ; ubi moe- conícius folus fe fe abdidit, & quiaàcom- rore pariter, ac fopore oppreffus fomno in- munibus laboribus , & erumnis fe eripuit, dulfit: fedingravefcente procellà mittuntur periculum non evafit, quia per füíceptos la- fortesà nautis, victima inquiritur danda ira. bores, & adverfitates,noluit;ut reliqui naue | to Neptuno;G influctus mergenda : nomen tz,ad portum tutum dirigere iter, Profectó €x urna educitur Jonz, qui de lignea nave ad Ípectat Deus luclantes viroscum adverfita- Ven4 CAb, 1« vitale marini ceti navigium transfertar : 7a- te, ac(lrenué laborantes ; erumna íladium lerunt Jonamy & miferunt in mare , & flerit e(t, in quofortes currunt, palmz inhiantes ; smare à feruore fuo : & tunc fluctus veluti afperitates, & adverfitates, quas in corpore luftrali hoftia deliniti ccepertnt illicó detu, tolerant, formidini funt imbelli, & excitae mefcere, coelum itidem priftinam repetere mento forti; quosenim vir imbellis ferenitatem, ut & mare malaciam., Sed fi formidat labores,hos vir fortis tempeítas omnes quotquot in navi aderant fuit adoría, curíolus fonas naufragus in ?i ) sl mare dejicitur; & cateti fupera:is Ípumofis | » VL Diflertatio 658 EXX $. V. lentià, gígantea co?poris flztur2, afpechüs tumore, vodsque mimad clamore tantur Viro forti adverfa mon funt for- incufferat líraelitisterroris, ut nemo aude- ret cum ipío dimicare * * midinis [ed ma[cula virtuti ad- hinc Sau! Pavidus una cum fuis in tumultu erat,& hoftis fupere duut incitamenta , fhoudent Adas r45, G traumpbale cuduat cilium Ifraelitas omnes priüs proftraverar, diadema, quàm expugnaret ; fed fub idem fere teme pus cám ad caftraDavid acceffiffetadolefcens 46. Ito forti rarà funt adverfa formidini; miffus à parente cum commeauu ad fraues; quapropter de viro forti, erumnis- G audiviffet gigantem confueta ferocia, ac Cdþo 10, infultatione 1íraelitas lacefere , fi quis effet; que preílo ait Salomon: Certamen qui fecum cominüs vellet congredi, taliter forte dedit illi, ut vinceret, 8 fciret quoniam ut fuze genti vel zternam fervitutem viétusg omnuium potentior efl Sapieutia , & aludit ad vel imperium vi&tor adterret : & obferváfler luctam illam gloriofam , quà Patriarcha Ja- Ifraelitas animo cecidiffe, ac trepidáffe ; ipfe cob deprzliatus cum Deo , triumphum ra- puit de virtute, de conttantia palmam, & de licét adolefcens,St inermis , quo tamen erat victoriagloriam ; cüm pugnam horis inivif- excelío animo praditus, zelóque divini amo- fet antelucanis, animosé irruit in advería« ris inflammatus Ifraelitas intuitus trepidan. rium, nec timidus detreclavit certamen , tes, & barbarum Goliathum extime(centes: 1,Rer. 50!7; quia ipfius nodis caligines, itineris labores, Omnues namque Ifraelita c&m vidiffent virum, f'ugerunt a facie timentes eum valdà, Totam "U. zf. —— Íoceri perfecutiones felicitatis fpondebant aufpicium, & unde videbatur ruina imm:nes pugnz provocationem ad fe rapuit , defcen. re,inde Ífecuritas oriebatur: infelix non fuit ditque inermis in vallem interjeclam: victo- ria potitus ante initum certam.en, jaclo enim jJacob, nec proítratus cecidit, fed victor fte. tit, quia impetitus , percuffus, exagitatus: lapide, quem in torrentis alueo felegerst, fu« cum enim luctam przceffiffent labores, & perbia turrim proftravit; & caput Goliathi quod toti Ifraeli terrorem incufferat , Davi- perfecutiones, & Efaui fratris timeret infi- dias, paveret occurfum, has inter anguílias . dis manui ceffit pugnanti. Infixus eff lapis victor ftetit , ac de adverfarijs criumphavit: z8 fronte ejus,. 6 cecidit in faciom fuam (u- per tcerram. fiquidem ut ait Lyra 24 boc fuit slla lncta,ut Quid,quód David adhuc ado- leícens ovibus paícendis affuetus, belligeran- jacob affecuraretur de Efau , quem nimis ti- zutbat, Quos Deus amat, hos & protegit, do Goliathum proftraverit , qui toti Ifraeli licét exagitet , varijsque premat tribulatio« terrori fuerat ?. quia licétarmis pertractane nibus, & anguftijs, idque cüm noviffet Se- dis nondum David affuevitfet , laboribustas Lib,de $?^ reca at : Miferum te judico,quód mon fuiffi men, & adveríitatibustolerandis induruerat: vid. zaifer,tran[rviffi fiue aduerfario vitamz: nemo & quia labor in adverfis vicloriam. fpondet, torrentem adivit procellz, ac adverfitatum fciet quid potueris, nec tu quidem ipfe : opia eil entm ad notitiam fui experimento , quid fymbolum, in quo lapides felegit , quibus quidem quisque poffet , uifi tentando . non di- carneam Goliathi turrim pro(terneret ; pule dicit. Jacobi tortitudo non emicuiffet, ni(i chré Bafilius Seleucienfis : . 242//o /apide ga- Oraf,1 sq certaminis tentamenta cam promulgaffent. lea vumpebatur , plagam caput admitiebat, — Quantum quis (ibi laborioft certaminis fub- & anima de corpore fugiebat, feraitur snor- trahit,tantumdé überioris gloriz hofli addit, tuus Goliatb, fleraitur alientgenarum tuvris, €oliathus ingens robore,trucuientus a(pectu; Armatus David lapide tribulationis é torrea. cedis, ac minarum fpirans, altum vociferans tis alueo felecto opprobrium delevir 1frael, lr Pj optimum quemque ex fortioribus Ifraclitis & in proftratione Goliathi monumentum fibi conftruxir sternz gloriz, àd fingolare certamen provocaverat. Vicina inter fe caflra locavetant; Hebrai & Phili- Etiam Annibal Romanorum terror re. 47* fthzi parati ad pugnam fiforté hoftis in val- ferente Suida plures fibi viclrices demefluit palmas, quas proprio fudorerigavit, &la- lem interjectam conferturus certamen de- ífcenderet ; quod mutuis clamoribus dietim bore excoluit; feptendecim enim annos fub audiebatur utrinque expofci , quamvis qua- dio egit bellicis cladibus exercitatiffunus , draginta jam effluxiffent dies, neutrisaleam rebus adver(is affuetes , && per quas ad vi- tentantibus; idque caufa fuit Goliatho fta- éorias, & nominis gloriam fibi viam fira- turá g;gmteä, viribus, ac armis muünito, ac vit, adeó ut liceat cum Plinio in panegyric L ferocienti in medium vallis progrediendi, & exclamare. O quazt utile eff ad ufum fecundae rum rerum per adverfa veutffe! Goliath,qui ad pugnam provocandi , fi quifpiam eflet ex zoto Hebrcorum nümeto, qui velletfecum mole fua gigantea toti lfraeli materia fuit | Yjiln, vo"! dimicare, & quia nemo fuit ex Hebrais, qui dedecoris; Davidi occafio fuit laudis,& glo- rie, nimirum qui timidis , & imbellibus, ac auderet pugnam cum Goliatho inire, & pu- blicum dedecus abflergere; neque promitfis delicijs diffluentibus terrorem incufferat, & dedecus inuflerat;Davidi adole(centi uberem àSaule divitijs ; tributorum immuhitate; criumphi fegetem fuppeditavit, quia bic nom imó & Regia filiz conjugio;paffus fuit quis- piam fe permoveriad fingulare illud certa- ferreis atzis , led preduro tribulationis la. men ingundum ; Goliathusenim oris trucu « pide pugnavit, quo Goliathum expugnavit & qui — — . Pravis Affectibus coércendisprobisqueciendisnil &c, — 6;9 & qui ignominia affecerat. Ifraclitas , tro- pileum flramineum Regfïq cum ' diadema. phais Davidem coronavit. te permutaverit? & à pecoris cuftodia . ad Viro forti labotibus, ac adverfitatibus 4* imperiuim evexerit populorum ? cur igitur. tolerandis affueto etiam ipfe terror fit gloria. potius non dixit: Bonum mihi, quia ex o- Expertus id Moyfes fuit ad Pharaonem à pilione Regem me fecifti; ex paupere divitijs Deo delegatus pro petenda populi dimiffio- affluentem? An non hoc beneficium prafe. ne, Projecitipfe coram Pharaone in hu- rendum erat humilitati, & afflictioni? Di« mum virgam, quz in colobrum ftatim verfa xiflet JofephPharaoni;bonum mihi quia pro- fuit, adco ut expaverit ipfe hiantem aperto movilti me in aula tua: dixiffet procul du- ore belluam revolutis caudz fpitis mortem bio Ruth mulier fuo Bozio ; bonum mihi : sninantem : fed Deus nuda manu juffit fer- quia fecifti me divitijs affluere : dixiffet Eft- pentem apprehendete , qui.dum Moyles fü« her Regi Affyriorum; bonum mihi, quia co. [ geret, deterrebat afpe&tu, & fibilo; dum ex« ronáíti me; dixiffet Mardochzus Aflueros eitato animo fortiter audet,infueto naturze bonum mihi quia honorafti me: Tcbias An- prodigio in virgam vertitur allicienté, & qui gelo,quia illumináfti; Naaman Elieo, quia terrebat caudz fpiris ferpens , jam eblandt. mundafti me ; Claudus Petro, quia greflum tur in fceptroimperij, Perfa'eff in coluórum dedifti mihi; Lazarus Chriftro, quia ad vi- $ta ut fugeret Moyfes , dixit Dominusz. Ex- tam me revocáíti ; vita enim reflituta. fuit geude manum tuam , & apprebeude caudam bonaLazato; ut & fanitas Claudo; à leprse eju. Extendit, 5 renuit ver[dque efl in vir- purgatio Naamano; vifus reftitutus T obiz; 'I.!' 50[70 honor Mardochzo; Regium Diadema Efthe- A^ gam: nimirum eadem virga,qua& pavido e- zat [crpens terrores incutiens,animofo acfore ri,copia divitiarum Ruth , & promotio ad ti, & tolerandis adver(itatibus parato fit vir- purpuram Jofepho: cur igitur Davidtot re- ticens beneficia, quibus fuerat à Deo dita- ga imperio praludens, ..Si femper Moyfes fugiflet,femper ferpens eum fuiffet infscla- tusíoliusmeminit humiliationis? quafi hzec fons ille fuiffet, à quo bonaomnia hauíetit z tus ; fed dum audaci manu apprehendit fer- pentis caudam fpiris mortem minitantem fe- bonum mibi, ait David, quia bumtliafhi me z zinum ftatim depofuit ferpens venenum, & quia nimirum hoclongéutilius, idcóque & charius ei fuit.,:quàm fi omnes mundi di« fe íe in virgam infucta metamorphofi trans- formavit, Timent injufli, ait Oleater hic, vitias, montes iplos aurcos à Deo accepif- fet, Qaód ( quaras , cur humiliatio tam facere opera justitia , ae fi ferpens efet. : ea veró an manu, feu in opere virga leuis , bona Davidi fuerit, ut praecateris bonis gnitis efl : quid ni,tribulatio, & adverfitas illus tantüm meminerit ; audi quid ipfe inilar trüculenti ferpentis plurimos territat, pergensdicat: Bonum mibi Domine, quia Pfalg, 116, qui fi viriliter auderent; fi labores , terro- bumiliafi me j ut difcam jnflificatioues tuar. e5 &es, & advería non Getreétarent tolerat Humilitas enim G tribulatio optima eft vel ipfos ferpentes in florefcentes virgas, & Magiílra ,. quz juítificationes Dei, obfer- eblandientia fceptra transformarent: eít e- vartiam legis, fuadet, G edocet; idque for- nim tribulatio, que vel ipfosterrores in taffiscaufe , cur Deus nonnifi inter tonie gaudia vertit: & quamvis flagellum videa- trua, & fulmina , dum coclum mugiret, a&r WIISI fulguraret , nubes fulmina ejacularentur le- tur eífe exteriüs, glorificat tamen interius j licét pulveres excutiat incute corporis, ani- ges cradiderit Moyfi; nimirum quó fignifi- mum tanien perpolit: eft enim veluti for. caretur ad divinas leges "obfervandas nun- nax accenía, in qua cinerefcit palea, & purga- quam nos attentioreseffe , quàim cum cala- tur aurum; hinc Augufítinus: Jsfornace av« mitatum fulmina in nos zuunt; cüm gran-. | In P[Al.60, dinefurentium cadism profternimur ; tunc det palea, &f purgatur aurum,illa in cinerem ertitur , & illud fordibus exuitur 5 fornax arre&tis auribus flamus; G nosomnia factu- ros ampliffimé pollicemur 5 66 tribulatio nos mundus, aurum justus, ignietribulatio, artz- vexet, anguítize premant ; adverfitates affli- f fex Deus; quod vult evzo artifex facio , ubi ponit me artifex tolero, jubeor:ergo tolerare, gant, Numini fupplicamus , obfervantiaumv divinz legispollicemur,ut nobisopem fuam novir ille purgare. Zdrdeat licàt palea ad $a éendendum me,€ ad confumendum me , illa impertiatur; nósque ab anguftiis eruat ; nun- quafi in. cinerem wertitur u ego fordibus quam attentiores fumus ip divinis preeceptis- €AYEAT, fervandis, precibüsque ad Deum fundendis, Hinc David quamvis millenis fuiffet à quàm cüm zrumnz , & adverfitates nos ur- 47* Deo beneficiis cumulatus, ne ingratus mo» gent, tribulationes affligunt,G anguflize pree reretur, oculos in Deum dirigens aiebat : munt, quapropter fcité aiebat David Bostor mibi Domine, quia bupnliasii me, ut difcam P[:ilm. 118, Bouum wibi Domine , quia bumiliaf]i me, ,WIe Sed cur folius humiliationis, & afflictionis jefisificationes tuasy eft tribulatio alexiphat- meminit David? & potioraoblivifcitur; feu macum animi segritüdinibus curandis aptif- fimum , ac fanitati reítituendz peridoneam fufcepta teticet beneficia ? cur non potiüs debitas reddit Deo grates ; eó quia & caula ad quapropter Augufílinus ait: Imzeligat bo-Io P/Al, vt, mo;, Medicum effe Deumy,8 tribulationem me«- aulam eum perdoxerit ?- & à pafcendis ovi- dicamentum e[Je ad falutem ,.nom peuam d bus ad tegimen promoverit populorum ? & ke düm cum fceptro, penulam cum chlamyde, damnatienem: fed medicamento wrerís , fe« Qooo f/lrü, Veraui de Aþ&ibm Tom, d. . 660 Differtatio. XXX. carie, G eclamasz uou Audit medicus ad. vos nubium varios motus fatis percipiat , nune- luntatem , fed audit 4d fanitatem, — Tribu- furfum fcandunt , nunc in contrarium per- lationes homini patientiz prefertim exerci- gunt, nunc inter.fe fe concurrunt,nunc alió, tijs affueto generatim plutimum adferunt u- - & alió tendunt : neque otiosé difcurrunt, tilitatis, füntque propterea virtutis exercitio, quia receptacula funt ipfz pluviarum ad ne. non homini exitio; quia dum nocent, docent ce(fitatem inítituta, Haufíltas enim & con- lalubriora, , ceptas pluvias variis rigandis terrarum tra- fe. Jobus Numinis commendans provi- &ibus huc, illácque bajulz Dei providene dentiam, przfertim in conftipandis in a&re ti advehunt;adeó ut divina fapientia a&reas nubibus; illisqueper varios ducendis telluris . claudat aquas, & veluti panno, ac ve(tecon. ttadtus, ad terram ubique locorum rigan: ftringat, ne diffluant, nifi ubi exare(cens tel- am , campósque areícentes. reftaurandos. lus eas expoícit, in quofen(u videtur dixiffe 'Uogi 3ob.eap. 26, à it : Qui ligat aquas in nubibus fui, ut non. Jobus, qué ligat. aquas $m nubibus fuia , ut 64 26 erumpaut pariter deor[um s. Ex vaporibus. nen erumpant pariter deor[um: (fünt enim Cap,. . Íurfum é terra. folis beneficio. avolantibus [97) nübes veluti plauflra aquis onufta , & venti concrefcunt in aére medio pendulz. nubes, inflar equorum ; nubes & aquas trahentium- beneficz pluviz, frigidz nives,& erandines; Quéd fi DEUS has aquas uno , eodémque. in quibus quanta mirabilium floreícat feges,; impetu in tertam fimul przcipitari fineret, quanta divini Artificis fplendeat. fapientia ; plus obeffent , quàmprodeffent: fed quia conjicitur ex tam variis effectibusex uno eo- ftillatim duntaxat , & euttatim. defluunt, dem materiali principio in eodemfolo pro- foxcundoillapfü terram irrigant, plantashu- creandis per vatiam frigoris in.aére tempe: 1, Metbeor. meótant, totámque vegetantium naturam. rationem, Docet enim Ariftoteles? in me«. reflaurant , ait Job, Si costinuerir aquas CI2i9. Ts | £.9, övjeq. dio aére tria concrefcere beneficio frigoey vnia [iccabuntur, & fi emifivit eas, euer- ris ; & concteta ad nos defcendere;pluviam,. Tent terram j perinde ac in cataclyfmo cüm nives, & grandinem: Gafferit, pluviam fieri dimiffe facto agmine pracipites ruebant, ex multo vapote, qui infrigidatuz , feu. fri« $1. Numinis.igitur Providentia eam aqua» gefactione non tam fubita, ut aqua ftatim rum folem temperat, nec penitus detinen- rigefcat ; iltvem, cüm nubes ipfa congelatur, ? WOA u do agtis fubtrahit ,. nec fubitó emittendo . quando enim fubitó frigus nubem cortipit, campos fuffocat, fed medium ten ote we3 antequam in aquam vertatut, eo frí gore cor- gulis terrarum tractibus neceffarium fup- repta nubes gelafcit; & inde oritur nix, qu& peditat folatium imbrium depluentium. . in vellera deícendit:. grandinem vezó fieri quibus zftu fatifcenti , rimásque agenti tere per majorem conflridtionem, vehementem; IX, omnique ope fua deftitutae opportuna : ac fubitam vaporis in aquam. jam. concreti : fuccurrit, — Rigantur ipgitur pluvid, & re«- Íed quis fatis intelligat, quomodo idem va« €teantur fatifcentes tertarum 'traQtus , re-. por non totus fubitó five in pluviam, five.; flaurantur arefcentes pre nimio zftt plan- in niven , & grandinem contrefcat? Quis. tz, & languentia vegetantiue germina res. non miretur divinz fapientig , ac potentiz- ficiuntut, acletiora virefcunt.- kinc ille. artificium, cüm ex tam. modicis principiis: preedives telluris proventus , & alimentum,. [ : ETA in aéris officina, tam infignia ,. ac mirabilia- in quo anceps haereas; num imber magis cudat opificia ^. qua admiratus. quondam- proficuus fit .f fitienti- fuppeditetur terraes: fapiens quispiam, DEUM patrem patiavit- vel eidem fubtrahatur luxurianti ; cum.non. pluvie, & flillarumrorisgenitorem deprae. Tinus zílus;: quàm humorum exteffus ftu- dicavit, de cujus. utero egreffa fit glacies s Bibus obfit : idque caufz; eur (i ex diuti- & qui thefauros nivis, & grandinis in diem: na,.ac reduüdanti pluvia vitium . planta pugna, ac belli paravit, non. in faviífa ali- contrahant , accedat illicó ferenator . ali« JWZ. iu qua. affervatos , fed ad nutum . voluntatis: quis ventus ,..qui. nubes excutiens priftino. fux ex aére ftatis temporibus educendos. ?; fuo nitori celum reflituat , & folari radio Quis fatis intelligat , quomodo nubes im- terram anteà aquis natantem,exficcet, GL re« - bribus graves libero ceelo librentur , & nom: creet ; fitque aér ut loquitur. 'Tertullianus. toto impetu fimul in. terram tuant ?. quo». OrgAnum temiporums eo quiavarieras ha modo intra finus tam molles aque.fe con-. aéris,.&t temporum ,. quam in-hifce. infe- tineant intra nubes;; inftar uteri conglomee rioribus experimur , ex variis in aére ori« ratz ? quomodo nimbis gravida huc, illücs: - tur impreffionibus, , Ex pluviis igitur plu« que per varios aéris tractus volitent, & de- rimz ad nos utilitates proveniunt, orfum non ruant ? quomodo figuras, & co« - Eh quis nefciat, aquas in divinis pagi- lores, quibus vari& pinguntur íemper mue nis tribulationum procellas. prodere , ac - E3 tent ,& nunquam deftruantur ?. Mille-modis. íymbolum effe afflictionum ? unde David trdantur, & nunquam angulofz , fedfem« dixit z intraverunt. aque usque: ad auimam ypjly, eg. per fauote ,: & veluti: involutz & accumu« meéam ; ficut igitur Deus ita pluvias terra: «,. lata;acalpium inítar faftigiate, Gmox va- fum tra&libus impertitur ; & attemperat , rio colore vsluti depictz aurez ,. rubentes; ut nec illarum defectus dehifcenti . noceat obfit * itaà cinereg , atta, sgndidæ. appareant ? Qf:*iS' t"?"' æ 5— "eQUP-i Cþ-p?a- fru&tibus noítros Pravis Affectibus coércendis,probisque ciendisnil&c. 6t noftros tam appofite dolores attemperat, fo- more valido vitam perfundere decrevit, ac latiis mifcet; ut amaritudo adverfitatum dul. falutem deíperatam cadaveribus impertire : cedini admixta interng gratiz uberiüs ptofit; Càm angu[liaretur in me anima mea Domís quatenus copiofiores à nobis-fructus exigit i recordatus fum, nimirum Numini impee plerumque nos Deus adveríitatibus concurit, ranti parére ftatuit in ventre ceti, cui pervi- quó pluresinde fru&tuscolligat. — Nuces, & cax obedire detre&laverat, antequam mari» Amigdale arboresadeo avarz funt, ac pro- nis flu&tibus pulíaretur navis, & exorta pro. priorum fructuum tenaces, ut non ni(i per- cella imminens exhiberet naufragium,& ma- ticis percuffz, ullum dent frudtum: hifíce rina belluahiante oreeum deglutiret; zrum- arboribus (imiles fumus; fructus no(tri,pro- nzg,adveríitates, acprocellz eum docuerunt. bz funt aCtiones, te&tze operationes, pia de- obedientiam , cujus arridente malacia obli« fideria,probi affectus: hos fru&us à nobis pe. tus fuerat ; hucaccerfendus S,Zeno inquiens: Cüþ.zgq 'Uo ^ 296. tit Deus; Proverb. — Prabe fili mi cor tuum demifjus in altum, ferine voragiuis eff. ve- Sevmane de CHP. AU. to, 9ibi; € oculs tui vias meas cuffodiant alibiz ceptus bojpitio, Vigilat in ceto , qui flertebat Jona, innavi. Mirares! posinaufragium , post Caprvds — Finine oblitifcarislegis mea : Fili bonora dominum, &$ valebu. Sed quia hifce fuispre. natattle fepulcbrum incolumis tertio pofl die cibus amantiffimus Pater Deus plerumque Ninivitas iluffvat, zerribilibus oraculis falus parum impetrac à nobis indignis fuis filiis, &€m civitati credule prafliturus, aquas adhibet tribulationum , ac tempetta- 'lribulatio in ventreceti veluti in offi. 54. .tum, quibus noftram emolliat duritiem ; & cina in vocalem. tubam efformavit Prophe- cor poítrum ílectat in viam mandatorum tam, cujus fonitus Ninivitas € fomno exci- fuorum. taret vitiorum , & fegnitiei ; & ad vitam Ui Ij't EL kciam Hac mariná procellá Jonze pervica fufcitaret. Jonas fiquidem intra pifcis ven- - flexi. ]onszc.1. injunxeratei Deus pradi- trem vocem tubz duclilisemifit : elamavi 779 * YVj« cationis munus obeundum contra Ninivita- de tribulatione mea ad Dominum, 6 exaudi. vit me de ventre. rum fcclera: furge, $ vade im Ninive, & Tuba daclilis ztea eít, L predica ibi: furrexit Jonas non profe&turus & plurima cffingitur tunfione : quid ni tem. Ninivem ; fed Tharfin iturus, quó à facie pettas Jonam tutudit, & in tubam efforma« Dei imperantis przdicationem fe fubduce». vit du&tilem,.ad fonos edendos, quibus Ni« ret: furrexit Touas, ut fugeret. in Thar[is 4 nivitas excitaret ad refipilcendum; ideo fo. fgcie Domani. Duplicem patravit Jonas in- nuit hec tuba duélilis, & Ninivitasexcita- obedientiam, quia juffusadire Niniven,alié vit quiain ventre ceti veluti in officina tri- fe contulit; fecundó quia detrectavit munus bálatio eam percuffit: quoties Deus fupre- Obire concionatoris ; ed Deus ejus duritiem mus faber tabam perficere vult,eam tundit, emollituras aquis adverfitatum marinam ex- traditque malleo tandendam, Malé fona- citavit procellam ; quá venti,nubes;fluctus, bat Jonas, antequam in officina cetiin cubam & omnes aéris injurize pugnaverunt contra du&ilem tunderetur malleante zerumná; fed Jone pervicaciam : non tamen adhuc . refi- mox percuffus,ac tonfus flecitur in tubam puit Propheta,fed procellz metum evafurus duclilem, fuóque íonitu aures percellit Ni- i . gomes in carinam deícendit navis Et: f onas defcen- nivitarum;quos ad refipifcendum excitat 7 dit ad interiora navis , €& dormiebat fopore fed i de ventre ceti Jenz clamorem . Deus gravi, íed mox deprehenfus pet. fortes Nu- audivit : clamavs de tribulatione snea ad minis providentià moderatas, in flu&tus de- Dominum , G exaudivit me deventre, qua- cumanos pervicax Prophetaexcutitur, Gtà lisnam fuit clamor ifte, quem marini ceti vi- ceto hiante ore exceptus vivus fepelicur in fcera,decumanos inter fluctus, procellásque vivente fepulchro ; ubi veluti in. gymnafio fonoras obtendere non valuere? quomada '.'fm. 1. Íonum edere potuit caelo, quem vaftatümul. de munereeruditur praedicauonis ; CHÓR AW- gufHaretur ia me anima mea Domini recore tuantis zquortis moles .fmngebat? ait Tere datus fum , anguítie G tribulationes eum tullianus, quomodo oratio Tona de ventre : ceni per tanta beffie viftera ab 1pfis abyffis, edocuerunt obedientiam, & parére INumini j ttiac enim coepit recte velle, quod diu malé Jer tantam aquoris molem ad celum potuit evadere2 fed liceccumultuantium flucluum noluit;intra ferinam pifcis alvum, matinag« flrepitus, fremitisque procella fonantis,cla- que belluz vifcera fepultus, docente advere fitate; & magiftrá. procellá eruditur ad ex- mores, vocésque valuerint Jonz prohibere, ercitium virtntis ipfi injunctze ; quod fi ani- ne marinas extra undas audientium aures pulfarent; nontamen ejus defideria, & vota ma, feu vitz fpiraculum intus per rotum Numini injungenti przedicationem parendi TO diffafum corpus vifceraomnia permeabat in- tranea, ac [piritus diffadit per membra fin- inhibere tempeftasvaluit ; Cum angufliare- tur in zme anima mea Domini recordatus ula vitales: itaJonas quafi ceti.anima, feu ferz, ac beftialisvitee fpiraculü, intra belluz fu. Tunc enim quafituba exaltavit vo- P[ahfh f latebras difciplinam didicit , ut vitales fpiri- cem fuam fpiritu'potiüs , quàm fono : in 'Vc?! tus diffunderet per (ingula Ninivitarum cor- ventre ceti obedientiam edoctus, G de prae- dicatione fibi injuncla eruditus, Exivit é d a d at pora: quod fifostebant tunc Ninivitz in peccatorum fepulchris, quibus tumulati ja- marini ceti ventre,veluti é pymnafio doctor, cebant putrefcentes, Jonas € ventre ceti cla- & laureatus; qui petvicax, G rudis fuerat Qooo2 matinz Verani de dj*käibw- Tom. l. r R E 662 Difiertatto XXX- matins beflize fcholam ingreífus : fera al- untur, Chriftus mundo concionaturus, id vus Jonam reflituitlittori, & quafià fcho- ipfum effe voluit , quàd loquebatur , nec la fubeundz przdicationis poft triduum e« ejus lingua aliafuit , quàm Verbum. Lin. Pfal. 44, V. meritum , ac edoctum evomuit: & Magi- gua mea calamta feriba velociter fcribentis, 2 Ífter factus Ninivitas vitze errores edocuit , Sed nifi calami crena fitfa cultro fit , mentis quos per pcenitentiam , in cinere , & cilicio nefcit conceptum exarare: in geminas eft ca- cortigerent , quin & mortuos peccato ad vi- lamus portiones fcindendus , ut atramentum tam beneficio refipifcentiz revocavit divinze reddat , characteres etformet , manui ob- gratiz ; G re&lé fpiritum Ninivitisaudiene temperet, G nifi quis cultro fcindaturtri- tibus redonavit., quos é fepulchro etiam bulationis , ferróque vulneretur adverfita- peccatorum ad auras elevavit vitales , cüm tum , vix obtemperare imperanti Numini fymbolum fuerit refurrectionis; etenim qui addifcet , G pervicax cum Jona non munus facer inftruebatur Orator , priüs abforbetur obibit predicationis, fed veítigium premet AfluCtibus, deglutiturà ceto, fubduciturà obítinationis, nitetürque , feà facie Domi- lucis ufura, & per triduanasinducias in la- ni fubducere , cujus lingua calamus fcribe , tebris, ac vifceribus detinetur marini pifcis; feu calamus in duas portiones fciffus. se' !/hl. ü!o W. smellocutus esi Dominus , duo bac audivim u2 12, donec fibi fuperftes à natante beftia incolu- mis reddatur ad fuperna, Dedit Jonasty- Ícilicet utrumque teflamentum vetus, & pum dominicz refurrectionis; furrexit à ce- novum , quz in Chrifto confibulata funt, to Jonas, & mortuis Ninivitis peccato re- proinde lingua patris , qua ejus efl Verbum, furrectionem miniftravit ; acuté D. Chryfo- fea filius, calamus dicitur, ut vtriusque vo» Se , 37. logus, Currit , occurrit, adeft bellua de cabulo teftamenti gaudeat , illüdque effe Jonas in ventre ceti profunde toti dominica refurretlionis imple- putetur , quod docet, veluti in erudita fedens fchola Magiftra tri- tura , 6 proditqm, imó ( conceptura my* flerium.s, bulatione munus didicit Concionatoris , & l 55 Quos non emolliret fcopulos , non fle- id effe in corde,quod ore loqueretur; Chri. &leret faxa , non everteret montes, & popu- ftum imitatus , cujus erat typus , & cujus los ad Deum non converteret Verbi Dei prze- lingua calamus erat conceptum Patris fcti- , dicatio?fi fpiritu Dei fua concionatores ani- bens, cum utrumque teítamentum ita fcidit , , marent eloquia? f1 id effent, quod loquun- ut fimul jungeret eleganter S. Zeno. — Lín- Serm. de * tur 4 fifonitus oris ab affe&tu cordis non dif- gua mea calamus feriba , calanus vwifus efl , fomno Incus , fideret ? Quid non potuit aterni Verbi prz- duosque vertices gerit 5 4n unju acuminás te- ^ : dicatio, fi vel cüm taceret , Verbum erat , quo . nuitate digeflos , unam litteram utróque con* ; & aures pulfabat, & przedura corda flecte- ficiens 2 u$ [i unum adimas: alterius inanis linde reclà teflamenta funt duo ; , bat ?. nec priüs fe dedit ad eloquium, quàm eff ufus. , per integram zterüitatem é mente patris qua fimiliter duobus capitibus unam litteram gigneretur ut Verbum , quod licét , linguam fingunt ,. umnum Chriflum Dei filium [Diritals , non movercet;potuit tamen cordacomovere : temperamento confcribunt, Que fime fes & licét in tempore tantüm locutus filius fue- utilia effe non pofunt , quia vetert ficut no* J mo I rit, ab eeterno tamen Verbum erat ; Joan. t. vum praflat fides 5 ita novo vetus perbiber tr Lj MP. IU Inprincipio erat Verbum', ut difcant Con- teffimouium. — Semel locutus eff Domis- cionatores Verbi Dei , id effe , quod loqu. LUE & bec duo audivimu, n e 5 g U XN .4'1"— MÉ w BON Lihqg, N JN ( '?33. AE 10, A E N T £ L Nk À. DC A ü*-& n: 3*4* N A. a $ lq T x 23 3* d h t K^O [ * £5 E u Ó j F£ LU (:; i s 4 F j j p AE "N 4 A £ Wt d i i? Qs W 63 j Qjïqua'» i 30&, [77 ! LOT DIS- 88 (663) Z eiocoebebreb ocio db ao as ao d do a co CO CDCO C tb o ebco t eie doeie doete edoetoctocde cdo f efo cfo dfocfe o cococde eQo o ao eqecdoeto d- efocfocfo edaeQa h " EP.G3 60 GD ODCOCD D CDCD ER GD CB CO COCDCD C DO C COCD Qu ï. DISSERTATIO XXXI. lribulatio optima eft morum Magiftra, vit errorcs corrigit, pravos affectus caftigat, quos & «rumnarum flagello abigit. — Probos edocet , qui excitentur, ac fovcantur. (v g. Io ' l Virtutum cultores mundi non deliniuntur voluptatibus . fed þdfüä)*ï. quo folertiores frant dn virtutum exer- Latum dz'rvexaytur a[peritatibus , & $52 virtutum culture, non dominatur, (Cum B. A f' ;Ptima eft tribulatio mo- Genef. cap. Q259 q» rum Magiítra, quorum Rebecca geminos in utero infantes fimul 25,9,21- & p5 ii » errores corrigit, && vir- collidi, ac veluti pugnas inire fentitet : per- E tutum edocet exercitia, rexit, ut confuleret Domiuum. Cui Deus: 'Lx;x—k* 4 Idque caufz, cur Deus Dua gentes funt in utero tuo &e.. & major j pios quosque hoimines ferviet minori , quae verba perpendens D, N POW Y at y 3H 5 : a r 2 Ro nolit delicijs diffluere , Auguftinus : qua ratione id factum fuerit, ü nec velit mundi volup- feria quzítione percunctatur; eó quia natu d tatibus deliniri, fed potiüsafperitatibus, ac major fuit Efau, qui nunquam minorilegi- tur ferviiffe , fed potiüs necem tentáffe in« tribulationibus divexari , quos inde magis — perficiat: adverfa enim exerciuo funt virtus ferte : quomodo ergo obfequitur , qui ne« tum cultoribus,non exitio; eít enim calami- cem molitur? quomodo non perfequitur,qui tàs, quz virtutem expolic, qualicét premae perniciem inferre fatagit? Eíau funus patris tur anguítijs, non tamen quidquam patitur fui Ifaaci expectabat, quó manus violentas detrimenti; imó perinde ac rubus flammis injiceretinfratrem fuum minorem Jacobum, circumfeptus citra noxam Íplendet illuítrior. cujus fanguine manus propriasfeedaret; 7- Genf'eape il.b. !6. NA4w Refert Plinius Arboris genuseffe, cui nomen mient dieslutlus patris mei, & occidam Jae 274U,4.1e zur biffor. . ]arixy & hancinter proceriores enumerari, && cob fratrem meum. Si igitur Efau nil aliud *'5?. I19e talis effe naturz, ut folia illi non decidant: mente volvebat, quàm fraternum fanguinem vis ejus incorrupta, & emori neícia, contu- fundere, eique mortem inferre, quomodo max eít, & vitze tenax, imó injecla igni non major dicitur minori fervire? Pulchré D, ardet, nec carbones efficit ; nec ulla ignis Auguítinus : Servire non obfequendo , fed Tom4- ferme vi abfumitur: quo pacto hoc ligni genus ut- 78 perfequendo, eü modo quo mali feruiunt bo- pote immortale, nullísque rimis fiffile, nec mii: ficut llamma. infurno claufa pani dee cariem fentiens, nec vetuftatem, pictorum fervit coquendo, diverberatioeidem piníen. Libio,cap, iníervit tabellis, & Coelius Rhodiginus affe- do;falx fegeti metendz ; baccilli, & quaifa- : !O rit, vifam à fe turrim ex puro larice ítru- tio; ac diverberatio frumento purgando; & €am, & quam]ulius Czfar fub;ectis flam. malleus auro diducendo, aclima ferro per« mis comburere , & dejicere non . potuerit, poliendo; ita mali dicuntur in mundo fer. Hzcarbor virum . prafignat pium , ac for- vire probis, quos perficiunt inexercitio vir« tem , quem tribulatio non lzdit , fed potiüs tutum, quando cum adverfitatibus, ac mo- perficit: licét nonnunquam ardeat ; cinga- lefliiseos exercent, Neque Jacob Iíaaci filius türque medijs calamitatum flammis, nullum natu minor tantz virtutis vir fuiffet, nec tot tamen in eo, velfoliolum comburitur , nec documenta, ac monumenta reliquiffet for« od ullum edit verbum , quod vitium oleat im- titudinis, ac probitatis, nif1 à fratre fuo na» patientiz, Laricem arborem diceres Jobum d tu majore exagitatus fuiffet. Quamdiu o- fuiffe, qui tribulationum flammis circum- mnia ad votum fluxére Jacobo,ac profperitas feptus nil inde detrimenti contraxit, & de eidem arrifit, in domo paterna lauté dege« f' 305. c'þ.!. quo dicitur; Zm omnibus bis non peccavit bat, & quia matri charior, omniapto libitu agebat; (ed tunc nondum virtutum exerci- jo6 labis fui. As Perfecutio non profternit , fed erigit tio illuftris fuit : fed cüm primum coepit Efau virum probum ; obíequitur viro juíto, non ad necem eum perfequi ; tunc in Mefopota- miam ad Labanum profugit avunculum , ubi eum pcrfequiturþ; famulatur viro addicto 000 j ultra 664 Differtatio XXXI; ultéa antos viginti opilionem egit ; & ar- animam tuAm . Ad tentationem » non tamen mentis prafectus fenfit feà paterna domo ex- vincitur virtus , licét adverfariis obrua« . tur. torrem: fiquidem duriffimé habitus fuit ad- actusfamem , & fitim ferre ; eftum , & gelu Quia Gabaonitz dejerárunt idololatriam, tolerare;labores , & improperia deglutire, & 6 vitiorum cafítris confugerunt differtores fub dio frigido infomnes ducere noctes; ha- ad líraélitaram campum , virtutis infignia rum omnium srumaarum , quibus fuit Ja- in veri Numinais cultu fecuturi , adverfarios cob apud Labanum divexatus ,' caufa fuit habuetunt, quicontta ipfosinfurrexére , eà P d Efau fratris improbitas , & invidia: fedquia quia cum Joíué fcedus injerint religionem probatum fuerat Jacob aurum, hoeigne tri- profeffuri Ifraélis. Cougregati igitur afcen- Sofu£ e, 107 bulationum uberiorem fuit enactus virtutis derunt quinque Reges Amorrbeorum , 88 caffe Íplendorem, morümquepuritatem : & fta- 74 metati funt juxta Gabaon. oppugnantes terna perfecutio, tamerf1 ad tolerandos la- €am, Gabaonitz nullaalia cauía Reges illos bores in Labani avunculi obfequium adege- quinque in feconcitárunt , nifi quia dejeratá rit, non tamen Jacobo obfuit , fed profuit: idololatriátergis vitio datis ad veri Numinis LT fiquidem mortem intentatam effugit , otium religionem tranfierant , & ad culturam virtu- h ex maternis blandimentis ortum excuffit, de- tis; tunc fuperbi Principeshoneftosarmane liciis diffluere deftitit , & laboribus toleran- turintransfugas , quiauxiliumà Jofue exo- disaffnevit, quibus & vires, & divitias fibi rantes ; fuppetias fibi ferri quavis difruptá comparavit, Lyam , & Rachelem fibiconju- morá enixim deprecantur, Ne retrabas cges acquifivit, & quibus duodecim Patriar- manus tuas ab auxilio fervorum ,. afcende.a chz orti fuére; & Chriftus ipfe fuam traxit €itÓ , €$ hibera nos.- Ecce viri Gabaonitae originem. Elau igitur perequendo Jaco- virtuti adhesére, & quinque Reges Amorr- bum, eumad apicem promovit felicitatis, &C heorum contra fe excitárunt , quia virtus fi- ne hofle , & adverfitatenon colitur, non ado- hoc pa&o natu major minori infervivit , non obíequendo , fed perfequendo ; quia virtus lefcit , nifi rigata, vel fudore , quem labor eli- adver(itatibus non inficitur , fed perficitur : cit , velfanguine, quem hoftis fundit; ve- 4 44 Co» vinth. €2p. quaptopter Apoftolusait : Cwm inmfirmor , rüm, quid intererit Jofue ,. fi (uppetiasaf- i.'U iQ- £unc porens fu. ferat , fi defenfor accedat ?. Quomodo u- 3* Cüm arumnis obfeffa virtus premitur , nus Jofue flàre poterit contra quinque Reges A;lv, Amorrhzorurn, ampliatur laxior;G.cüm adverfitatibus oppri- Congregati. afcenderuut Cap. 10. V, Gnií mitur , furgiteminentior ; neque lztior flo- " quinque Reges Amorrbaorum Rex Jerufalem, j: ret, quàmtribulis, dumísquecincta. — Plu. Rex Hebron, Rex Jerimorb , Rex Lacbs , res habet ipía adverfarios, quotquot fcilicet Rex Eglon [imul cum exercitibus füis , 69 caffra vitijs indulgent , muadi voluptatibus., ac merati funt juxta Gabaor oppugnantes eam $ delicijs diffluunt ; hi funt , qui virtuti adver- quomodo uauüs ; quinque refiitez , & non fantur; non ipfius virtutis merito , fed ipfo- potius cadet proflratus ? Id proprium eft rum vitio, Tamet( innoxia fit , & mius; virtutis , pluribus impeti adverfarijs ; &ab vittus; implacabiles tamen fuflinet advería- ijs premi , fed non opprimi; divexari, fed rios, àquibus impugnatur quidem , fed nun- non frangi, quam expugnatur , quia virtus, cüm infir- Quamvis Jofué fub initium hzffet an- $ matur; coeít validior; cüm profternitur ; Ceps , veritus, ne delatas hadtenus ab ipfo vi- furgit fortior 5 cüm fauciatur , fplendet in- &orias effet obfcuraturus à Regibus Amorte tegrior: licetígvam violentiam , trucémque hzorum deviclus , quorum faleati currus, tyrannidem fpirent virtuti adverfantes , nón armorum copia ; militum numerus imme» tamen ullum eiderm incutiunt timorem, quin tatus, terrorem ingeminabant : animos ta- Hinc non mirum fi vir- & animos addunt, men , & vires Deusaddidit, quiexcuffo ti» tutiscultores , & ipfihoftesexperiantur, & more victoriam fpopondit propugnanti vir- adveríarios habeant contra ipfos infurgen- tutem , defendenti Gabaonitas, quià cultu tes; necefle enim eft, fe certaminibus ineun- idolorum ad exercitia verz religionis tran- fierant, dis przparet ,. qui virtutem fequi peroptat j Ne timeas eos ? n manus enim tuas Jofue c t6o quia nulla fine certamine virtus? perinde,ac tradidi illos : mullus ex eis tibi vefiffere potee nulla (ine fpinis rofa floret : idquecaufz , cur Yiu, Virtus impugnari quidem poteíl , non Oraiio de Nazianzenus Vircutis cultores vocaverit vzr. expugnari ; fletit virtus cum Gabaonitis , && lüudg S. Bll[;j. tutis aliptas (Jiramtes , columnas , G vivor innumeri ceriderunt hoftes , cum Regibus Martyres :. fuit alipta magifter athletarum , Amorrhzeorum , quia plus roboris habet cujus officium erat certaturos inungere , & virtus ad hoftes fundendos , quàm innumeri exercitus ad virtutem evertendam. l eacurare, qua ad corporis attinerent. Qui Huc virtutem fcquitut, neceffe eft, alipta fit vir- accer(endus Bafilius Seleucienfis , qui ac fi tütis, quam debet certaminibus inungere , induceret Jofué loquentem , pulchré ait : 6"4", S'h' ac preparare : perinde eft virtutis gymna- Hoflem à Deo oppuguatum mon mHELuo ego , fium ingredi , ac martium campum adire; eui celum proclypeo eff , cum eo mauur cone ubi adverfarij plures, pugna multz, qua- fero , cui ves ef cum Deo. Infirumentum.a Ectlef. cap. propter monet Syracides. — Fl 2ccedens ad ero Deo vifibile , quia invifibslia jaest rela s g 2-. 'g. de fervitutem. Dei fla an pimore , G preparaza J?Itit tbi eff ad *vi&qriamjfdei. Sola Ed Tribu!atïd mor um mapiftra pravos afte&us caftigat;Sc, &6s é, Sola fiquidem virtus eft, qux pugnans Ifaacus , tifum fignificans : fed quia cultu« hoftes proiternit , & ipfa non profternitur : r virtutis unicé addictus erat Abrahamus " vicit Jofué , quia pugnavit cum ipfo virtus debuit poft lztitiam procellam pati. — For- €onfoederata , ubienim virtus pugnat, cce taffis no&turnz fe quieti dederat , cüm vox & lum hoftes expugnat: dimicavit Jofué con. €cclo ad aures allabitur , quà jubetur filium traquinque Reges Amorrhaorum , & nevir- tollere, quemé Sara fufceperat , gaudium tus caderet , coelüm hofles proftravit ; Do- Ícilicecfuum , delicium patentum , & fpem vninus oifit fuper eos lapides magnos de calo unicam familiz » & Ifaacum fuis jagulatum priüs fepelivit Deus hoftes , quàm iíti ma- manibus hoftiam Deo immolare, Fuit id nus ad pugnam confererent , & de partavis. It non folüm filij, fed & patrisjugulum pete- €toria fine confli&tu gavifa eft virtus, qu& te : Íed qualis religio erat credentis , tale pugnis affuefcit , ut triumphet gloriofior ; fuit ob(eqnium obtemperantis ; nil cuncta» fienim certaminecareret, eloriàdeftituere- tur in negotio lu&tuofo , cui vel ipfa natura turvicloriz, non enim absque certamine, repugnabat: parat cuncla neceffaria facrificio, fine hoftibus virtus triumphat. — Idque cau- «omitem fecum ducit Ifaacum , quem.offert [ fz, cur Apoftolusdixerit: Bomumcertamen fronte ferena , nulla rugofitate contra&á , £ertavi , eurfum confummavi , fidem fer- 4' 1!, 7' 'exerit ferrum, intrepidam armat dexteram: "4vi: virtutum culturam certamen vocavit, «en quali tribulatione premitur in Abrahamo quia finehoftibus, & adver(itatibus excultà virtus, cüim unico debeat fuo privari (ola- virtus non germinat , neque adolefcit nifi tio; cüm videat fpem totius familiz , mox plurimo rigata fudore, quemlabor extor- exarefcere ; & delicium Sarze uxoris extine quet5 velcruore , quem tribulatio fundit , igui , evanefcere 5 'fed quia virtus premitur, adeó ut perinde fit ; virtutem excolere , ac non opprimitur .adverfitatibus 3 .excidium certamen inire , adverfitates pati, — ;Potuif- :Deus nonfolüm prohibuit i(aaci filij , verüm fet Apoftolus fcripfiffe Timotheo; 'ego vir- 'etiam votum parentis uberiüs remuneravit., tuti ftudui , ut meofungerer münere , cur- «quia virtustunc crefcit. uberior., «cüm angue füm confummavi , fidem fervavi , quo me» ftijs premitur anxior, . BezeZicam tibi , 6f um implerem officium; íed maluit certami- Genef. 222 : amultiplicabo femen tuum ficut flellas cali , €f "U. 47, misnomine virtutis culturam exprimere , 'eà velut arenam , .qua eft in littore mara z gpf- quia nunquam fineconflictu excolatur , ut J::I'verþs fidebit femen tuum portas inimicorum. fuo, rcélé innuit Tertullianus , inquiens : |Cer- Fuf. Unum virtus paraverat Iíaacum ime "Gnoflicos IO. vl €2p. 66 amtiiüá nomine Deus nóbs martyria proponit, molare, & calicem «mortificationis in effu- gqer qua cim adver[ario experiremur , ut à fione ejus fanguinis baurire 5 fed non e(t quo libenter hono elifus efl , eum jam con- ipaffus Deus tam infignem wirtutem .ullum fianter elidat. :-Hic quoque liberalitas magss pati detrimentum , fed immetato ditefcere uam acerbitas Dei prael. — Evulfum enim dàncremento in multiplicatione feminis: fed bommem de Diaboli gula per fidem , jam.s 11 propemodum innumeri -erant pofteri na, 66 inculcatorem -ejus voluit effcere .per vir- dcituri ex femine Abrahz ,.«cur non potiüs pulveri terrze paríantur , quàm maris [itora- t 7* Nafcitur virttis in a gone, *quà ad bel, li arenz? £& velut ayenam ; U& efl inlitore lum infiruatur , pugnísque affuefcat ; abs- guaris: fi benedictio foecunditatis ;in/'POüB*p h que cerramine non fplendet virtus, quzin 'tos erat Abráha transfundenda yCur.non po«s folo conflictu nutritur , adolefcit , & incre- tiàs pulveri.comparatur telluris ? .cüm hze mentum fübit: 'unde fallitut., «quivirtütis laude honeítetur foecunditatis , & maris ———t 00 —— EEE E CA appetens ; ejüsque culturze amans advería- arena litoralis probro redarguatur 'ilerilita. E ios*refpuit-, « pugnas deire&tat inire; 'exe tis? nullam arenz litoráles maris planram tinguitur virtus , fihofle careat : raró fine generant , inullam producunt arborem , imà pugna cattitas , & rarior fine conflictu-hone- nec ullam enuttiunt herbulam., ccur ; O ftas; ideóque Apoftolus , eatenus virtutem foecundiffimum Abrahz femen n excoluit ; quia certamen inivit ; neque vir- ultiplican- :dum in pofleros flerilefcenti patiatur arenz ? tutis culturá floruiffet, nifipugnam contra ia nimirumvirtutisfemina bellorumaboi carnis ftimulos intus inmembris , & conua tibus;pugnis, procellis , adverfitatibus debe. ofü;;!h homines exteriüs irruentes iniviffet , qui fi vent aflueícere : «quid litorali 'maris árená non vulnera ferro; convicia tamen linguá , tetnpeflatibus magis «obnoxiu "m ? las noh & calümnias fingentes , & fzviüs pungentes, folüm.coéli grandinespercutiu nt, ventorum acriüs faüciàrunt ; f[ed Apoílolus virtutis turbinesevertunt ; fed && marini fluCtus ju. €lypeo eorum ictus retudit. giter diverberant , &jugem cum fluctibus, $. Tunc virtus adole(cit vegetior , & ube- vndísque procellofis pugnam debent fuftig: rius fubit incrementum , cüm fortiori pre« ze: non igitur tellurispulveri, fed arega. imituradverfario. Annosrf.thorimarita- Tnaris pariantur pofleri-ex femine Abtahae TLÀ Sfi lis fine proletoleravetatSara, cui Deus licst otiundi , quia nonterrz pulveres ; fedlito- eetate provecle fecunditatem fuit impertitus, ralis maris arenz implacabiles filiimque genuit anno atatis nonage(imo , ;4€ perpetuos zetundunt flu&ctuum aflultus , contra "qUOS cum Abrahamus centefimum ageret, No« jugiter confligunt: fpumofe undz arenám: men puegoä latitia inexpectata inditum fuit. ebtuere adnituntur ,. .fed arenz: vexata ad ] Vie 666 Differtatio XXXIL victoriam inftruuntur , & fluctus terga in Deum intellexit calamitatum authorem ; nec fugam vertere compelluntur, folàm focium cum Davide , fed infuper & :2 Irruit precella in litoralem arenam , parentem , imó & ipfas calamitates, ipfam quam obruere flu&tuum exercitu apereditur ; myrrham;dile&tum fuum effe cenfuit; ac fa. Íed icet pulfetur acceffu , impetustamen a- fciculum myrrhe non à dile&o fuo tantüm rena retundic , & ad fugam cogit , quos infitum, aut fatum putavit, fed ipfum effe procella flu&tus immiferat exitiales. Pre- dile&tum credidit : Fafciculus zayrrba dile- mere quidem nituntur arenam fluctus , imó Gus meus mibi , ideóoque amaram morcifi- & obruere, fed nunquam opprimere , nec cauionis myrrham in fponfo fponíz daulce. uperare ; quippe Dei verbo armata , ubi Ícentem, pectori admovit, inter ubera re. fluctus Dei mandatum in litote legunt , tu: poíuit, cordíque inferuit. Pergit fponfa. morem deponunt,fuperbiam, & audaciam Borrus Cypri dileclus meus mibi ia vineis En, Cant, c, &. : excutiunt, & retrocedentes fuas reforbent gadi. Quid qued diledlus,(i myrrha eit, Q'4i, 1, rabiei fpumas : cleganter Bafilius Seleucienfis admovetur pectori ? uberibus inferitur ? explicans quomodo mare licét procellofum , cüm autem eít botrus , non manu colligitur ; ac tumidum legens in litorali arena infcrip- fed relinquitur in vineis : fi fponfa amare- turn Dei preceptum,curvatis fluctibus illud fcentem fponfum ample&itur in myrrha ; adoret humiliatum , & deofculetur in fpu- quam inter ubera collocat 5 cur dulceífcene Mil mantem candorem refolutum,;ait : 24rena» tem in botro fuo non iníerit cordi ? an ; æfrït. Is .;, EL qua[i babena formidabili mare continet , ter- quia Chriftus, cüm dulceícit inbotro; plu. TA liberans , fervans 4 pelagi eluvione» ; res habet vindemiatores ? qui cüm amares eflo ventorum impetu ad terram mare pro- fcit in myrrha , paucos habet collectores ? pellatur, Fertur illud quidem fluttibus alté botri , & profperitatis dulcedo pluribus elatum : ubi veró terminos attigerit , revere placet ; quibus adverfitatis , ac myrrha ama- — tit , vefugitques & Domini vocem litoribue ritudo diíplicet, an[criptam ,- cüm intuitum fuerit , curvatis Etiam per invia flerilefcentis deferti plu- 1Il. fluctibus termini pofitorem adorat : ciímque res habuit Chriftus fe&tatores, cum ageretur serram vtoleuter feriat , veferitur , acdivi- de turbis pafcendis ex multiplicato pane , ni impery memor rewertitur in. fugams : pifciümque obfonio; nonita cum pauperta- - Maris irafcentis adfultus, quibus per intu- tem fuos edocens difcipulos , famem illis me(centes flu&tusterram obruere, & exfor- oltendit tolerandam, ac fitim propinavit , & bere videntur , fiin virtutem impingant ; compedes , ac catenas exhibuit : cum inops oícula figunt, qua vulnera infligere ma- de una in aliam peregrinaretur civitatem , tin2 unde credebantur, non obíonia impertiturus , fed paupertatis toleraturus incommoda caruit feclatoribus: $. II. G unica recenfetur fponfa, quzinbotro, & myrrha dilectum foum fibi effe proteflatur ; & quia przviderat à plerisque colligendum Adrrbea adoerfitatum ,65 evum. botrum invineis, & negligendam myrrham | garum amarities dulcefcit , fi foveatur in horto fponfi; myrrha inexiflenti hofpi- incorde , ac equo animo tolereturs & in.s tium apparavit in ubere ; quia myrrhea tri- Aalexipbarmacum ad. pravos affetius bulationis amarities lactis non deflituitur - curandos adbibeatur. | &Hn-fäl dulcedine ; nimirum lilium caftitatis vernat Titun, jucundius , & fapor virtutis dulceícit gra- [le" Dverfitas virtuti exercitio eft , non tior, cum mytrhea pafcitur amaritudine exitio , & erumnarum amaritudo tribulationis. A Sponfa , quó dilectus ei ma* dulcefcit , ejusculturz addicto; id- gis faperet, noncum é vite pependit pampi» CA»t, t. YT, que caufz , cur fponfa in facro epitalamio * nis coronatus , amplexata eft eum in botro Myrrhz fafciculum zrumnarum , ac tribu- dulcefcentem ; fed in fafciculum myrrha coa. lationum fymbolum non à fe projecerit , fed lefcentem: fed cur inter ubera myrrha? nifi inter ubera collocaverit: Fafcieulum myrrbe ut inde difcamus , la£tis dulcedine temperan- diletlus meus mibi inter ubera mea commo* dam effe myrrhae amaritudinem: quos Deus rabitur ; adeó fapuit , G fuavis fuit facre filios recipit, nonitamyrrhz amarorem ijs- Ípon(z myrrha, ut eam in fuo duxerit pecto, dem propinat ; quin etiam lactis dulcedi- xe reponendam ; fed non credas , fuavem ei nem é mammis fpargat fuz benignitatis, myrtham obtigiffe , fed fuavem fuiffe dile- Dulcefcit myrrha tribulationis,non pede élum , .eó quia & myrrham prabuit , & in eam conculcantibus, ut lutum ; fed eam am« myrrha latére credebatur. Sapientior certé plexantibusutbotrum. Placet ceelefti fpon« fuit fponfa Jobo ; cüm hic à Domino dixerit fo amarities myrrhe , dummodo non pede prodijffe,quae fibiadvetfa obtigerunt.Domi- Conteratur , fed finu foveatur ; hoc efttri- job. f. V. nus dedit,Dominus abflulit, imo & fapientior tl' bulatio &quo animo toleretur, — Cybi in fa- fuit Davide,quia hic comDeo in zrumnis,ac tribulationibus effe tantüm autumavit, Cum fciculo myrrhze coarétabatur fponfus, mox. dilatatur in vite , ac dulcefcit inbotro; quia Pfäl. QD. 'v, ápfo [um in tribulatione : etenim fponfa 4j iytrha inter ubera , curn foveretur à íponfa, longé perfpicacior ,. non folüm: cum Jobo lactis efuxit Julcedinem : dukefcit enimtris — — H bulatio Tribulatio morummopiftra pravosAffectuscaftigat&c. — 667 bulatio, fiametur , fiex myrrha in botrum & Efau paleflram materno in uteto ma&ti mutetur , fi non humeris fufferatur, fed in prius quàm nati pugnaciffimé decertaverint finu alacriter feratur. Sponfadilectum fu- plus enim valuit ad diffidiaexcitanda , & fo- vendajngenij diverfitas, quàm ad concilian- um priüs in amaritudine myrrha ampledli- tur; poítea in botro exofculatur dulcefcen- dam concordiam naturz germanitas , & fane te in vite; quia veri folatij nobis dulcedi- guinis neceffitudo ; vix conceptus Efau fe nem Deusnon propinat, nifi in calice myrr- habitu corporis , animique indole perdiffi- ha. Neque ad Deum properamus , nifi milem Jacobo prodij. Fuit enim Efau na- tura ferocior ; ingenio aggrefti: cümécon« pertribulos , & nonnifi per fenticeta ad« verfitatum viam mobis ad ipfum fterna- verfo Jacobus fuerit ingenio facilis , mori- inus. buselegans, ad virtutum fludia pronus: hi al 13. .^ Acceffurus . Pet rus ad Dominum fluxa ergo fratres priüs bellatores , quàm armos marini zítüs doría intrepido pede, greffüque rumdelatores; priüspugnaces, quàm nati ; priüsadverfarij, quàm fratres, materno in haud titubante calcavit 5 fed qui fcaphá ade veríantis procellae impetus, ac fluctuum it- utero, perinde ac martio in campo pugnas ruentium delu(it adfultus ; mox eorum li« iniére. . Collidebantur án utero ejue paruu- Genef. «g, 4i: fed qua tam infolentis diffidij cauía tuit? 'v. 25 quida perambulans itinera timore percelli" Matib. 4v tur, ideuswentum validum timuit , (iflu- non fufpiceris aliam , nifi quia Eíau natuta Y "V, 30, &tuum fpumanta terga intripedo «eius non ferox ; ingenio turbulentus , vitio przlude- cedebant greffui , duritiémque é marmoreo bat;& Jacobusingenio facilis;animo pacatus, mutuaverant ftrato, quo gradientis Petri ob- motibus elegans , & comis , perfonam egit filterent pedibus , cur pavet , mergi nefcius? virtutis: nonigitur mirum , fi adverfarium quia nimirum ventus invalefcebat : quamdiu. fenfit etiam materno in utero claufus: non ventus non fuit validus fcapha citra naufragij enim potuit virtus fine adver(ario concipi , pericula flu&tus eludebat matinos ; fedcum nec fine certamine incrementum fubire: ap- t ventus validiori flatu Apoftolicum greffum pofité Gloffa moralisait : Zv ffmgulis quoque . 1 egp, 25« coepit fuper uadasremorati , tunc coepit tie iboc dici poteff : due genutes , €$ duo populi Geuef. more concuti , vultu impallefcere , opém- 4ntra nos funt , feilicet vitiorum, & virtu- "Tametfíi ventus que Magi(lri expofcere. tum , ifle tninor , ille amajor : plures enim.s effet contrarius , & ícapha marinos fluctus funt mali, quàm boni , € vitia pluravirtu- dfficulter traijceret , quia tamen validusnon tibut, Cüm primümRebecca virtutem con- cepit., bellum excitavit implacabile : caro erat, non timuit ; fed cum primüm coepit invalefcere, & contrarius effe extimuit ; quia enim copit pravis fuis affectibus infurgere flatus validior Petro 'obfitebat gradienti , adverfus fpiritum puerorum ;5 fenfit confli- «ui fluctus obtemperabant ambulanti : :nec &um in utero , quia virtus fine adveríario , mirum ; ex amoris impatientia, ex fervore nec concipi, neccrefcere potuit: nequeRe: virtutis acceffit Petrus ad Magiflrum , cüm ibecca Jacobum «oncepiffet , nifi luctam excie " flu&tus marinos intrepido greffu , pedéque táffet implacabilem. iHuc accerfendus D. audaci calcavit; 'non igitur mirum, fi cüm Gregorius. Quisquis accingi dn divino fer« zib &, Mee virtute duceretur , vento contrario , & vali- vitio properat , quid aliud , quamfe contra s a. At :do remoraretur 5 'quia 'ubi virtus , ibi ad- antiqui adver[ari certamen parat? ut liber Ppe- Serm.de verfitas ; eleganter Zeno Veronenfis. n certamiue ióus fufcipiat , qui quietus " dimore, aruc aflu marino fertur won naufragus , fed tyrannoincaptiuitate ferviebat, INimirum quator 4 timetprofundum interciperenon ti- flores legunt, .& quietidegunt, qui mundi suentem , nec tamen in totum diff/mulat; e indulgent voluptatibus, carnis adhzrent con- per mare pedibus fe ambulare man «eredat. cupifcentijs , vitio ignominiosé parent ,carni Neceffum fuit adverfarium experiri , :obfi- indecoré ferviunt , & pravis concupifcentijs ftenti obviare Euro procellofo , utmanudu- agnave fubijciuntur; íed deteflanda eft hzc cente virtute ad Dominum fe tetendiffe cre« «quies , abijciendi flores , excutienda tranquil- deret; quiatuncrecté ambulamus, cum vit. litas, que virum prodit virtutis expertem, & tus per medias adverfitates nobis iter (lernit, 'vacuum ; virtusenim ,. fiflos eft, nonnifi per vexantes contrarietates nos ducit 3 quó Ípinis vernat circumfepta, quibusad pugnam «ertior Petrus fieret reCti fui itineris, opus armatur ; quotquotenim virtutem excolunt; fuit,adveríautis venti experiretur contrarios necefle eft, pugnas ineant; conflictus fufti- impetus, Somnium videri -potuiffïethetro meant; quia ubi virtus , ibi adverfarius , & iterad Dominum fine confli&u 5 neque àvir- & pugna: vix conceptus in Rebeccze utero tute fe manuduci credidiffet ,. nifi procellofi Jacob, quia virtuti prelufit , maternainalvo venti adverfantes impetus , flatüsque remo- vitium enactus eft adverfarium , priusquàm rantes fimul , & vexantes fuiffet expertus : matus: quaquis accingi in divino fervitio pro* venti adverfitas comprobavit , Petrum non gperat , ait D. Gregorius, quid aliud ,quam.s oloriz ambitione, fed virtutis exercitio tu- fe contra antiqui adverfarij certamen parat ? midos calcáffe eftuantis maris fluctus : quia non declinandus igitur eft conflictus, fedex ibi conflidtus, & pugna, ibi adverfarius in- animo ambiendus , quo victoria non folàóüm furgit, ac infolefcit ; ubi virtus adolefcit. quazritur , fed & poffidetur , quamdiu con« fli&tus utget, pugna perfeverat, : 144 Idque caufz ; curgemellifratres Jacob ; Verani de dffeiiibus Tom, l Pppp Vite 668 . Differtatio XXXL.- Virtüs adverfarium non timet , quia 1, imó nimia felicitate corrumpitur: quidquid pugnando palmas demetit, & ad triumphum enim illi inciderit, moleítum obtinget: té- properat; propterea, non quid paffura fit, nella cervici quodvis jugum ef grave, quia cogitat ; fed quó tendat, afpicit; quia quod ponderi tolerando non affuevit : & tyro in patfura eft, gloriz pars eft. Ideo adver- caltris ad folam vulneris fufpicionem impal« fatios permittit Deus , ut virtus illuftrior [] lefcit ; cüm veteranus pugnis affuetus , & ca- fplcndeat , viclorijs coronata * p»ræludunt ftrenfi pulvere fordefcere c Upiens, cruorem adverfitates triumpho virtutis , nec finit fuum audaéler fpe&let, Íciens plusglori & Deus procellas oriri , quin fit fubfecutura Huc tali vulnere fluere, q uàm Emguinis. aéris ferenitas: idque caufz fuit fpon[ze, cur pértinet D, Chryfollomus : N f ? adfit con* Homil, 4.de divize, & exeo, quódfenferit, fponfi laevá caput fu- fhéius j abefg corona j nifipraced. « "t certaani- G&an cap, um premi , intulerit dextrze amplexum. Le- pastpers 3. . 3, na5 nün acciptuntur bravias ff non funt fíu- va eju fub capite meo, & dextera illius am- dia , nec bonores ; ff tribulatio nom vexat nec píexabitur me , non dicit, amplexatur me remtffo folatur ; fi eelida byems non precedat, dextera ejus , 1ed amplexabitur , infert enim ex minante tetra nube difcolorem Verna tempéries nou fub/eguitur. Etbocnom n bominibus tantum, fed in feminibue quoque iridem 3 €x turbine procellz arridentem epfis intuerilicet, — In b enim multam pl«- aéris ferenitattem 5 & delicias fibi fpondet Viam ,multamnubium collifionem , multme affuturas, eó quiaà pondere lzvze , feu tri- que glaciem fieri oportet, fi vernans [ica ex* bulationis prematur in capite? non enim argere debet. — ideo lzeva ípenft priüs preffit quid ipía optet ; fed quidíponfus agere fo- Íponíz caput , quia amplexus dexterae folae leat, candidé prodit , lurida tribulationum tium cordi erat allarurus: Leva eju fub ca- hyeme caput obruit , cüm lzva manu premit ; pite meo. G dextera , illius amplexabitur me, fed cum dextera poftea ample&titur , vernan- quid quód plutis fecerit lavam » quàath dex« tes piorum affectuum flores excitat , legít- teram? hancenim infra peétuslocavit, cum que é corde. Non igirur trilemur, quo- illam juxta mentem , & in vertice capitis ties levam noftro fentimus capiti incumben. habuerit? nimirum fponía, cum myrrheum tem , non proeul dextra aberit , qua per noviffet dilectum fuum, non potuit calami amplexus folatia adferet : ubi leva adeít tates Jeva , non pratulifle amplexibus dexe erumnarum, procul non abeft dextera de- terz&. Per 2rumnas igitur, & calamitates , liciarum : neque cenfenda eft Izva gravis , quas lzeva manus nobis immittit, ad Deum cui dextra ob viciniam adnectitur : amplexus ducimur, quem & relig iofiüs colimus: quem Gmej j enim dextrz pondus omne excutit lavae ; enim ignis tribulationis intus de 4j in fl coquit, & fponfa cum capite gravaretur non flagella , ammea probat cerumnarum fornace, re« non perfecutiones , nec adverfitates recenfet , ligionis decor illufirat , , & fplendo.—r virtutis quibus concuti folent , quos lzeva tangit : fed condecorat, horum oblita folius meminit manüs vulne- & » Id nobiscum videtur agere Deus , quod 17 rantis, & fulminantis ; & quia manus eft aquila cum fuis pullis , quos in examine flag- Ípon(i ex preffura iævæ,'afnplexusinfert dex- rantis folis pendulos Unguetenet, ut fi cu- juspiam pupilla hafiter , nutétque folari 16, Hanclavam fenfit, ium fuo federet in circumfufa jubare , veluti prolem degene- fimeto Jobus, & quia noverat , cujus effet rem , partique illegitimo natam condem- manus ; non irruentium Chaldeorum ,nec net: fin vere immotis palpebrisradios cbi- Sabxorum meminit, qui greges , G armenta bat phebeos, conítantíque intuitu folem fuerant depopulati , & fegetes combufferant, afpiciat , ut proprium fotum innutrit, & omnia fua bona fus, déque everterant ; fed Quid ni ungue adverfitatum nos Deus tenet $ rerum fuarum jacturam in Deum refudit ; & ut furfun elevet ; & ad divini folis haue in ipfa adver(itate Deum vidit fibieblandien- riendam lucem illuminantem omnem homi» tem , non adverfus fe fevientem, fciensDe« nem venientem in huncmundumi nos in füb« um per adverfa virtutem expolire , qua arri- lime evehit ; & quidem fupra nubes , quia ut dente profperitate minime fplenderet : qui ait Regius Vates Ad Deum non accedit ma- divitijs affluit , quantum in ipfo virtus pau. lum, nec flagellum ejus tabernaculum lzedit. pertatis emineat ; prodere nequit : non enim Non accedet adte malum,t7 flagellum non ap- Pfalm. g0. fcire poffumus , quantum adverfus convicia , propinquabit talernaculo tuo.. Verz virtutis & contumelias habeat quis conftantiz , fiin- 'U.*-A À9. . 'cultores;ac divinz amicitize candidati,nonnifi ter plaufus adolefcat , vivat , & fenefcat: vir- tribulationum probantur examine ; neque di- tutem obedientiz non querimus in Principe, vini contubernij beatam metam attingunt , cui omines parent , G obfequuntur, Quem nifi totum patienti fladium percurrerint , nulla adver(itas premit, nec contraria fortuna totümque virtutis curfum contummaverint. exercet , quantz fit vir fortitudinis dignofce- Abraham licét in Dci confpectu pulvis , & ci- renonpoffumus; necan fit aliushumilis,qui nis deprehenfus fuerit, per erumnas tamen nemini eft conremptui , quique nullis impe- agitatus,perlimam tribulationum perpolitus titur injurijs: quomodo is patiens dicetur , Dei familiaritate, & amicitiá infignitus fuit, qui nullis premitur calamitatibus ? torpefcit quia tribulatio , & anguftia , ita erumnis finc adveríario virtus ; nec fua prodit decora, preffum , & dolentem nobilitant; ut Deus di- Tribulatio morum imagiftra pravos affectus caftigat,&c. 669 dicatur quodammodo ejus amicitíam am- — Quàm apté infignem vocat mifericors I9 bire, & ex fublimi majeltatis folio fe cupere diz tefferam , coeleftem colluctatorem Jaco* bum & Labanio focero in patriam reducem declivem in amicos amplexus dolentis , & anguflijs preffi, quia quos adverfitatum turba divexáfle certamine, preffiffe lu&á, contri- viffe obfiftentem: fed ubipietas? ubi mife- exe;cet ; hosvirtutis fplendor nobilitat. ricordia? inludta, inipfo dolore? quia cum S. III. premeretur certamine , evehebatur ad no- biliorem hominis conditionem ; cum luxato femore, diftortóque nervo contereretur;for- il.4.ge : Virtus flos eff , qui alia non ger- ^6 tior evadebat ad przlia; nec erat,cur formi- h sminat culturá ,. quàm adverfttatum : dine contabefceret ob fratrem obviantem per- sec Alio gaudet imóre vigari , quam fudee €itü ira, & (everitate, cujus fe Deus obtempe- rum , quos labor imprabus ex fratti tavit finui in benignitate,& pietate: per bra. cerporis defeffis membris chiorum complexus , fe Deus colluctator Ja- elicit, cobo immifcuit , quaíi unam cum ipfo perfo- 18. | N Dei amicitiam Ifaacum , & Jacobum nam gereret 5 ecee quá arte , quo artificio alius favor non adfcivit, quàm tribula- DeoadneGtitut homo 5 certamine tribulatio- num; luctálaborum ad Dei evehitur amicie tionis divexatio ; tunc Jacob fingulari amicitiz divinz tefferà in(ignitus claruit , tiam ; quid enim amicitiz magis proprium cum Labano focero inferviens fundendis fu« quàm amplexus ? quid periculis magisobno- doribus affuevit, laboribüsque tolerandis ob« xium quàm pugna? in qua G corporis vires duruit , & Efau fratris perfecutiones fuíti- conteruntufr , & membrorum artus confrine nuit. ? L ? e Dei amicitia flos eft , qui alio imbre guntur & cruenta vulnera infliguntur rigari non gaudet, nifi fudorum , quos la« & non folüm corpus teritur ; fedetiam ani- - bor &fronte elicit; vel fanguine , quem per« mus pavote concutitur ? Luctatus fuit Deus fecutio & vulnere fundit. Ut foceri Labani jur- cum facobo , pugnam inivit, nonucipfum giafedaret Jacob, ejüsque iras extingueret expugnaretad aecem , fed ut propugnaret ad vitam 5 non ferro , fed pugilatu certamen ftuduit humilitatis dulcore ejus acorem per- fundere; cámqueà focero abfceffilet , ne in inftituit5 non vulnere, fed amplexu infequu- —— tuseít adverfarium , ne cribulatio , & dolor recrudeícensincidetet fratris Eíau odiumau- xius feceifum , latebrásque fecretas quafivit, longiüs à Dei amicitiz teffera diftatet; neà Genef.32.y. Vr iuBabatur cum eo usque mane. Cum divini amoris fymbolo tentatio abfcederet s 24, lu&ta brachijsexercetur, ut quó arctiüis pre- defeífus ex itinere cuperet defatigata corpo- tis membra quieti dare,ultró ad iuctam pro- meretur , eó intimius Deo adhzreret , & vocatur, & nece(fitatem videns fihi impofr- snagis appateret amari , quà acriüs videre- tur oppugnati ? fcité Chryfolegus. — 74cob Serm. Na4z2 ; tàm congtediendi cum adveríario defcendit Y ánarenam; fomnum excutit, quietem abi- vedeuntem pro certamine provocat , lutiatos r confiringit amplexu , ut amaret patrem git , & ftans manum manui conferit, pedem pedi, ea virium contentione , ut coeleítis certaminis , won timeret * - hic certaminis 'fä collu&tator videretur ei palmam concedere ; pater ; quem Jacob adamavit , Deus fuit záfi os femoris ei luxáffet ; nervümque di- colluctator , in quem per mutuum ample* ftot(iffet ; fed exafperatur dolor in mede- xum pio exatdebat Jacob amore; quianul» lam, & quiluctari cum homine timuit, in» libi pij affe&tusexcitantur in Deum uberiüs , ter pugiles Dei fe novit recenfitum ; exer- nifi cum adverfarius., G tentatio urget ac. riüsin homine: roíarum dixeris indolem cuit Deus Jacobum ln&tá , quá fegnitiem ani- pios induere affe&tus , latiüs non florent , mi excuteret, fpiritum corroboraret; do- lores auxit , ut incolumitatem impettiret , quàm tribulationum circumfepti fpinis ? ea eft cribulationis induílria ; ut perinde , ac & àtimore dolentem erueret : fiquidem nul. la efficacior medicina in pharmacopza vir« tribula, difperfa granaconterat, in trituras tutis reperitur , quàm quz afflictione , & redigat ; & ferrato diícruciet carpento , quó in horreo coagmententur viribus refi-« dolore apparatur ; hac enim eft , quz vulne- ribus medetur , quz animiconfulit egritu- ciendis perapta. A9, dini : luCtatus fuit Deus cum Jacobo , quem Adverfitate non languefcit virtus ,. fed Pf;h»- pi cüm arctiüs premeret, fortiorem effecit ,.ut fortior corroboratur ad pugnam;non viribus UE confltantiüs contra fratrem invalefceret ; & deflituitur, fed ad palmam victrix in(truitur. Quàm decorum pulverem hac in arena vir- per brachia in Dei finum infertus omnem ex. cuteret & corde formidinem ; appofité D. tus cellegit, non ut fordeíceret victa, fed Chryfoftomus. Magna Dommini enifertcor- fplenderet victrix ? finguli greffus claudi- dias quoniam occurfurus erat fratri ,ut fci- cantis Jacobi argumenta fuéte fortitudinis ; selc i Ri d R ret re ip[a , quód nibil afperum daturus effet fed quando fortis in lucta facobus ? fi ejus femoris nervus ex folo collu&tatoris con- is figura bominis , luclari cum jusio voluit, Torum boc faélumefl , ut fe illius bumilitati tacu difruptus ceffit ,. & infectus conta» "g attemperaret , & formidinem ex anima jufls gione .emarcuit ? habetur in Genefi. Genef.32., 9. cum videret , quodeum fuperare wom po[fet., .25, eximeret. y & per(uaderet ei, ut citra Ango. vem fratri occurreret. ^ tetigit meruum. femorá ejus , — 66 featim., W. —— £nAf s Ferani de Affeciibus Tom. 1 Ppppa ii ia al Differtatio XX X1, 6709 emnareut. - Si cmar&uit; quomodo fortis ? quó ejus caro inde p,rogfefïhra priüs de paf. fifaucius , quomodo victor ? fi folo digi- iione difcipline erudiretur ; quàm ex virgi- to preffus claudvs evafit , quomodo ftetit neo fanguine formaretur ; quin per inflidum uUlelus? triumphavit vi&or ? ita eftvix ner- vulnus noftre voluit intimius humanitati ad» vunipupugir, G fortioremdepredicat , vae hzrere ; proximior enim tunc humanitas elt lidiorem pronunciat , ut legitur in Genefi. Deo , cum in lucta erumnarum pungitur ; Guef s. Nequaquam Jacob appellabitur nomen tuum; fauciatur ? noluit cárhem Jacobi colluctatoris Jtd Ifraél : quoniam fi contra Dominum (ore dolore expertem, cüm ab éadem effet carner L] . tie fuisii quanto magis coutra bornines ipfe fumpturus: quó vir dolorum diceretur , præzmleäit. Àn non belligerandi ordo in* noi folüm dolotres ad fe traxit, verüm ex do- vertitut ?. is fortisdicitur , cujus nervus loreéfüarn voluit originem ducére: moriturüs inver vulnera , & doloréscrucis; ex doloribus emarcefcit , robur deficit ; is vi&or qui fau- cius; is victus, qui vulnera infligit; trium» oriti voluit , & indoloribus vivere, ut ad pa- phat; quiladitur; cedit, quivincit; ado- trem redux de proftrata morté vi&lor, nos e- reas canit, cui vulneraepicedia pangunt: ita doceret , nullam ad ceeleftem gloriam , quàm e[t, hec pugnandi ratio divino addiícitur in per dolorés tatiorem nobis patére viani, 22» certamine , in palaítra edocetur virtutis 5 Idq; caufz cur fponfus ad coronam fponfa hac in pugna pati , ac vulnerari viciffe eít; vocaturus non de excultis hortorum areolis viribus deítitui , validiüs ad vi&toriam cor- eam ad fe vocat , fed de montibusexefis Liba- robotari ; fanguinem fundere;glariam enan- ni; & Parthorum, & de cubilibus leonum, . eifci . . collu&aror Deus infirmum reddit Veni de Libano fpon[a mea , venide Libano , N 4 Jacobi femur, quo caput firmiüs flaretvir- veni : coronaberis de capite Amana, de vertí» tutis fulcero fubnixum: pié & eleganter D. ve Sanir ,€ Hermon , de cubilibus leonum , de Do gradu- Bernardus. lltinam & meum nervum n« siontibus partborum; (poníam invitat , ut ve» bumilitatis £* lus tangat , ut marcefcat , fi fortà ex bac niat.é loco ; in quem fponfus fecefferat ia énfirmitate incipiam proficere , qui ex mea montem fcilicet mytrhze , & collem thuris , firmitaze non poffumnifi deficere. Legopro- quia virginitas adumbrata in Libano , nonnifi Jfe'ló : quod infirmum efl Dei fortius ejl bo- in montibus myrrhz , & thuris coronatur. minibus : , (ic quoque Apoffolus « libenter glo- Thus,cüm adoletut; orationis eft fymbolum, d 4poln riabor in infirmitatibus meie, ut iubabitet in ha, ficut & myrrha mortificationis , & &erumna. "me virtus Chrifis, rum : quia lilium caftitatis nifi adverfitati- at Tunc corroboramur , cum adverfita- bus excolatur , fuaviter non redolet , nec thüs tibus preffi infirmamur, Vel collüctator nií1 inter accenfas tribulationum prunas e- Deus os femoris Yacobo luxavit , cum erucietur : caftitas enim, quz oratione , & .quo luctam conferuit , quia praelu(it homo mortificatione cáret non claret; & propin- fieri , qui in homine non fuit dedignatus quior eft lapfui , captivitati , & compedi; «olluctator apparere ; 0s femoris in lücta quàm coronz : fcite igitur à Libanoevocatur luxavit adveríario , ut naturzeno(tre ab ip. Sponía ad montem myrrhz , ut totonam fo atlumenda infirmitatem proderet ; cüm non folüm virginitati exculte ,. fed etiam effet Chriftus Servator füam ex femine Ab- doloribus &quo ánimo toleratisdebitam ac» rahe per Híaac, & Jacob originem duéturus; cipiat. f , .I bene Jacobo collu&tanti folo attactu femur; Corona , quà virginitas coronatur in fol 2 » e quo tradux generationis emanat , luxavit ; dolorum , & tentationum officina cüditur quó aufpicaretur, fe absque viri femine qua enim deltcijs diffluit caítitàs coronam à ? ^ lilio enim caftitatis nil Jethas poít aliquot fzcula generandum in utero * Íe abigit matris virginis * Debilitavit femur , cui lius, quàm mundi voluptas, quamdiu Da* & vim abítulit , ut firmiüs fuz generatio- vid pugnavit cum adveríarijs , Saulis perfe« nis imprimeret illo attactu fymbolum: id« cutiones fuftinuit , lilium excoluit pudicï;i' que caufz cur humane formae mianum ei ti2; quod tuncelanguit, càm primüóm coes $i cafti- admovit loco , & quo folet hominis gene- pit ipfe in aula delicijs diffluere, ratio prodire ; ne crederetur ope humána tas avis e(t paradifiaca inter thalami plu« gignendus , quiSpiritüs Sancli opificio vir- mas volare deíit in regia ; licét. coelum ginali in aula erat efformandus, — Tanto ar- conícendere didiceritin eremo 5 fi flos eít debat amore nofílram affumendi humanita* rubere ceffavitin purpura; & olere; fi puge E tem ,ut adumbrare modum , quo erat eá ve- natrix Amazon dicitur , tunc triumphare de- ftiendus, voluerit plura ante fzcula : nec le. didicit poít viétorías, quando adveríarium: viter femur tetigit colluctantis Jacobi, ut ampliüs non novit, Qu extra aulam mulceret, fed graviori impetu; ut feriret ; 0s« floruit exculta; perijt in aula negle&ta; & due luxaret ; quó certius fignificaret ; fe ejus- fervivit in imperio , quz didicerat impera- re in famulatu ? lu ,,',. dem cun Jacobo naturz futurum : quin non ? friguit inter odoratas folüm femur tetigit, fed & inflicto vulnere pelles ; quae inter nives fovebatür 5 ^ ora fauciavit ; doloribus afflixit ; quia ad confot- namenta deperdidit , cum accepit , nun- tiur divinz naturg nonnifi per vulnera , & quam enim Davidis pudicitia ancillata fuerát dolores nobis. viafternitur: quin & portio- nifi infolio ; tunc ejus lilium etiam prope g: nem illam 'in corpere concuffit , &torfit fontes exaruit? propterea recle fponfus non ex | | Tubulatio moi;um magiftra pravos Affectus cafligat &c, ó7r ex deliciis thalami, neque ex odorátis flori- te coronati: coronatur fpon(a,fed fi proce« disque hortorum areolis fponíam vocat ad dat de cubilibus leonum , de montibus Par« coronam; fed de montibus parihorum, de 4 X thorumt Jni corenaberis de capite Amana, cubilibus leonum: quia caítitàs nonnifi per de cubilibus leonum , de moutibus pavthorum: morntiuüm labores, per parthorum timores, qu& debuiffent terrorem iücutere ferocien« leonum terrores , adverfitatum pugnàs ad tes beftize,coronz preluferurit, 7 coronam ducitur, Apte igiturà libànoevo- EtiamSamfíonileo in itinere occutrit A $. catut (ponfa ad montem myrrhze , ut coro- ore hiante; & necem minitante, fed heros netur, — Veni de libano fjonfa. Vocat fpon- venientem feram pede intrepido expeétavit, fam, quam fecum trahit: non ei injungit ut & oculo impavido afpexit , ejus -ferociam eat, fed ut fecum veniat, ut habetet fequene defpexit , G bellua Samfonem, quem debuit tem. Validior enim ad traheadam fpon. vorare, enutriit; faüces enim unde poena fam fuit vox illa Venz, quàm fi dixiffet ezz, timebatur in perum vertit; & oris hiatus , quia plures funt , qui licét viam indicent tetrorem rugitu incutiens, favos exhibuit Íalutiss :perpauci tamen, qui quos ad mon- mellis; & ubi mortis amatitudo timebatur, tem niyrrha vocant , :&'ad luctum 'cohor- vite:dulcedo hauritur: melle non fuiffet tantur, exemplo precedant; folus fponfus Samfon paftus, nifi cum leone lu&am intti- fponfam przceditad montem myrrha,ut ex- tuiffet; tunc merujt mmelle dulcorari, càm emplofortiüs, quàm voce eam traheret ad feram proftravit, Ett adverfitas officina , € ftudia virtutum. ! qua fplendor moftre glorie dimanat: nun» 'Ad coronam non pervenimus,nifi per 24« quam miraremur ia metallorum principe dnontem myrrhe «um íponfa «acleítem íe. allicientemnitorem, -nifi cruciantis flammz quamur fponfum ; tunccumillo coronamur, opificium ipfum torfiffet: fi procellas tol- f1 per tentationes, labores, & cruciatus poft las, iridem nonfperes ; nostem qui faftidic ipíum tranfeamus: hacfuerunt corona do. zerumnarum, fiderüm coreis non delectatur, nati Martyres Chrifti pagiles, fed quia in Sponía inter Parthos & leonesnon deperdie officina perfecutionum , cruciatuum ; tun* 4dit quidquam depropria venuftate , quin & fionum eam fibi cuderünt :eleganter Tertul- long? venuftior inde fplenduit, & digna mon 4» Apolog* lianus tyrammos alloquens , & Chrillia- vinculo, fed corona: nonipiturhorreamus .cg?, E2. morum tortoresait ? Crgcibus , Ef fPipitibue montes myrthz, fi diadémanos delé&at; f dmponitis Cbrifiianos.quod fimulachrura non ipremunt nos tribulationes, non tamien ope prins avgilla deformat eruci, & fhpiti fuper- primunt ; abftergüntnos zzrumnz , non fe- Jiruéia? dnpatibulo primim corpus Des ue« ziunt5 etiam Apoftoli pluries procellà pul« ffti de u . rur, Iugulis deraditis latera Cbri. fati in cymba fuerunt periclitati , fed nun« Jfiianoru $ 4tin Deos "vesiros per omnia quam merfi; & fetrus quamvis videretu£ snemóra validius incumbunt aftie , & run- fluctibus abforberi , portum tamen vel in €inas8S. fcobina. Céruices pouimus ante plum- dpfo-naufragio appulit , & in'tutum venit, &um, G glutinuim , & gompbos: fine capite «üm ad Chriftum pervenit, Paulüs itidém funt Dij vefiri, — Ad beflias ampellimur certà H tametfi anguflijs preffus;ynunquam tamen ijs, quas Libero , & Cybele, & Cereri applicatie, dem fuit oppreffus, , Jgnibus urimur ; G boc ali i prima quidem Petrus fzviente procellà per rnárinos 264 sna[[a., In metalla damnamur.; inde cen. fluctus proceífit, & tuté inceffit ; quia per m fentur Dij vefiri. In Infulis velegamur, fo- adverfitates tempe(tatum nón timuit àd Ma- det. &6 Infulie aliquie Deus verfier, aut nafci , giftrum accedere, qui citius non inveiritür, Varios defcribit Tertallianüs aAut mori. quam inter dolores , & preffuras erümna- Martyrum cruciatus; & labores, quibusfu- rum. Qumzfíierunt Deum Íponfa, & David, perítitiofa crudeliras fibi perfuadebat Deo* fed hic fait illà felicior in quarendo, cüm rum predeffe fimulacris ; quibus tamien àd Íponía (« fraudatam tefletur , fuóque voto tuiumphum Chrifti pugiles coronam fibi cu- fruitratam ; quem enim quzfivit fponfüi debant, quin & inipfo fapplicio portionern aninimé invenit; cüf tamen Davidi qu&. hauriebant ipfi divinitátisz fi enim metalla, renti ftatim obviaverit,Quid caufie, cut ad que Chriftianorum turmz dammnabantàr Íponía anxia in qu&rendo non invenits ad conflandis Numinibus inferviebant; & ipía quéDavidillicoperveni?quiafponfain le&to metalla, quz & terr intimioribus vifceri» deliciarum; in thalamio quietis fuóm quafi- bus labor ervebat Chriftianus Echnicorum vit fponfum, quem David per inacceffa tri« habebantur Numina; jam labor aliquid di- bulatiónum, per przruptas cautes zrümna- vinitatis impertiebat non falfz & fucat&e rum , aclaborum invenit;ait (ponfa; Z5 le- Cant.cap.3 o Ethnicis, fed verz ; & probate Chriftianis é&hulo 220 per noctes. gusfivi, quem diligit fcité concludit Tertullianus: $i per bec con- Amma mea , quafrvi illum, & non invem » : Loc, eit, Jflat divinitas aliqua : ergo qui puniuntur, fe fruftratam defiderio fatetur,quia non per cenfecrantur , €5 Numinaerunt diceada [up- afpera tribulationum ; fed per delicias le- plícia; quia Ícilicet perfecutiones, & fup- &uli fponfum quafivit , hinc quem David pliciaaliquid conferunt divinitatis, quà fup- adulter invenit, hicfponfzvirgini non ob- viavit; quia David quzfivit, ubi fciverat pli;fa tolerantes coe!e&i merentur dizdgma. PPPP; poffe 672 Differtatio AXX P[a.56.7,5, noffe inveniri: In dietribulationis mee beum 50 ' ch H exquifivi manibus meis , no&e contra eum, 6 e0n [um deceptus, Spon(a fegniüs fponfum Per jölzz Clyryïz' vuluera, earäm- quafivit poft folis occafum cum | indulgen- que füramiza aríidam Ingvedimur cali dum eít quieti ; & propterea non in campo, tametfi ipfe effet flos campi; non in monte viam : & noilurna tribulationum cali- gines, veluti prelucentes faces , myrrhe , íed in le&ulo per noctesquafivit : nimirum , quia diem fuum quafivit in nocte, gua ft. eundum pramon- firant, miniméinvenit. David veró ut quemquz- reret invenitet ,. antevertit folis occafum; 1$, lucis utitur beneficio converfurus in diem ( 3 Onfortium cocleftis fponfi , qui quz- ipfam tribulationis fuz noCtem: eft. tribu- rit, tribulationes non fugiat, fed a« latio perinde ac nox lurida, omni folatij cla- met; non enim Deus ad mundi deli- ritate deílituta , fed hanc noctem in. diem cias animam invitat , fed ad erumnas,& tri. &xeridiano jubare clarefcentem David vertit, bulationum anguílias: Surge amica mea ffe- quia tribulationibus preffus ad Deum fe con- eiofa s£A , €$ veni columba mea in forami- nibus petra, in caverna macerie. Vertit, quem quafivit , & invenit: i dze Ecce quo- modo eam ducit, per latibula ca vernarum, tribulationis :ea Deum quafivi , &non fum rimásque faxorum ?. antra monti deceptus, INonexpectavit,utamicorum oc. Um, Cavere cumbens patrocinium ad Deum ipfum voca- na macerig, prarupta cautes, exefz rupes ret, veluti extremum profugium, & ulti. horti funt, in quibus fponfa. vernante fuo iam in naufragio defperata falutis tabu- gaudet flore campi; quia fola Chrifti vulne« j ra deliciz effe debent Chriftianorum; pet lam, fed illico ad ipfam confugit, cüm pri- müm fenfit fe zerumnis exagitari , calamita- ipía, eorümque foramina arctam ingredi« tibus premi,quzfivit David non pedibus tan- mur cccli viam; neque foramina petre, & tüm, fed Q manibus laborando fimul, & faverna maceria , quid aliud funt quàm vul- nera Chrifti, operando: 45 diezribulationis mee . Deum Adamavit ccleftis fponfus columbam formofam ,. & fpeciofam , non ; i.:.a.z exquifiui manibus meis : quem fponfa non ;| ;| invenit otiofa in lectulo ; adinvenit David palcentem in campo, fed dolentem in fora- laboriofus in opere; illa defiderio fruftratur minibus petre , quia in anguítiis durioris fuo, quia fufpirijs defes; ifte fitvoti : com- tribulationis fpatia dilatantur veri amoris, | I?PM; pos, quia manibus ftrenuus : fponfa. igitur ydius amoris tribulatio eít, qua& charitatem prodit, non obruit, 405« mulre non potues Cant 87 ; n decipitut, quiaotio indulget inle&tulo; Da- vid veró, quem quarit invenit, quia nec la-. runt extinguere. cbaritatemz n L6) divitia - affluentes, fed erumnarum aqua: uentes bori parcit, nec diei expeclat occafum, ut i accedat ad Deum: . non otium , fed labor; amorem commendant, non voluptates lectuli, fed ' tribulationum Imó zrumne altaria funt, ubi lampas 29. charitatis , lumina piorum affe&tuum uberiüs preffurz ad Deum manuducunt. 27. Non ita inter delicias fponfus . füam ardent, illuílriüs fplendent , & cultus Nu- quafivit ponfam , fed inter anguftias fora- minis viget fanctior, « Iafortuniorum exer« minum praduri faxi, inter horrefcentes , ac citum, erumnarum phalanges denfo agmine Cm;zt. €Ab o caligantes maceriz cavernas: Columóa mea in Jobum hoflis tartareus armaverat, quem & in fimetum proftravit; non tamea victum in foraminibus petra , in caverna maceria; offende mibi faciem tuam, fonez. vox tua im credas, quem jacentem faucium vides : Tgnc 79 20. a«uribus. meis. Vocem auditurus fponíz , furrexit Job , & feidit vellimenta fua ,. ey quam quarebat, non perambulavit ver- ton[o capite corruens in terram adoravit z nantes floribus hortorum areolas , fed ca- fed cur Job furrexit, fi ftatim voluit íe in vernas macerie ; imó G foramina pene- humum proflernere ? cur celet fe erexit , fi travit petrze; columba fiquidem cultrix ca; ftatim corruens fe depreffit? nimirum quó flitatis, audiri non debet nifi in foramini- ferventiüs in adorationem procumberet, eà bus petra in feceffu, eminus ab hominum jl celeriüs furrexit; priüs voluit fürgere, ut frequentia & tunc tuta degit cüm faxeis fanctiore devotione demiffiàs adoraret : f foraminibus anguítiatur, cüm tribulatio- non furrexiflet,demiffum adorationis flatum numanguftijs premitur, cum in caverna ma- non exhibuiflet: tunc devotiàs Deum ado. €eri2 , G ;adverfitatis commoratur ; |tunc ravit, cum acriüs tribulatio urfit; cum pri« enim oftendit faciem. fuam fponfo, & ejus müm audivit, malorum exercitum in fua vox aures demulcet fponfi,. Non lufciniam irruiffe bona, Sabaos fuz regioni contermi. Deus fpenfam nominat, cum expetit ejus nos irruptione factá mille quingenta majo- vocem audire: neque curat, ut. cubet in ris pecoris capita abegiffe cuftodibus fetro viola, fed ad cavernas macetie eam interemptis3 voracem ignem ovium feptem evaocat, millia unà cum opilionibus fzvo incendio deleviffe, nec uná quidem vi&timá placando TOE Numini fuperftite; Chaldeos equítes rapto $ v vivere affuetos tres in turmas ; partitos tria eamclorum millia abftraxiffe czfis famulis , ali] Sa 1 Tribulatto morum magiftta pravos affe&tus caftigat&c. 673 alijsque nitentibus obfiftere: feptem filios, 4 bus kgtänumj, formatur interius, ne tenella & tres filias (imulin eadem domo «convivan. ejus primordia rigens pruina decoquat, aut — tes , excuffis vehementiexorto turbine à fun- urentis folis seflus arefaciat ; vel violentia excutiat ventorum , vel imbrium labefaclet damento qiatuor edium angulis vivosà ruie Á redundantia ; vel aéris. ladat inclementiag na labentis domás fuiffe fepultos, non caco» demones harum authores cladium. qu&rue quedam fuccedunt Ípice partitiones mir$ naturz induftriá diflributa ad [peciem gra« lus accufavit , fed fatis habuit, internum do* lorem externa veítium dilaceratione prode- t2 , ad tutamen perutiles, nexu quodam na- re; & animi rnororem capitis teflari abra« turalis colligationis unà confoederatze: méve , exuberantis frugis pondere preffa fpica de- fione ; non ut in quztrulas voces poft filio- rum cladem, fegeturn combultienem; totitis, trimentumpa*iiatur, velimpar oneri curvee que cenfus praedam gemens irrumperet; fed tur in terram, quadam munitut fultura cul. morum geminatis protecta vaginis : quim ut flexo poplite, flrato corpore, humi pro- cumbens pioS prederec exteriüs affectus , ipfo in culmine flavefcens fpica vallo circum- cingitur ariftarnm, quibus & ab avium mis amoris, devotionis, Oenltus, quo» erihy. at t M N latio intus excitaverat, ut notat Lyra in- nutarum tuetur morfibus; & íuis corona- quiens ; corruens in terram adoravit ftilicet tur aculeis , quos inter flavefcente niaturi« tate perficitur granum: quo diícamus none Deum. Exquo patet, quod sfia pio/imtio nifi tribulis circumfeptam virtutem excreíce- poft. erectionem pracedentem non fuit ex tri- ffitia animum dejiciente, [ed magis ex devo- te, ac perfici. &i0ne. Hinc vel ipfum zterni Patris Verbum, 31. 39. Quamvis capitisabrafio , veftiümque cujus in facris paginis granum tritici typum fciffio figna effent interni mocroris, ac dolo» gerit, nonniliin terra noftrz 'humanitatis ris non tamen dolens fuit conquaftus; fed pluribus inpaffione vibicibusoccata morti- corruens in terram Deum adoravit, & per ficatum in noftrz falutis uberrimam excre- vit meíffem ; imó cum primitüs in terram —— ÓG ios affeftus arétius ei adhafit , fuámque voluntatem, divinam dixir Job: Domimu de, appulit in paleis voluit reclinari, non tancüm. xi.:.v.a:. dit, Dominus abFiulit $ ficut Domina placuit, ut frumentum fe proderet eleciorum ; vee rüm ut arumnarum , ac tormentorum acu« ita fa&um efl , fit nomen Domini benedictum — nimirum ait Auguítinus : Tuba du£hilis erat leis illico affuefceret, nósque vix factusvia- — gob, quandorepentà percu(fw tautss damnis, tor viam edoceret virtutis ; GLquia ignem erat interram miffurus charitatis , aptam. runfione illa tanta trióulationu , tatius [o- 0' gl W'a auit: Dominus dedit, Deminur abftulit $ concipiendz flammze materiem quarens de- Ícendit in. foenum, Qued fi olim. in rubo fua Deus dederat, quae iterum abftulit; ergo iplendens ignis; fpinas indicavit, quibus co» nihil amifi aiebat Job, nullum paffus fum de- trimentum ; nec mihi aliud fupereft , quam ronaretur:e medio rubi vidit Moyfesignem. 19 ut hümi procumbens Deum meum adorem; lucidum pullulare in vertice fpinofo ferto redimitum, | Ignem huncurentem, & non Magiftra tribulatio Jobum edocuit per ado- fationem ferventiorem ar&tius Deo adhz- comburentem Chriftum prafignáffe com. Zéb munis eft Patrum cenfio; przfertim D. Am«- ib de fidss. rere; quin & in crucibulo tribulationum co- tonam fibi cudere ad zternos triumphos au- brofii, przelufit enim fplendensinrubo ignis, Verbum divinum in terram deícendere, & ream: appofité Origenes : corruens m terram primus typus, in. quo fe parat confpicien- Adoravit , furrexit ad vitloria perfectionem, hu dum rubuseft afflictionum, atque laborum profiravit fé ad corone acceptionem, — Nam ante Imperatores , qui villores extiterunt , emblema , quibus amandatus fuit homo, dum fpinas, & tribulos tetram ei germinae zon flantes, fed deor[um adorantes coronam turam audivit, Moyles myfticum vifurus ia accipiunt , formámque illius ofendir, qui ut granum fruneuti cadens in. 1erram , diabo- ardentem rubum , & non conflagrantem ad montem afcendit Horebum ; quia virtus la« lum devicit, - $r Cecidit in terram Job, non profternen- borem exigit, & feceflum, & quo quis re- T D oig:s " lls EEE motior eít à mundi turbis, à creaturarum 23 234 dus, fed coronandus ; imitatisque fuit gra« z num cadensin terram non mortificandum; tumultu3 eópropinquior fit Deo, ac. divi- íed multiplicandum. Tritici granum in ter- norum capacior. A » Venetat Dei filius homines regere, ac EL ram cadens finu excipitur putris glebx, ma- terno fovetur occatz telluris gremio; & o» per viam falutis dirigere: ignis in rubo'Re. pitulantis humoris pingueícens fatio her. étorem populi prafiguravit ; in eo fiquidem conjun&e (unt Sapientia ad regendum, feu bam germinat , radices agit, adoleícens in- crementum (ubit , gratámque fpeciem her- ignis illuminans 5 & Rubus, in quo fpinz befcentis viriditatis prodit féque in ipfo fuz feveritatis, & juftitiz delinquentes coércent, ac puniunt, Sedquid filium Dei ad. rigidos ftirpis ex ordio manifeftat , & quales fpe- randi fintex lactefcente herbula fructus edo- addixit fentes ? perpende quid dicat/ cum cet ; móxque fen(im fine fenfu adole(cens in dudum fplenduiflet in rubo: Vi afflictio- Exsd.3.g nem populi mei in /Egypto, G defcendi, Nul- foenum , culmóque pubeícens ab humo in lus efficacior illex Deum : ad nos attrahit , fublime erigitur ; G ubijam geniculata fpi- Sed cur ca fuftuletit, vagina frugi parantur, in qui« quàm tfibulatio patientet tolerata. fpinis 674 Difïcrtatïo XXXL. — . fpinis cingitur in tubo 2 cut inter fenticeta non auto przcingitlr , nec gemmis illutni« fplendet? ut oculos in fui acuat intuitum ; natur, fed horrentibus obruitür dumetis ; ut clariüs fe prebeat adorandum ; Deo enim & utrinque transfigitur cruentatum :. quó nullum illüftrius exhibemus tabernaculum , nos edoceret, nonni(i pet fpinas, & tribulos quàm quod labores, & 2rumnz conftruunt ; reverfurum ad Patremincedere debuiffe: fi ubi fpinze affli£tionum, & fenticeta tribula- flammx rigor, G voracitas,rubi confumpfif- tionum ; ibi Deus in fuo colitur tabernacu- fet fpinas facro perfoerando capiti nullus fu- lo in fuaadoratur fede ; unde Moyfem coar. perítes adfuiffet aculeus ; non rof(is, fed fpi. guit ; quàd calceatus fuerit aufus rubum at- nis coronari voluit in terris, quà difcere: dentem ; & non conflagrantem acceffiffe, Ne E£xed 5, j* mus per fpinas tribulationum patientef to« appropies buc : folve calceamenta de pedi- . leratas ad codle(tem perveniri coronam;ele- r;5, 2, pa- £us tuis 5 locus enim in quo flas,terra [antla ganter Clemens Alexandrinus : Cum omni- dag. ca&. eff, Cut calceos exuere jubetur Moyfesad poteus univerforum Dominus cwpir per Ver- rubum acceffurus? cur pellendi funt calcei 2 bum legem ferre, & Mayfi fuave Otmnipoten- pedes denudandi? fi calcanda pedibus tellus tiam voli eanifeflare » divina tll vifio o- €(t vepretis hispida , fentibus hotrida, du- Jrenditur formata (ucis in vubo ardente, []i- metis confita, fpinis armata ? cur non po- nofa autem planta esirubu, — Pofiquam au. tius calceatus accedit, ne terrze impreffa ve- tem legem ferre, G cum bominibus comver- ftigia nudo, & exulcerato pede . cruentet ? fari defüt , vayflicé vurfus coronatur , tunc 1mó quia fpinis pungebatur, tribulis urge. illuc , uunde defcenderat abiens , "veteris de- bátur ; & dominus fplendebat inrubo veluti fcenfus principium inflaurans , ac de integro in quodam facrario,ubi fe Moy(iadorandum veluti recapitulaus , ut quod primum per exhibuit,factu optimum fuit,ut Moyfes non- rubum "vifum fuerat Verbum.per [inam vur- nifi nudo pede ad . fpinas properaret; non jf ajjumptam offeuderet , omnia effe unius folum quia munus eft facerdotis nudis pedi- potentie , càm [it unus Patris Filius princi- bus , feu absque ullo pravoaffe&tu, fine ullo : pium; €8 finis faculi. ?T terrenz . cupiditatis involucto , ac impedi- An debebatur dolorum Regi fructicum J mento facrum accedere altare: verüm etiam Rex, utomnesinuno recrearet ? fiquidem ut inde nobis innotefceret;tribulos,& erum- cüm primüm in Chri(li vertice confiti fuére nasad Numinis cultum , & adorationem Miith aridiffimi fentes,vitam fentire cceperunt ho- :849, In MAtib,4. viam fternere; appofité Theodotetus: Dzas mines redempti; quin & rubi ipfi viridita- igitur ves boc loco fignificare mibi videtur tem, quam perdiderat areícentes , iterum Dominus , Moyfemà vubo , veluti & catbedra indueruntlztantes, & non potuerunt non erudit, qua ratione facerdotes in taberna« revivifcere Rubi, qui rofas etiam diviniffimi 3 eulo Deo miniflreut , nudis enim. pedibus fa. fanguinis protulére;5 tametfi Verbum Dei eerdotale munus obibant. Quam oppot- inter fpinas ceciderit, non tamen fenticeta tuné in Rubo Dei filius (plenduit; quia cüm ilud obruerunt ; cüm floruerit uberiüs in eíffet legem daturus , cujus prima fanctio de fpina. Regio corporis indumento regium culta Numini praítando , & adoratione €tiam congruebat capitis tegmen; ideóque proteítandae(t: Deum tuum adorabis,cS illi . fpina càm fit plantarum impetatrix meruit foli fervies , apté inter vepreta confpicuum in coronam dolorum imperatoris inflecti, fe exhibuit , & in flamma fplenduit, quz ejüsque capiti inferi, ut fimul foret candor pungentes fpinas non abfumeret , fed illu- lucis eternz,& lilium inter;fpinas; quinimo Ílraret ; quia tribulos, & crumnas, quibus Ípinz fanguinem elicientes, divini candoris affligimur fuz gratie nitoribus ornat , & lilium in rofam commhutárunt. charitatis, illuminat: illefas voluit in Rubo effe fpinas; qua no[lros coronaret tribulos; fienim de- ut poffint (imul lzdere, & fplendete; faucia- Firjj], ss fluentes divini fanguinis guttas vernantes re, Q ornare j fanguinem elicere, & gloriam dixerimus rofas, non fpinz rofam pracin- hMati], ubertimimpertiri ; tunc tutiüs Numen ado« gunt ; fed rofz fpinas coronant. Quoód fi ramus, dum laborum, & arumnarum mani- Ípinze adverfitatum nos pungunt , nil inde pulis cingimur. verendum; noílras & rofz coronabunt f pi- $4 Quinimó Verbum fplendefcens in Ru* nas; fi earum aculeos patienter toleraveri- bo typum exhibuit dominics incarnationis, mus, Quéd fi facer Chrifli vertex fpineo cui hoc fpinetum exordium cecinit ; ut & fpi- cruentatur diademate, voluit fuo fanguine nea in paffione corona, & clavi in cruce vul- purpurz noftra colorem impertiti, imó & nerantes epilogum , uttota Chrifti vita fpi- fuis fpinis nos contra tartareos hoftes arma- nis & tribulis premeretur, & floreret facer re; agnofcimus fiquidem | in hoc fpinatum A Íponfus,utlilium interfpinas. Spinea coro* Íerto peregrinum armorum genus, Moris nà redimitur, fentibus vertex perforatur, ut fuit, quó populi olim in acie pügnaturi fa- à quo inceperat in Rubo;in vepreto fe in tet- gittas in morem radiorum capiti circümpo« t2 hominibus manifeflare ; in eadem fpecie nerent : quó noílros expugnaret hofles, cum hominibus degeret, & quia initiis fuis | peccatum prol(terneret, & de ipfamorte re- tj tb affines funtfines, initium fi pofuitin Rubo; divivus triumpharet , telis fpinarum caputc fiogm fgingo Íerto cinxit, — Regium caput circumcinxit, ut hoctelorum ; bellíque ap. paratu Trbulatio herum.magïxüraprawx)s Affectus caftigat &c,. 67g paratu terrorem hoílibus incuteret, & ro- /bus 'æ-rumnisv, ac tribulationibus tolerandis: fas amoris nobis pararet; vósque illiceret ad nec fuiffet fponsa ; fi cüm fpon:o aperuit ; Nunrnis aiorem, & cultum, quid aliud habuiffet in manibus praeter myr- * ;6. Càm in rubo fe Dcitas explicáffet, in- tham; cujus amaritudo facrum allexit fpon« effabile (uum illico nomen protulit, & in- fum, qui fiabfit, velipfi. hyacinthi flores exhauítus divinge naturz fons latices fuos vertuntur in myrrham. Sed cur Chriílus ubertim exhibuit : fcifcitanti enim Moyü; oleumà vitginibus exegit, quó fuas ornarent quódnam effet eius nomen.repo(uit, Exodi 3. lampades ? fi fola mytrha :eum delectat in Ego [um, qui fum, fuit Rubus, in quo divi- manibus Íponse ? cur apud Matthzum vir. nias fe . Moyli vifibilem exhibuit in ; ignis gines obviaturze Chriftooleum fatagunt fuis 2 Ípléndore,fymboium laborum, & affliétio- habere inlampadibus: cüm fponsa ideo fut- IJPQS U num;utíciremus,tunc Deum nobis splende- rexit occurfura fponso.quia € manibus myr- Ícere , cüm videmur zerummarum fenticetis rhamítillat? quare virgines oleum Chritto obrui; cuncnobis latices fuz gratize ubertim exhibent in lampadibus, & fponsa myrrham, impertiri, cüm fpinz rribulationum nos pun- & manibus ílilintem ? quia nimirum fuam gunt; & tuncrofeum nobis intexere fertum, intenfiori amore , proniori affedtu fponsam cüm labores noftros imbre rigamus fudo- profequebatur facer fponsus, quàm virgines zum; & adverfitates, qua in nos irruunt no- licét cultura pudicitize infignes, & lilio cafti- ftrum ideo eliciunt fanguinem, quia tunc pet tatis otnatas? ab amante plus exigit Deus, toleratas erumnas intimiüs Deo adhzremus, quàm ab innocente: fponsa quia imtenfiori & fetventiusejus adoramus majeflatem , re- amore ardebatin fponsum, manus myrrham veremur nomen ; eít (iquidem tribulationis füllantes debuit. exhibere venienti fponso * f;nticetum veluti Numinis tabernaculum , virgines autem, quarum amoris flamma exi- ad quod proni humiliamur,& fpinis circum- gua erat inlampade, nonnifi oleum fécum fepti erumnarum ferventiüs Deum adora- Getulére, quo lampades ornarent;quia fufficit h mus; erenim etiam Judsei illudentes ei ,. & D«co fivirgo lilium excolat pudicitize, & lu- pre mialignitate (t-lidi, ac nefarij milites ceat exemplo excultz virtutis: fponsa . verà poítquam jEfum ferientibus fpinis coroná- nifi amaritudine myrrhz veluti inebrietur, tunt, flexo poplite adorárunt vel inviti9& no. Mattb.27, Deo nonfatisfacit ; ideóque fponsa nonau- A 'ZJ,ZD, ; lentes: Ez plecfentes coronam de [ptnia pofues det fponso aperire; nifiin ea myrrha exundet runt [upev caput ejua, 8 arundinem in dexte- amaritiei; Íciensfacrum fponsum noftris de- 74 0u1, :5 genu flexo. aute eum illudebant 6i. lectari erumnis, quas floribus coronat. Plus Quid ? quod.non flageilis czeíum ad colum- Íponsa debet myrrha manuum, quàm inno« nam, non cruci affixum, vulneribus faucium ceutiz cordis; imó & paupertati totius cor« flexo genu adoráruat ? fed cürmn primum fen- poris, cum loti pedes,& projecta tunicaeam tibus lacra tempora citcumcinxére, cunc di- ab occuríu retardaverint Íponfi; ad quem ta- diceroncgenu flectere; quia nimirum spinae men compulerunt manus moyrrhar diftillan- adverfitatum ad culturam virtutum nos pet- tes : nifi manus aflaevitTont myrrhze,feu labo- LI ducunt, & Numinis cultum,& adorationem tibus, € &rumnis tolerandis, pedes non für» edoceat; fed quid? quod milites il!icó genu rexiffent, nec venienti obviáffent (ponso, qui flexerint, cüm denía zrumnarum lyiva Chri- & ipse fafciculus myrzha fuit, cüm ia:er di- fti verticem viderint. coronatum: quia Spi- lectze ubera requievit: non qu&d ipse fpon- neum fertum ultimus fuit contumelie termi- fus myrrha (it, fed quia tunc quielcit in corde nus, cümque ad iummum perveniffet tribu- illius, qui tribulationibus premitur , qui a » lationis; docuit hzec,vel ipsos impiosinNue. rumnis affligitur, q8i myrrhz adharet £afci- ïvusv- HamiZ'- 8 80 minis adorationem genua fleclere; Ícité culo, fea aerumnofo,ac tri i uf iato,q [h A Vs ls propter af — dp Mattb. Chryfoftomus ait : Eremim quod fiebat. im ait? Cum ipfo fum iutribulatione , qu Lj ; di- Is Pþf,-py. Chrislum ultimus terminus contumelie erat, cat, tarnetfi non fim ego myrrha, ubi tamen 'Uv.t;. mec una particala tautim,fed untoer[um cor- myrrha fafciculus adeit, ibi fum & ego; & p patubatur injurias : tunc nefarij milites ideo in uberibus requiefcó fponsz, quia fi ab ' adofant genua flectentes ,. cüm primüm ru- uberibus lactis diftillat dulcedo,mytrha frue bum, & spinas viderunt (acrüm Chtiíti ver- 'äus mihi dulcefcunt, ticem transfixiffe, & cruentáffe,tribulienim, Idque causat, cur poft plures exantlatos 38* G zrumne ad ftudia virtutum, ad Numinis ab Israelitico populoin /Egyptiaco famulatu venerationem,Detque cultum viam aperiunt, labores,eum duxcrit in terram fluentem lae G manuducunt. &e, G melle; quia fru&tus myrrhze, &rumna- 37 Tuncad Deum accedimus cüm à mundi rum, aclaborom nonnifi dulcedinem fapi« w volgptatibus recedimus , & tribulationusm unt: EZkcam vorait Dominus in terram, Exoäi-i.w.& u spims cingimur. Hinc Íponsa tunc furre- qua fiuit lacie s melle;ed (i populus per pto« xit, & venientiaperuit fíponso cüm ejus ma- lixa deferti itineraà Moyfepcrducendus crat, , Cunt CHb,5« nus myrrham diftillaverunt: Surrexi,ut ape- fi promiffionis terram noa fuitingreffus, fi rirem dileclo meo : manus mea d:flilleverunt fiti debuit eftuare , & folo abfynthio zrum- suyrvbaus. Non aperuiffet, neque tuo ad- narum inebriari ;. f1 fame debuit torqueri,fi haflec fponso, nifi didiciffent manus. myr- lachrymas, & fanguinem fundere, (i ho(tili rham ftillare; nifi fponsa affuevitfec labori- infultui pluries obfiftere, pugnanres manus hoftibus Ifer;mi de Affeitibus Tem, £. FQ«; qq 676 Diffetatio XXXL - ^ hoftibus infetere, tribulo; deferti experiri, & fuo fruatur sponso; quia tttnc fattexit. nón 2 arefcentes folitudinis arenas tolerare,quomo- quándo pedes lavit, veftes exuit, fedcüm do fuit populus edu&us in terram fluentem ejus manus myrrham diftillaverunt: &ideo lacte, & melle? Imó fluxerunt in deferto sponsus adsponsz hortum invitatus celer cum lacte mella, quinita fluxére , ut refluxe- acceffit, non ut fru&us nucum ibi comede- rint, & affluxerint , quia quó prolixior fuit rét, fed ut myrrham in horto decerperet , &rumna,quó procerior excrevit myrrha, eó dixit sponsa: eniat diletlus meus in bor« uberiüs cum lacte mella fluxére. Terra tum . fuum , C comedar — fru&ius pomorum enim Dei tametfi deferta , fpinis, & vepretis Juorum , fed ftatim repotuit sponsus: Zeni horrida, erumnis fata, manat taraen lacte, & in bortum. meum foror mea fponfa , meffus melle, quibus non inífulsé palato . fapit ; hinc myrrbam meai., Quid? quód sponsus ad cultoribus virtutum , ftudio addictis pieta- delicias invitatus pomorum, myrrham feli- tis, GC exercitio poenitentize myrrhz amari- gat, quá, depafcatur , ejísque amaritiem ties adeo dulcis*fuit, ut viderentur non labo- [ dulcori praferat pomorum? Anpoma ne- res toletáffe,fed mella epotáfle,non erumnas glexit,& myrrham demefluit, e6 quia sponsa Or z5 10, de lenfiffe,fed lacteam dulcedinem bibiffe, Hinc non propter poma , fed propter. myrrham . JAiR Ailaclmö. eít, quód Nazianzenus dixerit,Chrifti pugi. sponsum invitaverat ? Sienim foli flores 15 lestormenta carnificum veluti thefauros prze- verniflent in horto , vel poma duntaxat ripuiffe, que non magis illata. formidabant, maturuiffent , non fuiffet sponsus bortum quam relica requirebant, unum illud veriti , ingreffus; fed quia non pomorum dulcedi- nem , fed myrrheam amaritiom (uas puta« He LyrAhnus à pfeni: defifferet, vit delicias, hortum adivit, ut fuasinter de, 50 VO licias fuccrefcentem . in myrrha ! colligeret amaritiem: 2def/u myrrbam meam, quafi Adverþ'tate:, &rumma, €5 agritu- diceret facer sponsus; pomorum delicijs fruantur alij , mihi pra ceeteris plantis grata dines equo animo tolerate uberem. fup- peditant gaudiorum [egetem z. probis- et myrrha, qualicét amaritudinem ftilict, que fovendis affetlsbus aptam fug- reddit tamen optabilem. / gerunc inateríam. Idque causz, cur ubi floridus defcribi- 1. / 64 1; tut sponsz leétulus,nulla fiat sponfi mentio, 'D.llq Eam fubit memoriam leprofus quïs- qui nec quzritur; JeZfulur noster fforidus : & 39«0 M piam in vitze extremis conítitutus, .ubi quzritur, nulla fiat florum mentio, fed . /qui cüm mox acturuseffet animam, umbrarum duntaxat noclis: Im Le&iulo meo C^"*. t^. 3- | fua exofculabatur membra;quibus & gratias per noces quefivi, quem diligit anima mea: egit, eó quia eum egregié per annos plurimos nimirum ad excitandum pium affectum, & torferint, fimülque uberrimam meritorum caftum amorem in fponfum , aptior eít le- legetem ipíi paraverint , & cunc dulces myt- étulus tenebris erumnarum circumfeptus,Gc rhz fru&tustuirexpertus, Idque etiam cau- tribulationum caligine inhorre(cens, quàm fe,cur D.Paulus gaudio fuperabundaverit vernantium florum ftipatus pulchritudine ; inomni tribulatione fua; & D.Jacobus puta. ideóque etiam David non inter flores folatio- verit, omne gaudium effe exiftimandum,cüm rum; fedinter tribuloserumnarum, quafi- homines in varias incidunt tentationes; fpon- vit, quem per peccatum perdiderat, & in- sa pudoris privilegio floruerit ficut. lilium, venit; quem enim peccando amilferat , re- fedinter spinas dolorum, & vulnerum; & D. fipifcendo invenerat, fed cüm plenum z- Cyprianus Martyrum cadavera vulneribus rumnarum exercitum ultro contra fe exci- lazerata, flammmis exufta, ungulis difcetpta , tavit, genua propterjejunium fuerunt infir- 4 fang uine foeda, fanie fordida non spinas vo- mata, lectum turpitudinis inftrumentum caverit; fed naícentis Ecclefize vernantes roe pfdm. 3 lachrymis per fingulas no&teslavit; labores '0,*! fas, quiaspinze tribulationum , & adverfita- vocavit àgemitu, cinerem tanquam pa* tum foeta funt floribus; & perfecutio, fi fan- nem manducavit , G potum cüm fletu mif- . guinem fundit;gloriam accerfit; fi ignem ac- cuit: Zn die tribulationis mee DEUM ex-. V /5.55.5, cendit, coronam cudit. Nec mirum, fi fup- quifiui manibus meie , notle contraeum , & u plicia efflorefcant in rofas, cüm etiam vermes non [um. deceptus, Quaf(ivit Regius Vates , $ vulnerum ííanieebullientes in pretio marga- i DEUM , quem invenit, quiazzanibus fus, - ritarum splendeant, Ideóque sponsa tunc feu proprijs laboribus , dum arumnis de« furrexit,dilecto obviavit, cui & coraperuit, fatigaretur, cuafivit in note tribulationis; cüm manus myrrham diftillárunt ; dulcedi- in umbra zrumnzrum : privatio cujusvis nem sponfi, ejüsque fuavitatem tunc prz- folatij , & carentia lucis latitiam ingéren» libavit fitientibus labijs; & lacteam ejus dul- tis, timulos addunt ad. quzrendum Deum cedinem, cüm Imple facies eorum ignominiA, && quereutuo- P(alm. 814 - L verunt. manus myrtham diftillae ?en tuum. '9, 17. i 4e. Placet sponso sponsa, & tunc illum re« Tunc homoad Deum convertitur, & à 4 Cipit, quando myrrham ipsa accipit. Tri- creaturis avertitur , cüm ignominià affici- *. um David bulationibus, & «rumnis debet sponsa,quód tur, opprobrijs impetitur; tunc | Akiffu ! Tribulario morum mapiftra pravos affe&us caftipar &rc. 677 f[an. ee.. Aliffimum ponit refugium fuum , in quem tür fpinis cingitut , & urticis; quia tellus - wnice fperat : Quoniam tu es Domine fpes nec aratro profciffa, mec fegetibus fata ne- snea atti[fFmum pofuifli refugium tuum ,docet ligitur inculta; Hincubi vu Igata legit, Ego tribulatic alyium quarerein Deo cóm crea» flos campi,hehraica verfio h abet, £go rofa vurz perlequuntur, & inillo folo confidere, «4TIp1 , quz? fpinis cingitur, dumetis coro» ac fperare, quaris quare ? quia infolo Deo natur. Tjnc virtus vernat betior , & floreg pote't quis tuto quiefcere , ait enim P(altes : vegetioz cüm fpinis cingitur zerimnarum, ANon accedet ad te malum , 68 flagellum mon «um omni deflituitur folatio, '& fola defo- ;Eüïüäln appropiuquabit tabernaculo tuo. latio premitz aiebatDavid : Ego dixi in exe Tíslm. gés gellum, quod Prophetam edocuitad Dei [o- «p[[u vaentis mea. ProjeBus fum 4 facie ocus lium confugere, qui ideo fuit/fpes ejus, quia ad ipfum non accedit malum : Taes fpes dorum ruorum: nimirum cüm fe projectum à facie Dei putavit , tunc in exceffu mentis wnea : Non accedet ad te malum-4 & fl agel. fuz locutus fuit. "l'unc Jofegh in AEgypto 4um non appropinquabit tabernaculo tu0 ardentiüs fratres fuos dilexit., cim duriüis quía vulnera exhorrui: flagelli punientis, re. tinc ipfos fuit allocutus ; & tunc magis placues fagium in Deo quzfivit miferente. re,cum fe Proregi fratres con credidére, Sara j acd Row,15, Apoftolus, lucis folatium:ena&tus fuit poft "'U. i 2' tunc intenfiüs adamata fuit .ab Abrahamo, noCurnas tenebras , qux pracefferunt, in- 'cüm non uxoris, fed fororis nomine vocata quiens , Nox praceffit , dies autem appropin- fuit. Jacob Patriarcha tunc Jofephum im- quavir: elt autem hicdies, qua veram 1o- ppen(iüs dilexit, «üm acriüs eum 'tedarguit lati] lucem fecum affert ,. & alijsimpertitur, de fomnio fiderum, ;NosDeus ofculatur, ex mente D. Ambrofij, ipfe Chriftus;cui ap. 'cüm videtur nobisvulnus infligere : idque propinquamus, fi nox tribulationis , priüs 'experta fponfa dixit: 4ILzbía £ 1105 fuis cenebris «circumfepferit : ideo lux us lilia flillana Cants-uag itia myrrbam z ( myrrheamaritudinem ftil- folatij acceffit , quia tribulationum obfcurie lat fponfus, lilio eblanditur.; '& tunco(fcue tas przceffit. ANox prace[frr, dies autem ap- latur lábijs, càm amaritudinem inftillat : eít gropinquavit, Non dicit nox receffit; quafi tunc gratior myrrha , quando ex ofculo fluit. diei obex fublatusfuerit, fed nox praeceffit; 'Si amaritiemffentis'tiibula'tionum,"non.pro. "quia haec diei pronuba nifi praeceíferit, lux " . Cab. 17, ul diftasà labijs coeleftis fponifi, qui eí(t ad« 94 mon confequitur, Quapropter 'etiam job. jutor in tribulationibus, faffus fuit , diífipationem ;zrumparum ex Sunt tamen, «qui fentientes fe ;premi — 44 acceífu hujus -diei, inquiens ; (Cegitationes anguftus:nullum experiuntur refu gium, ne« AR nea dijpate fumt torquentes cor meum ; led 'que auxilium, videtürque Deusipfis deefle, licét zeerumnz torlerint ; cogitationes mole. 'dumtribulationes adfunt ? (fed ifti fortaffis ftías ingeíferint, tribulationes aütflixerint; & n tribulationes fe injecerunt , :non verà tri- anguíliz inpreffura tribulationurm cor preffe. :bulationes ipfos invenére ; «eft Deus -refu- *int, 4c noctem terroribus plenam attule- ;gium, & virtusin tribulationibus, 'qu& nos xint; hanctamen fubfecuta dies abegit., & inveniunt, "non quas nos nobis «cudimuse omnesvexcuffit caliginesz.pergit Jobus in- quapropter David ait; quiens ; JNoCfemverterunt in diemz ó quàm Deusnoflerrefupium falmagz LE virtus,adjutor in tríb ulattonibus qua émugs 9«2, felices umbrz tribulationum , iquz diem pa- merunt nos nimis; ideo plerumque Deus apiuntveri folatij «caliganti in tenebris :ze- non experimutr refupium intribulationib U$, umnarum obftetricante calamitate lux de- quianon iftze nos invenerunt,, fed nos eas foecatioris folatij illucet £plendidior, atti- quafivimüs , quatenus pfavas non declinae det fereniorj & David hanc lucemtunc fuit VImus Oi C , caftones; «quia tentationes ad aos ena&us, & ad Deum «onveríus , üm fpinà non venerunt;fed nos iilas adivimus : & mae P/am,sy, Áaucius, &rumnis premi coepit : «copverfus Jé cauti tribülariones incurrimus , comtra 'v'*, .fum du avumna mea dum . configitur Jpina v 'quas Deus;nobis affuturum,minime pollice- . quia mmirum rofa verifolatij, & «onver- tur. Jdeüpericlitanti fofepho adfait Deus fionis in Deum, nonnifi ex fpina oritü adiutor, & virtus,: bulationis. r * quia non ipfe heram, fed 1136,"-]4;. 'hera ipfum quzfivi t; ideo Davidem l foedi- 43. Sponía tunc florem campi fuo quativit tates permüíit é pellucido fonte haurire, inlectulo ; cum flores aruerunt agrorum. quia quó'non debuit, oculos inflexit, Quàd Adeft in horto fponfus fi myrrha inde non fi infirmitas, quznos premit, fuamànobis abfit: furgit celer éle&ofponía januam pul. originetn mon traxerit, mortem non infertz ! fanti dilectoaperitura,non cüm floribus fua. unde Chriftus, càm primüm xzegrotantem viter olet, fedcüm manibus myrrhze diflil- anvifit, & originem novit infirmitatis dixit J0A0: 1. :: W.q. lat amaritudinem. — Non fplendet in excul- Jufirmitas bec noneff admortem Jfed pro glo * tis florum ateolis aurum;fed fuain luto cu- via Dei, ut glorificetur filius Dei per eum, nabuiaponit. Nonfulgent fidera meridia- Annuitinfirmitati , quà non modó Dei glo- ;hh. 8" / no in jubare, fed fuos in tenebris duntaxat " ria,verüm & Dei filius exaltaretur; amplexus nitores delegant ; & coeleftisfponfusmavult fuitlanguorem , quia optavit utilitatem : t flos campi, quàm horti audiri ; quia quiin opprobrium adamavit, ut in zerumnis Deus horta vernat flos fpinis non cingitur, quas glorificaretur ? Jwfirmitas bac non e3l ad «ultuta abegi: ; qui veró in campo flos nafci« mortem,fed pro gloría Dej : vis fcire, quo. Verqni de Afettibus Tom. I, q392 m0d00 ä ï 678 Differtatio XXXÍ. modo pfo gloria Dei? audi Judeos oblo. mate, fed ptopter pànes; a,* commodum , 47 Matib, 37, quentesz. $i filius Dei eff, defcendat de eruce 7,40, quod inde fperátont, fei càüm hriftus à 2]-: erucem afcendit, ut ad Dei gloriam conícen- Juda proditus, & à militibus ad pr.æ!idæs du« deret ; imó & ubi defcendit, refurrexit, & us fuit, tunc vel ipfi 'ifcipuli aufugerunt, glorificatus afcendit in coelum, vel.nonnifià long? fecui funt eum, Sponía. 45. Plerumque qua videtur infirmitas effe, veró, quia amore languefcens etiam inter incolumitatem ingerit, & quod videbatur vincula, vulnera, & opprobria nuditatis, non pericu'um inducere , fecuritatem . firmat ; deftitit fponfum quarere: f1 petas à quanam divenditus fuit Jofeph velutifervus , fedut fornace prodierittantusamorisignis? certé regnaret tanquam. Dominus. Expofitus ex ipfis vulneribus, & nuditate: cüm pri« Moyles fuerat adhuc. parvulus fluminis un- müm vulnerata laboravit nuditate , ccepit dis, fed ne periret ; exulavit ab aula; ne ardete charitate : vulnera amoris flammas diu cxularet populus, JZE (tuavit rebellan- excitárunt , quibusnuditas fomitem luppes tis carnis incendio Paulus, fed ut veluti au- ditavit: non igitur timcamus vulnera, quee fut in crucibulo defoecatiüs purgaretur, tantum amoris infundunt, quantum crvo- Cxcutiit Petrus, & caligines invenit ad fplen- ris effundunt ; non timeamus nuditatem; dorem ignis, cüm dixit , fe Magiítrum non quia flores virtutum có vernant pulchrioe novifle; fed caligo oculos aperuit , quos in res, quófunt nudiores, GC omne à fe inte- lachrymas folvit, & ex lapfu fortior. fur- gumentum abjiciunt: lilium alio non dele- rexit; nimirum friguit ad ignem Petrus, quia Gatut ornatu. , quàm proprio candore; rofa tunc minüs dilexit ; G tametfi Chrifto fem- non aliam amat purpuram induere, quàm per adhaferit , cüm primüm tamenab ipfo proprium nativum oftrum ; tametfi fponfa receffit, ac fi eum nunquam noviffet , alie. pallio fpoliata algere debuiffet , uberiori num fe dixit,quó inde difcamus, non fuffice- tamen zíluavit ardore, quó amore lapguit; re Deum vidiífe,ac audiviffe,fed eum dilexitfe quód fi Peiri charitas accenfos prope carbos- optandum effe; etiam Jezabel Eliam audivit nes friguit, poníz amor ardentior in nudita. redarguentem , quam tamen Profeta non te 2fluavit: imó femel atque iterum pra vidit refipifcentem, nec Jezabel effe defierit. atíoris vehementialanguit fponfa, quianon Herodes Joannem audivit corripientem, fed folüm pallioípoliata, íed etiam vulneribus eum voluit capite diminutum; ]udas Chri. fauciata, Jntroduxit me in cellam vimariam - ftum audivit , quem tamen vendidit ; Cai- ordinavit in tue cbaritatem:z fulciteme flori. Cdnä. t;'þ.f. " phás eum agnovit, quem etiam damnavit ; Óus, fitpate mwestaliquia amore langueo. Ya* folus amor eft, qui rigenteadverfitatis. bru- snetfifpinisfauciaretur,adhuc pra amore ür« m3 nos Deoagglutinat ; quem. fequi debe- ticasflores cenfuit, quibus fulciri opiavit, mus, non quia commode trahimur, íed amo- re ducimur. ldeoamor fponía non elanguit, licét langue- Sponía quia hoc ducebatur .retipía amore, quia & nuditas corporis per amore füum per tribulationes non deítitit fibifublatum pallium, & membrorum vulne« &sp15, "7 lponfum quarete: Tulerunt pallium moum ta, uberem fuppeditárunt amori fomitem ; sibi cuflodes smurorum , quin & vulneratam friguit veró prope accenfas prunas Petri a- . fe fatetur; íed per vulnera ,. & nnuditatem mor,quia commodum caloris quzfivit in [] * NT 'Cnmr 30 '9-8' adhuc fponfum quarit Adjuro ves filie atrio, & frigus, quod calore fatagebat exct- gerufalew, [í imveneritis Dile&ium meum , ut tere,contraxit, 4S. nuntietis mibi. Qui veruseftamoraurum emulatur ; in 46 E þ»anXi& fpon- ctucibulo enim tribulationum non detrimen. Quod fi qu&ras, cur. tam Íüm quatat ? quia fcilicet amore ducitur : um patitur, fed purgatur, & pretium incre- 'alebat ipfa amore langueo : tametfi denudata mentat ; tunccharitas eft viriligr,cüm cruen- pallio, & vulneribus faucia, non tamen Ju- tatur; cunc fanclior , cum fauciatur. Idque dices acceffit accufatura vulnerantes , & caufz;, cur Chriftus felices dixerit quotquot u | fpoliantes; fed fponfum quaf(ivit., quia ni- zrumnas,& perfecutíones patiuntut ? Beari Mattb.ge — ainirum folus Deus, cüm anguftiz nos . pre- qui perfecutionem patiuntur , fed quomodo " 1e- munt, erumnz obruunt, poteft nobis effe beatitate donantur, qui perfecutione affli- folatio,& quam amifimus reftituere fanita- guntur? quianimirum tunc. beneficio per- £s L tem ; ipfe enim G inflicla nobis vulnera cu- Íecutionis depurantur à fcoria noxarum, & Tat, & pallium nobis ablatum reftituit. Id pravorum affe&dtuum; & perinde ac aurum in notatu dignum, quod fponía poft fublatum crucibulo expurgantur , & monilibus om- fibi pallium, poft inflicta (ibi vulnera,in nu- nium virtutum exornantur : cümribulatio ditate, & tribulatione fui non fuerit fponfi urget, eerumnze nos premunt , perfecutiones oblità, Ratus qui JESUM quzrens, & pallij affligunt, tuncarctius Deo adhaeremus, pro jacturam faciens,fi vulneribus faucietur non quo hzc pati non recufamus, mentem ad ip- definat quarere; ut conqueri incipiat, contra lum erigimus , eümque rogamus: Eft enim fpoliantes, & vulterantes; fed quia fponfa tribulatio, quz ftimulos addit ad virtutem, non temporali commodo illecta, fedamore ait David: Cuzz confifteret peccator adver [uro P fahs8.2, duéla fponfum quzfivit, ideo non def(titit me obmutui , & bumiliatus fum, € filus à etiam in tribulatione in vulnere, & nuditate benis , & dolor meus renouatus eff. Sed eum fitire. 47* quid tunc charitatem , & amorem auxit , Turbae fecuta Chriftum fuére tran DEUM mente cujus igne agc-migs furium ad * Tribulatio morum mariftra pravos affectus caflipat ;&c, 679 - h Pjal, 5$ .,v..i'hente avolavits nift tribulatio ?. Cencaluit zdes penettavit , cum in Chri(ti verticem ef- cor meum intra mez C in meditatione mea.s 4. fufum fuit ; fine exorta in mare procella exardefcet 1gnis, Ecce períecutio fomes eft naucleri peritia non cognofcitur; neque in coleítis lammz, tribulatio pium amoris af- campo fine hoftili conflidtu virtus bellica fe&um non folüm excitat , fed enutrit. Ste- palmas colligit ? quapropter D. Hieronymus Tor9 ,epw,* phano non vidue ab eo pafte 5 fedScribze ad amicum zgrotum feribens, ait : Cbr- L ffiana militia efl infelicitatibus feliciter am- 1n eum lapidihus fzvientes,coelum aperuzre; fufpexit colum apertum , non ut Levita pliari , preffurie adolefzere , & preffaras pu- befcendo calcare, inter hoftias , fed ut reus inter fopplicia ; Frequentibus procellis JESUM ftantem vidità dextris Dei, fed cum Chrifliana vita quatittr , atque tentatur , lapidibüsipíe humi jacens obrueretur. Moy: €) preffurie innumeru letatur , ac crefcst. Íes non inaula Pharaonis Deum vidit, fed in Virtus, nonfifopita quieícatin plumis ; led Orebi fenticeto : Deum audivit fibiloquen: fioppugnata dimicet in campo dignofcitur, tem non delicijs delinitus in civitate , fed du- Idque caufze cur Democritus apud Plutars £i6- adverf, metiscitcumfeptusin deferto, Quàm mi- chum commendaverit artem bellicam tan« C^, feri , qui zrumnarum horrent fpinas , ut quam artem maximam , eó quia labores (ub- floribus deliciarum, quas mundus exhibet, eat, adverfarios experiatur , quibus coro- fulciantur ! eft Deus , qui tribulationesim- na egregié pugnanti paratur, mittens calcaribus nos premit, quó celerio* Virtus quando cum adverfitate confligit , $o res ad ipfum curramius: neque enim adver- coronam fibi procudit; cüm (udores fundit, farij in nos fzvirent, (1 Deus nos ipfis non victrices fibi irrigat palmas: ftrenuis/Athle- traderet, ijl- YO$f, Ert tradidit eos in mani gen* tis agon non eít rimori , fedvoto, & defi- . tium , hoc eft, tradidit excruciandos ; ut derio; quia fuam conflictando virtutem o- '094'1' 2 reciperet coronandos: coronagloriz inoffi- ftendunt, qua ante experimentum alios la- €ina tribulationum cüdituf pretiofior ; & tebat, Adverfitas eft veluti fomentum , & Agonotheta Deus fuos non fine voluptate fermentum virtutis , dummodo eidem pa- pugiles fpectat ftrenu? cum adverfitate lu- tientia fuffragetur , unde Job ajebat : Im« Ca 7, 4.5; : "€tantes ,. quibus coronam impertiatur ; a- duta eff caro mea putredine , cum fcilicet in Íperá , & s&rumnofa imbeliis formidat, fed fimeto jaceret erumnofus , ulcus ,. feupha- vir fortis calturze addictus virtutis , que gedana maligna , tetra, & verminoía fer- 1?.1-.'9;4104 dura funt , & adverfa optat , & exam: pens per fingula corporis membra carnes bit; ícieas contra imbelles effe blapda, & omnes corrumperet 5 lepra ad ipías oftium profpera , quibus vincantur ; & pro forti. medullas defcenderet , plumbeámque (an- bus adverfantia, quibus devictis, acpatien- guinem, acmoerores pateret , & fomnia ex«- ter toleratis digné corenentur ; eerumnz iltis citaret terrifica ; cüm ebullirent per artus funt exercitio virtutis : deliciae illis exitios fingulos vermes , & vi(cera ipía intüs ex- ferrum vulnerans i(tis falutem impertitur ; ulcerata putrefcerent , & os malé olentem voluptas alliciens illis necem molitur : fine halitum , fputümque emitteret faniofum , adverfario non vincit virtus ; fed neglecta tunc enim veré dixit : Jnduta eff caro »ea Zib,de pro; languet : Non. licuit ulli , ait Seneca, fes putredine , feu ut vertit D. Ambrofius. — Fer- $, dorosoga yentatur mibicorpus in putredine vermium, pell. 3ob, vuid, enpu2. c:xp:riri ; ubi ex wote ill; jluxerwt 0IHiA, Elt fermentum , quod totam maílam cor- 4p» t. U rumpit ; fed corruptione ipfa perficit ; acorem inducit , fed faporem producit : quid ni calamitas, quá homo premitur ce- Virtus tunc excolitur feliaus , cum rumnoíus, veluti fermentum eít , virtuti " dirins divexatur : floret vegetior , cum artiis premitur s. & n uberem proborum enim faporem impertitur, acperfe&tionem communicat : nemo eít, qui virtucem exe P AUE affeciuum mej]em maturit , cum colens adverfarium non experiatur , & tunc r improbos abigite. in ipfo virtus elucefcit clarior , cüm zerum- 49. ^ ïlftutiäfplendorfydüse(ï, non lucet , nofis citcumfepitur caliginibus ; hinc Chri- nifi nocturne ingruant tribulatio- flus ; ut fuos ad incrementum virtutis expe- numtenebrz ; nemo Ífciret, anfuas tendum alliceret , fimilitudinem adduxit Mattb. M[gf in celis (ydera choreas ducerent, nifi noctis grani finapis. Si babueritis fidem ficut gra- 1774 29, atre cimmerize eas proderent ; nulli inno» mut fenapis , fed quam dixeris efle hanc fi- tuiffet Huffzi principis patientia, nifl erum- dem grano pariatam finapis cüm minutiffi. nofus jacuiffet in fimeto ; tuncapparet, quan- mum fit , ac vile femen fínapis ? Verüm i tum quis valeat , quantáque virtute polleat, non in cortice tantüm femen hoc minutum €üm adverfarijs fatigatur , contrarijs oppug- luflremus , fed intimam illies penetremus "atur: vis tharis odora , nonni(i in prunis virtutem , ac naturam , liquebit , nonabs 'fentitur : aromata !tunc magis fe produnt ; re grano finapis virtutem pariari , tametfi ht cüm in mortatio malleis percuffa teruntur : nullam in extimo cortice przefeferat dotem, obobalfama (uaviüs olent, cum agitantur, quá laudem fibi conciliet; (1 tamen pittillo excutiuntur ; vix odoremexhalant , fi quie. contufum in mortario , tritimque fuerit, GC ere commanfum , tunc füas exerit vires , fcant; & Magdalena unguentum tunc totas Q4 44 3 acti« 690 Differtatio XXXL actimoniam ingerit palato, odorem immit- premij |Democritus veró repofuit Joniz ; tit naribus ; & nemo credidiffet, tantum rem difficilem poftulari : fin veró Rex velle.t, Mn; ignis potuiffe fub tam modicc cortice latere: poffet à (e poftulatis annuere, fibi fatisfar ere, & niíi piftillo tunderetur fuam minime vir- & in opus rem deducere, ac amicurr, refti- tutem proderet, wuere, — Promifit Rex omnia faQtur'im juxta $t Qui virtutem omnibus ex voto fluenti- Democtiti petita ; tunc fübjunxzt Philofo- busexcoluit, quicum adverfitate nunquam phus : fi ita reseff , & votis racis velit Are conflixit, nonadeé fpectabilem fe alijs exhi« taxerxes annuere defunclum ei re(tituam a. buit, neclaude dignum ; pauci funt, qui micum ; fiejus tumulo har;c fixerit infcrip- fpe&tent naves fecundis ventis , & aurafa- tionem: nimirum trigirta nomina eorum, vente portum appellentes; currunt é contra Qui ad vigefimum zetatis annum nil adverfi plures, fi eas afpexerint cum procellá, & fuéreexperti, nilque dolorum paffi tumuka ^ fluctibus collu&antes 5 quia non in malacia , infculpantur defur&i, Juffit Rex perZin- neque cüm venti favent nautica virtusfe pto- gulas fuis Regni ditiones hactriginta ^aufta dit; fed cum procelle fzviunt , & immi- nomina inveniti, quz fepulchro l'afculpes nens minantur naufragium ; fcité Senecaait: rentur defuncli amici ; fedpoft d/,uturnam Lib, dePro- A4vida efl periculi virtus , 6 quà tendat , perquifitionem nec unus potuit h'omo repe» qid, non quid paffara cogitat , quoniam & quod riri, qui ingenué fateretur , Í*; per tantum gal/ura eff , gloria pars eff 5 militares viri temporis nullam unquam fuif/e adverfitatem gloriantur ulneribus , leti fluentem meliori expertus; imó nec ullo evo, , ut eít credibile, Afu. [anguinem oflentant , idem licit fece. tot nomina inven:ti poffent : tunc Democri- rint, qui integri revertuntur ex acie , ma- tus ad Artaxerxem , fi *zitur ryullus eft mor« gis fetiatur , qui fauctus redit. lpfis 4n- talium , qui il fentizt adve/fi , cur tamace quam Deus coufulit , quos effe quambonefhif- ritet doles.,eó quia 'mors trjumabf(tulit arsi« fimos cupit ,. quories slla mareriam prabet cum ? non amico repeteando ; fed adverfi- aliquid animosó ,. fortitérque faciendi , ad tatibus faperardis necefle eft, ftudeas, — Ab- quamrem opis efl aliqua rerum difrcultate. fynthium omnibus propinatur mortalibus 5 Aurea virtushon purgatur defcecatior , nec fed haic calix , alter;, congius, illi caliculus Íplendet illuflrior, quàm in crucibulo z- miícetur , prout D/eo magis libuerit, Id. rumnarum , in igneadverfitatum. — Bonum que ob eam etiam caufam , ut alter alterius quod in trauquillitate fumitur , aitD, Gre- commiferatione tangatur , & quilibet fuam gotius lib, moral.cap. 4. z tribulatione ma- exerceatvirtutern , quam ailverfitatibusmae vifeflatur : vi&orijs legendis afluevit Jofue, gisperpoliat, & preximzusDeo appropine Jo[uà c&).9. fed etiam pugnis fuftinendis : CunZi Reges quet; non mundi commodum , & profpera 9. I. congregati fuut pariter , ut pugnarent contrA nobis ad Deum viam Z4ternunt, fed advería gofwé : íed Liraéiitice militiee Dux ftrenuus ad ipfum nosmanuc'acunt; mundi commo» nunquam adveríarios expavit ,. fed potiüs da potiüs à fumr;o bono nos avertunt , ad exoptavit , quó Dei perduelies profterneret: quod adverfa co'avertunt, ajebat; quamvis numerofiffimi fint hoftium Íngens e&rat hominum tutba , 'qU'æ per 3) exercitus , non tamen mea mihi genua labant, invia deferci faerat Chriflum fecuta ; & quae non corporjs membra contremifcunt ; nil nullam poterantaliamerrore vacuam viam animus trepidat ; quia mihi militat zether., invenire, reétam in Salvatore invenére tut- Perinde chriftiana virtus hoftem provocans bz, quibusfontes mifericordiz inarefcente .ait: Adefteafflitiones , & innumerabilium deferto fcaturiére , & benignitas Salvatoris H yMü calamitattum agmina , fames , fitis ; egeftas; xefertam obfonijs menfam apparavit , me morbi, luctus, injuriz, convicia, calum- pr? panis copiá anguflaretureremus , & pie nig, & omnes erumnarum exercitus in m& Íces incrementati in ficca folitudine marinis irruite , non movebor , neque trepidabo, longe, latéque diffufis tractibus non invides & cum Davide dicam, — Si confiffans adver. : ?fl'-ns. 'U. a, rent ; cam multiplicatum obfonium fame- fum me cafira , won timebit cor meum j «am- lice turbz voracitatem vicerit ; & adminie etfi Acheron debacchantes fuas Megeras in ftri Apoftoli ex fuperflitibus reliquijs duo- memoveat; tametfi celum in me ruat, & decim impleverint cophinos; tametfíi non« omnis calamitas in me veluti in fcopulum nifi quinque duntaxat panes Chrifto obtu- collimet , adhuc intrepidé ftabo., lerint pafcendis turbis minimé fufficientes , "LL Afflidtioeft, quavirtutem ptobat , &- & longé impares : fed cüm primüm coepe- rumnas , qui à fe excutit , virtutis exerci- runt Diféipuli panibus exundare, annoná di, tia abigit: nemo eft virtutis cultor, qui ab tefcere Domini caruére praefentia, & inipfa omni fit procellaadverfitatis immunis. . Fe- opulentia ; fe Magiftro novére deftitutos, zunt Artaxerxi Regi amicum percharum fuif- Fugit in montem ipfe folus ?. ut autem ferü. Sonn. 6 *v, fe demortuum , & Regem mififfe Joniam factum est ,. defcenderunt Difcipuli ejuc ad 35« Ij fuum familiarem ad Democtitum, ut fi quid ?24T0. Sed cum fcapha malefidas matini in eo effet artis, fatageret fuum fibi amicum tractus undas traijceret, & de arridente ma« reftituere ; aut fi quod aliud remedium fo- On), ; lacia tuta procederet ; ecce ventus flatim ve- l ret deperditi amici recuperandi, id modis hemens flatu turbulento malaciam excutit, emnibus tentatet ,. non fine fpe cptxlcntior;s marinos fluctus excitat , aérem tetris nubie bus | Tri;bu!atio' morum Hnagi[tra pravos affectus ca&ïgat,&c, 68t. bus foeedat, pröcelfam commovet, quà nà. fuum invenit ; quia eum quafivit inter lectu- Matth. 6.; . viculà periclitatur, — Mare autem vento mag- li delicias; quia virtus non quiefcitin le&uli ^ x noflaute exurgebat. Flu&us decumanis tu. pluma , fed-floreícit in: campi fenticeto ; midioresin Ícapham irruebant, éujus latera erat fponfus flos campi , malé fponfa fpon- acrius diverberabant, & excrefcens procella fum in lectulo quzfivit, quivernat in came per momenta naufragium minabatur , & di, po. Cüm veró furrexitéleclulo , & pla. fcipuli in navicula anguftijsprefli de nautica teas circuivit, labores plurimos quxrendo videbantur arte defperáffe ; fed ecce turba- fubivit, imó & pallio expoliata, ac inflictis tosflucdtus , commotam procellam , ven, vulneribus faucia , per angü(tias tribulatio- ti infolefcentis impetum fedavirillicó Chri. num dilectum quafivit, Invenerunt me.» Cant. $, , V flipreíentia, — Vident J ESULM ambulantem cuflodes 5 qui circumeunt civitatem , fe- fuper mare, & proximum navi fieri, Í ceujJerunt me ,. t$ vulneraverunt me ; quia $4 Quid quód Difcipuli in deferto càm pa- percuffa non deftitit [pon(um quarere , quia nibus exundarent , & annonà diteícerent inter anguftias zerumnarum inter verbera , Magiíltri caruerint. prefentia ?. tunc enim & vulnera fponfum quaivit, voti compos - Chriítus in montis feceffu oravit folus, fed fafla eum invenit. Paululum , cim per- Cant, $, cjus Difcipuli ad mare deícendentes fcapham tranfifem , inveni , quem diligit anima. conícenderunt; marinas ündas trajecturi Ma, mea, quemin delicijs lc&uli non potuit in- giflro abfente ,- quamdiu malacia arriferit : venire,eidem in arcla rribulationum via il- fiquidem càm primum coepit procella in- licó obviavit: delicijs delinita , & commoa gruere, mare intumceícere , fluéctus ícapham dis affluens noninvenit fponfum , quem vul. quatere, & naufragium minitari, & Difci- neribus fauciata , adverfitatibus preffa , com« puli in navi metu exagitari, apparet illicà modis defltituta flatim adinvenit. Cufto« Magiíter , qui & navigio appropinqu des civitatis , . quos Angelos fuifle teflatur znt Cüm panibus ditefcerent Apoftoli in folitde : dine, cüm annoríàabundarent; cüm faven- D. Ambrofius, non pallium abftulére , ut Íponíam virtute fpoliarent ; fed ut purpurá te aurá, &.arridente malaciá mare traijce- vellirent uberioris charitatis ; non vulnerá« rent , Magiítri praefentiá incedunt deílituii ; runt, ut ferirent; fed ut ad dilectum Ípon- qui tamen ingruente procellà, intumefcente fam dirigererit: noverant Deum afflictis, & mare, imminente naufragio Magiftrum vi- laborantibus jugiter adílitiffe quid ni ? fuf- dent przfentem aflliti, quem gaudentesha- fragaturi fponíz votis , quo citiüs quafito buerant abfentem 5 quem profperitas por- obviet fponfo charitate animati , non ízvie tum falutis perdiderat , hunc adverfitas , & tia ftimulati vulnera infligunt , fpon(am co- tempeftas recuperavit; maris procella mag. ar&tant , anguftijs premunt , tribulationi- ne: fuit divinz praíentiz , quam ad fe tra- bus obruunt, quia hac eft arcta , & com« Xit, cum coepit navem quaffare , & difcipue pendiofa illa via , quá illicà ad. ceeleftem los in ipía timore percellere , anguítijs pre- Íponfum pervenitur : Pulchré-D, Ambro« mere: & quamvis difcipulis faviffet Chri- fius: Bene tollitar ei pallium, qua ad Cbri., L Íftus, antequam tempeftas infurgeret , pro- Jim appropinquat , ut Deum vifura mundo ximior tamen fuit , cum fluctus coeperunt in £orde gradisatur, Nuditas alas explicat , navim irroere, ejus latera quatere, & nau- . ut ceieriori volatu ad fponfum perveniatur, fragia minitari [ appofiré Theophilactus , Quzrit D. Ambrofius , quomodo cuftodeg Y dn Joan.d, Affflit il , at , eim tempesias effet ; && fer- Áponíz percuffores Angeli fuerint , cüm ca« monue timorem ejcuens ,. €8 tranguilliratem fte animz pallium fuítulerint ; & refpone inmare faciens , dupiicem ferenitatem ope- det , ideo fponíam afflixiffe, ut fponfi ut« ratur fedando tam autmarum , quam nava gerent adventum. , ejísque przfentiam ac- turbationem : ecce tunc Deus affiitic, cüm celerarent , & uberius in fponfa defiderium adverfitas oritur , cüm tempeítas excita- excitarent dilecdtum fuum inveniendi , in tur; anguílie premunt : càüm Difcipuli pa. quo unicum tot inter anguílias folatium nibus ditefcerent in eremo, remotior ab ip- fponía fperaret ; quia tribulatio eít, qua fis abfuit Magifler , quibus proximior ad* pios omnes affe&tus excitat , quos & fo- fuit periclitantibus. Jametfi Difcipuli Vet, T amicitià fuerint Chriíto femper devincti : Jobus quaftionem proponit, quónam $6, €ó tamen difcrimine ; ut annona affluentes * oco fapientia reperiatur. Saptentia ybi prafentia deftituantur Magiftrri , quà mox' enitur?. £5 quis efl locus intelligentio ? & 7 ob.cap, M 8« salamitate afflicti dignantur , & fruuntur : Gfibi refpondens , ía t E* . *I, divinum Ííolatium divitibus fubducitur , isfacit quaefito. ingui. ensv, 13. — Nefcst bomo pretium ejus ne, & afflictis addicitur, : '". 6. Wl que inuenitur in terra [uaviter ViVentium s, PL Hinc etiam fponfa quamdiu | inter de. Ecce , qui delicijs in terra diffluunt, fuavi- I — licias Íui lectuli fponfum quafivit ; nonin- ter vivunt , & mundi voluptatibus indul- Cant, g U, venit, In letiulo meo per notles quefiui , Ke. gent, minimé fapientiam inveniunt , quia - quem diligit anima mea , quefoi ilum, t hac digito monflrat , quanti fint facienda z0n1nUení, Non contenta femel quafiiffe ; müpdifluxa, caduca, ac ruinofa, & quanti iterum quifivit , & licét fedulam adhibuif- zterna nulli obnoxia viciffitudini : neque. Áct perquiitionem , non tamen dilectum reperitur in &dibus, qua divitijs affluunt, 652 Differtatio XXXI. . & ubi inhabitantes bacchanalia vivunt ; fed traxerant maculas , & fordes ,V abflerge- sn erumnis , adveríitatibus , .ac calamitatie rent , ac exuerent ; quinque in hocítagno bus repetitur, ideóque fponía, .quia vulne- porticus erant , quas omnis generis infir- ribus faucia , pallio fpoliata , dilectum fu- mi,; ulcerefi ,. paralitici, ac deploratz, va- um invenit. Czcutimus , ft.inter munda- letudinis homines implebant coacervati ex« nz voluptatis blandimenta, ac deliciarum pectantes (tipem à Deo , quam ítato tem- lenocinia verum quazrimusfolatium ; quam- pore Angclus à fummo coelo illac delcen- vis ridentem vultum praíeferat terrena vo- dens tulit , cum aquam movercet ,. ac turba- ïupzas; nontamen ridet , fed fuosirridet fe» ret; utqui primus in tnotam aquam de- Ícenderet , mozrbum in aqua extingueret , quaces; qui fi larvam ei detraherent ; nonnifi lu&us, funera, ac neces deprehenderent ; ac valetudinem reciperet. Quid. mundum W ideo cecutiunt ,. quia qualia 6int mundi efle dixeris, quàm omnis generis xgrotan- blandimenta , non vident. In Tobia ocu- tium Nofocomium ? quid aliud. pifcina lorum cacitatem fel pifcis exenterati abíter- probatica eft quàm tribulatio? hzc fiquidem fit; & felleacalamitas verum eft collyrium, omnes animi difpellit egritudines , pravos quohz craffz in nobis tenebra excutiuntur ; omnes excutitaffedus, probos excitat, ac & no(lri emendantur errores ; quotquot fovet : ut autem tor peffime affeélis homini« cerumnis premuntur , tribulationibus affli. bus medela fieret ; defcendité finu zeterni Pa- euncur marcentem illico , & hebetem vifusm tris magni confilij ÀAngelus , aquam movit, undas turbavit ; procellam excitayit erumna. excutiunt ; vidéntque , quàm mifera Git , quàm ertorum plena, cerumnarum referta, rum ; nubesimimifit afflictionum ; .ut animi momento cafura , ac morti lemper proxima morbos abigeret, inentémque muliiplici prafens hac vita; homo zrumnis prefíus , pravorum affectuum nebula caligantem fere- tribulationibus afflid'us , egritudinibus ab- ret, Sed fi Hierofolymis non deerant fumptustandem infe defcendit , & ipíe (ibi pellucidi latices.,. nec fontes falientes , nec obijcit mundi fallacias, & claré videt , quà putei latentes , querum aque eryftalina ,. fpottulà foleat mundus fuos donare clientu- pellucide , ac dulces folatio erant fitienti- los; cognoícit quem foetorem , & amaro- bus; cur Deuspellucidis hisce ; ac falubers * rem polítfe relinquatturpis voluptas, quz rimis-aquarum laticibus coenofam pratulít eitó implet ,. & faftidium ,. ac ftomachum pifcinam , putridá,fodà , ac turbidá aquá. movet; qua poft primum impetum marcet ; redundantem, quam velleruim foeditates ,ac . «um delectac , vulnerat ; cum titillat, di- fangnineg macule occifarum infecerant ani- mantium? Annon illuftriis fuiffet , fiune Ícerpit; cum ofculatur , mordet ; & cum &blanditut , mortem infert. da Jordanis ad egritudines abftergfndas fe- le&a fuiffet ?. 1ta eft ;; praetulit coenofam ,. $, VII. turbidámque Hierofolymis pifcinam aquis fontalibus;putealibus , Hierochuntinis , Da- maícenis , aliísque faluberrimis ; quia in £f tïiä;tl,zz*z'a veluti pauacea 4 undis, quas ip(emet füá cruentà cruce tur- erleffü Pharmacopola bominibus data bavit , feu in falfo zrumnarum gurgite in animi egrittdinibus omntbus ,. morbísque.s vaíto calamitatum pelago voluit noflras cu- j pravorum affeciuum emrandis pers- rareggritudines 5 quó inde dilcamus ani» Tiny, u doneA.». mi no(tri infirmitatibus fanandis , pravís- $0 a, que affectibus curandis nullum effe phar- 37 Orrigendis hebetum oculorum agri- macum aptius ipíis calamitatibus pauenter tudinibus nullum praftantius phar- toleratis: ha nofiree funt chermz , in quie C macum hoc tribulationum felle ; hoc bus lavamur 5 . & quas per pravos affectus , affli&ionum collyrio , quod oculos claufos per aftuantes concupifcentias contraximüs aperit, ac diducit, caligantesabflergit ; cae- infirmitates mundati exuimus, / cucientes illuminat; idque expertus Hiere- Scimus , Deum o'im Hebrzis ad immun-; 8« Trenov, cap. mias dixit: De excelfoemifit tgnem in offibus dorum expiationem aquas przfcripfiffe cine- X. 'D, !3. oeis , 69 erudivit me ; & luculentiàüs D. * re , velíanguine miílas; quia nonalio flumi- Gregorius 5 oculos , quos eulpa claudit , ne puriüs , ac defcecatiüs mens bumana la- peva aperit , ut &rumnof(us in calamita-- vatur , quàm cum cruenti fontes falientesé tum nocle Deum videat , ac quarat $* '*Chrifti vulneribus , fcaturientes & forami- quem inter mundanos perdiderat fplendo nibus pet ico "^ ; emanantes ab zrumnis ,'ac res : hinc Hieremias s. $ Ego vir viden * , tribulationibus in nos derivant . cruenti üp, if. . 18. paupertaterm meam $n Virga. indignattonds fontesé Salvatoris vulneribusad nos faliunt; £ju. Cafligáfli me , & erudttus f2 quafi cineres àutem mordacitatis , & lixivium juvenculus indomitus , quia tu. Dominus quotidianz hujus labentis vit; fuppedi- Deus meus. L a Eit aflli£tio veluuü panacea à tant arumnaze hz fiquidem lixivium mi- ccelefti pharmacopola hominibüus data mor- niffrant , quó maculas, quas per foedas h bis omnibus curandis perapta. Fuig Hie- concüpifcentias contraximus $. abflergi- rofoiymis Probatica pifcina , ubi pecüdes mus, Ad has fcaturigines animo fofpita- imunolanda abluebantur , ut quas Con- mur; in hoc lavacro fordes deponimus , , Vs Trbulatio morum magi&r;a-pmvos Affe&us caftigat &c, y685' vites reficimus ; ac fanitate donamur , fed morbi in le&to non eíffent , ad gehennales quid ? quàd cceleftis medicus Chriftus cum cruciatus pleno curfu properarent; cüm va- templi porticum Hierofolymis fübiret , 2- rio morborum genere vexati per fufas pre- g'otorum turmas invenerit ; ex quibus none ces divinam expofcunt opem , | Numinis niíi uni fuit fanitatem impertitus ; cum ae- recordantur , cujüs fanitate donati peni- qué facilé omnes potuiffet priiting reftitue- tus obliviícerentur , & per indulgentiam Ie incolumirati ?. diceret quispiam perpar» viuórum divinam contra íe Nemefim ar- marent, cum fuiffe in fuorum beneficiorum imper- L Felices cenfentur. à munda- titione . cur uni duntaxat fanitatem res nis czecutientibus , qui delicijs diffluunt , * ftituit , fi plures idem expolcebant be- & divitijs affluunt L fed plerumque exe neficium ? eadem indigebant curatione ? tremum attingunt malorum , qui ad fa- An quia id przftitit , quod piícina , qua ftato ftigium — videntur perveniffe felicitatis, tempore nonnifi unum fanitate donavit ? Quis felices non ce nfetet bombyces ferici fed (1 Deus eít infinite munificus , & mi- mollioris , ac pretiofioris induítrios tex- fericors , cur tam arctis limitibus fuam tores , ac ingeniofos opifices 3 L cum fe- Coar&tat bencficentiam ? ' fi virtutem cu- ricam fibi domum conftruxerint , quam randi infirmos conofz impertivit piície à laboribus immunes inhabitent ? & * tae n& ; cur xgrotos omnes quotquot intem» men , fi Bombycis conditionem intimiüs pli porticu languebant , priftinz non re- infpiciamus , deprehendemus , fepulch- fticuit incolumitati? fi fol lícét unus , coelo rum Bombyci effe , quam fericam nos affixus ubíque. per omnes longe , latéque 'domum effe putamus ; infelices , ac im- diffufos terrarum traétus fingulis vegetan- providi textores funt Bombyces , fepulch- tibus ,. ac fentientibus fua munificé imper- rum fibi zdificant , quo operi fuo immo- titur beneficia, fuis radijs veluti extenfis riantur pribs fepulti , quàm mortui. Hoc brachijs fertomnibus opem , absque ullo L perinde hominibus obtingit , quos felices fui detrimento ? cur folis Conditor íani- credimus , plerumque funt cateris zrum. LÀ tatis beneficium omnibus non fuit «gro- nofiores . corruptum eft noftrum judi- . tis impertitus ? cur omnium mileriás non cium , depravatus -appetätug ] judicamus excufht ? * infirinitates non fanavit ? An utile, & jucundum , quod noxium , & quia licét fol benefico fuo jubare fubluna- exitiale eíft, Hinc Chriftus , quz nobis ria queque perfundat , vim infitam pro- utilia funt , non quz jucunda,, confert $ moveat , & omnibus opituletur ; fi ta- & crucem offerc, non in ameenum hortum men fit aér nubibus unà conglobatis foe- ad omnes delicias confitum , — fed in fune» dus 4 fi addeníate nubes folarium tadioe ftum Calvariz clivum deportandam : f quis Mattb. CAb. rum trajectioni fint obici, fuz lucis ad nos I6 7.24. vult venire poff me, tollat erucem fuam . , beneficia non transfundit ? Peccata , que & fequatur me : dicit crucem fuam , quia à fummo Bono peccantes avertunt , -den- cuilibet fequenti Chrifti vefligia, fua, & fifüüipe fünt nubes ; & quidem atre , & propria crux datur , nme ctüpiam defit . L 4 fodiffime, ac obícurz , qua diving gra- quiacrux, feu erumne , labores ; Cala- tizc Íolares nobis abripiunt mitores , cui mitates, vulnera, perfecutiones, dolores, privaticni lucis à Divino fole in nos pro- & anguíliz funt, que nobis viam flernunt L] Thren, cap. fecte illachrymans Hieremia ait. Op- ad Chrifti premenda veftigia . & quia quae polvifli mubém tibi, we tranfeat oraito. "/ .'3' U, 44* nobis funt folatio , minus pro fünt, quàm H fortaffis fuére tetrz , ac obícurze nu- quz funt oneri , & triflitiz ; ideo paucos bes;, qu& in infirmis illis folem divinz Íclegit Chriftus gloriz fuze contemplatores, mifericordiz excluferunt * peccata , qui- cum plurimos voluerit cffe fuze necis fpecta- bus plerumque à fummo Bono [avertimur, tores, quos exemplo fortiüs , quàm voce in cauífa f[unt , quo minus à miferijs , qui- edoceret viam falutis , quam crucis clavis bus premimur , emergamus, Quóéedigi- adapéruit * » etenim 1n rupe Taborea fuze tur coeleftis medicus ex pluribus egrotis , gloriz offenfurus fpecimen , tres dunta- H qui fe illi obtulére , ut fanita o tcCii ) recipe» xat ex fuis difcipulis felegit tanti coru- rent, unicum duntaxat priftinz reítitue. Ícaminis confcios * * ah cur ad tam gra« rit incolumitati , ex eo fortaífis obtigit ; tum fpectaculum totam non evocavit Hie- quia caterorüm neminem hoc dignurm re« rofolymam , ut tantz gloriz illicio de. pererit beneficio : - quia excepto uno reliqui fes populus excufsá fegnitie ad fludia ex. obicem oppofuerint ; quo minusibenignus €itaretur virtutum , quas fpes praemii fo» divini folis influxus in ipfos transfundere- vet , ac promovet ? vel cur faltem non tur. Vel non fuit reliquis fanitatem im- omnes fecum in montem Apoftolos tra- pertitus , quia fortaffis ijsdem non expe- Xit , ut forent conícij gloriz , qui futuri diebat , priftinze tunc reftitui incolumitati; erant paíffionis tefles ? íed multitudinem & utilius fuit morbo divexari. à gloriofo exclufit theatro in tupe Tabo- e $9* Plura hominum millia :egrotant ; vel rea aperiendo P quam ad funeflum admi. hydropeinflati, vel podagra torti, velne- fit fpectaculum in colle Calvarize reprz- phriti excruciati , vel febri abfumpti, qui fentandum ; quia profperitas, & gaudium fi commodeé. valerent , fi affixi violentiá vix ullis * ? crux veró innumeris folet pro- Verani de Affeciibus Tom, j« Rrrt deíle, 654. Differtatio XXXI deffe. Idque caufz fuit D. Bonaventurze ros indemnes fervantem , quorum innócén- praeligendi cum Chrifto crucem defer tiam reveritus ignis propriz oblitus vorae» re in moutem Golgotha; quam cum co- citatis ,alieazg eblandiebatur fanétitati ; ob- dem Taborisiníc '-.44 £5 3df-m vertic em : quia plus F&ugult rex, cüm audivitadolefcentes in me- nobis profunt arumnz, quàm deliciz ; illze dio igne choreas ducentes , & hymnos oc- Dui probos excitant affectos , quos & fovent; cinentes, Obmurmuravit 1gnis repetrto ? iflce vero improbos alunt ; illzz virtutum ex- crepitu, fed ut ovantibus p lauderet juveni- ercitia Íuadent; iítz vitiorum accerfunt fce- bus. Quód fi Vülcanus olim fulminum fa- dltat&. ber fuxc,nunc pa:marum extitit f(ator ; flam- 60, Hinc cum olim Romze anno repara» masinfíornaceexcitavit , ut clariores cude- 1mó non flammz , led tze falutis centelimo fexagefimo ieptxmo M. deret triumphos, Aurelius , & Lucius Verus jufiffent , ot om- fame funtlinguz, ideo ignefcunt , quo efe nes milites lauro incederent coronati cauía ficaciori ardore adoreas canerent ; cum in publice lztitize teflande ; fuit qui lauream conum erigerentur flamme ,glori& i luftrio* brachio carollara non capiti xmpmüuc , ledb ris perenne fiébant monumentum ; cum ctte tulit * L] fu(-u:..tus & &Ur ipfe a publici tri» cumdarent , m ultxphcx amplexu adblandie- umphi pompa difcreparet in. laurea. dcfe- bantur; cum cmg:.rem coronabant ; & car- »enda corolla , repofuit, quia non decet bones Íplendentes in gemmeos abjere car* chriftianum militem . in hac vita coronari : bunculos viélriciscoronz , utin honorem quod effatum adcó vifum fuit Tertulliano triumphi tranfirent etiam ipflrumenta fup- præc!c.rum » dignümque viro chriítiano , plicij ; ad quod fpectaculum attonitus Rex ut in ejus defenfionem , & laudem librum dixit, Ecce , ego video , quatuor viros fo- ea ldnl'it cui tituius eít de corona militis. Danicl.s, lutos , € ambulautes in medio sgnis , G ni "7 92 6u Non decet fub capite v epribus obruto , & bil corruptionis sm eu cil , & [pectes quare cruentato, membra aliter coronati , quam t fimilu filio Déi. chm Chrifti in brachio emi- 62. fämh, Quid quód tam illuftri edoctus miraculo ncat, 6 quo ores prodeunt ; quia folus Nabuchodonofor , nondum didicerit Deum labor eft , qu: in hac vita coronat ; neque miraculi patratorem perfecté agnofcere? & laurus viret , fi aliá rxgetur undá , quàm intanta luce incendij adhuc fubobfcure dx- fudore , quem labor é fronte elicit ; ad xerit , & fpecies quarti fimilis filio Des ? vicoriam fine przvio labore non perveni- licét excellentiam videatur fateri , adhuc tLr. Hinc cole(lis !kmnfus fruclus car- derogat dignitati , & ne Deus exprefsé in- Cant . cap pturus victricis palma ait. d [cendam 1n.» telligatur ; involucro fimilitudinis ejus 2 ". 8. peimam ,. 6 apprebendam frutha. ejuc. obtegit majeftatem & in tanti iplendo- ne v fu ubi brachiorum proce- Quid opus afc r incremento caligines neícivit cacitatis zitas colligendis fruclibus fufficit ? a« qué detergere ; fed quas incendij fplendor non facilé divino fponífo eft fuperiores Arboris aluit tenebras minuete , & abigere ; has &rumnae , & calamitates abílerfere, Se« fru&lus carpere , quàm inferiores é curue- Ícentibus ramis pendulo Íed ut nos edo quere Nabuchodonoforem 6 regno pulíum ; ceret victricis palmz fruélus à nobis non eümque comitare extorrem pez invia fylvae carpi nifi previo labore , ac conflictu con- rum : quxa Dijs fe (e mifcuit , ultrix INe« tra pravos omnes affc&tus ; ideo dicit , mefíis nec iter hominum cotus eum pafía afcendam in. palmam , quo laborem inuuat fuit 5 fed inter bruta dejecit ; repilt per * alcensüs * interiores frucltus arboris flans terram quadrupes , qui bipedum neminem dum ramos lenta manu in- carpit olitor fibi parem fuflinuit ; furere incoepit in ob. ctiruat , tmïutque ; fed carpturus iupeuov V1OS quosque , qül nec Deo PcpeïClt ; vine res, neceíle eít, non brachijs tantüm , fed culis obitringitur ferreis , qui (uperbo if toto corpore laboret , arboris caulem in- perio gentes omnes fibi fubiicere , ac coér- Ecce. Nabuchodonofor Ícendat , fuperiores ramos pedibus pre- cere putavezat, hominibus omnibus altior,mox inflar beftize mat, quos nonnunquam etiam frangxt , ut Íructibus potiatur. Non carpuntur fru. pronus in paftum abijcitur , tecla fugit , élus victricis palmz , nifilabores pracef- Íylveftribus fe feris aggregat, totóque fep- Íerint toleratz moleítiz. Quéd fi homi- tennio faltus ; G avia manibus , pedibüs- nem atbori pariaveris ; non credas hujus que perreptat capillis , & unguibus in mo- arboris fructus alios effe , quàm pios af- rein aquilarum excreicentibus ,. ac totum é, fesctus hisce igitur potimur, cüm labore corpus horrificantibus. Quid ?. in campo l à frangimur , cüm in conflidu pugnantes beftijs adícitus , aerumnis preffus ,. calami- d ftamus , xrumnis premimur ; qma tunc tatibus obrutus didicit clarius Deum cogno, per pia defideria àd Deum afcendimus , Ícere , quàmin aula delicijs diffluens, divi- quem rmundanis delicijs deliniu vix faluta- tijs afluens ; in fylva bruti inttar oberrans; mus. non infidens throno fcienti dopatur nobilio. 6I -Nabuchodonofor acceníz fornacn eXe re ; oculos aperitin nemoris umbris,& Deum traditos puerosà flammis abfumptos,& jam videt ; cujusfimilitudinem fubobfcuram ran« in cineres folutos vifurus, fornacem adape- tüm conijcere valuit inter. illuftriores fore- ruit, flammas quidem evomentem ; [ed pue, nacis Íplendores : cohynum quod vitium AMP I;'D deccr- Tribulatio morutm magiftra ipr"av*os Affectuscaftigat,&c. — 68g rutus , calamitatibus vexatus , carceris deterfit, oculorum calamitas fuit ; tunc preffus anguftià , ferreis vin&tus catenis cee- oculorufm excuffic caligines, cum calamita tum pondeére preffus;curuus perterram bru. letti oble&atur prafentià ; & in tetra ca 1 ti inlarambulavit quadrupes : tunc Deum ceris ,' G zrumnarum caligine cocleíti Dansul.4. agnovit, cuí & benedixit. — 4feiffimo bene- minis perfufus fplendore,veri fit folatij com- dixi , :f vrventem im fempiternum laudaus , pos, quia calamitatum erat particeps ; & 9, 31. & glorifitavi : quia poteflas ejus poteftas [eu lumen refulfit in babitaculo. Ex Petri car- r Pi:ema..., cere mox exeuntes , Eliam fequamur mon- 3. Quem in fornace viderat Deo fimie tis feceffusadeuntem : ibi Propheta in fpe- lem ; hic detractá fimilitudine Deum fatee lunca degit , & veluti in fchola inftrui- tur; nimirum calligavit , cum in aula divi- tur à coeieíti magiflro. Manfit in [pelun- Ser- 3. Re.caf. tijs affluetet , delicijs difflueret , & fingula CA ,. 8 ecce fermo Domini ad eur, 494 77. 2« mones cum Elia in montis Íeceffu mifcet profpereé , acadvotum fluerent ; tunc vel in ipfo gemmarum Ífplendore , nonuifi coelettis Inftructor , & qui Petrum edocuit fubobícure, & in umbra fimilitudinis De- libertatem in carcere ,^ Eliam erudivit in üm vidit ; quem pronus in paftum , ab- monte ; hincpulchré Tertuilianusait, Zfee Lib ad Matr-— praflat carcer Chbrifliano , quod eremus Pro. jectus in campo , per faltus , & avia ma- * £yr^6 cáp.a. nibus , 'pedibásque perreptans ut beítia , phetis * eque Deus Prophetas erüdit in Deum afferit ; cui & benedicit ; & per eremo, & in montis feceffu edocet arcana pios affe&tusadhzrefcit ;; quos preffura ex- ccleítia; ut afflictis in carcere vera imper- citant , & calamitates fovent : appofité tiatur folatia , eósque myíteriorum notitiá * 'Theodoretus inducens Nabuchodonofo- nobilicet $ Petro enim carcer praftitit , hh e rem loquentem,ait in Danielem, — Qui forn- quod Eliz eremus $ Elias jejunijs , Petrus Quj 5, Wiaveram fore, ut n calum afcenderem.s , ferreis vinculis coeleftis nuntij meruit mini- fterium, -Erumna fivein carceris fqualore, hi €& fuper asira ponerem tbrouum meum.s , experientia edotlve. didiei , quid deceat : five in eremi feceflu diving opis folatium apeo fupplicio: [apere didici ,^ meam ferui- femper adfe trahunt. $N * * & nonnullis interi-.öïis Q £utena 4gaavi Qaamwvis rea Agar , & relapfa, im 6f« fubdit. Tamtum utilitatis ex calamtta- & Dei imperio in exilium acta, quia tamen gibus percepit :Nabucbodonefor , ut Pro- extorris & domeílicis parietibus coepit in phera snflar de Deo ,. & fentiat ,. & loqua- campo exul zerumnis premi , affi-lioni. 2ur. bus angi ; neceflario vitz fubfidio deíti- 'Tametí prodigium Ludimagittri officia functum in accenía fornaci ; ve- tui , ac lachrymis madere , quas € cerde trifitia extorfit , L lu in illuítri fchola veritatem edocuif- & pet oculos fudit » Lj non tamen hanc Nabachodonofor dia tunc non folàm Angelorum recreatur ailo- fet 3 dicit:, quia tunc regni profperitate delini- quio ; ied etiam folatur mivifterio. Ne tus ocülos claufit veritàt! , quos aperuit diutiüs &ítu fitis exardefceret. aquz pue . vanitati ? ut gentibus praeffet omnibus , teum indicavit , cujus frigefcente Jatice fitis extinguetet torquentes ardores , & ac divina fibi obfequia arrogaret : nec ig- fauces. reficeret arefcentes, Qued fi Fliae nis, quamvis rationalis ob affittentiam an- geli prodig ia loqueretur in crepitantibus perfecutionem fugienti Jezabelle , '& pro domino deliteicenti annonam charitatis flammis , quz propriz voracitatis oblite * baiulus corvus diebus fingulis advexit * adolefcentum innocentiam teverita fucrant , fua valuit luce veritatem oftendere , quam Ágari Angelus fiti levande opportunam Felicior fané in calamitas illico edocuit : in aramnarum propinavit frigidam. exilio ferva fuit , quàm herus domi ? gymnafio citiüs difcipulatum obivit , imó Abraham fiquidem juxta tabernaculum fu» & magiíterium ena&tus , docet ut magi- e fler , imó & Prophete equatur: fantum um Angelis miniftrat ? cum Agari in fo- . . cur he« stilitatis ex calamitatibus percepiz. Na- litudine ab Angelis miniftretur ro felicior ferva ? quia hec annonz , & bucbodonofor , ait Theodoretus ; ut propbes L t& inflar de Deo & fentíat , & loquatur. aqua inopiá premebatut ? ille rerum co- 'óT'unc ancilla Deum vi- Adeó excellet calamitatum rnagiflerium , ut pià dilatabatur, dit , cum & domo Patriarchze ejecla coe; prophetiam edoceat. pit in delerto efurire , fitire, ac erumnis 64« [dque fortaffis caufze Tertulliano fuit "5ariandi serumnas carceris cum delerti fe« aflligi, Moylfes , càm in Orebi faftigio ceffibus , ubi Elias proph;etavit ; non feg. Deum acceffit in. rubo fplendentem ,. cal- niüs divina fruuntur przíentia , & arcana ceamenta & pedibus folvit , quó purior:fi- ne mundano pulvere , feu pravo concue docentur. compede vin&ti ,. & catenis ob* firicti in carcere , quàm prophete ab ho* pifcentie affactu in' parte: hominis inferio- minum frequentta fejuncli , & ad diving re PI"OPSX'&TSE-: Sed Agat , quia non fo. Etenim D, familiaritatis evecli faftigium. làm pulveres excufferat € domo Patriar- chz eiecta , fed etiam lachrymis madue- Petrus in carcere tenebricofo dormiens fer- reis vinctus catenis cceleftis nuncij dignatur rat afflictionis ; non folüm Deum quzrit in folitudine , fed & convertitur , & (ub, - przcfentia, Ecce aAngelus Domini aftitir j levatur à Deo. A YV. Gp umen refulfit in babitaculo , &tumnisobe 5 Quid igitur piorum pre» Rrrfà ces Verani de Affeibus Tom. 1. ls A 686 Differtato XXXI, - cés in templo fufe fón erunt impetra» ftijs premitut ,. erumnis aflligitut , hor. turz ? quando exulantis ancille ejüla- deo , ac frigida vefcitur , uterum geftat , -tus e caelo in lucum , nemisque Deum ac- & in preduro íaxo procumbit : ubi affli« cerfit , trahíique Angelos Domini in (ui * [d &io orationem fundit lachrymis madidám, obíequium oratio, quam tribulatio fun- Deum emollit , fle&itque infuavota, — A- dit , afflictum orantem nunquam «onfun- dit. gar in Abrahami domo ; quia rerum copiá Sed ( oratio , quam affli&tio in A. affluebat , intumuit , ac rebellavir ; in de- gare in coelum transmifit , Angelum Dei ferto autem exul raftro tribulationum vir. adminiftrum in terram demifit Agaris con- tutes excoluit ; Íolatorem ? e. oleam imitata , quz in fo- fortaffis non perfolutz à pri- lo fteriliori virefcit felicior, ma fomina fub mundi exordio Numini & i;l pinguio- ri marcefcit deteriot. preces anguem ad Evam 'adduxerunt ten- tatorem, Forían permifit Deus Evam $. VIIT. ab angue decipi , ac virum perlapfum deijci é faftigio humanz felicitatis , & in barathrum mergi omnium miferiarum P L Que nos videntur erummna pre- quia nondum debitas Deo laudes perfolve- Qiere , n0ng noceut , fed nos docent , ftant , nec cecinerant ,- tametíi innumeris qua fit eundum per exercitia virtue cumulati beneficijs. 66. "m » pérque probos Nil Deo gratius oratione, quam tri- affecius, bulatio imbre irrigat. lachrymarum P] L] in flores illicó. germinat virtutum , & odo» f& 1 On nocent zrumnz , fed docent ; €v. . 2 huc ac. rem emittit coelitibus gratum quà fit eundum per femitas virtu- cerfendus fenior Tobias, cui Angelus ait; CA». 124 v, tum , per exercitia bonorum ope- l2:n Quaudo erabas cum lacbrymis ,. &6 fepe- rum ; tunc piosin Deum excitamus affectus ; liebas mortuos ,. 8 derelinquebas. pran- tunc ejus opera enixim imploramus, cum z- diwm twum , 6f abfcondebas eos per diem.s rumnis affligimur , tribulationibus premi- $n domo tua , 6 noüle fepeliebas eos $. ego mur, Lazarusin florenteadhuc ztate occus ebtuli orationem tuam Domino, Ora- buit ; & morsinvida fuo gelu Marthz, & vit Tobias non ficcis oculis , fed íletu Magdalenz fraternum florem decoxit; non madidis ; fed afflitione moerentibus , ac enim Libithine uncinus poma Íemper ma» a&rumnarum mole turgidis 5. & hzc ora- tura decerpit ; fed vernantes, ac tenellos tio quam afflictio fudit , reliquas praceffit L] flores plerumque carpit ; affliize forores pientiffimi fenis virtutes 3 quamvis vit querellis, lachrymis , & luctu domum tc» Dei jejuniffet , mortuos fepeliviffet , offi- tam impleverant, Accedit Chriítrus , ne cia charitatis omnibus impendiffez ; ora- amicitiz videretur deeffe officio , quamvis tio tamen , quia lachrymis madida ,. quia periculum decumbentis Lazati, ac morbi abafflictione orta pietati prfertur , & je- violentiz. fuccumbentis fuiffet afpernatus. junio; quamvis Moyltes folo refe&us je« Domum maroris, & luctüs ingredienti Sal- junio ad Dei colloquinm meruerit admite vatori folers obviat Martha ; quod facra- ti ; G Elias jejunio corroboratus in coe- mento tribuit Chryfologus , ubi eleganter lum confcenderit : hinc conijciamus quan- ait: Mulier currit pro murte ,qua cucurrit ad soyp,, se te fit praeftantize oratio , quamafflictio im» morrem ; fefiinat ad veniam , qua feflina- bre irrigat lachrymarum, Licét fatea- vit ad eulpam z ad Redemptorem pium per- tur Raphadl , jejunàffe Tobiam , mor- venit j feduiior pejf/mu quam pravenit. Al- tuos tumuláíle ; unam tantüm profitetur à ludit ad ferpentem , qui primam in orbe con- Íe dele&tam orationem , quia lachrymis ma- dito foeminam przvenit, quam alliceret , & didam , Deo obtuliffe * LÀ e Quaudo orabas deciperet : cum Eva paradifiacas inter vo« eum lacbrymis . ego obtuli orationem tuam Domino. luptates delicijs diflueret, ferpentem au- Tobo vifa ett prelufiffe Agar ; divit allicientem , & feducentem j fed cum quas ille calamitates paffüs eft. à Satana ? L] * ceepit laboribus affligi , erumnis vexari , do- hzc à viro tulit ? non tamen filens tacuit , Ícd cum fletu oravit , & afflictio rebelli fi« loribus torqueri , tunc beneficio hujus colly- rij oculos aperuit , & pios cospit in Deurh lio fupparem Regibus impetravit cel(itudi- excitate affectus, eósque ceflu tribulationum nem . ) quin & Angelorum minifterium. fovete, Sicut tribulatio Evze non nocuit , Quid ni ? an non eft illa Agar, quz ad. fed eam docuit per pios affectus Deo adhz. veríus heram intumuerat ? quae Ifmaélem rere , à quo delicijs diffluens. fedu&ta fe fortaffis docuerat Ifaaco illudere ? quin & averterat : ita Lazari praematura mors, do« illum dcpraväre in domo Abrahami ? cur müs totius mceror , & affliclio fpiritüs Mar, nunc cum lachrymis triftis orat ,. & in lu* thz non nocuerunt, fed eam docuerunt car. Qu jacet , quz ubi in domo fuit Abrahze nis refurrectionem , & fpoponderunt fratris, intumuit, ac rebellavit ? quia nimirum ; é foetido fepulchro refurrectionem : Chri- cüm domi degeret , cubavit in pluma , di- ftus enim in illa moerentis domás afllictio. vitijs affluxit, ac delicijs difluxit , opimo ne , veluu in erudito g ymna(io Martham jbamz.z's uU. paíta oblonio ; at in deferto exul, angu. edocuit fe effe refurrectionem. Ego fum.s TE LA - Tübulatio morum imagiítra pravos aftectus ca&igat,&c. 607 wfurreä?.ia,,ff vita, qui credit in me etiam f infortunia mihi cbtigerïnt ingrata 5 id ta« 9 oYINNY fuerit, viUtt, Obttupetcit Chry« men ex iisdem haufi emolumenti,quod diíci- ' fologus, Chriítum fic retardáffeé fepulchro plinam me docuerint ; & quze videbantur Lazarumevocareredivivum ; & cum Mar- mihi exitio, virtutis fuere exercitio. Hinc tha moerenre tot previos miícuiffe fermo- Chriftus , Beatí qui perfecutionem patiunzur, MAttb. go SHUN 6 nesait: Qwi ad Lazarum venerat : quid fie Sed quomodo Beati, qui calumnijs impetvi- eccupatur in Martba? quid ?. ut autea iffa tur, conviciis dehoneftantur, fuppliciis af- in fide furgeret , gua'm: alle refufcitaretur 3a fliguntur, adverfitatibus opprimuntur? quo« €Arne. modo beati f1 miferijs obruuntur, fi angu- 68. Permifit Chriftus. Martham diutius ftiis premuntur ; doloribustorquentur 2 Ita maoereri , diítulitfratrem mortuum ad vitam eft, ideo beati, quia perinde acaurum in cru, ; revocare, ut citiüs, ac expeditiüs in. fchola cibulo, tunc depurantur à fcoria pravorum tribulationis, ac.moeroris fidem edoceret affetuum , & virtutis exercitio fplendent TET fefürreclionis, Opportuné greffum matu- nobiliores ; ac monilibus proborum - affe- ravitad refurrectionem Lazari;- ut citius de Guum cohoneflantur:. Dei fiquidem teftan- carnis refurreclione Marthamerudiret; mi- tur dignitatem , pro quo plura pati non re- raculum diftulit refufcitati fratris, ut perti- cufant; ad virtutis enim fafligium adverfa — nax,G diuturnior tribulatio Martham di- eis viam apetiunt 5 & per pios affe&tus, ac fponeret ad fidem refurrectionis; advería ardentia defideriaar&tiüs Deo adglutinant: enim non nocent, fed docent. Vel rmiracu- ád expertus David ait : cum confifieret pecca- Pfalusatev, lum diftulit, ut carnis reiurrectionem,quam tor adverfum ?5e , ícu cum impiicontra me verbis Martham docuerat, altiüs imprime» infurgerent, & opprobrijs, calumniis , perfe- tet exemplo refufcitati fratris quatriduani : cutionibus me affligerent : obmutui , bu- eoccupatur àn Martba ,:ut autea 1fla in fide wiliatus fumy & füui àbonis : &f dolor sneus vefurgeret, quäm ille vefufcttaretur 12 carne, Tenovatus efl * ecce quomodo virtus in cru- Diitulit fratrem ad vitam reíufcitare, utfo« cibulo tribulationis perficitur ? quomodo ror prior ad fidem furgeret refurre&tionis, humilitas in filentij umbris, & adverfitatum Voluit ut priàs Martha moerore confecta, & tenebris fplendet illuflrior? renovatur do- dolore perculfa oculos lacrymis corrumpee« lor, quo virtus excolitur uberior? fubdit 1et; utintellecum purgaret. lavacro lacrye concalait cor ameusa dutra sne z &$4n medäm. V. 4. marum, & expeditiüs, ac defcecatiüs crede- 4i0ne fea exarde[cet iguis, xet verbis edocta, & mox exemplo firman- Perfecutio fomes eít, quo cocleftis de- 79« da. Quid ni,ut Deus Martham in fide con- fiderij flamma nuttitur, 'Codlum Stephano firmaret , aerumnarüm delegittempus , quia non pauperes ab eo pa(li, nec inopes à mi- adverfa qua acriüs aocent , uberiüs docent, feriis elevati, fedScribe in eum lapidibus Si priàüs Lazarum tedivivum vocáffet éfepul- Íxvientes patefeceruat, | Laurentio non pe. chro; :miraculum :Martham docuiffet gau« cunig pauperibus diftributz, fed ferrea cra« dentem ; & quiatribulatio eít quzin adver- tes, in qua fubjectoigne affatus fuit, «ur- fitatum umbris erudit illuftrias; refurre- rum apparavit zterno triumpho aobilem 2 étionem fratris diitulit, ut afflictio clariüs Chrifti enim Athleraolympium ftadium naa fororem edoceret morrentem; dolor refur- us in pyra;accer(ivit in honorem triumphi re&lionis fidem :docuit, quam miraculum etiam ipfa inftramenta fupplicij: nonenim confirmavit , ne nutaret, fed firmior ftaret. «oeleftis Salamandra in igne vultum exhore Martha igitur magifterio doloris edo&ta,ci- ruit Libithine: noverat fidei; & Chriftianz tiüs refurrectionem didicit moerens, & affli« religionis phoenices, nonnifié rogo affuevitfe ad coleítem immortalitatem evolare; mez &a, quàm didiciflet gaudens,& £ratri jam re» divino addidlaj quapropter Chryfologus : mirum, fi1 vifus eft Laurentius de tortore i- Qui ad Lazarum wenerat,occupatur ia Mar- gnetriumpháffe: quia laurus, quamnomine tba: ut antea ifla in fide vefurgeret, quam praíeferebat Laurentius , Vulcani fulmina slle refufcitaretur a2 carne. Imo afiliclio non potuitnon illudere, Moy(esetiam cum non foiüm patientem in aerumnarum gyme primuüm - cepit invidorum exprobratione naíio crudit ; verüm etiam ipfam coníoli- exulare ab aula , ac perfecutionibus afiligis dat, ac incrementat virtutem, quz fufpicio. Deum vidit in fpineto fplendentem; ejüsque ne non caret, fi adverfitate fit. vacua : pro* etiam vocem audivit é rubo, Ípera enim virtutem corrumpunt, quam ad- NNon folàm permittit Deus , juftos d- 71 vería corroborant , ac fovent vegetiorem vertfitatibus premi ; fed etiam ipfemet tri- JMarcet fine adver[ario virtus ,. ait Seneca, bulationes immittit , quó luculentiüs ful- tunc-apparet quanta fit » quantum valeat, geant: unde David loquens de viris probis, pollezique, cum quid pojft , patieutía often- quos impij perfequuntur, aitz - ££ tradidet bfal, 105 04' dit. €0$ in mauus gentium 5 íeu. adveríariorum 69, "Tunciris difcolor illucefcit gratior,cum perfequentium ; & quidem Deus eostradi- minans procella a&éri ferenitatem arripuit, dit3 quiatribulationes juftorum à Deo mit- coclum turbavit, Gtcerram vel grandine con. tuntur, non ad ju(torum exitium ; fed' ad cuffit,. vel immodicá pluviá obruit, Croefus virtatisexercitium. INeque improbi debac, Em apud Herodotum aiebat: tametfi cafus, & charentur in . virtutum cultores, ni(i Deus eoruim Rrrr j 68$ Dïfïertatïq - XXXI. eotum Ífzvitiei extraderet : hinc David, getes combuffit, fi ventorum impetu do: Mjdn P[alm.02, — C uonianz quem tu percuffstis per [ecuti funtz: mum evertit , filios, & filias ejusdem colla- "U. 176 €£ fuper dolorem vulnerum meorum . addide- bentis infepelivit ruinis. — Si'Satan fuit qui z7unt. Nunquam adverfarij fuiffent aufi ignem é ccelo ptacipitavit;: ventum excita- Davidem vulnerare, fi Deuséum non vulne- vit, hofles ad irruendum, & rapiendum ia- ráffet. Crux noftraà Deo eítjà quocunque ftigavit, domumfolo zquavit, & omnia ipfe nobis imponatur. abftulit ; quomodo Job ait :^ :Déminu - abe fiulit? naeft,aitJobus: Dominta dedit,Do- 725 Idquenos Chriftus edocuit initium fuze minus Abilulit; quia omnia bona ab inex- pafäïoni datutus, ut fuo uberiüs nos erudi- ret exemplo, Petrus utpote ftrenuus ma» haufto Divinz Bonitatis fontefcatüriunt, & giflti fui propugnator ab infultu infolefcen- in nos derivantur. Quid babes, ait Apofto- tis militis, ut Chriftum defenderet, gladi- lus, quod non accepitit , & ücut Dominus des um nudavit , quo Pontificis fervum . Mal. dit, a Dominus abftulit ; quia fi noluiffet, chum nomine atiriculà mutilavit ; fed magi- nil Satan contra ^ ipfum potuiffet quód fi fter difcipulum redarguit, e quia obftaret, Deus fciens, & volens hanc fecit Satang po- ne crucem fibi àDeo Patre miffam.| fufcipe- teítatem irruendi in Jobum, - ejíisque bonà ret , & calicem biberet fuze paffionis, Joan. diripiendi ; jam Dominusabítulit, fine cu- N Calicem, 'c.:s.?v.m Mitte gladium tuum invvagimam. jus voluntate non potuiffet Satau ullumex ucm dedit mibi pater, nen vis, ut bibam l- ovibus lanz flocculum rapere: ergo Domi- Íum ? Quid, quód Chriftus in coele(tem fuum nus abftulit, qui unico dumtaxat nutu coér- Patrem fug paffionis derivet calicem ?. & cere potuiflet Sataniimpetum , ac impedire nonpotiüs in difcipulum proditorem, qui ne quidquam in Jobum ageret, & quia íciens, f&is fubdole falutationis officijs, & ofcu- & volens non impedivit; Domint abftulitz lo in vite authoris temperato perniciem, & ideóque nullaeft affictio , nulla tentatio, mortem; hofítibus tradidit, quem amicitiz nullum malum.;:nulla calamitas, qua non t:fferá falntaverat magiftrum? fiquidem fi- fit à Dco, ejüsque providentia; ac volun- tate, dci fymbolo, amicitiee tefferaabufus;belium indixit, cum oículum fixit; ad proditoris Sed fiJob erat vit juftus, & fecun- 75 enim ofculum veluti ad ferale clafficum tota düm cor Dei, cur tot zrutanis premitur ; f vefana cohotrs effudit in furias, ac inno- tot calamitatibus affligitur, tot morbis in- Lih, à; centis Servatoris in-capturam, ficitur, & doloribus torquetur ? Curvirt i, Cur igitur calicem fuz paflionis non probi virtutum culturz addicti, morum $ dixit fibi à difcipulo proditore propinatum ? innocentià commendati affliguntur adverfi- vel Acib t s fairo m t nab Ànna, & Caipha, autabiie- D tatibus,& impij vitiorum cceno immerfi pro. rode, od Filato, qui fupplicijs,& morte eum Íperantur voluptatibus ? guare via impto- damnárunt ?. Preides fuerunt, qui hunc ca- rum pro[peratur , querit Jeremias . Lene eff €.1225 licem tunc mifcuerunt, cum militibus Chriz omnibue ,. qttü pravaricantur.,& impi aguut? ftum crucifigendum tradiderunt, — Cur igi- Pierumque impij, vitiis indulgentes divitiis tur in patrem refundit hauftum calicis, quem affluunt , delicijs diffluunt, honoribus infi- ab(inthio, & fellehominesoppleverant 7 ca- gniuncu;, addignitates promoventur ; & licem quem dedis mibi pater, vou wis Libam profperitas iisdem jugiter arridet ; imó & -M",hï victeriis graffanturinbello; & orbem fibi illum ? quafi diceret: hic calix abamantiffi- ma manu mihi venit pater meus eum mihi terrarum fubjiciunt, ut olim Babylonii ho. prcpimvin & nonbibamillum ? Itaefl,nul minum fceleftiffimi , & Turce Chriftiani lus hominum quidquam potuiffet in Chri- nominis hofles infenfiffimi : & plures & po- fltum , nifi zterni Patris providentia, & fa- pulo Dei infontes, morum probitate . infi- ientia id decreviffet ; quapropter ait Chri- gnes, ftudio virtutum commendati in fervi- gosn. €, M* (tac;. Sicut axandatum dedit mibi Pater , fic tutem abripiuntur, miferiis affliguntur, ca- 'U, 3Ie facio. lamitatibus, & erumnis premuntur, inopiá 74* aisquis afflidionum fuarum Deum laborant, perfecutionibus anguntur, infir- authorem agnoícit, credit etiam voluiffe mitatibus abfumuntur, doloribus torquene Jmþ 1 Deum ab zterno, & velle etiamnum ut ea tur? fluctuabat in hac quatione etiam Da- Pfäïm.;'z. omnia fibi adverfantia patiatur, qu&revera vid; mei autem peue moti funt. pedes, pene h (8)a patitur,ac in erumnmis , in anguftijs fe in effufi funt greffus meis quia zelavi fuper ini- ei voluntatem fle&tit; eisque manus puni- qHuos , pacem peccatorum videus ; ac fi di- entes ofculatur, quas novit, habiturum przee ceret, nutate czpi, & parum abfui à lapfu, miantes. Has Dei manus fuit Jobus exofcu- harens quafi anceps circa juílitiam , & pro- latuscum dixit: Dominu dedit, Dominia videntiam Dei res iniquorum adeo proípe- rantis. fit; abfiulit, fit nomen Domini benediclum., Di- Unde non mirum fi tanta probo« ceret quispiam , fi Jobus amplum patrimo- rum infelicitas , & improborum felicitas , nium fuis acceperatà majoribus, fi propria gentes idolorum cultrices in varios pertra- induílria opes congeffit, pecora anxit ; & Xerit errores, - füopte ingenio plura acquifivit , quomodo Verüm quód florere fontes finat, & 76, dicit Dominus dedit ? praterea fi Chaldzi, premi infontes; id ad Numinis pertinet pro, videntiam ; quapropter David excuífa omni & Sabz ipecus omne abegerunt, fi Satan fe« afita- Tribulatio morum magiflta pravos affectus ca&?gat &c. 689 Pfalm.36. hzxfitatione; dixitz Noli emulari in »4li. Quód fi adverfitas virum fortem þro 79. gnantibus , neque zelaverüs facentes imiqui. bat, proíperitas hominem prod:t incontftan- £ACPB. Mox cauíam innuens fübdit, Quo- tem, in quafaftum nutrit, & elarionem niam tanquam feuum velociter arefcent , & fovet , cut enim fortuna arridet,is plerun- quemadmodum olera berbarum «ito . deci- que tumidus fuperbit. Res esl immquieta fe. Epiff. 26. dent; quafi dicat : non te ancipitem teneat licitas , ait Seneca zpfa fe exagitat , movet - cerebrum non uno genere z altos 1n aliud ir- impiorum profperitas, quia fucata eft, fluxa, caduca, fallax, & inftar virentis graminis ritat, bos in potentiam , illos dn. luxuriams mox falce ampuranda, folis zítu exurenda, bos inflat, 1llos mollit , & totos vefolvit, Sà ac ficcanda, & in nihilum redigenda Secus profperitas arrideat, animus inturmefcit j non fibi imperat, fed improbis famulatur;ac - Deus viros probos, morum innocentià com- mendatos , virtutum culturàá illuítres in hac obíequitur affsctibus; fradverfairruantro- vita deprimit, quos altiüs evehat in coele- bur deficit , vires enervantur, pracordia ti^ fti patria; erumnis, & adver(itatibus affli- more quatiuntur ; & homo totoanimo ca» dit:: quippe fi aerumnz nos premunt imbe- git, ut eorum virtus in infirmitate perficia» , tut : ait D. Auguítinus in fententiis : Deus cilli íumus; fi profperafaveant fuperbimuss ONutne 2390 '." per alos erudit bonos ,. & per temporalem infauftáà fortuná dejicimur , felici extolli- mur, Verüm cum Deus nos tribulatione potentiam damnatorum exercet difciplinam diberandorum. affligit; deicit ut fublevet ; moruficat, ut 77* IdeoJobum virum probum, ac inno- vivificet , unde David: ff ambulavero intne- vfalm $7. Non ad- centem potentiz Deus tradidit Satanz , - dio tribulationis, vivificabis me. nititur David adverfa declinare , nec tribu- rumnis , infirmitatibus, bonorum jacturá, . doloribus, ac calamitatibus preffit, ut nitor lationesa fe expellere: nec Deus permittit €jus virtutis in caliginofa tribulationum Davidem adverfitatibus carere; fed ut ube- Virtus filicem nocte fplenderet illuftrior. riores hauriat Ípiritus, finit eum zrumnis divexari, quó difcant homines, tutiores in imitatur, non fplendet nifi, percuffa; imó Íyderis naturam indoit, tunc clarior fplen- tribulationibus vivere, fi patienter eas toe det cum tenebris cingitur zrumnarum, cum lerent,quàm fi à laborum pondere fubleven- tur: ícité D. Bafilius: Ion dicit tribulatio- g, caliginibus obruitur calamitatum: fcité Se- * Isb. de pro- nes vepelless fed in ipfis etiam me, tribulae neca, Magnus es vir? fed unde. [cio, fi tibi i 'Uid' á fortuna non dat facultatem exbibendae vir tionibus con(ltutum [ervare , & mortem ex- Mortificat zutu? Defcendisli ad. olympta , fed. nemo pectantem vivificare. poteris. Deus non necem illaturus , fed vitam-imper- prater tez villoriam non babes , olymp.cam coronam babes, — Non gratulor tanquam vi. titurus, aitenim: ego occidam, && ego vrve. vo forti, fed tanquam «on[ulatum , pratu- re faciam. Sed quomodo occifus vivet ? fámve Adepro. lNon profpeta, led advería quia inter aerumnas , ac labores deftimatur morti; & Deus tunc meliori vita dignum virtutem probant, fobi patientia nunquam fplendoit clarior , quàm cum Satan pleno efficit, quem calamitas premit. Mala non «alamitatum armatus agminc in eum irruit. funt quz vulgus in mundo putat mala effe ; nonnif! perfonata funt mala, quibus fi lar- - gob d. v. . Con[ider afli [eruum meum Job , quód uon fit vam detrahas patientiz tolerantià , germana ei fimilis in terra , bomo fimplex , & recius, ac tivoens Deum. Tange cunéla qua poff-. bona effe deprehendes; cum non mortem det, nifi n faciem benedixerizt tibi, Quia inferant, fed vitam impetrent: mala judi« cantur, que nobis funt advería, cum tamen fuit Jobus vir probus , ftudio virtutis infi- viro patienti non noceanr, fed eum. doceant gnis, extraditus fuit cacodoemonis facultatt vexandus, ut ejus virtus clarior illucefce- pet exercitia virtutum , per pios affe&lus vi- - Yet; &ob id fortaffis anre probatee virtutis t€ , feuDeo adherefcere ; qui cum nulli teftimonium bomo duntaxat vocatus fuit; & poffit effe errori obnoxius inrerum delectu, adverfa immittit fuisdilectis , quos poliat, polt cum doemone conflictum, ac toleratas 223 rümnas vfr dicitur ; etenim dicitur, bomo perficiagin officina tribulationum, é qua pu- Incap.Y.v.8. * tiores , ac nitidiores exiliunt, fmplex, & rectu ; & poltea habetur, Num- ] Non funt mala, qu& ab optimo in nos ï; CAp.2.U.3« quid confiderafii feruum. meum gob , quàd 9* non fit e: fimilif'in terra vir fimplex, quem derivant, nosenim vel bonos faciunt;fi non inveniant; vel- meliores fi inveniant: non: adverfitas fortem probaverat , virtus virum nifiiniqué creduntor mala, que ex Chrift edixit; mafcula enim virtus eft, quam ly: -oraculo fünt perennium bonorum funda- dius przdurus tribulationum probat. Ele- anter Tertullianus exclamat : o feliezf?- menta, quibus vita zeterna nititur; & que p Hientia 44. m illum, quem non abatli greges , non proptetea Chritus infe ipfo confervavit, cui alimentum fuerunt labores, delicie crucia- ille in pecore divitie, filij uno ruima . impetu tus, folatia zrumnz , veftitus paupertas; adempti, non spfius denique corporis in vul- nere cruciatus à patientia , ( fide Domtno gloria humilitas, honor opprobrium , gau- dium moerot, voluptates injurie : hac funt deditá ) exclufit ! Quem Diabolus zotis viri- qua ad gradum veluti divinitatis nos eveh« Dis fruflrà cacidit. Nec enim à ve[etiu Dei tot doloribus avocatu ilie efl fed cen[lituit ne- unt., ad faftigium Chriftiang - perfecticis nos manuduqunt, Inchoaturus Cnri(tus b5 exemp(um, & teitimonium, f qua» $ 620 Difieraio XXXl, quadragintadiale jejunium. ducitur in defer- faliens in montibus » tranfiliens colles : vifi tum locum, ab hominum frequentia fejun- funt montes exultáffe domicilio fponfi ; & Matih.4, &um à fpiritu; & quidem ut rentetur. Zune vallesabundáffe frumenti copià; cum fponfa *9, I« gJESUS duclus ef in. defertum à fpiritu , ut ob fui fpon( abfentiam in lu&tu jaceret,moe, tentaretur 4 - Diabolo, Divinus Spiritus rore confeda: fed quia triflabatur fponía Chriftum ducebat ad preces fundendas, ad ab ea non abfuit fponfus, & qui credebatur colloquia cum zterno fuo Patre mifcenda , colles traníilire, & montium juga inícen- ad conciones habendas populo, ad miracula dere fuam afpiciebat fponfam anguftiis pref- Cd",. tl perpetranda; verüm f[ingulariter dicitur à fam,& tribulationibus affliclam: En ipfe flat Ípiritu duci, uttentetur à Diabolo ; quid in pofl parietem noffrum. refpiciens per fene- — ' hoc duéctulatet myíterij? ni(i ut inde difca? féras , pro[piciens per cancellos : Íponfa,quae mus, homines Deo chariffimos ad crucem, judicaverat dilectum fuum per montes dee ad tentationem , velut velatis oculis duci. currere, vix duabus expeditis periodis, Íe Etenim etiam filius Deiad certaminis locum ipíam retraCtans , affirmat, ftare poft parie- ducitur, ut irapugnetur. Non elt igitur tem, & fpeclare per cancellos, 'T ametfi cacodzmon;qui crucem nobis offert deferen- ut gigas exultáffet ad abfolvendam viam ; dam, fed Deus ut mediante cruce patienter non tamen tam brevi tempore tantum po« delata per rectas falutisfemitas nos ducat; tuiffet itineris conficere : ergo ad cancelios ipfe deicit, ut fublevet; affligit ut confole« fpenfus excubavit,cum à fponfa meerore conea tur; vulnetat ut fanet ;; abeft ut proximiüs fecta credebatur montes conícendere, col« adíit. les tranfilire, ac longiüs abeffe: non long& $0. Flavefcentes :fc;getes zítuante fole fícca abfuit cum crederetur abeffe ; neque aberrat in atea bacillis Gedeon flagellabat, cum ap- à cubiculo diledz , qui credebatur fponfus patuit illi Angelusaffiftens, levánsque labo- procul in montibus errare: quia ut ait Da- Pl!'.ld-;g.v. Sudie. e 6 res, dixit : Dornus tecum virorum fortiffr- i9e f05 12, vid, Juxta ef. Dominus bis qui tribulato 7;e,cui Gedeon : obfecro ms Domine. fí. Do- f*nt corde : nimirum tribulationis zílus 7minus nobifcum efl , quomode apprebende- fuggerit nobis,quamlongiffimé Deum à no- ruut nos bac omnia 2 * Ubi funt msralilia e- ftro corde exerrare 3 cum tamen unà cum j'«» que narraverumt patres nofiri . Nunc tribulatione tunc adíit afflicto , cujus tole- ldeo con- Autem dereliqut nos IDominus. rantig , ac patientig fit ÍpeCtator , proípie queritur Gedeon, ut à Deo defertus; quia id ciens per cancellos, feu foramina calamitae temporis Hebrai à Madianitis mifere oppri- tum; ut arumnosexcutiat, adverfitates abi» mebautur; & quiautrinque erant anguítiee, gát, & animum marore obnubilatum íere- urgebant adverfitares, affligebant tribula- net , ac foletur, Audi quid [acer fponfüs GADI. £. 3. tiones, fe putabant Hebrzi ope divina defti- loquatur íponfe ? canceliis: F» diefus tutos , & arbiirabantur. Deum longiüs ab meus loquitur mibi : [urge, propera amica, ipüs abfuiffe: hinc Gedeon Angelum redar- mea;, columba mea , formo[A mea , & veni, guit conlolantem , & Dei przlentiam affe. jam byems tranfit. Tam vicinus eft dilee rentem ; $i Dominns nobifcum esi, quomoda étus [poníz ,. ut familiares cum eo mifcere apprehenderunt nos baec omnia? ex Dei pra- fermones valeat; cancelli, vocem non im- Íeniia, & affitenia non potuit Gedeonin- pedientes audiri, interponuntur inter fpone ferre tribulationem ullam ;. quia argumen- Ífum , & fponfam; & ubivox auditur fponfi; tabatur juxta mundi philofophiam, qua ex qua in hyeme rigebant perfecutionis, flo- principum |favore nonni(i profpera infert ; rent in vere amoris ; poft hyemem flores quafi zque. calamitates, ac que& ad. votum erumpunt é gemmis; quia é gelida hyeme contingunt non eífent à Deo: Angelus igi- tribulationum prodeunt vernantes . folatio- tur hanc veritatem docturus Gedeonem fub- rum flores ; quibus cxleftis fponfus coroe junxit: vade in fortitudine tua , $ liberabás nat, quos diligit. — Hac eft ejus'confuetu- lfrael de manu Madian; quafi diceret ; ícias, do, ut quos impensé amat ,* igne tribula» Deum neutiquam à populo. fuo receffiffe, tionum purget , ac majoribus cumulet be. quamvis in ipfum adverfarios . immiferit : neficiis: neque cenfenda fünt mala, qua ad hoites in nos excitat, ut virtusnoftra fplen- fummum bonum perducunt ; imó & in (e deat illuftrior ; non enim fine. conflictu le-« probavit, ac nobis commendavit , qqi guntur vi&lrices palma , nec ullus inftitui- fummum eít bonum, tur triumphus fine previo labore : nifi terra proícindatur aratro, difcerpatur raílro , madeat pluviis , qua fuo fufceperat in fi« nu femina non fovet , nec multiplicata re« ? Ílituit. $1, . ( i& Non abeft igitur Deus,cüm permit ltït nos adveríitatibus divexari; fed nos excolit, ut überiores virtutum fructus demus. Etiam €Antuc n à fponía in facro epithalamio videbatur lon- giüs abefle (acer fponíus ; Ecce iffe. venit $. IX, LY Tribulauo morum magïü;ä pravos Affectus caftigat &c. 691- 5 pX dares ?- quód fi ipfe fuis manibus crucem humeris tuis imponeret , auderes tu eam Hi Chriflum. fequuntur. ejtsque teípuere? non ne ambas extenderesmanus; quibus tam pretiofum pignus. ampleclere- vejlizia affequuntur, qui pravos omnes coercentes affetlus pié urount ,. &5 adver[a ris? nonne labia fubmitteres, ut per. cre- bra ofcula tuum in crucem Chrifli amcrem quaque patienter tolerant, atque [acva teílareris? nonne humeros inclinares, ut ce- pacseniass. Cbrisii lspfana vev 1 TEBEMP., leriàs eam fuíciperes, ac geítares? iméhoc unum tibi votum effet, non tantüm Chriilt [35; Us nos ängunt, & acriüs tangunt, cu- «rucem baiulare , verüm & pro Chrifto in jusmodi íunt paupertas, labor, hu- «rucemori, Quid ni hanc crucem tibi Chri- Q militas colerantia, ignominia, quid ftus exhibet , cum adverfitates te premunt, fpirant divini; quippe attactu rei divinze €alamitates affligunt, tribulationes undique gravant; has f1 equo animo, f1 adamantina quamdam contraxerunt divinitatis fpeciem; cujus propterea fuperítites. funt veluti re« patientia toleraveris ; crucem tibi à Chri- liquie- Quód fi monumenta virorum il- Íto exhibitam geftibis , f1 non humeris cor- luitrium venerantur etiàám non illuftres; & poris, aifectu tamen animi; &hoc eltcru- fanctorum reliquias, & imagines veneramur cem baiulare, &Chriftum fequi; hi dicun- non fancli? qua in ceníü collocamus malo- tur crucem ferre, & Chriftum (equi, ejüs- que vefligia calcare, -qui pravos omnes co» tum , ut paupertas, patientia, fubjectio, tor- menta, -dolores, vulnera, cruciatus, reliquize €rcentesaffecdtus.pié vivunt , & perfecutio- funt Chriíti , & facra pignora minime à nes, ac adverfitates patienter tolerant, D. A Timethb, £.2 w i12, Chriitiano rejicienda, fed àdmittenda; non Paulus ait : Ownes qui volunt p:ä vrvere m '!'*i $V9 contemptui , fed honort habenda. Quod Chrisflo 7 ESll perfecutsonem patsentur. fi corporum colimus .reliquias, non eit cut Tunc Hebrei JEgyptios habuere pet- ,83, fecutores., cum libertate à Deo donati ad eas negligamus :animorum ; 1 reverentes inftrumenta ofculamur fuppliciorum , qui- terram promiffionis duce Moyfe iter.| infti- bus paífi funt martyres; cur ea defpicimus; tuerunt. Non dixit Rex Pharao; Perfe- Exodi £, 1 $* "W. 9. quz ipie fanctusfanctorum con(ecravit, G quar, &5 comprebendam quando vidit He- brzeos fuis in ditionibus luto merfos, ac va- propter quem palfi iunt marryres ?. Quéd í1 corporum reliquie funt offs, & offium riis preffos laboribus; fed cum in fugam cinerés; lipfana aniniorum funt virtutes , ac effutos afpexit. -Hoc idem cum hominibus agit tartareus hoftis;: quos videt vitiorum eatündem exempla. Quid ni, non folüm corpotis, verüm etiam qua nobilior eft, ani» luto merfos vix ulla in ipfos arma movet: NT m Chriti reliquias habemus, eu. virtutes «um veró fugam querunt per veram refi- pifcentiam, & à vitiorum luto emergunt 3 heroicas; quas propterea necefle eft-plari- mi pentemus , nobi(cum in (alutis fubfidium tunc hoflilibusincurfionibusnititur eos pere Immitiit Deus tribula« jogiter eircumferamüs: funt hujusmodi re. fequi , ac terrere. tiones, & tempeflates , ut ad portüs nos liquiz pravorum omnium noftrorum affe- €&uum amuletum przftantiffimum j &gri- ducat malaciam : quin cceelum ipfum contra tudinum omnium falubris panacea,-. -Hiec eluvionem inubium nos communit agglo- meratione ; Cumque obduxero nubibus «g. G9v fi (zria mente volueremus , flexo genu ma- nus eXóícularemur paupertatis, pectusno- dum , apparebit Arcus meus ia subióus. Et ftrum arumnis, ac tribalationibus ulcro ex. vecordabor federis snei vohifcum. Quid hiberemus; humeros noíltos crucicóntéecra- portendi'five nubilo, five arcu poterat ? Temus, Quod (i procumbentes, & in ób- quam.vel-fulmen é nube excuífum 5 . vel te- fequia proni erucem adoramus, eó quia fue- lum ab arcu-emiffum ?. & tamen non lagit- rit Chriítus in ea paffüs, eur & iplum páti, tam arcus:eiaculatur , fed pacis oículum ipíos crüciatus, vulnera ctuenia, [pineum figit; non fulmen in nubis cuditur officina, fertum afflictionum, qua animum pungunt Ted difcolor ,::& arridens pingitur Iris: fau- non lubeates: ampleCtimiür 2 non lecántes fla omnia. prodeunt & procella:' non igirur fuícipimus ? Si Chriftus füb crucis ponde- mirum' fi é tempeílate tribulationum ma« re fatifcens, montisque GOlgothæi fubieus laciam hauriamus. coníolationum, Credi- faftigium; jam pluries ob trabis pre(luram, diffes à Jofepho contrufis nubibus agglome- ratam in í(accum tempellatem in fuos fratres, pondusque ingens in terram lapfus tibi in hoc cruento itinere obviaret, ac fupplicibus cum eos füblati fcyphi reos fevero redargue- eblandiretur verbis, ut. velles fuccolando retfupercilio ; puráfíes fcyphum catenas fe- vicarios fupponere tanto oneri humeros, cum, & compedes traxifle; Qui furatus eff ac laboris partem fubire : nüm auderes id fiyphbum ipfe fít feruus meus: & quamvis tra- Chrifto petenti, & pro te fatifcenti dene- tres gemebundi propriam obteítarentur in. gare? An noa ommi te cenferes dignum nocentiam , veniam expofcerent; Jofeph ta- Íupplicio , fi opem tuam Chriíto opus ha- men nec precibus flectebatur ; nec lacrymis benti inficiari praefumeres? Annon nequio- molliebatur, Séd cüm procellatonitru mi. rum omnium te crederes nequiffimum , fi narum fulmini poenarum videretur praelu- tetrorem incutere, iris delineaba« Chriíto pro te lanienam patiend repulíam dere $ 4c Verani de Affeétsbus Tom, I. $s sS$ tur 692 Dïffertatïo XXXL . tüf in turbice; & übï fervitutem metue- rum: QQueis pater fdnaifz'awit: Plerique »enrto, ruat, inde fratrem receperunt; qugz tetra quarunt , quznam fit hac Chrifli fanéti, v55 fuerat tempeftas fraternos ferenavit animos: catio 5 num à perfona Verbi divini in natu- nen furtum, fed charitas. in tritico latuit ; ram redundet humanam Chrifli ? an. po. tiüs à fontali origine | gratize fantlificantis fcypho recondito in annona non mortis ve- nenum Jofeph fuis propinavit fratribus, fed fcaturiat ? tametfi. his omnibns fanclitatis vitz lac. Amorisnon odij inf(trumenta fue- generibus fuerit Chriftus. perfe&titfimé ini runt fcyphus, & frumentum ; bina. fcilicet fignitus; adhuc tamen alia fpecialis in Chri- vitze fulcimenta, convivium Ípondent, non fto (an&titas fplenduit , qua à fua paffione, fupplicinm ; vitz augmentum , non mortis fuise vulneribus foras emicuit , ut explicat argum entum. T neophylactusin Joan. 10. inquiens: |Quem Sed cur Jofeph fratres faltem non re- Pater Santitficavit : fantiificauit. eum, boc $4., darguerit? eà quia necem ei inferre adnixi esi, [auxtt [acrificari promundo : zerumne fuerint , in cifternam ficcam eum demife- qu.s Chriftus toleravit ; dolores quos fen- zint fame, & fiti perimendum; & tandem lt ; perfecutiones, quas fuflinuit; oppro- mercatoribus venum dederint , ut extetis bria,quz devoravit; ípinea ferta, vetbera, duro famulitio inferviret ? quia nimirum & vülnera , quz paffus fuit, Chrifli fuere ttibulatio.omnem obliteraverat injuriarum fanctificatio ? & licét pluribus alijs effet ti- fibi ilatarum memoriam : perinde ac. au- tulis fanctus $ hac tamen fpeciali fanclita- ram in crucibulo fcoriam exuit ; etiam tri- te, quam dolorum acerbitas ingeffit, ma- bulatio quidquid in homine eíl vitij delet , ximé deleclatus, . dolores, & vuluera , ac ac prorfus extinguit : imà eft affliciio pree- eliqua. cruciamenta, perinde ac quzdam monilia aurca, && gemmea amavit, qui« propera dcliétorum venia,fanctimoniz preee agium , & diffimulata felicitas, ut innuit bus ornaretur ; imó & fpeciali etiam qua- D. Zeno Veronenfis , ubi de zrumnofo Jobo dam donaretur in. erumnis beatitate, quo- Serni. dà dam in preffuris folatios in acerbitate do- ait: Jb felicitatis prifliue flatum diffma- astient, laundo non perdidit , [ed mutavit * hoc elt, lorum lenimento 5 in vulnerum inflictione CR Tobi calamitas, non amiffio,fed diffimulatio gaudio; G in necis perpeffione felicitate ; felicitatis fuit. Non íolàm Deus profpe- quia calamitas, patienter tolerata, quaedam fitatibus homines beat; verüm & calamitati- eít anticipatz beatitudinis praeguílatio ; vel bus illos felicitat, Jobi virtus nullibi fplen- faltem certum beatitudinis obtinenda pra- duit illuftrior, quàm in fterquilinio, tunc de- flagium ; eleganrer Zeno Veronen(íis : C/a- Se;.,,,c d facatior;ac purior enituit; hinc diris vexatus mat de profundis ,. €8 Paulus obrutus cala. geova. calamitatibus,nunquam erumnis fatur aiebat: mitatibus beatia ,. cum pro uomine Domini EJQ'FD,?Q latrones $n itineribus , lairones in. civitati- Et qui capit. ipfe me centerat, G poítea fub- jungit. Hac mibi fit confolatio , ut affis- bus patiatur 5 cum à Judeis virgis ter ce- fus, naufragio trine diluitur , cum $n/an£ ens sne dolore, uou parcat : in erumnarum populi furibunda tempeflate lapideis 4mbri- pelago procellà exagitatus dolorum , ac la- borum, non fluctuavit impatiens; fed ac- bus feliciter. grandinatur ; vocat calamitas cerfità animi lztantis malaciá serumnis,per- LÀ tes beatas , & felices lapidum grandinatio- inde ac vernantibus rofis delectabatur LJ nes5 quia erumna ,. t adveríitates, quae quamvis fpinis circumfeptus; adhuc tam avi« calamitates fecum trahunt; ad beatitatem ducunt,& ad eternam manuducunt felicita- Ai h d& perfeverantiam fitivit laborum , ut fe ' 4).3. confolati, imó & beari zerumnarum diu- tem, Hinc Chriftusquiapud Joan. munere € Ib.v.tl. turnitare exiftimaverit ;; & id enixim opta- fungitur boni Paítoris: Ego fwm Paffor ba- ", fuum gregem non deliciis inter vireta vit, ut DEUS non parceret doloribus in- fligendis, crumnisque augendis ; & inde delinivit , non inter flores ei pafcua exhis parceret peccatis, que. arummae patienter buit 5 fed intet. lupos prazda inhiantes pe- toleratz obliterant : quia ut fcite T'ertul- ricula, perfecutiones ,' erumnas . appara- ziä. de PuD lianus : Omne delifium , aut. venia expun- vit, Ecce ego míétto vos (icut oUes in mé- Matrh, fo, iififiü. gi: , 4ut pona . venia ex casligattone ; dio Luporum , oves fimplices, innocenter v.16- gna ex damnattone. Vocat veniam de- ballantes inter Jupos mittit crudeliter vo- licti caftigationem delinquentis ; quia aflli- rantes ; inermes agnos luporum. famelico &io veluti poenitentíe amula, quadam eft denti exhibet | difcerpendos. , vorandos ; quomodo igitur bonum fe fatetur pafto« anticipata noxarum venia ; tribulatio enim remittit deli&tum, quod delectatio admittit; rem ? .Ego fum Paflor bonus: bonus Pa- Strm'h; & zrumna expungunt quod delicie contra- ftor dies, nodlésque excubat , nc lupi in xerant, gregem irruant; & fiirrnunt , alacer pro» 97* Imó non folàm tribulatio noxas delet, prio periculo . redimit ovium difcrimen. quas delectatio contrahit; fed etiam fandti- Non is bonus Pailor , qui fuas lupis expo- U&. di PA tatem fuggerit, quam patientia ingerit ; nit Oves ; noceant, fed qui lupos arcet ne, gregi Üitptis t adeoüt quem zrummnz excruciant, hunc 86, fan&itas oruet ; meque fanctitas Chrifti Sed ea eft perfecutioais :profpericas , ut tuncfecuriüs tutetur , cüm pericula fre« fplenduit clatior » quàm in rubo 2rumna. quentiüs / [ E 4 : Tribulatio morum magi(tra pravos affecus caflipat &c. .€93 lt quentiüs imminent; tunc incolumitati con- vincti, dedecore contumeliofi, & ad omnia Íulat , cüm hofles ferociunt truculentiàs; fzevitiei cruciamenta de(linari, ait: Prozuci- tunc falutem conferat , cum lanienam appa- tur Martyr ad experimentum felicitatis, ad — rat: pafcit Chriftus oves fuas periculis; fá- ipíum. devina. fedis afcenfum. 87. ginat gregem fuum pcrfecutionibus , Cingit Non mundi larvate deliciz , non fen. erumnis, premit adverfitatibus, obruit ca- fuum fucat& voluptates; fed corporis tole« lamitatibus, affligit tribulationibus, ut no- ratz paíffiones , fed calamiratum coacerva- Xas eXcutiat, pravos affectus co&rceat, pro- t preflure experimentum exhibent felici- bos excitet, virtutem foveat, & fan&titatem taüis. — Qui fzevioribus pro Chriíto fuppli- coronet ; ovis Chrifti fuit D.Paulus, fed hunc ciis lubens de(linatur , experimentum fufci- nulla adverfitas (regit , nulla procella mer- pit felicitatis, & coeleftis gloriz fublimem fit, nulla perfecutio perdidit : quia ut appo- aufpicatur afcenfum ; quia quó martyr plu. fité ait D.Gregorius Papa in Moral. 4Zver. ribus frangitur vulneribus ; €ó uberiüs e« . fitas. qua bonu votis, aut viria objicitur, pro« jus confulitur. integritari D) quó copiofiore - batio virtutis eil , mon indicium reprobatioe madet fanguine, eó nobiliore veítitur pur- i. Quis enim ne[ciat, quam | pro[perum purà ; fi ryrannico ictus ferro cadit, utho- ftia mactata ; de hofle. triumphans furgit fvtts quod Beatus Paulus e/Apoflolus pradica- turus ad Italiam veniebat 5 6 tamen veniens victor, G altior evehitur ad caleíte capi- naufragium pertuli : fed tamen cordis ftutii. tolium ; quia non martyr in martyrio pe- . rimitur ; fed fides in martyrum corpcribus bus integer fietit ? erumnis premi potuit non perimis quin calamitas non moerorem ani- veluti feraciore in tellure fuppliciorum ine ii tortorem accerfivit; fed virtuslatitiam ftrumentis excolitur , ut fanguineis rigata fovit cordis inflauratricem , & miferiarum pluviis vegetior floreat ; G illuflrior cre« expultricem; viris ftudio virtutum addiciis Ícat : nam fi martyr crüciatuum felicitate agnatum contexitur gaudium , quod nullà gloriatur, fides Chriítiana ineruente pere ruinpitur causá, nullà abigitur fortuná, nul- fecutionis procellà latatur. lauresta; neque láque obruitur procelláà ; .vir enim quem anhelz tribulationes ,' anxiz. calamiiates , virtus ornat , nunquam ab animi dejicitur zerumnofi dolores ei funt exitio, ífed vir- ferenitate, femper tranquilluseft, ac hila- tuüds exercitio , quaproptet aiebat Apofto- lus Gloriamur in tribulationibus z. quia ficut vris; quia ejus letitia non ex alieno pendet ; nec favorem hominum expé&lat, nec no- hilaris illa Arabiz lacryma thus fragran- ffh Il vercantis fortunz minas timer; innata, vel tiam fuam non exetit , nifi cum flagrat, 'v' , faltem agnata eft iili,quia jugiter duratura ; fuam non prodit virturemnificum igne tor- in eo naícitur parturientis ; ac obftetrican- quetur; ita quidquid in viris fanétis redoe let virtutis in tribulationibus innotefcit . * tis grarize beneficio, adolefcit, & nunquam immoritur: quidquid ei obtingit five ex« eft virtus veluti fydus, quod nocle tantüm trinfecüs ab hoíiis violentia , five intrinfe- fplendet , & die latet; f1 dies profperitatis cus à pravitate naturz fortiter propellit, fi atrideat vix fuos virtus nitores delegat , quos ingruenie noclis tribulatione pleno noxam fuggerit ; fin veró dolorem ingerit fortiter fuftinet; non enim urgenribus ca- agmine difundit. Viris Chriftianis, qui lamitatibus animum defpondet , nec triita- cum Apofítolo gloriantur in tribulationibus, advería non obfíunt, fed profunt 5 fciunt tur erumnuis, nec proílratur adveríis; fed d Rotn, ss ftat eloriofior : ait Apoltolus: Gloriamur enim tcriturari gtanum ut reponatur in hote f U.39^ l OUWIO in tribulationibus : nonenim anxiz calami- reo ; feccari& quadrari lapides,utcollocene tates, nec zrumnoíe miferie, nec feve tur in templo; moveri turbinem, ut Elias erfecutiones in Chrifti Achletis moerorem rapiatur in coelum, gt. ullum follicitant , nec lacrymas cient; fed Viris virtutum addiclis ftudio non funt ferenati animi latitiam excitant, G beatam serumna detrimento , fed glorize incremene in ccelis gloriam negotiantur, ut innuit Ter- to; duplicantur, non amittuntur, qua ca« tullianus lib.de Patien.c, 1 3.ubi vocat tribu- lamitatum procella viro rapit patienti. in ub Debacchata in Huffeum l6 l; lationem negotiationem patientia, inquieüs? tribulationibus, principem fuerat adver(itatum tempeftas , Qu igitur negotiarto patientia im corpore ? eit autem hzc patientiz negotiatio , quà qua cum armentis, pecoribus, & bonis que per toleratas patienter in corpore paffiones poífederat, filios etiam , & filias demerfit in ruentis domüs naufragio ; fed. tandem animi emitur beatitudo ; idque caufz, cur Sergu 4 gov, D. iZeno Veronen(is vocaverit &eatas cala- defzviit procella calamitatum ; & bona quae mitates , G milerias dixerit felieiter gran- adverfitatum fluctibus cbruta perierant, dinari; quia calamitates , && zerumnz pa- leta exorta tranquillitate duplicata , auctóe tienter toleratz verze obftetricantur felici. que fcenore emeríerunt; Er addidir Domi« 5 4259 LibhdePa. tati; unde Tertullianus, loquens de Chri- nu omnia quacunque fuerant ob duplicia. 1o. zientinc.is, dti. Achleris, fanctisque martyribus, cum ad Auxerunt calamitates Jobo armenta, greges; pecota, agros, cenfum, & gloriam: filios fupplicium traherentur é carceribus educli, veró non duplicárunt , fed tantumdem . re- f pedore (qualidi , macie titubantes , viribus deficienres, inedia flaccidi, fonanti compede ftituerunt , quot abftulerant; totenim poft 3s.98 2 oritam Verani de Affeitibus ïom. l, 694 Differtatio XXYXI. ortam malaciam Job filios. fufcepit, quot patientize non fuftinere exercitium 5 quia naufragos in procella calamitatum perdides fat , fed cur cumreliqua bona fuerint Jobo perinde eft ac refpuere medelam cum sgri. tudo ingravefcit ; patientiz qui. affuefcit duplicata, feu au&o fcenore reftituta, e- ab omnibus facilé fe malis expedit , quae tiam amifla foboles non excreverit ad ube- patitur, rtiorem nümerum ? ne (cilicec in. fillorum - incremento, virtus decre(ceret patris, cujus j. XX. patientia in fobolis orbitate , in funerum umbris fplenderet illuftrior; huc acceríen- Malis omnibus curandis mullunua Lib. de Pati dus Tertullianus; Jebus , que amtferat re- CIlexipharmacum Aptius ada.s. €91A C.14, duplicata poffedit. Et fi filios quogue re- 27AHMÍ1A20 ])atiewæ eXxer- f'itui voluiffet , pater iterum vocaretur; fed D €£110, imaluit $n illo die vedds fibi tantum gaudg, $9. Suflinuit eam. woluntartam orbitatem , ue 'Ot funt 'calamitates ; quibus efthomo fine aliqua patientia viveret. Amiífa bo« obnoxius , ut ipse videantur homi« na aucto foenore Job recuperat, fed ulrró ni dominari,fi patientiz clypeo non recufat redivivam charz fobolis reílzura. didicerit eas retundere - calamizaters: ait De. In tionem, ne patientie exercitia fibi prxri« Epos metrius, bominibus imiperant ; 64 non bo- peret ; maluit carere prolis inftauratione , vines calamitatibus ,. quia pra(idio defti- quàm virtutis exercitatione ; ?eógse ma- tüti patientize , iisdem cedunt , à quibus Iuit in illo die redi fibi tantàtm gaudj, Lu- ceeduntur. Qui veró ftudio affuevére vir-. - gubris filiorum orbitas gaudium Jobo in- tütum palmam de omnibus retulerunt glo- crementaverat , quia exercitium fuppedita« riofi; id praítiterunt in Ecclefia Chrifti verat patientia. Funeíta filiorum funera pugiles, SS, Martyres, qui adamantiná lo- paternum animum moerore opplebant, Jobi ricati patientiá gloriofiores de armata ty- viícera diré torquebant ; & ne hac careret rannide reportárunt, licet inermes , tri- tribulatione, quàá virtus exculta floreret umphos; hi enim cruciatus delicias putá» vegetior, moluit fibi filios reftitui , qui- runt, martyria victorias, cruces, & patibue bus maluit deítitui , ne patientiá orbatus la currus triumphis onuftos ; & mortem vi« "Viveret. O arcanum tribulationis Sacra- tam, cujus ortus nulli ampliüs fit occa(ui mentum ! merum eí(t mundi calamitas a* obnoxius, & hanc enaóti fuerunt in lacry- nigma , id minus fignificat; quod magis mis, quibus madebant; opprobriis, qui- videtur indicare ; fenium torquet , & menti bus infe&tabantur ; contemptu bonorum , ^ eblanditur; fpondetcruciatus, & gaudia qua à fe rejecetant ; calamitatibus , per elargitur ; intimat angores , contumelias , quas opprimebantur; erumnis, quibus af- dolores; & fpargit delicias ; fpirat blandi- fligebantur ; ínequuleo fufpenfi, virgis czefi, menta, fovet gaudia: haceít znigma- admocs facibus exufti ; adeout manus at- tica tribulationis felicitas , extrinfecus a. derent, pellis corrugaretur , adeps liquefece- vara eít gaudij ; ctüim intus folidioris glo- ret, caro difflueret , venz contraherentur, rie É dives incremento , quapropter aie, & fanguis ex confumptis membrisforas ex- :dd RUW.S é bat Apoftolus : Glorzamur in tribulationibus eurreret. — Quis Chrifti difcipulis,& primis quia hz patientiam. fovent horhini neceffa- naícentis Ecclefiz magiflris minerval eternz fiam ad redundendas adverfitates, ne feriant, gloriz folvit , quàm tribulatio, perfecutio, fed tantüm virtutem exerceant : ficut ni- iupplicium , & mors ipía viclenter . illata ? hil eít homini familiariüs , quàm pati; ita Ad hanc Paulus aditum fibi referavit cum nil magis neceflarium , quàm patientia ; fub nudato gladio caput , non ànimum in« hzc pretanuffimum eft alexipharmacum , flexit; Jacobus fufte concuffus; Simon fer- n quo vulnera à novercante fortuna nobis in- 1à diffectus; Matthaus fecuri dififfus; Bar. fli&a curantur ; impenetrabile fcutum, quó tholomaus pelle detraétà ; Thomas haftá tela adveríitatum retunduntur; & amule, transfixus3 Andreas cruce infixus; & alij tum contra erumnas omnes, ne quidquam alijs fuppliciorum generibus ad zterna per- inferant nocumenti ? neque iniquius no« venerunt gaudia; àd que tribulatio,& per- biícum actum eft , quàm cum feris;: quód fecutio manuducit; & propter qus martya fi Aper fuam habet hederam ; draco Ífyl. rum purpuratze myriades ad ferrum,gladios, veftrem lafctucam ; anguis marachum ; hi- ignes, equuleos, pe&tines difcerpentes mem- zundo chelidoniam 5 cervus frigidos fon- bratim corpora, fercipes, candentes lami- tis latices; & alijs etiam vicinior data eít nas, aculeatos clavos, dilaniantes uncos cue medela,quz prafto femper eft,feu ipfa pro- currerunt, perinde ac ad flores vernantes,de. : prij corporis membra ; cani exulcerato lin- licias eblandientes. gua eft balfamum inflicto vulneri curando Laurentius, cujus nomen triumphi 0^ 99. peraprum ; quod nillingat, languet: homi- men lauream victricem fonat , tyrannorum nibus veró contra adveríantia queque com- domitor,& contemptor candentes inter pru. mune pharmacum eft patientia ; adeout fit nas affatus, & toftus,veluti purpureisexulta. malorum maximum non poffe pati ; feu vit inrofis;& que erant inftrumenta fupplicii, viía Tribufatio morum maviftra pravos àffectus cafti gat,&tC, 6or vifa ei funt lenimenta voluptats; & gratiá perapta viretis letatur lafcivientibus » flori- barbariem , patientiá furorem fuperavit büsque coronatur , fub propitio arietisaftra: *« gentilium inChriíti pugilem debacchaniium; feiiciter vernantibus , fuósque odoriferas fie .mimirum quia ferventius exaríit ipfe amore nus communis parens tellus recludit , & het« inDeum , quàm fubjectus ignis ardetet in barum. bené olen:ium mulritudines expro» ejus membra, tormentum ignis fopivitamo- mit ; prata florum ornatu fe condecorant 2 £isardore. H:ac illz lztitize inter tormen- & arbores foliorum comis contectze ,. flo» ta voces , cum fuaviores ro(is ardentes pru- rümque copia adornatz fru&ctuum fpondent ubertatem, nas amor efficeret , mollius fpongiá excru- Quid ni ? horridam perfecu- €ians ferrum , dulciorein faccaro liquatam tionem , ac:eromnarum hyemem Izta fequi- picem. — Quid non potuit tribulatio ?. quid tur ceeleftis gloriz verna temperies, rofis, f non valuit períecutio ? qua tot millia mar- floribísque coronata immarcefcibilibus: ele» tyrum per fzvviora tormenta , qua ingeniofa ganter $. Cyprianus martyres alloquens »qui tyrannis barbaré adinvenerat , ad coeleítes invidà patientíà hyemen tolerarunt períe- perduxit delicias ?. quippe ft barbaries fz- cutionem ait, « obis rofe , & flores de para- Lib. aapift. Vijt, patientia ejus minas tilit ,' ejus furo- 4 difi delieis adoraut , U caput veftrum ferta h zes viétrix fuperavit? fcité D, Hieronymus: celefiia coronabant. 4Eflas , ecee melfiusi a sunabulus ecclefie non defuit iniquitas. pre« ferisiitate, fecunda efl $. 466 area frugibus Eft tribulatio ve» guens; 6 jufiitia patiens. plena i. [ed vos ,qui gloríam femindflis , exu- lut exardens crucibulum , fed in quo non ri paleas. inextinguibili igne confheitie . ipfe timet aurum 5 velnci mare procellis perci- ut tritici grana purgata ,. & feumenta pree zum, íed in quo fupernatat oleum ; veluti Hofa jam probati , & conditi , bofhitium car- malleus, fed cujus ictu nen frangitur adamas ; ceris horreuym computatis, Nec deeff. au- velud ventus turbulentus ; — fed cujus flatu Iunno ad munera fingenda , dempori gratia mons Sion nen commovetür ; quia patientia fhiritualia: Vindemia fora premitur ,. && eít aurum, quod igne perficitur ; oleum quod profetura populis 2 torcularibus utia caltas mari innatat ; adamas, qui malleatus, non i tur. . Vosae Domini vinea pingues vacemi , frangitur ; mons pracelíus , qui vento non, & jam mattris fruthibus botri prefjura facst» quatitur, — Premitur virtus adverfitatibus ; Laru infefiatioue calcati ,. torculav nofirum. fed nonopprimitur: etiam nimbuscum cce- Jentitis, — F'ini vice [anguimem funditis: ad lo incumbit , trifle in terris portendit :.& pAlfosts toleranttam fortes , martyrj pocu- atra procella , cum horrenti, tumultuantíque ium . libenter bauritis z. fic apud feruos: Dei fluctibus fimul collidentibus imminet pela; annu evoluitur z. fic [piritualibus meritis go., noclem trahit fulrainum corufcatione & calefhibus. pramijs agon unta , fed muiti. reiucentem , & exitium minatur ineluctabile, EEE ia plics praliorum numerofitate congeflus, aper:ümque naufragium,cum mare decuma- Sunt calamirates feecunda. coeieftis glo» 9. nisfluclibus volvitur ; & undz faxis retuíze riz íemina , quz fata in evería per egritu- Ípumam altius expuunt ,. quàm undas ipías dines, ac adverfitatesnoftri corporis tellure vento(a infláfiet tempeftas ,- fed mox íubfe- germinant ubertim ;5 | & plenam ipondent cuta aéris ferenitas tnare tranquillat , flu&u.; Ífructuum ineffem. Imoó ipía tribulatiofe- um reprimit tumorem,ventorum abigit ture , rax eft glorize parens; & calámitas f(ymbo- bines; & omnia priftinze teflituit malaciee ; lum filiationis Dei, Chriíto naturalis, no« , & quz fuerant incitamenta triílitie , fiunt. bisadoptiva, — Oftenfurus ipíe eeternzebeas fomenta folatij £ id patientia pralat, .cum. titatis prodromum radium Thaborei montis jperfecutio irruit, quod ferenitasa£ris poft- infcenditfaíligium; ubi vei ti$ , quá tegitur, |quam procelia ingtuit, E niveo albicat candore , & liliaexhibet flote- | 91. Non femper, que viden tur ädverfari Ícentia in.collisvertice ; decuit florem came As l obfunt: fe diplerumque profunt. — Tuác u- pi etiam.in. monte vernàre : fcintillat facies j beriores arflate colliguntur meffes , cum hye- fulgoribus lolis emulis ;' ceeleftis gloriz jue ! me obrura altis nivibus fata jacent emortua bare pranitet corpus, dotibus beatitatis in» /àn imo telluris finu ; & redeunte vere imbri- flructum ;.. & ploria divinitatis fnos exte- um lactatu frümenta turgefcunt , & adole- riüs Íplendores mirificé difundit ; quibus ad- fcunt in flipulis, . Vitis tunc luxuriat vcge- Alantes perflridi confternuntur, corruintque tior , G erumpentibus pampinis veflitur ele- in terram , . teíles transfigurationis effzcti gantior, & fpumantibus ad vindemiam bo- C celeftis firmiüs labentes , quàm flantes. tris ditefcit uberior , cümferro fcinditur , & aura nubem advehit , multiplici coruícam fylvefcentia ejus amputantur farmenta ; tunc Íplendore, ac lucidiffimé opacam, quo no- licét fufis lachrymis videatur abreptam fibi vo regi novum oppandit thronum , non ter- lugere fobolem ; novis tamen locupletatur t& auroillitum; fed ceelefti nitore fplende- pampineis divitijs , fertísque coronatur uva» Ícens : é nubis fragore vox auditur zterni ) rum, Etiam teira , luridz , ac gelidae hye- Patris, — Hic eff filiue tmeus dilellus , in 480 Mattb. 17, mi verna fuccedit temperies, quz modera- mibi bene complacus, Non abs revideniag — ^5. £o calore , & opportuno humore fceta pro-- facri interpreies in ancipiti hzrere , cur Deus ducendisflirpibus, generandis animalibus , Pater cognatum filium ab atezpo genitum ac viventibus omnibus alendis , ac fovendis Íibi confubítantialem agne icat gloriz fulgo- $5553 Ie 696 Difïcrtatio XXXI. re corufcum ; quemin zrumnis , ac paffio- flagellis cxfum , fpineo ferto rledimitum, gis dedecore ,veluti ihglorium , videtur de- jecolariá purpurá indutum , arundinec Ícep- difcere ? "Thaboreus vertex, quia fplendo- tro donatum ,. & cruci affixum, filium effe " recircumfufus beatitatis , G gloriz , divi- eterni Patris ; ah quàm beatz funt calami» nam Chriíli , per nubem veluti tubam , bu- tates , quàm felices zramnz , C que dum cinatur filiationem 5 quam Calvarius collis ; iriftum atrociter torquent , contumelio- crucis opprobrio fignatus reticet in dedecore, se dehoneftant , ejus beatam buccinantur calamitate , & Chriíli doloribus, acnece, gloriam, divinam ejus manifeftant filiatio- Cur Deus Pater in Chrifti erumnis , quafi nem? Ideo in Thaboris fatigio Deus Pater mutus tacet divinam ejus filiatienem, quam fuum dixit filium effe , quem fplendor glo- vocalis in gloriz folatio , & lztifico (plen- rie ambiebat ; quia excuffis tunc zrumnis dore loquitur? Naícitur Deus factus homo, nullus apparens ei fupererat chara&ter, quó in pecuino tugurio ; & cocleíti aula in bruto- eterni Patris filius dignoíceretur ; neceffe rum caulam delapíus , excluíus à diverforio, propterea fuit , ut vox de ccelo in nube au- qui homines coeli hofpites venerat conftitue- diretur, quà Deifilius manifeflaretur, Dei re, quibus & fa&tus viator occurrere voluit filiatio non profperitatis glorià , fed tribu- in via: & ne obíonium illis deefletin loco lationis cruciatu cognofcitur ;. idque caufze panis, nafci voluit carofactus, ur plenum ejs cur Tertullianus czcitatis redarguerit Ju- convivium daret , quo & vires reficerent , & daos, eó quia non viderint filium Dei effe, vias fuas rectiüs dirigerent : & tamen licet quem cruci perforatis manibus , & pedibus ceeli militia fecialis paci declarande , non affixerant ; Judzis enixim poftulantibus à bello indicendo deítinata fuerit; non filium Chriil " o peadente in cruce, ut ex cruce glo- denuntiat, quem terra rigente brumá fuíce- riosé deícenderet ,fponfione factà ipfum pro pit in palea, ne deeffent aculei , quibus pun- vero, Dei filio fufcipiendi , ita loquitur de gercturin carne tenellus. Chrifto gloriofum defcenfum arcané recu- "EE Reliquaspercurre Chrifti erumnas , vix fante, Hi»c vel maxim 0 Pbarifei , Domi, natus ftigmate peccatoris notatar incircum- num agnofcere debuiflis : patientiam ejumo- cifione , ubi pretiofiffimum nomen Z E SU di nemo bominum perpetraret : ex patientia, tanti emit , quanti zeftimatur pretium mun- & cruce zquo animo tolerata infert Tertul- di redempti ; nec fine vulnere hoc fuit in. lianus , Chriftum filium Dei fuiffe, Quem fignitus nomine ; .. Lapideo cultro recifus igitur Deata crucis calamitas Deum proba* noitrz confaluit integritati ; & ne lacteam. verat, voce non indiguerat ccelefti , quá crederemus coeli viam , dulcedine , ac deli* Deus declararetur. Ipfa paffio vox fuit om- cijs perfufam ; fuo ipfe fanguine eamcruen* ni tubá fonorior , & clarior ad ejus dignita- tavit ; quam primus omnium ingreffus fu- tem,ac divinitatem promulgandam, Non fo- gitinZEgyptum : Magorumauto , aliísque lüm Chritum Dei filium naturalem promul. muneribus donatus ad vitam, Herodis fer- gant tormenta patienter tolerata ; fed etiam rumin fe acuit ad necem : impetitur male- puros homines filios Dei adoptivos,ut de SS. dictis , conviciatur contumelijs , proditur à Martyribus loquitur D. Bafilius , inquiens Serm- $n 4O, diícipulo , capitur à militibus , vincitur ca» Patria martyrum civitas Deiefl , cujus au. Martyr, tenis , ducitur ad Przfides , alapá percuti- thor , & Conditor ipfe Deus. / Communis ejsa tur, fputis dehoneftatur , verberibus czdi- pater Deus ,. fratres , omnes, non ab uno tut ; fpineo ferto coronatur , fceptro dona- de[cendentes . féd'ex adoptgone Spiritus in . tut arundineo ad opprobrium vacuo , ac in- unam concordiam inter (e per cbaritatem. " ani ; joculati purpurá contegitur ad igno- convententes. miniam ; laborat fub crucis pondere femi- Vera gloriaeft, cui erumnz obftetri- 9'4. | vivus , compellitirque Deus confcendere eantur, & illud verum gaudium , quod ex ?h extrema miferig collem ; ubi tandem cruci calamitatibus patienter toleratis fuam trahit affixus emoritur. Quid, quod aternus pa- originem ; idque ut intueret Hebrzarum ter in hisce omnibus tacuerit grumnis , qui- mulierum heroina Juditha poft plures exan- bus ejus filius affligebatur ?. filet in Calva- thlatos labores , declinata pericula . pene-. tio Pater filium videns confoffum ; & tamen tratum exercitum , obtruncatum Holofer- loquitur in Thabore , ubigloriz fplendore nem, fugatos Aflyrios, folutam Bethuliz novit irradiatum ; teftatürque filium fuum obfidionem, deletum excidij metum , excuf- effe,quando glorià eum , & tolatio cumulat; sümque captivitatis pavorem , Deo exultans, non quando zrumnze eum confufione op- hoflibus infultans, Patrize gratulabunda in- plent, ac ignominià. Intempeítivum effet duit veflesletitiz, — Exuit fe veflimento vi« Juditb. 16, V. 7e cenfendum Thaboris preconium , nifi nobis duttatis ». 9 snduit f& veflimento letitia in indoles innoteíceret tribulationis ; hecenim extiltatione filiorum Ifraél, Unde hac uber- cum fit fcecunda gloriz parens , ac Dei filia» rima letitiz incrementa in filijs Ifrae] ? non tionis buccinatrix mirifica ; aperté non alia ne ab ipfis erumnis, calamitatibus, hoftium voce, necíono, quàm ipfis erumnis , ac ca- aggreffione , & obfidionis preffura ? Bethue lamitatibus declatavit, Chriftum ab Herode lienfes enim ad id fuerunt anguíliarum ree ad necem adhuc infantem quafitum ; à Juda dacti ab Affyriorum pertinaci vallatione , ut venditum , à militibus colaphis percuffum , de turpi jam inciperent deditione cogitate ; fiqui- "Tribulatio morurm maeiftra pravos aftectus caftigat,&c. 697 fiquidem Holofernes centum viginti milli. florefcentia ; in lu&tus jacet externa facies , cum intus cor latitiá oppletum tripudiet ; id T« buspeditum , equitümque vigini duobus afíferuit Antiftes Veroneníis de tribus adole« millibus per triginta jam dics Bethuliam remebat ; cümque de díe in diem cuncta Íícentibus , quos Nabuchodonofor accenia fornacis excradidit flammis abfumendos. fietent obfeffis ar&tiora , & civitas obfeffa Erexerat Nabuchodonoíor imperij fui 560 aquarum penuriá confli&taretur , incifis , e- versisque fontium canalibus ,. vel militari potentià in(olefcens colo(feara (tatuam,cujus circumíeptis cuftodiá ; & undíque in plateis, caput ex puro putoconflatum auro , indica- ret ,. Nabuchodonoforem tantum ceteris foro , domibus audirentur complorationces ; lamenta , querelle , ejulatus, ac defperatio: pracellere regibus , quantum aürum reli- nes , nec quidquam ampliüs fupereffet falu- quis inferioribus metallis antecelieret ; fuam in coloífo effigiem exprimi juffit 5 altitudi- tis, cum forispremeret hoflis , inflarent ob- fidentes ; & intus deficerent neceflaria vitze ne ad fexaginta cubitus erigebatur ex ligno AÀd venerationem fubídia , tunc Juditha rebus ita defperatis aureis laminis obtecto. ftatuz convocantur principis edicto cum po- quarto jam anno viduata marito , & culturae addi&ta virtutum , affueta ita cumfuo vivere pulo univerfo etiam aulz proceres, quibus gyneczo , ut ejus domus fchola eflet probi- accenfebantur tres adole(centes Hebrai Si* drach , Milach , & Abdenago. Grtatuz £atis docente ipía exemplo fortiüs , quam circumfu(i jam erant fymphoniaci , capitis Verbis ; de fugando hofíte cogitavit , & li- beranda civitate ab anguítijs ; calamitatibus, in eum poená fancità, quiad tubarum íoni- ac diuturma ,. & pertinaci obfidione ,. quà tum flexo poplire non decrefceret in genua adoraturus in coloflo regis effigiem ? cüm- premebatur ; cumque ad cuftodiam pudici- tie aípero cilicio delicata cingeret membra, que ad fonitam inftrumentorum omnis mul- jejunijs corpus emaciaret , fufis ad Deum titudo fefe coram coloffo proflerneret; foli tres Hebrzi jnvenes fteterunt ; qui intrepie precibus, lacernam exuit ex pilis horridam , di , adamantiná premuniti conítantiá negá- cingulum abijcit hifpidum ; & otis venuílati cultum addit veftium , ac muliebris mundi runtíua ftatuz obfequia preítare; morrem ornatum ; aptatur mitra capiti , digitis in- potiüs parati centies oppetere , quàm tam Accufane duntur annuli ; appenduntur auribus elenchi, immane patrare femel piaculum, pedibus fandalia inducuntur 5 exuit fe vefHs- tur fpreti mandati,rapiuntur in carcerem, po» ftulantur ad extremum Íubeundum íuppli- amento viduitate , 65 induit fe vefimento latitia iu exultatione filiorum Ifraél ; . ecce cium ; cüámque nec fuafiones, necierrores , nec minz valuiffent hebrzeam fortitudinein latitia , & exultatio veluti fontales rivuli &x cavis erumnarum rupibus, faxorümque in obíequia ftatuz flectere ; juflit Rex for- rimis (cacüriunt ; in extremo excidio , in cla- nacem naphrà , ftupá , pice, ac malieolis de jamjam imminente , in obfeflz Bethuliae accendi,ac leptuplo acriüs inflammari , quàm moris effet ; & in eam Juvenes manibus, pe- anguílijs , & calamitatibus vernat latitiz flos jucundior ; bunc circumvallate urbis dibísque vincti , nunquam tamen vi&li , vivi D';?Ho» ftatum muüdi ignorantia credidiffet bara- mittuntur , vefliti braccis ; & uaris Perfi- cis: fed Ó prodigium divinz potenriz, cui 'i)ls thrum defpetationis , procellam Ízvientem, famulantur elementa , five ad clementiam naufragium ineluctabile , funus deploran* dum, fepulchrum patens , & mortem ac- five ad vindi&tam ?. Inambulant juvenes per inedios undantium flammarum vorticcs ile cerfitam; & tamen aurora fuit , quz lztam ]xfi; necapillo quidem aduíto, imó X fo- diem attulit viclorie , quam.de ;proftrato lutis vinculis liberi , laudes I2ta voce Deo Holoferno, Aflyriísque fugatis Juditha re- ) portavit. 3 canentes; cole(li intus Genio lenem auram mirá cum voluptate ejs efflante, & rofcidos FT Calamitas patienter tolerata nonnifi in extima fuperficie infelix apparet ,. quatenus imbres fundente; cümque intusignis eblan- mundus miferize larvam eiimponit ;. G quia diretur juvenibus, cisque fua exhiberet ob» fequia, quz denegárunt adolefcentes aureae hanc ei detraxic Juditha; & intimé penetra- vit arcanum calamitatis enigma, non ma- flatum ; exterius geheanam videbatur forz r * naturam fot« roris tetrati noctem , fedexultationis (ere- nax evomere fuppliciorum nox calamitatis , ac tribulationis fuo fplen- natom diem incrofpexit , feudiem feftum , 'Tametfi adverfita- dore illuflriüs declaravit; gaudio, & beati- hilarem , gloriofum, tudine funt intus aerumnz feeta , quz foris tes exterius miaentur gladios , flammas , extimoin cortice fupplicia , G cruciatus vie &edes cruentas , excidia funeíta; intus ta- dentur prafeferre : Ícité S. Z.eno Veronenfis TMLD men meditantur triumphi gloriam , virtu- * tis victoriam , & patientie decora ; ap* ait de tribus adolefcentibus infornacem mif. fis : Hbi jailati [(unt in fornacem ignis ar, '*S*evm.xsx de poüt& de militante in terris ecclefia dicitur. dentis ,. bos devotà cupidus ignis excipit. Daniele, Nigra fum , (ed. formo[a filie Jeru[alem.s s Lambunt rofcidos flamma blandientes. — Mi. ficut tabernacula Cedar y. ficut pelles Salomo- ziss appatet in extima fuperficie fqualida; vaves ! opacitas intus , incendium foracft. Intus bymnus canitur , — foris ululatus audi, horrida, denigrata; cum tamen in intimis tur: nimirum ubi peccator ululat calamita- vifceribus fit nitida, opulenta ; & exculto canit juftus blandimentis pudicitia candore lilia zemuletur in hortis tibus preífus , de l« 695 Diflertatio XXXI. delinitus ?* ubi calamitas foris terret fuppli- patientiz , fciintque divini amoris argumert» Ado-* cio, intusgaudium demulcet folatio, tum effe ,' pecfecutionibus , calamitatibus, lefcentes ftadium na&ti in fornace, eóalacrio- ac afflictionibus probari; aitJob , eaufa jw- CJP. 36 . res properárunt ad coronam glorig , quó JH . quafi impij judicata efl ; adeb firicté 17, flammis cingererentur actioribus , quz fi Deus Jobum dvro &rumnaram Lydio exa« murmurant , ttiumpho plaudunt ; fi in co- minavit , ac fide illius dubitaretur probitate; num eriguntur, fiunt glorize monumentum; fi citcumdant coronant. adeó eum afflixit , ac fi tot vitijs fcateret , Hsec fpectaculain quot fulgebat virtutibus; ut inde conijciant illuftri fornacis Babilonice theatro fpectanda impij , quàm feveré erunt puniendi , quan- exhibuit mafcula juvenum hebreorum vir do jufti à Deo dilecli diris flagellis crucian- tus plena heroica libertatis, ac fortitudinis, tur; appofité D, Gregorius Papa expendens Mafcula fané virtus in utrumque paratiffima ; prefata Jobi verba, ait: Bomorum cau[a.», five Deus in rorem , & rofasflammas, & quafi impij judicatur, quia eorum bic juflitia carbones mutáffet ; five in tormenta , & fup- paterno flagello fatigatur: jufti torquentür ut H plicia: hane fpiritus libertatem commen- collecta in manipulos meffis rufticanis flagel- [21/ dans przcitatus Zeno de tribus Juvenibus Sl?mifcööo latur bacillis, vt frumemigrana purgentur praclaré ait, Tres pueri 20 illo facro certa- ab ariftis,acà paleis fejungantur : idque caufae mine Deum fibi propofuére , mon flammas ; cut frequentioribus perízepe tribulationibus futurum gauditm non prafentes penas ; fie- jufti culturz addici virtutum torqueantur, que intra tetvos undantis : incendg globos , quàm improbi vitijs coinquinati; mundique triumpbantes barbarum Yegem) , minas om- voluptatibus , fenfuámque delicijs indul- nes , tplum quoque fupplicium , docuerunt , gentes ; quia à juftis uberem fperat fru» nom effe fürtiores ignes bominibus. fandiis, &uum meffem : quapropter Chriftus vocat Quis non optet. fic ardere , quanfo mors Patrem fuum coleftem Agricolam , & ho- tranfit i vitam ,. metus in gloriam ?. oh mines palmites , & illic addit ? Omnem.»s Joannisitys - quàm beatz , ac felices funt calamitates , qui fert. frullum , purgabit eum ,— ut fru- 74, qua& excuffo metu fupplicij, mortis inftru- U um plus afferat : nondicit purgaturum pal- menta cogunt effe gloriofioris vitze incuna- mites fru&tum non ferentes ; fed cos , qui bula ? Daniel 3. "Angelus Domini defcen- fructus adferunt , ut überiorem fuppedi- dit , & fecit medium fornaci , quafi vene tent vinitori botrorum vindemiam : perin« Tem 3. ho- tum rorís flantem : Ícu ut expendit D. Chry. de immiffis calamitatibus , ac zrumnis aflli« foftomus. Tgnie murus dllis fatius eft , «9 tiil. 4« git Deus viros probos offerentes fructus bo» veflis flamma , && fons fornax j f ligatos norum operum , qué ditefcant uberioribus, *. captens , folutos veddit 5 mortalia acceptt déntque prafítantiores * huc accerfendus corpora , & tanquam ab immortalibus abffiz- Venerabilis Beda, inquiens, Fert frutclum, Wust 5 uon Agnovtt naturam , fedpietati ex- quia mundus efh . atàue ut plus afferat , pur- bibuit revereutiam. Timuerunt flammz gatur adbucz quis enim in bac vitafic mun. ledere , quos ju(fe fuerant incolumes fer- 'dw ; t non fit magis ,. 8 magis mundan- vare ; fugerunt incendia quafi timore pet- dus. territa, quos beata calamitas contra furiales Frequentiüs igne torquetur aurum ; 98. Nabuchodonoforis minasarmaverat: fecu- quàmferrum , quia quo pretiofius e(t me« ros flammz cuíltodiunt , quos homines ad tallam , eà magis , ac folertiüs purgatur : flammas damnaverant interimendos : ubi haecque caufa, cur Deus viros juitos , vir- interitus aperitur , ibi (alusreperitur ; ubi tutum ftudio commendatos, fibi charos ; & - dupplicia apparantut , ibi refrigeria exhiben. quos propterea impensé amat , etiam pro tut, Splenduit hisce in flammis paterna levioribus noxis acriüs puniat , quàm pro - Deicura, imé & clementia in zruümnofos , gravioribus in hac vita improbos: quóni- & à mundo vexatos perfecutionibus ; licét mirum igne tribulationum excruciati pre- rebus adveríis , veluti flammis fint circum- loc tiefiüs purgentur , 'ac uberioribus cumu- . dati, ita tamen fervantur illzi ; Ut ne ca- lentur beneficijs . appofité D. Chry(ofto- pillus qu/idem unus lzdatur. mus de muliere Chananza. Quemadmo - Homil. ;z. dum aurum in camino nou lediür : ita nec ff abili anima tribulatio nocebit, 50 XIO Quid ope- YAUtUY cAminus ? AHY IU mundn, Quid tribulatio operatur ? tolerantium 4 mp/ia- Quem adverfitates premunt , tor . YOM coYORAHL, Ubi funt , qui nos tribu, queutque , non inficiunt ad dedecus , fed lant? folia erant, & afhirante aurA , r"ap- per/i;iunz adgloriam? Efb tribulatio bomini, t4 j ac purum vemanfi tritictim. Quod perinde ac ignia auro.fordes abflereit, d auro ignis przílat , id tribulatio animz 5 nox&s purgat , & munditie fordes abltergit , à noxis purgat, & mun- condecorat. ditie condecorat. Si aurum fimus non pa- lea, erumnarum , ac calamitatum fornax , 37* Urb laborum, -ac preffurarum exami- nil damni nobis infert ; torquemur , nonut ne juítos in hac vita Deus probat , ut in cineresfolvamur, fed ut àfordibus cavea- mus. n fornace ardet palea , 1ed aurum impij fibi confulafut , fintque teítes pur- Tribulatio morum mogiftra pravos Affe&tuscaftigat,&c. 699 purgaruf.; illa im cineres vertitur :5 hoc ris, acfürote infanias , me non tanges. fordibus exaitur, Fornax tribulatio , pa- Hoc idem quilibet nofttüm ijs obijciat , quos lea imp:us , aurum jaítus , Artifex Deus e(t: adveríarios putat ? fi Deus hanc vobis facul, f Q le fleClit aurum proutarrifici magis libuerit; tatem dedit me divexandi ; me dentibus la- & nos, fi aurum fimus , Deo obíequamur ; cerate , convicijs impetite, virgis excipite, ub:nos ponit , maleo tundit , ignetorquet , injurijs onerate : omnia patienter , ac leto limulà cruciat, xoleremus : diicamusnos to- animotolerabo ; verbera, virgae pulverem lerate , ut perfeveret ille purgare. Hinc jus tantüm excutient ,. quem corpus contraxit , fti laboribus frafti , calamitatibus preffi , non animum lzdent : fin vero vobis non fit zrumnis circumfepti non triftantur , fed fe- data facultas in me fzviendi , licéc gladios renoanimo , ac mente tranquilla adveríitas abítergatis , dentes, GC nngues acuaus, ti- tibus obviant; fciunt enim eratiofiores tunc &us laxiores pandatis ,. me non mordebi- D«o effe, cum pluribus affiiguntur calami- tis, IOI. tatibus patiefiter , aequóque animo toleratis; L Quz viro jufto adverfa obveniunt , . ei '» ;b quia ut ait Salvianus * Labor jejunium , 68 non nocent , fed eum patientiam docent ;ait ^. ? Gu ;; £rn, Dei, powpertas , & bumilitas , & infirmitas non.» D, Gregorius. | Zantó quique minus offen Heril, 357 in Evangel, omnibus onerofa [unt tolerantibus ,. [ed tole- ditur dotius , quantó convincitur minta pa- rare nolentibus : frue enim gravia , frve levia, teni, Albat l hemonites apud Job, $. v. animus tolerantis facit. 7* Homo nafcitur ad laborem , &8 avis ad 935. Tolerandz íunt afflidtiones , zrumnz, volatum. Labor autem fine patienua non toleratur. Q adverfitates patienter , & equo animo ; Perpendamus , quomodo .nt id magifter Chriftus (uo nos exemplo edo. aves ad volatum inftrudz ; navésque equo- cuit , cum tanquam ovis ad occifionem du- ta traijcientes zmulentur ; insít illis inítar us fuerit, Equi geaeroliores , ac preítan- prorz roitrum acutum, quo a&rem fcindunt, tiorisindolis eos interdum in catadromo, íeu alarum remigio funt actuofz , oblongiori- niitp equari] domitüs in palz(lra, .ita fuis inflru- n bus fuo ordine pennis utrinque extru&a L untur à magiftris , ut non folàm ad mini- veluti tran(ílris funt ? cauda eft ipfis pro mum quemque lefforis nutum ex incitato clavo , quo reguntur , ac dirigunrur , pedibus curíué veíligio fubüiftant , vel pergant ; cur. collectitijs, digitis fparfis , nnguibus adun- rant, ingyrosÍe agant, ac orbem veríent ; cis , tanquam anchoris apté fuis hzrent ar» crura poflica , velantica ex arte ad numerum borum portubus. iNon minus homo addi- Ícire flectant, alternaum furrigant, ac de- us labori nafcitur; nilei deeft, quo patia« primant; ungulá terram feriant , fcalpánt- tur ; tametíi multum ei defit patientiz, 'To. que, ac numerofa glomeratione premant : tum hominis opificium ad id videtur affibre . verum eiam genua feffuro fubmittant 3 elaboratum , ut pati poffit;. non infltu£tus quod a plaultrarijs ruíticorum jumentis exi- eftalis, & pennis, neàmilerijs evolet, sé. Alexandro Macedoni e- g:ndum non ett. que ab zrumnis fubtrahat; fed nudus,ege- quus fuit,, cüi nomen Bucephalus ; is pha nus, inermis; & per id tantüm ab ave dif- leris tegijs otnatus, acfrena [puman*tia man- fert homo , quód illi. inftrumenta poffünt dens fefforem alium nonadmifit preter Ale. decfie volandi , non huic tolerandi, Ne* l xandrum , quem fuum herum effe noverat, que ante naícitur homo. , quàm patiatur , Quidni patientia manfuetos nos mores edo- cum hujus lucis ufuram lachrymis aufpice» cet ; noflrum agnoframus , & nos regem tur; (intque lachrymz vitz primitize. quas Chriftum 5 eique genua fubmittamus, nós: priüs lacle bibere difcit ; feu priüs madere que ad quodlibet ejus mandatum , imo & lachrymis, quàm lac fugere ; primum igi. nutum , fle&tamus , paratos, & expeditos tur hominis tributum eít pati; & inde per nos exhibeamus ad ageudum, tolerandüme reliquas tates fua folvit miferiarum vedlie que pront ipfi magis placuerit, galia. Cur igitur non patienter tolerat ad- '3o0, Refert Theoderetus cacodoemorem in ultus ,. quod infans tulit ?. pati miferias,.cum eremo Izviíimas plagas, ac plura infligen- fit; quod primum docetur , & ultimum quod da vulnera fuiffe minatum Jacobo Anachori- dedocetur ; quid aliud eft tota hominis vita, tz,nifiexilla abiret folitudiné , urbicisim- il quàmjuge pati? non tamen inexitium pati- buendusmoribus ; cui Anachorita frontefe: entis, Íed exercitium , & gloriam tolerantis; rena, animo pacato , vultüque tranquillo ut patiens vel perficiatur, vel ad meliorem fubridens repofuit : vel tibi permiffumà Deo frugem reducatur : undeadvería, fiadvene- fuit uc inflictis vulneribus me torqueas , & rint, noureijciantur ; fi fupcrvenerint , fu- libenter plagas recipiam , lto animo crücia- flineantur : etiam vinea dum ligone fcindi- tus fubibo , imperturbato corde dolores ; tur, excolitur; dumaratro evertitur , eri- vulnera, seerumnas, & quidquid adverfi mi- itur ; & vitis recifanon minuitur, fed cre« hiobtigerit, tolerabo; quiaà Deo non à te Ícituberior , & lztior cífflorefcit : & Caf- fauciabor, acexcrüuciabor, Sin veró id cibi fiodorus epi£, 3. conferens cumauro , quod äï)eo vermiffum non fuerit ; tuas rideo in. igne purgatur generofam patientis animarm anes minas , cum exploratum mihi fit, . vil ait: Purior efl dum avferit : potior dum de- te poffe absque Dei permiffu? nonte timeo, €OX€Fif, quia me non percuties, imó quamvis rxinga*.- Verani de Affethibus Tone, 1. Tt—tt Non 700 Differtato XXXl, Non folüm tribulatio probos perficit ; immodico cibo zgef abítineat ; non mora 102, fed & deviosad re&tum trahit tramitem : non bum augere intendens,fed ut per effufum (an- enim Numinis providentia patitur homines guinem, & dietám , feuabftinentiamà vi- calamitatibus obrui; fed cum zrumnis pre- no, Gcibo morbi violentia compefcatur , 1 À muntur,; tunceos quarit , G adfeinvitat ; & calor defervefcat febrilis ; perinde ac per l vel potiüs trahit, Defilio, quicum mere- fubtractionem fomitis flamma praconcepta tricibus totum abligurierat patrimonium;to- minuitur, támque prodegerat portionem , quz illi Quos Deus erumnispremit, non pu- 104. &nie. 15,. obtigerat ; ait Chriftus. Mortui fuerat , nit , utinterimat ; fed vulnerat , ut fanet : Grevixits perjerat , & inventu efl i filius idque nos clariüs edocturus , rubo infedit , prodigus inventus dicitur, à quónam quz- quem flamma in Orebi vertice illuftravit fitus fuit? certénon à Patre, qui domi fede- complexu , non abfumpfit voracitate, At« bat; non àfratre, quieiinvidebat: ergóà dent jufti erumnarum flammiscircumfepti ; Deo Patre quzfitüs fuit perfamem , & - fed nilinde damni contrahunt ; dummodo rumnas, quas cocle(tisPater mifit ad prodi- palea quis nonfit , nec omni vento affl.ctio- gum, utquafi vinétum adfe traheret: quos nis agitetur, Ex palea fit fimus , & fumus , Deus ad le vocat, erumnis premit , ut vo- dum vel putredine abíumitur , vel igne come cantem audiant4 G ut veniant , fuaviter co- buritur. Nemo fe paleam prodat; fed ar- 1j), : git ? fames filium à patre aberrantem pref- borem , qua altiüs fuas in terram radices de. Lufq I i- fit. Faíla eff fames valida : ibi ultrix poe- figens, ventorum turbine firmior radicatur tis 2 erm, 3. de na ízvit, ubipoenalis reatusexardet ?. & ip- perpatientiam , quz tefte Cypriano ; ten- fe capit egere ? bené indiguit , qui à Patre tationes expugnat , perfecutiones tolerat , patientia, diícefcerat , affeclionis defettor , pietatis patfiones coníummat ; & fidei no(tra fun- damenta firmiter munit, Refert Plinius ; ^21 »a- refuga; & qui à libertate gratiz ad fervitu- tem defecerat peccati , vitiisque diffipatis di- Herbam apud Parthos eífe Nyctilopam no- tur , biftor, eDp. K, vitijs indulferat : porcorum traditur cuflo- mine, eó quia nocle illuni, ac intempefta diz , quife ipfum cuítodire neglexerat , & facis accenía inflar eminus fplendeat;noctur- lo inquieti gregis , teritur, feedatürque excur- násque abigens caligines , tenebras non pa- fu, utexperitetur, quàmamarum fit, pa- tiatur , quas excutit; ait ignei effe coleris, ternz quietis perdidiffefelicitatem ; & mi- ac folijs veftiri fpinarum: fymbolumilluftre niíterio addici fami exfaturandae impari ,. && patientiz hzc fplendida herba nobis fpectan- La'o !S. cuptebat implere ventrem fuum de filiquis , dum exhibet : fpinis fiquidem non tam pa- quas porcimanducabant , & nemo illi dabat : tientiacingitur, quàm muniatur: eít fiqui- nec porcis convivere fasilli erat, qui porcis dem flos , qui nullibi vernat lztior, quànm vivebat : his edoctus zerumnis, inítructus cum fpinz pungunt erumnarum : igneum indigentijs, eruditus calamitatibus; dixit: diceres prafeferre colorem, fiquidem in af- furgam, ibo ad patrem meum , quia mode- flitionum tetra noGte fulget fplendidior ; & ratione jejunij ventrem evacuaverat ; & a. nunquam apparet illu(trior , quàm cum rumnz flimulos , & calcaria addiderunt , Chritli causá fit erumnofior. Imó conftans fürrexit , qui porcisaddictus in coeno volu- in laboribus corporis , animique afflictioni- tàbatur vitiorum : nifi jacuiffet , lapfum bus tolerantia fubfequuturz felicitatis cer- noviffet, ruinam fenfiffet, non dixiffet , fur- In Papegye tum eít prafagium : fcité Plinius, Habet rícóo gam; larrexit, quia calamitas brachium ex- bas vices conditio mortalium , ut aduerfa ex hibuit, & tribulatio manum porrexit adju. fecundis & ex adverfis fecunda nafcantür. Oc- tricem ; furrexit de ruina mentis, & corpo- cultat. utrorimque femina Deus , & plerume ris, de profundo inferni ; venit ad patrem que bonorum , malorümque cau(a (ub divere non pedum greffu , fed animi refipifcentis J^4 []ecie latent. inceflu: itaeít, ait D. Gregorius. Mala , Coronagloriz latet fub perfecutionum lof. in Matib, 13. quae nos bic premunt , ad Deum nos ire com- latebris, & veluti rofa gaudet ex (pinis emer. pel!unt. gere erumnarum ; vera felicitas eft , qua 1053. Neque abs re permifit Deus , populum impenfo labore fata germinat,ventorum tur, fuum laboribus conteri ,. &rumnis premi ; binibus , aérisinclementiz , imbrium inun« jugo gravari famulitij, & ab /Egyptijs ver- dationi , grandinum flagellationi , ac tem« beribusexcipi, imperio fubijci, & adverfi- peftati obnoxia; fed obítetricante patientiá , tatibus divexari; ut faltem prementibus tri« innoxia adoleícit vegetior: ficut navis pet bulationibus, terrz inhiarent promiffionis: fluxa undarum itinera currit felicior adípi- appofité prefatus D. Gregorius. $4vU1ir€. » rante, acfavente ventorum flatu, & ccele- in elettos reprobi permittuntur ; ut fi ad ter riüs portum appellit inter tumentes procellae ram promi[foui wvocati exire negligimus , fluctus : ita perfecutionis procella, (i pa- preluris — |altem — [euientibus compellamur. tientize adíit gubernaculum , manuducit ad Qos coeleftis medicus ad fanitatem nequit coronam gloriz. Nerva , quia patienter potionibus perducere , trahit fciffuris vena- mitique animo tulit labores, srumnas im, rum , pertrahit membrorum aduflione : fi pavido animo fuflinuit , regnum obtiauit, laboret quis ferventi febre, jubet medicus, David muta duntaxat munitus patientia om- ut illicó vena fcindatur , abhauítu vini, & ncs Saulisa(tus elufit , períecutiones eva(it ; etenim Tribulatio morum maeiftra pravos Affectus cä&igat &c, 7ot etenim Saul hallam evibravit contra Davi- fuit tunc illa fupra reli quos fratres preeemi« dem, fe fubduxit , promifam filiam , plu- nentia; vera autem, poítquam coepit perfez ribus titulis debitam, non folüm , quod le- cutionibus vexari , anguítijs premi, advera niüs foiffet ,. denegavit ; fed alteri dedit. f tatibusaffligi , quas muta toleravit patiene 1, Reg. cap. Cuim. deberet dari. Merob filia Saul David , 48, tia; quia vera gloria nonnifiex laboribus, & data eft Hadrieli Molatbita uxor. Siudiosé perfecutionibus oritur ; eleganter Bafilius, Saul occahiones concinnabat , fomenta Da- Per omnes virtutum gradus. pedem promo- vidi tuppeditabat delinquendi in regem, ejüs- Vens, ac Veluti inter ignes tentationibus li- . que incurtendi indignationem , utfeveriores quefactus ,. & probiffimus diblete; exiflens peenas lueret : íed Davidis muta patientia pramsum virtutà vegiam tulit. dignitatem s ita placidé advería queque tulit, ut necul- carcerem sbronus exeipit y 65 fit lum verbum protulerit ; quod animi exaípe- ninusyadultere CAptivus, rati dolorem ptoderet ; profuit illi patientia Quod fiadverfitatibus vexati non feni. ad impetusretundendos adverfarij;ad obtru- I07, per ad dignitates promovemur, faltem ne denda contorta tela ; ac perfecutiones fupe- flantes cadamus prohibemur, Nobiscum randas 5 id cauíz cur Jonathas videns Davidé Deus agit; ac puer ligneo cum turbine, quem, hac inflexili munitü tolerantia ei pradixerit ne cadat , flagello torquet: Hunclufum con- regnum, fuísque mifericordiam depopofce- fuevére puerificinflituere. . Cum turbinem .lxitb, Ys «R'egv rt. Dimittam te , utuadas n pace , & fft funiculo circumvolutum i 04' ? 200 n terram quos Dowminus tecum , ficut fuit cum patre meo, dam deijciantimpetu m »tetento digitis vinculo, li, hoc ett, ut Deus patrem meum regem iníti- in gyros (tans fe turbo torquet funiculo íolu- tuit ; ita teregali infigniet diademate : & tus: mox multiplicijam gyro fatigatus, cam .ex erumnis ,. quas David mutá , & invictà lilte incipit vertigine laborare , videtürque brevi toieravit patientià, intulit Joathas fccptrum, collapfurus, puer illum flagello percutit no- j ;diadema; & regnum ; quia calamicates pa- m vósq; erigit in gyros ; jam iterum feffum fla- tienter.tcolerarz feminaunt, qua in coronas germinant glorize. gello iterum urget, ut refumpto vigore iterü '106. ferotet 5 & tamdiu flat, quamdiu verberie Jofeph non quia à patre pre 'cætuer;ïvs di- bus urgetur, ne cadat. Hunc videtur Deus Jle&us, non quia polymitaindutus vefte ; fed in orbeterrarum lufum ludere, Plures ftans quia in cilterna detrufusà fratribus venditus tes flagello percutit »quos previdet lapfuros, utíervus, vinctus ut reus, afflicliones car. nif1 eos verberibus urgeret , G ad flandum ceris, calumnias herze, perfecutiones fratrum veluti adigeret ; nimirum os Deus verbew 7 animo fuflinuit imperturbato; ac zrumna- rat,ut firmet 5 vulnerat, ut fanet ; deijcit, rum contortis telis adamantinam objecit pa- uterigats torquet; ut reficiat; & ma lisone, tieniiam coronam fibi promeruitgloriz. Si rat, ut bonis omnibus zeternüm cu mu.leto quaramus , cur in JEgyptoadoretur à frat- Quidni turbines fumus erecti , ne COrruas ribusvere , qui nonnifi per fomnitm ante co- mus , nos Deus flagello torquet tribulatio- .lebatur ; refpondet Bafilius Seleucienfis , num , ut conftantes femus , ac patienter to. quia in /Egypto per mutam patientiam , per leremus: quippeutait D. Gregorius, . 44, toleratos labores , deglutitas zerumnas ad verfitas , qua bonis votis , ac probis virjg In Meral. Íupremam digaitatem , quà fuit infignitus obrcitur , probatio virtutis es » 9708 ag viam fibi (travit ; & quia ante in paterna do- judicium reprobationis, mo delicijs difluebat ; ideónonnifi fomniata € Rl N Es UL 2ew GN WW i C AE Y 1| DN Ub Qfä*' X Yi Vs li X h j N À P 1 A XXKXW i N ts ORAT . 6627 us H Ia ". R. T ä ^ N i D N N M N 3« SEN o /&ts ,'.t.. A Z ; OR SN r ceu & E s X T. 1,.'."" m PENSS A , A r i E2 SS d I N 9y P 2 at s fy &.-9..; C C st s IZ Tttta I?ranidedj&&i&w Tom. I, INDEX && (0) £à CR P CAU U3 PO CC CO CO CO C ïääæüïäwüWS*Päï od t oäoväwäo-&wïo*)ïfoza qeededdepetdedede du Q QG ia Q qi k qo lo a o d UR GGG A r a Iw DX RERUM PR/ECIPUARUM, Quz in hoc primo volumine de humanis Affectibus continentur, Prior Numerm Paginam indicat . poflerior e/l Marginalis, À, nem Moria, eum ibi facrificaturus. « 67 g0. varij affe&tus Abrahami i filium, ibid Aron congeftum aurum in fornacem injecit, eóqueliquato vitulus exi- Abfcondi difficulter quatuor dicuntur poffe. A vit conflatilis artifice cacodaemone 108. 316 Abfolon ab exilio in regiam redux ambirio- 419. ft iO$.18 Abaridis telnm,quo vectus per aéra evolaret.. ne tumidus fe ipfum perdit, 194. 14 Abfolon defiderio reguandi infidiatur vicze Amnonis fratris natu majoris ,, quem in Abel fanctioris opilionis functus officio pri- convivio temulentum mterficlt. 183.26» inogenitas oves Deo obtulit, Confertur cum Cyro rege, qui primitias fui regni & fequent, Abfolon defidetio regnandi rebellat à patre; Deo dicavit templi ftructurá, I?T, 4 cui bellum-movet. 190.19 Abel occifus à fratre Caino in campo Dama- eg* 7 * fÍceno non longeab Ebrone 11j.20 Abfolon libidinis impetus coércui t clipeo re« Abimelechus Gedeonis inhiat prefe&turz in fricate ^ memoriae Amnonis à fe occifi. 2«8.14 ipfo parentis funere, 271.62 Abimelechus Rex Gerarz Satam Abrahami Abfolon ex propria coma laqueum fibi con. uxorem , cur fuerit honoribus profequu- nexuit, quo fufpenlus periit. 351 48 tus Abfolon per horas appeníus ex quercu fuit, 52.42 Abimelechi vafrities, ut à populo Rex fa- Sed impius tamdiu e patibulo pendet , lutaretut. 219. 24 quamdiu in peccato perfiilir. £98.86 Abiolonis cafariei venuftas, pondus,X pre« - Abiron, Datham,& Core rebellio ; & puni- tium. 191. 53 tio, 102, 27. X leq. Abraham cur poft morrem Saræ uxoris Dei Abfolonis crines,cum Samfonis cirris collati, 2t13.:8 192. caruerit appanuombus Abraham cur volucres abegerit & cadaveti- Abfolonis quercus collata cum quercu Do- baüs. 130-4 donza, & Cedris Libant. SL92 Abraham immolaturus filium fuum Ifaac, Abfolonis interitus infelix ; & camulus pro- brofus. 192.36 cur divinum mandatum non aperuerit Sa- fae UXOFIl. 321.19 Abfolon defiderio captus regnandi infidia- tur vita Amnonis ïracrxs natu majoris, Abraham defcendentes fuper cadavera facri- 21 4.I ficij volucres curabegerit. 2$2«44 Abraham pugnat contra quinque Pentapoli- Abfolonis ambitio diffidiaexcitavit, & fane $16.26 guineas clades fparfit, 22j3447 tanos Reges;quos vincit. Abltinentiz ftudium, vel maxime favet ca«- Abraham jubetur à Deo ma&lare vaccam tri- ennem, & capram trimulam , Garietem flitati,eftque virtutum falubre nutrimene annorum trium, turturem quoque, & co- tum. 543.7' Acediz cognatum vitium éft neglectus ordi- lumbam. $81. 42 Abrahamus cur convivium folemne inftituee nis, & confufio in rebus inllituendis. 3 3 2. rit die AblaCtationis, & non nativitatis $1 Iíaaci. 190. 10 Achab licét peccaverit fuppliciumevafit: & Abrahamus demiffis precibus fupplex decer- cur non ita David fo8.2 tat cum Angelo 40j* $ Achabi regis, & Samuelis facerdotis luctus, Abrahamus Eremita ampliffimi patrimonij 471»77 'ex affe heres omnia paupenbus diflribuit, Achabus Nabothi vinez infidiatur: objurga- l $317. $8 tur à Jezabelle, eó quia Nabothum de; tre&tantem vineam dare ulumo non addi. - Abrahamus Deo obtemperaturus Ifaacum filium unicum ducitin montem, cui no» cit fupplicio, 8j.106 Acham Kerum Przcipuarum, ^ Acham feveré punitus ob immodicum in di- J (tus libidinis fnarinos æmulantur,m Scy!. vitias affzsctum. 62, a4 lz (copulos, & Charybdis vortices mi« Acham avaritià correptus Dei, & Jofue pra. nus cautos ad naufragium pertrahit, 1 40« ceptumi transgreditur ,. & fevere punitur, 8* 107 [Eternitas eft interminabilis vitz tota fimul, Achiilis haflá vulnus infligit & & medelam & perfedta poffeffio, 7$-64 adtert. 43$.91 Atfectus varij à Deo hominibus inditi,qui- A&ionésinternz, &externz quomodo in bus f deftituerentur,effent veluti ftipites; orattone componendæ 384 44 fine vigore; fine fenfu. .. 4. 2 Acus contritionis quomodo eliciendus à Affectus varij in homine pro objectorum di- inox vacaturo oratiofi, 387.316 veríitate, Adam fola gulæ indulgentia fe, ac fuos po. Affe&us ciere, & coércere ad rectze rationis fteros omnesà felicitate exclufit./ paradi- exigentiam munus eft Oratoris pracipu- fiaca. um. 414« 12 7.10 Adz lapfus in terre(tri paradifo à muliere de Affe&tus funt ignotze quedam animi propene cepti, 627.62 fiones ex apprehen(ione boni, vel mali, Adaim noninforduit. libidinis ceno funeris 7. AT. tepagulo co&rcitus. 1$8.13 Affcctuum duo generaex obje&to eorundem Ada peccatum licét longé gravius illo Caini feu. bono, & malo, & ex fubjeéto. /ch ob graviora damna, quze toti humano ge. Affectus humani ab appetitu fentiente velutà neri intülit , adhuc eluitur [udore vul. 9.TK à fuo fonte profluunt. tüs, Cainus veró cur flatim damnetur? Affectus permde funt in homine, acventos l. rum agmina in mari, 7. 123 Adonias Davidis filiotum natu quartus pater, Aff:duum humanorum fedes eft cor, & pra« no fceptro,jurique infidiatur. 103.20 cipua eorundem inltrumenta,quibus cien- Aáveríantia quomodo excerpenda, & iníti- tur funt Ípiritus, calor, & íanguis — .7. 14 tuenda TZSEU Affectuum ciendorum cauíz extrinfecz ree Advería plecumq; profunt;nó obfunt.695.91 cenfentur. 715 Advería virum fortem probant., 680.70 Affe&tus probi in Deum ope divinz gratize Adveríitates, & xrumnz virtutum cultori cientur, G pravi coércentur. 7. 16 Íunt exercitio, non exitio. $38.62 Affectuum ciendorum prafidia plura in ora- tore. Adverfitates viris probis non adferunt nocu. 8. 18 mentum ;5 fed inferunt. emolumentume Affectus Ethici , feu lenes; quà induflriá ciu 6$4.39. & fequent. endi, 11.27 Adveríitates tunc faventcum ad (üummum bo. Affz&tus doloris , & miferationis quomodo num perducunt 643.8 ciendi, 12. 30 Adverótatum amatities dulcefcit fi foveatur Affe&ibus ciendis mira visinfonis, ac mufi- in corde, & & quo animo toleretur, &66.:0 cis inftrumentis, ibid. 33 Adveflltaïes,quOS premunt,non opprimunt, Affe&tus Exhici, feu lenes excitantur in quo- fed perficiunt. 6 98. 97 vis dicendi genere,ut etiá Pathetici, 13.3$ Adveríitates ftimulos addunt ; quibus cele- Affectus pathetm, quia acriores flylum exie gunt plenum fucco, & efficacia. 14..38 riüsad Deum properamus.6 44, 10.& feq, Adverfitates quamvis nos premant , non ta- Afiectus acriores jam excitati, quomodo re- men opprimunt. 646. 17 mittendi, vel extinguendi, ac omnino obe Adultera]oiephi herafloripariata, 201.64. licerandi, 34. 40 [Edificia, perinde ac homines moriuntur, Affe&tuum ciendorum exceffus, & defectus, pereunt, ac evanefcunt, :77. 36 quomodo declinandus. 14.4I JEdificia recenüita inter. mundi . miracula. L Affe&tus deficientes, & languidi, qui dican- 1 g0. 41. tur, &exqua caufa procedant. Y6, 4j* IEdificia cafura glorie inzdificandze inepta, Alffe&tus pathetici , qui cateris funt acrio» 166.1. & feq. res deficiunt , f1 fenfus habeant. tenues, JEdificia nobilium pauperum fanguine intete vel lufus, ]o..osque minutos, ibid. 46, deficiunt etiam affe&tus fi fuerint intem- dum zdificata, neque ftant nifi in alio- rum fruinis. 167. 3 peftivé, ac immoderaté excitati, I1f. JEdificiorum erigendorum Author Cain. 47...vel fi verba immiíceantur. abfoleta 167. in iisdem excitandis. ibid fEdificiorum luxus gloriz invehenda inido- Affectus,ut rité excitentur , plura obfervan E. neus. 176. da funt, 17.$? IEdificium templi Solimazi luculenter deícris Affe&tuum humanorum caufe intrinfecs, bitur. 168.7 19, 61. caulz extrinfecz eorumdem, 22. Edificium divitiis affluentis caufa depreffio- 74. & Íequent, nis, & damnationis, 178.39 Aff:&us pet exceffum, vel defectum àrecto JEgritudo,quá corpus torquetur.lapis eft Li. deflectentes. 27. 94. | dius, qua virtus probatur. 114.14 Affectus ineptifimus eft confiliarius, reprze fentat tes alitet,ac fint in fe. 32 QpII9 fErumnz patienter. tolerat vera obfletri« cantur felicitati. 693, 86 Affectus immodicusin divitias ftudio virtus tum Ttttg3 | In CX tum noxius, — éo, 1 6. ldololatria teli- AH'e&u;s pravus eft intus. nocentiot, quàm gär),h'efïx corrumpit. ibid. 17. exteriüs quivis armatus ho(tis. 224,51 Affzctus in divirias iniquus eftanimi tortor: Affe&tus pravus naturam imitatur equi rg-' calcitrantis, 228.54. in auri [plendore.cacutiünt auro inhian- ; tes. 62, 24. Affeétus pravus nifi radicitüs evellatur , re- egetior. Aff:&us;qui in divitias fovetur, tyránnus eft pullulat v 230. 7I labores fupra viresexigit, 6$.30 Affzéetibus pris indulgentes dolorem fibi . Aff:ctus immodicus in dignitatesinfidias e- maturant,X cruciatus acctefcunt, | 231, 107.10 1 tiam proprio fanguini nectit. j Aífestusà fucatis mundi deliciis avellendus, Af Gus pravi tunc co&rcendi cüm videntur ne if àfummo bono nosevellánt, 12f. eblandiri in cunis. 234, 91 1. & fequent, Affectus pravus nii prafoceturin cunis a- Affe&tus in gulee delicias perampla eft vorae " doleícit nequior, & creicit. petulantior, go interitui eorum inhians, qui carnis in- 415.97 129. I2 dulgent voluptatibus. Affeclus pravus Idram imitatur , Lernæam. Affe3tus in lafcivientes mulieres nifi ftatim 23$.9I excutiatur, Sapientiem expectorat, 13r. Aff:ctus pravi ob 'nmt fi foveantur, profunt, . fi proteraptur, ac interficiantur. 236.93 Aäï:*cus humanus in luxum veftium adeo Afleduum pravorum zgritudini curandee eítcorruptus, ut gloriz fovendz bruto- nullum praitantius alexipharmacum feria mortis recordatione. rum fpolia, G excrementa adaptet, 162. ] X 239.1 4 Aff:ctus pravi funt omnes amputandi , nec Aff:Gus immodicus in. zdificia erigenda ; fuffi.it, f1 ünus,vel alter tancüm, coétcea. tuf, 2169. €; f quos ad íummum evehic. granditatis, ad imum deprimit vanitaris; eó quia plerume Affectusin luxum epularum äu-örghlo;do co- que deítruunt quod eft in le, ut z dificient, uod eít extraíe. 176. 34 ércendus fepulchralis cineris ïrænþä 2175 A ffsctibus varijs, efthomo obnoxius,perinde Affectus no(ter tunc Deo gratus, cum fur- ac varijs. difcriminibus (ubjiciuntur varij fumavolat, & Deo adharefcit bencficio terrze tractus. Z2Ir.1 Orationis, j1g- 13 Affz :tus adeo altiüs in homine faas agunt Affe&us improbinifi orationis affiduitate radices , ut nonnifi cum homine . divelli compeícantur importunas fecum trahunt poffint, 311.4. evagationes, 354.54 AfisGus in homine pugnant, eümque exe Affe&us quales, & quomodo excitandi in ib:d..5 pugnam. oratione mente concepta. 423.66. e&libus pravis obliftendum (uisab initiis, Affectus pij, qui in nobis excitantur (emina antequam adoleícant, viräsque acquirant, funt, & rudimenta virtutum ; non tamen 213.12 * cre/cuntin fru&tus,nifi tellus carnis noítrae Affzctus Jacobi Patriarchz. in Tofephum fi- mortificationibus excolatur. 337-.37 lium caufía fuitdiffidiorum, & odij. 214 Affectus probi (emina funt virtutum, qux non ilorent,nifi in exculto agro emacula- Atï!eïïus pravus fuis fub initijs eblanditur t2 conícientiz, $.69. 1 lacteus, íed cum adolefcit aconita prepae Affectus pius in Deum pretium dat noftris rat, 216.23 a&tionibus. $74. 1I Affsctus pravi radicitüs evellendi cum pri- AffeCtus no/tri nonnii in Deum dirig Endi mum in herbu(ículis germinant, 217. funt, ut ipfi foli adhereamus. ' $77.26 24 Affe&tus noftri tripliciter polfunt in Deum Affectus pravi funt animorum Druchi, 217. dirigi. 589.3f 16 Affectus mercenarius, quo creatura Deo in» Aff:&us pravi viperis quamfimiles vitam fervits £$8i. 316 2 tuentur fi morte pereant. 219.31. Aff:ctus purus, & fimplex fuasin emaculata Affectus tunc gratam exhibent harmoniam, conícientia radices agit. $91.37. fi fides cicharz imitantes ita attemperen- Affectus prodeuntes é proba confcientia hez tur, ut rectz radoni plenà coníonent, riles funt, non ferviles ; nec mercenarij. Y 219.312 182. 39 ME Affectuum moderatione interna animi tran« Affe&tus probz confcientiz eó eft defoeca- uillitas promovetur. 2[90;3 tior, quo in eo nihil de proprio reperitue admixtum. Affe&tus finguli pravi per virtutum exercitia $8140 proüernendi. 2210.36 Affeétus pravus opusbonuminficit, & cor« Affz&us pravi nifi coérceantur hominemab rumpit : non éconvero effzctus probus va. 212.41 .interna dejiciunt tranquillitate. let operi malo mederi: nec opus. obli- Aff:dus tutrbulentus ambitionis cruentas quum ad reclitudinem redigere, $83, clades excitat, 2434.42. Affectus pravus nonnifi in perniciem homi« Affcäus probi in confcientia pudorata im« nis mg;hinatu:. 224.49, bre irrigata refipifcenuum lacrymarum gere Rerum Przcipuarum, gertminant , & virtutum flores feliciter Ambitio czcutiens fupera putat effe infera s vernant, $89. 58 & hominem prafert Deo. 107.44 Affeétus dat pretium , ac dignitatem noftris Ambitio poena eít acerbiffima pravis famu- lantibus affectibus. operibus, plurimümque intereft,quo affe- 232.58 €&u fiant. 619, 11 Ambitio protoparentes noflros exclufit & Aff:cus vanz glorizin ipfo exercitio virtu- paradifo terreítri, 232,79. Ambitio etiam in fepulchris inter. mortuos tis totum devenuítat , perditque opus. 6:0.12 vivit,necin offuaria detumefcit, 271.60 Affectibus pravis coércendis, probisque cien- Ambitio plurestorquet,cum inflat,. 605.20 dis nil accommodatuus adverfitaubus pa- Ambitio nonnifi per metum damni coérce- tienrer toleratis. tur, €40. I 609,32 Affectus pravi in nobis infolefcunt, nifi froe- Ambitioni famulantes mag nis cogitationi« no coérceantutr affli£ctionum. 649.25 bus mentem pingunt, quz tutiüs penicillo - delerentur humilitatis, 98, 10 Agar quamvis rea, & relapía, ac Dei impe- rio in exilium acta, quiatamen cepit fere Ambitionis ufusariete nititur tartareus hoe venter orare, non folüm alloquio confo- ftis Chriftum expugnare. 2f.2 latur Angelorum, verüm G eorundem re- Ambitionis radices nifi evellantur inter ve. creatur miniíterio. TET pres excrefcunt inarborem. — 97.8 Ambitionis (omnium in Jofepho Patriarcha Agar lacrymis madens in folitudine Deum quzrit,à quofublevatur. 685.6; ferale, & umbra lethalis. 105.39 Agafficles & patria extorris factus , quiatri- Ambitionis tumor pe&oribus eiam fortiffi- podem;quem in ludis fuerat lucratus, Deo mis expugnandisvalidiffimus. |106,41 non confecraverit, fed donum iílud do- Ambitionis ariete nititur doemon Chriftum mum tretulerit. 630. 38 expugnare,quem noverat inviclü. : 06.41 Agrippina Neronis mater. mortem optavit, Ambitionis egritudini curandz nullum hu- dummodo filius imperaret;à quo fuit occi- militate alexipharmacum aptius. 107,43 fa. $5$ .52 Ambitiofum excellendi defiderium Protos —— Algarus regulus infequens Fridesmidam vir- plaítos é terrena felicitate egit extorres, ginem Oxonienfem percutitur divinitüs IOI. 22 Ccacitate, 143 f2 Amici beneficia munerum largitione facilé comparantur. 82.91. & quales parandi. ib. Aliptà magifter Achletarum certaturos-oleo inunxit, 664. 3 Amici plures Alexandri Macedonis vario Amalecite. ab Amaleco Efíaui Nepote -orï.& fuppliciorum genere interfedti, 157. 33 -^undi invererato odio Jacobi poíteros Amnon temulentus ab Abíolone fratre natu [ in. minote juífus occidi. 179. 41 fequuncur, 617.3 - Amanifaftus, & arrogantia in aula Affueri Amnon Davidis filius natu major T'hamarem punitur. 195.44. & feq. Sororem toedé con(tupravit. 189.27 Amafias ob fibi parcam ex Idumzis victori- Amoreít Affectus pofitus in profecutione ex amtumidus , eam (ibi arrogans, quz foli imaginatione objecti congruentis 4. z Deo tribuendaerat, à religione,Gt Amor eft veluti fonsjà quo veluti rivuli caetee N pietatg defecit. 623.22 ri fluunt in homine affectus. f. 3 Ambientis mente nullus Euripus tu fþtulen. i Amor divinus, Angelicus, Intellectualis, A« tiof. 927.9 nimalis, & Phyíicus explicantur. — g,4 Ambitio vanz gloriz fuós depravat appeti- Amoreít pathematun i princeps cateris ire tOres, 9 f-o l. & feq. perans affeclibus. 6, 7. movetur amor ad Ambitio pungitur, ut ejustumor detumeat, ideam boni generalis, in quod fertur homo naturaliter, 67. & affcétus in honores, & dignitates expun- gat üf, 95. r, &feq. Amor (i (it ab omni terreflri pulvere defoeca« tus non creaturam imitatur ; fed creato« Ambitio,que in fublime nititur , ad ima' de- primitur. 96. rem amulatur. $90. 24. Ambitio quos inflat, ad fublimia non trahit, Amor purus non eft mercenárius, non pro- fed in ima miferé detrudit, 99. 14 pter fe agit, fed propter Deum amatum, Ambitio audax eft,non folüm principum au« $82.38 las perambulat, Íed etiam coenobitarum Amor fi probus,& verus fitaurum zmulatur clauftra ingreditur. 1O0, 17 in €crücibulo, 678. 48 Ambitio ita dignitares fitit,ut nó parcat pro- Amoris vinculo debent homines copulari ad prio fanguini,quó fibifatisfaciat. 104.34 vitam civilem inítituendam, 8. 19. Ambitio nunquam fatur ad fublimiora (em- Amatus Abbas cilicina culcitra pudicitiam pernititur, 104. 36. laborat hydrope. cuftodivit, $37- $8 ] 10f.37 Anacreon quinque talentis à Policrate. ty- Ambitio Abfolonem in imum detrufit cala- - ranno donatus pluribus angitur moleflijs; mitatum, 105.38 torquetur curis. 66, 34 Ambitio adumbrata in Jofepho fomniante. Anacharfis ex fitu corporis, ac membrorum 105.39 docet, quàm difficulter coérceatur linguse Ambitio nonni(i ruinas minatur ; & cedes, lubricitas. )!2.49 196. 4 Anagogici motusà D. Antonio ufurpati. Anago. 397-14 t Indet - . Atágogici motus quomedo elici Appetitusin nobis rebellantes: coritra tatios ;nfïi 'ut no- bis profint.-.415:71 nem pariantur Paralitico. $06..66 Anagogici motus fzpiusrepetiti pro funt— Vi- Aquarum nomiRe divitig in fcripiuris figni- $4 ris aícetis, 1jsque utebantur Patres in Ere- ficantur, .59. 14 mos 393«24. Aquila pulveres in oculos cervi in .iviaixt, q;.lem Artaxerxestringintanon valuit homines in ad precipitinm cogit. L44«$4. venire,qui per annos viginti aliquam non Aquila pectus roítro fibi admordens cum fuerit adverfitatem expertus..- 689.52 lemmate femper ardentitus, cujus phreno« Anaxarchus ne proderet fecreta dentibusab- fchema, 393.21 fcilam lingsam expuit in Nicocreontem. Aquila fuos ad íolem explorans pullos dege- 284.23 neres agit precipites, ac interimit, $70.4. Anaxarchus precifam dentibus linguam in os Aquilarum penna reliquas. ceterarum avie um dicuntur devorare. expuit "Tyranni. 499. 47 39352 Anaximenis oratio continens . flumen vet- Arbor nonnifi poft multum temporis fructus borum, X guttam mentis, . 307.34 progignit fuos. 400.4f Anaxiles foeminam impudicam honeflati in- Atbor interdictafcientiz boai ,. G mali, cur fidiantem viri,mon(tris confert,Charybdi, in paradifi medicullio implantata. 472.84. . &Scyle comparat, Draconi, & Chimzree Arbores pluresavara,qua fuos non dant tru. flammivomz, 147. 6j Gus nifi perticis diverberate, 64$4.12. Andreas Avellinus cilicio , flagellis , jejunio Arca cur juffu Numinisfuit à Noéimointrine corpus in fervitutem redegit. 337.58 [scus, & extrinfecus bitumine illita. 3 32« LI Angeli ex abítinentia à cibo. volunt ab ho. j minibus dignofci,ut Angeli, 7i6.26 Argumenta ciendis ; affectibus felecta quo- Avgeli vias nefciunt, quibusadimpudicitiam modo diíponenda. 10.22 homr 1 2$&ÀAX. ne s decurrunt. f47. 91. Ariftidis Monodia lucubris, ejásque defectus inexcitandisaffe&tibus doloris, &com« Angelice , & humane natura . d;fcrimina. 434.25. ^ miíerationis, 1f 43 Auimorum confent ione, &cognätione nil Aromata Spartonorum que ? 465.46 in mundo utilius. 92,19 d Artesinter humanas,qua fint homme digna. Anna Phanuclis filiajejuniis ! & oratiotibus 60j.19 " Deo infervivit. 478.93 Afceníus ad fublimial apfui obhoxius.zzo. jf Annz oratio , & lacrymz Deum in vota e- Aiceta folatium eft omnicarerefolatio, íe- mollierunt, ác flexerunt orantie - ::3446.26. : ; que divinz conformare voluntati, 390.12 Anna Prophetifíe votum duplex,.ut filium Afluerus Íceptrum Eftheri. porrexit in clee Samuelem à Deo impetraret, 258.48 mentiz tefferam. 142. 48« Annibal Romanorum terror feptendecim an- A(füérus non priüs iraícitur reginze Va(ihï , nos fub dio egit bellicis cladibus exercita: nec in eam excandefcit, quàm fuos audie - tiffimus rebus adver(is affuetus, /..658,47 rit Confiliarios, Aniiochi infolentia punita, & fa(tus depref- Affuecudo inurit pronitatem ex parte appe- fus, 203. 69. Antiochus fuz fuperbiz titus ad actus (imiles, ac affectuS . 12.72 romeritas dat poenas. 207.82 Athletz, & pugiles caftitatisfe ipfos cruen- Anuochum moltiplici militum copià muni- -;5tant, quo hottes proflernant, .$39.65 tum una vicit triftitia,unus pro(lravit mce- Attila Gothorüm Rex totam ,pmpemodum L.i rOFr, $91.77 :*expugnavitEuropam. 609.32 M Antiochus Eupater Épiphanis filius pugnatu- Auari anima pecuniarü efl pediffequa. 8 3.9 rus contra Judaos in aciem educit centum Auari manusnon delicias ex auro colligunt, millia peditum, & viginti millia equitum, fed.dolores, non vitam hauriunt, fed Ípie cum triginta, & duobus elephantis, pu- ritum exhauriunt, ; 28; 112 gnaciter turritis. 623,18 Auati epotis divitijs inebriantur, & ; mifeté Antipater & judicum cathalogo expunclus,eó ]lumen extinguunt rationis, 95.133 . quiacapillos, & barbam tingeret. . 1.47.24 Avari dum iníaccis fuas liggnt divitias , li Antonij Abbatis vifio, qua didicit eremi toe- 'ganturipfi at&tiüs à. diviciis,quibus famu- dium excutere, & otium fugete, $44.80 lantur,non dominantur, 78.7 Aod grande aggreffurus facinus nulli adape- Auatitia fola cut cum Chriíto crucifixo pe« ruit , veritus ne fi uni innoteíceret, eva- P pendetit inlatronibus. 83.95, folalufit neíceret, 287.32 i «um cteatutz. fingule fuo parentarent Aod ítrenuus Hebraorum dux. fecreti fer. morienti Couditori, ibid; 96. . Auaritia vafidi ftudiofiffimus, 312.47 pluribuscircumfeptavitüs, 84 97 Apes plutimum oftendunt induftrizin do- 167. $ Auaritia quos inficit non divites, fed pauper- rimos efficit. " muntulis fibi conítruendis, Apofttoli fequuntur Chriftum ia deferto cum Auaritia in Evangelio repnlit amicum nocle modico obíonio , quo Chriítus fatiat tur- petente panes,quibus viresreficerer,88.119 bas. 88.11 . Auaritia coronas abjicit, & tantàm delectatur Apoltoli cur naturz vitia potuerint corrige- ferreis,vel eneis arcis,ac cepagulis.89 119 re, non cacod&monemà corpore abigere, Auatitia adeo eít itámanis ut fuos interimat culto. 368 3; 'Rerüi*n Pracipuarum, 1 122 cultotes, Hbiquev addictos interficiat, 90. - fatagentes factifició Elízt fuperate. p8$ e 47. Auaritia malornm omnium putida radix, À Bàlnea cur olim atdhiberenturvPOfï opus me« qua mors pullulavit in mundo. — 91. 123 retricium, 131, 20 Auaros Diogenes hydropicis pares dixit: illi Balthafaris convivium, & mortis fententia pleni funtargento, ifliaqua, ambo in pro» Ícripta in pariete, Daniele Interptete,198. i , priam perniciem. j9.1jf 6 Auarus congregat improbo labore, qua haz- Balthafatis trageedia lugubris,& regniam 20 Tes ore vorat;joco diffipat, -- $4, 99 10. 199. $9 Auarus fortiüs . adheret autó , quàm ma- Balthafaris luxus in epulis, & ejus mors, re« gnes ferro. 87. 108 - * gníque everfio. |246.24 Auarus cupiditati coacervat., & divinitati Banaia dux ferocientem conttaleonem in ci« parat tormenta, 88. 112 "flerna pugnat, & vincit, $1f.23. Auarus inlordeícit in famulitio pecuniarum; Beati in ccele(ti patria fpecialius latantur, e ob quas plurimum deíudat. ibid, 20 quia emacnlatam excoluerint confcien- -varus non habet éor in pectore, fed claufum tiam, foetam probis affectibus. $80. 33 in arca cum pecuniis, 99, 120 Beatitudine inter- donatos pauper inaugura- AAadacia excitatur cum in profectitione boni tur ftacim Rexcoeli, & mitis tautüm in imaáginamur interponi im pedimentum fu- futurum eít terram pofleffurus; quid cau- peratu perdifficile. 4.5- S , fz hujus difcriminis, 71. 44 Aues mira . arte fuos nidos zdificant in lo Beatitudo à divitiis in hominem derivata lar cis ab injuriis tempeftatum tutis, 167,4. vata eít, quz intus non nifi moleítias fo» Augüílus Czefar juveni non fe gerenti ad vo- vet, 66.: tum in fervitiis bellicis obeundis miffio« Beatitudo, curà Chrifto nobis explicata fub nem dedit;& ut parenti fuo diceret 44ugu- allegoria the(auri. 73. $4 flum ipfi won placere. $83.41 Beatitudo, cur. füb metaphora divitiarum' Auguitus Imperator impudicitiam Juliz fi« ^» proponatur nobis à Chrift liee lacrymis nitebatur eluere. 647. 20 73.60 o a;quirenda. Aulici, quos ambitio inflat; principem D«eo Beatitudoeít zterna, permanens, & in (eme praferunt. 108.47 piternum perennatura, 75.63 Aulicos vult Deus effe lilij imitatores. mo- Beatitudo,quam putant homines acquirere in rum candore, ac virtutum odore. 108.48 . potfeffione divitiarum umbratilis eft ;« Aures claudenda verbis obícoenis; ne perau* vana. 75.65 : res caílitas venenum ebibat. $34.46 Beatus is, qui divitiis imperat; eásque paue- Aures patulz verbis obícoenis januis illis ura peribus impertitur,non qui divitiis affluit, bium haud abludünt , qua vulgfa abomi- nandae dicuntür; $34 46 Bregllgedïïpud'He-bræos equé de dolo dicitur; Auri fulgor , argenti nitor ,' gemmarum -ac de vefte, ^ 153. 8. Veftes translucidze fplendor iridem referunt fallentem extima feeminarum. coníutz funt fraudibus , in- fui fpecie, 79.78. textz dolo, : ibid. 9. & feq, Auri qui inhiat fplendori omni fe abdicat Bellizatius & fupremo dignitatum gradu in nitore, & hiulcus miferé vivit. . 84. 100 imum detru(us calamitatum. . 197. ff - Auri fiti nil (celeftius , peffimum eft , acfera- Bellum vitiis indicendum;ut de tattareo hos liffimum morbi genus. 76. 66 : fte triumphos reportemus.. ; 1. 42. qui Aurum nullum adfert auaro genuinum gau- in hoc bello vincunt coronis donantur . dium.. 87.105.. Divitum ltitia laruata cztteris nobilioribus. ibid. £ 10 $2-44. Benignuitas Dei & fulgure fuppliciorum ros Aurum à primis Écclefiz fidelibus non mani- füllat in. noftram refe&tionem. 642. 5 busextraditum fuit Apoftolorum, fed ad Berzellaus octogenarius oblatas fibi amplifz L osisd eorum pedes projectum. 95.13I ; fimas dignitates recu(at Aurum Tolofanum cur parcemialiter dica- refponderit....96. & ,« qu:id amico tuf, / ï 202. 67 Beftia vifa in Apocalipfi à Joanne cum decem Authoritatem oratori excitanti affectus pla, cornibus quid pr&efignaverit, |603.1 ra conciliant, & quze ? 18,$ 2. Debet Ora- Beteleel maximus. artifex veítem confecit ä tor in fe eosdem ciere affectus, quos exci» ; fummi facerdotis , cui SpiritusS. modum tatos cupit in populo. ibid. $ $. In affecti. . dictavit, $99. bus ciendis debet à prolixitate cauere , ne Bias Philofophus imminente naufragio pro- fit auditoribus tcedio. ibid, £« hibet,ne pravi homines Deum orent, ne Axa fufpiria emifit cum afino infedit, qbia irritent, 383-41 tunc &terna ferventiüs fufpiravit, . $5,54. Bibonum horrendum exemplum.. 280.g Bombyx honoratior vermis repens ; quàm B. ales volitans. 1 12, t1. 1 'ymbolum viri hu. milis. ibid, Aalami facerdotes fruftra bovem im» Bombices dum fericam domum (ibi texunt; ponuntàrze, G voce clama K nt altiore Ícpulcrum conítruunt., ébdesy. Uuuu. Bona i Verani de Aj"eä:'/gu Iom, I. — Index Bona mundi verz ingerende latitiz inepta. quó Sau] divexabatur,: |44. 12 $64.42 Cantás vis in ciendis humanis 2ff:4tibus,vire Bonos? Imperator liberaliori vini hauftu plu- tüsque occulta in verbis; - 2$ 88 Cantus mundi.firenius eft , homires demule raex imo peétore fecreta extraxit. 278.3 Btuta fuis aguntur paffionibus , quz natura cet, quos lethali fomno fopitos interimit. 6.9 cujusvis brüti. congruunt. 42. 1. & fequent. Bufiridis taurus ere conflatus ad ctuciatus Cantus lufciniz vari? inflexus fymbolum h & Á ingeminandos, $92.,67 manz voluptatis. 42.t. Cantus ab honefítare deflectens à vera prore C. - fus exulat lztitia, ibid. 3. Cantus mundiadeo affinis eít flerui,ut ute r. Acodoimon (ua fideliter militi preftat obíequia,ea tantüm mercede,ut notu. que eadem voce &icbofarotb apud Hebrae. 4544 la appendatur Ecclefiz ad convocan- os expzimatur, Cantus ab honeftate alienus vero gaudio in» dum populum. 350.27 Cacodeemon in Eremo feni Anachoritze. re- gerendo iníufficiens. Imoett verag lati- velat focium junioremin numero effe re- ti2 venenum, veri gaudiilues, ac vera vo- E . proborum; fed juvenisadhuc Deo ferven- luptatis internecio. 43-4 Cant:us eítinflexio vocis, & ionus dife&tüs: tiüsinfervit, & per Angelum bonum men- dacium cacodzemonis manifeílatur. 6 17.2 & cantus laftiviens moercrem non excu- tit, fed triftitiamingerit: illetantüm can« Cacodeemon fpeciem induit ferpentis Evam decepturus, 617.62 tus mentem exhilarat; quilaudes Deo re- Coiliavirgo cilicio carnem edomuit ; & pendit, |44.9 Cantus pueliz t heatralis ani.nium emolliilc ad pudicitiam cuftodivit, — 537.58. Coclibes dicuntur quafi c&lites,quia vitam in concupifcentiam. $4553 terris umitantur coeleftem. 413 18 Cantus pueilz fi pulfus citharz accefferit, Cain, & Judas infefta nominajinfauita omina illicium eftad turpia. ^ 161. 40. Capitis abrafio; veftiimque fciffio figna funt languinem fudervunt innocentiz, ut fitim explerentavaritim, 90.122 interni moetoris. 673.30 Coleftis fponfus non reperitur inter flores Carni cur ab Evangelifta : Joanne -tribügeilt - folatiorum,fed inter vep voluntas. $1T.1L H FCCa ærumnarqm. Carnis petulantia verberibus;jejuniis, && mor. 5::6926«41 Coeli janua nobis tificationibuscoércenda. 441. 43 patet pe£ Ch'rmi vulpgrä. Carnis prudentia mors. Non ambulemus fe. 672.28 Calamitas patienter. tolefata prodroma elt cundüm deftderia carnis. $36.53 l Carnis ftimulos, & concupiícentiz zeftus co- felicitatis, 697.95 Calamitates patienter toleratz funt foecunda ércuerunt D. Benedictus inter vepreta. S. gleriz femina. 69$.92. * Francifcusin fpinis, D. Bernardus inlacu E ur üatim frigidiffimo. — $56. 14 Cain poft patratum fratricidium;c à fupremo judice damnatus fuit. j51«f Caro noftra putredo, G efca vermium; -fæi ditatum cloaca. 166. f1 Caini odium in Abelem fratrem: utriusque fratrisindoles divería. 21f. 18 Caro noítra quomodo configenda Dei timo- re. 81. 34 Cainus fratricidij reus judicis fungitur offi- €io,& fedens pro tribunali fententiam con- Caro efthomini infenfiffimus hoftis, | ideo ttafedicit commenfam delicto. $91.66 compefcenda per fubtractionem efculen- Calices vino innatantes facilé ad naufragium ? torum. 444. 52 5 pertrahunt pudicitiam. 161.,39 Caro jugiter molitur fpiritüs perni,ci'em.' Calix Babilonice mulieris venenum propi- 445 51 D Caro connubiumi nans fymbolum eíthumanz voluptatis, nivit cum fpiritu, fcd ple- 129. 12 j num diffidiis. ibid. Caligula Romz in publico convivio fervum Caro efculentorum fubtractione co&rcenda, ne infolefcat contra fpiritum, 444- f2 ob detractam lecto laminam argenteam carnifici tradit abíciffis manibus; e collo Caro internus hoftis fpiritui jugiter inidia- pendentibus. $33-4 tur,propterea compefcendg,ne infolefcat, Calipha Tartarorum Rex die fefto folemni 44$* 53 mortis memoriam fuo objicit populo. aro pluresvicit in gyneczis,quos Mars non £61.24 " valuit in caftris profternere. 446.68 Calumnia quid fit , & quomodo pingendä; Caro infenfiffimus nofter inimicus, qui no- 301, I4. & 302. 17 bifcum nutritur, & creícit. £o€. 68 Caro adblandiens nonnifi hominis molitur Calumnia aulas pervagatur principum, in 303.18 exitium. $11:12 quibus nutritur. Calumniatores excluduntur ab &terna vita, Caro adeo pertinaciter contra nos pugnat; ut nunquam nobis inducias indulgeat. f 1 3.15- . .304. 20 Cantu fpirituali homines faxis duriores e- Caro hoftis nobis familiariffimus difficulter mollefcuntin piosaffectus. —44. 11 profternitur, ac vincitur, quin refurgat ve« Cantu, & fono David Doemonem fugavit,à "getior. f1à,15 Caro Rerum Pracipuarum. - Caro contunditur, & vincitur.fi ei poculenta Caftitati fovendz teverentia fui ipfius pet« (ubcrahantrir, & e(culenta. $31.52 apta. $46. 85 Caronifi coérceatur fzvit adverfus fpiritum, Cattitatis przeclara virtus reliquarum virtu- infoieicir contracaílitatem. ibid. tum promovet honeftamenta. 483. 1 Caro noítta contumax eíLotiiamans,ac de« Caftitatis culturá relique germinant virtue tes. 483. 1. & leq. N ] - liciarum appetens. 126.54 Caro domefticus hoftis jugiter nobis bella Caftitatis cultrix fuit Su(anna,& ideo virtu- movet,propterea jugiter coércenda. ib.$ $ te floruit, piisque affe&tibus Deo adhafit. 493.2 Caro onera excutit, labores refugit, mole- ftias declinat,& commodis indulget, 5 29. Caftitatis cultura impen(é. commendata ab , Apoüoio. 4984. $ Caltitatis lilium in fponfa fupra reliquosflo- Carolus audax podremus Burgundiz dux ad Nanczium in Lotharingia à Renato . in res diligitur à fponfo. 48 $.6 Caftitatis, & pudicitie flosgaudet delitefce- acie caefus. IO4 25 Carolus V. curavit. fibi farcophagum con» re, ne przcox fubaperto diogelida rige- ftrui, quod fecum femper detuliz, ne mor- fcat pruina. 497.13 tis mernoria excideret. 262.27 Caftitatis lilium coronatut, fi eidem rofa ad- Corolus V. biennio ante morteim Impetij ad. haferit pudoris. 48 74 .[ 4'. Ca(litatis diadema,quoscoronat,non folüm miniftratione fponte fe abdicavit, &in mo- naífterio S. Jufti fe abdidit Deo; & quieti reliquis virtutibus ornat, fed etiam fimi- les Numin: efficit. vacaturus. 262. 27 A98. 1y Caítitatis nive trespueri in fornace Babylo- Caiticas fine charitate lampas eft. fine oleo, 458. 1T nica flamas arcent,ut non ledanr. ibid.i7 Caftitatis Tilium nullibi efflorefcit venuftius, Caititas eft flos ceeterarum virtutum ,. àquo fua hauriun: decora; ubicallitasexcolitur quam inmonte myrrha , in colle thuris, cxcere éfflorefcunt virtutes. 492.24. Ca- 439. 18 Caititatis lilinmà Davideexcultum emarcuit (titaseit flosmorum. ibid. & iequent. Cilitas vircutum omnium eft.! feraciffima. in otio pometidiano.& in fonte exar(it, & 192. 37 periitcinefactum. 489,. 18 Caititas üdemraür-uit,quam luxuria deftruit. Catticatis lilio, qui non redoiet ; malé olet. 492.2 393 3'O Cafítitatis ciltorifacilius , & firmiüs fides Caitítas non folüm fidem fovet, & fpem alit, verüm etiamcharitatem , & gratiam fan- prafiatur, quàm alteri. 494. 14 Caflitatis cultores funt ovesChriftiPaftoris, &tificantem coronat. 49535 Cattitas maícula eit virtus ,. amat. fortiter cujus vocem audiunt. 40$.36, pugnare, & pravos quosque affectus ex- Caítitatis cultores Angelis pariantur.496.39 pu z nare. $ooc. 48 Ca(titatis cultor abítinet à fupervacaneis. Cáítitas obfcuro gaudet d&lïtefcere in loco, | 497.41 ( Dd 14. à ititatis cultores ina & contemni poriüs,quàm laudari. £03.55 (ceteriis tranquil!ä fru- untur mentis malacia, 498. 43 Caft:tas perduelles omnes affcctus in homine compefcit : eftque funus humanae fubítan. Caftitauislilium excolitur oratione prafete tim, X jejunio. 498. 4 t ti2, jo9.6 Caftitas luxuriam compefcit , ne quidquam Caftitatis cultor non folüm neceffe eftlabo- - diffluat de hamana fubítantia , cujus, eft tes fubeat,fed etiam ut pugnas ineat, ib.44. funus. ibid. 7 Caftitatis lilio dele&atur ceelettis fpontus, ex Caflitas tit& exculta omnemcoércet . carnis ejus cultura reliqui vetnant virtutum flo, TCS. $00. f I infclenrtiam, omnémque extingvit concue f12.15 Cattitatis cultura pra czeteris virtutibus fa- pifcentiz zeitum. Caftitas à quavis praefervat cor ruptionisno- cro fponío placet in fponía. $02. $2 Caflitatiscultor,cur renes przecingat auro xa,& homines fupra homin es evehit. $1. 18 obrizo, non fetro in gladios aculeato. Caftitas mortificatione prz:munita concupte fo1. $4 $£15.24. &leq. Cattitatis lilium excolentes palmas metunt Ícentiz zítus extinguit.. Caflitas vitrix non eílri(i bellum carni , & victrices, quas de proftratis carnis illece. bris referunt, jo4.62. concupifcentiz indirzar, $33. $1 Caítitas non vegetar robuítior, quàm abfti- Caftitatis culcores, cur lumbos prafeferant füccinctos in veritate, & non potiüsin foli- nentiaab eículer,tis,& poculentis,$ 41.71I Caítitas £ame, & fiti corroboratur, nuttitut, do aliquo metallo,vel faltem auro.$0$.43 & vires 1nc rementat fuas. 34f- 94 Caflitatis cultores ea debent animalia imi- t4& tU tari, quz vidit Joannes in Apocalipíi ple. Caí(ti par'ata Phoenici redivivoefuo cine- naoculis ante, G retro. — $)4.10 ] tario,qviique oritur cum moritur. j47.89 Caftitas ";pud Echnicos tanto fuit in. honore Caftitatis przlia czteris funt difficiliora cer» taminibus,quotidianaeft pugna. $14.22, habi ra, ut ejuscultura divitijs pratlata fue- TF Caflitatis armamentarium, cur à Jobo Thet fagrus dicatur,; 517.31 C»itati ceeleftia debentur obfequia. 513:17 Uoeuu2 Verani de .dfeiiibw Torm. I. Caüi—ï Index — » * . Caftitaus iiliixm duro , jugique gaudet la- Certamina olympica plutes exercuerunt ; bote , ut cffloreícat. 420. I uos & delaniaverunt, $O. 38. Caítitatis cultor gule voluptates omnes co- Chabas hebraicé fignificat laudare, & il[as ércet, 627. 20 ucare, $04. 16 Caftitatis cultor oculosvagas , & emiffitios Chodorlahomor Pentapolitas diftricto gla- compefcit, j18. 40 dio aggreditur. $16- 26 Caltitatis (ervandz propofitum non fervatur, Chritti vita curfim recenfita überrimam me- nifi oculis froenum inijciatur. $ii 37 ditandi meteriam nobisfuppeditat, 421, Caílitaus cultor non folüm oculos ab obíccee- 8 nis avertit picturi$, fed etiam aures clau- Chrifti miracula , & beneficia Judzeis imper- dit verbis pratextatis, ac Venerem olenti- tita recenfentur , nobísque uberrimam bus. $33. 4f ' meditandi mat eriam füppeditant, — 422, Caltitatis cultor ne malé audiat , mala non 62 audit, Plerumque dulci voce mulcetur Chrifti tota paffio curfim recenfetur,422,63 auditus,S ad turpe fcelusinvitatur volun. ta$, - Chriftiani pi&turarum obfconitate plus foe. £35. 45 ditatis, quàm ornamenti propriis adijciunt Caítitatis cultor antes nonaperit aifi ad col domibus, $34. 44 loquia virtutes olentia ; neque linguam Chriítiani vanos non debent ambulatores a« movet ni(i ad coele(tia , &t cafta verba pro- gere, ncc quo pes ducit excurrere , fed quà ferenda, cauté loquitur , utcallé fapiat, recla intentio," & probus affectus pedes f4$* $1 dirigunt, $84. 4; Caftitatis li'ium non efflorefcit, nifi ra(tro Chriítiani bruta imitantur , fi ventri ; non afflidationumtellus carnis noflrz excola- menti inferviant, 5$84. 46 tur, $3f. 51 "Chriftiani non veítes aulicas, fed arma lucz'? Cattitatis flos pafcitur inedia corporis , re- debent induere. 162.4 L ficitur fití , ditefcit pauperiate, $38. 6: Chriftianus fatiüse(l , fifit minus eioqu&ns, dummodo fit magisca(tus. — 53 1439 Caftitatis cultores vulnera (ibi infligunt, qui- Chriítus, cur tardaverit Lazarum refuicita- bus hoftes profligant. $3:9. 65 re, & permiferit Martham ; diu more. aflitaus lilium nonalio gaudet imbre riga« ri. 687. 68 gari, quàm poenitentium lachrymarum. Chriftus calicem. refudit in. coleftem pa- Ibid. 66 uem , quem homines abíinthio oppleve- Caítitatis cultor adolefcens venuftus praeno- rant, 688. 75 bilem fceminam allicientem ad turpia ge- Chriftum plures fe quuntur in partitione pa» neroía fuga eludit, $39. 572 . nis, & lar Caftitatis cultor non folüm fe abítinetàluxu fione, & zrumnis. gitione obfonij, pauci in paf» 678. 47 in epulis , ab immodico cibo , & potu, Chrifti patientis vertex , cur fpinis corona- tus. ó . fedetiamà choreis , ,& jejunio fequmunit. 675. $45. 75 Chriftus difcipulis periclitantibus in mare Occurrit. Caítivatis cultor,vel ipfum otium vertit in 681. I4 negotium. f45. 8j Chriftus in opulentia plures habuit fe&ato. Caítitatis amantes funt Deo in delicijs ; 2c res , non in paupertate, 666, 1I uberioribus cumulantur beneficijs. | £47. ^ Chriftum fequuntur , ejsque veftigia affe- E quuntur quotquot pié viventes pravos ome Caufe intrinfece affectuum. humanorum. nes coércent affectus. 691. 82 t9. 6t Chrifti lipfana fant virtutes , & prafertim Cedrum imitatus D. Paulus nullum inflore toleramttia azrumnarum , ac dolorum, adolefcentix emifit odorem exculta vir. 691. 92 tutis, is4. 4 / Chriftus, que nobis utilia funt , cbnfeft í Celtarum domus incuílodite, & paffim di- non qua jucunda, 68. f9 reptae, Gexpilatee, 226. $6 Chriftus in monte Thaboreo paucos admi« Cenodoxia abigendaeft, quia nonnifi futi- fit fuz gloriz tefles , cumin colle Calva- libus, acinanibus inflatur, 629. 3f rize plurimos hakuerit íuz mortis fpecta- Cenodoxia adcó protoparentes inflavit , ut tores. 683. $9 ut hi divinitatis ambiverint portionem, Chriftus à deemone teutatus per cxhibitio- nem Fegnorum., 64. 28 Cenodoxia , qui pafcuntur , nitüntur pra Chriftus quomodo refponcerit Caiphz fein caeteris excellere. 6;0. 317 occulto fuiffe locutum nihi.- 109 40 GCenodoxia, &i contemnatur , mitefcit : & 630. 19 Chriftus cur mutum , & furdam Íeoríim à tutbis voluerit fanare, blanditijs illecta exafperatur. 310- 42 Cenodoxiz imperio virtutes omnes obfequ- Chriítus excluüt ab altari lahborantem untur. 619. 6 pravo affectu. 333. $5 Certamen illud laubabile , quod contravi« . Chriftus quomodo nos docuit panem pstere tia InitUr, 4 43 quotidjanum, 398. ?8 Chgi& Ed Rerum przcipuarum. Chriftus, cur qufferit fuos difcipulos lumbos exercitia neqüit ad veram gloriam fibi pracingere , ac de futuro judicio effe (o- viam fternere. 61I. 39. licitos. 498. 44 Compun&lio cordis patrata (celera expungit, Chriftus,cur difcipulos fuos cum in mari pi- Ícarenrur pueros vocavertit. 611, 37 & gratiz incrementat venuftatem, 5j 6. 21e. Chriftus cumentia procellofi zquoris terga Concupiícentia , ne pravos fuos accendat ige ficco calcat veftigio opem allaturus peric- nesfepulchrali cinere obruenda. . .375.68 litantibus Difcipulis. 61I. 40 Concupiícentia carnis , zítüisque impudici Chriftus,cur Difcipulos fuos jejunantes juf- ferit ritu patrio faciem uhguentis illiniti. amoris extinguendi nive excultae pudici- ua, A29. 68 ls;o "Q Concupifcentie z(libus co&rcendis nullum Cibus ita fumendus;ut vires reficiantur , non apuus froenum cilicio , & flagellis, $37. opprimantur, & ne concupiícentia inlole- Ícat., . 4;0 IOo Concupifcentiz ,. & carni infolefcenti füb- Cilicina veítis in ufu fuit caftitatis coltori- trahendum eft pabulum usque ad virium bus , etiam regibus , & Imperatoribus. defectionem. $36. 53 Concupifcentiarum multiplex genus in ho« Cineres fepulchrales þravis omnibus affeGti- mine, 229. 67 bus obijciendi, 270. $4 Conformatio creaturz cum divina vohmtä- Cinis fepulchralis.cx:inguendis zíluantis te plurimum Deo placet. — 399. 41 concupifcentiz flammis peraptum, 257, Conícientia emaculata ferax D &uum áger. f48. 1 proborum affe- Cinis fepulchralis fugandz voluptati idone- Conícientia emaculata probos omnes fovet um inítrumentum, 2$8. 17 affedtus, | & ítudia promovet virtutum. Cinis tepulchralis pravos quosque affe&tus $18. 25 compeícit, 260. 19 Conícientia emaculata circulum defcribit " Cinis fepulchralis à lupanari homines fenfui quoamor amorem excitat. indulgentes abftrahit. IT ,$59- 26 217. Confcientia emaculata gaudium eít Angelo- Circeum eft poculum , quod meretrices fuís fum. $60. 30 propinant amatoribus, I4j. 60 Conícientia innocentiz clypeo munita ad. C'ieria (tatua ea arte fculpta,& in ejus capite verfariorum tela retundit , & bona quae articuli., vertebredue ita locate erant , que fauflé ominatur, f6é2. 26 ut os furfum,deorsiümque diduceret, & in- Conícientia emaculata folem semulatuf, conditum fonum ederet. 279. 4 j78. 28 Cirharedi mira vis , ac efficacia in ciendis . Conícientia emaculata caufas moeroris eXcs varijs affcctibus, animísque commoven- tit , triftitize nubes abigit. dis ad furorem, I;I j4 $79. 3t "Conícientia emaculata Dei a&mulatur immue Civitates plures , que olim floruerunt, nunc tabilitarem, f$79. 51. fordefcunc;npulvere Íolo zquate, 180. Conícientia bona omni caret metu 42 Y ,,. éftque Ícyphus Jofephi. — fbid, Cieopatra unionem fummi pretij MarcoAn- Conícientia viri probi pluribus obfidetur tonio in hauítu propinat. 274. 74 malorum generibus, $79. 31 Ciepíydra arenaria fymbolum delabentis vi» Conícientia emaculata tot te no(irz, o affectu in Deum 240. 4 fertur fui ipfius oblita. £93. 40 Coelum non fe hominibus abfcondit , fed ho- mines coelum fibi domorum fubftructio- Conícientiaemaculata omnem à fe timorem excutit ; quostimeat , non haber , probis nibus abícondunt. 176* 30 s ii a CU Íe tuetur affeclibus , quos fovet, j$f- Colum cur comparatum grano finapis, 48 37 j Conícientia prava cruciatuum eft gchenna , Cogitationes pravz , quibus mens relucta- qua impios viventes , divinz mortuos tur purgationes funt animi. 292. 16 gratig,torquet, $90. 63 r Colloquia prava corrumpunt bonos mores. : Conícientia prava mors e(t, cadaver viven- $39* 45 tis, infernus precoquus. 6590. 64 Colloquia turpia fulfuratz funt tedz in ge« Conícientia prava inftar Poétarum Erygnis hennali compacle , & acceníz fornace, ferto, & flamma, ac multiplici cincla $34. 49 dracone debacchatur ; Ízvitque intus in Color albus , xquia fymbolum caftitatis ab anima; & in(lar Maegerz vifcera quatit, Aneelis cateris preefertur coloribus inve« & terrifico a(pectu flagellum intentar. fte (ponfze difcolore. SOr, $I $9l« 64 Columbarum oculi fimplicitarem praferunt, Contcientia impiorum, cur dicatur cauteria- nilque cogitant mali. 600. $ ta, & quid fit hoccauterium. $91. 65 Columnarum varia genera, & fingulz carun- Conícientia prava vectigalia fibi conílituic dem partes recenfentur. 173. 2$ erumnas, acmiferias omnes, í191. 70 Commodis proprijs qui (tudet, per virtutum Confcientia fibi malé conícia fratricidium te. Uu uu 3 ftabatur , Index - flabatur,quódà Caino reticebatur, — 1 96. Creatut? nobis mänïfeüant Creatoris fa« 8t pientiam, & excellentíam. 61'0 27 Confcientia temerata eft fibi Megzera gehen- Cruciarij apud prifcos Romanos fuam jdefe- nales flammas intus ejaculans, triítisque. rebant crucem , cum ipfi effent ab eadem Erinnysflagello armata ; & impium ver- ferendi, 8y. 1OI berans. 5;96. 81 Cupido ,quia nudus acriüs , / ac lethaliüs tu- Confcientialefa à creaturis omnibus fibi ti- nicatos infli &o vulnere fauciat. : 79. 79 met , omnésque homines , ut Dei vindie Curiofitas Dinam ad nundinas perduxit, non cesveretur, $98. 86 ut aliquid decorisemeret , fedutcaflita- . Confcientize rez cruciatus nequit peccator tem venderct. $3. 57 evadere, ubique locorum eos experitur, Curiofus ,rerum fuarum incurius ; fed ftue 7020 68 diofus , ut aliena exploret. j3. 47 Confcientiz catcer , ater, & fqualidus tór. Cygni cantus mundirefert cantü, & cur Cyge quens fceleftos. $26. 83 ni efus mofaica lege interdictus. 4i. 4 Confiliarij principum fint fecretorum tena- Cyri Regis , pius affectus intemplo Numi« ciffimi. 281, 12 ni edificando, '170. 14 . Conftantinus Imperator nunquam Apublic& Cyrus Rex initio fui regni templum Deo excreavit,nunquam naresemunxit, 46j. &dificat , confertur cum Abcle. z 16 Contemplatio quid , & quomodoAiWn ora- tione inftituenda , & per quid differat à meditatione. 426. 73 D. Contemplatio prout diftinguitur à medita- 435. 22 * Amocles lautiffimo in convivio infe« tione inoratione , quid fit. Converfio peccatoris opus eft divinz gratize, D liciffimum fe putat ob timorem im- quam nobis Chrifli merita impetrant, minentis mortis in gladio laqueari 383. 39 y feta equina alligato; & impendente ejus ant , .ut bonos cervicibus. 142. 16 Convicia mala id boni praft meliores reddant, & malos minus malos, Damocles àlafciviente Demettio in balneo €093. 29 circumventus maluit vitam in unda extin- Convicia in feintorta zquo animo toleranda, guere, quàmut caftitas n eadem naufra« imórecipienda;acfigemmseeflent. 60g. garetur, $42* 96 lo , Daniel jejunus feptem inter impaftos leo. : Con vivia fer culorum luxu,memorabiliä. 4 ;.1 nes fex integros dies exegit fine noxa. . I 20$45- 71 Cor noftrum quamdiu hisce terrenis adharre- Daniel quía caftitatis cultor capularios fenes fcit , vera non poteít imbui dulcedine, przceffit, $48. 94 Daniel adhuc puer Sufannam in judicio de- 374. 10 Corona , quávirginitas coronatur , in offi- fendit, & fenes ut reos damnat. cina cuditur tribulationum. 670 23 60" f83- Corona Chrifti patientis cur fpinea. — 647 Daniel in aulpa Balthafaris regis purpuram induit, oftro fulget , auro fplendet ; quia Coronz olim compacte ex quercu arbore excidium , & mortem regi pradixit. 6£2. 32 deftinata pafcendis porcis. 92. 128 Corporis cultusinconftans, ne nofter in eo- Danielis libertas in redarguendo regem Na- dem conílans detineatur affe&lus. 156. . buchodonoforem , & interpretando ob- 21. L jectam ipfi in fomnio ftatuam, £72., 6 Corporis opimitas animi impedit funclio- Darius ab Alexandro in conflictu fugatus nes, quasjejunium expedit. 4j4» TI fitim, quam fuga contraxereat , extinxit Corpus fine anima nullius potentiz valet aqua paluftri , quz ipfi, vel maximé fa* ^ tiunia obire, 67. 40 puit. 464 45 Corpus cum jejunat , raens probitate fa. Dathanis , Abironis , & Coris rebellio , & punitio. IO2, 27. & fequent. ginatur , & homo impaüu; Deo opple- tuf. 4 454* 14 David illuftrius triumphavit, cum Sauli pe« Corvi in cadavera proruentes ocülos primum percit, quàm cüm Goliathum proftravit etfodiunt. minantem. 144. $6 j5j Corvornm pulli tuncà parentibus deftituun- David apud Achis commorátus Angelorum coetui audivit fe recenfitum [] * tür ,cum eorundem opera magis indigent, fed apud 32f. 29 Nabatexprobratur indignus. 63. 27 Cranium calvariz in furno atefactum , & David, qui impavidus, & victor fletit co- piftillo in pulveres reda&tum gangrenae ram Goliatho , trepidus profu Abfolonis. git à facig . dicitur mederi. 256. 6 IOÓ. 4O Crapula fons puridiffimus , é quo plura in David viribus licét imbecillis Goliathum humano corpore Ícaturiunt incommoda ; Gladio proftrravit, & quid fuerit defun- 119. 31 Gudamna. 45. 14 . | da viCtoria inftrumento. David Rérum pracipuarum, David lachrymis , quibus fltratum fuum ri- pavid , quia vitá integet , moribus lauda- tiffiius ,é baculo paítoritio ad fceptrum. gaverat per fingulas noctes fuam eluit regale evectus fuit. 120. 36 conícientiam. . $87. f4 Davidrex à Deo probari petijt. 587. David poft luc ulenter enarratum à Nathane Propheta fuum adulterium, adhuc iilud 1493. 73 Dav?dis duellica pugna cum Goliatho fpe- non cognofcit. étantibus utrinque exercitibus. 634. $3« Divid plura detulit Abfoloni, ne imperan- di defiderio, & aítu ante mortem patris & lequent. infaniret, 183. 6 David in Chri(ti genealogia defcrip hlD Matthzo, cur pra catetis regis titulo con. David exercitum conftruit contta Abfolo- nem perduellem, quem vincit , & adigit : decoretur, cum & alij Chrifti predecef, fores fuerint reges. 6$2. 33 ad fugam, 191. 32 David videns folario domus regize Bethfa- David enixim Numini füpplicat, ne veniat illi pes fuperbize, 193. 37 beam lavantem fe in fonte imputas flam» .* * . * mas 6 frigidis illis laticibus haufit. 6;2 David gloriofior paftor, quàm rex. — aof. 7 5: G fequent, [] David petit à pravi s omnibus 'äffe&ibus libee Davicï, fi cecidit delicijs difluens , furrexit rati. 220 37 calamitatibus divexatus, 6$3. 34 ffe&um, David calamitatibus preffusprae cateris fup- David plus timuit pravum inSaule a quàm urfos ; leones, & Gigantem. | 224* . plicijs peftem felegit, utpote fibi, & po« ulo communem.- £64- 73 $E David poít lapfum , quia erumnis preffus, David ob oculos incuftoditos flammas con- €ipit impudici amoris ; &adultgrio foeda- vegetior, cautior ; & fánclior furrexit, tur ?229. 9 -6$4. 38 "ri certaniir;e vincit; David arumnis pre ffus omnemv excuflit ti» David Gcliathum fingula i morem. C &interficit, ^233. 82 649. 26 David choris ftipatus lectiffimar um' püella- Davidis victorie plures equé de hominibus in caílris, acde feris in campis. 41fe rum concupiícentia motus compefcuit , quos tamen excitavit , cüm folario Beth- Davidis conflidus cum Goliatho. 41 f* [abeam vidit fe in fontelavantem. . 258. 40. Ejus victoria ex fubfidio oratio« nis. David vidit mu liefem felavantem ,. & 6 fri- 416. 43 Davidjejunio munitus hoftem tartareum vi« tia. ido fonte flammas hauüt concupifcgn- $ cit, & fugavit. $43 7 Davidi vi&tori plaudunt chori puellarum,que. Davidis fingulare certamen cum Goliatho deícribitur. 2€7. 43. & leq. Saulis invidiam |excitant in Davidem. 635. $6 E Divid, qui pepercit Sauli períequenti ; non epercit Nabalidetrahenti, 294. $2 Davidis duellica pugna cum Goliatho. 658, David , cur rogaverit liberarià manu canis, 46 David humiliationem, & affli&ionem reli« & nonpotiüsabungue leonis, ^ 298. $. David,, quiahumiliter Deum oravit , victor - quis praefert beneficijs fibi à Deo collatis. hoftesproftravit, — 2$ j* [ 2 700, 104i a mentem fuam Delicize fzculi umbratiles funt , ventrem non David ideo Dei amans , qui implent ; fed mentem evacuant, 61. 20 aqua irtigavit meditationis. — 372» 3 David Deo ut Medico propriam oftendit in- Delicie viresenervant militares, Annibalem ad Cannas fregerunt. 355. 1 firmitatem ; & inde - haufit (gnitatem. Delicie verzrofasemulantur, quz nonnifi 404. 2 David pugnaturus contra hoftium phalan- inter vepreta florent tribulationum. 65 &s 1 ges jejunij religione voluit premuniti, Denarius diurnusà Patrefamilias in Evange- 468. f David , quia bené pranfus oculos injecit in lio promiffus operarijs in vinez cultura - Bethfabeam lavantem fe, & ex frigidis fon« quid fignificet? & cur coeleftis beatitudo Íub allegotia denari] explicetur. — 69. tis laticibus impuras haufit flammas ; qui- bus pudicitia perijt cinefacta. 472. Deüderiofuä turba in homine. 21'2. 6 Detra&tionis turpitudo zeli pallio obtecla. David fomno indulgens pomeridiano florem amifit pudicitie ; quia oculos immifit in 292, 48 Bethíabeam. $19, 38 Detrahens alterius honori uno ictu tria infli- git lethalia vulnera. 293. $O0 David , quia oculos emiffitios non compe- Detrahentesaliorum honori , & famaz cacoe Ícuit, cum primüm vidit Bethíabeam in fonte , ex frigida illa unda flammas haufit, damonis fibi ufurpant officium., 2934 £27. 44 r * quib us caftitas cinefadta periit. dita , fed ex» David , cum primüm Berhfabeam vidit in Devotio eft voluntas non ptzepe fonte lavantemfe , libidinem ebibit n a- pedita ad id prompté ,. & alacriter exee queas quis, $42 3* Index quéndum , quod ad Dei pertinet fervi, Deus, cüm nospunit, noaräm expolit rus tiüm. 218. dntatcm » noítram abílergit rubiginem, Devctio vera , in quo fita, &quomodo ex. colenda. 2190. 12 Dcus nos. premit adverfitatnm pondete , ut Deus eftubiqueprafens , & nullaeft creatu- pretiofiorem virtutis eliciat liquorem. ra, quazab ejuspoffitfe przfentia fubdue 61$. 43 cere., 69. 4j Deus, quos amat,ærumms perficit. 698. Deus coéxiítit infinitis durationibus , quze 8 poífünt concipi ante mundum conditum. Deus eft refugium , & virtus in tribulationi- ibid Deus'eft omnis locus , neque büs, qua nos inveniunt , non quas nos poteftcreatura üllaconcipi , qua non fit nobis codimus. 667...44 Deo p'æfens 9. 44 Deus in templi porticu, cur ex plur.bus & Deus, éorin rubo'flammis circumfepto grotis uni tantüm famtatem impertiret; füerit Moyfi loquitus. 67$. 36 68;0 fg Deus noítros fugit fenfus , ^ & nonnifi per Diacoftites nobilis gemtma in ore cadavens æmgma CI'C&IU!'&X'[»[D pervcmmus ad: CIUS fuas dicitur vires deper dere. 383..19 fio. z agnitionem. Dianaideovirgo , quia veaatu fe jugiter ex« Deus périnde nobxscum aglt ; acaquila cum ercuit. $44. 78 . fuispullis. 668. Dierum vires.in zdi&ciorum mohtrombus, Deus eminenter contmet quidquid perfe- arciümque propugnaculis folo æquand:s. &:oms , & bonuatxs meü creatuns. X zo. 194. 41 Dies veluti. milites à Deo con(crxpu ad ex« Deus ad noüram erud:tlonem ab Angehs ca- pugnandos fuperbos, .. 4494« 40 vet, neevulgent , qua illis fpec:atlm re. Dies Domini veniet flamm:s corufca 3 1gne velavit. 201. 4 d conípicua, Ibid. 42 Deus adver(isnos excolit , & perficit; |.690. Dignitas, quamdiu fperatur , eft percara 3 81 cum poffidetur gravis. 109. $1 Deus adeft in noflram opem , cum videtur Dignitas ; .quam mundus exhibet , larvata abeffe. 690. 87. eft , nec dignos ab 1nd1gms difcriminat. Deus fuumhomini prodit amorem cum pre- I1I, y carxum ab ipfo extorquet clamorem. Dignitas flos eft purpurafcens in rofam. 327- L 22. 43 Deus,cur ohm in Silo coleretur 234- $9 Dignitates umbrariles.funt , fallunt, quos Deus quarendus in feceffu;non in creatura- alliciunt ,' pidturam exhibent evanidam , ac illuforiam. tum tumultu. 371* (4 27- IO Deus, fipreíens nobis.cum oramus, adfit , Dignitates in mundo fcenatiles funt, ac per- feu fi orantes adíumus à Deo,non finimus fonat , quibus fi larvam detrahas, non» pravis evagationibus abíumi. 306f 49 nifi gravamina , curas , ac folicitudines Deus ubique prafens per posenuam,præfen- habent. II4. 14- tiam, & effentiam, 387. 36 Dignitates quamdam cum cornu præ[eferunt Cur cornua Deusplerumque, quos amát , omni defti- cognaüonem II9. 33. tuit folatio, 391. 1j potiüs , quàm offa habeantur dignitatum ibid. Deus precarios noltros pravenit c!amores $ anfignia, Intelix conditio eorum; & ca impertit, quenoftra voluntate iuæ qui funt in dignitate" conlhtuu. lbid conformi petimus, 399. 4* 34 Deus plerumque differt petita concedere , Dignitates virtutibus ornandz , ('1 decli- quó éligno vitze fuos nobis fructus porri- nari non poffint. 324. 49 gat dulciores. 400. 4 Dignitates pleriqueut Numinacolunt , quia Deus aurem (uám fubmiísé inclinat hamiliter earundem officia non excolunt, . 1j2. j oránii j'quem audiat , & exaudiat, - 404. Dlgmtates mundivafiz , fluxe , illicó tran« ieunt, vix acquiruntur , deperduntur; Deus pletumqua differt concedere petita , 602. ütr merita adaugeat petentium. 419:51 D:gmtates, ,J4as mundus exhibet , fatiles, Deus interdum nos non exaudit orantes , ac inanes funt , extimétantüm fplendent, qma qüz peumus magis nobis obeffent , & intimé non penetrant., 607. 43 quam rodeflen 412. f1 Dignitatibus , quas mundus eas ambientibus Deus.cur non Apo'io,am colaphizatum , fed exhibec, quàm parum fidendum. 118. Doemonem petenrem exaudit. 420. j [o.) Deus cum virgine effe non dicitur , nifi plena Dignitatibus infigniti in aulis principum fa- fit graua 497. 41 mulitio gloriantur. ibid.. 32 Deus fibi charos , cur emulari velit: pifcinas Dina Jacobi filia , quiaurbem frequentavit; Hefebon. €00. 4 169, florem perdidic pudicitig. - ;f Deus permittit probosab improbis divexa- Dina; Jacobi filia , quia oculos non coércuit, ri, ur perfetiores eHicxat. 640. l. & G videre voluit , ac videri florem :ilum fequent. PGI- Rerum przcipuarum perdidit , qui feme] amiffus nullo fit am- Divitiarum fitis noxia ; opes hidropemadfe- plius pretio venalis. $217. 24 runt,quó plus bibuntur aqua divitiarum , Diocleciani infanus, ac tumidus faftus mul« eó ardentiori zftu fitiuntur, nec unquam Ctatus. 208. 85 fitim extinguunt, 7T. g 1 Diogenes uno tantum cubavit indolio; fed Divitiarum pelagus habet fcylle , & cha- carni indulgentes dies totos inter dolia pe- rybdis vortices , & adblandientes cantu firenes. regrinantur, & ollas. f36. $6 71. f2 Difcipuli Chrifti, qui in Thaboris faítigio Divitias , qui amant , fe ipfosoderunt, 76. fplendido fpectaculo recreati non quie- 67. Divitiz fuis poflefforibus funt oneri , Ícunt: ijdem in horto imminentibus tor« nonhonori. Ibid, Proindcimpcdimen- mentis tranquillé adeó dormiunt ; ut ex- to fürfum nitentibus ad ceeleftia. 77, 69. pergsfactore Magiítro indiguerint, 123. Non funt levamini, fed gravamini auri argentique pondera , que quo majora fub« Diícipuli Chrifti , quia caítitatis cultores eunt incrementa , eó perniciofiüs aggra* poteftatem habuerunt fupra Voemones. vant, 77: 70 $49. ;f Divitijs inhiantes Tantalica fiti laborant , & Divites éceno inferviunt , licét fuerint coelo exzítuant, $8. II Nil homini pernie Divitijs inhiantes à vera facilé deficiunt re- conditi, 73. 95. cioíius auri amore. ibid. 9s ligione , & à cultu veri Numinis. 63. 2 Divitiz ad vitia viam flternunt, ineft quze- dam focietas ficut nomine,ita in re divitijs; Divitijsinhiantes plura fubeunt perícula, & & vitijs. $5. 1 in multa Íe difcrimina inijciunt, ó5. Divitiz quó majores poffidentur , eó graviüs 32 fuos onerant poffeffores. $6. 4 Divitijs afflentes ardentiori zeftu vitiatas Divitiz pondera funt , qua animam pre- voluptatum aquas fitiunt , quas cum bi«- miunt, ac deprimunt, nec finunt eam fure bunt , pereunt, fum elevari. $64 Divitijs inhians vitijs faciliüs indulget , qui- Divitiz moleítias ingerunt , & quierem , bus lethaliter faucius miferé perit. ^ 7r. animique ttanquillitatem abigunt. $6. Divitijs affluenti curz , folicitüdines , ac Divitiz mari procellbfo comparatz. Divitia- moleftiz continguntacriores. 77, 71 rum cupiditas eít charybdis naufragijs no- Divitijs affluentes quàm difficulter ceelum ta. £2- 12 ingrediuntur, 81. 36 Diviriz , cur inítar aquze dicantur fluere, fi . Divitijs affluentes , cur dicantur pingues, afflaant.: f8. It 80,. 80. Is divitijs abundat , qui af. Divitiz congeítz perinde ac folia arborum fc&u in divitias fe fpoliat ; neque divitijs exareicunt. 6f, 31 acervandis inhiát, 80. 81. Divitia- Divitiz nullam poffunt veram 'felicitatem 90, rum pediffequa cutz, folicitudines, fuppeditare. 67. 39 92. Periculis obviat , qui divitijs inhiat? Divitiz quo fenfu dicantur divitijs affluentes ibid. .. juftificare, 68, 41 D omitianus micz aurez Gru&or, ut libera- Divitiz funt mera przftigia decipiendis ho- lias voluptati indulgeret — 176, 79 minibus invecla. 70. 46. Fallaces funt Domus Neronis autea , ejusamplitudo , ac alternantis fortunz nutu veniunt , & di- celfiffima ftruétura, 174. 26 fcedunt , ut decipiant abeuntes. ibid. Domus perampla Magni Imperatoris Cha« 47. Suostorquent poffeffores, ibid. mi quatuor przcincla murís, 174« 8 26 Divitiz verz funt, non quz fluunt, ac pe- Domus nobiliffima Javz Infzilæ Balearís reunt in terris ; fed quae zeternüm perfe- majoris regis. 174. 28 verant in caelo. 74. 61 Domus peramplz ccli, folísque afpectum Divitiz nonni(i laqueos continent , quibus nobis furripiunt, 175$. 29 divitijs inhiantes milere illaqueantur, 76. Y Domusornatus , & pretiofa aulza , funt vir, 66 tutes inquilini. T77. 57 Divitiz fuos. depauperant poffeffores , quos Domus interna fpiritualis xdificanda , & or. deprimunt, non erigunt , gravant, non nanda, 178. 40 alieviant. 79. 80 Domus lugentium long? utilior domo nu- ? Diviti uberrimam fuppeditant materiam bentium, 649. 24 dequé virtutis exercenda , .ac vitijs indul- Draco avernalis bis bellum indixit Chrifto, gindia $1,.87 496. $9 Divitix ad vitia queque facilé viam emol- Dracones ad thefaurorum cuftodiam accer« liunt , quarum tamen probus ufus virtu. fiti, 89. t17. Draco divitem re- tum promovet culturar. 81. 87 fertavatum. ibid. Divitiz funt fpinz , quz acriüs pungunt, Duces belli genetofiores ,. ac viribus robu- quàm blandiüs alliciant. 87. 1IE fliores minüs fibi fidentes,in orationis fub. Veram de dffetlibus Tom, d Xx xX fidio Ind&x fidio bellorum eventus felices. collocare Efau odium'in]acobum fratren;,cupic po&ft Íolent,virésque à Deo expofcere. — 416. Iíaaci parentüs necem, ctuentam czedem. 443, Furtum committunt , qui pro- 272. 6$ Eícarum fubtra&lio ea reftituit vïrtutüm de» prijsviribus , & non Deo vi&toriam tri- buunt. | 416. 44« cora , qua per inge(lam gula eícam no« bis vitium abítulerat, 47$* 81 E. Efculenta, & poculenta plutimum obti- * nent virium ad quosdam affe&tus ciendos. ! Cclefijspraficiendi, qui non queerunt 11 74 ijsdem praefici, I20. 36. . Non E(ther Regina Artaxerxis benevolentiam fi- uos genus nobilitat, fed quos virtus bi captivat , torámque Hebraicam gentem illuftrat;hos debet dignitas infignire. ibid. , ab imminente mortis periculo liberar, 156. ó Edacitatis filiz funt l*uxu'ria , Q ebtietas. Efthez regina beneficio jejunij , & orationis $24$. 18.- judaos liberavità cruenta caede., 469. Edirha Anglorum Regis filia fub regio ornae 61 tu, mundóque muliebri veftem induit ci- Eftheris reginz affectus in Deum purus, fim- licinam. $317. $8 plex , acinteger, . $82. 39 Effizies B. Virginis in Hungaria fuperiore Efuries corporalis bencficio in(tituti jejunij flevit imperante Leopeldo. I, EE famem acuit [pititüs. : 478. 90 12 Ie Eva ad refricatam mortis memoriam om- Effigies füummorum virorufn non confueve- nem excutit pravz concupifcentia affe- &Qum. runt Hebrazi pingere , nec fculpere, 124. 258. 12 Evaà Doemone delufa verborum lenocinijs, Egillus Gothorum Rex à Tauro in farias ac Íponfionis illecebra pomum. vetitum acto crudeliter diícerptus. 25$, 2 momordit , quod.cum guftandum por- Eleazar in przlio elephantem feriens fub eo- rexit Adamo , mortem 2*] | comedit. . 36f. demvivusfepelitur, fuóque occumbit in triumpho. Hoc idem agunt, qui glo- Eva à ferpente feducta pómum cemedit ve- 622. tiam. ex bené geílis aucupantur. titum , quod Ádamo eriam perfuafit , & I mortem unà cum 2 'pomo deglutivit. 427. Eleemofyna , fi ne&atur, cum iana gloria, & ambitione,fit tuba bellica, E TNTTI Evagationes mentis inæer orandum illicà €Xo cutienda. Eleemofynz beneficio ea poffidemus aucto 339..47 * fcnore ; quz pauperibus elargimur , & Evagationes mentis animi produnt levitatem, eaperdimus, qua nobis fervamus, — 468 & inconftantiam, 311. 47 Evagationes mentis orationi funt noxiz , E* mcntamutätionïbus obnoxia. 211. 3 . propterea ftatim abigenda. 316. 2 Eliz , cur Deus panemtantüm , & frigidam Evagationes mentis occurrentes inter oran- fuerit impertitus , & Danieli plenum dum flatim excutiendz, 3787 435- 45 Prändlumo Evagationes inter orandum , quantum infe- Elias difcumbens in eremo ab Angelo fub- rant damni , explicat D. Bernatdus; 377. 28 cineritio pane alitur, 89. 116 Elias beneficio jejunij, orationis, & mife. Evagationibus excutiendis tres à viris afce- ricordie fit exemptus à communi nature tis traduntur regulz, 335. 63 tributo folvendo nefcius mortis. 449.67 Evagationum occurrentium in oratione plu- Eloquentia florulenta in fanctis Patribus. res Ípecies. 333. $ f. G feq. 3 39 / Evagrius fuadente Machario Anachoreta in Elzearius comesagrutn proprij corporis raft- in fitis aflu contentus fola umbra, frigi- ro mortificationum coluit, & lilium ca- dam abijcit, 442. 43 flitatisexcoluit, $37. f8 Eunuchi Pharaonis peccárunt , quia gula in. dulferunt. $21e I6 . Epularum lautitiz reijciendz , ut fpirituali- bus reficiamur delicijs. 47. 83 Excellentia , quà quis alijs przeminet, quan- Epuloíuis divitijs gehennam fibicoémit , & dam fecum trahit gloriolam , quà D. Pet- -Lazarus mendica paupertate Abraha fi- rus inter flu£ctus maris mente fluctuavit. num,. " 90. 121 612. 40 Epulo cruciatu flammarum tortus fuppetias Excerptorum utilitas ad affe&tus ciendos , & petità pravo invidize affectu in Lazarum. coércendos. .. 29. 103. Excerpta füp- 235. 88 plent defe&um memoriz , füántque Ora. Ericus Daniz Rex ad muficum citharz fo- toribus maximz utilitati , quia quz me- num varijs agitur affe&tibus , plurésque di- morià facilé exciderent, diu fervantur 1il- ftricto gladio interficit. I;& 34 lfa. 31« IIL. Eíau pravum in corde fovet affectum in Jaco- Excerptorum claffes quomodo diftribuen- bum fratrem ob fibi ufurpatam primo- dz, ut oratoribus fint commodo. 32. genituram, 431* 76 .1'12 Ex- Rerum pracipuarum, Exhomologefi frequenter expianda con- biz. oculis abfletfit . cacitatis; " en. Ícientia, ne hac fordes contrahat. 379« 29 Felicitas in homin em à divitijs derivata bra« Exäomologeüs facramentalis . confcientise Geata eft , ac praftigiofa beatitudo, . 65; 32 purgandæ,animique egritudinibus curan- dis pharmacum opportunum, j$1. 6 Felieitas vera in culmine honoris non floret, Exhomologefis animam zgrotantem [anita- Bracteata eft hac felicitas , ad quam ple- ti reftituit ,. fi folàm medico fpirituali rumque immerentes evehuntur. l2I, 41, & fequent. * egritudinem aperiat... ibid. Exhomologefis falubre lavacrum purgan- Felicitas nulla reperitur ine fculentis ,& po. 5j4. culentis. 229. 67 gandis animze maculis peraptum. Felicitas aliena invidum torquet, ac excru- ciat. 2ji. 77 Expilatores facra fupellectilis , ac templo- rum puniti, 202. 67 Felicitas mundi perinde ac torrens fluit , && ftatim exarefcit. 449. ég Ezechias , qui juxta confuetas naturee leges debuiffet mori , prafervaturauxilio exce- Fellea z2erumnarum amaritudo ad melleam dente vires natura. Il jf. I9 beatitatis . dulcedinem nos |manuducit, Ezechias egrotans nequit fe à lachrymis tem, 651. O Fellea afflidionum amaritudine oculorum perare, licét plerumque infirmitas cor- poris fanitas fit animz. I14. 16 caliginibus abítergendis nullum aptius Ezechiasrex morbo tortus ex ulcere inteftini collyrium, 651. 30 quod humanis artibus erat immedicabile , Fercula , quae ventrem implent , mentem evacuant vera refeclione. vitam haurit ex ipfo lethali vulnere. 605. 4$. 13 2I Ficedulz ducentis turdum in regionem amae Ezechias, cur petierit , ut umbra in.horo- nam plenam fru&tibus, & laqueis ; apos logio Achaz decem gradibus retrocede- logus, 4j6. 19 Iet. 606, 22 Fides chriftiange debita veritati nutat , nie Ezechias princeps pientiffimus religionem , f1 bafi fulciatur caítitatis, 493. 42 & cultum veri NNuminis promovet ,. oc- Filij Zebedai petunt federe ad dextram , clufum ab Achaze templum reclufit;aper- & finiflram Chrifli , & 1ideo redargu- 6i12. 41 untur , quia petunt fini(ltram, tis, ac reparatis valvis. » 104. Ezechias poft delatam de deleto Sennache- 3 ribbo victoriam, cur &grotaverit. 613. Filius prodigus jejunus revertitur ad P4- 4 trem » à quo fatur difcefferat, 40. 18. Difcrimen inter indulgentes ven. Ezechias, quos oftendit thefauros, perdi- n idife 633. $I tri ; & obfequentes menti. ibidem, Ezechiel ab Angelo perduétus ad aquas ju- 2I betur retrocedere , & cur, 332. $I Filius prodigus , quia patris prefentia , & con(ilijs deflitutus propriam fubítan- E F. tiam abligurivit , lafciviarum foeditati- bus coepit egere. & refipifcens revertitue. ad Datrem. L] Acultas pathetica varios producit mo- 387. $4 tus fen(ibiles per fpiritus animales , qui Filius prodigus poít decoctam cum mere« E fi ad normam magiílre rationis edan- tricibus paternam fubftantiam refipifcens tur, harmonicum efficiunt concentüm patrem flexit ad. veniam. confonum norma reéclé vivendi. $554 19 6. Filius prodigus cum voluptatibus fenfu« 6 " um indulfiffet , totámque abligurivif- Famz negotiatores ; cur à Tertulliano di- Íet paternam.portionem , refipifcens re- cantur otiari. $43 2 i vertitur ad patrem ,. à quo feflivé reci« Fames filium prodigum ad faniorem fru, pitur. 615. 46 Finis pathetice facultatis eft perfe&lio cor- gem revocat, à qua faturitas averterat, 40. 18 poris animati , ut perfeclé fuas exerat vi- Fames optimum efculentorum condimen. res. $4 tum, ut D, Bernardus fuos edocuit Mona- .*'7 Flamma libidinis non alia humoris effufione chos, 464. 43 extinguenda , quàm lachrymarum, ,148. Ó Fames amica virginitatis , inimica lafciviz, $4). 76 x Floribus pudicitie , & rofis charitatis co- Kamiliatitas nimia cum morte nobis eft no- ronatur coeleftis fponfus, licét fpi xia, proinde metuenda. 271. 6I armetur. pis obs Faítus inanis in principum adminiftris, Flos pudicitie , nifi cauté cuftodiatur , »- 208. 86 ^ ftu concupifcentiz facilé arefcit, 546« Fatorum neceffitas ineluctabilis, eadem le- 96 ge» qua nati fumus , mori ,cogimur, Flos caftitatis non. folüm in tellure ,corpb.- 251. 48 poris, fed etiam ia horto animz excoli- Fel piícis aquis innatantis tenebras é To« tur. f48. 93 Verani de dffeidibus Tou. 1. Xx XX 2 Flu- Index Fluctus tmárini inturtiefcentes exigua co- tfadices agit. — f66. 46, &feq".- ércentur litorali arena, 155. 16 Gaudium verum ea voluptas non patít , qua Fluxa funt , que 'in gïund'o &are videxx;ur, ftatim perit. $567« 49 ! ^*66. I Gedeon conqueritur , ut à Deo defertus Foeming Arabice faciem ita texerunt , ut 690. 30 uno tántüm oculo liberato, contentz fue- Genius in hominibus variuüs. At'O. 2 rint dimidia potiüs frui luce , quàm Genfericus cum fuo exercitu Romam ingre» f29. 50 totam faciem proftituere. ditur, quam diripit. 361, 19 Foeminatum larvata bfandimenta fub . melle Germanorum mosfuit, ut numis ferram abfinthium fub oleo, fel porrigunt , infeulperent , & cur? 80, 83 123. 24 Geíta ex virtute profecta vermem plerum- Forma fominea in corpore virum emol- que vana gloriz alunt, quo corrumpun» 1227 322 lit , quem ad turpia fleclit. tür; pomáque imitantur in extima fuper- Torma non introducitur , nifi pofitapravia fidie purpurea , & intus pu Atre(cemia. E difpofitione , quze plurimum exigit la- 613. 44 boris. 390. 31 Gloria nominis non flat , fi edificijs innita- Fernicationis flumen in vitiorum omnium tur caíuris. 166. I effluit fretum. 140. 44 Gloria mundi vana hedere pariatur, $f99. Fortuna , quz blandiüs videtur arridere , I plerumque noverca eíl, 179. 41 Gioria mundi eó-efít vantor , ac futilior , Fortuna ludit cum fuperbis, quos vento in« quó ardentiüs inter homines quaritur, "- flatos veluti folles luíotios ev 601. 1 cþit, & de- primit. 198. 41 Gloria mundi fluxa , & inanis. £02. cum Íetiot nobis Fortuna tunc favior , atridet , bracteata eft , qux nobis fpon- Gloria , quam in mundo aucupamur, no- det bona , rmala funt exitialia. 605. ftra non eít, cum ex ore dependeat alie- 20 n0. 604. 16 Fulguris fplendor , cum oritur , moritur, Gloria mundi à vacuitate fui principij dima- ejus celeritas mundi praefignat gloriam. / nat, É(lque & ipfa vacua. Neque hue 602. 10 mana quaque veram poffunt gloriam in» Fulmina non metuit emaculata protectus gerere. 60$. 18 conícientiàá. $60. 31 Gloriaex hominum orta plaufu vanus eft ru- Fumus vanz gloriz excutiendus , ne lachry- mor , culicum ftridor , & ranarum coae XatiOo. . 607, 25 mas à nobis extorqueat, — 639. 66 Gloriais dignus, qui impensé deiderat lau« G. dem , & gloriam Dei, & contemptun fui. 608. 27 $^* Abaonit» , quia dejerata idololatria Gloria ju(torum convicijs non inficiturs fe d vitium reliquerunt , quinque arma» potiüs augetur. 608. 28 G tos reges contrafe concitárunt. €64, Gloria mundi quamvis lapidibus infculpta adhuc fluxa, & vana , inter $ itui Qþno:(ia. Gabriel Archangelus fe tantüm miffum à ' 609. 32 * - Deo ad Virginem Mariam dicit, retie Glotia mundi vana , licét nonnifi improbis cens propriam digmitatem, | 124. $0 comparetur laboribus. 610. 33 Gangrana feliciter medetur cranium cal- Gloria vana eft tinea purpuram corrodens variz in pulveres redactum. 256. 6 bonorum operum. 614. 41 Garruli non valentes lingue lubricitatem Gloria vana febris eft ethica intimas exu- coérccere , cor non videntur habere intra gens medullas ,^ & praclare geíla cor« vifcera reconditum., 299. 34 rumpit, 614. 46 Gaudia vera flores funt , quinonnifi in coe- Gloria mundi vana eft , & umbra vacua , letti pacria vernant. 39. 1$2 qua virtutum infufcat fplendorem, .612. I Gaudium prafentis vitz quàm fallax , & mendax., 37. . 145. Gaudia mundi Gloria tota in folum Deum referenda ,ut nonnifi lachrymas portendunt. 37. Creatura nihil fibi tribuat, 619. 1O 147 Gloria vana metuenda, G&excutienda , quia Gaudium univerfum hominem perfundit ex- ultatione. 2t12. 8 gloriam deproftrato hofte delatam inglo- riam efficit. 62;- 20' - Gaudium verum ex morum probitate ori- Gloria non eít à nobis quarenda , fed btiJ tur. $6$. 43* Leviculum eft , quod litas tenenda. 625. 26 1ionnifi oculos affizit. ibid, 44 Gloria mundi eft-obícura claritas, lubrica Gaudium verum in mundo non efflorefcit , fublimitas, mentita gratia, larva hono- $65. fis. quia totus lachrymis innatat, 627. 33 Gloria, quam mortui marmoreis aucupane Gauäïum verum fuas in proba confcientia tur in fepqlchris poma imjtantur , qua intus Rerum Przcipuarum, Cl duéa fémidem viliora tatet bfdr intus putrefcentia extimo in cortice put- 631. 40 dejiciunt, utab homine excidat, 40 18 puram indaunt. Gloria vana vanidus eft fumus lacrymis eli- Gule vorago perniciei inhiat animarum, 129. IZ ciendis aptior, quàm vera letitize inge- rtende. 611.43 Gulz indulgentia in prima foeminarum Eva omnes pravos affectus in homine excita- Gloria vana tinea eítvirtutum,quas corrum- pi,t. 634.52 VC PIPRY Gloria vana mun Gulz indulgentia quomodo primi hominis di fcoþulus eft; in queni illi- - favirtus, vel naufraga perit, vel plurimum dicatur crimen refculpere, 432.18 , patitur detrimenti. 636.,8 Gula vitium immeníum eít, quo utuntu£ Gioria vana dulcis eftbenorum operum ex. Domones ad evertenda virtutumsfunda- menta. poliattix, |636. f 8 43122 Gloria vanavipera eít venenata proprize mae Gulz voracitas victimis Abrahe fuit infi. tris difcerpit vifcera. 638. 64 diata,quamvis per ipías tranfierit ignisine Glorie vanz appetentes inftar fulminis in noxius. 442.46 tartara przcipites aguntur, 627.3I Gulz ingluviei addictus puer filiorum Heli Gloriz vanz inhiantes vel in ipfo glorize con- adipem rapiebat é facrificiis. 443-47 temptu vanam aucupantur gloriolam. Gula illecebris hoftes nutrimus noftros, qui- 628.22 — bus profternimur. 447-$9 Gloriz vans appetentes fatagunt eam ab ho- Gulz indulgentia affedtuum probitatem cor» minibus aliquo pretio. fibi comparare. rumpit, & lapientiam abigit, quam jeju- 63455 nii vacuitas accerfit , ac fovet. 455.8 Gloriam veram nemo poteít in mundo enan- Gulz intemperantia noflrz infidiatur vitae ciíci. 606.23 418. 27. Gloriam veram nemo, qui eam quafivit in Gulz vitio vincit homo elephanti edacita- / terris invenit. 607. 25 tem. 459.22 Gloriam qui quzrit in fuis bene factis, de- Gulz, & epularum aviditas Efauum à. pri- ftruit, quod adítruit. 619.8 mogenitura exclufit. 471. 70 Gioriatio elt vitiorumorigo , & virtutum Gulz voluptas omnes noftras vitiavit volu- erugo. 623. ?I 'ptates , & vitia omnia accerfivit. 1474. Gloriatio vana Àma fiam ex Idumäeïs viclos rem egit przcipitem, ejus victoriam dee« Guiz voluptates , & concupifcentiz flapitia honeftavit, 624.22 . quadam copulantur neceffitudine. — $2 , Gloriatione vana nullus anguis deterior, ve« 16 nenüm evomit , quo virtutum omnium Gulz indulgentiabellum indicit probis om« decora inficit, 624. 24 nibus affeQtibus, quos profternit, jaf. Gloriola vana aram deturpavit à Salathiele 18 erectam. $92.1 H. Gloriole vanz appetens eft ad malum pro: clivis. Aia urbs montana freqtentía civiums $99.t Goliathus à Davide p kroüernitur in duellica & copia divitiarum locupletiffima à Jofue obfetfa, 86. 107 . pugna, & cum ipfo fugati, & victi Phili- fthai. 654.,;6 Hebrai libertate donati /Egyptios habnére perfecutores ; non ita compede vinéli, Grani triticei in terra fatiincrementa, & muf nimenta. 155. 43 " 691.83. Hebraei auro inhiantes idololatriá religios Granum tritici non nifilento molimine fua incrementa fubit. 409. 44. nem corruperunt, & à veri Numinis cul- tu difcefferunt, Gratia quomodo dicatut verecundiam pra- ire. $89. $9 Hebrzi poft expilatum /Epygtum avaritià Gula cui protoparentes in paradifo terre(tri inforduerunt, & nonnifi ufuris paíce- indulferunt, Pandora fuitpixis, & qua bantut, 93.153 mala omnia fluxerunt. 4$4.12 Hebrzi ad immundorum expiationem , cu£ aquas preefcripferint cinere , & íanguine Gala plures occidit, quàm gladius. 419 mi(tas. : à 30 682.58. Heliodori faítus depreffus, & ipfe flagri - Gula putidiffimus eft fons malorum omni- um,. 463.4t caíus. | 201.6;j Hemerobfas avicula eít ad Hypanim fluvium Gula ni(i jeyunii froeno coérceatur per gut. tur venerem in viícera inílillatac impro« ultra diem vitam non protrahit. 24f. bos excitat affectus. 22 47 1.71 Gula quz ventrem implevit, mentem eva« Hemeroculis flos diurnus fymbolum huma« na vita. 244.20 cuavit. 476.86 Gula eít radix vitiata, é qua mala omnia in Heraclitus haud infimze notz Philofohpus res cunctas humanas cum lacrymis afpi- mundo germinärunt. $ 26.19 i Guiz illecebrz noxie, & abijsdem averten. ciebat, 60$. 18 dus affectus. 44* 14 Heraclius Imperator crucem Chrifli fubla Xx xx 3 tam F:- Index ,.tamà Cofthoe victor é confli&u recupe- Homo divitiis affluens tot eft clavis confof- ) -- Fat, 204.72 fus, quot curis affzclus , quot affzclibu - Hercules ut eft in fabulis,licét leones dilace« €61.22 2 raverit, urfos diícerpferit, ferpentes ene- caverit, à muliere vincitur. Homo tunc coepit egere. cum incepit concu- 55f.19 pifcere, Ille paupet; cui, plura. defunt, Heredes fui faítus promeritas fubit poznas. 7349 207. 03. ejus Ícelera , & homicidia, Homo fordidus, hinlcus. ra ibid, . pax defcribitur ä 'Theophrafto, 8$.102. Herodes ex pravo affzctu jubet amputari ca. otet Homo í1 avaritià. corripiatur nullo p put D. JoannisBaptifte. | 236.93 deteriori morbo laborare...84. 1 ov erodes Agrippa tametfi Jacobum filium Homo delet imaginem Dei bi impreffam, Zebedzi virum: pietate infignem, & fan- cum immodico affectu honore » &itate illuftrem interemerit,adhuc Deus 1. & Íeq. s cupit.r10. peccatum diffimulavit; nonita quandoé Homo écoeno coelo nafcitur, ut difcat íclis fuggefto dicturus ad populum fibi ufur- cacleftibusinhiare, lII. pavit gloriam ,. qu& foli Deo debebatur, Homo fuperbus ftipula eít igne cremanda. 621.15 12$.43 Herodis livor in natum mundi Sa!v»atorem. Homo flori .fceni æquiparatüs, & talis flos 216. 22. Occidit pueros à bimatu & infta. fuit Evangelicus adoleícens. 24j.21 ibid. Homo eít puramiferia ludibrium pravorum Hippones feemina greca cum lafcivientes aflectuum, 316. j Homo eft arbo nautas effugere non poffet,in mare fe prz- r inverfa, qua fi rigeturime cipitavit tuenda caflitatis caufá. $43* .. bre otationis flores emittit virtutum, & " 96 fructus exhibet proborum affcétuum. 348. Holocauftum,;cur prz cxteris facþrificikis Deo j " gratum.$75. 20, Holocautlanoítra funt Ho mo eft arb or inverfa ; G indiget rigari iedullatajfi probo affectu fint plena,57 f. fluentis orationis. 21 371.2 Homo fi fe noíceret non coníolationem,fed Holophernes quia gulz -indulferat 36liciis miferationem quareret, 292. 18. temulentus vincitut à foemina, 130. 15 Homo à Deo conditus. cum affectibus ob- Hoïöphern"& Bethuliam obfidione vallavit temperantibus rationi, 427. 1, & cum aqua ductus pracipit alio diverti, j84. 42 pra&rogativa innocentiz, à quo tamen fta- tu gula eum dejecit, & € paradifo exclu- Holophernis caput [pirans cedes lpedes pro. fit extotrem., triverunt mulietis. 427.2 146.63 Homo jejuniis afuetus felicem zemulatur Holophernis caput à Juditha gloriosé ampu- innocentize ftatum, & natura ^ m infiuit An. gelicam, 43425 L 40 tatum, & Bethuliam aíportatum. . Ajo. Homo ex fe purum eít nihil , audavidha- Holophernes vitam perdidit cum primum bet boni, non'à fe, íed à folo Deo habet, Joditham vidit ; & quem Mars non vicit 46!9.9 in campo, fcemina proflravit in tentotio. Honor verus eft,difcere ab ofnni honote affe. £10.23 &um abdicare, .417. 25. & feq, Homines in honore ïnhonoratiores, quàm Honor pictura eft, quz fi difter, placet, fi honoribus deítituti, 121.41. quid caufz .poffideatur,. difplicet. —.98. 11 cur plures honoribusilluftrati foediüs ob« Honor perinde ac umbra fugientem fequi- fcurentur viriis deturpati? 122,41 117.28 tur, fequentem fugit. Homines paliares, quia inutiles ele&orum Honor eít inhonorus niíi Dei intendat ho- granis flammis extraduntur gehennalibus. .morem. 3 | 619. 9 620.13 Honores mutant mores, fre Homini,cur iidem cibi ac reliquis animanti- quentiüs in de " terius, Ii2.10. & feq. bus.à Deo affignantur?cum cateris creatu- Honores ruinz expofiti, rbinis. exponunt 1is corporeis virtutum przítantia, & ra« quotquot honoribus afficiuntur. 117, tionis excellentiaprecellat? . 4353.20 cIAR E Hominis vita fomnium phantafticum, ac de- Honores,quos m iundus exhibet, inclptiA verae ceptorium. 24$. 2$ felicitatiimpertiende. — 122: 44 Homoexhumo à Deo conditus miram con- Honores terreni fumo pariantur lacrimis Gnet membrorum ftructuram? . ac fpiri- eliciendis péridoneo. I2j3. tum,cui Deus plures indidit affe&tus, qui- Horologia vitrea, & Criftallina viciffitudi« bus f1 deftitueretur, homo effet veluti fti- nes exhibent rerum humaiarum. 193j* "pes fine vigote, absque fenfü, - 4. 1. & ) -Horti ad omnem confiti amoenitatem, & f feq. 'elegantiam. 170. 14. Homo tunc ad. Deum convertitur ,, cumà Hoípes verus quis in hac. vita effe dícatur. creaturis avertitur. 676. 42 275.76 Homo noctu fomno fopitus volvit phanta- Hoftia externi operis Deo eft. offzrenda fià, que die fenfibusperceperat 61,ar ^ , cum munere interni affeCtus probi, 57 $. 19 umi ,erum Præcipuarüm. Hurniliatio quàm bona David fuerit, 6$9. Jejunii beneficio accedit homo ad DeumA, à 49 quo per gulz indulgentiam recefferat, Hyjocrita, quem per. jejunium corpori ci- 439. 34 bum fubirahit, vitio fuppeditat. 466. Jejunii beneficio nequiffima urbs Ninive 48 excidium declinavit. 440. 38 j J]ejunii (ymbolo David inermis proftravit l. armatum Goliathum. 448.61 Jejunii beneficio plures utriusque fexus vi- Abefeni beneficio orationis liberantur à Noas obfíidione. 357.6 tam duxerunt incolumem , & protraxes runt ad ultimum fenium. 462. 38 Jabinus Rex Aforis regna fibi contermina ]ejunii cultura . nifi exerceatur ager noflri excitavitcontra Hebreos. 610.3j corporis,flores virtutum in nobis non flo. Jacob totam vitam fuam peregrinationem rent. 479.94 effe afferit. Jejunii freno coércendi funt quotquot info- -— Jacob jura primogeniti ab Ifaaco patre,& fe- leícentis concupifcentiz ne cacutiente extorquet. 231.76 affectus. 479. 94 pravi in(urgun: Jacob beneficio orationis fratris fui Etau be- Jeiunii muniti pracfidio viri fanGitate illu- 417.46 nevolentiam fibi captat. ftriores carnis concupifcentias, & pravos Jacob é Labano focero in patriam redux cum omnes . affectus compefcuerun O FO 541. Angelo fub diluculum luctatur, 44f. Jejunio Chriftus delectatur , &rapulá Doe. ]acob'idco in lucta vi&tor, quia caro fuccu- mon, 437. 30 bait; & nervus femoris emarcuit. ibid, Jejunio przmunitus Saulis exercitus hoftiles Jacob Patriarcha defcendens in /Egyptum; impetus coércuit ; & — palmas collegit,. timuit ne ejus filii in rerum copia , fru- 444. f1 gimque uber:ate deliciis diffluentes, & Jejunio pra c*teris in Ecclefia affueverune gulz cupediis indulgentes à veri Numinis Apoftoli exemplo eorum Magittri Chri- cultu deficerent. 4fi.t vgibus fti, 478.92 Jacob Patriarcha erumnis, & adverfita Jejunio affueverunt quotquot ín eremo , & felix,- 663. 2. afceterio virtutibus ,. & fanclitate floruee runt. Jacob Patriarcha in adverfitatibus felix, in 480. 95 profperis erumnofus. . 650. 28 Jeiunio Elias mortem proftravit, 482,104. Jejunium tres Hebrzorum pueros in flammis Jacobilucta cum ccelefti collu&atore. 669. 19 Babylonicz fornacis fervavit incolumes, Jacobi Patriarchee modeftia in titulis refpu- 120.1j endis. 206.77 Jejunium Samfonem invictum effecit, ac vi- Jacobi Patriarcha peregrinatio ad Labanum &orem contra Philiftheos con(tituit, focerum. 332* 8- I20. Ej Jacobo Patriarchae in patriam reduci. coele- Jejunium probos quosque nutrit affe&us, ftes exercitus occurrunt. 417.46 improbos enecat. 427. Jacobus Patriarcha annos vitz . ob brevita- 25f.4 Jejunium violatum à Protoplaftis concupi- tem diem computat. fcentiam excitavit in homine, & pravog Jacobus Patriarcha ultimo fenio confe&tus omnes affectus. 430.10 vocatur in /Egyptum à filio. fuo Jofepho 260. 2b Jejunium fronum aptum pravis omnibus Prorege. affe&ibus coércendis. 411.13 Jacobus Patriacha . fepulcrali cinere. pravos Jejunium nutrimentum eft caflitatis,& morg omnes confopit, extinguitque affectus, - vitiorum omnium. 431 14 273.68 Jejunium damna reparat, que noxa invexit Jofias Rex Juda ex-tempore interfedus. originalis. 4;2.19 1jf.i L] Jejunium Protoparentes fervavit in terreftri Idololatria tunc pri müm incepit , cum filii aradifo , à quo gula exclufit. 43f.15 caperunt patribus parentare , & hi filiis. Jejunium ad pellendos cacodoemones, ac eo- 604.1$. rum Íuggeftiones retundendas aptiffi- Idololatrie ab Ethnicis invecte . multiplex mum. 4356. 29 .caufa. 604. 1$ Jejunium conftituit hominem aptum ad reci- Jejunantes, & efurientes in terris , fatura- piendum in fe Deum fub fpeciebus Eucha- buntur in ccelis. 477. 89 riíticis. 439. 31* Jejunii beneficio corpus fit venuftius, 43 r. Jejunium quadrage(imale fervabatur in pri- 16, E(t jejunium pars corporis, & decus mitiva Ecclefiaper aliud previum przpa« membrorum. ibid. rativum jejunium. 439.36 Jejunii obfervantia damna reparat , que gu- Jejunium amarz potiuncule equiparatum la induxit. in terreítri paradiío. 41f pueris propinatze ad vermes extinguene dos. , 24 440. 37 Jejunii cenigma explicatu diffcile, — 477. Jejunium bonis operibus premunitum Deum 3E fleditinvotajejunantis, 440.39 — jeju- Index $ Jejunium froenum coe fcendis pravis omni- Jephtes victoria, & ptopri / gefiliæ immolatio. . bus affectibus peraptum, . 441.43.- 258.102 Jejunium ut. diftin&tum ab abítinentia, eft Jephtes egregié pugnans contra. Ammoni. , maceratio corporis, 441.44 tas palmas retulit victrices; fed voto priüs Jejunium inftitutum, üt inde corpus aliquod fe obítrinxerat hoftiam fe Deo ma&tatu- - fentiat incommodum. 442 44 rum , quodex domeflicis viventibus fibi Jejunium nonífolàm corroborat ad pugnam; domum repetenti primum occurriffet, & verüm etiam arma fuppeditat ad palmam. propriam fili « .447. $9 $10.6 g.m unigenam Deo immolat, Jejunium bonis innutritum operibus fortius Jeremias prematuro poupuli fato illacryma. contra infurgentes pravosaffectus pugnat, tur. 1ff.19 quos expugnat. 448- 63 Ignis Babylonicz fornacis,cur tribus iuveni- Jejunium fine operibus mifericordiz avari- bus Hebraisnon nocuerit, 36202; tiz fordidus eít foetus. 448. 64 Illecebrz carnis cataclyfmum evocárunt,quo Jejunium veram fpondet abundantiam. 45€. I cum impuris fláàmmis deletis, extinctum fuit genus humanum. 127.8 Jejunium tuende valetudini efficax pharma. cum. IHecebra carnis aucupis inftar alliciunt , ut 47. 20 irretiant, demulcent ut interimant. 128, Jejunium inftar panacee morbos omnes ab lo animo, G corpore propulfat. 462.38 Illecebrz carnis ne in mon(tra de generent, Jejunium tuende valetudini przefentiffimum coércendz funt, 129, 12. elt pharmacum. 463.40. Ilecebra carnis blandz funt firenulze, quae Jejunium occultandum , ne inde vanam au- . dum cantu alliciunt, planctum eliciunt, cupemur gloriolam , quá fructum amit- 147.63 tamus jejunti. 467. $0 Imagines reclis lineolis canaliculatze , dire« Jejunium tunc reclé inftituitur fi 'cum COf« &ísque ftriis alveolatz oppofitas exhiben- pus abftinet ab efculentis, & poculentis, tes figuras, 214.83 mens jejunat à pravis affectibus, & vitiis, Imagines obfícoenz deteftanda, unia libidi- 7467. $1 ni fuppeditant fomenta. 5335:43 Jejunium exercitio virtutum vires acquirit, Imperium inalios exercere pluribus obno- & merita auget. 447.52. xium curis ; quia (ub aureo diademate fer- Jejunium cultura de(titutum virtutum fte- rea latent acumina, 121.44 rilefcit, nec fuis ditefcit fructibus. ibid. Impius faber eft proprii cruciatus, artifex ; propriz calamitatis, $25.78 Jejuniam, fi quze fabtrahit gule,pauperibus Impius mortuus divinz gratie in tumulo elargiatur, pinguefcit uberiüs, |467. 53 iacet propriz confcientiae, $98.86 Jejunium mentem farcit, virtutes fovet, fi Impudicitia raró relinquitur impunita. 13 3. miíericordia in pauperes fulciatur. ibid. 2 f Incontinentia ibi infurgit petulantior , ubi Jejunium in fru&uum ubertate fit Deo ma« menía apparatur fec gis gratum, 473. 86 21 plis onuflior, $26. Jejunium ad id inftitutum, ut vitia coérce» Indoles viri fuperbientis eft omnia fus,deque antur, non foveantur. 423.78. evertere. 2C6.77. Jeiunium triduanum à NinivitisDei flagel- Infirmitas ab homine contractaob efum po- lum avertit. 474. 78 mi in paradifo vetiti. 428. 4. Et plura Jeiunium refarcit damna, quz gule indule inde incommoda exorta recenfentur. ibid, . gentia invexerat, 476.86 - 4. & feq. Jeiunium non folüm gulz, fed omnibus in« Infirmitates plerumque funt caufz incolu- dicendum fenfibus. 477.88 mitatis, & fanitatis. 678.45 Jeiunium virtutes fovet,& vitiaenecat. 477, Influxus planetarum varii, H 8 Ingluvies plura humanz naturz ingerit de- Jeiunium biduanum; & triduanum S. Afellee. trimenta. 483. 106 472. 93 Iniquitas quamvis nulliusfit pretii, aurum Jeiunium in venufta muliere amafia eftus tamen emulatur, quia in crucibulo «rum« l proríus extinguit carnis, & concupiícens narüm purgatur. €$6, 41 tia. 480.99 Innocens fe ipfum conítruit Numini tem« Jeiunium . prefentiffimum eft alex'iphärma- plum: altare erigit in corde, cui orna- cum curandis concupifcentize zegritudinie menta adjicit, & flores virtutum,& fimtL 482. 204 bus peraptum. lacra pietatis. $96.52 Jeiunium concipit viros fortes libertatis af- Intemperantia gule Simonem Machabzum ; fertores. 482. 104 proítravit, quem hoftes vincere non po- Jeiunium pravis coércendis affeClibus frce, tuerunt, num peraptum. $41.69 Invidia cacodceemonem torfit , cüm viderit Jephte filia. Dei obfequiis in virginitate Protoparentes noftros felicitate donatos it, cu£ mamcipata: $1099 in terre(tri paradiío , & caufa fu Eva Rerum Przcipuarum, Eve fuaferit,& petfuaferit efum pomi ve- imperanti predicationem exiïdijNïniv?. titl, 18$. 12 r tisab exorta maris procella abforbetur, && Joannes Bapti(ta;cur in.d € ;f,äg-,to praedicaverit àceto deglutitur. 6$7.44 peniteniiam, GC noninütbe. 230.70 lonz pervicacia orta tempellate frangitur, Joannes Bapti(ta cum homo fuerit, cur Ane 661. $3 .; gelusà Chrifto vocatus.. 434. 23 Ionas intra pifcis ventrem vocem tubz du« Joannes Evangelifta;cur poítaiios tres Evane €tilis emi(it. 661, 54 Ionatz lancea melle illita vulnus inflixit le- geliftas fuum fcripferit Evangelium. 494« 24 thalius mellea dulcedine,quàm ferrea cu- Joanni utpote eximio caftitatis cultori fir- fpide. 453. 7 miffima fuitfides preítanda. — ibid. Iofaphat jejunio , & oratione armatus Mo« Job quia nihili fecit divitias,quae illi inerant abitas proítravit , G. Ammonitas vicit. virtuti adhafit 469- 6t , $at fimplicitati ftuduit. 8 1. 98 Iofeph Patriarcha à fratribus demittitur in Jobi virtus nullibi fplenduit illuflrior, quàm ciflernam fame extinguendus. 460. 19 in fterquilinio, 692.84 lofeph Patriarcha tunc beneficiis fratres fuos Jobus Numinis commendat. providenti am cumulat, cum minis ipíos in meteotis conítituendis, nubibusque a- 81 rv 631« quarum baiulis dirigendis ad . irrigandos Iofeph in /gypto perhumaniter fuos recipit terrarum tractus, 660. yo. & fequent. fra.ures, à quibus fueratin cifternam de- Jobi varize zgritudines, quibus fanitati cone WUIUSo 26 le 2; fulit. 679.49 Iofue hoítes vicit, cum ipfo virtus pugnavit Job enixim Deum rogat, ut poffit lacryma- confederata, 665.6. rum fuíione fuum lenire dolorem, 1ff. Iuftus erumnis premitur g non . perimitur. 1 69 3. 86 Job i)nfignisw pudicitiz cultor oculos coércuit, Tofeph caítitatis cukor ab adolefcentia labo- tibus affuefcit. j20. I cum quibus,& feedus pepigit $28.25 lob in íterquilinio tot fuit. zgricudinibus lofeph Patriarcha in /Egypto de falfo crie oppreffus, quot homolaborat infirmita- mine accufatus detruditur in carcerem, nunquam tamen cordis libertate deperdie« tibus poftlapfum primi parentis, — $38. ) 63 ! ta. 486.49. & fequent. lob proba mu nitus co-nfc—-ientä, innocentize Iopfephin ZEgypto purpura indutus, quia antea polimita veíle ab invidis fratribus clypeo i&tus omnes retudit cacodoemonis. " $87.$3 exutus,. 65$.39 Iob innocentiam morum,quam à pueto cum Iofephi filii lacobi fomnium per fj'mimh la£te fuxerat incorruptam femper Íervae manipulorum, fratrum portendebat pro- vi;. $87* $4 . fedlionem in ZEgyptum, $14.16 YIobi divitiz, ac facultates quante fuerint.'sz.. L'Io,fephus quia caftitatiscultor ceeleftia fyde- rum promeruit obfequia. 5r3. t6 $9. Divites odocuit. exemplo fortiüs, quàm verbo, quomodo debeant divitiis lofue imperat foli, ne moveatur, donec da laudabiliter uti, 82.90 proftratis Amorrhais plenam referat vi« €toriam, 369. 39 . Iob licét vir juftus pluribus vexatur.s&erumnis. 683. 7 $. G fequent. Iofue clangore cubarum expugnat 'Ierichuh-'-f Iobus cur timuerit , ne ejus ülij in convivio :tinorum urbem, cujus moenia folo zequat. benedixerint Deo in . corde fuo.:/|438. , 413. 21 35 Ita tutbalentiffi mus in hemine affe&tus plüe Iobus ne vanam incurreret gloriolam , cum ra humapo generi-damua intulit, . .450. t2 ab amicis redargueretur iniquitatis, mas luit indefenfam finere fuam caufam. 636. Iracundia, & amor duo funt in homine vioe lentiffimi affe&tus, 221. 40 Ionas Propheta experitur mundi voluptates lridi cur Tlironus Numinis à Ioanne pariae umbratiles efle , acvanidas umbras. 149, tut. 49$.7 lris reprzíentat mundi gaudia, & quàm fint Ionas fedens triftis ad hederze umbram Íít» fallacia innuit, 37.139. G feq, am fatetur impatientiam , & quia fe ac- Itis inftar fmaragdi fymbolum ett caflitatis, cufavit , ejus DEUS «ulpam excuía« 485.7 Vit. 5$3.10 líaacuscur juffus à Deo manere in Palzeftina Ionas Propheta fuüb umbrofa hedera meti- annonz indiga, & fame oppreffa, 4$5. ^ dians, ejus folia veluti clypeos folis obji- Y cit radiis: fed mox exarefcens hedera, um- Ifeus Afyrius eas epulas fuaviffmas cen« bra, & delicie fimul evanefcunt, & Pro. Íuit, quas non guítaret; quia caftitatis pheta moerens triftatur, dolétque. 615. ftudiofus gule delicias. perinde ac vene« num fuit averfatus. f27.23 Tonas Prophetaïquïa décrediat parére Dco Ifracl inopia laborans, calamitatibus preffus eur Verani de Affettibus Tom, 1. Yy yy Index N -; eut piosin Deum nonéxcitaveritaffedtus, —Judithz pedes, non man«us vicerunt Holo. 6431.9. phernem. 2$1.44 l(raelirze interfe&ti ad viginti quatuor mil. Jura primogeniti ab Efau venduntur vili pr&.* lia,eó quia peccaverint cum filiabus Moab. tio ob gulz indulgentiam. 444.48 142. O Juttiniam [mperatoris veítis ftragula, in qva raelita timentes in /Egypto virgas,& com. acu Fhrygia exprimerentur vi&toriacum pedes clamaveruntad Deum, . 231 74 monumenta. Y 2pf.a liraelitz defectu refricate memoriz fune- .fis in Eremo deficiunt à Dei cultuquem L. in /Egypto inter. compedes promovent, 265.39 Yíraelitz in eremo rebellantes, ex aureis mu- Abor, & fuga otijà D-ec injungitur Pro- toparentibus polt lapfum, ne in detes lierum ornamentis idolum fibi cudunt, rius ruerent, $21.4 270.456 Labor,&exercitium firmiffima funt caftitatis Tíraelitz cur jubeantur. agnum innocentiz, propugnacula, f44. 78 & calitatis. iymbolum comedere cinclis Labores improbi hominum in. &dificiorum renibus, pedibus calceatis, & cum baculis molitionibus. 172.22 in manibus, 548. 9j Labores noftri vani funt, & futiles conatus.fi líraclite Babylone inter compedes libertate impendantur, ut inde aliquid. mundanae gaudent; quamin patria delicis diffluen- glorioleeaucupemur. 619.8 tes deperdunt: & qui Babylone in corpo, Lacrymz ex affectu doloriselicite, 33. 121« tfis lervitute animi donabantur libertate; laerymae viduarum ex oculis delaben:es Jerofolymis in corporis libertate animi in coclum fubfiliunt. ibid. $, Geno: efa incurrunt fe itutem, 641.40. pra gaudio flevit. 33. 12:.. A exander líraelitici popullgluga ex Z&gypto, & tranfi- Macedo fuit illaerymatus funeri conjugis tus.maris rubri. 218. 28. & feq. Darij. ibid. Lacrymz fimulatae dicuniur Juconditas vera non reperitur in mundi ille. crocodilli. ibid. cebris. 126.3. ]ucunditas vera non re. Lacryme Deum fle&unt invotaillacryman- peritur, nifi cum Deo, cui. adhareamus. tis refipifcentis. 33. 121 126.4 Lacryma D. Petri , & Magda!enze quàm be- Judaicus populus ob murmurationem puni- neficae, 33. 12 1,Lacfymarum laudes. ibid. tus adeo fuit in deferto, ut cum fuiffent 122. & fequent; trigefies centena millia,ex tan:o. numero Lacryma quas dolor elicitinfacra exhomo- nonnií; Caleb , & Jofue fuerunt ingreffi logeft omnia delent terram promiffionis, 191.41 1 peccatorum veíligia, f£í£i.38 - Judasqui divitiis inhiavit, Magittrum Chri- Lacryma refipifcentis nón folüm. noxatum ftum vendidit trigintaargen:eis. 64. 2g. maculas abftergunt, fed & pravos extin. Juda: Mercator petfimus Deum - venalem guunt affectus, $56. 19 exhibet triginta argenteis. 64 6 Lacrymz refipifcentis funt ; obobalfamum Judex pravis omnibus debet affe&tibus effe Ípoliatus. 237.99 tum. curandis peccatorum vulneribus perap- f$7.12, Judicesà pravis zffz&tibus pervertuntur, & Lacryme S.Perri poft trinam Magiftri abne. excacantur,ne recle judicent, 216. 9f, gauonem flammas excitárunt amoris,quag Amor, & odium folent in judice integri- ignis pratorij exinxerat, £58,.23 ta:em expugnare, ibid. 9 Lacrymz 5.Mariz Magdalenz ignem fovent Judicii divini, & humani quoad delita mul. charitatis, ibid. 24 ti»lex difcrimen. . ££1.4 Lacyymarum imbre rigati virtutum flores Juditha mortis recordatione Holophernem vernant feliciüs, $£7. 23. protternit, & Bethuliam 'hbcrat. i49. Latitia mundi quàm brevis, & fucata , vix 36. & Íequent, oritur, morituxf. 38.147. psrinde ac rofa Juditha cur in imminentia pro flernenda cafli. jbid. tatis pericula tota íe injecerit, zf;. Lztitia vera non efflorefcit nifi in folo Dei 6 4 cultu. 384. 45 . Juditha in officina orationis przcudit arma Lztitia vera nonni(i ex morum probitate,ac emaculata conífcientia oritur. de prokliraw« Holopherne vidricia, 348. 1I j65.43 Latitia vera eft, quam con(cientia emaculata Juditha vidua divina ope implorata, acora. in corde fovet defocatoà quovis depta. tionis munita prafidio Holophernem Vi» .vato affectu, $69. 2 €it. 417 46 Latitia vera mentem non ferenat, nec cof Juditha quia ieiunavit, Holophernem pro- hominis tranquillat, nifi per frequentem ftravit, & Bethuliam ab obfidione libera- vit, 470.64 exhomologefim culparum ortz nubes ex. cutiantur. $71.7 Judithze pedes caput proflrárunt Holopher- nis, 16l. j Latitia extra DEUM eít ficla, & fucata, f?:. l; Laztie« $ Rerum Przcipuarum, (:Letitia mundi imagïnaria eít, non vera. Libido pafcitut conviviis ; nutritur deuc;;g vino incenditur, ebrietate inflammatur, f69- i Latitiam veram creaturz non dant;quia ege- $26.21 : nae. $73* 18 Libido pafcitur conviviis, pinguefcit ferculis, inflammatur ebrietate, $41.73 Lapillus luctaturus cum coloffo exauro, & argento;aliisque metallis conflato, é mon- Libri inhonefli quavis colubrina fanie pefti, tis faíligio deoríum cadit, & humili . de- lentiores. $i1.40. lapfu gloriosé triumphat, — 107. 43- Libri obícceni ne flammas excitent concupi- fcentize ad Vulcanum funt ablegandi. $32« Lapis in ficco torrentis alueo à Davide fele. I &us, & éfunda excuffus Gigantem Goe Lignum viride fiin uno accendatür eXtfQe liathum proftravit, Etlapis € monte de- jectus giganteam ftatiam Nabuchidono- mo mundi gaudium exhibet, / quia alt;ro foris contrivit. 267. 46 plorat. 37.142. z Lapfus Luciferi fulguri pariatur ob veloci- Lilium caílitatis inter fpinas. mortificatio- tatem defcenfüs & (ummo coelo in imum num floret candidius, &vernat felicius, inferni. 10í.2I $354 51 Laqueus in auro cavendus; & retia in divi- Lilium caítitatis culturá gaudet, quà affli- tiis, ne vitiis capiantur divitiis inhiantes. . €ionibus tellus carnis noftrz | evertitur, 78.73 $3758 Larix 4tbor nunquam foliis fpoliatur,nec ca- Lingua hominibus data, ut mediis verborum riem íentit. 663, 1 inürumentis internorum affe&luum effet Laíciva carmina occinentes fatanici aucupis internuncia. 26. 89 vices gerunt. 43*6 Linguá qui probé utitur cateris promptiüs dominatur. 26, 91 S.Laurentius olympium ftadium na&us. in pyra, convertit in bonorem triumphi in- Lingua fimulto vino madet,non folüm fecre- ta evulgat, fed etiam vitia omnia fovet, ftrumenta fupplicii. |687. 70 Laus hominis exaggerata vaniffima eft fraus, , 280.7. fitque vitiis omnibus obnoxia, & lubricior ad omne fcelus. 280.8 & vana mundi gloria fumus, 631.43 Lazati quattiduani refuícitatio fymbolum Lingua obmurmurans contra monitorem redarguitur. 289, 40 eft peccatoris. inueterati refipilcentis per gratiam, 382.39 Linguaobmurmurans vivos detrufit in inge- Lebetes,cur in antiqua legis ritibus voluerit hennam Core,Datam,& Abiron. 289.4r Linguaadeo prona eít lubricitati, ut etiam Deus parari ante altare aquá plenos, 31 3- I poft fufceptabeneficia obmurmuret. 290, 4 Leo Sophiíta Bizantinus urbanitatis fale füa- det Philippo regi abftinere ab urbis obfi« Lingua lic&t edentula alios affueta mordere, dione, 11. 28 nifi coérceatur in omnes fazvit, 291.44. £eodreníes à diuturna Turcarum obfidione Lingua detractrix telum eít trifuleum uno liberati ex nimio aqua hauítlu pereunt. iCtu tria infligens vulnera. 293. 50 g1. f0 Lingua graviüs lzdit (ua lubricitate, quàm dz formula prafcripta Sa- Lepra excutien manus armata iraícentis animi feveritate, cerdotibus. 621; 16 294 $2 Levia, & puerilia cavenda in affe&tibus ciene Lingua licét obtufa vulnera infligit curatu dis, vel coércendis. 27. 96 difficiliora, quàm qua à gladio infligun, tur, ibid. $5. Lex apud Cyptios fancita, quá fi porcus a» lienas fegetes depalceretur, licitum effet Lingua maledica licét vulnera non infligat fundi poffeffori dentes eidem obtruncare, corpori, nobiliorem tamen hominis par- :9!- 44- tem lzdit. 297.1 Lex à Seleuco fa ncita;quà oculi adulteri e;üQ Lingua detractrix fua habet venena, quibus erentur. $1826 alienum honorem inficit, 298.2 Libanij Sophifte n&nia de conflagratione Lingua maledica fons eftputidiffimus malo« Daphnitici templi, 47.9Ó6 rum omnium. 298. 4. Libidinis quanta fit turpitudo ex gravitate Lingua detracrix homines dejicit à propria $08. t conditione, & degeneres turmis adíciícit conjicitur fupplicij« Libidinum motrbi diu . connu ttiti difficule - brutorum, 299.7 149. Lingua detra&trix camelum imitatut biben- ter curationem fufkinent. Lidido immane monftrum, quod in omnes tem influvio. 299, 7. ab afpide non ab- ludit.ibid.8. Actaonis canibus eít fimi« - graffatur, ut omnia lethali funere repleat. 146.29 lis. 300. 9. Hyenz pariatur, ibid, 1o Libido non par cit Regibuä-, quos fi femelin« Lingua non coércita Amalecitem ad necem - fecerit,ad fcelera quaeq; pertrahit. 137.33 traxit. 204 23 Libido eft flamma;qua iemel accenfa. diffie Lingua peri. deinhomine regenda, acclavus 148. 70. navis. 305.24 culter extinguitur. Lkibido infurgit fi corpus efculentis,St pocue Lingua garrula, & procax eft vitiorum plena lentis infarciatur. $25415 — congeries, zoö.;o Verani de Afeitibus Tom. , ïy yy * Lin. Index Lingoa won coercita Samfoni. vires ademit, mulierum fpecies ingredi , quibus oble« liberta:em eripuit , & eundem perdidit. &atur. j3t. 36 308. 17 Lupanaria frequentantur à (piritibus - im« Lingua prodit exteriüs qualis fit intus ho. mundis, eó quia agit meretrix - caufam mo. Diaboli. 314.56 141.47 Lingue lubricitas, ac propenfio appetitus Lupus Épifcopus Trecen(is corpus mortifi. cationibus coluit, ut lilium cafítitatis eXe in evulgandis fecretis, effutiendisque con«- vicijs, ni coérceatur,cuncta funellat. 278. coleret, $37-f8 I, & fequent, Luxuria cum videtur eblandiri, ac ridentém - Lingue victimarum olim przconibus tribue- faciem oítendere canino dente mordcet. bantur, quia populum juberent ad facra 38. 14f venire, 289.3". Luxuria idololatriá peior, graviüsque puni- tut, Lingug procax garrulitas. etiam adver(us 133- 25 Deum obmurmurat. 290. 42 Luxoria fidem Chriftianz debitam veritati Linguz lubricitas in conviciis tragzdias ex- deílruit, quam caítitas aflruit, 494* citat, &c«ruentas. cades fpatgit, 292 j 6 1 Luxuria fons eft malorum omnium putidif: Linguz lubricitas plures perdidit, quos ta- fimus. £08,2 ; citurnitas indemnes flervàffet. 304.22 Luxuria ignis infernalis igne punitur de Linguz lubricitatem quí coércet doctus eft, fummo colo in imas terras delapfo. ; 24« ac prudens nobili praditus fpiritu, 307. 14 ; Luxuriz fpurcitiis coinquinari,quàm turpe, Lingue garrulitas coércenda frzno probee ac probrofum, 4*2.7 taciturnitatis. 309, 5j Luxus in epulis quantus, ut uni palmari (a« Lingua garrulitas datur garrienti probro. tisfiat [tomacho, 274.74. & fequent. 3!' Lo:hus cum uxore, & filiabus captus in M, bello, liberatur ab Abrahamo. |$17.28 Lothus cum tribus fociisab urbe fugit So- f Acarius. Anachoreta Alexandrinus domorum declínaturus excidium Penta- cacodaimonis verfutia; detegit. politarum , qui igne de colo in terras 29.41 lapfo puniuntur cum Sodomitis, y25.1; Magdalena unguento Chriíti pedes ungit ; Lucifer quia adnixus eft gloriam fibi ufur. quos capillis abflergit. 136, 30 Difficul- pare propriam Dei,dejectus in tartara fuit, ter abazegritudine, quam luxuriando con- traxerat, curatur. 626.30 137, 32 Lucife:i dona, praerogativz , aclapfus cum Magdalena gratior fuit Chriftlo lacrymis , fuis Angelis rebellibus, 100. 19. Luci- quam Pharifzus ferculis, 1gr.I fer. famulabatur ambitioni. Iot 20 Magdalena cur à Chrifto poft fufas lacrymas Luciferü fuperbia fummo coelo in imum in- dimittatur in pace,— Cum Matthzus vix ferorum detrufit: defcribitur ejus lapfus. refipifcens collegio afcifcatur. Apoftolo- cTum. 182.4 303. Luciferi ornamenta, ac dona eià Deo. im- Magi Reges videntes infuetam flellam veni- pertita ante lapfum. 182. f unt in Bethlehem adoraturi, & munera ob- Luciferi lapfus é fummo codlo in imum ge- laturi infanti JESU recéns.| in terris nato, hennz ob vanam gloriam , quia chimes 422. 60 ticam exambierit Numinis equalitatem, Mala plura per gulam intrant. in hominem, ut & mors accellerata. 602,10 429. 8 Manna cur Hebrais in deferto non pluerit Lu;iferi cafus, cur fulguri parietur, — 602, die Sabbatho. [ $17. 34 ï[uciferus&üdere in cclo fplendidiffimo Maris flucétus deofculantes litoralem ärenam A t «ur retrocedant. fuperbix fumo obcaecatus in titionem ver« 666.9 titur inferni, 183. Ó Martha cum primüm audivit Chriflu hïvc- Ludi theatrales fuis illudunt fpe&tatoribus, nientem : Lazatumà mortuis refufcitatu. qui cum in ludicra fpe&tacula. affectum rum, euto citius eidem obviavit. Cum fovent,larvis,ac mendaciis favent. 47. Íponía pulfante fores fponfo, pedes non moveat, nec illi obviet. 610.36 Luïïus Afchobafmi Empufz, feu laruz ab Martyrii purpura, qui non ornantur , pudi- Hecate diclz,qualis fuerit. 278.1 citi& ftola cingantur. f04-$8 Luna quia nobis propinquior ceteris fideri» Martyrum cruciatus varii, 671.2 bus apparet grandior, cum fit parvior, Matthzus 6 telonio vocatus JESUM con- 123.47 vivio excipit, &ab ufuris deflinatur ad Evangelium evulgandum. 136, 29 Lunz afpe&tus varius incrementi, & dycrc« menti, 175. 30. Metchia vitiorum omníum turpiffimum eft, Lupanar ingreditur , & moechatur, qui per- & difficilius veniam à DEO obtinet. miuit per patentes. oculorum feneflras $99.4 Memo-« Rerum precipuarum. Memoriz beneficium , vis, & utilitas in Morsin gemmís atridens , cum debetet te£ | rebus , verbísque diu retinendis. 25. rere in cinere, 1f4. 13 "Mors adamante infculpta fplendet preti öfa; 10j. Plures recenfentur , qui pra cze. teris memorià polluerunc. 20. to7. quz deberet horrere in umbris. ibid, Qui veró Oratores memoria non pollent , Mors , que argumentum deberet effe timo- ris, fit in elegantia fepulchrorum illicium beneficio decerptorum debent ejus fup- plere defe&tum, $0. 109. Suntex- voluptatis, 155-. 17 Mors fuo gelu affe&tuum aftus infolefcentes cerpa oratori maxima& utiAlitati. 31« 1:0 compeícit , & extinguit. 239. 7TF Mens noftracur globo pariata, 375. 16 Mors imminens caligines excutit, G oculos Mens noftra mutationibus obnoxia, varijs aperit , uthomo res videat , ut funt.. 140. 6 E affueta cogitationibus, — 4£f. 72 Mors regulas nos edocet coércendi pravos Mens in rerum copia , & feraci regione ple- omnes affectus. rumque flerileícit. 4$6. I8 240. 9 Mors non eft mala , cui bené vivit? non eft Mens humana veluti faccus pertufus , totil- li intunt foramina , quot ibi pravi ftabu- animz interitus , fed tranfitus. 242« 9) lantur affectus. $95* 47 Mens (ibi malé conícia triftitiam ingenerat, Mors ubíque locorum triumphat ,. gente F ua preecordia abfumuntur. 549. 75 omnes prolternit, A$f. 4 Mors in fuo cineratio veluti magi(lra fe» Mens fibi malé confcia tinea eft , quae pr&- cordia confumit, ibid. 76 dens in cathedra regulas edocet. motus 249. Menía copioía miíera eít valetudo. 43 8« pravorum affectuum «oércendi, 2$ 18 Mentis noftrz hortus excolendus virtutum Mors nos edocet quàm fluxa , evanida, & exigua fint , que in mundo cenfentur mags exercitio , rigandus fufis ad Deum pre- cibus. 332. $0 na, 272. 66 Mors coércendis pravis omnibus affectibus Mentis noftrz ager ne fterilefcat, rigandus eít-aqua orationis, 385. 40 perapta fovendisillecebris infendt. 276, 78. Meretrices in locis fepulchrorum degete conígeverunt , & ibi propria conítruere Mots ex affuetudine vilefcit, nec timotem incutit , fed excutit, Mors gemmea at« domicilia. 137. 55 ridet , G emitur, licétab eadem nequeant Meretrices quamvis hodie fepulchra non in- ementes, G vendentes redimi, 276. 80 colànt;feediffimo tamen fuo fcelere fepul- chrum referunt. Mors quó fingitur pretiofior in gemma , eà 137. 36 Meretrices buítuariz dictze, quia inter bufta, eftgravior, Gtruculentior in fepulchro. 277. 81 & cadavera proítarent. 138. 36. Meretrices viperis nocentiores, 14$. 60 Mors delicias non fpargat in coralio , fed horrores incutiat in fepulchro, 277« Merita noftra , & dona fua Deus in nobis coronat. 618. 7 $I Metellus fecreti tenaciffimus indufium com- Morfa temeratze confcientize nullum fuppli- : buffiffet , fi confcium effe fuorum fecreto« cium atrocius , nulla poenagravior. $95« 80 rum fciviffet, 283. 16 Moríus malé confcij animi cruciatuam funt Micha£lis Archangeli prelium contraLuci- ferianos. 183. 6 . gehennæ. $91. 64 Mortalia per os ingrediuntur , & quomodo Miles Romanus , cur lauream coronam in immortalia egrediantur. 107. 34 brachio detulerit, non in capite , ut jceli- qui milites. 684. 6O Mortes piUICS inopi-næ recenfentur, 21425 15'0 Mors multipliciter nos vellicat,, Mifer non eft, quiadverfitatibus premitur , fed qui adverfa pati detre&tat. 6474 & rapit. 253. $2 Morti nec in fepulchris permittitur terro- Mifericordia in Deo eft tanta, quanta ejus tem - incutere eam intuencibus. 1f4» I 'y-o L Majeftas. 648. 22 Mifericordize femina fpargit ; qui pauperum Mortificatio curandis animi zgritudinibus opitulatur indigentijs. 449. 6j prafentiffimum ,& opportunum phare Mifericordiz bencficio ea aucto fcenore pof- macuri. f18. 63 fidemus , qus pauperibus elargimur, Mortis ruinz nequeunt ampliüs reftaurazi, ; 468. f Moderator Reipublice debet effe fecreti te- Mortis feria cogitatio omnem excutit fen- fum vanitaus in lachrymas rifüm vertit. naciffimus, 284. 26 Monachi in Macedonia aufteram ducentes 1$7. 47 Mortis timore vitam ob refricatam mortis memoriam. Sufanna provocantes ad il-li- ;I7 cita fenes à fe abegit. 243* 14 244. Monachi carpentes Anachoretam ob lautio- Mortis accelleratus acceffus freenum inijcit pravis omnibus affe&ibus in mundi illes rem cenulam ijsdem appofitam;adiguntur ab alio Anachoretajejunare. 29j )6 cebras. L44. 20 Yy yy 3 NIOW | | Indcx Mottis recordatio pr'avos omuües afï-e&&s àb- Moyfes à Deo delegatus. Pharaoni virgam ijcit extorres, 247. 49 in humum proijcit , qua in colubrum Mortis (tipendia funt pravi omnes affectus, vertitur, cauda fpiris neces minitantem. qui propterea coércendi. 25$3. fI 6$9. 48 Mortis memoriam quanti fecerint /Egyptij Moyfes acceffit ad rubum flammantem ex- ad pravos quosque affectus compeicendos, calceatus purpuram induiturus, 642. 261, 23 6. Baculum vidit verfum in anguem , Morris veítigia ubique locorum nobis ob* fed ut Íceptrum fieret, | ibid, viant, ibid. 2$ Moyfíis manus in oratione extenfz brachia Mortis ceream imaginem circumferunt in enervárunt Amalecitarum, 412. 19 convivijs /Egyptij , ut voluptati indul. Muliebris luxus in corporis ornatu noxius geant. 176. 79 animi venuítati. 158, 29 Mortis memoria ferió quotidie refricata Mulier quamvis virtutum cultrix » & cafli- pravos quosdue coércet affectus. 277. tatis ftudiofa tunc florem corrumpit pue 81 diciti2, ac meretricis nomen induit, cum Mortui tres à Chriüo' Domino refüfcitati , citharam affumit , & dulcifonos cantus & cur in folo Lazaro reíulcitando orave- emittit. 4 7 rit, 387. 38 : Mulier procax fuis viros illecebris decipit, Mortuorum offibus pro calicibus ficcandis 131. 17 aburuntur Maffagete , & Scytha,. 276. Mulier in adulterio deprehenfa , cur à Chri- 79 fto tantüm monita, ne ampliüs peeccaret, Mo:us anagogici feliciàs , & faciliüs elici- 148. 71 untur feoríim à (lrepitu creaturarum. Mulier cifternz: equiparata , in quam viri 39f. 216 incauté delabuntur. 1$9. 31 Moy;!es excu ffo omni timore primus omni- Mulier Apocaliptica ferpentem proftravit , um ingreditur mare rubrum flcco veiti- à quo fuit Eva in terreítri paradifo vicla, gio. 218. 29 365. 29. Idque quia Eva non legitur Moyles ob patratum in Egypto homicidium orationi vacáffe , cui mulier A pocalipti- dimittitur impunitus , qui tamen puni- ca fuit addicla, 366. 30 turob murmur, quia linguam non coér.- Mulier eft homini amarior morte. Eft cuit, 293. f1. & feq. Charybdis ad naufragia trahens, 80 $o6. Moyles oratione , & manuum elevatione Mulier ; quó mollior, eà fortiores viros vidloriam obtinet contra Amalechum, ? 327. 377 pro(travit Sam(onem , Davidem, Salo Moyfes in rape Thaborea admiffus ad Dei monem,., $jo6. o a colloquium Deum invenit. 374. 12 Mulierculz , quas propinant aquas fitienti- Moyfes nonnifi depofitis calceis permittitur. bus voluptatem , veneno inficiunt, 12 1, ad rubum flagrantem accedere. 379* 19 29 Mulieres impudicz inferno Moyfíes locuturus cum Deo, cur denfa, & copulantur. .141. 4f pariatz, cu? ade obicura nube obduCtus. 388. 3 Mulieres impudicz Acheronti pariat bpes devorant dementium amantium, Moyles parcere maluit idololatris , quàm 141. guleindulgentibus Ifraélitis. . 432. 17 Moyíes jejunio armatus aureum contrivit - Muiieres in oriente honeflaristuendae causá idolum. 444. f1 i tecto oculo. incedebant aperta facie uno duntaxat de- Moyfes , quia jejunus corpore afcendit ad $67. 23 Dei colloquium. 454* 14 Mulieri procaci nunquam fidendum , ejus Moyfes Deum alloquuturus quadragintadia- Allecebrafzcunda eft parens malorum om- 468. $4 nium. le jejunium pramifit. 139. 4I Moyfíes nonni(i jejunus legei» à Deo accepit Mulieribus adhaíiffe,fuit femper mots pudi« quam populo,& mundo dedit. 477 $8 citize, interitüus caflitatis. j07. 82 Moyíes defcendens de monte ,. cur ex eo, Mulieris Apocalyptice calix plenus vefienae ' qued viderit populum comedentem , ac tis impudicitijs , quas propinat hominie bus. & bibentem , tabulas fregerit digitö Dei 144. 17 (criptas. 2f2. 17 Mulieris facundia, dum verba profert , tela infert. Moytes in faftigio Orebi montis quamdiu 2jr. 43 ( elevatis brachijs preces Deo fundit ejus Mulieris facies , quó procacibus oculis ig- militesad montisradices f(anguinem Ama- nitabulum fuübduceretur ; velamine olim lecitarum effundunt , acvincunt ; per- obducebatur. .529. 29 dunt veró , cüm Moyfis brachiaremittun- Mulieris . viduze exiguum munus conflans tur , & cadunt. Sed non 617. 3. duobus denarijs ett Deo gratius , acpraee manus inérmes Moyf(is orantis , nec ma- fertur oblatis divitijs à Pharifzo. 2I $76. nus armatz [oíué przliantis ; fed manus folius. .Domini Amalecitas . fuderunt, Mundi rifus lunz afpectui comparatus à Pe« U EA tronio. 39. 142 Mun« . Rerum pracipuarum, Mundi 1Iiec€bræ -punguntui' , ut ab ijsdem Nabuchodonofor , & Pharao ceciderunt ; Íed cur ille,non ifle furrexerit, 684. :3 nofter expungatur a feq. ffec"cus. 42. 1. & Nabuchodonofor tres pueros accenfa extra- * didit fornaci, in qua triumphos fibi cu« Mundi tegna nonni f inl momento , & per- functorieé à Dosmone Chrifto oftenduns derunt clariores, 684. 61 Nabuchodonofor belluis adfcitus humi re«- tur. 98. 12 pit quadrupes. 684. 72. GL Íeq. Mundi opificium fex dierum fpatio abíolu. Nabuchodonofíor tantüm czteris voluit przee tum, 284. 27 Mundi concors difcordia, & curex contra- cellere regibus, quantum aurum reliquis metallis; 'Ttes adolefcentes detreclane rijs mundi opificium compactum, 286, 28 tes ejus adorare (tatuam in accenfam inij. cit fornacem , & qua incolumes exeunt, Mundi creatio, quo otdine procefferit , & / 697. 96 cur fol nonnifi quarto dieconditus, 632. Nabuchodonoforis arbor vegeta, & tantze 44.. & leq. iones amicis comp'arandis 3 proceritatis, ut ramis fuperioribus nubes Munerum largit ac hominibus in votalargientis flectendis r tangeret , & comá foliorum terrarum eridonea. 82.- 92 tractus inumbraret, rerum humanarum $7. 6 Mufica plurimum obtinet roboris inaffe&i- prafignat vicitfhitudines, ^* bus ciendis, velfedandis. 24. 04 Nabuchodonotoris arbor fomniata à Danie- 187. 18 Mufica vis,mira in ciendis affectibus, — 13, le interprete explicata. Nabuchodonoforis ftatua lapillo percuffa j L] Muficz:duo genera 1 n ordine ad affe&tus ci- corruit ; & folvitur in pulveres. | 249« endos, & coércendos. 42. 2 Nabuchodonoforis ftatua à juvenibus Heb- Myda rex Phrygum ideo miferrimus, quia auro diriffimus, : & in auro fame petijt. riis noncolitur, qui propterea iniiciug- turinfornacem. 926, 66 362-0 22 Nania Libanij fophifte de conflagratione Myds virga tantee fingitur. fuifle virtutis ut quidquid tangeret , aurum fieret, Daphnitici templi, 27. 96 Naphta cum flammis cognatio. $18. 2f $84: 44 Mydas auro unicé inhians petijt omnia au- Narfes bellorum fuimen nunquam pugnavit, quin nocte pracedente fleverit. 33. 12f rum fieri , & voti compos ; fame perijt. Natura humana. miferijs oppreffa munere 397. 32 fungitur orationis , qu à Deo exauditur. Myrrha mortificationum dulcefcit , noneam 317. 9 conculcantibus ut lucum , fed eam ample- Nauta reprehenfus à viro nobili , eó quía Xaqtibqsgt botrum, 4666. 12 mortem in mari non timeat ; eundem re- darguit, quia le&tum nontimeat , inquo N. « omnes fui predeceffores fuerunt mortui, 261..25 Aaman Syrus ex fepfenna in ]ordanä lotione lepr& exuit immunditiam : Nazareth interpretatur flos, & flos campi IN in domo Nazarea na(ci voluit. 497» éftque fymbolum facrz exhomolo- gefis, $54. 14. &leq. 40 quibus dex- Nehemiz filij Helcize moderatio , & mode« Naas odiüm fovet in Jabefenos; (inift- ftia. trum oculum eruit,& cur non etfam 20f. 74 : Nehemias refricatá mortis memorià . non rum. 233. 90 Danielisnon Nabuchodonofor, quia confilio audet reginam alloqui , ne pravus infür- L ribus diftribuit ; gat"affe&us. 2$6. 7 paruit , nec divitias paupe Nehemias in ficcato torrentis alveo falubrem ferarum ceetui adícicus ipfe fuit, & infor- ebibit funeris memoriam. 263. 29 duit inter bruta , quia fordide divitias congeftas fervavit. 7.77 7. &feqo Nehemias interrogatus à Rege ; cur priuse brutis ad« quam refponderet, mentem ad Deum fu- Nabuchodonofor à divina Nemefi fcitus animantibus , & adactus fylvas in- ftulit. 394. ?5 Neomeniz feftum qua le fuerit. $60 30- colere. - 1896. 19 — Nabuchodonofor Babylonem & dificavit ad Neomylfta repentina morte punitut ob lin- guam detractricem. 1009. II omnem a'mplitudinem cornatum. 187. Nero rebus ad extremum perdudtis non in« veniens amicum , à quo occideretur , vio» Nalbïlch oddnofor non priüs bellum indixit ; s bellicos. . lentas manus in fe ipfum'injecit ,. séque quàm fuos audierit confiliario diftridto gladio interfecit. 179. 4O- 282. 13 Nabuchodonofor , quia abaétus ad pecudes, Nervi tunc deprehenduntur infirmi , quando nobis invitis moventur. $77. 40 reítitutus fuit throno. 6$2. 32 Nabuchodonofor profpetit ate in imum de« Nicetas adolefcens /Egyptius caftitatiscultu- & «rumnis pref. re maximé addichus przcifam dentibus truditur calamitatum ; linguam in faciem feeminz allicientis ad H . fus erigitur. 647.-2.0 tu;gia EE E Index 1 turpia generosé expuit, Oculi mulierum velandi ad cuftodiam caftie 499 45. & feq, taris. j293. 30 NNiconis Monachi fanctitas peenitenriam de- Oculi , fi jaciantur in feeminam , non figan- przdicat populo. Peitem epidemicam tur, ne callitas periclicetur, $23. 311 oratione , & crucis figno extinguit; ca, Oculi naturales funt animi cuniculi , quibus lumniatori przmaturam mortem pradie tartareus hollis arci noítri cordis in(idias cit. tur. 3O3. I €$29, 3I Ninus apudBabylonios idololatrize inventor. Oculi, ni(i coérceantur , caftitati infidian £ .; 604. 1f tuf. 330* Nives affervatze luxui in epulis fervientes , ut Oculi ad curiofitatem lubtici caftitati funt montium fupplicia vertantur inepularum nocentiores. f30. j! illecebras. &75. 75 Oculi avertendi à libris obfceenis, à pictue No£ poít aquas diluvij facrificium obtulit ris inhoneftis, $31..38 Deo, cuigratus obrigit. 390. 32 Oculi fpon(i cordis fubindicant affeclum. Noé , Cultor caítitatis foecunditatem poít $76. 23 . diluvium mundo invexit, 490. 19 Oculi fponíz, cur pifcinz parientur Hefe- Noé tot filios genuit, quot Adam procrea- bon, cum nonniíi ftagnantem contineret verat cum difcrimine tamen medij. — 400. aquam. (óoo. $ 21 Oculorum inter fe confonantia indicat illam Noé poft vini hau(tam inhonefla fe foedavit affedtuum cordis cum Deo , cui elt per- nuditate , veftes abjecit , quibus pudor .grata $76. 14 velabatur. $43 7f Oculus fimplex pius eft affectus, à quoto- NoéfÍymbolicé vino , & viti finguinem mi- tum opus fuam haurit bonitatem, $73 fcuit quatuor animalium , fimize ; leon z 13. $43. 76 porci, QG agni, Officia in templo Solimzo, & vafa aurea , Noémus cum tota fua familia in arca reprae- & argentea. 163. !I fentat fideles in ecclefia. 321 UE iea plantarum ultima floret , fed przeftan- Noxz quamvis leves , nifi facra exhomolo. tía fructuum reliquas antecellit, - 1'810 giliabítergantur, graveadferunt incom- I modum. ;71. 8 . O'lez fruclus defati gatis medetpr corpori- Numa 'ompilius inftituit ; ut Numenado. bus. 61j. 27 " taturi federent, 381..33- O ympica certamina plures o hm exercuee Numerus quadragenarius beneficus, przfer- runt ; & plures delaffaverunt., f9. 38 tim jejunio munitus. 45$- 16 Olympica certamina noxia femper exhibue« Numina.falfa Echnicorum quàm vacua, fu- runt fpectacula, $1. 19 tilia, & inania.:. 603. 14 Olympicum certamen eft latitia exitij con- Numinis moderatio in (celeftis. puniendis, ciliatrix. fo. 38.- 128 Opera noftra bonat'inc Deo magis placent , Nupta olim , c ür obducto faciei velamine fi fiant proprijs noflrisexpenfis , -ut Deus non finerent ,. fe ab hominibus afpici, revelavit (ancla Gertrudi. $81, 37 $22.23 Operaex natura (va indifferentia induunt bo«- nitatem ex intentione finis, f84. 44 O, Operarij conduéli à patrefamilias ad cultu- ram vinez,cur finguli denarium accipiant; Bfceenus fcriptor impufas excitat co. icét alij alijs plus laboris impenderint : gitationes, pravósque concupifcen« & quid nomine denari) fignificetur, — 74. 6j tize affeQtus, $12. 40 O:uli quomodo dicantur judicare de boni- Operis effe&tus tanti à Deo penfatur , quanti cordis z(timatur affectus. tate pomi vetiti in terreftri paradilo. j76. 21 i25. 2 Opes fzculi fucata funt, non vere , quianon 6X1. 20 Oculi avertendi à procacibus mulieribus , fatiant,delicie ümbratiles. Opinio. perverfía de proximo femel animo quoties muliebri afpectu mulcetur ocu- lus , . ad turpe facinus mens invitatur. impreffa difficulter totaobliteratur. 29; 4 " 137. 34 Q:uii in puellis five velint videre; five videe Opulentia telis armata aureis morum integs ri facilé ad naufra ritati bellum indicit. 77: 71 hunt. 160. 37 gium pudigitiam trà« Opulentia avara fcelerum eft fuppellex , plue " O:ulicolumbarum pudicitiz zequiparati, eft rísque facit pecunias, quàm animam. 81 j 'tolumba caftitatisfymbolum. /485. 8 ?j Oculi coércendi,funt binz Venerislampades, Opum incremento Numinis decrefcit. cul- tus , & Religionis minuitur obfequium. é quibus concupifcentia , ejásque pravi affechus fuas hauriunt exitiales flammas. 643. 8 $:7. 24 pus bonum vitiatur ex quovis defe&ttt , ac ' Oculi emifirij exitiales func pudicitiz ; pro- malo fuperaddito. (83. 43 ptetea coércendi, j28. 24 Opus licét ex natura fuà benum Deo difpli« eet , Rerum przcipuarum Oratio- e(t. offici eet , fi operantis intentio ïmproba fue- na omnium - felicitatum tit. $84 44 419 13 Orandi, & pfalendi mos apud prifcos Ana- Oratio fledtit Deum in vota orantis , fiex. choretas. 322. 41 probo prodeat affectu, j20. 18 Orandi genus , quo orans divino afflatus Oratio divitis Epulonis rogantis Abraha« fpiritu paffivé potiüs fe habet, 375* mum , ut mitteret ad ie Lazarum , cue non exatidita, 302. i O:andi veram regulam nos Magifter Chri* Orauo Moyíis mare rubrum in dua ? difcidie ftus inhorto Gerhfemani , veluti ingym- partes. 322. 22 nafio edocuit. 41I. 214 O'atio Numiniplacando , & in votaorantis . Orandi modum nos edocet Chriftus in ora- flectendo perapta, )24. 28 tione dominicali, 343* 22 Oratio. elt impenettabile fcutum retundenQ O:ans quomodo dicatur effe cxcus, mutus, impetus pravorum emnium affectuum, & furdus. 334. Ó1.— 32?* 3$. O:ans, querens Deum aquilz imitatur vo» Orauo Moyfis victoriam impetrat contra latum. 340, 12 Amalechum. 327. 37 Orans folitarie elevat fe fupra fe, & inter Orario pravos quosque abigit affectus ; fi homines fit homine major. j4'. 14 mens a vanis fit defoecata fimulacris, * Orans in feceffu non fegniter Deum quarit, 42 L. fed corde ferventiore. ibid. 15 Orauo negotium eít omnium negotiofiífi« Otans excultfo inerti otio debet in fundendis mum. 2j9. 4 precibus perfiftere. 142. 17 Oratio eft locutio ad Deum : & pia lectio Orantes Noémum imitantes ; rimulas. om: . Dei locutio ad nos, 330. 45 nes externorum fenfuumclaudunt. 378. Oratio elt vacua , quàm devotio non ime 2 plet, 316. 1. &feq. Orantes non. de(iderent folatiorum dulce. Orario inambulans , & vaga ftetili: eft, & dines ; fed Deo jugiter adharere. 129 fru?tibus vacua, 337- Orauo, fi probéfiat, eítclavis caeli, 3 40, O:antes non debent fluxa ,. & temporalia ! 1 petere , fed qua falutem concernunt ani- Oratio tunc utilis otanti , fi debita fu'ciatue ma, 327. 33 attentione, ac reverentia, 340O. II Orantes plerámque non exaudiuntur , quia Qratio frigida timenda , quia defidiofa , ae qua fibi effent noxia , petunt. 327* vitiofa, negligítque Deum quarere, I 34[. 34 Q autes pl*—ures ;cur non exaudiantur. 398. Oratio humilis, quz fpe , & fiducia inni- 35 utar , ftat inconcuffa , & impetrat pee Orantes plerumque petita non impetrant , tita. 242, 18 quia divinz voluntati fe non cqnformant. Oratio humilis efficax, & valida $ qUæ pc- 400. 43 tit, impetrat. 34i. 29 Oranti feceffus à. quovis obítrepente creas Oratio , ut impetret petenda , quae debeae " petere. 343 iQ turarum tumultu pkmgceffarius. 388 Oratio S. Stephani inter lapidum torrenteg Orantis mens plerumque arefcit , quiä Deo, coelos eidem apetuit, 344. 22 ut par eíft, non adhzreícit. — 383. t Oratio , f1 excuffo tepore tervefcat , flame Orantis unio mylilica cum fummo bono, mam umitatur, 34f. zo 389. 6 O'atio Agaris prepotens Deum flectit in fua Orantiscor , fi non orat,in vanum ejus lin- Votá4, 34$. 26 gua laborat. 344« 14 Oratio juftorum Deo, & A n gelis pergrata. Orantishumilitas , orationis eft fublimitas, 34$. 26 Orauo orantemfejungit abhumo , & Orare quomodo femper poffimus , etiam unit, 14j. 27 xDeo cum Íumus fomno fopiti. 319. 15. & Oratio Ánnz lachtymis irrigata viruit in feq. fpe, & effloruit in re. Orare hebraice idem 346. 29 fonat àc fervere ; quia Oratio ab importunis evag ationibus libera ; (ine fervoreoracionulla eft. U$£6. j & charitatis zítu fervid à pravos corrigig Oratio pravos quosque abigit affe&tus , men- affcctus 345. 3t tem ferenat, & cor tranquillat, 31f. I. Oratio citiàs quàm jejunium impetrat à Deo beneficia, qua pofcit, ibid, Oratio Ifraélitas liberat à fervitute Regis Oratio, (i fervens fuerit , doemones exter« Mefopotamiz. 31$. 2 tet, 148. 32 Oratio probos affectus promovet , ptavos amovet. Oratio e(t clamor precatorius , qui divinas 31f 1. & leq. inulcetaures , Deümque ad opitulandum Oratio ettoptima mater devotionis, 218. It* 12 élitis inflectit, ^ 3$1. ar Oratio humilis Verani de Affetlibus Tous, d Zz 22 ptavos abigit aff;&us , f im. Index Oratio prodigiorum foecunda mater, heroi- fi importuhas excutiat evagationeg. 352. 41 c2 operationis energia doemonum tech-- nas eludit, & hominum opitulatur indi- Oratio przmittenda cuique operi obeundo exemplo Chrifti. 353. 46 gentijs, 367. 32 Oratio fervens coelos penetrat, & non finit Oratio , cur ad primum Mofaicz virgze 354« 49 pulfum mare rubrum diffociaverit , cum orantes proftratos cadere, Oratio Prophete exterret Philifthazos , & filex in deferro debuerit bis percuti. j 3f4« 49 32 I(raélitis triumphos cudit. Oratio morbos omnes ab humano excutit Oratio , quam tribulatio imbre irrigat la* 686 66 corpore. 368. 34 chrymarum Deo gratiflima, Oratio tunc robuftior pugnat contra pravos Oratio Apoftolorum natura vitia correxit. 368. 35 quósque affe&tus,cum jejunio reficitur ve- getior. 355« ! Oratio Elifzi potentior Eliz pallio, Jorda- * nis undas diffociavit. ibid. 36 Oratio languelcit, quam j ejunium non re» ficit, G vittusnonarmat. ibid. 1 Oratio pugnantibus coronam cudit ad victoe riam, 369. 36 Oratio , cum humilis in terram profternitur, Oratio mente concepta probos fovet affe« in opem noftram vegetior furgit. Dei ^ miferatio, 3f6. 3 &us, pravosprafocat. 471:. 1 Oratio eít familiaris converfatio hominis Oratio rité peracta inftar Davidicecitbaree cum Deo. ibid, pravosommes atfectus abipit. 357. 6 Oratio mente concepta eft attenta divino- Oratio Jebefenorum hoftes fügat urbem ob- fidentes, 3$7. 6 — - rum cogitatio probos excitans affectus. 372. $ Oratio Gabaonitarum lach rymis mad&ns Oratio mente concepta eft frumentum fo- Ammonitas fuperat , & proücmit. 317- lidum animaz nutrienda peraptum. | 373. V Oratio plurium fimul tartareas percellit le- Oratio eít vana , fi oflium fenfuum exter- giones. 3$8. 8 norum aperiat evagati Oratio Tobiz cacodoemonem fugavit. 358. é I .onibus.' *.377. 8 Oratio: unanimis multorum validior eít , Qratio pldribus interrupta evagationibus , & adverfa queque fuperat. ibid. 9 quomodo pingatur , oculisque fubijcia- " tur, 375 16. Oratio plurium concors petita ftatim impe- trat. 3$9. 10 i Oratio vanis interrupta evagationibus Deo difplicet. 576. 18 Oratio plurium fimul mufico pariata con- centüi, 3j9. 11 Oratio ei non dulcelcit ; qui pravis affe- &ibus fe finit praoccupari, 377. ?4 Oratio non folàm oranti , fed etiam alijs debet beneficia expofcere ,. eó quia ve- Oratio nobis quandoque videtur effe diffi- cilis ob neglectam ad illam praviam die lit Deus dici pater communis. 360 12 Ípofitionem. 380. 33 Oratio mente concepta non fapit ; quàim Oratio rité iacepta hoftium technas elu. ibid. . pravia difpofitio non praceffit. dit, & de pravis triumphat affectibus, Oratio divinam quodammodo zmulatur 360. Y4[ omnipotentiam , cujus videtur vicaria, Oratio tantz eíl efficaciee , ut quamvis .383. 39 * prolata à Rege barbaro Danielem fer- vaverit incolumem in lacu, Oratio quam cordis mundities non prece- 36I, De- 18 dit, neque é corde puro procedit, um non emollit in vota orantis. 383. Oratio S. Leonis Papee Attilam delatis vi- l é&orijs infoleícentem coércuit. 36r, Oratioeft locutio cum Deo, que'm non al» 19. Et cur Genfericum non compe- fcuerit, ne Romam ingrederetur , G ur« loquimur , nifi nobis imaginemur pra. fentem. 284. 4$ bem expilaret ? ibid, Oratio non folüm rabiem, leonum coércuit Oratio tunc exauditur , cum in confpeclu / Dei funditur. 395. 48 inlacu , ne damnum inferrent Danieli , Oratio eft pravia fax tuta nobis oflendens vérüm. & flammas in fornace compe- itinera. 28$. 49 Ícuit, ne pueris noceret, 362. 21 Oratio in fecefíu procul à tumultu creatura- Oratio in favorem precantium in campum rum probis fovendis affeclibus aptior, - defcendit pugnatrix , fed pravorum affe- 395. 27 " &uum afcendit expugnattix. 363. 2 Oratio luridé , ac neglecté fu(a;orantis fit j confufio. 39j. 28.- Oratio Davidis in civitate victoriam accer- Oratio Davidis in. pfalmo voce mea ad. Do- fivitin caftris. 364. 2f minum clamavt,cur Intelle&us infcribatur. Oratio Moyfis marinos-Eritrzi fluctus di- Oratio non eft clamor, nec fonus vocis; fed Ícindit ; & ficca aperit itinera in finu ma- affe&us cordis , aFtentio mentis, 396, tis, 366. 31 3Q 'Ora- Reium precipuarum, Oratio eft interna cum Deo converíatio, in Oratio , fi reficiatur jejunij obfonio , plu« 396. rtimum habet roboris. 435. ?5 qua Deus dat petitiones cordis. I Oratio jejunio munita duplex. 41f. 27 Oratio eó eft efficacior ad Deum in vota o« Oratio D. Bernardi pravos excuffit affe&tus, rantis fledtendum , quó é pectore prodit quibus Gaufridus premebatur, & à reli. giofo abhorrebatinftituto, — 401. 49 magis jejuno, 469. $9 Oratio iequnio cotroborata hoftes profler- Oratio S. Gregorij Thaumaturgi plura per. petrat miracula, 402. $O nit, & victcrias obtinet. 469. €1 Oratio Jofué curfum foli inhibuit. — Acabi Qratione. fortiüs Joíué' Amorrhzos pro- bis ignem & fummo coclo in terras advo- [travit ,quàm fcrro- , & atmis, 369. Cavit, In horologio Aachaz umbram 39 Samariam ob. Oratione mente concepta irrigandus e(t ho. decem lineis retro egit. fidione vallatam vindicavit, Amalecitas mo, neareícat. 37?. j delevit, Filium Sunamitidis revocavit Oratione, qui fe munit, fe Deo unit. — 414« ad vitam. Leones in lacu compe(cuit. 37 Fiammas in fornace coércuit. InSenna- Orarionem pauperis quomodo Deus dicatur non defpicere. 317. 8 cheribi ca(tris octoginta millia hominum una nocle delevit é vivis. Decies centena Orationes juitorum funt odoramenta, qua millia fub Zara duce /Ethiope interfecit. implent aureas phialas, 346. 27 M Orationes jaculatoriz frequenter repetitze 4903. 14 Oratio affli&ionibus excutiendis aptiffima. plurimum profunt viris afcetis, 393« 22 403. f2 Orationes jaculatoriz pluries ufurpata à vi« Oratio eó altior evehitur , quó humilior ' ris aícetis, deprimitur, 404. ! 394. 2j Orationes noftr? plerumque exaudiuntur , Oratio humilis adeo eflefficax , ut caeli vio» lentiam fuperet, 405* 4 licet id nefciamus. 401. 47 Orationes à viris pijs fufa plura patrárunt Oratio Publicani , quia humilis auditur , & exauditur, non ita oratio Pharifzi , miracula , plures obtinuerunt victoriase quia jactabunda, 40$. 6 402. 49 Orationi tribuit David vi&torias relatas de Oratio quomodo dicatur tacere , ac filete Domino, AO6. 8 1 proítrato Goliatho , difcerpto leone , vi« . Qísque hoftibus. | 328. 39 Oratio humilium , cur ftridori pariata cicae da. 406. IO Orationi, cur manuum ablutionem premi« (erint Hebraei, Oratio tunc Deo gratior , quando zrumne 449- 55 406. 1I Orationi vacaturus neceffe eft oftium clau- premunt orantem, datexternorum fenfuum. Oratio lachrymis madida promptius Deum 374- 12 invota fle&tit orantis. Orationis quanta fit energia illuítriüs catee 4O9. 12 Oratio ad mala quzque declinanda validiffi- ris edocuit Moyfes, 323, 21 Orationis efficacia , qua imminent perie ma eft , quam doemones extimelcunt. 407 cula,avertit, Chriftum in navicula dore Oratio D, Pauli fuit tormentum doemonis mientem excitat , qui ortam fedat pra« cellam. :.323. 23. GUfequent. eum colaphizantis. 4080 14- Oratio manusedocet ad przlium , & digi- Orationis facrificium Deo pergratum, 3 5 0/ 593* Bethuliam defendit ; tos erudit ad pugnas. 408. 14 & vïndi- Oratio eít fortiffimum contra tartareas le- cavit ab obíidione. ibid. iones przefidium. 408, 16 - Orationis przüdio voluit Chriftus premu. niri emiffurus in cruce fpiritum. Oratio imber eft beneficus, quo tellus riga- * tur cordisnoílri. 409. 29 2 Orationis, qui fulciunt ur prafidio , nullis Oratio cur plerumque non exaudiatur. 4 10. rA funt periculis obnoxij. 264. 16 Oratio , quz in bello Deum expofcit adju- Orationis beneüqio mehs noílra in ccelum torem , orantem efficit triumphatorem, avolat, quamvis corpus € terra non ele- 41$. 538^ : vetut. 373 9 Orationis facrificium ab illo non debet Elize Oratio ad Deum tun c fundenda , quando á carnis illecebrze ad caftitatem labefactan* abludere. 377. *5 dam alliciunt. 418. 47 Orationis imbre ad Deum fufz fzpe rigan- dus ager cordis no(tri. 381. 40 Oratio, quamvis non exaudiatur , fempet temen prodeít, & aliquid femper fecum Orationis cum bonis operibus nexus Deo ar&tiffimé orantem alligat. 4iO. 22 adfert commodi. 4&0. 54 Orationis prafidio Jofué Jerichunteam ur. Oratio quomodo fola mente concipienda ; 413. 3t & qua preparario ad illam.. 42;. 64 - bem expugnavit. Orationis , & jejunij beneficio Ifraélitae Oratio per modum meditationis , & con. templationis quomodo exercenda... 420 vicerunt Deniamitas. ?69. ó1 ï:nmi de Affeciibus Tom. L. Zzzz.z Ora- 4 Index , Orátot in ciendis affe&ibus patheticis Peri- Otium civium plus affert damni Reipub; clem imitatus , .vel Jovem tonantem , lli»cæ. , quàm hoítium aggreffio, j2 & fulmina jacientem. I4. 38 Oratoris munus pracipuum eít animos mo- Onum non tantüm otiofo eít pernicios vere, ac in ijsdem affe&tusciere , vel co- fum , fed & toti Reipublica, 25* ércere juxta exigentiam recle rationis. 92 7. IO OtiumSybaritarum civitatem florentiffimari Oraturi Deum neceffe eft. fuppetias ab ipfo funditüs evertit, $234 I1 enixim petant , ejásque gratiam. 321, 49 Ouum , niíi excutiatur , fomentum eft pravorum omnium affectuum. j24. Organi Pneumatici analogia cum affectibus 6. 6 Orium ; & gula funt geminz rotz , qui- appetitüs fentientis, bus quadriga volvitur vitiorum, Oris dilatationem ; cur David expetierit. viþid. £60. 28 14 Oris noflri , feu defiderij dilatationem ex. Otium improbos quosque affectus fovet, 4 j44. 78 poícit à nobis Deus , ut munificentiüs Ífua nobis beneficia indulgeat. $60 Orium declinaturus Paulus Abbas , fingu- p lis anni diebus poft fufas preces , & 0: modice refe&um corpus ftoreas rexuit ; natüi foeminze fingule terratum regiones quas ultimo anni die flammis extradebat ; concurrunt, 158. 29 nec aliam voluit impenfi laboris merce- Ornatus ille laudandus , quem ftudia inve- dem , quàm otium declináffe, 144. hunt victutum., 156. 21 7 Ornatus capitis , & capillorum varius a« Otium excufferunt Anachorite , & Mo: pud gentes, 156,. 22 nachiper JÉgyptum. — j4«, 8r Ornatus muliebris multiplex , & fempee Otium impuras nutrit cogitationes , proe vanus, 159. 31 pterea à viro afceta excutiendum , qui O:aatus virorum poculum veneno illitum Pancratiaflem imitatur , cum ad certa- obvijs fominis porrigunt ad necem. men vocatur. fAf. 82 1459. 32 Ornatus corporis nihil addit animo venu- Oves' Chrifti funt caftitatis cultores , qui ftatis, vocem Paftoris audiunt , & eum fequ- 1$9. 3I untur praeeuntem, Os lafcivum fepulchrum eft pudicitize, $3. 496. 37 Ovidius ab Augüfto in exilium relegatus ob carmina | obíceena. fcripta, $i 38. Orari , & non luxutiari mu(ca eft alba, Neque à Tibetio revocatus , eó quia ob- $17. 20 Otiofi talentis à Deo fibi concreditis ab« Ícoena cecïnerat. iþid.. utuntur, dicuntürque defodere cceli do- na. $àj. 10 P. Otiofi nil agentes plura agunt mala , infe- Achomius Abbas Monachum äcriter rüntque damna. $23. 8 Otium caílitati adverfatur , cui eft hoftis reprehendit , ac pluribus aggravat poes infenfiffimus. f17. 30 nitentijs , eó quia ad vanam glorio- Ocum vitiorum omnium e(t pulvinar , ac lam aucupandam duas ítoreas uno die à fomentum. - , 517. 30 fe contextas exhibuerit , cüm reliqui Otium eít lethale venenum , quo virtus pe- Monachi unam tantüm coníueverint effi: tit. PUH E Octiari dicuntur ma- cere, 628. 33. Pacis tetrenz , cum coelefti gloria affinitas; lé agentes. $18, 33 Otium in principum culinis interdum bu. 228: 630 Palatia Principum ad omnem conftrucla elé« tyro flammas exgitap ,« nutrit.l j19 gantiam. 156. I Palatij partes fingulz recenfentur, aclabo- Otium declinandum , quia ab hoc putido fonte omnes fcaturiunt foedze cogitatic» res improbi in ejus fltructura. 173. nes , & evagationes, 376. £0 Pandora multiplici Deorum beneficio locu- Otium pomeridianum in Davide florem ex- pletata juxta Poétarum commenta, 748. ficcavit ca(titatis etiam in fonte. 312. Papilionis ornatus difcolor , & volatus va* V rius. 207. 9I Otium triplici telä hominem volnerat, $22 Papirij pretextati inventum fervandi fecreti 6 causà. 283. 19 Otium triplicis generis. 522. €, O, Pappza Neronis uxor conciliandee albedi- tium negotiofum tempus impenditin re- nis causà ducentas fecum afmas duxiffe . bus futilibus, quas nullius funt kmo—men. fertur. 159. 31 U 1229 Paradifi terreftris amoenitas, ac florum , fru- OQtium Reipubliez pefte nocentius ? hac etuümque ubertas. 101, 33 PID corpus , illud mores corrumpit. Para« Rerum Przcipuarum, Paradifus terreftris ad omnem confitus a- easdem fenfit moleftias,ac colonus Evau." moenitatem, 184. t 1. gelicus in fru&tuum copia 62.23 Petrus acceffurus ad Chriftum fluxa marini Paraliticus;cur interrogetur à Chrifto, num velit fanvs fieri, 318. 10 eftus doría intrepido pede calcat, 662 I Parce nemini parcunt , non flectuntur pre- cibus, non emolliunrur lacrymis. 254.t Phalaris patcas ob ficus. plures interemit Parva quó nobis funt propinquiora,eó nobis crucis fupplicio, 454. 13 videntur grandiora. 123.47. Pharao infequens fugientes Hebrzos ex E. Pathemata dicuntur fentientis animi ex boni, gypto mergitur marinis fluctibus, ZISo vel mali opinione natzee commotiones. 2 4. 2 Pharao Rex cur putaverit fe flare fuper flu« Patientia malisomnibus animi curandis perie vium. 601. 9 doneum alexipharmacum. — « 94. 39 Pharao Moyfem enixim rogat, ut fuis pre- Patientia Chriíti eqjus divinitatem hominibus cibus ZEgypti plagas avertat, ac calamita- oftendit. 696.93 tem dilpellat. 928.34. Paulus Apoftolus cedrum imitatus nullum Pharaonis aftus verfutiffimus ad extorquene dos labores Hebræorum. 64.29 in adoleícenua virtptum emifit odorem. 181. 2 Pharaonis Eunuchi peccárunt, quia gula ine Pax cordis non paratur, nifi pravis omnibus dulterunt, $25.16 affectibus bellum indicatur. 217.61 Phari(zi munus cum fattu oblatum Deo, mi« Ppix oaiceate Chrifto , curà militia coelefti nus fit duobus minutis denariis ab inope vidua ad altare Numini oblatis. hormnibus bona voluntatis indicata. 2 28. : P $76« 6Z 27 Pax in Ecclefia optanda paftoribus,feu pra- Pharifzus orans non exauditur jactabundus, fulibus, & Epiícopis. 228.63 Publicanus veró quia humilis veniam olj« tinet. Peccator veniam con(equitur peccatorum, f 405.7 hzc finceré confiteatur, $$7 Pheuix redivivus fymbolum contemptoris Peccatores quomodo dicantur defcendere in humanze gloriae. 204. infernum viventes, 490. 63 Phenixe tumulo tranfit ad thalamum , fe Peccatum lethale,venenum eft,quo anima in- patrit cum perit. 268. 49 terficitur, $f".6 Pictores excellentiores ab obfccenis abíli- Peccatum malorum omnium origo , orcum nuerunt figuris , ne aliis effent fcandalo, refetavit, coelum obíeravit , Eumenides fj1.42 in mundum immifit, $93. 71 Picturz obícomnz;ac figurz inveftes, telas, && Peccatum e(t officina, in qua cuduntur gene- parietes maculant, non ornant. $33.44 ra malorum omnium. 494.73 Pi&uris obfconis qui delectantur pares funt idololatris. 5114j Peccatum qui admittit,duram neceffe eftty- rannidem fubeat, $24 12 Pithagoras fuis indicebat difcipulis quin. Pecunia ad flagitia quzeque, & fcelera omnia quennale filentium. 314. f4 in detrimentum : innocenti2, ac virtutis Pla:anus aurea à Pythio Bythinio dono data homines trahit. 64. 29. Dario Regi Perfarum. 172, Y9 Pecunia,ex quo in honore effe capit, verus Platonis faftus improbatus à faftu imprae rerum honocr cecidit, 20 653.3I biori Diogenis Cinici, Pecunia diverío modo à gratia dicitur juíli- Plaufus ex bene faclis, vel diclis non debe-- ficare divitiis afflueutes. 68. 41 mus exemplo Chrifli aucupari. j 10. Pecuniz expenfíz in con(truendo Solimao 43 cemplo. 168. 7 Pompeius fecreti. cuftodiá commendatus, Pelufii vindicaturi parricidium finebant reum 283. 20 er triduum integrum re nullain (toma- Pompeius zgritudine laborans turdos. Lu- chum demiffa cadaver intueri occifi. pa- culli refpuit, & Medici confilium. T 4j7- rentis, $92.67 21 Perfidià notatur, qui Reipublica arcana ree Pomum malé carptum fuafu doeemonis ab velat. 29j.20 . Eva, & abAdamo deglutitum ilias fuit Pericles nunquam imparatus concionem e malorum omniur fibi, & po(teris. 102. luggefto habuitad populum, 388. t. 1t. Imó Pandorz pyxis, à qua calami- Pericula ubique imminent, nifi Deus . fit, tates omnes profiliunt, ibid.a4 - Populus Iíraelis excuffo Pharaonis jugo fu- qui nos regat, contiquö periclitamur, 127. $ git ex JEgypto ad mare rubrum,quod ficca Pericula quoties imminent declinanda cauta aperit itinera faéto fluctuum feceffione. idivfortio. 212.7 366. 3I Períz (ecreti fervandi üudioüfïimi. Nec Populus Ifraeliticus tunc czpit praceps in Alexander fcire Potuit' Darii confilia, fcedas libidines, & reliqua vitia proruere, $! $ cum gulæ indulfit, $42. 74 Populus I(raelis nonnifi poft plures exantla- Petrus in pifc;um opulentia periclitatur; & tos 4222 ;' : Índex | .tos labores duciturad terram fluentem la- Ce, & melle, 67$.58 Pudicitize amans oculosemiffitios, vagósque compeícit, £27.24. Potió, quam mul'ier impudica offert fitien- Pudorem qui exuit, neceffe eft fcelerum vul- tibus voluptates lethali veneno eftinfecta, nera timeat, - f97, 84 144. f 8 Pugna in homine fpiritum inter, & carnem Pradicatio verbi Dei efficax effet , fi fpirita jugiter furgit, fzevitque. 50$.65 Dei fua concionatores animarent .eloquia; Puicheria Auguíla virtutum , & pra(ertim 662. $$ caftitatisenltura infignis, — 498.42 Praparatio ad . orationem , rité obeundam Pulli corvorum tuncà parentibus deftituun- quomodo in(tituenda. 388. 1 tur, cum eorundem operá magis indigent, Praíentia Dei apcifimum fronum pravis o- 31f.29 mnibus inter orandum affectibus coércen- dis. Pupillz nomine virgo: etiam fignificatur , 364- 44. ut difcat virgo caítitatem perinde ac pu- Prafentia Dei affe&tus quosque pravos coér- pillam cuftodire. $2.9. 28 cet, & Numinis iram fopit. 38$.47 Pythia Ariítotelis filia interrogata, quónam Praentia Dei e(t nobis veluti clypeus, quo colore puellarum | genz venuftiàs pinge- adveríariorum tela retundimus, tentae rentur , refpondit colore verecundia, tionibus obfiftimus, 396.ft 1 fgo.61 Procfentia Dei , qui innititur malaciàin lhac fluctuante vita fruitur, 386.j1 Q Prafentiam Dei, qui refugit vias currit ini. quitatis, & nonnifi pracipitia incurrit, Uadrigz Ezechielis egredientes de me. |.38$.46 dio.duorum montium , Q quid prae Princepsfamulis füis utitur & adminiftris, ' fignent. 603. 12 Qua à nobis bene geruntur nonà noftra, fed perinde ac Samfon Mandibula Afini.418. 22 à Dei virtute prodeunt.— 618.6 Princeps fecreti fervandi debet effe tenacif- Quercus é cujus ramo pependit Abfolon ca« fimus. 182,15 pillis im donza, plicitus collata cum qxucrcuwDo-l Principibus pluribus dignitas imperatoria I92.I$ dedecoti fuit , Qui voluptarum — zeftu ducuntur , extra non honori. 112.8, & re£tum rationis tramitem ra feq, piuntur. 147« Principis adminiftri Hlnt,non qui diliguntur, 6f fed qui deliguntur. II!.6 Quidquid fenfum demulcet aptum non eft Proba conícientiaadeo eft hilaris, ut caufas verz iatitie ingerenda, 5 $72.10 omnes excutiat maeroris. j93. 40 Quint, Metellus cenfuit. otium plus damni Probitas confcientiz ferax eft. proborum attuliffe Romanz Reipubliczg, quàm ho- affstuum, . $63.38 flem Annibalem, $23.98 Prolixitas odiofa, & noxia affectibus ciefx- N Quos Mors non proftravitin caflris , hos dis. 1j 44- " venus profligavit in ginzceis, 147,64 Proíperitas mundi cum in fublime videtur (äos Deus ad fe clamare finit, eosdem amae nos evehere, tunc in imum miferiarum te non definit, 326. 1, & fe;que?t. nos agit przcipites, 60$.20 Profperitates noxiee cum nos à Deo fubda. R. cunt. 643,9 Protoparentes noftri quamdiu fervárunt in- Abbath cur dicatür urbs aquatum ? ; g. nocentiam, veftibus non, indiguerunt or- 12 natiores nudi. 160, 34 Rahab mulier in meliorem jam recepta Protoplaíti cur ob unicum pomum male ad- frugem coelefte Numen non fuum, ícd morfum fupplicio afficiuntur graviffimo. Hebraorum vocat Deum , G cur? $47. N 90 639.62 P/almus Davidis Zoce mea ad Dominum cla- Rebecca jus primogeniturz transfert ab E(au N qnavi, cur Intellecius ipfcribitur. 296. in Jacobum. 272.6; 2 Rebecca confpe&to procul fponfo velamen Píaltem cur petierit Elifzus, ut ProPhetæ vultu detraxit, ut fe quod erat profitere- ftnunus obiret, 44.9. &leq. tur. f29.29 / Pfitacus in aula Imperatoris Bafilij Leonem Rebecca cum primum concepit Jacobum Regium filiumé carcere liberat, ejísque fymbolum virtutis, bellum concitavit im- innocentiam detegit, & falsó fuiffe accu- placabile contra vitium,feu Efauf 667. fatum à Theodoro Santabareno oftendit. 32'ï. 306 Receffus à mundi voluptatibus eft ad Deum acceffus. Pudicitia eft flos morum;? quo reliquz ger- 625:37 miaant virtutes, 491.26. CuràPhilo- Reges non poffunt lztari vera lztitiá , ni(i ia ne pudicitia vocetur gratiarum actio,4 92. Deo. 129. II 28 Reges vel'maximé decet pietas, & à Deo ejüs- Rerum Pracipuarum, Salomon quó.blandior cum mulieribus, eà ejásque cultu regni initia aufpicari, 17 1. / 18. alperior cum populo líraeliüco. 86 106 m cur fimile dicatur thefau. Salomon inauguratur Rex, & deponitur A« Regnum coeloru ro? 70. 46. Thefauris coacervandis in- donias ejus frater fraudulenter intruíus, 103.32 hiant homines. ibid, Rei, & nocentes olim aureis vinculis, & ca- Salomonis faflus prafert titulum Regis ti« tulo Propheta in Davide parente, 20f. tenis argenteis vinciebantur. — 78. 76 Rei putreícentibus cadaveribus colligati, ut Salviani mafcula, ac nervofa eloquentia ïn frons fronti, pe&tus pectori, brachia bra- chiis, pedésque viventis pedibus fuerint ludos theatrales, ac vana Ípectacula, 48. 26. & fequent. alligati cadaveris foetentis, — $22.69 ac divitize permittuntur, Samarites vulnera curaturus illius ; qui inci- Religiofis pecuniz, derat inlatrones priüs plagas obduxit, GC non ut pompa tume at menfarum , fed. cultus irradiet Ecclefiarum. 89.115. cur? $97.84 Samarites curaturus vulnera defcendentis in Refignatio afcete in Deum. virum perfe- Jericho;cur unà cum oleo vinum effuderit. &um proditnon cordisfolatium. — 391. 14 $9?.86 fius tutum caftitatis præfi- Samíon unica demortui jumenti mandibulá Reverentia fui ip 257.8 dium. 446. 8:. Summis à Pythagorzis prottravit Philiftheos. Sam/on vulpium caudz alligatis accenfis fa« excipitur laudibus, eó quia fit Ícelerum omnium expultrix. ibid. cibus Philifthinorum fegetes comburit, 200.6 1 Riíus, quem mundus exhibet Sardonicus eft, Samíon leonem profltravit ferocientem, fed non gaudium, fed mor:em affert. — 36, mulierem non iupcmvit ebiand.entem, 136 tucatus, & larvatus eft mundi . rifus nonnifi lacrymis Ícatet. 36.139 $1-48 Samíon affuefcens jejunio ab utero matris Roboamus fiiius Salomonis € 'Ihrono Ifrae. fortiffimus hominum evafit 471.75 lisà populo dejectus, & regno fp»liatus noluit Samíon leonem ferocientem nudis difcerpit ob lingue lubricitatem , & quia confilio íenum affentiri, 3of. 2f. & manibus. 671. 24. Íequent. Samuel nunquam tantüm promeruit, laue floribus eítífra. dis, quàm cum in afflictione fervenrer Rola Ípinis armata czteris oravit, 407.12 grantior. 373. 30 Samuelcur egré tulit exfufcitari & fepul- Roiz florum regina luculenta defcriptig. 1j* €07. 23 4 chro. San&titas Chrifti in ruboarumnarum fplese Roíz cur floreant fpinifs obarmata. 644. duit clarior, It 692. 85 Sanitas menris raró habetur, ubi adeft fatu« X.o[z fylvefires que quinis plerumque fo ritas ventris. liolis conftant, minores habent fpinas, ac f41. 74 Sapientia non inveniturin bonis fluxis, qui- imbecilliorem emittunt odorem. — 644. bus homines deliciis diffluunt. 650. 29 Sapientia in folo reperitur virtutum exerci«- Roíimunda Helmigi fuorum fcelerum par- tiO. 4f3. 8. & fequent. Sapientia eft ticipi venenum propinans, adigitur refi- timor Domini, ibid. duum exlorbere, poftquam in parentis cranio eidem ab Alboino marito exhi- Sara Abrahami uxor quia invelata proceffit bito fe polluifet. 179. 41 àRege Gerarz milledonarur argenteis ad . velamen oculorum coémendum. $29.92 Robum ignirum, flammisque ardens regnum Sara nonagenaria, ex Abrahamo centenario Moyfi (popondit. 642.6 . derat Moyfes citra concipit Ifaacum. 665.8 Rubus ardens, quem vi huit, conflagrationem fymbolum viri aícetae, Sarze foecunditas ferg, fed l1faacum ge 182. 53 379* 29 Sathan invidens felicitati hominisin terreftrá S. paradifo, per foeminam ab eodem fecit A. damum extorrem, 102.24 Satietas, & repletio ventris, mentisinducit Acerdotes cur prohiberentur fanguinem viclimz comedere. $7f.24 vacuitatem, 447. 31 Satietas ventris eft oppreffio mentis, ac pro« Sacrificium pro peccatis, cur in lege ve« , teri praemitteretur aliis facrificiis, 381, borum affectuum. 4j t 1 Saturitas ubi eft ventris, ibi fanitas exulat Salmacis Nimpha quia otio indulfit , malé mentis. 438. 32 Saul ex Agafone ungitur Rex Ifrael, fed vix audiitapud reliquas Nimphas f44. 8 throno infidet; füperbit. 166. 79 Saul maléaffectus in Davidem beneficia vul« Salmonzus divinos fibi petulantiüs arrogat honores. 204.71 neribus compen(at. 22$4.$2 Saul licét à Deo ele&tus in Regem,adhuc ha. Salomon divitiis affluens;vitiis indulget. 79. co betur reprgbus,&, ceur? 269,.;2 Sau Index Saul punitur , quia Amalecho contta Dei 1 " Senfus externi cuftodiendi , p T af&&üä praeceptum pepercit. 271. 66, per ipfos in animum ingrediantur, 225 Saul indicto jejunio toti exercitui victoriam tulit de Philifthzis inimicis, 447.66 Senfus externi cuflodiendi, ne intus pravi Saul imminente przlio, cur fagam adiverit, irrepant affectus, 386. $3 qua Samuelem diu defunctum exfufcita. Sepulchra ad omnem elegantiam, ac muni- ret. ; 606.23 ficentiam conítructa lapidibus pretiofis Saulvane glori appetens Davidi invidet Oornata, L54. 14 puellarum plaufüspoft delatam ex . pro- (trato Goliatho victoriam. Sepulchraforis dealbata intus fcatent vermi- bus. ac foetent, 635.57 2705 Saulis precox regnum, ex Agafone Princeps Sepulchra & faxa perinde ac homines morti falutatur. 181.2, funt obnoxii. 271.60 Scala myítica Jacobo patriarchee in. fomno Sepulchrorum fumptuofz molitiones morti objecta. 339. 8. & quid fignificaverit. obnoxie , & g 7 loriæ ingerendg inaptz, ibid. 9. & fequent. 190. 41 Scelus quamdiu manet, tamdiu fzvit fuppli, Seraphini fi ftabant coram Dei throno , cur cium. $90.6 dicuntur volare cüm ítatio motum ex«- Scelus indelebiliter cordibus infcribitur fce- cludat? $77.27 leratorum. $24.73 Sermo cur lutofus , & quomodo defoscaa- Scelus femel admiffum fores jugiter pulfat dus, 307.34. temerata conícientize, $96.81 Serpens graviüs punitur,quia Evam tentavit, Sceptri extenfio apud Perfas in. clementize quàm cum filium mulieris parientis vorá- tefferam, 142. 48 re intentavit, 495. $8 Secreta vel nulli, . vel paucis concredenda. Serpentes fontem acceffuriad (fitim . extin- 308. 58 guendgm priüs deponunt venenum, 582. Secreta qui alienis auribus concredunt per- versé fibi confulunt, 311.46 Servij Tuliij felicitas fluxilis, ex infima plebe Secreti divulgandi de(iderium ccércendum: ad pinguiorem evectus fortunam, 179. O. & quz fecreta effe volumus nemini a ; tienda. 279. 6 Setvitus nulla feedior,quàm qua pravis obe Secteti fervandi impatientes ij funt, quorum temperat affectibus, $4« $4 lingua vino madet: exemplo legatorum Servitus nonnifi cum fcelere cohzret : lie Tarantinorum apud Regem Pyrrum, 279, bertas veró, & gloria innocentiz afciície 6 tur. 65$. 40 Secreti fervandi modus adhibitusà Ferdinan- Setvus eft qui propriisindulget concup :i(cön- do IHI. Cafíare. 282.14 tiis, 129.6;5 Secretum prodere plurimum adfert damni, Servus qui in Evangelio prodigé heri fui di- eftque myfíterium confilii (ui prodigere, vitias profuderat fupplici oratione. eune 279j demad veniam trahit; à quo poftea pu- Secretum cuique concredere animi prodit nitur, quia confervo roganti noluit indul- levitatem. 309. 41 326.32 gere. Seleucus ex fracto fuo exercitu fugitivus Sichemus cüm primüm vidit Dinam Jacobi ruíticum occidit, eo quia ab eodem fue- filiam, eam deperiit , & caítitas in ipfo rit Rex faluütatus. 187.30 periit, $27324 Seleucus legem tulit, quo adulteri cacitate Sigismundus Imperator noclem ducit in- punirentur, fibique & filio oculum eruit fomnem ob plura millia aureorum-ex legem fetvaturus in filio. 143.5$2 Hungaria ei delata,- quz maneé diftribuit Semina proborum affe&dtuum in exculta*per Aulicis, curásqueà fe abegit, |61.22 facram exhomologefim — confcientia in Signatorum exercitus, quem vidit Joannes, uberem progerminant virtutum meffem, ideo palmis ornatus, quia orationearma. 678.29 tus, 364-. 3 Senes capularij totum ftudium : in zdificiis Silentium anima eft confilij. 282. 14 erigendis ponentes redarguuntur, 179. Silentium eft Chrifti predium fapidos adfe- Z rens fru&us, 307. 31 Seneslicét capulares de domo conítruenda Simeon plenus &tate, & fpiritu fan&to puez cogitant,quafi nunquam morituri. 25 j.3 rum JE(um meruit in ulnis fuis fufcipere Senes abílineantà vinogenerofo, extinguit in templo. 25j enim non corroborat calorem ftomachi. Simon Magusvolatum tentans 6 fublime in« 461. 34. & lequent. feliciter cadit, acperit. 182.$ Sennacheribus Afyriorum Impetator ob tu- Simon quidam polt aditam futoris haeredita- tum ab Ezechia foedus, negatiimque fli- tem Simonides vocari voluit. 206.80 pendium bellum Judzis indicit, fed ar- Sifara pugnaus contra Baracum, & Debbo« matus Angelus pugnans pro Ezechia cen- ram vincitut,adigitürque adfüugam , &à tum, & octoginta quinque millia vito» Jahele hofpitio exceptus;poft hauftum la. zum interfecit; — $13«42 €tis fomno fopitus interimitur, 139:32 Siünf . Rerum Przcipuarum, f ] Sifinnius Epifcopus Thaunenfis diebus mer- Spiritus S; multipliciter d.ï.fp-ertitus in lin« curi], & Veneris vix natusà materno lacte guas flammeas interram deícendit cor« abllinuit. 472-95* recturus linguz noftre errores, & do«. Smyndirides adeo fomno affuevit, ut per to- &urus homines meliorem loquendi mo« tos viginti annos folem nunquam viderit dum. 288. 36 orientem , neque occidentem,molli jugi- Sponía maluit fponfo carere, quàm diade« ter decubuitin lecto, $24. TY. mate infigniri; concupifcit Íponfum am- a sR Sobrietas menfg medicina eft caeterarum pledentem , non coronantem. Vocata przftantiffima, . 463.41 . propterea ter à fponío. non refpondet, " Socrates projecit in mare quas poffederat , 11312 €ivitias, ne effent eidem moleftia. . 62, Sponía lilio exculce caftitatis cæleüem:avllïy- 23 cit, & adíe trahit fponfum. 48 5.6 Socrates patulas in. peGtore defideravit fe. Sponía cur. laudetur bis formoía à facro ! meílras, ut cor hominis introfpiceret, . fponfo. 468. 7 ! 278« L. Sponía lilium excolit caflitatis in monte myr; Sodomzi flà rhe, in collethuris. 489.18, .;'gï,tïöflmm*i' vitiorum ceeno i.n' voluti, ..524. 12 Sponfa pulchritudinem defcriptura fui fpone Sodomitz czecitate puniti, eó quia domum fi, cur. candorem lilij purpurz pratulerit Lothiniterentur ingredi. 143. $1 rofarum. 400. 22, Sol ad imperium Jofue fubílitit, quievitque Sponía, cur defes in foribus aperiendis fpone immobilis, 230.70. fo pulfanti? é10. 34 Sol in nece Chrifti cur fuos . denegaverit Sponfa.tunc : venienti aperuit fponfo , cum mundo fplendores, fueritque contra natu. ejus manus myrrham diflillaverunt. 675 rz legeseclipfim patfus, cum fuerit tunc j .«', - luna quiuta decima diametraliter ei opp i " Sponfa tun c fuum invenit fpohfum,' quando "^ fita. 310-44 ejus manus myrrham diílillaverunt, feu $olatia fpiritualia non petendaà Deo: nedue cum arummis. premerctut. 67$.538 conquerendum cum Deo in: ariditate;ex- Sponfa cur. Jobo Sapientior. 6&&. 10. Myr,, emplo Conobitz. 391.13 rham cur pectori admoverit, ibid, Solicitndines,G curz pedifleque divitiarum, Sponía cur folicita inquaerendo,ad fponfuni 62.21 T non venit, ad quem David flatim perve. Solis creationem cut præceiä'crit lux , quse nit, 671. 26 é coelo empyreo capit prima die corus. Sponfía quamdiu. inter . delicias fui leculi caree* /632:48. fponfum quafivit, non invenit, fed inter Somniis cur aliquid plerumque admifceatur erumnas, & vulnera. 681. £ $. Veritatis. |. 603. I4 Spon(us ccleílis pra czteris virtutibus Somnium D. Hieronymi, quo in Ereino chQ- quas excolic fponfd, deleclatur caítitate, rez Romanarum puellarum ei repraíen- $94.59 tabantur, p1f.24 : Sponfus coleflis quamvis fpinis coronarus Speclacula, qua in theatris exhibentur fpe- &anda gaudium non ingerunt, fed lacr flores virtutum amat in fua [ponfa, ibid. "I uN mas eliciunt. 48.26 Sponfus tunc fponfam reci pit, quando myr- Spe&taculaetiam quando ampliüs non fpe. rham ipfa accipit. 676.40 étantur mentem occupant,quam inficiunt, Spurina venuftiffimz formae adolefcens ite- $0. 34 ratis valneribus vulrum fibi devenuftat Spectacula quae in theatris fpe&tantur bel- tuende caftitatis gratid. — 499 47 lum indicunt virtuti, & innocentiz exi- Stantes ante thronum Dei cur amicti (tolis tium exhibent fpectandum. $2-46 albis, cum plures ibi niteant proprio pur, Spectacula Romanorum nervosé carpuntut purati cruore. 303. 47 à D. Leone Papa. 362. 19 Statua in fomnio Nabuchodonofori ob jeäg, Speétaculis qui delectantur. vera. deflituun- ejisqueinterpretatio, 266,42 tur lztitia, verum exuunt gaudium. fo. Stella cur tantüm una iluxerit, ut Magos 34 perduceret in Bethleem ; cumadveniente Spe&laculorum latitia ficta eft, & pica, cor- Spiritu $, imber igneus miffilium lingua- di exhilarando inepta. 49.31 rum totum o ppievexjt acrem, 2109. 38. Spectantes ludicra fpectacula , theatro ad- & 39. ftant, perindeacin luco ferz, in quas de- Stephanus quia inter lapidum torrentes fere : generant, j9.33- venter oravit, coel i eidem patuäre. 344 Spes inanes nos decipiunt, magna fpondent, 25 & neque exigua dant. 240.7 Stephanus lapidibus obrutus, convicijs im« Spirituseó uberiüs divinis intus faginatur be. petitus, ccelos viditfibi apertos. 608, neficijs, quó exteriüs corpus per vacuita- 28 .tem jejunii viribus deflituitur. 455.15 Sulo ferreo cur prifcihomines fcriberecon« fueverint, . Spiritus vitales & fepulchrali cinere hauriun- tur. $24* 72 269, $3 Stomachus ubi in improborum: convivijs Aá 4a.4 Perani de Affestibue Tosm.I, efcu. Index efculentis gravatur, mens ettoribusfacilé — impudicis ad turpia allicitur, & detre&haná inquinatur. Af2. f affentiri damnatur;ut adultera, fed à Da- Studiis virtutum addicti à fple&aculis abfti. niele adolefcente ^ defenditur innocens. j00.48 4 nent, qu& in theatris. exhibentur, "EL Suíannà cafti tatis (:uïltrrix confcientiá emacu- Summi facerdotis paradigma hominem pro« lata fénum delufit calumnias, $61. 33. & dit ex affe pium. 600. 4 fequent, z Sufánna mavul Summus Sacerdos Dei nomen lamina infcri« t alieno F&eïere mori; quàiü ptum aurea gerebat, ne aliunde oculos di« proprio fedari, $88.5$. In judiciuni verteretur, 602. 4 vocatà à propria defendirur innocentia ; Sumptus qui à fuperfluis &dificijs fubdü- Qua fenes falfitàis redarguit, $88. .cuntur, & in pauperes fparguntur, ve- ram gloriam nobis inzdificant. 17 9. Gybaris civitas florentiffima Otiq funditus 2 éverfa, $23. 11. Superbia tadix eft Omnium malorum, $82: Sybaritz,quia otioaffueti àCrotoniatis bellà laceffiti vincüntur, $24.11; Superbia & fummo codlo Luciferum detrü- Sylla, qui ex modica fortuna. ád pinguiffie fitin imum gehenne, & in cacodoemo- mam fürrexit,redarguitur improbitatis, nem mutavit, 1853.6 7« 74 L Superbia horrendo punitür fupplicio in Lu- Sylla carceres tetri ffimz, teisque torqueris cifero. 0183.7. dis acCommodatæ- $92.67 Superbia flori cequiparataablfaia, Tulipae — - . venultas deícribitur. 184. 1I0- 1. Supérbia Nabuchodonoforem ejecit ex áulá; $r Á citurnitas femper laudi dáta, gar»r'uiï-a & detru(it in caülam brutis an"obcianduä.- tas probro, 314.55- 187. 22 9 A x H - X Superbia fi mentern occupet, àmenteal jenat A Talentà ab homine in Evangelio proa ficifcente dillributa alijs hominibus quid hominem; qui jumentis afcifcitur. — 1 88; ^ 24 fignificent; 74. 6à Tellus,quz jugi madet pluvià cenofam eoris Superbia eft centeum, à quo ad peripheeriani 'extremi exitii omnes ducuntut linez ini- trahit feeditatein; — 4$7.22..- quitatum. 189. 26 Templi Solimai magnifica ftrüctura; & lia : cülentà delcriptio. 168. 7 Superbia turri patiata, — T93. 38 Superbia in aula Affueri Amanum in imum Temporalia quomodo in otátioneà Deo pé« 195.44. —tenda. 398.17 detrufit ignominiz. " Superbia fumum imitatur, oculos ladit; & Teimporalià fluxà , & córporis éommodá cicitátem infert. 200. 6i funt à Deo petenda fub conditione. 558; Superbia putidiffimus eft fons, à quo omnia Ícaturiunt fcelera. 201. 64 Temiporalia plerümqué iü órátione petità hohis non conceduntur, quia üoxia nobis Superbia plerumque pauperes panriofos iris fla, & inficit, 209.88 . effent. 399.19 Teritationes, quibus voluntas obnititur, nori Superbis& inflatus fpiritus dum reliquis prz obfunt, fedprofunt. 292.26 eífc f(tudet fuperbientem dieprimkit. 181; Tepiditas noxià orationi, 337. f. curverná Superbiz indoles eft à fummo bono recedere temperies ; & Autümnus (upremum Nu« furfum afcendere,quo lapfu graviore ruat, inen non laudaüt , ficut zílas, & hyems; 183.8 : ibid. & cur tepori frigus praferatur , & Superbïæ tumid us faftus Nabuchodono(o. &eílüs. ibid. 6 186. 17 rem brutis ad'civit. Tepiditasà divinis retrahit obíequiis. . 358« Superbiz faftus florem. zemulatur atefcens 201,63 Thaàmaris iortis fecordatione imþudico'ä tem, qui brevi languefcit. Superbis Deus refiftit, nec fuperbiam finit retundit Amnonis impetus. 247.29 187. 22 Theatra qua exhibent fpe&ctacula ab homi- impunitam. Superbus ftipula eft igne cremanda. — 194. nibus fpe&tanda non funt menti levami. 4 ni,fed confcientiz gravamini, 48.26 Superior curaturus plagas fubditi delinquen- Theatra Romana, & fpeclacula. corripiuri- tisfafcijs oleo medicatis vulnera liget.597. tur à D. Leone Papa. 362. 9 Theatrum e(t gymnafium | incontinentizs; Sufanna à fenibus allicitur ad turpia, quo« fentina vitiorum ; cloaca immunditiz. 49.50. i rum impuris flammis gelu objicit mortis. 'Theatrum mari 243.13. pariatum procellis conci» Suíanna caftitatis cultrix à fenibus tentata, & táto ad naufragium impellenti. 49.32- condemnata, defenditur ab innocentia. Theodorz pudicitia etiam in lupanari efflo. 484.3 ruit beneficio cineris fepulchralis. — 270; Sufanna eximia caítitatis cultrix äfeqibus $8 | Tibe- Rerum Pracipuarum. Tiberius Imperatoria dignitate infignitus 'fribulationes cüm nos premunt, non fo« fummum egit pfeudopolitium : extre- cent; fedddocent exercitia virtutis, 686, mum vitz Capreis foede claufit; vitiis cor» 'Tribulationibus preffi beatitate donantur; ruptus. 112.8 687.70 Tinea vanz gloriz per tenuiffimas timulas mentem fubit, totámque boni operis me- irifle nilin mundo reputandum , quàm Deum offendere, $61.37 dullam corrodit , & cgrrumpit. 62I, 14 "(riftitia mentem ecegritudine corrumpit, 212.8. Ejusrecenfentur effectus. 212 'linea vanz gloriæniü excutiatur, non fo- ]üm ornamenta corrodit virrutum;verüm, Trochilus avis litoralis accipitrem ab aucua .. & venenato dente vulnus infligit, 62 t. 12 pe rufticello captum, & é praalta turri pendentem exprobrat. 637.61 l Titulorum faftus fuperbiens, G vana intu- mefcentia, 20f. 74* Tulipz venuftas defcribitur. 184.10 Turannius fupremus Caligule Procurator "'obiz oculis czcitatem abfletfit fel . pifcis, qui fymbolum e(t procellarum , & tribula- nonagenarius vult tanquam mortuus à circumfítante familia plangi,eó quia C&far tionis. 6$1.91 Tobias filium fuüum edocet fuperbiam , & ab oneribus Procurationis eum allevias vetat. 99. 14 faltum omnem declinare. 188.23 "Tobias ex jecore piícis irruentisin fuam per- Turris Babilonice edificium glorie inzdi« ficandae infufficiens. niciem pharmacum hauüt? non .funus. 180. 41 642.. f Tranquillitatis malacià non fraimur, fi in- V. tus inanimo fluQuent pravi affetus. 210. 1. & fequent. gao Leno vaferrimus Juditham foe. VA minam cafliffimam ad Holopher- Tribulatio perinde nmeceffaria viro probo, nem introducit, ac aqua pifci ex affertione B, Idee de Ni- 25y1.45. vella. Vana & ludicra funt, que mundus . exhibet 641.5 'Tribulatio pios quosque excitat, ac fovet ambientibus honores, &dignitatïs. 263. 2 affe&tus. 644.12 "Tribulatio hominem non frangit, fed ejus Vana gloriola, cui inhiamus, & quam aucue ari inter homines adnitimur, futilis eff, tuetur integritatem. 64$.1$ Tribulatio eit fpiritualis charaéter, quo qui & fugax, hedera fimilis, arefacit, cuiade hzreícit, Gvirtutum omnia ftudia cora Deo placent ab aliis fecernuntur, 645. rumpit. $98.1 & fequent, Vas futile à prifcis Romanis adhibitum i a "'Tribulatio eft nobis adeo ufilis , ut non fo- lüm pios in nobis excitet affectus;fed etiam facris fitibus, 308. 17 divina quadam polleat authoritate. 646. Vafa aurea, & argentea in templo Solimao. I6 1690 II. Vellus Gedeonis collatum cum Amnonis Tribulatio nos perficit; noftrámque exalciat ruditatem. 646.17 velleribus. 190. 29 Tribulatio optima morum magiítra pravos * — Venenum ad interitum bibunt, qui mollio- 663.I n ] ris fexus fitientes voluptates poculum à affectus caítigat. "Tribulatio inítar ferpentis plures territat, muliere Apocaliptica fibi exporre&tum hauriunt. 144.58 qui (i advería non detrectarent aequo ani- mo tolerare, ipfos ferpentes in florefcen- Veneti affuetz procellis. adhzrere , & nau- 659. 48 fragia non pavere infania eft, 142.49 tes virgas transformarent. "Tribulatio noxas delet, quas delectatio cone Venter,cur dicatur Coquorum Princeps. trahit. $2$. 18 / 692.8f "Tribulatio eít veluti panacea à coelefti Phare Ventorum irtüptio, G p tocella offa exfufci- tat mortuorum, 642.7 macopola hominibus data ad agritudie nes animi curandas , pravósque affectus Ventri indulgentes menti lethale vulnus in» fligunt. $2515 " excutiendos. 682. 57 Ventris vacuitas, mentis eft vigor. . 45f, T:ribulatio perinde hominem purgat',,ac ignis aurum. 698. 97 17 'Tribulationes virtutum fuppeditant exef- Venus ex maris fluctaantis fpuma nata citia, virósque probos perficiunt. 6451. nonnifi procellas fpondet, ac naufragia, I41.46 "'ribulationes, & sgritudines equo animo Venus nunquam pugnas inivit cum Libithí« toleratze uberem fuppeditant gaudiorum na,quin fuccubuerit, 2€8. 16 fcgetem , ac probosfovent affectus. 676. Venusfine Cerere,& Liberofriget; & caftiz tatis cultor omnem fibi adimit gulz in« 2 * 'l'ibulationes manuducunt ad ftudia virtu- -dulgentiam. $27.13 Venuítas muliebris ni(1 lilio efflorefcat ca« tum, & Numinis cultum, 67;. 36 Aaaaaa ftitatis iädei ftitatis, ia fe ntinam degenerat foed;tatis. modeíto ufu contentifimus; 1$r. r, & 494.4 fequent, Venuílas fceminea licét pet fe bona, non Veftium ufus effe&us peccati. protoparen- tamen caítitatis cultori, quem carnis fti« tum in terreítri paradifo, ISI.I mulus exagitat, f28. 27. BonafuitSu- fanna in (e, bona Bethfíabea;non tamen Veftium ufus varius ubique gentium. . 15« 2 illà fenibus, nec ifta Davidi, ibid, Veftium.luxus ad idola . viam flernit , cul- Vetba obtceena qui proferunt mephitim ex tümque furripit vero Numini debitum, ore foras exhalant, 134« 47 152.4. $ Verba obicena frequentius in mundo pro- Veftiám luxu,qui gloriantur foemin is fe iaro-» feruntur, Nec lilium caftitatis felicius dunt leviores* I53. 8 efflorefcit, quàm in afceteriis, 534 46 3 Veftium luxu fuperbiens pavoni pariatur caudam explicanti. 15342 Verba obícoena proferentes vifcum ore ex- Veftium luxus veram nequit gloriam imper. tiri. cernunt , quo fligij aucu pes audientes cae 162.,43 piunt. $34* 49 Vexatio optima morum magiítra nos edo. Verborum verecundia, & cultura pudicitize cet divinum implorareauxilium , . preces ab urbibus cur. exulet, $34:48 fuadere, & enixim cclites rogare. 651. Verbum azterni Patris, cur per granum tri- 3t : tici explicetur, 671.32 Viclime cum ad facrificia duc&rentur infu- Verbum fplendens in rubo typttm exhibuit lis faerunt olim infipnite, ri7.17 dominica incarnationis. 674. 34. Viétimz duce excordes eodem die, quo Ju« Verecundia rubore . pingit., G ornat vul- lius Czfar in curia occubuit maclatz tum excolentis innocentiam mentis, 589, fuerünt, 620.1I $2 Victimarum interanea, & exta fi depravata Verecundia ceterascuftodit virtut&s, eftque effent,victimz cur rejicerentur? 44;. 42 foror continentize. $89. 60 Vi&tores plures qui ad hoftiles affültus for- Verecondia eft cuftos, & propugnatrix ccne (cientiz emaculatze, titer fteterunt, ad primum vanz gloriz $ 90.62, acceflum ceciderunt. 624.22 Veritas virtutis, & continentie falfitatem mundanz vol Victoria incaílrris Veneris non manibus pu- uptatis vinx;it » proliernit, gnando, [ed pedibus fugiendo acquiri- $95.63 tur. 20If. 64 Vermis vanz glorie triplici confodiendus Vini vis in evulgandis arcanis, quae in peclo- vülnere,ut cadat interemptus, 616.2 re latent,. 278.2 Vinum generofum calorem ftomachi ener- Veftales olim Romz ob folam virginitatis prerogativam fingulari in honore habi. vat, non corroborat : non elt lac fenum, fed venenum., 460. 3 j t2. $0O.49 Veítales olim Romz in honore habitz ob Vinum animi egritudinem invehit, non ab« ftergit. culturam caítitatis. | $49. 87 $97.85 Vefles plumariz labore improbo, ac diligen- Vinum eft lac Veneris, & venenum pudoris, . tia exaCtiffima ab Americanis confc&æ. ibid. , Vir. probus quóà plures laudes meretur , eà 151.5 ulierum confutz funt magis eas veretut, | 604.16 Veítes tran»sluc'iäæ m Vir probus ab aquis adverfitatum. vitam fraudibus,intextz dolis. — 153. 9 haurit : improbus mortemi ebibit. 641.4 Veftes quz corpus ornant, perízpe animam onerant. 153.10 Virga Moyíis cüm primüm terram deferti attigit, in anguem vería eft, & terruit Veítes Chrifti Euchariftize funt pura acciden. tia, 163.4f populum, cui antea fuerat folatio, ac ful- cimento., 107. 4 j Veítes quibus homines gloriantur tinearum 168. Virga Moyfis tunc fuitterrori Pharaoni cum funt cibus, & paítus vermium, 49 defiit in manu fiflere , & cepit humi fer- pere, I1f.2 Veítes non ornant mulieres, fed nitor con. Ícientiz , ac vittutum cultura, 168. 49. Virgines ante nuptias flatutis. diebus pecu- niam quafiture . dotalem ad litora maris Animus tunc ornatur, cürn virtutes ex- mittebantur, " coluntut, 140.4 169. £O Veftibus qui funt nitidiores plerumque funt Virgines cum ccelefti fponfo inter lilia pa- Ícantur interdiu, no&turnos fugiant fecef,. mente czeteris foetidiores. 168.47 fus, & colloquia, f03.f6 —Veüimentac—hriüi in Tabore transfigurati, Vircines, & caftitatis cultores, gemmis, & cur ob candorem nivibus potiüs ; quàm margaritis aequiparantur. $47.89 lacli parientut, |125. f Virgines ftellis-pariantur, quz nocle intem« Veítis fummi fäcetdocis pretiofitas, & pul- pefta cum animantia queque indore chritudo. $959, 3. miant, coeli véluti adaperti-qcul'i vigilant. yeitiümf abufus redarguitut; qqö earundem f44. 88 : Vi!: Rerumpracipuarum, Vïrgïncs'ïn afceteriis Däo fervientes altaria labor pulverulentulus colorat , & tribus [unt coeleítis fponh. ,29. j lauo petficit, 6;10!29 V iginitatis iuculenta laudatio ex D. Hieto- Virtuti nil nocentius, quàm fatietas, quae nymo contra Jovinianum, $00. 49 ftomachum premit , & innocentiam op* prim'it. 454. 12 3 V.go, & pupilla à Gracis uno, & codem lignificatur nomine. 7.;190 18 Virtutis certamen eft , quod cum vitiis ini- Viri irreiuntur fuperfluis mulierum fucis ; mus, & quo cumtartareo hoíte confli» " & adlcititijs ornamentis. 1(9. 3X gimus. $1. 42 |] Viri probi, non improbi à Davide accerfiti ad Virtutis exarnen nullibi tutiüs fit,quam in ttu« tina adver(itatum, 656. 41 preces Deo fundendas. 386« 3$ Viris virtutum (tudio addictis zrumnz non Virtutum cultores tunc florent pulchriores, fant detrimento , fed gloriz incremento, cüm eerumnis acerbiüs premuntur. 645. 693. 88 13 Viro probotametfi laus debeatur; fi tamen Virtutum cultores mundi non deliniuntue vanz fit gloriolz appetens , deíinit pro- voluptatibus , fed adverfitatum divexan- bus effe. 607. 14 tur afperitatibus, quó folertiores fiant in Viro forti adver(a non funt formidini , fed virtutum exercitio. 665. 1 maícula virtuti adduntincitamenta. 6,8. Vifio Ezechielis juxta fluvium Chobar ex« enditur. 6021 1O 46 Virum cultutz virtutüm addictum non cor- Vita Chriíti interruprum extitit humilitatis dis confolatio, fed mencis defolatio pro- fludium, & exemplar. 107. 42 bat. 491. !4 Vita noílra, cum oritur , moritur ; .fluxa Virtus innititur oratione , jejunio, & mife. elt. acinítantanea, 248. j ricordia. 449. 66 Vira hominis volaulis , & fluxa , nósque Virtus flos eft , (1 non excolatur , areícit. monet non effe immorandum mundi de- 58 34 licijs, . 254. 45 " Vita hominis umbra . eít inan Virtus ,quam emaculata confcientia fovet, itate plpnä. tempore non clauditur, fed &eternitatem 262. 28 amularur. $$8. i Vita hominis 'præterfluit iaflar fluminis, 263. Virtus libera eít,ded gnatur famulari ex ne. 3 Vita hominis fabula,licét. ad plures protraha- ceffitate proprer mercedem , vel commo- : dum. $52. 37 tur annos , breviffima eít, 264. 35 Virtustola , & honeítas probitatem invehit, Vita hominis fabula , & fcena , in qua ho- f84.. 44 mines agunt hiftriones. 16$4. 38 Virtus, quos ornat, & patientia munit , Vita hominis undze fluenti , & fluctui ma- 609. 31 rino pariata. 272. 82 laudum fitis non torquet. Vircus nulla potett humanaarte urgeri nullis Vita Chrifti uberrimam nobis fuppediiat meditandi matreriam, machinis promoveri , nifi divinaei acceí- 411, $7 Íerit manus, 622..18 Vitze humanzebrevitatem , & fluxibilitatem Virtus vidum con'rihit, cüm primüm vanz deflet Ezechias. 1If. F loriz umbraafficitur. 622. 17 Vitia omnia per gulz hiatum ingrediuntur Virtus flerilefcic, nifi vomere excolatur tri- in perniciem hominis. j26. 20 bulationum. 6$6. 42 Vitia tamdiu pingueícunt , quamdiu caro nu« Virtus perinde ,ac lilium inter fenticeta tri- tritur, & per ingeítum cibum vires ace« bulationum floret vegetior , & olet fua- quirit. $26. 21 vior, óf0. 27 Vitij nomenlatet in divitijs: indulget vitij*s,' 80. 24 VA Virtus impugnati , non expugnari poteft, divirijs qui inhiat. 6/ f Vitium in dignitatis faftigio omnibus fe pro inrt,;us fl oseítalianon gaudenscaltura, quàm dit, 112. 30 adverfíitatum. €69. 18 — mi Ex p.retïomïmis Vitis Amynthz,cujus race Virtus fine adverfario non fplendet ; nec fe gemmis compa&i Th—e'(aurum referebant, rodit. 680.' $1 172. J* Virtus adverfitate nonlanguefcit , fed for- Vitulus in eremo ex veftium luxu conflatus, tior corroboratur. 669, 20 15$2. 4 Ulcera mentis curantur cordis lamentis in Virrus fine adverfario non fplendet. 667. facra exhomologefi. 334 ? ,14 Virtus tunc excolitur feliciüs ,^ cüm diriüs Ulcus, fi diu putruerit , curatu eft difficie lius. - divexatur : floret vegetior , cum arctiüs $91. 65$ 679. 49 Ultio divina fuper omnes cedros Libani füb- ' premitur, Virtus ,' quando cum adver(itate confligit limes. 202, 68 679. $O fumino | coronam fibi procudit. Unio myfítica anima orantis: cüm Bono. 339. 8 Virtcus ælrumnig preffa ampliatur laxior. 664. 3 Unio triplex viri afcetee cum Deo, & quae Virtutem non mundi vo luptas pingit ». fed fitunio myftica, 399. 6 AÀa aaa 3 VQ« | Index Volucresceeli, cut exaquatum fluentis po- oleam flammis gehennalibus actiüs accerie tiüsaà Deo edudii , quàm ex terre con. dendis peraptum. f96. 82 creta craffitie, 3 42: 4 Voluptates carnis armantur in ipfam carnem; Voluntas adridens irridenda eft, ne noftras fuo rifu lachrymas eliciat, quam morbo inficiunt , viribus deílitu. 125. 1. & unt I4f. 61 ieq.r Voluptates carnis blandz funt firenulz, quz Voluntas eft potentía ceca, nonappetit nifi dum cantu alliciunt , planctum eliciunt, quz illi reprafentantur ab intellectu.j 5 1. j 147- 6j Voluptates mundi umbratiles funt, ac um- Voluptas mundi fallax , & mendax fublarva brz vanidze, quibus vel ipfi vermes in(ie gaudij lachrymas elicit , & mortem in- diantur. 149. 7f fert. 40. 15f. Adcó eít exilis , ut fami tollendz inidonea fit. 1f9, Voluptates mundi verz gignendze lzetitize in« A1. eptz funt. $69. i Non eít vera voluptas, fed fpuria, & Voluptates mundi verg latitiz ingeneran- fucata. ibid. 160 dz incapaces, 3295* 77 Voiluptas mundi fucata , & noxia , nonnifi Voluptatibus carnis indulgentes, licét coelo vehit, egritudines, moleílias -G arumnas in» nati, impudicitiz coeno oculos obliniunt, 127,..7 E« & cacutiunt. 143. j Voluptas vera non flotet nifi in coele(ti fpon- Ío 129. JI Voluptatibus Veneris, qui femel trahuntur, difficulter ab ijsdem retrahuntur. 148. Voluptas venereaarcet à facris templis , pro- Voluptatibus terrenis quotquot (tudent, (a« hibétque ingrellum ad verum " | Numen. tiari fame nequeunt. I1$C. 77 146. 41 Urbes refugiorum pro tutandis profogis à Voluptas carnis eft blandum venenum, dul- Deo inítitutae, ce aconitum , melleum toxicum. 261. 16. Quid ur- 144. bes refugijfignificent. ibid. $$ Urie umbra Davidem arguit patrati homi- Voluptas , f homini dominetur, plenam ma- cidij poít thorum violatum, 65$3. 36 lorum omnium congeriem fecum trahit, 146. 62 Vulpes parvule demolientes vineam íunt pravi affectus luis fub initijs, 218, 27 Voluptas elt illa Circes, qua venenata pro- pinat pocula, Sirena , qua can'u plan- Z. &um excitat, Phrynes , cujus formaviros Achzi »afcenfus ia Sychomorum redare deformat. [46. 62 dere. guitur , & à Chrifto jubetur defcen- Voluptas vera nullibi extraDeum reperitur. 220. 35 150. 76 - Zambris, quia moechatus fuit , à Deo pu, Voluptas fenftim fallit , cui venenum exhi- nitur , & ab albo facerdotum expungi- bet fub larva dulcedinisbibendum. 452, tur, 133. 26 7 Zambris impudentía , ardórque amoris ime Voluptas , quam mundus exhibet ; probata pudici in Coz^zam. TLA non eít , fed larvata. f6f. 43 Zambris à Phinees Eleazari filio diftricto pue Voluptas , quam fcelus peccantibus propi- gione interficitur unà cum Cozbaa, 13 3. 28 nat, dolorem temperare videtur, fed eft F ,. N ? s. Menda, quz irrepferunt , preífertim in literis malé admifsis , . vel omifsis currente przlo fic emenda, Agina 4. col.2. lin. 8. impedimneta lege impedimehta' P P. 1 $9. col. 2. 1. 42. venitatem l. vanitatem, P, 15f €. 2, l, 64. faro l. fato. P. 172. c. 2, l. £2. corrunt ]. corruunt. P. 176, c. z. l. 24. inculinus l. inquilinus, P. 180. col. 2. l, 28. nobilioria l. nobiliora. P. 256. c, 1. l. f8. granium l. cranium. P. 275. c. 1. l, 17. is deleatur. & &. l. 16. uanimis l. unanimis. P. ;fgo P. 379. €. 2, l. 1. rubrum l. rubum, P. 580. c. l- I. ;z. & l. fedO Pag. 399. col. 2. lin, $8. impetranda lin. impertienda. P, $82. c. 2. l, 26, caliendum l, caliendrum, Pag. $83. col, 2. lin. 48. eitam l. etiam, Pag $92.col.2. l. j. labors leg. laboris, — lin, 7, fplendeit l. fplendet. Pag. 647. C- z. lln' )'O. rentiit lo fenütc eAlia, fi qua irrepferunt , per fe ipfum corr :;gfzt ,€6 fandonet enignus. Leclor. tbtbebeoicocótod ib tocococo M as CR us U rUm um VRT 65995 d COCDCGDIODOOCDOCOOOCOCDCD COSOCD CO COeo o X COCOSD G Govdo godo Go do 035 Go d9 06 Go Go CO CO Co CO GU5 Go do o d 65 65 69 CC CDEDGDEDERDEDCDCDED CDCD CDCDCDEDSB CD OP CDCDODSD Qua à R, P. D. Cajetano Felice Verani C, R. fuerünt opera in lucem eédita, quia Mo- nachij feré omnia cuffa , ut tibi innotefcant ; híc fubijcére non abs re fpre düxi; i*otheoüs $, Caietani Thiefxä ölei'ia Tb corum Regularium Fundatoris , cat-- galagäzx /þemlaziwi 7777 A Doematica , i* Moralis octo Tomits minibus , fymbolis, & Infcriptia- in folio digefla.s. nibusexhibita. 4. Meffanz, Pantheon Argut& Elocutioüis c'om'pleäenä Omü"s pnmus dc.wDeö uno;ejüsque Atttií- omnia politioris literatura genera ; feu butis, fol. Monachij. — Rhetorica univerfa. 4. Meffana. DeVifione Beata; Scientiá, & Voluntáté; De Eruditione Poética ; Mythica; & Ico- Dei; Déque Praedeítinatione Sanctorum ; nica., Déque Metaphoricis Argutiarum : & Reprobatione Impiorum. — fol, Mos Fontibus. 4. Meflànz. nachij:. » * Emblemata Ethico - Politica , Hiftoriz , & De Incffabi li Myüerio S$. Trimitais. fol Heroica fymbola exhibita in Electorali . Monachij. . . De Angelis ; & Homine. fol. Monachij; Refid«ntia Monacenfi Sereniffimi Electo- ris Bavatie : & jüffu Sereniffimi Cle- De béatitüdine, A&ibusHumanis , eorümes | mentis Jofephi Eleétoris Colonienis ger- que principioactivo, naturali , volunta- manicé edita. 4. Monachij. rio , & libero. Morumque caufa mo* Venatica [nftitutio ; (eu Dians ; eit;lsqüö rali; feu de Morálitate , ejásque bipar- tità fpecie , Honeítate ; & turpitudine; Nimpharum Apologi picturis, emblemae Devitijs, & péccatis, — Recto ufu pro- tis, ac lymbolis heroicis reprzefentata in fuburbanis 7Edibus .Niphimburgici*s Ses babilitatis juxta Pontificias fanctiones, reniffimi Electoris Bavariae De Graátià ; Juftificàtione ; & Merito; Multiplex Venationis eruditio vario þiäü-* fol, Monachij.- rarum illicio Schlaifchemij in ZEdibus ru- D« Virtutibus Tlieolog icisS & Cardinali: bus. Déque earum partibus fubje&tivis; £alibus Sereniffimi Electoris Bavariae de inéatá. -» & Potentialibus. Vitiisque oppofitís; Monumentum extremi H onoris pereiünis 2 foh K Monachi]. : Virtutis pijs Manibus Sereniffimi Ferdie De Sacrofancto My flério Incarnationis Vefs fiandi Mariz Bavari Ducis, & Electo- bi Divial. De cultu Sanctorum tum ab- foluto, tum refpectivo. DeImmaculas ris cum emblematis are incifis , oratio- Et de he funebri , Infcriptionibüs; Elogijs ; fo« tà Coriceptione Virginis Matris, lutà,& ligätä oratioie, fol, Monachij. Legibus. fol. Monachij. Íngreifus Martio- Nuptialis Sereniffimi Ele^ De Sacramentis in genere; & fpecie. Dé- éloris Bavarie Maximiliani Emánuelis que Indulgentijs; Jubilao ; & cenfuris; Mornachium ex Hungaria réducis cum v fol. Monachij Jle&ifima fponfa Maria Antonia Archi« duciffa Auítriz Leopoldi 1. Imperatoris filià x Margaritha Hifpana, fol; Mo- Juris Canonici uniüerft Commens üachij darius. Pavatitlari. Opss digeflüsi quinque Tomis rejpondentibus quinque libris Decretalium.s. Philofopia untoer[ain quatuor divifa Tomos in folio. I NLogicam Ariftotelis,cui adijciuntur plu. Omus þrïmüsïö librum I. Decrdta!iüü*i; fol, Monachij. res quzítiones Metaphyfice, — fol, Mo- T'omus fecundus in librum L. Decretaliumi nachij.. x Ino&o LibrosP ByüöorümAriüoteiis. fol fol. Monachij. lL. Decretaliumi: Monachij. Tomus tértius in librum De Mundi totius fy(itemage ,cOprribüs COÉ« .. fol. Monaclij. Tomus quartus in li brum 1V. Decretaliuii: leftibus ; elementis ; miftis; & Meteoris. . fol. Monachij. fol. Monachij, . iibrudi V. Decretalidrii; lnLibros de Anima; & Metaphyfica, — fol, Tomus quintus in Monachij. fol. Nionachii: Nucleus Thieologicus enucleatus; 8; Mo- D € m ü&ähij,— Eu X oX r De Humanis 4 ec?iäæ ciezdis , Tomus fecundui. De Humanis Affdis €9. co&'cendis ad bominem abeorundem büs ciendis , & coércendis in Appetitu concupifcente, fol, Monachij. Frfwtme mauuwnittendum ,. eb ad li- bertatem Chrifitani Infiituti manuducen- Tomus tertius. De Humanis Affectibus dum. Opu tribus Tomi án folie ciendis , & co&rcendis in A ppccitu ïixs.-. : disiributum. ; fcibili, fol. Monachij.. T Omus primüs de Hbmanis Affectibus ' i n generaum fumptis, — fol, Monachij, | d 272 , m *3 .Al(. TE eT ] *.*&X )æ Mu N [ g'þ- s N [ t 3j —— — m L —— d ) * 6» ,. NEYS f N h ; "u d5 AAX ^ "s ;47———. u 71 X VTE - $ q) L3 P i N E , S E 3 j E E " | vxm A Qs N N ': ^ S 5j m j aW z d ^o CA z ( ( E ï t z — L —— 1 ] at stl P r " ": A ii i 21 M: "ii E n dt; E m ...hav?... Pz - 2* m - ( i AE - t . s v L. ts A: :^ R a » 4- » E . T - £ * $ od X T*« X £ um HO INSM P d * i. j — n uG Xl - —— — aE MM — — "4 — d i* SXERE DF m U T OPINET 1 i.wæi.æa " PURNSEUS a r m P^. Ea Es .«n " W a»;v -* EM As [o : — z x PA E E . * R MP* *b 1 * pES 41 "w d A - ss W W E ES M v* & d . E ) w. Jj í i . x E r 4 T n d H * »- s d » ss d t P LU E i A^ nM j T * s T. ls - Qw » E TE iW ^ N i ] $i. At Rs E UMRT r st &;f.x ". * g ss ?,ä *. E : i al M. k [« At . T "m $ pe L Mp 1& LA Á H -- us EY 4 H » LE o "d w.æf h s hod " "E j £ qué L: d X TM I d RP f e ia $ M,W - Z i L oD £t A& As * "u - z - p ia p ERE P . v F« m s E F ho — l* * ? T. ^ 32 d *s 4 T ES - r M-» E E RT i. ] & / i - A ^ r d A x :*g p al 95 dv j A F i » « xX u £t vw n $5 Ls z5 pl " àc i u $ " J 3 "tl 8 iv A N : al gb às * jw x - ER MCSMES (3 h E p u Mf * At aditts É o R EC ; E L "d r At a [ 3- w É x b Ms " m.u 5 at i, t I T. Sreces FO X l i L 43 * $4 Pibco i vw, ?P E - : P fs. :2 *»» TW : x a r » t L M n n 5»» r 2 & ; Y "ET j M a L Ea 8« P sl s J LU M o Vg A ii dgeteium. Oh z d £ x - T P ntÓ t M— t r i. - 1 p 3 l i 2* - i T ?. M- L2 t * iE W, * jw É». :3 Ma.a.q D d m P A 1 Vr 1 H 6 L JH f d m dl NW- & Y o . r MAm Ol 3. Ms F sre d T & gt Aicied AE AAE — U ! i x k 2 36 1 NG-.WW d. AE N £ E lm od p HFW ERa - m k: ^b je E ba r R X ^ B s P o M i Bu b T ^. ey d & d .W 3 * A t E] 2 35 ;l A *2 4 23 — dl M Z *u R E Nuly, 2 d ho d V E .MJ gt MP . a.ha "* d P L Mp g u I Em st b NT N.wn! » L st [ L A L t$ st v a [ i » ia * Ab w " s A a e* * [5 * T TW ^ " jMw LIS ! i N L w — a EE SigRer "s 2 ls ( w xd dv ? E : x , ( fi " 5 PO €y » Ut s [ AW ii f : 3e E .: 23 t ( U ub r i ij L i ff ; NA x d yé ss 7 at vzn (s a s UP ^ d v & E s * H 5j Tn Ed j 3 2 E d A T BI x x 1 "m 5 4 $. P /) ao :" " 3 E 214 .'ï b u * ER i iA 2 Ü t zi MK x X $. ; T ( . i OM Á E » d KE AE d - 27 " $ $ H L* 2 d2 7 E A: » i d. T *« -* F d É 7 * 2 P P* i E^ V, us d f4 z 2 P . : P^ n AE i ^ z r FE a Ddf m . bs r Y r às D p o ( s D. " 5 l b A u d A duf ,. A N d N] Vr dRAE fv E E [2 2 r 4 4 l d ä:e À us ( 2 ,: ( : L. L d a " - d " t E^ . 5 Es f "u j E - 2528 hA. P x r N- 4 t aE en 227 a E p : A E as koeih 9] m L. $. P * t A 2 LE - E E t; « T z. D 24 u ;f ] ; n d IN A E £ 2 Eu 114 [2 ss x AA E6 m F IU* 28 » E 4 2 AU i f 18 J 2 i d A 2 g. Md &f ,: d V 5 [ (f x 74 " E. * ( P v "m 3 j À M - o & s rA l pex. x AU A s - 3* H T m £, i $ * ik s 2 M Z ao z E L^ *s L 25v] 76 d 9 7 & "fs x u Y M A u 02 r ? E F Y d 34 - Q P. j a 24 i C Té 2 * Á É 2 ä.g'-. ^ & Y 2 i d L $ s g $ [j * X s d. Be ïkf CRRA Y E : » Pa d e , " 5 d s : H r » "Ed : did $,2 *s V N m Á - Y (s 2 As MU E s ET - d : r p 2 m T E * P 3f Ua M e E. p m OM 365 " b " * Ms E. ; a : " E X "r * A E. pis ;S a ZA $ 27 TA : a eem L : E d i rA u [ 4 * A * £ 22 L 25 ^i ^ " " Mi : 6T E A » m : A H f 26 F. À A A 2 (J:Q , [5 TE » "t É Srdi a K é (y a n y.. vi [ » B- 25 i * E ( i AE ^ o : E j E A X AX Ts ?(. VU UI 2 . h u ( 5, 4 4 $4 od g g p CA n A E oX 5 X La d a ii at ,;l d r 9 Yi i "f D r fae $ m ^ " u n j a T i UE - Y ; Ab T - t :4 zi FA TO gfh h ca. [ j LE 2 i * t P od p E u A 25 $s L lf 252 24 9 i ;(ï i * d * d [j l u 5 r t z o* P $ 325 d EEE d 2 s M (; s 2374 VR. i W d g D £ o z [ s x ais t U ï z & & V y Á H á 5 n LP OA. A js. x : r Ts 9 d v P « i T 4o*. Em s * p "s Ka s. * 2 t L^ r h3 £ i ,^ RT "s a ï 9 AEA u- d vas hd ; " - u z Fs p - 7 L t * m * rA .iï As p "" - C * t x 7 d ^ n Ti. Uo L É a PA [ * s 2 v u wO 2 2 mf T u^ 25 T DA ^ AUR 5 M r 5 o d Y As 5 » d h I* 6 Dd " !.g( M L2 r d T E s d E o 4 ^A Jf x * s jd 3- U s F * t 2 d L d P 2 s A a ; * i. t - z *s d n , r J Y ( H - r A * 5 A. '85.'! P. EL * 2 j 25 3. À ; Á ..?. $ x od &.v EE p 7 . E E. 2 F'l- * M d ; Bo £ - : PA u D Eu » z5 13 E p * Á N 3. dc k d r ^ z À E Y GE s i s $ 4 p TA E 4 E 2305 * E E L ^ dye 3 a^ ?f x 2 » - p 'gs ls E n [ - n Pipo U s d - : ä E U T * 7 o A Ü &V " 5 d A F n ] [ $ 4 * EE 2 . p d h z z " LE n EM ^ ÉN n Ud * (2 R ^ L s TE i $ n - / ' r - z P P o E Qu 2 po d * P ag d * xf "s z v 21 * ?* ':: u p r g Y r 2 :'I s L J d E ^ a L ^h TE A u p u E FO 2 ER * zs. $s F /^ E b. x* 4 (T . ( acy p f " u .; A p E kj :';?' j d 26 A i iC $ z t5 Xv U E» - Z p r a a 4 & $g A E " : p A g * R * p i 35 P 6 d p x E ( h td A du E Ts & P A B 2 " * "d CR "] P d nE *. TT : b * /& f E * o VAX ï'g*v Z rouA U ? 12v A - * v G Y E OE PS jb ï*ä s i g * m A s i TRU ( : Dd j" UM i a Vin A 2 DA ^ La H m E ; 1 d 23 ( d n Ej d 15 -:ï; d * LEX . r rdel . T " j z m 3. Lj i T [*3 £2 i)f F^ Qu * E um A k t f E £ - ) AAf Lav 4 " ; b um t Fs N *ïäï; ol 4j T É uT j E s t *fä 2 t 1 & 7 rb ais " lao » Pa * M d ER A - ä VEU 155 ia $ m g z t 2 i T E 3. " 3 £O" E. A 1 v 3. " d d $ - 2 E EATY 2 " " t 22 T 2 s 3 hs 72 d AR i P 3 d M a? a m u a 1 r , $ "u 24 Z uN a T $s . Dd m » azïw 6 s À ad u À d " EO H D d 2 p a P * 2 Ü attersoe, Fs M » ) E v VET 2 Ua x b * x T Mi aqkïi Z i ORE T A: m r sf $ N a j f d " ET 2 p x T h . *f as £ u MUg B aR : F Aj m * p a P 4 .'j us B. d A z L i E i. 1 1 É d r d L Rs :: YP EE o RA Ls n 7 AR a d at i f É u s h E 5 AE H m f, "d n * : 5 . . TA P z s p g.,. ) o j r T2 *« o . P d i 2 RL 2 Ü MP u A ä DEU d TE P 7) j23 *2 E um at d E d d t d x RE fs i 2324 Yef 5 ( » P 4 - 4 g, Tey 1407 s 5 J » d m w . o as 123 i i z &e B Y 4, gt H EE y p M Ls 3. æ?v; n E. : É E AT ä?g 20 o M $, EX * DUAMS ». a L a Ea s. 2* 9 p o *s o d E af * y ss u d n * AE N Mue um t [ -s x 7 P. T. &,el* d " e m A Ps D X z 6a - U "a Tel j fX X Es x ZA & i £ o *E;iä E ss d ? 3 A A 4 E i. X 3 : x d g A : s A 2 z $ i D 2 o Ro 2 Sí J5 25 sE :x;' E. E de u D ". d f ï " * Á ;:-: Y u LA 3 b 2 ve rvl x d- Ee a d- j 5 N z p m * o C E. N s 3 E $6 zi r P La :i;-'z 6 UE j d i :j A . U ; d- 327 P Q L s 13 *i TE D a ag E z b z 3^ H f z 2 Ls n I M sE z * » ; » ^s - $ as Q " Es : d * u EGCA * k dety RO. P. 3 i $ E o i 1275 « D d E ; r - E $ D $ ok k . 2 3 : ( L Ab i : " D EEE E . ARA E Eu ts P d *ue " D $: * t P DAT CL INS k i zi a L: ye :, 3 ssf at * DA lr u o * m i,-jg: ii [ 5 ^ ï n6 F. D o 1 Af r d f & r ao ET u 5 Re "P ; V jb F Ms d- u Es C u * f TE T b . i. i 1 A D us d5 us " * d . Es x *s pos at g " r i p b or * s n e A 98 m « A E $ " * x E rl r du , d - L^4 - " AUR . : m n* d Pl LE tsf 2 L Hienee r fï *s E 4f j hag n RA a d Y ægv ** i s X2 m zi : n ERE -;'. " * * 5 ha. AE & sss i par s FA sUie. UE SXCS i. * j ts E EE I N N pH n s uT w m R n * z EL Jiesci Ms x x TE . a T E ONWUS r z Ls Bog: E E R 25 D od : s i -j"'; VN -a ;g x m du pers u 27 iCX m * x a À d R al d s d * d- - w us E i iE t t r t tT A s. m DA ii h x - ATE z ;:':E : Ed DE HUMA NIS. Y ol TIBUS - AFFE X CIENDIS, W -a COERCENDIS VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset Ad hommcm de eorundem fervn:ute manu- s EC inittendum , ET Em g Ad libertatemChriftiani inftitui, feu perregiam cocli. a v1am, manuducendum OPUS SUOSEBEBEIISE ä zi TRIBUS TOMIS DIGESTUM ä Moribus corrigendis, vitijs amovendis, virtu-- . tibus promovendis, pictatifovende , amoliendas |- impietati accommodatum, h. Uberrimá variz eruditionis facro-profanz fupel-| *Jectili Florulcnus SS. Patrum aflertis, doGrinis , & facrarum | i Ícripturarum interpretamentis locupletatum - B Sacris præ[crtzm Concionatoribus , Viris Afcetiy ; & e'vdngelzmrum a virtutum culmr.c addiclis perutile, T OMUS PRIMUS De humanis Affectibus generatim Íumptis AULCUCIORSE R.P.D. CATETANO FELICE VERANI Clerico Regulari , Sacrz Theologia Pr ofeHore E Nuanc prtmzmz ia lucem prodit. Cum Gratia, & Privileg, Sac, Cacfar, Majett, Permiflüque Supenorum -KHIRDEBSICDHBRISIHOHIRBRDHSRERBRDNENBE -103-0l- ä&&&&ä&ä&ä&&ää*ä&äræ— MONACHIYJ. Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com Sumptibus Joannis Gaftl Bibliopolz Ped cpontanl. JESDNERREGOOUSANUTREST m ROXECSSUT Formis Mariz: Magdalenz Riedlin Vidua. QXDOBEOeSe s en opteaM. ANNO M. DCC. XXXVA4l,