Gg61
author: Hornstein, Bernhard vonandAmort, Eusebius

um

"-

€3

Ó

WUMMU

x

-u

Y

d

^m

-

-

L:

uN

s

g

k

Rvee

"

25

-

*

x

-

T 1

x

d

w

hs

*

M

á

«s

E

sl

*

M

z

*

*

*

&*

&*

LM»

x

$*

&

E

?

has

E

at

M

g

n

A

V.

3E

E

&

E d

&

l

wh

63

E3

tl

js

$

» h

*

pO

»

w :

-

$

*

"

*

E

&

:

swotbe

£

.

A

w

L.

s

z

p

71

?

a* u

:

**

**

*

9.

as

[l

4

W

E

[næplc

d

d-

^

E

A

w*

).

»

9

nw

*

M

*

:

*e

^4

Mm

*

à

a*

x5

-

RA

...y

E

gt

*

"

ii s

€

r*

d

[

&

2 À

zé

s.

^.

.

3

P

«9

-

:

*

—

at arsut

e

mw

r*

D

r

£

m

..fr r

"

NE

I

r s

$ *

D

*

"

$

E

$

33

E

Y

P

a

Ed

&

:

*

*

[

»(.» *

L

3

4 u N

AU

ag

m,«

"

w

fs

»

*

B-

&

Ya *

M

L.

f

E^

L.

L

sU -

E

£

SP

&

d*

A.

x

M.«M.

r

du

A

F^

ed

$

MA

p x

*

*

$

D

à

-X

o

e»

m

k

al

E

w didhe

:

$

w*

N

J$ r

r

$.

*

ge

9

»

* db

r*

A

Ó

w

dv

2

D

C i

F

a

4

u

£

A.

——

AA

RA

r

-

Mi

[ X C

3

"E

w

——

—

N

!

L m

—

atl

REFLEXIONES

MORALES ET ASCETICE

AD AUGENDUM AMOREM

-ERGA DEUM

ET

RELIGIONEM CHRISTIANO-

ROMANO CATHOLICAM

A

L. B. VIBE;&NA,RD

"n HORNSTEIN,

CATHEDRALIS- ECCLESLE AUGUSTANJ/E S, SCHOLA.-

STICO, ET PRINCIPALIS ELVACENS!S DECANO,

LIBERE RESIGNATO

SPARSIM CONSCRIPTJE;

QUIBUS ACCESSIT IN FINE

PHYSICA NOBILIUM

R.D. EUSEBII AMORT, ,''

CAN. REG. POLLING.

à

À

MPESISU TY

REDPLUPCTENIDSEUNRQU

RE n $ ;'

d

AUGUSTAE VINDELICORUM,

37

apuad NICOLAUM DOLL, Bibliopol -

MDCCLXXXVIII,

- .Non enim judicavi me fcire aliquid inter:vos,

(

.nifi Jefüm Chriftum, & hunc crucifixum. Epzjf

-

SS. Pauli ad . Corinth. z.. Cap, 2. vers. 2.

f j

REFLEXIONES . HAS MORAkLES, UT-

h

CUNQUE BONO ANIMO À ME SPARSIM CON-

SCRIPTAS ET COLLECTAS,

IN OMNIBUS ET

PER OMNIA ÍÉCCLESUE ROMANO - CATHOLIC/UE

ORTHODOXO SENSUI AC JUDICIO PARI

PLENITUDINE AC HUMILITATE

SUBJICIO.

Pra-

X a

(

Præfen'tes Reflexiones Jlom!esb &? l-

ficas, quas ducibus catholica Pietate, fo-

lerci plurimorumlibrorum Lectione, & Ex-

perientia Reverendiffimus, ac lluftriffi-

mus.-Dominus. Auctor

confcripfit ;.. eo

quod nihil à catholicis fidei, & Morum

T

$

principiis alienum contineant, publico ty-

po committeudas eíle cenfeo.

Auguftee

Vindelicorum die 9. Januarii An. 1788.

Imprimatur.

Datum.ex Rever. Vicariatu,

Augufe Vindel. Die 9na

Januarii 1788.

JOS. ANT. STEINER,

E

SS."Theol. Doétor, E-

minentif,

ac Serenif,

b

HOMAS JOS. deHAT-

DEN, J..U, D. Emi-

Edett.

Arcbiepifcopi

nentiffimi ac. Serenif-

'Trevir. Epifcopi Au-

fimi DD. Archiepifco-

guftani Confil. Ecclef,

pi & Electoris Trevi-

Major. Poeuitent.Con-

fiftorii Affeffor, Vifita-

renfis, Epifcopi Au-

ïä

guftani Coníiliarius in-

tor generalis, ad infig,

timus, Provicarius ge-

Colleg. S. Mauritii Ca-

neralis, Vice- officialis,

nonicus, & librorum

& .Canonicus Ecclef.

Ceníor.

Colleg. ad S, Gertru-

dis.

ELEN-

EE G EE TE T. ,

F

um . — lnE

[j

ELENCHUS MAÁRGINALIS

0-

complectens materias

REFLEXIONUM MORALIUM .

!

in hoc opufculo. contentas

£0

Deus füper omnia amandus & timendus eft. Pa

m

Finis hominis

-

-

3.

"Va

i.

Superbia & amor proprius

lg

De ejus vilitate & damno

-

ibid.

De unica veritate & 'excellentia Religionis

Chriftiano - romano - catholicae

1 ! *

De Oratione

-

-

13

-

Penuria panis 1771 & 1772

ibid.

Qui non cum Deo, quomodo cum hominibus

-

-

vivere poterit ?

14.

h

De Przrogativis folius Religionis chriftiano - ca-

tholico - romanze

-

-

3

14

-

-

n

f

Sors profpera periculofa

17.

j

Severitas minus quam manfuetudo proficit

ibid

Ál

-

J

De ufu. & abufu temporis

IS8

De Amoris proprii Exceffu

-

19

ÜIl

2

-

t

De animi tranquillitate

20.

lflg-

Affe&us poft facram Communionem

20 & feq.

U

-

-

-

um

De revelatione

23

De "T'emporis ja&ura

ibid

De lufuum exceffu

'2')

Muftcze laus

-

-

25.

Revereamur in proximis opera Dei

27.

Omnes artes & (cientize per fe funt bonee

28.

M

X 3

Pe

——

&

Optima Dei doranonnifi u(u noftro mala fiunt Pa».29

INomina ex Paptifmo preftant nominibus ex fa-

]

tniia

-

-

--

ibid

J/

De bono fpirituali ex pulchritudine quzerendo

20.

D

Sicut ex omnibus donis divinis

ej

)

De diver(itate ingeniorum

33*

Attes bonez fünt colendae

-

33*

J

Bonis temporalibus quomodo utendum cum fru-

-

-

^

4.

&u Spi itus

Cler catholici & Ceelibstus u

tas & Excel-

lentia

-

365

Supernumerofitas hominum nociva

De veflibus Cleri nigris

-

47*

;E

De laudibus.caítitatis & calibatus

484

-

-

ibid

I

De Spiritu difcreto

De diver(is viciffitudinibus in difciplinaticis

49:

De charitste

-

-

50.

De jure reciproco Religionum in Imperio tol-

leratatum

-

-

-

$2.

De Cieri catholici habilitate ad przcipua officia

-

-

-

publica

53.

54

De proportione habntantmm terram

Diftretio

-

-

ll;ïd

AUMU E E Gemag dijmq

Quisque poteft fe peccatorem credere maximum 56

-

Vitium debellandum eft compatiendo

57*

Difcretio converfionis

E

ibid

Rigor obílinationes parit

ipid

Maáfuetudo piurimum praeftat

58.

Stüdeamus non rigoribus

53

Sed

MascAs

——

Sed Legibus' Chrifti

-

Pac. 6o.

M,

-

ibid

De nimia, fi quze datur, bonitate

D« Duello

--

-

61.

id

-

-

ibid

.

De sternitate

De arte belli moderna & antiqua

-

62.

3l

5

Decifio requirit przemifíarum maturam rumina-

-

-

tionem

25

j

De contra&tu cenfitico

e

-

63.

-

-

ibid

U

Omne T'iium perfectu

Qui magnus dici mereatur

-

64.

Qui vultis przeeffe, di(cite primum fübeffe

65

;

1

Omnia oportet agere cum Deo & pro Deo

66.

De diverfitate fexüs

-

-

ibid

Jb

[

De adulatione

-

67.

-

68

bid

Inter arma filent leges

9

De hominibus ante & poft diluvium

ibid.

De male przezenfa auri confeCtione, feu de aura-

Y

to mendacio

-

-

ibid

u

De turre babylonica

-

69

De Zelo indifcreto

69.

$

De auri argentique abufu

79

-

r

ibid,

u

D» morbis phantafize

jbid

Quistiam nomen Philofophi mereatur

71.

Militia eft vita hominis fuper terram

-

72«

r

liearum confufio ad relipifcentiam. hominum

ii

fübin à Deo permittitür

-

-

23«

-

23*

llld

Encomiurn linquze gallice

ld

Muitiplicatio pioram operum non femper eft eo--

rundem-perfettio

-

&

-

74

D

X 4

Ce-

&l

"ts at

.

Cedendum & prudenter utendum eft tempore Pag. 75.

De facetiis

-

-

76.

Vita hominis candelzeardenti non eft abfimilis

lLLd-

AGus indifferentes caute funt prohibendi .

ibid

]

Bella injufta noun moveantur,

-

77*

De hominis in' borno inconftantia

-

ibid

-

De malo przedeftinationis fenfu

78.

ibid

Scrutando hominum miferias compati difcimus

De noviffimis amoris profani przeconibus

79«

Vere nemo lzditur nifi à fe 1pfo

-

$80e

-

-

-

ï:ä

Intentio judicat

ibid

Erratur gravius per exceffum, quam negligentiam ibid

De vera hominis dignitate

-

8t,

Veftium utilior quam iguis calor

-

$2;

Orbis fcatet libris, fed eg.;mt hi prudenubus le-

Goribus

ibid

CC T OP EP TNDNLC E EUS

Prudentia voluntatem determinet

lbld

-

De damnis libidinis

83.

Romanorum exitium

84

Vita quomodo confervanda

85.

De Probabilifmo

-

ibid

Homo ad zterna natus eft

87.

-

Corre&tio prudens & utilis

88

-

ibid.

Prudentia in necotiis pertra&andis

Chriftianus catholicus per fidem facilé omniafuperat 89.

Manfuetudo eit neceffaria

-

ibid

Plerumque aliorum, non noftras curasgerimus

9o.

-

Veritas ubique prudenter tuenda eft

md

-

Praícientia Dei non eft predeftinatio

9t.

Prin-

m x

y

Principalis omnia cumi maxima cautela & ulf'(-rn-

-

-

(

tione pracipiat

V

Pag. 9r.

l

De excellentia abfoluta Religionis chriftiano-

romano - cathoitcae

-

92'

De converfione Acatholicorum

94.

7.

-

l,

De uniformitate

95

Raro utitur Ecclefia feveritate

-

-

jbid

18.

De Excellentia ex Pietate catholicze R elieionis ibid

dl

De vera animi tranquillitate

-

-

G—sg,

j

De impedimentis ejusdem

-

-

994

0

De Converfione Acatholicorum atque Infide-

l,

]lium

-

-

Ioo.

,

i102.

Á

De ptzecepti fexti neceffitate

De cultu externo Catholicorum

102.

n

-

Iinis hominis

-

ibid,

j

De Placeto reciproco ecclefiaftico & regali feu

-

-

105.

j

principait

De fine & fyftemate hominis ac ver

253

^i

pfus in

J

demum. in

h.xc, in altera vita vero perfecta

--

M

Deo felicitate

-

iO7.

$8

Éx oblivione finis noftri in confufionem delabi-

mur

-

-

-

1IO,

j

Spes non confundit

-

II12,

W

De ornatu corporis

-

61

j

Virtus folummode ferviendo Deo acqum.ur

I1í5.

-

-

ibid

1

De hypocrifi

De fimulatione

--

E

116.

)1

117,

9

De Confeffione & poenitentia

-

ibid

ï

De refpetctu humano

Contra Hypocrifes,

H8.

0

De

(

dieiflncs

De fpiritibus privatis, Srepaeifier

Pag. 119

De bellis, ut ajunt, Religionis

122.

Utilitas mortis

-

-

12

E

De arrogantia fpiritus privati

123.

li

Quilibet credendus eft bonus

ibid

)

-

De remediis incendicrum

--

124.

-

Deimpedimentis converfionum

i235.

De Imperstoris nofiri Jofephi Il. provifionibus

127.

?g

Scientiee & artes füunt à Deo

-

128

Emprovidentia juventutis

-

129.

Nimius ripor videtur quafi pef'care in legem

gratize

-

130.

INofce te ipfum

-

-

130.

Ciceronis adagium de opera potius Deo quam

hominibus locanda

-

E

130

Quisnam maxime circumventioni obnoxius

ibid

Crebrze vittorize addunt animum ad vincendum 132.

De intemperie fcholarum ; quas nominant nor-

i

males

-

-

ibid

De Machinis aereoftaticis

134.

Deus Judex & Dominus eft

135

Oratores in Confeifibus funt boni

135.

Ex apparentia nomn facile judicandus homo

ibid

-

-

Judicate judicium juftum

ibid

-

-

-

De penuria panis

136.

Bonis artibus & inventionibus publico utilibus

-

-

füperftruendum eft

ibid.

-

Praparatio ante judicium necefíaria

137-

DeRifu

-

-

-

123

De

d

L0

De fallacia Phvfosnomize

Pag. 23

22,

-

-

1b'd

De verecundia contradictionis

)3.

De4 primis &eculis Ecclefioe & fequentibus

140.

30

Índifcretio nociv

-

--

I41.

i

Dominus fit, ficur, qui minifirat

ibid

)4.

De Zelo indifcreto & fucato

142.

M

»

De jejunio quadragefiimali

-

144.

,74

Obedientià redeundum eft eo, quo per inobedi-

entiam exceiaimus

-

-

-

145.

»g,

De tranquilla exfpeCitione mortis

-

ivid

9.

Tolle crucem tuam , & fequere me, dicit Chri-

ftus

-

-

-

146.

J

Q

De vocationibus

-

-

|

147.

Contra rigorem erga proximos

148.

T.

De tollerantia vera, virtuali & fpuria

149.

-

d

Honor eft in honorante

130;

j

Ad quid Ecclefize catholicze credere, & adhzere-

re in proprium noflrum damnum renuimus : 151,

il

Quantum aberremus temeré judicando

153

N

J

Omne datum à Deo optimum

ibid

-

-

)'

Contra intollerantiam

154.

$

Si-melius Chriftum imitari frtudemus, majores,

l,

quam alias, conveiflones lzeti videbimus

ibid.

-

-

j

De chirurgorum meliori ufu

ibid

-

:61

De illis, qui facile compationtur

155

De Nativitate & Paffione Chrifti, Dei Filii

156

De ferupulis

-

-

1370

De Appetitu carnis contra fpiritum & viciffim

lbid

£

Semper laudsndus Deus &

implorandus

ibid.

De

—f

De Probabiliore

Pag

i

I 38-

-

ï

Militia honorabilis

-

ibid,

]

"Tentationes omnes ferio labore vincuntur uti-

liter

-

-

-

(

150;

Filii tenebrarum funt fagaciores filiis lucis

160,

l)

"Theatrorum & Hiftoriz laus

-

i

62

UI

D

-

Contritio & attritio,

162.

-

-

k

De mifica harmonia

ibid,

Defe&us morslitatis exitium eft regnorum

164.

-

De juris naturz principiis

164,

Maria optimam: partem elegit

166.

]

Pauca loquentiam laus

-

168.

Qui vult perfe&us effe, vendat omnia

169.

-

*

Cambium fpirituale

I79.

De militià hominis füper terram

171.

h

bet

-

Deus noftri nihil op:

173.

t.t . £7»

Facultates hominis

-

174.

Praeveniamus Deum, ut culpis deletis nobis

parcat

-

-

ibid,

Difcordia nulla feparet, quos Deuä voluit fo-

cios

-

-

-

175.

Juxta aliquid omnis homo elt Chriftianus,

ibid.

TTota natura loquitur, & przedicat veritatem ca-

tholicam

-

-

.

176.

Deo facile, mundo nunquam nifi cum noítro dam-

-

-

no placere poffumus

ibid,

Veritas Domini manet in zeternum

IU ODNEEEMT — 7U — ——

I77.

Miracula funt credenda & veneranda

-

178.

De Chrifü deitste, unigeniti Filii Dei

179.

De

m du

De Primatn Petri

Pag. 180.

I5b

1Je informatoribus

ibid

1bid,

Pauci ftudent. perfe&tioni

I8t.

n

Qmne peccatum ex füperbia defcendit

182.

-

-

150j

De- Janfenifino

186,

102,

De nimia copia medicamentorum in Pharma—

copolis

-

-

i

(f

Adulte juventuti naturalia non otmnino funt ce-

jj

landa

-

-

I87.

LU

'

Predicandz & tuendze veritatis runguum dàn-

(f

-

-

dus eft finis

199.

1

Neminem odit mundus magis, quom veré chri-

j

fliano - Catholicos

-

191

ts

Omnis anima fubjecta fit fuperiori poteflati

ibid

p

Proecedant merita, premia fequantur

19-.

-

-

7l

De irreligiofitate

194

De verita

n

folius Relieionis catholico - chriftia-

na

-

-

1

-

195,

T

Omnes heerefes fuoiunt obedientiam

106

-

bid

Aranec diligentia imitanda

lb (ie

Omnia petenda in nomine Chrifti

96.

De officialibus

-

hi

IO7.

fid

De ufuris & Contrattu ccnfïuco

198.

Honefiz domefticationis iaus

2Ooo.

n

De folvendis debiti

-

201.

eré monetaria

-

l.

-

ibid

lb'd'

Laus Jofephi II & Ludovici XV, Regb Gallie ob

reduCtionem cenfuum

202.

Pecunie non funt tifi fabdivifionis medium

203.

!

De novitatibus utilibus aut nocivis

2irIr.

$io-

J

Hominem oportet in utraque fortuna'noviffe Pag, 215.

Divitize fi 2fflnant, nolite cor apponere

ibid,

In fenibus confilium

-

-

213.

E

De virtutibus moralibus adverfariorum

ibid,

[

Amor Dei vincit omnia

-

2Is.

N

Vindicate, quzé D«i funt

-

-

216.

J

"Tempus autem veftrum femper eft paratum

217.

Omnes & unice pro Deo vivimus

-

ibid.

)

Vita eft brevis, & levis

coelo

-

pu gna pro obtinendo

-

2189.

Nimius Feftorum numerus in Dominicas trans-

-

E

ferrendus

-

2

2I,

Malá politicà matrimonia Principum nimis con-

venientiis ligantur

-

025

Judzei ferviant pro jufla mercede

ib!ds

:

De Peregrinationibus

-

p

225

4*

Itemedium contra amorem profanum

225.

f

Contra figmenta theogoniftica

ibid

-

De re militari

227.

De 'Torturis

-

-

227.

Multiplicafti gentem, fed non lzetitiam

228.

E

De fic dicta tollerantia

-

-

229,

De cura adultorum

-

ibid

:

'T'heatrum morizeratorum laus

N

230.

De cura Juventutis

-^

ibid,

De Confilio fenum

EI

Fl«

33.

Numerofitas hominum

-

ibid

Facienda absque dil:tione abfolvantur

-

ibid

Obedientia prompta eft optima

233:

De

—b e

20

De firmo propofito non amplius peccandi . Pag.224.

-

ibid

Judicium hotninis de Scandalo

235.

-

"ibid.

2n,

De tentationibus fuperandis

bid,

Studendum eft perfectioni

E

236.

I

Nemo fe putet alio meliorem

-

ibid.

26

]n utriusque fortunz exceffu foIa religio catho-

af

lica hominem veraciter fublevat

-

237.

D

il

De converfionibus regnorum & provinciarum. ibid,

-

De yprudentia Credendorum

238.

D

De virtutibus moralibus Ác

orth

ac

olicorum

038.

Quare Gallia & ltalia minus fpeàris inveften-

D

p

I,

tur

-

-

-

ibid,

Quare hzrefis tam cito, fides autem catholica

$9.

-

tam lentas ordinarie radices agat

239.

Dd

De evidentiffima eminentia religionis chriftiano-

^^

romano - catholicze

-

-

240.

M;,

Fides fine operibus mortua eft

24I.

-

Ihu.

De Spiritu privato

ibid,

Ad omnes adverfarios in fide

D2

DA

242.

n

Fruftra ab extra pax quzritur

-

243«

^

p

Pax in terra hominibus bonz voluntatis

ibid.

-

23

Spes converfionum

244

ii

Religio parentum an fit ample&tenda

245.

Faciam vos fieri pifcatores hominum

246.

p

-

j

il

Ad Acatholicos

-

ibid,

-

J

Fides tua te falvum fecit

247.

Moderni Acatholici funt commiferatione digni ibid.

ji

D

De miraculis, beneficiis, daemonibus & infefta-

tionibus eorum

-

-

249.

)

D

Fru-

u

gt

Dd

i

li

Fruftra-peecato quar

ritu

ir excufatio

P

ag. 253.

Dignitas hominis null

bi Veraciter obtinetur xif

1

in I'Ul'""!l!** catholica

-

4.

Primum queerite regnum Dei

55*

-

De immortalitate animce

57*

Nihil homine diguim . extra voram fidem

ibid

rLhald

Quid demum pr

ecerunt Aca

LOI

ci

259.

Omnium Í

e

É

orum implacabile erga religio-

nem cati

jlicam odium

-

-

5o.

f

(

De

1

*

on

overfiis Cath

icorum

e

61.

v

lat

ut Ludovici X V

v

ío

s in adorando

[

SS

'/)

Lauc

Jat

li

Sacra

mer

it

to

-

-

263.

te Chrifti

264.

Quid nos feüa"awt à charit

Qratione

-

265.

Y

t labore opus ef

In lauder

Ordinum utriusque fexus

266.

H

267.

Chriítus rnundum domuit non ferro fed lizno

fj

-

ibid

Orientis defectus à fide

Ecclefia ma

Nunuauam viget

S, quam tempore ,

Ti

-

008

perfecutionum

(

-

-

/-69.

Philippe, unde ememus panes?

l

Compaffio pro.magna parte fic dictorum Pro-

-

teflantium

-

271.

De novis noflrisxvi & decumanis errotibus

275

i

Amica vi proximus periculo eripiendus

274.

1

Religio eft Negotium De1 miferentis

275.

De *nel'umxt

ate

ate

-

280.

Indillerentismus eft contra rationem

281.

Ll

W

m u L d

lr

l)

J

vis-

T

EXCRMTS

EE

»

5

;

il

z

i

5

^

NI

l

*

255

s

;j

IBoparo s tocir oreea G a RE n

D

W

B

j

4f

uisquis Deum veraciter agnofcit, ita ne: (e-

Q

26

eundem timeat, ametque, neceífe Psr óm-

nià &-

eft, ut nulla timorem prefidentia, amo-

mandus

/3,

rem nulla valeat adverfitas diminuere.er d-

mendus

204.

Qui creata amat, absque extremaen.

3

ftultitia eque ac malitia Deum non dili- -

)

gere non poteft, ficut, qui diem - amat,

6/ ]

íolem eftimet, nece[fe eft.

ii

Cum res creatas tam deperdite amaz

ie

mus, quid non ardentius earum con-

(/

z

ditorem, cujus pulchritudinem fol &

)

luna mirantur, diligamus?

M

zX

--

Amorem nihilo efficacius quam per Ami.

R

alium amoórem vinci, ac penitus extin- dotum

amoris

RTM

x

qui, etiam in humanis experimur: ma-

profani

RE

x

-

jer enim obje&i excel!

entia minorem et fcu-

D

facile abforbet, adeo, ut amor contra'*

amorem plus foleat valere, quam fpes,

N

metus, aut ratio qualiscunque huma-

na.

um igitur in Deo folo omni-

inoda ac infinita refideat, ac eternum

Q:;»z'sx

pete

OCooocCc2o

2

permaneat excellentia, 'utpote amabi-

]

j

lium omnium Inventore,

Creatore,

atque Confervatore,

confequens eft,

J

Íoium amorem Dei ad reftinquendum

li

ac extiquendum amorem profanum lon-

li

ge cfficaciffimum effe, ac permanere re-

medium. Continentia & integritatis ftu-

dium femper homines perfecit , incon-

tj

tinentia autem & polygamia perdidit;

[

ficut e. g. totum Orientem etiamnum

i

vin&um & venalem tenet.

l

Diliges Deum tuum fuper omríia,

[

ergo etiam füpra te ipfum, utpote ni-

hii habens, quod conferas Deo, quam

fidem, qua credendo in Deum,. & obe-

]

diendo

inteliectum

tuum captives;

Ípem, qua in Deum confidendo memo- 1

|

riam alliges tam benefactis preteritis &

prefentibus, quam futuris premiis &

promiffionibus; charitatem, quam Deo

(

reddas ex juítitia, qui prior te dilexit

|

creando te ex nihilo, & fine merito,

confervando te toties fanctis fuis legi-

bus contravenientem , fanctificando , &

media omnia prebendo, ut cohzres

Chrifti & zterng glorie particeps fie-

l

£! poffis, hac igitur charita e ductus,

u-

f

c&tera omnia efle contemptibilia in h

jus

C200C2Ó

3

m

jus compäratione, facile, &. inextri-

LOTO,

cabiliter concludes,

vitam,

fanita-

elt,

tem, pulchritudinem , delicias, divi-

dum

lon.

tias, glorias, czteraque omnia, qus

funt, & prxtereunt velut umbra,

Je fe

[rt«

Cum finis hominis alius effe ne-. rinisho-

COf*

queat, quam cognitio & amor Dei, in- minis.

t

deque fluens zterna beatitudo, fequi-

i

tur, omnia, quecunque eo adjuvant,

ut funt tolerantie omnes, five ab ex-

ternis, five ab interhis pro Deo paffze,

ytit,

ac ipfa mors pie füfcepta, opera a&i-

( Q

va quecunque abftinentie, diícipling,

quat

. obe

quam rmaxime effe proficua, econtra

quidquid ab hoc unico creationis

ivel)

fine abftrahit, . mortalibus damnofif

n m

fimum.

Decuit enim divinam maje-

j

ftatem , ut preter fupernos fpiritus, in

niis V

quibus creationis excellentia plenum

n )u

cognofcendi, & amandi Deum accendit

(il

ighem , etiam mortales hoc fine con-

]eTiWI

deret ,

qui quidem mentem . fenfibus

3

implicatam habeant, verum pro cog-

d

nofcendo & amando Deo adeo ejus-

j

dem infinitas in fe 'pro adjumento fui

p

intelle&us undequaque mifericordias

fentirent, ac palparent, ut per pro-

j

priam voluntatem quati de fuo quid-

JUI

A.2

quam

k

eCCOCCCO

4

quäm ad excellentiffimum hunc finem

obediendo conferrent, ut cogn'tionis

!

[

imperfectio, atque duplicis fübftantie

i

contradidlio meritum

augerent

obe-

Q

dientia.

Ita igitur creationis, repara-

tconis,

& confervationis noftre mife-

b

qu

ricordias, ac myfteria contemperavit

benigniffimus Deus, ut majeítas omni-

f

ti

potentie non quidem tolleret voluntatis

]

libertatem, gratitudo tamen hominem

li

vehementiffime ad obedientie meritum

"

invitaret, ficque amor Dei eo fieret ex-

cellentior, quo a rudioribus procede-

«

ret abundantior; Redite igitur pr&va-

picatores ad cor Jefü, ubi veftrum in-

l

li

venietis confolatione, fide, fpe, &

charitate in Chrifto plenum, nam qui

«

animam fuam amatin hoc mundo, per-

KK

E

det eam , qui vero eam perdiderit in

hoc mundo propter Jefum Chriftum,

]i

jnveniet eam.

Peffima hominum per-

j

fuafio, vivere ipfos propter fe, cum

]i

non vivant nifi propter Deum , & pro

*

Deo.

Y

Nulla ratio , nullum argumentuim

contra quascunque tentationes, prge

cipue carnis efficacius munit hominem,

H

!

uam Dei proh/bentis amor, ac timot

cecà obedientid exercitus.

L

Ql(læ-

eC^2occCca

f

1Den

- Quecunque hominis cogitatio, five

TO

operatio, quibuscunque inftructa ratio«

intie

ciniorum apparatibus, juftitie & pie-

0be«

tatis compilata apparentiis, quibuscun-

jitü-

que füffulta mediis, ac potentiis, qui-

Qile-

buscunque culta affenfibus, quodcun-

rvit

que demum apperenter promitteps vel

r

ftatus, vel privatorum emo!umentum,

VMatis

nifi in folo ac vero Dei timore, & amo-

inet

re proximi radices agat, non folum me-

itulil

lioris confilii deftru&iva,

& inutilis

, C

evadit, fed nunquam non hero fuo no-

e

cet gravius eo, quo confidentius, aut

r

obfünatius illa protenditur, ac urges

l]

tur, crebro rerum apparenter minuta«

ïnj

)

6

rum collapfura impulfibus.

Non eft

;

1

confilium contra Dominum, qui bono

qi

, per-

noítro ubique mifericorditer occurrit

i

adjuvando, mala noftra autem, corri«

ifut

piendo paterne, non aliter admittit,

quam ut ex illis eveniant bona, prout

i per-

, cu

nempe divinis füis gratiis gratis & ab-

undanter datis vel uf vel abufi fue-

&pn

rimus.

entul

Dantur fat vani & ftulti mdfta!es,

: j

qui temporalem felicicatem in divitiis,

yindy

f

in voluptatibus, in honore vano, in

amore profano fat infipide conftituant

3.

Qu

Quæ*

6

cCOo0cCcO

fedüctores, cum omnia ifta nec felicem,

hgpg

nec quietum reddant animum, quin

qi

Non

potius angant, perturbentque.

I

igitur datur vera felicitas etiam in hoc

fi

mundo, quam in amore Dei, & re&i

Til

confcientia.

m

Qit

Omnino mihi perfuafüm eft, quod,

1liy

Ton

ficut nemo fua forte contentus vivit,

quicunque Deo non vivit, fic etiam ne-

t'mp

&

minem alterutrius forte contentum fo-

re

Non eft igitur, cur unus alteri,

foliu5

W

cur pauper diviti, cur fano sgrotus,

cur Principi, aut Regi fubditus invi-

q

[f

deat, nullius eque, ac fuam facile far-

einam portaturus. Propriis enim men-

fja

Ora-

furis fuum quisque onus tolerat.

I

te, & vigilate, ne ineidatis in tenta-

tionem. Militia eft vita hominis fuper

QU

terram fuavis pro Deo dimicantis, in-

Tl

lll

tolerabilis proj mundo, ficque ineaf.

Q]

fum laborentis.

W

Extra Deum veluti extra fhum cen-

|:

ü

trum homo requiem nunquam, & nul-

R

libi inveniet, in illo autem femper, &

al

ubique.

f

lo

Pfeudophilofophi, & fuicidm funt,

qui alis contra naturam & rationem

[

be-

CCoO0CCO

"

(Cen,

bene, commode, & beate vivendi me-

quin

diis infiftere fruftra conantur,

Non

Impofüibile eff hominem a centro

| ho

fuo, quod eft Deus, aberrantem , ve«

redi

raciter quietum, adeoque pro fua con-

ditione felicem exiftere; cum autem

jod,

alia, quam per virtutes, & obedientiam

Vity

non detur tendentia ad Deum, neceffa-

| ne«

rium eft fequi virtutes, in obedientia fi-

fo-

dei, & timoris, amorisque Domiri

eti,

folidari, ut homo etiam naturaliter quie-

WS.

tus, & felix audiri poffit, absque hoc

W

enim mortem omni momento incertam

t füt

tranquille, & hilariter ex(pe&tare, ac

p

fperare eternam beatitudinem . nemo

(rt

poteft.

tenia

Nec capio, Bomïnefn, nec credo,

f

qui non unice Deo tanquam centro to-

$&

tius naturz adhzret, eundemque füper

d

omnia. timet, ac fuper . omnia amat,

momento temporis vere quietum, ac

felicem poffe exfiftere , quidquid fibi

n av

x )

contra immortalitatem anima, ac catee

ratum ingenite, tum revelate Mor-

d

alitatis, & virtutis capita repugnante

ratione confingere, ac perfuadére co-

» ümf,

netur, - Humiliemus ergo nos miferan-

odl

da fimul ac. per fuperbiam noftram ri-

dens

r

4

3

oc:)ooop

denda blasmata coram oculis munift

Y

centiffimi Dei noftri.

Appetitus no-

firos propter ipfüum , & legem ipfius

rationi fubijciamus, ut premio, quod

obfequentibus conftitutum eft, in &ter-

ftf

pnum frui liceat.

Initium fapientie eft

qu

timor Domini.

Tij

Qi

Cum in Senfibus, ac membris no-

N

ftris, cum in voluntaté, ac poteftate

D

noítra habeamus nos homines, quibus,

ji

licet à Creatore gratis acceptis per obe-

f

W

dientiam, renunciationem, ac tempe-

rantiam Deum naturaliter füper fua

t

creata unice amandum, ac timendum

magnificare, ficque per gratiam ipfius

)

celum commereri poffumus: infana fo-

ret negligentia immenfum, ac eternum

bonum mercibus preter opinionem no-

f

ftram nullo pretio conftantibus, atque

l

cum hac vita deponendis non velle

P

commutare, ultcriori hoc lucro, ac cer.

)

tifino, quod obediendo in omnibus

Y

Deo, pace animi vera, ac incompa-

l

rabiliter majore etiam in hac vita, quam

mundanarum ufu divitiarum, ac deli-

K

ciarum omnium, perfruamur.

Amet

&

homo, neceffe eft, fed fi res ex jufto &

l

equo eílimaverit, preter Deum nihil

f

ine

ecooccoo

5

qunif

inveniet, quod amet nifi propter Deum;

$ no

& in Deo,

ipfius

quod

Licet vita ifta, quam degimus fuper

|gter-

terram, in comparatione illius cocleftis,

je el

quae revelabitur in nobis, non fit nifi

militia erumnis plena, eatenus tamen

quieta, atque jucunda accidet, quzte-

s 1

nus voluntatem .magni Patrisfamiliae

eftal?

adimplere geftientes, pura il'am tranfi-

TA

gimus ecnícientia, & certa fre lati ex-

obe-

Ípe&amus alteram duplici premic, hic

m

animi divine fe conformantis volunta«

; du

ti folatio, iliic eterna ccronà glorim.

endm

gLorla In eXCeLsIs Deo, & In terrá

i

paxX hoMINIbVs bonz VqLVntatks.

:

'ermut

Impömbilä eft, quod bomo extra

o n

fidem veram catholicam, tranquiilam

d

homineque vere dignam vitsm egere

| vt

poffit, cum per banc folam fpes noLis

ac at

certa atque efficax preftetur ex bonis

li

noftris operibus de Deo Creatore no«

coni]

ftro, Confervatore, Redemptore, fu-

,U

dice, & San&ificatore noftro bene me-

rendi,

Y dfil'

atque adipifcendm felicitatis

hn

&ternz , extra quam nullum datur, aut

»

fufficere nunquam poteft remedium,

quo huju; Seculi erumne, ac mors

) mnil

non

y

Á s

ccooocco

1IO6

pon folum tolerabiles ,

fed & amo

b

J

J

na reddantur vere credentibus.

(

]

Non eft certior ruina, quam cum

fibimet ipfi confidit homo.

Non ca-

;

j

pio, quomodo homo, nifi pro Deo,

éjusque gloria & amore, mortalts vi-

IT

tw queat fuftinere ac perdurare mife-

t

rias; (folus enim Deus eft, qui tantam

hh

queat premiando & miferendo cala-

fit

qmita'em compenfare vincentibus pro-

D

pter nomen fuum) & viciffim quomo-

h

do poffit non confolatifmus vivere,

V

qui Deo compofitus pro patientia com-

ln

parative breviffima &ternam exípedat

fat

felicitatem.

dj

O quam fegnis eft noftra plerum-

que exfecutio, cum pro Deo, & ani-

Vi

ma noftra quidquam fufcipiendum vel

t

omittendum efít, Econtra que animi

Q

fortitudo, cum fpe lucri fzecularis vel

t

honoris forinfeci quidquam molimur,

h

Qu:e autem comparatio feculi cum

N

cternitate, anim& cum corpore,

fi

Super-

Ín aliis, precipueiis, quos minus ama«-

bia et

amor

mus, omnia fuüfpe&a habemus, . atta-

anl»

proprius men ab aliis non aliter, quam caciter

M

volümus judicari; cum pr&ter nos &

(j

no-

eCoO0CcO

YR

fD

noftras afiones nihil

nobis laudabi-

lius aut excufatione dignius videtur,

Caveamus

a

nobismet

ipfis

ergo

Cutfl

plus, quam à quibuscunque inimicis

N

noi'trïs.

Je0,

; v

Superbia hominis & amor proprits, ne ejue

Tilb

fi confideres, vix non fynonima viden- Yilitste

er daure

tur effe; non enim eft vitium, cui non

nQ.

1alfl

cali«

ferviant, non eft virtus, quam non

fuüccidere moliantur alienz virtutis afper-

X0»

mo«

natores, atque detrattores vigilantif-

fimi, faverrimi autem adulatores, &

Q

apologifte proprii, rerum ergo eftima-

CQ

Humili-

tores & judices iniquiffimi.

x

tatem ergo amate,

fi hominum catü

digni audiri velitis.

erutt«

Utinam homincs faperent, ac no-pewniea

;

fa. veritata

n "

viffima previderent.

Quid demum

;et Excele

cerent ? Dicam paucis.

Longius, ju-;ectia

anini

cundius, & melius, quàm nunc, vive- Religio«

nis chri«

I

rent, ut falventur. Juguvm enim meum

fiano-

limuf»

füave eft, &"onus meum leve, dicitromano-

qui

Salvator.

Nunc enim domeftico, pe(- catholi-

r

fimóque Tyranno noftro, id eft, amo-

ri proprio fervientes

a^

nunquam non

angimur, nunquam mon agonizamus,

g

æciter

nunquam non ingemifcimus, five invi-

die, five luxuriw, (ive ambitionis, five

u

»

p

ire,

e€c2occ2o

12

ire, & vindi&e, five demum' avari-

"

tic, fimilibásque facibus plerumque

ul

adufti, vix unquam lzti absque fimu-

latione, contenti nunquam, fempet

M

enxii, confcientie Stimulis nunquam

liberi, etiam invitos, & retractantes

&l

tibi

ubilibet comitantibus, ad defperan-

dum femper, neutiquam ad bene mo-

yt

Veré autem catholi-

Dri

riendum parati.

cé, & pie fi viveremus, bonis nature

qi

TV

quó fobrius, eó dulcius, & pro gloria,

& inftituto authoris utentes nonne

&t

f

longius & jucundius, eóque viveremus

3nelius, cum foris pafceremur, intus

w

autem confolaremur, miferias noflras

Tif

& tentationes füperando vertentes in

, dati

merita, eóque ipfo in folatia fpiritum

& cor vegetantia ,

adeóque mortem

qu

propellentia.

Crucem enim fuam nul-

lus proijcere a fe, fed ferre patienter,

]ui

; Vl

attamen nonnifi faltem in hoc cum Ca-

tholicis fentiendo poteft, quicunque

enim , & quodcunque jufté, vel bené

d

operatur, quoad juftum vel bonum eft,

W

cum. catholicis principiis coincidat, ne-

O

ceífe eft; fides fine operibus mortua

dul

& nulla eft, ficut lucerna absque lumi-

türn

ne non lucet.

Qui nihil aut nunquam

l

operatur, quomodo poteft dici vive-

[

re?

13

AVU

re? Juftus ex fide vivit : f'zmpe:: jux«

1mqu

tafidem catholicam operando.

fimu

empet

&ma ,. & time Dominum Deum fem«

nquat

per, & füper omnia, & nunquam non

deant

exultabis, & gaudebis, five profpera

tibi abveniant, five adverfa, quia fem-

pertn

]e o

per funt dona oeptimi, & miferentis

itholi

Dei. Quibaptizatus eft, orthodoxe cre-

atura

dit, chriftiane & catholicé in Ecclefia

loriny

vivit, ac fic moritur, hic falvabitur in

onne

eternum. Totum ergo pendet ex pro-

WE

fecutione optimi fyftematis, quod nobis

3ntut

prebet, & inculcat fides chriftiano - ró-

nofi

mano-catholica, extra quam falus non

datur.

ts t

ytitut

Non quàmlonge, fed quam ardenter, pe ora.

301t61

m nuï-

qua humilitate, -qua refignatione pro- tione.

prie voluntauis in divinam quisque orae

df

verit, intereft: qui pie laborat, orat.

m Ü

yungi

Vix anno 1"771. panis & vi&tus Deo Penuia

T

ad eruditionem hominum fruitione bo- panis

L

Iff 9üy

ni elatoram, corde perverforum, & ad 77

t

t I

omnia malitie, & nequitie genera fe-:772.

morti

duló, parum autem ad propriam ipfo-

: lllm"

rum falutem, unicum hominis finem

nquam

incumbentium fic permittente, vix, in-

num

vt

guam, parcior, & mortalitas homi

j

fre«

14

oCoooc2o

qu

frequentior evaferat: ecce! (.;ontifce'fce-

Wtj

bant gigantes illi colorum , & omnis

tr

boni aggreffores, ofores Cleri, ran&-

Mlo

rum iníftar tempore hyemis,

Definas

[

u

mus igitur nos cclo odiofos, mundo

& diabolo ridiculos, omnibus autem

jtor

W n

bonis deteftabiles reddere nugis no«

bi

Ál

ftris, quze nos &ternum damnare pof

BU

funt, qui nos felices nec in hoc mun-

Ti

do efficiant, fed omnibus, & nobismet

x

ipfis nos graves reddunt

JX

i,

Qui non

Qui cum Deo, omnis boni authore,

p

caneo? & lar

citore mifericordifime, manfue

Ti

x

«uomo-i

do cum

tifimo , benigniffimo vivere non po-

$)

homini- teft, quomodo absque Deo cum homi-

Yil

bus vive-

nibus dolo, fallacia, & pr«ejudicio ple-

lu

je pote-

zit

nis bene.poterit vivere? Non eft falus,

Briy

non eft confiium, non eft profedus

RI

extra Deum.

lion

fin

pe Pre«

Cim omnis Creatura rationalis pert

roga

t u

"vis

;1

[

^ fe ambiat cognitionem Dei tanquam

lus Reii-infiniti, confequenter e

tiam gterni bo-

litm

gixmic

Qdb

€hrittia-

ni, deplorandum nunquam fatis eft, tot

no-ca-

milliones hominum vitiorum , ac paflio:

QU

N

D]

tholico. num duétu ídololatrias rationi é dia

10ma022. p etro obverfantes, & contradictiones

&rur

aperte contra veritatem pugnantes hot*

üye

tl

rendo ipforum exiüo fequi, mnec un-

quam

CC O0CoDO

1j

ifcelct

quam experiri, quod veritatis, & vir-

omy

tutis per ipfum Deum hominem funda-

, Tif

tz, revelate, & ingcnter commendatze

Defin

Religionis chriftiano - catholice amoe-

tutis omnia defiderabilia mundi infinite

mundi

prorfus fuperet tum propter divinam,

E

7s 10

ut nemo rationabiliter negare, aut du-

bitare valeat, authoritatem, & eter-

re p

* fl

num premium, cum propter perfectif-

bistd

fimam animi tranquillitatem, pacem, ac

jucunditatem, quarh nec divitig terro-

n&, nee voluptates qualescunque dare

thoré,

poffant, precipué vero propter inex-

W

plicabilem dulcedinem, quam anima ex

jon

€o percipit, quod per gratiam divinam

hat

valeat infinitum bonum, id eft, Deum

jcio

eftft

propius agnofcere, & redamare, qui nos

prior amando pro redeuptione noftra

groiciif

&terna homo fieri, & in cruce mori

non dubitavit, qui tentationes nobis

at r

fieri non nifi pro meritorum occafione,

mnqlläf

& ut vincentes eternum premiaret ,

terti

permifit. Renunciemus igitur hilariffimé

j5 elï.,f

quibuscunque vitiis, ac voluptatibus,

j

quod nobis przcipit ille, qui nos ex

ac]*

!

"

L:ï

nihilo creavit, qui propter amorem no-

Ítrum formam hominis fufcepit, & in

adifh'qïi

i

cruce exfpiravit, qui nos paterné amat,

;'

»t'

| & hancànobis obedientiam, atque grati-

r

tu«

[v «m & o a

16

dv

tudinem non folum pro debito, ac no-

W

bisinnato ipfius timore, & amore ju-

T

füiffimé exfpe&at, fed etiam pollicitis

t

eternis preemiis dulcificat, cum econ.

tra per vitia, ac voluptates inirnici no-

ln

ftri tanquam per emiffarios pro oblatis

LU

nugis, que brevi intervallo prater mi-

T

N

ferias decumanas nihi poft fe trahunt,

df

nos mternis cruciatibus tradere crude-

lifimé pertentant, adeóque nobilifi-

QUi

lil

Mi

ma Deum beniguiffimum redamandi, &

i

per obedieatiam de ipfo bené merendi,

Yi

j

& nos gratos recdendi ambitio preter

)

innumera alia ctiam momentofifíima ar-

fuun

gumentainos vel fola invineibiliter im-

fem

p-llere,

& determinare deberet, ut

(s

mandata Dei non obítantibus quibuse

cunque tenrationibus tum adbibitis af*

18

fiduis precibus, cum fide, fpe, chari-

fate,

virtute ac humilitate ducibus

UP

(five feues fimus, five juvenes) fan-

t

&iffimé cuftodire nunquam intermitte-

emus.

Initium fapientie eft timor

hn

Domini.

D)

fite

Non eft Conüiium contra Dominum

EUg

ll

utpote extra centrum, non eft quies, aut

Solatium, homo autem veré chriftiano*

D

fel

(

eatholicus licet tribulatus, fi voluntat!

divi*

eCcooccoo

17

EU

divinz fe relinquit & conformat, quie-

yore j

.,tsinconfcientia, fpe przemii, fiducia

vollicit

xe&té fa&ti hilaris, in hac licet tranfitu-

] C0

ra vita cclum, veraciter praguftat, ejus-

tl

dem Dei infinitas perfe&iones, quan-

^

1

: ODhat

tum homo capit, nunc contei

iplando,

pter I)

quibus pofthac sternum jucundabitur,

V15

trahui

intuendo, laudando, fruendo.

*

dete igitur, quam non folum gratis, fed

gont

obilil

quam maximo noflro damno ac detri-

mento Deum fugiamus, quinon nifi bo-

ndi, 1

erendi

na, non nifí optima, & quidem pro

| mw

valde tenui tantille obedientis, patien-

tie, & poenitentie pretio per gratiam

fmad

licer t

fuam ultro nobis offert: quam (tulte au-

tem ac malitiosé mundo placere ftu-

He',L

deamus, qui preter mala, preter mor-

; qui

tes, amaritudines, ac ruinas nihil habet.

bibitit

, Ü

In profperis plerumque magis, quam So:

: d*

in adverfis noftri i

profpe-

& infatuamur.

pforum oblivifcimur,

13 perie

)

culofa.

xtertit

Minus forfitan pró fe, aliisqué pro-sever-

eft

ficiunt,

qui virtutis incrementum in'mi-

nus quaiti

perpetuo timore, ac indifcreta feveri-

manfuee

tate querunt, quam qui idipfum per do

Dori

augmentum amoris Dei, & charitatis Profeir.

11165 lz'

proximi afpirante divina gratia longé.

:hf[lmäï

fgïicius ;

atque digni

us præiïan!;.

v

"

L

Plus

Ü

6C2o00C2O

18

lus mifera conditio creature, quàm

hominis, certé non daretur, quando

Tif

tt

ille cognitione & amore Creátoris fui,

atque infinitarum ejusdem perfeGio-

lib

num privatus, aut anima rationalis fui

i

du

finis eterni ipnara vivere püïï'et, aut

deberet.

d9l

De ufu

Heu mihi! quantum temporis, in-

etabuíu

genii, ac laboris ab omni feré homi-

tempo-

ris,

num genere in rebus, occupationibus,

fcrj'

It

& lucubrationibus aut inutilibus, aut

Q

omnino nocivis non raró prodigitur,

T

ac deperditur, utilibus ac neceflariis,

Xa*.

quz ad cultum Dei , anime falutem, ad

l)

fpiritus & vite perfe&ionem, aut pu-

T

blicam, privatámque ceconomiam, ad

i

Éthicam, Politicam, ac Philofophiam,

i«

aliásque difcipl nas fpectant, in quibus ta-

men benigniffimusDeus hominum exerci-

tationi equé immenfum & utilem, quam

Tis

amcniffinum campum p:ovidit, fupiné

hi

negle&is: fumus in boc infantibus fi-

D

miles, qui nocivis vetitis delecantur,

h

&i

—5

ac pro futuro forent

l

Ípretis, qu: bo

utilia.

Guftate Dominum, & videte,

tj

quam fuavis fit.

Laboriofo tempus

E

nunquam non deeft, oti.fo pr& tadio

t

iemper fupereft. Supplicium eft poena

Tis

pcccati.

b

Bone

OC ooo0Co9

I9

quam

BoneDeus! quanta ipforümmet tor-

jando

tura ringunt homines, ut tibi difpli-

is füt,

ceanBt, inutilibus atque inanibus fcru-

fe(lio-

tationibus fuis,

ac quanta

iegligunt

jis ii

ipnavia, ne in tuis lztantes operibus t&

*

U

£, al

laudando, a

que te fuper omnia aman-

do tibi placeant?

$, il

fhomi-

Qui nominis fui confortes, heredes »e A-

moris

fcribunt, pretermiffis, quibus aut be-

1DUS,

3

proprii

neficiorum , aut affinitatis titulis obftri-

exceftu,

u

ituf,

&ierant, clarum fubminiftrant docu-

meutum, quousque proprius amor in.

at NY

valuerit apud mortales, adeó, ut nomi-

n d

j p

nis vanam durationem magis, quam

meritum jufto pretio comparandum

n*

etiam in mortis conflictu audeant ap-

j

petere.

jiot

[2

Adeo vilia plerumque proprii amo-

ris fumus mancipia, utfib duriffimisnon

n qu

n

fj

L

raro conditionibus malimus noftras, li-

ul

b

cet perverfas, quam incomparabiliter

vatli

meliores aliorum fententias, licet proba-

ford

tifimas, utilifimàsque fequi, ac fic po-

Vlje[f'-

tius facere, quod lubet, fed nocet &

re

t

angit, quam age

P

v

quod licet, fuade-

1 [2

tur & prodeft, unde fit, ut, dum cate-

ris prudentiores videri cupimus, omni-

?

bus ftultefcamus, cumque nemini volus

B25

inus

w

eCOO0C DO

20

inus obtemperare,

plurimis cogimur

Gie:

fubeffe.

fert

fr

Plerumque hoc habemus homines

N

proprü amoris prejudicium , ut, cum

*

VOA

errorem in aíio aut deprel

)dimus,

aut male a

ctionis

tise

aut f

CamUur,

*

EY

fit, cuiquam adjudi-

[

caufa, ut fepiffim

tüng

camus ,

aut

mus, ne judicium

Yiv

noftrum eventu,

xfpe&atione defti-

t11n

cud

tur,

dem

tustur, vel jam prolatum profti

Ttet

potius mali ilius complementum , hince

n

ver

que

affionum n

Oil

rarum nutrimentum 3

nem, veljam fa.

W

quam erroris correé&ti

&i fu

F

Ty

preffionem appetamus.

m

]

"n

uU

j

Non funt condigne paffiones hujus

r

pe

temporis ad fuaà

4

jra

[

[:

j

p

loriam, quz res

De

'»h:r-

H v

velabitür in n«

AU5 $

fed neque ad con*

a

folationes, quas Deus etiam in hae vi-

ti

ta ipfius fan&te voluntati fe plené cons

fi

formnantibus immittit.

dtt

pe ani«

Sola re&i confcientia fa&i quietäm

I

ii tran-

virtuis premium letitia, vite

d

quillita- PUHF $

M

te.

comes, mortis folatium, vitam tran*

fi

quillam reddit.

T

Ai;'e&us

O Creator! modo loquor tibi, uti

q

potfa Adam in primo innocentis fuz ftatu

cram

i

Commi- D'eum

fa&torem fuum agnofcens, de fa:

W

nionem,.

cie

OCOOOCOO

21

oimyt

cie ad faciem tibi locutus eft; ut Mo-

fes contra faciem Dei in rubo ignis fe

minej

manifeftantis non audens afpicere; ut

Samuel in templo Dominum audiens

, cüm

Imus,

Vocantem, & ex ore magni Sacerdo-

Lioni

tis edo&dus, quod Dominus Deus vo-

caret illum, divina mandata auícul-

jl

Veitm

tans.

Salvator! ut tibi pre

Gnay

iWvil

ü. «

viventi

nti

iiv

irjio confi-

dell

loquebatur

Ce

dens: Domine! non füm dignus, ut in-

atul,

jinc

tres fub te&tum meum, fed tantum die

verbo, & fanabitur anima m

Cü s

ona*

ut Dif-

ïum,

a

cipulus dubitans, & reatum fuum pal-

pando aguofcens: Domine Deus, & Ma-

ift

$

jiü

er meus! ut Petrus, & Magdalena

fj

penitentes :

Peccavi in Dominum

a

Deum. . Judex! te deprecor, ut publi-

m

canus à longé ftans, & finum. percu-

EH [

tiens; ut latro exfpirans: Domine! mi-

m

ferere mei! ut unus, pro quo nafci,

inter homines morari, atque pati dig-

jett

Datus es. Pater! in te fides jübet cre-

dere, intelle&um igitur omnem fubij-

vit

tra

cio in obfequium fidei ; an, qua tu crea-

Íi, creata tibi comparem ? & quz di-

mitto pro te, non te mihi redditurum

W

d

!

centuplum eredam? nam quod jus ha-

fi/w

bebam; utme creares? quale meritum

i

ate

n

Ut pro me tanta p

,

Guv

reris? quod pa-

(

Dj

é&tum,

22

OC2OCCOO

&um, ut in fide falvante me nafci con-

cederes, atque hucusque benigne fer-

vares ? Frater! (pem in te confidendi

ä

memoria illa excitat, quze mihi resen-

iet, que Deus

1

H

ro me feciíti tanta cha-

ritate, tanta patientia, tanto exemplo,

fiis

Nunquid, ficut tu nobis fecifti, fic vis,

titor

ut nos proximis noftris faciamus, Quid

lum

igitur non faciam pro aliis, fi talia Deus

pro me fecit, ut me doceret, quomodo

vel

eum diligerem? quid non perferam ab

Tentj

aliis, i Deus pro me mortem a pecca-

dere.

toribus dolorofiffimam, atque ignomini.

W

ofifinam pertulit? — Nefcio amplius,

Tunp

quid fit averfio & ab aliis perfecutionem

la

pati: omnia enim, quz pro te facio,

Q

quot caufis petuntur, ac debentur?

Tiey

quot modis dulcificantur in hac, & in al-

E

tera vita premiantur? Amice! te cha-

d

ritas jubet diligere, voluntatem ome

i

nem, qua pretiofius, & mihi charius

ha

nihil habeo in obedientiam mandato-

hU

rum tuorum, & tanti amoris tui ali-

Yij

quam redhibitionem tibi dono.

Quid

Jem

enim efít, quod tui ergo non facile di-

mittam , fi tu ipfe es omnia, & extra

DUg

te nihil ef£, quidquid fit boni.

&

Dnt

Se

ec2ooCcco

23

j C0l*

Se nafcens dedit focium,

e fet.

Convefcens in edulium ;

idendi

Se moriens in pretium ,

TeQct-

Se regnans dat in premium.

3 C

Cum res creatas tam deperdité ama-

mplo,

Tnus, quid non ardentius earum Con-

T

[

ditorem

y -

jus pulchritudinem fol, &

Quid

luna mirantur, amemus ?

| Deus

Quidambigimus miferi mortales re- De veve.

)

N

latione

velatisà Deo cum tantaglotia & compa-

mE»

rentia, & quidemin noftrum bonum cre-

ecca«

dere, illisque firmiffime inhzrere, qui in

Ya

creatis, quz füb fenfus cadunt, pleraque

us

mapgisadmiramur, quàm capimus. AÁn

tionett

timeamus, Deum offendere credendo,

» fic

que ad obfequium fidei per ecclefiam

yentut

ipfe nobis credenda propofuit? '"Unde

&ind

autem in credendis intelle&us deficit,

te d

inde fidei meritum incipit.

m (

Infignis mihi videtur effe tyrannis, pe:en-

chati

fe aut alios temporis pretiofiffimi melio- poris ja-

mndatf-

ri ufu absque necefüitate, aut majore **

tüi d

utilitate privare; ingens veró, & do-

2

lenda inertia, tempus fuum inutilibus

dl*

nugis fponte jugulare, ac perdere.

& d

Omnislufus pro pretio, nifi rarus Delv-

u

admodum ac fobrius fit, eft fignum ab- fl

ALU

t Lh eX«

undàntie malé locatze ac diftributz, er-

B 4

gaftu-

Ü

ecoo0c2o

24

aftulum boni temporis, otii, & ava-

&j

J

)

ritiv comes, applicationis, & domefti-

cationis impedimentum , linimentem

b

W

ignorantie, focietatis, juftitiz, pleta-

tis, charitatis remora, feminarum fo«

(Qtt

latium, cathedra matronarum, dicterio-

yun

rum, & maledicentiz latebra, exerci-

T

Q

tationis, & fanitatis profcriptio, tor*

tura negotiorum , amicitie lepra, nu-

i

J

Y

gacitatum inutilium magifterium.

Inter magnas creature rationalis

srumnas meo tenui judicio reponene

lts

dum eft pro terendo tempore ex igno-

EU

rantia rerum potiorum usque ad lufus,

n

& nugas deprimi, ac reduci, nifi alia

Qu

ludendi rationabilis caufa fübfit, e.g. fe

d

alienandi s negotiis, aut bofpitalitatis

il

& focietatis gratia.

li

Quod multi hominum multum la

borent, miror, fed quando laborent,

W

nullus capio, cum totum tempus, quod

i

videtur, in menfa vel diverfionibus ut

D

plurimum terant.

Vi

Quomodo, ac quando permuiti,

Wt

qui tamen fufficientibus Miniftris in-

AU

ftructi

non

funt ,

fua

aliorumque

füi

ipfis commifforum pertra&ent negotia,

cape*

e€Coo0c2o

af

&1

eaperem egerrimé, nifi pleraque negli.

jomel

gi, aut tranfitorie viderem peragi. Si

meni

enim hore confiderentur, que quieti,

devotioni,

loquacitati ,

& novellis,

p

rum f

correfpondentiis privatis, jentaculo

j G

prandio, cocne, venationi, mufice,

exn

recreationibus ,

converfationi , lufui

dantur

9, Uf

dificillimum eft captu, cum

2, N

ultra 24 horas nulla habeat d:es, unde

|

inveniantur negotiis impendenda.

Hormall

Saltem in hoc nos vincit Orientas

ngXXQ?

lium Ethica &Politica,qui infuperhabitis

ex p

aleis, & chartis, ceu inftrumentis plane

ad hi

pro['cn endis lufus non admittunt, nifi

)d

qui exercendo corpori aut intellectui,

1t,62

abs cujuscunque damno aut lucro, tum

j Al

utiliter , tum peramoné deferviunt;

Ludimur, cum ludimus.

TU

Etfi bonum fit ac laudabile, ut ma- Vsfee

]abot

aus,

gnorum beneficio & munificentia om

Pu ?

nium artium, precipue etiam mufices

ynibi

cultura aupeatur,

& emulatio crefcat

Virtutis, par tamen nemini videbitur,

eitti

ut cure. vertatur Principis, quod. fo-

lum oble&ationi ad diftrahendas curas

niltt

[101"15'

fuit inftitutum

t 18

Ü)

P

Otium

H

QC2OoCoO

26

?

Otium Juventutis in onus tranfit

fene&tutis, fed virtus & labor in deeus

«tf

& premium.

i,

n

Ottum virtutis tinea, temporis in-

Ttet

juria, corporis & anime ftrages, unde

n ]

re&ó dici poteft,

omnium vicio?um

mund

Tüater.

ving,

'Fantus apud permultos, præfeftim

inter.nobiles eft temporis licet perexi-

)

4 [f

gui, licet pretiofiffimi abufus vel ma-

lus ufus, ut plerumque moris habeant,

q

d

!

nugarum hebetudine fatiati, atque in-

i,

anitatem demum

naufeantes

novum

m

vite optare exordium , certé melius,

l)

atque ex operum, laborumque condig-

dL'm [

norum fru&u longe fuavius ilia fun-

Tur,

&uri.

Ea

Idque pertzífum ac fatis ridi-

culum, fed potius deplorandum eft,

Q

Ter)

quod paffim nullorum fuper tzedio ac

torpore querelas audias, quam pracife

l

illorum, quos mundanis impletos feli-

h;

citat;ibus crederes.

:Iin bono labore ftat

Uty

Ti

digna,, ac amoenitate plena requies.

)

Tig

Deplorandum eft inutilibus plerum-

fd.

que tempus proteri, ut neceffariis, &

Dei

utilibus rebus nuspiam videatur fuf-

f

l]c,

ficere.

ln

Bona,

eC2oOcCCO

27

trayi

i

J

Bona, que proximus nof(ter poffi- Reverex

mur in

| deuu

det five animi, five corporis, five for-

proxi-

tuna, five nativitatis, d Deo cemmu- mis ope-

ni Patre, ac Domino nofítro habet, Re-!22ei.

Jris 1

vereamur igitur & amemus in ipfo ope-

, u

tiorum

ra Dei, ne reprobi per invidiam cum

mundo difpliceamus oculis Majeftatis di-

ving. Fratres diligite invicem!

fertit

'erer

Pulchra ac rationabiliter dele&abï—

] my

lia mundi Deus ideo creavit,

ut ex

eant,

creatis bonitatem , infinitam excellen.

p

tiam, amabilitatem, & omnipotentiam

yovun

Creatoris quafi in fpeculo difceremus,

melus

ficque ad eundem amandum, & timen-

dum etiam. naturali ratione neceflitare-

;Qndig'

mur.

l fi

Vult igitur Deus,

ut pulchra,

.

|

; nb

"

ac rationabiliter dele&tabilia nobis pla-

m&

ceant, non ad abuíuüm fed probatio-

nem obedientie & ad ufum falutis no«

di0 4

ftrz, ab illicitis abftinendo, aut lici-

præCiff

of

tis nonnifi ordinaté ac temperanter

utendo, Deum plus cun&is, üt ipfa

yeli

Jies

nos naturalis cogit ratio, amando.

A«

mate ergo, & wítimate cuncta creata,

yeri

fed nonnifi juxta Creatoris & Domini

jss'

Dei noftri voluntatem ; buc pertinet:

u]' Ut'

quicunque amat animam fuam, id eft,

in hoc mundo, perdet eam, qui au-

o

tem

ia

eC2o0cC2OG

58

tem odio habuerit, inveniet eam, id

(

tnt

eft, in atero mundo: felix ergo, fi

uf

cuftodieris eam bené obediendo, ne

perdas malé amando.

w

ton

ÜOmnes

Virtutes omnes, artes bonz, fcien-

ertes et

n

Ts |

fcientis ;

ia, atque omnis exercitatio ,. quan-

Ii,

períe doquidem ilis bene utimur, adinftar

funt

Ttitm

b

»

oculi fünt, quo Dei excellentia, & bo-

n

nitas perfpiciatur melius atque avidius,

4

&t

ameturque fincerius.

h

Quàm bonus Deus Domínus eft, qui

Áf

gratis nobis impertitur, quibus ab ipfo.

li &

sternam felicitatem . ( modó velimus)

T y

Laudate Domi-

nobis. comparernus.

firmer

mum gentes omnes, laudate eum Otn

UT (

Pfalm. r16.

nes populi.

il |

Cum nobis ex creatis tnulta adeo

l ]

videantur pulchra, aut utilia, ut vegere

S*C I

rime inde avellamur, quam incomp&

Ws

rabiliter major debet effe pulchritudo;

(

fuavitas, & perfedio Authoris, qui

ü

!

Celi

momento ifta omnia procreavit, com-

temperavitque folummodo . fragilitati

düm

lat]

nature, promerendi vel demerendi ele-

G6ione, in poenam przevaricationis anti»

Quq

qua, &in occafionem nove liberta-

lg

tis & glorie per Chriftum recuperate ;

ln

ie

& commerendz relicta.

Tig 1

Omhia

C0

25

m h

Omma juxta ordinationem Dei bo- Optima

"p |

na funt,

folo autem malo ufu

noftro Dei da«

na non

mala huuc unde bonum eft nobis qug- si& mala

do, 1

dam »rzcipi, quedam interdi&ta effe, wf no-

iroO made

ut per obedientiam in iis, qu& novi-

lafiunt

» ftit

mus, diframus amare, quz non novi-

1 QUn

n

mus

ac per dimiflionem rert

AAE

,natue

dinfi

&b

ralium mereamur fupernaturalia dona,

& eorum fru&tu proó gloria Dei frui in

avid

eternum

Ita utendum eft rebus temporalibus

TAT

tanquam muneribus divinz providen-

sipí

j

ti&e & mifericordie, ut intentio Autho-

rl

rem nature glorificet, ufus naturam

e Dot

firmet & confervet, te

inperantia gue-

um

ftum continuet,

&

.:fx lclt

oblectatio

me

ultra

4lv

ntem non

uh;L'at

quàm ut

Deo hu

ia

1

j d

iliter agat laudes & goratias.

Sic igtur bonis Domini fruimini,

ut

üt æs

jnatnt

mens à ci llpä Jejunf

ch wi

Cum nomen, quod ex Baptifino ut Nemica

Chriftiani fufczp;mu

)I'IS,

longiflimé fit ex- ** Z*P'

vtt,

cellentius illo, quo ut ho: uines in mun- pxæ(un?

dum nafumur

multó magis nos glo-nomini-

fr Uh

bus exj

.fe[]

riari; & Deo gratias agere opor te ib

. quod. Chrifti fideles , & catholici fu-

famxba,

jonist

mus, quam quod ex qualicunque emi-

? hb

, nente vel divite Profapia defcendimus,

-xupel

quia per primum hzredes cmli, per íc-

CU

(U

€Co00C2G

389

dum autem mundi tantum ceives

dhni

fcnbmur

iil

J

Pehono

Si rerum creatarum amoenitas, cor-

fpititua-

m

liex pul

porum prefertim humanorum venu-

lt

€hritudi-

ftas & pulchritudo, per fe & in abftra-

»e que- Cto. confiderentur

facile. nobis fubre-

dellen

*d9 pere poffet cogitatio à veritate & ratio-

Q d

ne prorfus aliena & impia, ifta omnia

peria

ftton

& catera ejusmodi effe illices ad pec-

candum contra legem digito Dei

cordis

Y

Ia

bus noflris infcriptam & tot aliis mo:

dis nobis pubmat

al

am .

fed cum pauló

Af

AT

interiore & defecata acie res confpi«

ciantur hamans , fi earundem brevitas,

(

& inconflantia, & miferie praceden-

la

tes,

comitantes ,

&.confequentes, fi

d

mors & morbi, afflidio fpiritus, tortura

A0

conícientie ,

fi de füturorum & ster-

Qd

nitatis irrefragabili

ac omnia confü-

Conj

mente cnra

de turpitudine ac infamis,

Toff

Deum ac Dominum optimum, bono-

g

rum omnium lsrgitorem offendendi

Qtot

confiderentur

tunc facile ac ultro me«

Wt

cum quisque conveniet, tuncin SPI'ICO&

l)

)

confeffo erit, omnia temporalia bona,

lne

preter fpiritualia, quz hifce etiamnum

Qüml

& inco rvpammhtcr funt majora, efle in-

finite Dei bonitatis pai Puuh ia teftimo-

j

lm

nia, fumme ac eterne noftre gratitu-

dinis

OC2O0C2O

3f

n i

dinis, ut & precipui erga Deum amcris

2ar:

ilicia, fidei & obedientiz

94 $i

üumenta,

ad fpei, charitatis & virtutis exerci-

ias, Q

] Vel

tium, in fe femper optim

2

A.

quia à Deo

1 abl

fünt, adeóque nobis nonnifi per re-

s fiht

bellem noftram voluntatem , quia iliis

aut abutimur, aut non licité urimur,

& rac(;

1 Of

periculofa, ad meritorum autem no-

^

]

ftrorum per obedientiam fidei occaf

JO«-

ad p

i cont

nem, ficque operandam zternam no-

ijs D

ftram felicitatem 1 Deo ter optimo dan-

tur.

In patientia veítra poflidebitis

pau

animas vefiras.

.

conij

yreviu

Quidquid amabile aut dele&abile sicv ex

tl

omribus

invenitur, propterea ita comparacum

donisj

YL0$,

eft, ut nos homines t

anquam mente divinis,

ori

rationali, & infüper libertste volunta-

&i

.;

tis donati ex creatis Deum factorem ac

| Qu

confervatorem, judicem, ac Dominum

infit

noftrum cognofcere, atque ( ut pe: fe

»

ot

eft naturale) Creatcrem longe (uper

enté

creata fua amare, timere, & in ipfo

tr05

Veraciter dele&tari, obediendo, patien-

pri?

do, & conceffis temperanter fruendo

j i

bene mereri, & seternam nobis vitam

jam

comparare difceremus.

i

Sicut enim divinz fuit mifericordiz,

J

ominem per terrene etiam creationis

A'rä',]

imniras

j

mePp75

$5

CCO

d

qmiracula & oble&amenta in divine bo-

d

Qxi

nitatis fuz& contemplationem, & timo-

rem fimul ac amorem adducere , fic

n

etiam fuit clementie, certas eidem in

lt«

omni genere leges & temperantias pr&-

imy

fcribere, ut, qui-per bencficia tempora-

fity

lia de Dei exiftentia & clementia infini-

ta convincimur, etiam szterne intuie

ii n

tionis felicitatem merendi occafionem

dety

nancifceremur, quam fuo nobis fan-

Mul

guine, ac morte triduana recuperavit

lh

Salvator nofter Jefus Chriftus.

fT

h

UC

H

amfi gratitudo & dlgnitas creature

*

rau

[

X

3

ï

nal

1

T

$ poftulet, ut homo infinitas

Dei Creatoris, & San&ificatoris fui per-

£ene

puhy

fectiones argumentis precipue füperna-

1l

m

H

mé ac jucundiffime fem-

Bu

turalibus grati

log

per contempletur,

pretermittere ta»

men nuuquam debet, ut ejusdem Dei

bonitatem ac fapientiam etiam in ad-

thtj

mnirabili omnium rerum naàturalium dif-

Wq

pofitione & confervatione Ixtiffimé ve:

Oty

neretur: ideo enim ad majorem fuam

fiy

gloriam mundi hujus colonos nos po-

leq

fuit mifericordifimus Deus, ut per vi-

&ij

fibilia in. fui,

& invifibilium amorem

[

rapti eo majori contentione legi fu&

Ia

humiliter obediremus , quo iifericor-

Tif

dius

OCooO0CDQ

$&

ine li

dius nos per brevem ac in fe levem

X tim)

obedientiam eterne deflinavit felicita-

E

ti;, que in mente Deum fedulo & aman-

idemi

ter contemplantium ac ferio queren-

ias DIt

tium jam in. hac vita dulciffime pregu-

(pott

ftatur, & avidiflimé- fperatur.

; iniil-

o inti

Diverfitas ingeniorum vitro mapis De. &

vel minus pellucido atque diaphano vi«

ferfïtatc

ifiontt

ngenio-

yis (

detur mihi comparabilis,

ficut enim,

um,

iftud afpe&uum & colorum, ita etiam

oena

ila infinitifüme — Dei omnipotentiz

eft teftis,

& noftre fübmiffionis ma-

aQ

jor occa(io, ut, cum omnes prorfus

res create, eorumque differentie tum

infinii

2

generice , tum fpecifice nobis Deum

d

palam & ubique loquuntur & predicant,

fü

g

efficiamur in bono alacriores

|fme fe

lo minus excufabiles.

, &in maf

telt "

jn)

Difciplinz bonarum artium, ac fci: Are

j m*

entiarum , ficut induftrie laudabiles bone

** funt co»

jum 4

nunquam fünt intermittende, fed cu

T jenda.,

[i

ff Ó

omni folertià, & ab omnibus colendz,

1m ü—

funt etiam dona mifricordiffimi & opu-

no

lentiffimi largitoris Dei hominibus iri

p

adjutorium fpiritus & corporis provi-

m

dentiflimé concefíà, nunquam fatis &efti:

jer U

manda, pro divitibus remedium opta-

tiffgum ac certifimum n

ü.

1iferiffff

C

&

ociyifümæ

mul

-.

iM

CCOOCCCO

34

to f

mul ac triftiffimz defidie & otii, pro

qui g

paupe

ribus augmentum panis & folatii;

diUn a

pro omnibus ornamentum,

firreamen-

d

tum gratie, fufficientie, virtutis, ac

fdei, cum fedulo earundem exercitioy

tientn

m

& ftudio femper magis agnofcitur, fem-

Ampll

per magis inquiritur , femper magis ti-

Vg

metur, amatur, atque adoratur be-

EUR

nignifimus Deus. . Vide precepta libr;

hm

fapientiz.

fit

Bonis

r

Bona temvporalia': à Deo ter optimo

tempos

nobis homipibus five per intellectum

DN

ralibus

Yor

quomo- fjive pe

r fenfüs quomodocunque mife-

do uten-

ricorditer revelata, licet fpiritualibus

lim

dum cum

ld

£ru&u

longe fint inferiora, adeo tamen illis

Vett

Spiritw. jpfis coordinata, & fubordinata digno-

Ícuntur, ut ad finem ultimum homi,

Yty

Q (

nis affequendum, qui eft eterna Dei

fruitio, indéque pendens fumma ac

4

fiüm

erfecta felicitas, quam plurimum tum

re&cé utendo,

tum rationabiliter re-

Qs

conducant,

r

nunciando,

vitandóque

cum ad infinitifflam Dei bonitatem

Qs

ex creatis agnofcendam, ad amandum

Deum omnis boni unicum largitorem,

lntj

& timendum, ac deprecandum eun-

dem tanquam omniícium , omnipoten-

tem, ac juíftiffimum judicem non folum

tere:

n95

CC»Oo0CO

35

nos fuaviter invitant, inducunt, ac

h, M

folii

quafi neceflitant, verum etiam virtu-

fríamme

tum ad augendam Dei gloriam per fi-

s 4

dem, & obedientiam, per fpem & pa-

'ercitt

tientiam, per charitatem & humilitatem

i, fet

pro faiute noftra eterna exercendarum

amplifimum nobis campum femper &

us t

tur De

ubique apertum & adornatum prebent,

Xta. lbt

adeo, ut eorum non minüs ufus juxta

legem Chrifti inftitutus per temperan-

tiam & gratiarum a&tionem non careat

yptitr

meritis, quam non ufus per rationabile

Vet

obfequium abundet triumphis, quibus

ye ml

homo chriftiano- catholicus per auxi-

ubl

lium gratie & merita Chrifti poft vitam

j

l

yien i

laudabiliter a&am ad eternam promo-

3 df

veatur felicitatem.

Quid enim me-

n i

rcatur homo rationalis absque pugna?

Jl DF

aut quid fperet absque vi&oria.? qui

m *

ad sternam felicitatem-per obedier-

um o

tiam & fidem non omninó otiosé aut

gratis adipifcendam, ficque ad laudan-

Jitef

du

dum & amandum fine fine Deurn cr

i

3

jnit

tüs 'eü:.

a

i

Etiam hec humang rhentïs excþ!«.

J a

lentia & quidem ingens eft, fuum effe,

&, quid boni facere poflit, cognot-

nipo

,nfh

cere, id eft non folüm' üt eongruürh

fi

63

natu-

eCooccco

36

nature quà tali, fed etiam ut bonum

duv

in fe, quod non admifsi Deitate tane

us

quam omhis boni authore non datur,

(5

quod contra Atheiftas dixerim.

li

Quotquot in hoc mundo res pul-

At

chre, bone, amabiles, deleéctabiles;

Itf

atque mirabiles fub intelle&um vel fen-

Pbl

r

fus cadentes inveniuntur, nonnifi radii

licet remotiflfimi funt infinitiffime bo-

Vuntl

nitatis Dei, quam ut obediendo & pa-

N

tiendo inveftigemus ,

inftitute fünt,

Vitn

adeóque omnia concupifcibilia, ad ten-

qeg

tandam noftram obedientiami atque pa-

te f

tientiam tendunt, ut leve, ac, ut ita

$

dicam, momentaneum certamen glo-

fti

riam nobis &ternam, ac perfe&am in

od

Deo felicitatem conciliet, ac operetur.

QU

Anima chriftiana ceque folerter m2-

I) (Qx

jorem Dei gloriam, quam propriam &

lum

aliorum eternam falutem quarere debet.

Wn,

Q |

Cleri

Clerum catholicum, fit quomodocurn-

catholi-

fim

ci&Ca- que dives, confervationi publice quam

tidi

libau p]urimum prodeífe, nonnifi per invi-

&bur

utilitas.

& Excel-

diam negari poteft, nam quó absque

di

lemia, Coelibatu. portiones in idem patrimo-

obf

nium fuccrefcerent ad inopiam cun&o-

Thtra

rum? Deieótus enim idem tam rei divi«

of

dun-

oOooCSQ'

37

bont

dunda infufficientia, quam dividentium

Q L

numero generatur.

. Qati

^Opes Cleri, fiquidem prudenter ,

& pie adminiftrentur, non autem de-

'e5 p

tinentium ignorantia negligantur, aut

Eabil

intempeftivé deperdantur, fulcrum funt

rel l

Publici, non detrimentum, ut invidi,

ii d

iisdémque pejus abufuri pingere ni-

tuntur.

j

&p

Statum ecclefiafticum ad ftatum ci-

fün

vilem inftar oculi ad hominem multó.

d tel

que arctius, magisque neceffario pertinee«

que p

re fors non incongrue dici poflet.

]u

Si Clerus tam fzecularis, quam it

:en glt

fpecie regularis opes fuas in meliores,

um

& publicos ufus pro ipforummet optima

pere:ü

fecuritate, & commerciorum incremen»

to fcirent ac difcerent convertere, du-

teri

yrit

bium nullum eft, converfiones natio-

num, & regionum inde fecuturas effe,

c

cum pre&ter regnum cclorum,

quod

i

femper eft principale, etiam panis quo«

?V

tidiani copia melius apud catholicos

r

abundaret: Acedià igitur noftra acci-

D

(q;

dit, ut tanta converfionibus proftent

I

f

obftacula, cum nos pigri femper ex

i

i

miraculis velimus, que Deus ex labore

jj

noftro, & charitate noftra expe&tat.

a*

C 3

Optis

eCcooCcO

58

I

Optime nofcunt acatholici, quod

fublevata apud catholicos Cleri sfti-

w]

matione fenfim omnis ruat ordo, quod

$

noftro evo valde timendum eít, cum

m,

odium in clericos catholicorum squet,

le

& vix non fuperet illud. adverfariorum.

feqo

Indigna .res!. [tane cultus, ita vilipene

n

ditur, ad quem pertinet Deus?

TK

Wt

Si nihil prodeffent relipgiofi homi-

A

nes, quam ut ipforum voluntaria au-

tiji

fteritate czteri diícerent labores & mi-

lt

ferias tolerare patientius ,, ut quidem

fit, jam ex hoc ipforum ftatus non fa-

J

tis laudandus, & totf mundo fpiritua-

t

fty

liter non folum, fed etiam politicé &

i

maximé foret proficuus: omittam, quod

ipforum colibatu innumeros alant ex

ts

q

bonis alias ipfis , ipforumque prolibus

obventuris.

le

i

Abfurdius,

ftultiusque nihil eft,

Q0

T

quam opes Clero invidére, ut aperté

f

atque in proprium fuum damnum fa

ciunt multi feculares non confideran-

Ti

Ti

tes, quam mala politica numerum di-

videntium augeri cupiant, quafi inde

ditefcant; cum contrarium in omnibus

[cg

vi-

genciþgs patenter cernimus, quibus

luit

ecooocoo

39

luit Clerus, qui tamen deberet effe fra-'

,qu

rj al

ter primcgenitus.

), Q

Gi nullum aliud, fatis effet Zizanio-

UM

rum, quod fimplices & incauti catho-

E

lici ex acatholicis locis & gymnafiis

iiorum

reportarunt domum, quodque in ja-

&antiam pfeudo - fapientüm quafi com-

'vilipen-

mune evafit, in ftatum clericalem odi-

um: quali poft horum exitium ftolidus

hori

careret homo, cui invideret, & quafi

rja dl

iniferie hominum decrefcant numero

& mi

,ï.

miferorum. :

quin

non !

ZEdificiorum inutilium, & aliarum

ejusdem nature expenfarum loco, con-

pirit

iict

ferant opes fuas Clerici ad publicam

»*litatem ,. commercia, fabricas, ar-

1, U

]ant «

tes, fcientias erigendo, fovendo, au-

gendo, perfeCionando ; percipient, me

prelïm

hercle! prater meritum ingens inDeum

& proximum, preter incrementum,

quod inde Religioni catholice largiffi-

hil £

mé obveniet, percipient, inquam, inde

*

um 4

cenfüs fuos longé fecurius atque cue

iulatius, ac fi aliis quibuscunque de-

ll derij

£num modis,elocarent.

n

dl jp.'f

Nifi moralia principia , indäqüe na.

fcens re&e facti confcientia, confolatio,

gmni'a?

i

C 4

&

j

éccoocco

40

& unica nobilis ambitio Deo placendi

Rss

populos contineret, 'cui fideliter vel

Wa

diu obedirent? Atqui illam plenius nul.

ln

Ja veraciter fundat, tutiusque cuftodit

D)

autintegrius, quam nunquam fatis ve-

Qw

nerandatoti generi humano falubris Re-

o

ligio romano - catholica; hanc autem

quis confervat enixius,

i

fanctiusque ,

Tox

quam Clerus ad hoc à Deo inftitutus:

& hunc tanto odio habeatis cuítodem

Wi

f

veftre.incolumitatis , in hoc incauü

Principes?

Jl

d

Cuinam, quzfo, daret pfeudopöliti;

w

cus opes Cleri, cui illas adeó invidet,

mg.

quin caufa invidiz apud ipfum, ad rui-

10

nam usque rerum omnium crefceret?

T

Ergone omnes ferviant homines homi«

Wi

mibus, nulii Deo? Qus ignominia ra-

gii

tionis, que pernicies publicz felicita-

"n

tis, que precox ruina rerum contra

T

naturam hoc modo deftruendarum !

Tigt

f0f

Onerofiffimo titulo Clerus poffidet,

quidquid habet, nifi, preter reliqua ti-

bi parum fortaffe videatur per caliba-

li

tum , confortio carere, quod Deus

«

ipfe in adjutorium ordinavit.

Nonne.

Ti

homo relinguet Patrem, & Matrem, &

pii

adherebit uxori fue? EX comparatione

Tün

dile«

écooócSé

At

JE

dileftionis homo omnia cstera, vt ni-

iter Yi

hildefpiciet. Di&u vero non eft, quan-

YUs Qu

tum ex hoc privatorum maximo income

cuftodi

modo univerfitati utilitatis cedat.

atis Y

brís

Quid aiiud funt omnia Monafteria,

omnesque coetus Clericorum , pra'fer-

z UiA

IUSqU,

tim ftante eorundem cclibatu, quam

honorabiliora pro membris reipublicze

L0

(Lodet

Hofpitalia, & quidem pro tot, ac tan-

tis, quorum extra hunc ftatum muiti-

jnca

plicationes certifime, faltem in fecun-

dioribus Regionibus adeo forent infup-

yoli

portabiles, ut bella & peftes, aut certé

nvidt

ingentes emigrationes aliis populis ex-

ad ni

itiofas evenire foret indifpenfahiliter

(cerdt

neceffe. Rem igitur tanti pro toto ge-

s hon

nere humano momenti, nolite juxta

jnit d

privatas ideas, aut paffiones, nolite fe-

feiti

cundum przejudicia judicare, fed maxi-

) Cott

ma longanimmitate exanimate; & inve-

r

nietis maximam pro republica in nume-

M

rofo, & divite Clero utilitatem. -

x

liqui

Maxima certe difcretione, & foler-

ca

tia Clero catholico femper. utendum

d

eít, ne internus populi zelus pro ve-

N

ritate catholica, per externorum multi-

ft"

plicitatem operum, ac.devotiuncula-

l]

rum nimium diftentus, defidie aut ama-

Wfl

!

p

$

ritu»

42

ecooocce

ritudini pax'etuf, fed bonis ac optimis

feni

verz pietatis & conftantie exemplis Dei

«

gratia reddatur in bono invincibilis, ne-

fig

mini gravis, aut veraciter onerofus.

il

Super-

JKvum noftrum,

dum ingenium

niki|

inumeros

RTT

fitas ho-

fuum contra pietatem, & Ecclefiam fa-

mimm tjoat inutiliter, & non absque remor-

TET

viti

socwa. (j in triviis & neceffariis cecutire à

Deo permittitur, ut demum ignoran«

n

u

tiam füam fentiendo agnofcat, .& refi-

pifcat, detque Deo, quod eít Dei, &

Ilf

Contra om-

Qi«

Caíari, quod eft Cefaris.

nem etenim in omnibus, praefertim fze

lg

cunditate hominum precellentibus re-

W

gionibus fang politicze regulam offen-

li

dit, Clerum pro fufficientia rerum cali-

bem diminuere, populum veró confum-

Ttent

P.

mentem jufto plus au&um velle. Com-

Vs

putate prudenter differentiam per unum

viu

folum vel duo fzcula, & invenietis. Su-

Vi

perfluitas enim hominum famem, beila

fs

& peftes neceffarib gignit,. ju(tus nu-

&

ierus fufficientiam, exiftimationem, &

t

pacem: qui hoc negat, vult, fed non

oy

cogitat, neque difcernit contrarium,

fx

Suppreffo ac fpoliato Clero, qui ad-

jie

modum magno communitati fubfidio

femper fuit, quid quafo lucri obveniet

*

focu-

0þll

ecocoocco

43

optiti

fecalo? nifi quod .cum egentium lüie

plis i

corum numero eorundem crefcat necef-

Ils 16

fitas, confufio, & miferia. Miferere Deus!

fus.

qui-hominem mon propter ipfum, ut

multi putare videntur, fed propter te,

peniun

& tuum honorem creafti.

Malunt ege-

fiam i

Terot

recum pluribus, quam faturari fine in-

vidia cum omnibus. Antiquum & acer-.

"utire i

bum bellum à Cain inchoatum, usque

Tnorn

ad cenfummationem Seculi perduratu-

& rd

Jel, 0

rum, quod iis pre cateris ceffit malé,

fà 0f

qui contra Dominum Deum tentzrunt

üm i?

pugnare. Fratres, diligite invicem, qu&-

ibus r

rite czleftia, & cetera adijcientur vo-

od

bis.

ul

'Locuples Clerus Religionis operi-

conit

mentum, fübfidium ftatus in neflitau-

e, (f

bus publicis apertiffimum, folatium ci-

er U

vium, & incolarum, paupertatis fuble-

etis.!

vamen ingens merito dici poteft, re-

n, X

gnis & populis benedictionem czleftem

(ius !

concilians.

Roma vetus, dum civium

)nef

ditiffl:norum multitudine floruit, viguit

fed 1

optime, nec paupertate ftatüs, fed de-

rium

fpoticz poteftatis interventu, &ufu de-

preffa emarcuit.

, U^

fübii

'Stulta & inverfa feculi ambitio, dum

p

Opibus Cleri ditefcere inaniter geftit,

li

qui

eCooccoo

44

quid facit aliud, quam fibi viam & fon-

tf

E

tem pratiz coleftis dolenter obftruere,

que, nifi inomnespropter orationes at«

Todi

pletur

que deprecationes fluat continub, bre-

Mi

vi omnes fterilitate anime & rerum

mundanarum perituri forent.

Aperis

tignis

fsf

tu manum tuam, & imples omne ani-

1nal benedi&tione.

Ah utinam fapcrent

yrt

& intelligerent, ac noviffima provide-

T

Ym

rent! vel fperet feculüm prudenter, di-

vifionem rerum inter plures faciliorem,

D

EOE

quam.inter pauciores fieri? Miferere

Domine, & illumina, ut vidcant abyf-

Áity

n

fum, cui propinquant!

(b

Clerus catholicus vel reponit füas

li,

Si

Dirm)

opes in thefaurum, vel elarpitur.

primum : inveniet prudens ftatus, de

d

quo necefflitati, vel abfíolute utilitati

U

publicz de facili ac prompto confilio,

ttgg

& confenfu Ecclefie absque civium,

lii

lin 1

& ipfius Cleri poffidentis quére!à pro«

fpictat.

Si fecundum: fecus nihil fa-

T

cit, quam homines laici quicunque; unt.

N

de per fe videretur querela fuper hac

d

re ceffare debere.

Hoe tamen fateor,

flls 1

n

opes Cleri prudenti adminiítratione pro

Dei honore, incremento fidei, & Ec-

Went

clefie, pro Cleri ipfius & Publici utili-

Bto

taté

L|

OCcOOC2O

47

(&fy tate, atque etiam fecur:us, quam modo

ftrüen

fit, adhiberi poffe, quia bomines iftius-

Vonerd:

modi ceteroquin fan&i & do&i, qui

, n

plenam quafi rerum humanarum & pu-

( T

blicarum, commerciorum, & alimenta-

Atl

tionis communis ignorantiam in c!au-

ynt at

ftra fecum ferunt, pauciffimis exceptis,

per totam vitam fuam, ad rerum poli-

fapittt

rovide

ticarum no:itiam pertingendi occafio-

nem non habent.

Quid autem ex his

yter, i

[ioren,

viris expeé&tes confilii pro opibus bene,

ac in proprium non folum, fed etiam

fiferert

v ibyl

ftatus commodum , & quidem fecurif-

fimé locandum ? Sicut igitur celibatus

Cleri catholice Europsz preprimis co-

lumna inter primas dici meretur: fic

nit lu

t !

etiam opes ejusdem Cleri, pié ac pru-

denter elocatz inter precipuaftatus ful-

atus, !

: utilitfl

cra nuncupari meritó fibi vendicant: eíft

!

t

j

attamen, quod forfitan Clerus, S. Pon-

u

] civt

tificis, Ecclefiz ipfiüsmet confenfu, con-

fiio maturius digefto, Regibus, atque

r r

nihi'

Principibus pro reali. eorumdem prote-

&ione & manutenentia ex fuis reditibus,

1quo i

yet ?

& quidem annuatim. per modum cen.

fus irreluibilis, (dífcreté habito refpe-

n fättc'f

&u temporis & circumftantiarum) ma-

t

—

Eio

[

ï:

nente fubítintia perfolvere poffet, &

pro fuo & ftatus meliori & perpétuo

;

bouo

CCCOOCcÓ

46

bono totali fuz everfioni facile pre-

Qu

ferret.

C 1

vt

Clerus opulentus prodeft ftatui,

[ül Uif

quia propter ftatus fui, ut & Colibatus

m

rationem aptior czteris eft cuftos pu-

blici thefaurl, quidquid in contrarium

p

r 0m

garriunt, qui'fibi, aut fuis, non com.

Tiofn

munitati & Publico ex fpolio Umco-

Y d

rum profpicere geftiunt.

Tun (

Priftinam apud catholicos ftatus di-

gnitatem ob defe&um, aut imperfectio-

ls

Cæ l

nem fanze ac bone Politice, que ts

men non interdi&a ipfis, fed uti om.

105

nia c:etera bona, fuafa ac precepta eft

(

jam:magis defecitfe arbitror,. nifi ea-

um

dem Cleri numero, nummo, & preci-

r

pué celibatu, indéque nata meliori re-

i.

rum. füfficientia füffulta fuiffet, ac fo-

rec,

Eftote prudentes ficut ferpentes

lo

in procurando omni bono Deo placen-

te, & (implices ut columbe in vxtando

tf

At

omui malo.

n

Iimmunitis &

Exemptio, magnam

M

Clero moleftiam & infenfionem, majo.

fu.

rem indifcretio, maximam , parit chari-

T f

tatis, humilitatis ,. & v1rtumm ( ficubi

Tietu

duur) oblivio.

W

Quod

Ocooocco

47

$ Devefti-

ile p

Quod veftitus, prafertim feculari

bus Cie-

Clet, nigri coloris pr& omnibus ce-

rinigris,

: ff

teris'equé modeftis (licet nec divinus

Inftitutor nofter Chriflus, nec Apoftoli

Jxlibu

eodem ufi funt) nefcio, quo fato ad-

iftos p

optatus fuerit, cum tamen minimz in-

nirari)

0 Qr

ter omnes durationis, & infuper labo-

riofiff-me confervationis fit, quotarne

Cleric

nis damnüm €:-nius millionis ad mini-

mum exhibebit.

batust

vrfel

Acatholicos ut plurimum negle&tus

Colibatüs numeroícs, numerus miíe-

que t

u (

ros, miferia eífecit induftrios,

copt

Quousque demum invidia in. Cle-

nifi t

rum, hodierna. cogitandi perverfitate

& pre

excrefceret, nifi colibatüs aufteritas

eliorit

illam. quodamodo reitringeret ?

t d

'Tam parum induftrie rerum etiam

fett

jufte ac laudabiliter acquirendarum vel

d

confervandarüm ftudent catholici, fi

) vitt

acatholicis compares, ut ob rerum in-

Opiam jam fepius inferiori fteriffent lo-

y

co, nifinunquam fatis laudandus Clerico-

n

!

rum colibatus fuiffet remedio, efficiens,

j

ne fübftantie füpercrefcat utentium nu-

"

merus,

Cleram colite ob cultum divi-

num, &grati amate ob Colibatum.

Inter

QU

48

OOOOQD

Inter maxima Relipgionis catholice

S

fulera, clericorum Coelibatus eft omni

puri

ftudio, folertia, ac rigore confervandus.

fünd

De!an-

mita

ditus

Colibatus caftitatis magifterium, &

er

eatira- ftatus fulcrum fit oportet, non generis

tis et

tids]

€aliba-

humqni exterminium, cui caíta

equiva:

Ti

tus,

lent conjugia.

Qis,

t

Non intreducte eclibatu quid non

pejoris fieret, & fceleris, & fcandali, &

frir

quid non prztermiffum fuiffet, prater-

al

mittereturque virtutum excellentiffima:

:

p

rum?

t

De Spi-

fn

ritu dís-

Sudiosé nobis catholicis, prefertim

Ql

vreto,

Clericis cavendum effe reor, ut probi

hi

-

per rerum, & opinionum, & diftinctio-

CO

num ad fuübftantiam catholice fidei non

T

immediate pertinentium multiplicitatem

Wt

non laffentur, aut ab operibus fubftan«

ilir

tialioribus plus eqüo diftrahantur, fed

per charitatis virtutem. in bono, quod

BI

li

c&perunt, conferventur, mali veró come

paffionis & difcretionis vinculo redu-

femp

D

cantur, ne, dum gentes per zelum no.

Ti

ftrum indifcretum & privatizantem in

oj

cclum trudere conamur , ex ovili per

indifcretiones oves noftras

lp

proprias de-

txjv.lderg videamur.

| Sai;-

OC200C2o

49

T

San&a Mater Ecclefia in dogmatum pe di:

verfis v

E m

puritate, & conftantia juxta promiffum

ciffitudi-

tvand

nibgs in

fundatoris Chrifti Dei, femper incom-

mutabilis perfeverans, ne revelationum difcipli-.

fiufh,

| o

excellentia extolleretur, in difciplina-"*"^^-

ticis ipfi quafi in proprium, ex quo hu-

æquiw

mana pati atque experiri pofTet, reli-

&is, fuas pro varietate temporum ac

uitw

etatum viciffitudines pro. renova.ione

3dal

fpiritus, & humilitatis fuze incremento

pras

ad tempus quidem. perpeffa, fed paulo

T

poft femper iterum.abfo!uta ett. Sic pro

&tatis fuz curfu, primum ex nimio for.

fan zelo, bonorum communionem ftri«

vt

&iorem, dein peenitentias publicas, poft-

u p

hac Conciliorum frequentiam, exin ex-

iftindi

commupnicationum multitudinem, de-

üdgi /

mum cruciatas adoptare vifa eft; fed

Jiett

1CIUS

mutatis rerum circumfítantiis demum

t

»

ifhzc veteratis adfcripfit.

Rogemus

jtity'

autem Deum, ut quidquid talium eve-

0, Q

niat, in bonum noftrum vertatur, quod

'enuu

femper ab acceptatione poftra humili

jlo ff

unicé pendet : fit nempe ad correptio-

elin!

nem, caftieationem, . & refipifcentiam

antel

noítram, atque ad exer

rum.

Acitium bono-

ovl

yr

j

j

Adeo

fo

CC 2Oo0CDO

DeChá-

Adeo abftrá&a noftro evo'in- ple-

ond

itare;

Tugy

risque dominationibus ad lubitum prin-

cipia ftabiliuntur; quafi Sociétas hu-

I)

mana brevi foret penitus diffolvenda,

tf

& Charitas penitus pretereunda.: 'Timeo

fit,i

t

autém, ne brevi à Cot!o corripiamur,

pra

atque ad ré&e rationis tramitem remite

tamur, fi fronte reditum lIongius detre-

Toxern

€tamus.

( d

Miferere noftrij, Domine! mi-

ferere noftri!

n

o

Pax mu!ta diligentibus legem tuam,

'& non eft illis fcandatum. — Quafi dice

tráti

frul

Tet :

nihil nos

eparabit à Charitate

ieo

Chrifti Dei, nec gladius, nec perfe-

Cutio, neque creatu;a alia, quamdiu

jul

fite j

legem ipfius veraciter diligimüs obfer-

*ando, fcandalum non facile dabimus,

&tf

temí

aut fumemus, fan&itfime Dei volunta-

^

^i nos in omnibus, & per omnia con-

Tite

Á

formantes.

hf

Perpetui difcipline : ecclefiafticg,

& prafertim monafticee reformatores,

UI

pb

T

aut innovatores, niíi longiflimo ort-

'nis probitatis exemplo fe.commendent

ln

$b

'& per omnia probati fint, bypocrifis

'& defe&us charitatis valde fufpecti funt.

inf

Videntur enim velle alios perficere, ut

Thgp

ipfi boni videantur, & difcreti , aut

Tij

4l

impune períequi, quos palam aggre i

fj

non

OCCOOCOO

fI

)i]p «monaudent, aut demum devorare oves

p Domini, ne lupus dilaceret.

Bonus

ittas D

homo ubique inter homines, prefertim

o]vent

religiofos bonos inveniet, quos, imite-

. Tine

tur, inveniet & malos, quos, nifi difcre-

tifimé ((fi ipfius etiam fparte fit) re-

jpiami

m rer

prehenderit, & fraterna charitate cor-

us det

.rexerit, indifcreto zelo pejores efficiet,

line! t

& dum angelos ex bominibus efficere

ja&anter conatur, diabolos experietur

n tudt

formaffe.

Sinit eutrague crefcere, ne

(l dic

eradicantes zizania fimul etiam bonos

fru&us eradicetis.

Omnis malus aut

du

ideo vivit, ut corrigatur, aut ideó, ut

ec pv

qUäHv

juftus per ipfum exerceatur.

Suppor-

tate invicem non errores, fed crrantes:

us 0)!

r

j)

il

-errores enim caftigandi, homines au-

"

| VO

l

tem füpportand, compatiendi, & cha-

ritate potius quam rigore coercendi

[ v

funt. Fratres! diligite invicem non ver-

bo, fed opere, & i hoc folum fiat, di-

jefi

xit S. Joannes fenefcens, fofücit, quia

r

(fimo

preceptum Domini eft.' Quicunque fe

ipfüm ad methodum legis & confiliorum

nima

S. Evangelii reformat, jam bene id, quod

hyr

in fe eft, ad reformationem aliorum ex

gl

magna'parte contulit, quia exempla

Áicert

Tel ,

magis trahunt homines, quam verba

fuadent, deinde quod pluribus vel om-

24

D 2

nibus

[o d $o o

52

nibus precipitur, maxima difcretiome

jcul

condiendum eft, quz affiftente fpeciali

24

Jei gratia hominem fuperat. ^ Infinita

V

Íunt quafi, que precipiens timeat, nihil,

lh

quod obediens, qui facile errare non

f

poteft. . Contendamus igitur fubeffe,

feipe

& obedire, non precipere, autdomi-

fqu

nari. : Jam fatis preceptum eft.

Reli-

(

quum, ut bono animo obtemperemus.

j

[

Compaffionis magnaminitas etiam

pj

in lacrymas effufa femper magnum, fri-

B

gida autem alienz miferie innocenter,

T

vel pro juftitia paffe inflexibilitas tar-

IN

dum prodit genium.

Sic magnos om-

poud

nes, Pompejum, Caefarem, Alexandrum

magnum, Chriftum ipfum vidimus alio-

u)

fl

rum fortes compatiendo flere, proprias

Cs

fpernere.

Qu

DeJure

recipro-

Acatholici omnes cogi deberent ad

dem

co Reli-

veram fidem non armis, vel oppreffio-

Qu

giorwn nibus, fed ratiop'bus, mediis politico-

[

jn'mne-

charitativis, exemplis, beneficiis, àámore,

rio tcl-

b

leaa- OTe, re: quisquis trahitur, per vincu

4)q

rum,

Ium cordis trshirur, oprandum vero, €

Yüm

quavis occafione competente inftan

oj

tiüs petendum effet, ut illud jus pror-

bent

fus recprocum circa poffeffiones & pro-

()tn

prietates transeuntium ab una ad alte-

ram

tf

ecooocoo

53

ferett

ram religionum in [mperio tolleratarum

efptti

ab acatholicis non minus quam ca:ho-

B

licis fideliter & fan&é adminiftráretur.

eqt, nf

Magnum charitatis apicem artigiffe

Tare M

mihi non videtur, qui non omnes a ios

: fübd

fe ipfo crediderit honeftiores, fanctio-

qutdor

resque.

t

Charitas prejudiciorum nefcia, res

erenmi

jufto, ac benigno confiderat oculo

Utinam melius faperent, ac futüra p, ei.

s gl

profpicerent Magnates, numerum ce:-ricathe-

um, !

té, ac divitias Cleri catholici utpote cc

lici ha-

gcenüt

bilitate

libis, prefertim fecularis füb certis,

aC ad prx.

xas !

ua

faluberrimis legibus, l-gitima utriusque ci»

o

Cia .

Q005 (

i

poteftatis authoritate, porro in bonum

exandrjl

publiea.

jmus?.

& commodum tam Cleri ipfius, quam

reipublicz facile ac breviter introdu-

L

cendis, non fólum augerent potius, at-

que ut pupillàn ocüli tuerentur, fed ei-

p

dem etiam, ad evnuchorum inftar, pre-

oppTE'i

cipuorumadminiftrationem negotiorum

;j

communium publicorum eó certius acli-

jls i

bentius committerent, ac injungerent,

4) quam Clerici coufuünientium nume-

T Du

n V€IEL

rum non augentes j) curam, quam aiii

"

uxoribus, atque liberis, impendere de-

E

bent, fibi, ac ftatuicommodare, indéque

«)longe parcioribus falariis, penfionibus,

pe lf

ac fipendiis, attamen lauté, quia foli,

l

-

Vl-

5

eC2OcCOO

$4

vivere polfent.

Veftes fint omnibus

exety

Yal

Clericis zquales, commoditati, labori,

101

ac fanitati in omnibus cóngrue, mo-

dni

deftiffimi tamen coloris, fed' propter

munditdiam, & majores expenfaás nuns

diti

fiimy

quam nigrz:

Diverfi - ordines,. & con-

TIOSTK

gregationes diftinquantur folum per li-

DI

teras grandiusculas pe&tori affutas, cal-

fiti

ceati -& braccau, ac fucciné&ti, atque

Vi

paliis operti fint; omnes ftudeant, & in-

cumbant fcientiis, artibus, àc culturis

(

AUR

etàm terre, fed tantum-generi humaf

o proficuis, rünquam nocivis.

Quo

Copia hominum ex regionum fub-

& p

Depro-

Cofe

portio- ftantia,

& commerciorum. certitudine

ne habi-

Q k

tantium

proportionari deberet, quia non vivit,

Yey

teram, DeC Cooperitur homo, quam ex terra

[mqu«

cultu, nec ditatur, quam ex illa, & ja-

huj

bore.

Ad hominum felicitatem perti-

nent:;

1) Cultus Dei,

2) cultus ter-

D

ra2, 3) induítria privatorum, 4) difcre-

tus numerus hominum, & (ocietas, fine

tuu, (

E

quibus nulla Politica, hulla prodeft per-

fpicacia, nulla viget hominum felicitas:

('t'ffu

nulla erit pax, nullus crdo, nulla ratio.

d

Difcre-

i

Adeo frequentia, atque adeo enii-

tio.

minentia divine fux* manfuetudinis Sal-

CUf

fünt

edit

v-ato; nofter Jefus Chrittus nobis d

ex-

ecoooccoo

$5

exempla, nt oftenderet evidenter, Cha-

omn

labw

ritatis prefcripte . femper pre .ceteris

nobis opus. e(fe,. quod. & verbis toti-

ig, m

dem declaravit medullatiffimis.

Ad ju«

p

du.andum enim alios eo fumus, & ef-

TE

&ci

ficimur ;procliviores, quo pertinacius .

nosmet ipfós amamus.

Diligite alter-

j gerl

brevis O*

utrum, ficut vosmet ipfos:

jtas,

ratio, fed infinitze quafi fignificationis,

atl

nt. &i

& alufixmæ contemplationis,

cultut.

Quomodo difcretionis omnes res

humane indisceant

j hurmi

etiam inde'patet,

$

quod, cum homo per moralia principia

ym fi

E

eo perveniat, ut mortem. ipfam defpi-

cere Vvirtutis

ftudio . difcat, tamen

xti [udm

n Yf

eo perfe&ionis progredi non poteft ,

ne vilifimis rebus opus babeat ad ex-

ex t

tinquendam ipfius fuperbiam, difcendam

j U

humxhtatem, dxfcreüoms matrem.

em

Quod squilibrium eft ponderi, hoc

ultui !

prudentia eft operationi

difcretio vire

4) (

tuti, temperantia fánitati. ZEquilibrium

16

oueu

l

autem Igditur üt defectu, fic' eciam 'ex-

W

4

ceffu

Perfectionem. quilibet uti ambi-

LE

eli

j

I

re débet, fic etiam poteft acquirere, li-

cet in- vel extenfionis gïadus pro cujus-

Jf

!

cunque modo ac donis'plurimum diffe-

jl

ini»

rant,

dummodo omnia ad charitatem

jnis

D 4

Dei,

Ü

ecooccoo

$6

Dei, & proximi fuppofitis rcquiüiis ten-

dant. Utienim interfipuras e. g. cir-

qu

culus, fic etiam linea, vel quadrum per-

li

fe&a effe poffunt.

Videte ergo, quam

j

j

temere fzepius per judicia noftra de pro:

Titoti

QU

ximo proftituamur, cum fzepe fub fen-

füm nullatenus cadant, quas pe&us vir-

of

tutes tegit. Deus en

"

im folus eft ferutae

tiny

'tof cordium.

lunt

(

Se quisqua'mv avf'prerïtate, qua vult,

alios veró, qua poteft, lenitate judicet,

il

Qis,

& pertractet.

de $

Quieque

Se ipfum quisque indubitanter pot.

vifür

poteft

fe pec-

eft maximum omrium peccatorem cre

Tante

eato-

dere, licet enim de aliis forfan gravio-

50

rem cre- Fa 3udiat, aut videat, quam ipfe perpe-

dere ma-

li.

Xiuüm.

traffe fe putet, nefcit tamen in aliis fe-

ftiq

du&ionum ac tentationum vim, & an

ted

paribus cum ipfo illuftrationibus gau-

tàjl

deant,: &ftimare, hinc faluberrimum fi-

I

mulac prudentiffimum eft ;uxta Evan-

T

gelium : nolite judicare, ne judicemini.

n

|

In omnibus difcretionem, folüm in

petenda, dicenda, & tuenda veritate

li

fü

rigorem ampleGtere.

LU

immz

/

li

Sape-

eccóocoó

77

iftst

" Sepenumero rémedia adhibentur, Vitum

'debel-

egü

que cafibus medentur má£is quàm vi-

landum

]rumpe

tio. ' Juventuti principiis veritatis, ho-

eft coms

D0, qui

neftatis , przprimis autem amoris, acPatien

a deyt

timoris Dei femper, fed difcreté incul- ^^

- füb l

catis, multi dein fermones, & millenz

eftus V

occafionum , üt vocant, devitationes

ft fent

minus erunt neceffarig, vel ma

gis. Vo«

1untariæ.

us vl

. Cecus non illudendus, multo minus DPifere-

infultandus , fed cum charitate ducen-

t1O COnle

judio

verfios

dus, & lugendus. eft.

Id ipfum eftzis,

de omnibus acatholicis, quibus. nec,

qnter

vifüm reddes, nec auditum nifi adípi-

Jrett O

rante Dei gratia, quam commerceri de-

bes operando béne, praedicando difcre-

Ó grzvis

pe st

té, orando diligenter,. & affidué, te,

ín 1l*

tuáque . Dei voluntati penitus fübmit-

jm, t

tendo, cujus, cum non poflis inícru-

hus f

tabilia judicia capere, mifericordiam

rimoity

tamen invocare potes, & auxilium fpe-

t n

rare. Tu tuz ne defis parti, Deo ce-

tera committe,

dicd

folit

Utinam rigores noftri in alterum, Rigor

obftina-

laxitates vero cujuspiam ín femet ip-

tiones

fum,

non fint inter caufas jaCturarum parit.

immanium, quas nos catholici in dam-

egnorum,

& in no-

4

I?L.l,m, tantorum r

D ;

ftrum

58.

oC»oocoo

/ftrum.opprobrium perpeffi fumus,.que-

eiius

"ve.nos cautos, ne ampliora perdamus,

dO.

difcretos veró, & alacres, ut avulfa

recuperemus, effücere ommni jure de

D

t

berent.

r

WI&g

wl

Marfue-

Quod Dei filius, cum humanz CaT*,

Vetins

rimu

:ndoPl** nis farcinam pro nobis, protare miferi-

'

diter d:gnaretur, nulla diftri&tionis

m

praftae. COT

DT

poteftatísque vindicative exémpla de-

derit, graviffimis licet impetitus, ac

Yi

provocatus injuriis ,- ignominiofiffime

Dd

licét morti addictus; & innarrabili mar-

M

tyrio traditus,; Cuni tamen nec veteris

t

teftamenti paginis graviffime ultionis

C

in peccatores pedctentim immiffie nom

Ü 0

defint exempla," & poft Chriftum uni-

f

ca Petri increpatio reos confecerit mor-

bite

te, ideo fa&um 'fuiffe videri poteft,

tin)

quia Salvator legem gratiw inftituendo

rbf

homines non terrendo, puniendóque,

fnti

ut equidem potuiffet, cogere, fed aman«

ii

'do benefaciendóque ad fe trahere benig-

f&(h

né volebat, ut fidei, ac virtutum ,

Tmartyriorum merita, externa vi, aut

nj

metu pro ipfis non interveniente, ob«

NI

fequentibus crefcerent in falutem, ipst-

Tàn

que Deo in odorem fuavitatis,

quo

lr

haufto mifericordiam rebellibus eo fa-

tem (

cilius

eCooo0cco

59

us, qu

cilius impertiretur creaturis, redaman.

v daniy

-

dóque laudaretur in . 2ternum.

E. aVU

jute

Dolendum eft, quod nos homines

etiamfi quidquam in fe boni ordiamur,

aut agamus

elationis , ac pervicacia

ine C

noftre ftimulis actij; raró debitam fer-

vemus difcretionem, aut immaturis de-

e mifa

ri&tio?i

properemus conciliis, unde fit, ut;fape

in fe optimze res ex accidentibus facilé

qpla d

u$

[

vitandis in malum .abeant,

cuim pluri«

offifimt

ma dentur, que juxta adagium fint bo-

X at

na ex integra caufa, mala vero ex quo-

libet defe&u.

cvetal

ulti

Chriftus Dominus homines :convers

yffie

tit'optimis virtutum; patientiz, & man«

turm Ut

verit Ti

fuetudinis exemplis, verbis: leniffimis ;

benefa&is, miraculis; nos autem non

ao

raro convertere illos prefümimus,: fus

ftitud

perbis & afperis increpationibus, indi«

endtj

fcretis comminatjonipus, aut omnino

d

incoctis argumentis.

Diícite à me, di-

re bt

cit Chriftus, non miracula patrare, fed

TOUIE

quoniam mitis fum, & humilis corde.

r

Vl, *

ts

Simus rigidi exaccores cuïparum 1104 Studea-

Inus non

ell p

ftrarum, quo magis invitemur, & per-

i lgorl-

tingamus ad poenitentiam, benigni au- ibus;

l$ ^

j 0"

tem excufatores, & deprecatores alie-

(

narum,

60

ecoocc2o

narum,-quo magis Magiftrum noftrum

qu a

Chriftum imitemur

hn

Sed le-

Longé major, miferente Deo, ac-

dio

ibus

Chrifti

ceffus ad Ovile Chrifti, tenuiffimo meo

[

' judicio, fperandus foret, fi obfervan-

T i

dislegibus divinis inter catholicos ip

lgue

fos magis, quam ferendis humanis,

proin: charitati ,

ac difcretioni plus,

)

lii

ll

quam feveritati ftuderetur, pafce oves

meas, dixit Chriftus Petro,

J d

Q

fe ni-

mia,

Plurimorum hominum animi fuap.

te tüatura ita ad manfüetudinem com-

Y

qu& da-

fpet

mitate.

tu, bo-parati , ac ita in Clementiam proni

funt, ut-maximopere cavere debeant,

lod

perd

ne nonpuniendo reos, feviant eo ipfo

i innocentes.

Non .deficiet magnis,

futg

Ül

unde:compenfent merita, nifi fua pro-

Jiciant. in immeritos, cum paris fit in-

fitq

Wt

duftrie, ac virtutis, fructus fuos bene

colligere, ac colle&tos bene elargiri

r

l]

Cum negligunt homines.facere, quod

l

Deus exigit peramanter, ac nulla fere

moleftia,

& ad communem omnium

ii

tranquillitatem, in neceffitatem fe conji-

f

ciuntea facere, acpati, qu:» homines ho-

j

minibus imponunt ad tolerantiam cun-

j

étorum bellis,

rumnísque quibuscun-

que

ccooco

6t

not

que onuftifimam.

Ne Deum & pro-

ximum amemus, nosmet ipfos ftolidi

odio prorfus inexcufabili perfequimur.

)e0, 1

mo m

; ïgnaviæ fignum eft, etatem pro me-

Vofervt

rito in virtutum comparationem al-

Jlicos

legare.

umal

ni p

Inter prejudicia generaliora prater Dedud- -

Oe

(ce o

alia innumera eáque abfurdiffima, abs-

que dubio atque prorfus irrationale eft

duellum.

yi füd

Y COt

Majus eft quodlibet pun&ulum re. Deaxe--

fpe&u univerfi, quam vita hominis re- "***

m pru

delean.

fpectu aternitatis.

Videte igitur, quid

; ip.(

perdatur pro tantillo, quidque lucri-

; Ral

fia tantillo. Si pro momento paffionis

f p

homo vitam fibi centum annorum pof-

ris fl

fet certe promittere in omni prafperi-

tate, ac fanitate tranfigendorum, quid

Qs

upii

horreret? quid autem horreat, vel non

faciat pro totius eternitatis felicitate?

erc t

lat

Pulchra fübfcriptio ad. crucifixum

hriftum ex ferm. S. Fulgentii Epifcopi

omii

fe i

de nativ. Domini.

Venit ergo, non ut

pugnet vivus, fed ut triumphet occi-

nindt

us.

um

iiblleF

Íta

)

62

ecoooc2o

Ita ftudendüm, .&. ftàndum. vene.

h

randis antiquitatibus, ut quz eveniunt,

fovid

indeaccipiant normam boni, & firma

ytin

mentum

Quiiquid enim five anti.

GU

quis, five novis temporibus 'boni no.

& DIQ)

men obtinet

ad &

dmc"*xo.wm, non

u

ad deftructionem accipiendum eft

p

fhun

Dearte

Facile conjicitur modernum belli

Belli

tj

moder-

genus, quod eminus conficitur in an-

na eran- tiquum .demum . refundi : quo ;cominus

l

[

tiqua

equiori lance pugnabatur, atque.cer-

dlide

tiore eventu, quem virtus folet parere,

& juftitia caufe confidentiam parantis

Vg

N

Nunc valet ars bello, (quondamn

fügerc

Cvaluere lacerti 5

Dux modo fert palmas, (ante

À (

d.

(tulére viri

ln

Decifio

Mihi videtur,. quod plerique bhomi-

h

requirit

nes in. quibusvis. propofitionibus fats

pr& mií-

T

farum

2&qué decernerent,

fi ad aufcultandas

I m)

matu-

ram ru-

& diligentius rummandas ( antequatm

Pt

minatio-

judicarent) praemiffas, aut.partium ra«

nem

NU

tiones, fe prejudiciis, fugoettionibus,

Dd

prefümtionibus, aut demum ftudiis à

IQ

caufa & wquitate alienis impediri, aUt

BI

omnino abduci non finerent.

&

g

Cen-

CCOoo0Cc2ó0

63

üm va

»Cenfus Jicitus tion- videtur. exigere De con-

ventu

tractu

fupra-fortem, id eft dati mutui, (ed com-

cenfitico,

& fir

peníare folummodo lucrum ceífans, aut

five &

damnum emergens, cujus rationabilis

botii

& probabilis metus in moderna homi-

..IA,E

num & commerciorum multitudine fem-

] l

per videtur adeffe, alias quilibet, quod

fuum eft, retineret, nec quisquam ju-

num b

varet mdwum metu defectus accidenta-

ur n

COT

liter & facile fupervenientis, quod eccn-

tra fit fpe lucri ex cenfibus cap

iort

w

1dl:

(que.

aliud eft de mutuo evangelico in vravi

st pare

vel extrema neceflitate ad brevetempus.

ï W'M]

Nec bonitas füpericris. fübditum

(qpoyü.

nec error fub-

fingere impeccabilem

'erü,

diti fuperiorem redders implacabilem

I11ày (

debet,

Difcretio fpirituum eft magi-

"

ftra virtutum.

In tribus Deus omnia conftituit, . ut Omne

qua i

ybu!

nos mortales ad credendum Ss. Trinita- '^9m

erfe-

u(cul'2h

tis myfterium, cui intelligendo, aut ca- [eie

- anu

piendo longiflime fumus impares, mife-

ricorditer erudiret

Preter alia exem-

pa ri

)ei(.lom

plafünt fides, fpes, & charitas in theo-

logicis, intelle&us, volunt

&. me-

n iil

moria in rationalibus

pondus, nume-

pe(Jlfl:

r

rus & menfura in mathematicis, major,

minor, & coníequentia in logicis, pon-

dus,

oC2o00CcO

62.

dus, repofitio;. & potentia in mechant.

g

cis, & fic porro.

Omne trinum pei-

pide

fectum.

ps p

fany

Permulta absque culpa fiunt, que

tamen nunquam omittuntur fine meri-

DT

to, & multa abs reatu pretermittun«

n f

tur, qua tamen nunquam fine laude &

fit

premio virtutis adimplentur.

Ts i

Q

In materiis favorabilibus nemini,

T

ac nulle rei de fe meliori przjudicabi-

l

libus, omnis fententia rigida, puto, me-

lius frigida appellanda foret.

I

U

Qui ma-

enus di

Omnis, qui difpenfationis, & fta-

losn

€i me-

tus fui rstionem pro augenda Dei glo-

& Cæ)n

raur. ryja adimplet optimé, magnus dici me-

Al

retur

U

Qsj

Maxima certe & infipida fatuitas

Dtity

fuperbia eft hominum, dum quidquid

Ti cn

prefumimus, exitialis ftultitia, quidquid

ftefa

autem boni gerrmus, aut cogitamus, ex

A

Deo eft.

Bfta

li hs

Non exígua rerum parum profperé

fuccedentium caufa eft, quod res fum.

IS üte

mi momenti nonnifi perfunctoné, aut

femper dilatorié, exigui vero ponderis

læ ame

cum magno pretiofiffimi temporis dif-

pen.

000000

65

mede

pendio, aut joci, geniique gratia, aut

tis

eivs

aut commodi ftudio

um )

private utilita

plus juíto difcuffim, ac protractim per-

tra&tari foleant

t t

fine m

Perquam multi famz cupidi noftro

termttt

&vo ftudent rebus inutilibus, quibus

e Inrdt

fciunt ad magnum faltem tempus tege-

re, quanta ignorent in neceffariis: ut

igitur verum fit; 'in fuperfluis abunda-

- t

mus; in neceffariis deficimus.

bjudici

Quo terrenarum rerum eupido, &

JIDO 1

fepe fpes longiffima, periculis, füdori-

bus, & morte ipfa infuperhabitis mor-

js, &

tales non evocant! Quid igitur pro Deo

hg

& celo non faciat homo potius.

js i?

Qui vultis regnare, difcite primum Qsi vul

Obedire, qui vultis. jüdicare, difcite

tis pra«

effe, dií-

j f

primum irreprehenfibiles effe, qui pru-

cite pri«

i quldv

ritis corrigere, difcite primum omnibus mum fl

AlCo

t qmül*f'

benefacere, & in omnibus bené ágere,

;itamüïu

qui contenditis punire, difcite primum

ignofcere, qui gaudetis preeffe homi-

nibus, humiliemini primum fub omni-

.

n p

potente manu Dei

.

qui non dubica-

gd n

tis occidere, diícite primum beneé &

yori

lewanter mori in Domino.

jp p

3mP0"ï

i

E

Proh!

OCoO0cCCO

66

Qmnia

l

oportet

'th! quoties tentamus infapi mor-

tales res noftras absque Deo agere, licet

at

agere

Ti

cun Deo punquam

fine triftiffimo exitu, ferius

. p:o

aut citius nos ftultitie ac maliti& no«

tüle

Deo,

A

n

[

ftrz convincente, cum vix unquam abs-

Wt

que bellis, fame, aut pefte ad frugem

revocamur, quafi pigeat nos aliis evi«

Liy

pun.

dentiffimis argumentis edoceri, & ma-

limus propriis noftris ruinis. potius,

l

quam antecefforum noftrorum difcere

guere

]nitium fapientie timor

prudentiam.

ia

Domini. Non eft confilium contra Do-

um

Deo ad-

miuum, nec absque Domino.

ite

harere bonum nobis. :

anitas, & om-

J

nia vanitas preter amare Deum , & illi

foli fervire.

i

u

De di-

Diverfitas fexus etiam inter homi«

fie

verfitate

fexus.

nes non folüm pro reciproco vite teme

SR

poralis adjutorio, fed inprimis etiam

tgntia

ideo à benigniffimo Creatore mihi vi-

Vztæl

detur fuiffe, atque effe ordinata, ut

H

appetitus tum concupifcibilis tum ira-

!

fcibilis comprobando noftro amóre &

ia

timore Deo debito, per fidem & obe-

Til

dientiam, Íficque pro merendo cclo

vincendi detur occafio.

Colum vim

Y

patitur, & violenti rapiunt illud.

4 n

*

fdæ I

$i

CC2COCCO

67

ii r

Si amorem humane confervationis,

lt aut ftimulum propagationis pau!ulo feg-

Iu niorem effe permiíiffet

mifericordifii-

|e» mus Deus, preter quod ingens tempe-

jnd rantig ac continenti? virtutibus me«

fng rendi campus inde decefliffet, mundum

li etiam brevi habitatcribüs fuis deftitui

| &m puto.

potius,

difce

Aliorum temperantiam minime ar-

Dd

guere poffümus, cum diverfis naturis

- (If0O

r

diverfa conveniant, fanitatem enim,

tra D

Deo t

!

quam noftris forte vitiis minuimus, cur

r

l

)

alteri vel difputemus, vel invideamus ?

|

&l

Veré fruftra peccato queritur ex:

cufatio: quomedocunque enim invitet

vitium qualecunque voluntatem, in ra-

.j tione praeditis tamen nonnifi proprià

Peni-

g 8gentis malitià determinatur.

,qitentia igitur opus efl, & emendatione

mihiVi*Vitæv ac maximé fuga occafionis.

ua,!

Adulatio in fe viderur elfe indiife- Deadu-

in"rens, & bona fieri ex intentione & ve. /*'i?7*-

QW racitate di&orum, aut fa&torum, porro

& Obimala & abjecta ex adverfis.

! [

Til tU

Verum eít, uti usquam legi, quod

magna hominum pars per primam vitz

il

v' fue medietatem Vix aliud faciat, quam

l

A

mife-

68

b&:ODCDü

be

miferias fibi pro altera medietate vit&

qu

hujus parare.

Inter ar-

agl

Inter arma quidem (ut ajont) filent

Y

ma filent

leges.

leges, fed etiam in pace, (Deus bone

[

- miferere noftri, & ad melius revoca!)

Ib

en

vAL

t virtutes,

proteruntur jura, lanqu

Fxfpe&avi, ut fe*

negliguntur mores.

& ecce

clamor

in

m

cerent judicium ,

Eu

plateis eorum ufura, & dolus.

j

D'ehomi-

Sicut olim omnis caro viam fuam

(n

nibus an-

te et poft

corruperat ante diiuvium, ita. modo

je

m modo corrum:-

fs

dilavium. multi fpiritus viam (ua

ere videntur, credenda negligentes,

h

faciendo omittenda vel (altem inutilis

(i

D

applaufüm fuz fententiz , non charita-

tem, neque Deum prs& oculis habentes:

dj

Q

fidera errantia, defpumantia confufio

nesíuas, Libera nos Dom'me!

pe malé

&

Quod poft tam finiftra & exitialia

prætc

lib

Ía aur

;1-

exempla adeo multi, & plerumque m*

copfe- gnew indolis homines

inveniantur, qui

ji

Ctione

fr

feu de

in auri arti

ficialis. confe&ione prorfus

o3aura

jo mi

f

impoffibili fe, tuáque perdant, rat

b

menda- hi videtur effe, qu

od cum rebus füs

cio,

D

confulere poffe vix non deíperent, m*

lint incertis fpebus lente contabefcere

t

[v.]

quam rebus (ut tamen confultius d

]

D 0«

s*

bOOOOO

69

ten

berent ) rite ordinandis citb deferere,

quidquid aut commode, aut fplendidé

agere fuis, alienfsque mercibus aílue-

!) li

us bt

verunt, Aurum perfe&é nonrefolvitur

evoC

quia etiam non conficitur, prater quod

rerum effentiz funt immutabiles.

virtul

j u

Eodem prorfus modo, quo Deus in-

Deturre

Babylo.

0

humanam ftruende turris Babylonice

nica.

arrogantiam fregit, etiam pofthac qua-

cunque inclementia heminum con(íilia

ml

C(nifi que Deus in penam transmittit

| fj

peccantium) immiffa non linquarum,

cor

fed mentium difcordia licet non xqae

"

al

fenfibiliter, fed nihilo minus efficaciter

1

(ut nubes vento) diffipari, & in pu-

Citdi

blicis, & in privatorum tra&atibus in-

)

dies confpicimus : non eft confilium

uom

contra Dominum.

!

Pertimeri poffet, tantis, quïbus Orbis De zele

exui

catholicus fcatere videtur, fuperfluita. i^

r

e

qüE

tibus, licet in fe & abftra&ivé fumendo,

piis ac laudabilibus, credentium animos

H,hf-

)

Bravari, aut in majoribus hebetari pof-

r

Íe, à contrario tamen videtur, quod

alï[l)

Deus ter optimus ob zelum hunc, lice

u[f..

ex parte forfitan & .quoadmodo indi-

u

fcretüm, piis ingularem etiam gratiam

Jl

pro affequendis & confervandis necef-

E3

fariis

OCDCSOOO

79

frot

fariis ad falutem benigniffimé tribuat.

a

Cavendum autem effe maxima follici-

din

tudine femper puto, ne inter extermi

fis

cultus ftrepitum meliora intus charis-

i.

mata obrigefcant, aut potiora quodam-

&i

modo precepta negligantur. ZEmulemi-

ni meliora charismata.

p

lt

««

Deauri

Cum auri, argentíque tam follici-

t

argenti-

que ab-

tus fit ufus in commercio humano, te

ln

ufu.

nui meo judicio dignum ac congruüum

li

foret, ut eorum ufüs prefertim non fa-

hl

cile reducibilis, ut fit, e. g. deauratio-

Qu

nelignorum &c nonnifi ad decoratio-

nem templorum atque domorum regia-

rum permitteretur.

lgcu

li,

pe

Innumeris morbis atque contagiis'

jra

morbis

obnoxias effe phantafias hominum ine

lu

phan-

I

tafiz.

'dies pro humiliatione generis noftri ex«

perimur, & confpicimus magis, quam

li

eonjecturamus, ita, ut plerosque idea-

ü

rum male comparatarum cumulo con.

[

tra omnem vere rationis fynterefin

I

IU

impelli, atque etiam in proprias fe rui-

nas przcipitare dolenter cernamus. Pro-

bate fpiritus, an ex Deo fint.

d]w

Quis-

Studium fcientiarum atque artium

pi

namno-

If

men

philofophicarum &. libcralium etiam

mo-

ecooccco

»i

L

: tribi

moraliter utilifimum eft, quia tum ad rhilofe.

u f

cognofcendum magis, tum etiam aman-. Phi me

reature

r eytt

dum & timendum enixius Deum mor-

us chi

tales füblevat. Confequitur, impium,

utut hifce fcientiis atque artibus in(tru-

|quoi

f

&ifiumum , opprobrium fore Phiiofo-

phie, cujus pars excellentiffima eft ex

creatis cognofcendi Deum Creatorem,

m f

atque illi foli fervire: eft ergo homo

1an0j!

fimplex ac timens,Deum incomparabi-

ongt

liter major, fibi ac mundo melior, quam

? 10

fophus excellens fed impius, aut nitens

euurat

contra Deum & fuam veritatem,

cord

m

Mathematicis & phyficalibus velideo

lucubrare jucundius eft, quàm aliis fcien-

tis, quia ille demonftrationibus, iftze

cont

prefumtionibus pro magna parte nitun-

Sinum

tur, dein quod illz ad Deum cognofcen-

nolit!

dum & amandum quafi mechanicé per-

DA

ducant, & quodammodo neceffitent,

cum Theologia & Philofophia id ratio-

r

T

r

ciniorum gravitate perficiant, cui fe-

PWWH

rend& paucorum ingeniorum perfpica-

T H

citas & patientia fufficit.

iil

Innumere femper dabantur, & ho-

diedum dantur quefliones, atque ap-

plicationes licetin fe indifferentes, adeo

e di

T

tamen ratione finis fui inanes, ut eorum

L

E 4

aut

eCooO0CcO

93

aut refolnto dubio, aut exhaufto labo-

if

1

y

4.

re nec fpiritualis nec temporalis inde

fru&us fequatur, que revera hominis

animum ad utiliora nati dedecent: ac

j

utinam in talibus, atque hifce pejori-

Ti

bus ingens temporis momentum non

il

j

tam ad propriam, quamad publicam uti«

Iu

litaten promovendam adeo & extremé

g

neceffarii non abfumeretur, atque m

B

Wt

feré prodigeretur.

fin

Militia

Ti

eft vita

Tta benigniffimus Deus miferias at-

[

que amoenitates humanz vite contetm

homivis

i

fuper

peravit mifericorditer, ut ille defide-

fir

türam. rium melioris accenderent, iftee taedium

hird

coercerent przfentis, ille omnis füper-

bis aut prefumptionis caufas deftrue-

Wj

Y

rent, ifte ad laudes & grat:as Deo Crea«

W

tori, Redemptori, ac San&ificatori ju-

k

giter perfolvendas invitarent ac coge

)

rent.

Illz patientiam , ifte temperan.

tiam exercerent,

ut communi brevk

que bello hominis juvarent meritum,

cujus victorie tam immenfum atque

aä

eternum Deus ter optimus decrevit

triumphum,

Militia eft vita hominis

Dueem habemus Deum

fuper terram.

hominem Chriftum crucifixum, ac pro

nobis ex puro amore mortuum, quem

l

COC2O0C.20

73

1fto l

fi fequamur ftrenué, & ínvocemus im-

ralis 1

pigré, vincemus facilé,

à hornt

Quando Deus homines punire, ac 1dearuà

ecenti

Confu-

per hoc paterne corrigere intendit, non *

ad

æe pe

yaro videtur permittere, ut hominum , ,efp,(

tum n

idege in moralibus eque, ac politicis & centiam

at

homi-

L XUE

cconomicis (ut propemodum noftris

num.füb-

ingemifcere tempc»rlbus licet) ad ftul

in aDeo

ifque [

titiam usque per malitiam ipforum con- Permit-

itur.

fundantur

quo fa&to absque omni mi

raculo & naturaliter per fe pronum eft,

erias !

omnis generis mala & improportioncs,

cont

injuftitias, fuppreffiones, bella, cwdes,

e d

famem & peftes fequi debere, usquedum

? gtl

malis attriti & pauciores facti mortales

j p

refipifcant

ac de novo palpent, r

qeli

mundum propter mundum aliter, quam

jeoQ

ut in omnibus creatis Deo ferviant

Qd

homines ac fe ipíos cternum falvent

q u

creatum effe: non ut aliena rapian

tempu

aut propria male diffipent: non ut ini-

n l

qua imperent, faciant, aut permittant,

T

minimé vero ut Creatoris fui oblivi-

m 4

fcantur.

[

Preter alias

quas linque gadrcæ Enco.

Y

mium

peritia hoc feculo & prefertim in Eu-

linquae

Jus

n

ropa gignere folet, preroecativas non L iral

eft ultima , quod poffefforibus

Ut$

[

4

y

quod.

D

ecooocCoo

74

quoddam peritiz & fagacitatis projudi-

gt

M

cium conciliare foleat,

Müi ti-

Ü

Proceffionum, peregrinationum, cone

plicatio

Eul

piorum fraternitatumm , congregationum, corm.

Tij

operum

precationum , feftivitatum, feriarum,

nonfem-

per et. cruciatarum, capellatarum & oratorio-

coruns

dem per-

rum devotiones, fingulas & feor(im

j

fe&io.

fumptas, optimas effe nemo negare po-

fb

teít, fimul fumptas autem hinc vel inde

i

patientiam hominum ob copiam valdé

(h

exercere videntur. Spiritus ením prom«

p

ptus eft, fed caro infirma.

Bs

Y

'Tcimendum effe poffet, pericula,

li

quz prioribus feculis infcitiz & laxitati

fei

tribuebantur, partim hifce temporibus

h

contentionis ambitioni & rigori eo pe-

jus, quo propter apparentiam boni cone

tumacius, formidanda efle. Quod Deus

I

avertat.

y

Exempla moresque perverfi re&te

|

credentis animum minus tangunt, &

diflicilius feducunt.

Plerumque aliorum vitia imó erro-

res & levitates acuraté & luculenter

perfpicimus, noftra veró, quos omnes

g

Alig-

(

ali declamant, non videmus.

rum

,MOOOC'MO

7$

.

præjuä'

rum officia curamque carpendo tradu-

cimus, noftra otiando aut ignorande na-

gligimus, aliorum opes atque expenfas

um

anxie computamus, noftras non cura-

n, at

mus & diffipamus.

'eriatit

)yratort

Rerum humanarum gubernia in pre- Ceden-

dum, et

feorit

nam peccatorum, & pro exercitio ju-

Pruden-

Óftorum fepe in paucorum Mhominum er ucen-

parep

velini

infuüfficientia Deo (ic permittente refi- "m «f

dent.

temporC.

vili

Felices, fi hac Domini corre-

) pron

ptione pro correGione noftra & pro

merito patienti? ad beneplacitum Dei

utentes, malis tranfitoriiseternum no-

verieul

bis bonum per fidem, fpem & charita-

t lst

tem, adípirante & invocata Dei gratia,

qporb

nobis conquirere non definamus.

r eop

oni d

Si bonum, quod intendis, perficere

od a

per te not poffis, adhibitis ad Deum

precibus, rem illis, qui rerum & ani-

morum. poziuntur ,

per aptos

illinc

fj 1

tertios,

ad proponendum committe ,

li '

De ff

animi

tui

fententiam

dante

Deo fpon(íaverint, accedendo ipforum

j d

triumphum augeas: hewc renunciatio

vanz gloriw, qui, fi tuo nomine egiffes,

cule

^

& te & n

I

r

cotium tuum attamen ,

&

;

certó fefelliffet, tibi parict apud Deum

"

me-

I

26

cCoo0C2O

meritum, & dignum in animo tuo gali-

«

dium.

[

)De fa.

Facetie fi ad bonum finem condu-

cetiig,

cunt, Írpe pra(tant, quod nequiret

um

T

eloquentia; fi ad temrus ma&andum

tendunt, ignominiofe funt rationi.

N'itzho-

qu

minis'

Phyfice loquendo , non ineptum

i

candele

mihi videtur vitam hominis cum ac-

urdenti

qu

cenfa candela comparare, qus plus

non eft

lo

abfimi-

vel minus pro diverfitate vel proprie

lu

lis,

confi(tenti$ vel externi e. g. caloris at-

fus

mosphzrici, ac venti flammam impel-

Wi

lentis diffluit, tantumque durat, quan-

Q

tum fpiritus & pinque phlogifton- ap-

prehendunt, &ignem nutriunt, quid-

quid enim preter hunc modum lum .í

t

t

extinquit, violentum dici poteft. Vi-

dete ;gitur, quantis confumptionibus

l

expofita fit vita hominis.

Usque adeo refrigeícit venerabilis

proximi charitas, ut judicem quisque

fatagat agere magis, quam . deprecato-

&

rem, ac fi alterius diftri&io culps pro«

prie quidquam innocentiz fuffragetut.

A&us

Semper mihi periculofum videtur,

d

indiffe-

]

rentes

res & aCtiones indifferentes legibus pro-

€aute.

(

hibitivis aut przceptivis absque publi-

[9:)

eCoooc2o

n

ca neceffitate aut evidenti morum emen- fint pro-

pim

Libendi,

datione fubjicere.

Cum legibus

humanis absque neceffitate latis m:

"

A.

ia &

n Coni

eíro

perturbationes videntur.cr

hw

re.' Niü-

neqiit

murenim in vetitum.

z Clandt

tiofi.

Omnino captum meum excedit, in Rella in-

ftavon

quo illi fuam,

ae aliorum hominum in "

mosyean-

jnepttt

hoc fzculo felic

1Vc

ita

item ponant, qui abs- mr,

cut d

que caufa ad Dei honorem & cultum

ye p

pertinente bella movent, aut mota in«

propti

humanis excercent rigoribus, cum pror-

loris at

fus nil eorum, quibus inhiapt, affequan-

j m

tur, minime Deo, (ed neque fibi, ne-

t Qu

que fuis inlerviant.

(ton- 4

Inftrui percuperem, an certze Re-

t, di

n li

giones antiquis, & prefertim catholicis

temporibus, non inelius, aC evo no-

t V

$

Xtion

fuo fubítiterint.

O nefandam hominisin bono incon- De ho-

miris in

ftantiam! virtutem, quam modoó mo-

bono in-

vl

dis agvredimur omnibu

ye

$o

s, alio momento contan-

»

4l

etiam in aliis vituperamus : malum, quod *

pré

Á

hoc abjuravimus momento, aitero per-

lpæ P.'f"

petfamus denuó: mortem ipíam, quam

;gge!u:.

decumané formidamus, pauló poft aut

vide

paffionibus abrepti contemnimus, aut

us*

defperatione duéti optamus.

t pl?

Con-

78

OCCOOCOO

Demalo

Contra predeftinationis malum fen-

du

prede-

TW*

ftinatio-

füm in Evangelio S. Luce Cap. 19.. de

»i fenfo, Zachceo publicano dicit Chriftus, quia

Vr d

Bu

veni falvum facere, quod perierat. Vi-

dete ergo, quod unusquisque male vi-

D)

vendo fe perdat ipfe, redeundo & di-

i

[

um b

gnam poenitentiam agendo fe falvet afpi-

rante Dei gratia,

litem

O ingentem miferentis Dei bonita-

j

tem ! quod nos operum fuorum teftes

creavit, & mifericordiarum füarum vo-

&j

ln

luit effe participes, tantotics fuftineat

Qs

rebelles in prorogationem pznitentig.

ed

Multorum animi ad bonitatem, faci-

Cij

d

litatemque adeó fünt comparati atque

proclives, ut magis lu&tari debeant, quó

f

ordinaté, quam quo largiter in omnes fe

tl

praftent beneficos, fibi folis contra or-

d

dinationem charitatis nocivi,

i (

BU

In fcientiis mediocriter tin&i fre-

Peti

quenter faciunt, quod pigmzorum pi-

Qu

G&ores, dum, qus veraciter nefciunt,

TR

ridicule contendunt proponere.

&YQ

Scrutan-

Proprio, & publici graviffimó äam-

bet

do ho-

minum

nó peffimé ufüvehit, ut magni plerum-

Qlor

mifeias Que ab adolefcentia plus non videant

on

ti difci-

compa-

aut difcant, quam qus ad vitz, ut cre-

Qoy

TRUS.

dunt,

eCoocc2o

79

lum (

dunt, amoenitatem pertinent, unde eo«

rum adeó, & abs culpa quafi, emoliiun-

p 19

tus, (

tur apnim]

ut jucundis inebriati, aut

erat, T

naufeant, quecunque funt rationabilia,

male Y

aut miferiarum humanarum diutiffime

addifcant

do &

ignari ,

primüm compati

cüm bene facere vix amplius, aut nul-

lvet d

latenus poffunt

- bonit

"Tot tanteque de amore mulierum, penocd-

n tefia

um Vo

ejusque artibus lucubrationes in profq Yitunis

ainor 1s

& verfibus continuo atque omnibus lin- profani

moftinest

quis prodeunt, que, utut elegantiis ac preconi-

u5,

i

eruditionibus, aut etiam optimis prin-

'em, fi

cipiis moralibus hinc inde, ad decipien-

dum melius, admixtis adornatz funt,

i at

àt, Q

femper tamen manent nociviffima to-

tius hominum reipublice venena, dum

omnei

ontra t

circa obje&tum per íe illicigum verfan-

tur, & ad finem ver ;gunt caftitati aut

contrariuim, aut cer té periculofum ; ap-

n&i i

petitus enim carnis hominibus a na-

jrum j

tura communis nec alienis ftimulis ,

ut hoc

efcili

nec tali quafi inoculatione,

]

evo eum variolis paffim fit, opus ha-

bet, quo majores ftrages pariat,

Vi

00 d

Goriamque tanto reddat difficiliorem.

Jert

Contrariis igitur, iisque perutilibus,

Vil

y

quorum tanta copia eft, incumbite la*

bori-

du

$o

CC2ooC2O

boribus, qui utrique homini profüunt,

ted

ii

n

ec fanitatem

OUIqUC nec

rcl' xïdïi.m ?

fade

& vires ledunt, mf'uper Fzcunditatem

hlh, 1

in m&tl'lmO'hlb, & in colibatu mfntum

fEoW

iiv

Hf*

RUQCPE 5 reii ïu,j»

v & privatis fr u(hfe-

ri

honorabi

iles

3

, & ad vitam seternam

]i

maxime proficui

QO

V'erene-.

Vere nemo le

Q

mo

E

E

ditur nifi a fe 1pfo,

Lut five

w

ditu: ni- Ut , quidam. fané&tus do&tor «

r

QUs

fi à fe

enim adverfis, five profpe:

i5

iq

utamur

ipío,

[01[4111

male, femper in nollra id wfir im eft

£

c'upa cum ex utroque falutem noftram

fitiy

ru*nl

w

"1310

iddiil

operari potuiffemus

Adeo

anibus

"

Dun

inm

H

Is

ris fortes nom'æ funt,

fiye

X-lt I

i

i

aimiita ajt

Orate & vigilate igl

D

tur,

ea1ncidatis 10 Centa.100nem.

x

Tizti

Intentio

Bona intentio

tia

in offendente

T .

j" iicat.

ibtide

ndáa

-

Wt

gratiis redime:

Q

Érratur

l'enui meo. judicio plerumque in

8275 arduis

p

per e

?

& inter

magnos md'"s per ex-

inte

cc*'mm

ceflum, quam per neglectum ab ucli

&p

quam

& vero aberrari folet, tantoque. infe-

H

nenlx

4]

gentiam, 1€1U$, quod errores lucubrati latiüs ac

€on

pertinaciüs noceant, quam illi, qui pet

Tpa]

ne

5

ge

ntiam.naícuntur, & hnqc*)tla fa-

ter]

ciius corriguntur. Veritati igitur, qu&

f

implex

, atque in omnibus uciliffima eft)

litg

reli-

CCODOCCO

81

- Srlt

T

reli&is fücis, qui obfcurant & nocent,

(

ftudete.

Sic Deo placebitis & homini-

unditat

bus, ficque veftris longe optimé utili-

) mdit

tatibus profpicietis.

is f

| Go

Dignitas hominis prout fpiritualiter pe ver:

ac veré coníideranda eít, nec varietate homini

conditionis & fortunz , nec animi aut;

g.

ignita-

afeip?

corporis dotibus, artisque aut fcientie

1AL

M

itat

cujuscumque magnificentia, fed ex eo

folummodo determinatur, quo quis ma-

fitum

gis aut minus divinz circa ipfum difpen-

noftt

fationi per voluntatis proprie confor-

N At

mationem, obedientiam, preceptorum

|iita

f

five divinorum five ecclefiafticorum

El

b

jl

obfervantiam, per fidei, fvei, & cha-

n

ritatis augmentum atque bonorum ope-

]

rum adjumentum, maloruur autem om-

a

nium declinationem cooperatur, ex

quo fit, ut malis ac bonis externis &

m*

apparentibus nihil obftantibus perfe&a

gis *

inter homines, quorum pars effentialis

& principalis anima eft, finis veró, ster-

n 9!

jqi -i:

na Deum amandi & intuendi felicitas,

q P

conftet equalitas, ut igitur nullus inter

li (

1nala tabefcere aüt defolari, nullus al-

lgt

j

teri invidere rationabiliter poffit. Mul-

j

[

n

ta hominum, quz parvi penduntur, om-

d

!

1

nino magni habenda (unt, & multa, quz

ut

OCO

CO

82

ut plurimum avidé queruntur, profe-

Cotà

Go defpicienda forent.

hu

T

Minores culpe fzpe maximis initia

hWt

dantinfortuniis non folum privatis, fed

füt

etiam publicis.

Judicia enim Dei funt

lii

abyífus multa; exiguum etiam fzepe me«

ritum Deum totis regnis iratum, per mi-

"

fericordiam ipfius infiniram, ipfum red-

t

dit propitium. Studete ergo etiam rmi-

&T40T

nimis perfectionibus.

CBrg

Veftium

utilior

Salubrius arcetur frigus veftibus

Tüihi

I

quan:

quám igne aut fornace, cum illa ratio:

ignis ca-ne pauciores longé,

quam iftà perifta:

Y

lor,

fes feu mutationes accidunt.

1i)

Orbis

0i

Adeo excellentibus tum juris, tum

fcatet li-

if

bris, fed

medicing, nec non omnis generis fcien.

egenc bi tiarum

& artium regulis ac libris fcatet

dece]

purden- or

t

tibus le-

bis, ut inter miranda fimul & deflen:

&oribus.

da ponendum veniat, tanths ubique com

lil

Qüm

fufiones atque ineptias inveniri defe&u

fcilicet feriv ac fobric applicationis.

BY

ln

Pruden-

tia vo-

Per dolendam paffionum noftrarum

t

lunta-

ac prajudiciorum indigeftorum procli:

fej

tem de Vitatem fit, ut pierumque voluntas nor

if

termi- ftra ad judicandum diípcfita fit, antee

u

net,

quam intelle&ius cum memoria quid

Qu

quam re&um fuerit. operatus, ne di-

[dl

cam

OC»00C2O

83

, p

cam maturam ac prejudiciís ]x*g&ram in-

fituerit deliberationem, unde innume-

yimis i

ra mala ac ipjuítitie progignuntur,

rivtis!

Proh quid confufonis non íequitur,

quando voluntas rrius quam intelle-

m Dei l

ml

&us operatur, & obtinet !

um pet

Preter fexcentas alias miferias, qua

g De dam.

nis libi

jplun?

omnis paífio, preprimis inordinatus

Q etmt

dinis.

amor fexüs & libido tam in hominum

cotus & ordines, quam in privatorum

; vefi

ruinam invehit, prater morbos, confu-

d i

fiones, amaritudines, egeftates, morbos,

neces, affaffinia, & przter ruinam inter«

'i[tä yil

]

ni hom'nis, ea quoque in fpecie eft ab

ominabilis, quod tum in propriam, tum

jUfiS Y

in familiarum ruinam fe in fine feftive

yeris

ibris d

deceptos videant, experianturque pre-

ter amaritudines animx & corporis ni-

] d

jiquet

hil haufiffe & interim omnia perdidiffe,

dum a contrario fervata pro ftatus ra-

jri d

ationh

tione caítimonia non folum ad omne bo-

num per juftam fpem pramii fe perpe-

n

nolt

tuo erigi, fed etiam innumeris miferiis

u )

f0

fe liberatos indiesque ad v:incendum fe

ylunta

ul

ipfos fortiores deprebendiffent

5

Deo

| HC;

chari, cun&is amabiles, fibi ipfis in utra-

yortd

!

que fortuna conftantes, confequeiiter

i5

felici tranquillitate viventes.

Fortior

[

2

eít,

OCOOOCOO

34.

tutem

eft, qui fe, quam qui fortiffima vincit

oanit

maonia.

Sufficit tibi gratia mea. Sunt,

li

qui fe iplos caíftraverunt propter reg-

fülcoy

num colorum, & continentie clavis,

Dei timore transfiguntur.

Quibus alias

jl

celum mereberis ? 'Non funt condigng

( f

pzfüiones hujus temporis ad futuram

Tiors

gloriam, qui revelabitur in nobis. Ju.

t

venes meritum fidei & obedientie cum

V

Ípe premii & laudis per victoriam plus

tüti

juvabit, quam affe&ata rerum infcitia:

ln

inelius eft, ut íciant, quod noceat,

Q

quam quod nefciant, quod fentiunt,

&

ficque tentationes per curiofitates aue

f

geantur, nec nos contincamus folum

Wa

pro honeftate hujus feculi, fed pro

ts

amore & timore Dei.

Wt

[

Harum ego applicationum liber ma-

nere peropto, quarum exitüs non mifi

majorem rerum. obfcuritatem pariunt,

fü&

nec religioni, nec pietati, nec commo-

Tio.

do neque utilitati famulantes.

D«

Critica firmande veritati niürfer-

tiy

fal

viat, & applicetur, bona vix unquam

du

dici poteft, proxima cavillationi.

foma-

neru

Romanos cum omni ipforum domi-

»

m

iffe non miror, poftquam vir-

tutem

CC2OOCCO

8*

m v

tutem neglexerunt non folum, fed h;'.-

manitats veterisque glorie obliti iliam

en, O

opter n

in chriftianis pertnaciter períequendam

füfceperunt.

tie du

uibus d

Tllze res nec accelerande nec timen- Vita

condi

quomo-'

de funt, qu» funt inevitab les, quarum

do con«

d- füturt

mors prima eft.

lgitur folummodo cu- tervaa-

nóbis. )

randum, ut, quantum mediis honeitis d.

ontie Ql

& iicitis (ut temperantia & fimilibus vir-

rjam p

tutibus ) poffumus, eam arceamus; igi-

v itfeit

tur primüm animam utpote csteris to-

| nocet

to celo pretiofiorem, dein honorem

feni

& vitam tuam fervare ftudeas.

Quid

fitates d

ftultius homine animam vilipendente,

yus foi

ut corpus bene habeat! [ta fumus nu-

dei]

gaces, ut gemmas pro pomis vendamus;

ut &fau hzereditatem Ífuam pro vili

cibo.

V libttt

j non' J

. Quam procul hoc evo receffum

n pi

fuerit a tranquilliori fentiendi & agendi

o

modo, adeoque a meliori hominis cum

Deo unicé compofiti fyftemate, diffiden-

tie noftre quotidiane ac pene univer-

| müf

fales uniuscujusque erga alterum often-

: Qp

dunt.

Qs

Cum intra vere & theologice pro- pe pro.

Ut dür

babilitatis terminos ( de tenui enim fer-

äaäilif- j

i

E3

Ino-

i

$6

OQUOOO

mo non eft) to probabile, probabilius,

T

probabiliffimum eque, fed folum diverfis

1

d

gradibus contineantur, nullumque eo-

rum certitudinem attingat, quse in fo-

D

ralibus dubiis prater ultimum judicium

(

pra&icum in paucis aut nullis direGe

Tain

At

haberi poteft, putarem falvo meliori,

in omnibus mere favorabilibus ( ubi

t

nec facramentorum confeGive validi-

que(

proi

tati, nec religioni, nec publico, item

nec legi, nec inítitutioni, nec demum

& j

immediate cuiquam tertio prajudicium

€I'Rng

aut damnum qualecunque naícitur, aut

Tiet

dan

infertur, ) optionem íequendi multo

confultius relinqui indigentibus, quam

lon.

absque ,neceflitate ad probabilius, aut

f

omnino, quod abfit, probabiliffimum

indifcreto onere, &, ut videtur, col*

li

agl

tra charitatem allirendo, res humanas

& mentes incertis configere, & dejice-

&

i

1

1

Q

re obligationibus, quo maois abunde

mus in fuperfluis, qui tam fxpe defici-

üpir

(ity

mus in neceffariis.

ZEmulan ini melio-

]

ra charifmata.

Tiqj

Plerumque nos mortales follicitudi-

fül)

nes ac curas noítras circa utrumque

DUR

hominem, modo prafertim, precipiendo

unql

"

adeo acuminamus, tantisque cumula-

jnus

OCOOcCoÓ

87

pmba

mius adi

ntionibus, negleGis non ra-

um

ro jis, quz magis utilia, vel etiam ne-

[lumoyet

ceflaria forent

ut eorum

non nu]la

que int

etiam in ftatu nature perfeéte aut. am-

bigua automnino difficilia videri poffent.

m judt

lls dit

Faxint Superi, ut demum legem chari-

tatis & oratize agnofcentes, nosmetipfos

]vo m

ilibus (

invicem non ex paffionibus noftris. at-

que defideriis, non ex ambitionibus, &

Uive Vi

bl CO, M

prejudiciis atque adinventionibus, fed

ec det

ex jufto & sequo, ex veritate Chrifti

evangelica judicantes atque tractantes

yejudici

mereamur dici homines catholico - chri-

w

ftiani prudentes, & intepri

Charitas

jendi m

tibus, 0

non agit perperam

abilios

Homo

Homo, myfticé confideratus, poffet

ad eter»

pbl

diei prodigium mifericordie dirinz,

na natus

detut,'

eft

magifterium prati$ in teftimonium &

es D

experimentum infinite Dei bonitatis

. 4

ut obediendo sternam íuam falütem

ms u

operetur, ad laudem & gloriam con-

iæpe

ditoris,

m n

Vix mihi videtur extravagatio pe-

riculofior effe, quam que hominem

M

fub fpece & larva pietatis invadit,

f0j

quiararo confilium, retractationem vix

j Ui

unquam admittit.

yad

ye u

E

Hila-

$8

OC cOOCDO

Hilarem datorem amat Deus! qui-

fUnr

cumque enim aliquid veraciter propter

p

Deum boni agit, vel quidquam ali

Mbt

Mi |

propter eundem patienter fuftinet, ob

certitudinem recté fa&i, glorie, & re-

$ q

munerationis aliter quam hilaris elfe

dnor

veraciter nequit.

m

Corre-

as

&io pru-

T

Sepenumeró , cum in noflris vel

Vi

dens et

alienis rebus ac negotiis defectum cor-

wüis. rigere, aut fupplere contendimus, man-

(

dando in exeeffum prolabimur, major

fs

hinc inde damno, quam per defe&um

(ettr

t

fuiffet timendum ; matura igitur, & per

longam experientiam caftigata confide-

de

ratione, pluriumque confiliis & füumma

Jien

difcretione tam in ftatuendo quam exe-

fjrig

quendo opus eft, fi bonus finis & du»

r

rabilis fperari velit.

Qu

j

Absque fine undequaque bono pro

i

ximus nunquam vituperandus eft.

lii

Pruden-

tia in

Ad res bene gerendas preter gr&

&

&

negouis tiam Dei, & religionem chriftiano-ca-

pertra-

tholicam, & cultum fincerum omnium

&andis,

virtutum, Deo fic volente, deinceps

Inn

opus eft fapientia, cujus initium & fun-

RU

damentum eít timor & amor Domini

lil

Dci, fcientia & prudentia, que acqui-

[üg

run,

000000.

89

Jes!

runtur applicatione tum thecrethica

&r proy

tum prac&ica & fedula confiliorum au-

Quam g

Ícultatione piorum ac do&torum homi-

Iipet,i

num: difcretione, quz filia eft chari-

ria, &

tatis ac humilitatis chriftiane, quarum

uhris d

ecor Deo placet, & infüper ad gloriam

etiam humanam longe certius atque

altius evehit, quam qualiscumque am-

Voftri 1

um o

bitiofa honorum aucupatio.

nus, t

Chrifti legi, grati? & charitati chri- Chii-

anus cas^

l, majL

ftianz longé mihi congruentius effe vi-

tholicus

qefedti

detur, populos permagna cum difcre. pro fide

facile

tr, 8

tione moderatos, ad perferenda pro fi-

omnia

ta coni

de chrifti quecumque mala & ad fufci-

fuperat,

: d fon

piendum (fiopus fuerit) ipfum mar-

tyrium paratos effici; quàm indifcreto

quamc

inis &

exercitos & vexatos zelo ad quascune

que pro redimenda vexa defperationes

proclives, & tentatos exiftere. Difcite

bonof

ime (ajt Chriftus) non mundum fa-

; d.

bricare &c.

Sed quoniam mitis fum,

& humilis corde.

Magiftra virrutum

m f

eft difcretio fpirituum.

ft"

econtra Manfue-

; on'

Cum parciffima feveritatis ,

tudo eft

ii

innumera maximze

manfuetudinis &

necefía»

nl

compzfüonis exempla tum in evange- ria,

lis, & vita Chritti Dei maeciftri nottri,

r D

y

!

tum 35 Apoftolorum atque aliorum

l

P.s

fan- |

90

OC2OOCCO

À

fan&orüm confpiciantur, mïrof, & af-

quoh

fligor valde, qàod plerique rigori ma-

n

gis, quam difcretioni ac. manfuetudini

qutiot

j

ftudeant, forfitan glorie? propric magis,

r d

quam alienz virtutis cupidi.

jrtia

inofe

lerum-

Plerumque nos mortales pruritum

que alio-

tunqu

:um non O

mnia, ut putamus, bené, & melius,

«tim Y

nofras quam videmus, gubernandi, ac regendi

curas

vdle [

gerimus,

alimus, fedraro patientiam, moderatio-

pem & zquanimitatem, qus tum ad in-

l

formationem finceram, cum ad perquifi«

]

tionem juíti ac equi, prerequifi

bllæþhl

*

;æ fo-

rent.

TW

Cavendum eft, ut reor, ne multi

)

tiven

timoratiores in quibusdam ipfas tenta

tiones pro peccatis reputent, in quibus-

tur, 1

dam autem ipfas legis transgrelfiones

feny

przfertim judicando, detrahendo, aut

V h

nt

liU.

defraudando parvipenda

Ti

n

Samaritanos agere in neceffitates ex«

i

ternas proximorum contendimus nos

Al

clerici, & perfiepé in animas eorundem

Parcat nobis cle-

d

tyrannos agimus.

y

mentiffimus Deus, & fpiritum difcretio

nis nobis mifericorditer infundat.

li

t

V'eritas

Magna fiepe & incon(derata vide«

Vl'leg

ubique

tur effe prefumptio fpiritus, & malitia,

pruden-

cita,

qualt-

OC2OOCCÓ

9r

liror, (

quando ex bono ac vero, quod ab aliis ter ero-

enda eft,

Tiporit

ingenué ac pié profertur, incongpruis

anfiet

queftionibus aut appofitionibus, au-

prie n

thoris laudem diminuere, aut omnino

preripere non veremur.

Vero enum

bono femper applaudere debemus, à quo-

M

cumque demum proferatur, Chriftus

&mei

enim via & veritas eft, quam impedire

ac n

modeti

velle femper temerarium eft,

tum at

Multi fceleratorum previfionem & ?rafci-

entia

d perqi

prefcientiam Dei, tam malitiosé quam

Dei non

quite

blasphemé atque indoGé pradeftinatio.

eft prg-

nem nominant.

deftiná«

tio.

N

Precipiendo, approbando, & con- ?rinci-

nivendo omnino cavendum efífe vide- P3lis om-

pfis 1

nia cum

n qui

tur, ne quid novi oneris in catholicatm maxima

utela

xgeli

rempublicam tranfeat, vel glifcat, fed c«

difcres

yendo;'

ut homines in omni bono firmentur

Uom:præ-

fublevando ipfos magis, quam gra- cipia

vando, ut virtus vera reddatur facilé

ov

d

'immitabilis, ac ftatim,ut.e

4 ZA

cetur, ama-

m !

'bilis, ficque ex fe propter Deum defi-

; eorun'uf

derabilis. Solius enim Dei erat creatu-

nobiS *

ris fuis talia precepta, que omni homi-

, ditt

ni, omhi tempore, in omniloco congru-

ndi.

rent, prefcribere, equale autem pri-

vilegium, eti humana non habent pla-

qi'

cita, ipfis attamen jutto modo prefcri-

kb

pts

qU

02

OCDOOCO

ptis æju;.dem Dei noftri juffa pleniffi

damfi

ma, ac pari obedientia eft obtemperan

fiter «

dum.

niunf

)De ex-

Qoria

Magnum revera veritatis a Chrifto

dorem

cellen-

tia abfo-

in ecciefia fua fundate, usque ad divi-

qciy

luta Re- fionem anime & medullarum pertinge»

ligionis

Aem

&hriftia-

tis teffinonium eft, tot milliones Ma'*

f

ro-ro. tyrum mortem, & tormenta morte i 4

Tif

xan- ]ongé &incomparabiliter acerbiora non

fahi

catho-

feorfim folumodo, fed non raró etiam

lice.

l:

in fpectabili invicem numero potius, ac

TO

letanter expetiiffe, & fubiiffe, quam ift

Qu

jufta alias ipforum defenfione & pro

tii]

tam jufta caufa unquam falutem qua-

lgio

fiviffe, imó pro inimicis, perfecutoribus

Tnc

& lictoribus fuis oraffe , ipfosque inter

li

ipfatormenta & pafliones ad exemplum

fidyi

divini ducis fui benefactis cumulaffe, po-

T

pulosque non raró compaffione gravi-

li U

ter commotos , ipforumque liberationi

tradi

intendentes ab omni tummultu & refra-

Va

Gariis contra magiftrarum fiecularem li-

fhih

cet in ipforum inauditis martyriis inhü-

Cj

mané malignantem operibus dehortaffe,

àCpr

pacem, tranquillitatem, honorem, fét-

t |

virutem, quz quibuscunque & quomo«

EU

docunque five difcolis, five bonis juxta

divinam ordinationem debetur, praftan-

Ug

am

OCCOOCCO

93

i p

dam fuafiffe, docuiffe, & exemplo fide-

DLT

litef commonftraffe, cum lex Chriftiom-

nium faluti ex fola füi, non aliorum vi-

&oria cum omnium emolumento atque

; a r

incremento procurandz inftituta, fe-

je li

quacibus prodeffet per omnia, cateros

pertor

autem ex fe non lederet,' aut contri-

ones V

ftaret, infelices ex eo fatis, quod ve«

morte i

riatem fcienter refpuentes & sterne

biorit

falutis, & in hac vita internz pacis,

aro eli

ficque optime utrobique partis priva-

potius

rentur.

His autem pauló diligentius

, qui

confideratis, ubinam, quzfo, funt razio-

w &

nes$ ille & cauíze adeo contra veram re-

utem d

ligionem ficut ante Chriftum ita etiam

ecutofi

nunc a gen:ibus ja&atz, a diabolo per

sque ji

fuggeftionem inobedienti: jam in pa-

eyen

radyio invente, a feculo nequam tain

xl

magna faute follicitudine, & non nifi

jonef'

in proprism populorum veritati con-

[ipea

tradicentium & in hac vita perniciem

y &

& eternam perditionem indies au&e :

cule

ftultum voco jure, qui, fiquidem verzé

yriil

chrittiano- catholiceReligionis dogmata

jehuti

ac principia fciat, alium, fi electio dare-

jrelt !

tur, fibi amicum, vicinum,. dominum,

fervum, inimicum, aut focium, credito-

Md

JüniS??

rem aut debitorem, fubditum aut he-«

rtum cupiat, quam romano catholico-

Lr,PWï,

chri-g

E

04

[9)

C 2O00C2O

chriftianum, qui omnibus, quantum infe

1iu$ 6

tobis |

eft, omnia ad bonum przftare debet,nifi

nomen catholici indigne ufurpare velit.

pauría

BDe con-

(datima

verfione

Permittat ac faciat Deus optimus,

Triüm,

acatho- gt acatholici Frailrea,

eo fervore atque

licorum.

(

ea folertia per breve tempus ferio fe

Y

cxlo & ecclfie reftituere perquirant,

(

quanta ultra du

s

entos 'am annos com-

tlf

tentione & cxmulatione multa veritatis

Qquadr

chriftiano- cathólice germina evellere,

4

e

ac

qUom

aut certoóin ver

ur

i

AV

pervertere, ficque

pito d

feretibus ab inimico veteratore diabolo

ücend

jaGis femper ma

cis intricare ftuduerunt.

Teus

Fru&us erit pacis in hac &altera vita

n

longéuberrimus, & quo fiducia plenior

h

falutis converforum, & reverforum, eo

QU

perfeQior catho'icorum .fuper aliena

felicitate confolatio, pr

L

r

A

er quam ifti

Tten

in hac parte utique, quod fperent, aut

E n

exfpectent, non habent, nec aliud de-

fiderant Dei ac proximi amore.

ld

Ad fidem & obedientiam ex animo

revertentibus

igitur Chriftus clemen-

lii

Cell

tiam fuam & mifericordiam tribuat,Chri«

fti in-terra vicarius, quantum poteft, &

li,

rationabiliter petitur, de preterito &

Att

Yitt)

iufuturum condonet, & facilitet, nos

"nta

reverfis nihil invideamus, etfi benig-

nius

OCO

CO

95

; nius excipiantur, aut squi parentur,

edbe; Robis vel etiam anteponantur.

Cum

rpareid paterfamilias in Evangelio etiam un-

ecima venientibus diurnum tribuit de-

!O0 narium, cum Deus teroptimus non fit

VOre d

acceptator perfonarm.

us f

perquit

Vel ideo etiam me difpenfationum De wuni-

£

in

H H

ormita-

innos (

ecclefie e. g. circà efum carnium

fe.

^ vent

quadragefima libenter reddo participem,

2 eveli

quo minus nociva fpiritus privati ufür.

patio invalefcat, quo fepius ad nos in-

ece, f

ye diaio

ducendos etiam fub fpecie pietatis ini-

micus abutitur.

(codueni

Nolie igitur alteru-

altert

trum judicare.

gcia pl

Raro aut nunquam ecclefia catholi- Ra ani.

rforum

ir Eccles

ca toto fuo jure utitur reprehendendo

fia feve«

Iper 2]1-"

aut cafticando, quin potius errantes ritate, ,

r qui

maternorum mifericordia vifcerum , ut

perent!

ad imitationem manfuetudinis Chrifti

( diui

Íui decet, benigniffimé comple&atur.

fe

Tantà fulget religio catholico- chri- Deexcel:

| ex J

ftiana, diviniffime füz inftititionis ex-

entia exr

j dié

pietate

cellentia, innumeris miraculis,

mia Lty- catholi-

ibuit

riis, confeffionibus, do&rinis, ac te- « Rli-

] p[)mf

ftimoniis corufcantis, tanta veritatis & ^^*

virtutum convenientia, ac difcretione,

dlit!

tanta felicitatis & profperitatis tum pu-.

a i

blice

»

96

cCcooccoo

blice tum private mediorum efficacia,

ff (

Vore

firmitate, & infallibilitate, tam abfoluto

bene agentium & pro Deo tolerantium

p

folatio, tam inextricabili male non fo-

Ti

Lt

lum agentium, fed & cogitantium pa«

na, tanto nitet funuramatmms ordine

diteg

& tanta hominis per fidem & virtutem

Y

eternz felicitatis fiducia, dignitate &

quum

abfolutiffima prscellentia, tanta demum

l)

omnis pofílibiis ac veri boni compre-

Q

hen?one, mali autem omnis omnimoda

Go

exclufione, ut ipfi refragari præterlgno-

r

m

em., aut plaenó malevolum nemo

D

pofüt. Rogemus igitur Deum, ut igno

tin

rantie noítre velamen

aut malevo-

T

léntie

noctre peplum füuftollat miferi-

T0

cordiffimus Deus, ut per fidem & vir-

Cooperantes ster.

n

)

tutem ipfius gratice

fun

numcumipfoin celo vivamus, cum tar

brevi fervitio viximus in terra.

j

D

Cum virtus & veritas chriftiana pa-

ften

tiendo pro Dei gloria fundata & propa-

Q

gata fit, eoque ipfo modo confervetur,

g

facileà fe&tis quibusque diftinquitur, que

Quo

nonnifl violentias & injurias aliis infli-

nj

gendo prodierunt, ac nutriuntur

füb

Adeo füprema eft legum Chrifti bo-

r

E

nitas, tam evidens veritas, talisque re-

ruim

oCcooCSO

97

1 efiui

rum catholiearum evidentia, atque no-

u abl

torietas, ut à paucis poflint impune

oleratti

ignorari, à nemine negari nifi ab igno-

]e nonl

rante, nemini non placere nifi impio,

intum f

neminem non felicem reddere, nifi no-

Jlentem falvari.

Yiis otd

[ Vittüi

Inhumanius meo judicio. nihil Eft,

gnitdt

|ta det

quam quod homines in hoc (quod Deus

fit) convenientes adeo difcrepent cir-

- Coftj!

nee

ca cultum, detra&antes fequi e

Vi

üatmd

J

catholicam , cum tamen iflius verita-

ter

tum revelatione divina convincagtur,

um f

antiquitate & conftantia traditionis crea-

, t

tionem anteceden: is & comitantis, ratio-

; mai

num homogenea invincibilitate, lumine

ht n

rationis, naturali dictamine, miraculo-

n &

rum, martyrum, virtutum numero & ar-

ytes &

gumento firmatarum.

um u

d

Uti nulla datur bonitas, quse ex

principiis chriftiano - catholicis non de-

(Lin]

Ícendat, aut malum, quod iisdem non

&pff

corripiatur energice, ita nullum exco-

Vfertad

gitari poterit excellenti» argumentum,

iij

quod ecclefiz catholice non' competat

alii

urice: regula eft, qua ad corrigendas &

(

fublevandas hominum miferias nec al-

tera, nec melior datur, utpote a Deo

iil

authore naturz ipfo inftituta.

jj

j

Reg-

98

Regnorum felicitas in: principum

&uony

Ícientia, & virtute multum ftat,

Has

qui averfatur minifter, fibi, non prin.

Ya

t

cipi & regno cupit fervire.

(

Excel'entia hominis inter maxims$

d

lt vi

eft, poffe creatorem fuum agnofcere

& amare, cujus cognitionis, quanto

tOntin

perfecior gradus, tanto major felicie

vt

o

x

pena,

N

tas Cogr

"iv]

fcentis.

u

Juiutia & virtus eft regnorum felici«

(

tas, hoftium terror, pacis firmamentum.

! A

[/

A

Hegum ac principum etfi optimo:

li m

rum aias, fcmper ftat & hzret folieie

tss in ancipiti, nifi ipfis ante omnia C&

fingul

Em

tera de miniftrorum ac bel!i ducum fuo:

T dv

fum pietate chriftiana ac catholica ont

*

t f

nino exploratum fi

*

& nifi quidquam

pertü

aliud non agant Magni, quam magno, qui-

us fo

bus confidant, ftudio feligere; quo la

lite ]

pis catholiea virtus jydius & prudentia

comes eft, magni priucipis in hac pat-

F

At

teofficium adimpleviffe non dubitent.

Devera

k

animi

Hominis . in hac vita felicitas ih

Virü

tran-

tranquillitate animi, timore ae amore

&on|

£e,

quilita- D)ei ad conformationem divinz volun-

&tr

tatis & obedientiam compofiti, ac in

tür

)

contemplatione perfe&&onum ac mira

Wor

culo-

*

ocooccco

99

printy

)j

fiat,

I

éülorum, id eft, operum Dei, nec non

in fpe &ternz beatitudinis per obedien-

m

tiam & patientiam obtinends confiftit.

Cstera quaecunque fomnia funt ac lu-

r myt

dibria in dolores innumeros eiiam in

agnolt

hac vita deünentia, animum remorfu

y Qu

continuó torquentia, & juftzee timorem

jor f

pene, usque ad veram penitentiam fe-

cum circumferentia.

rum f

Quod ii, qui paffionibus fuis, prxe- Deimpe-

dimens

jame

fertim noxii amoris indulgent, raró

tis ejus-

TÀ

etiam in domefticis ac cateris füis agen.

dem,

t ox

h..'

dis multum profperentur, preter quod

»tet f

fingulari Dei. permiffü id ficri videtur,

ompit

etiam naturaliter contingit, quia femper

ucum/

in diverfa diflracti (utut alias fagaces

yolici

& folertes forent) rebus fuis non nifi

quat

perfun&orié invigilant, atque per cona-

]amo!;'

tus folumodoó & absque debita affidui-

, Qu

tate incumbunt.

n

Felicitatem veram etiam in hac vita

"M

dari omnes & foli ilii experiuntur, qui

i

per fidem veram amore »c timore Dei

ojdt

virtutem fequentes, divinz fe voluntati

gt

conformant. - Ad perfect«m vero, qua

extra futuram vitam wLernam non da-

t j

tur, per fidem, opera bona, & boriam

mortem eiuctandum eft.

«f

[/]

G 2

Sicut

ioo0

ecooocco

Sicut dies ferena— dici adt eífe non

hr f

poteít, quamdiu fol in denfo ac totum

fumam«

horizontem obfcurante nubilo abícondi-

u

'tur, fic etiam mens humana, nifi in Deo

n

fixa, veraciter hilaris aut contenta effe

Kio

nequit.

*

lpen

digri

De con.

Non hab&n*, undé timeaht acatho

verfione -

& i

acatho- lici, atque infideles, ipfos aliis unquam,

din «

licorum

quam veritatis irrefiftibilis & rationis

fion

atquein-

thlic

fidelium.

viribus (afpirante preprimis Dei gratia)

ac demum alio, quam proprie ipforum

Que d

falutis & iranquillitatis fcopo ad reli:

Ti t

gionem romano - catholico - chriftianam

fino

invitatos, aut unquam adducendos fo-

te1e

re

Cum enim fides fit lumen ac do:

lit o

num Dei, illud infundi

entibus nifi

d-

operante Deo ab hominibus mnequit

Dd

Quod enim in Hifpania & Portugallia

tint,

per faeram inquifitionem ac in CGallia

erga Hugonotas factum eft, aut etiam-

num fit, non tam religionis zeio fa

tenti

Gum, quam . necefficate fanz paliticg,;

fitm

qua fe ingruenti huic & contagiofo irres

u

ligiofitatis malo, humanitati prz omni-

dit:

bus ceteris exitiofiffimo atque probre-

&nd

fiflIQo, aliter quam igne & ferro refi-

für

TV

ftere amplius fufficienter

AAX

" polffe per-

a

fpexerat, qua&que opiüme noverat, nul-

du];

lum

OCoooCoÓ

IOT

It efer

Ium ftatuum & reenorum dari folidius

Qac.to

firmamentum quam ipfam -veram reli-

o abítot

gionem chriftiano- catholico- romanam,

«hifi li

in qua populorum erga fuperiorem fübe

ONETA

jedio & obedientia non tam politicz,

ftipendiorum , aut coercitionis, quam

timoris ac amoris Dei incuffus effectus

nt adüz

elt.

Proinde nunquam fatis deploran-

is Unmu

dum eft, quod tanti nominis populi in

& nti

Oriente & Occidente, qui agnitam ca-

Ti grac.';

tholice religionis veritatem magna at-

f iplo.

que digniffima aviditate & ambitione

) al

fuis temporibus complexi, & generofif-

fimo zelo diu profecuti funt, obvenien-

chriia

Cenco

te tentationis tempore eandem fine ul--

en at

lis caufis, aut leviffimo brachio tollen-

jt1905

dis, tumultarié fuo proprio indicibili

s f&

malo dimiíerint, ac fediffimé deforma-

»

Jor

t

j

rint,

in U

aute

j j

Pulcherrime quidam in illam fen-

; 100

tentiam evangelicam: qui odit animam

fuam in hoc mundo, in vitam eternam

qili

a

cuftodit illam5. commentans ita conclu-

j u

dit: felices igitur, qui cuftodiunt odi-

"

endo, id eft vetita negando & afpe-

1,[

o

ram virtutis viam preniendo, ne perdant

i

amando, id eft vetita guftando, & in-

[u

')ML, )

dulgenter vivendo.

G 3

'Iran-

102

eCooocoo

H

Tranquillitas vite ad contemplan-

dum ac ruminandum Deum praftat om-

eulun

fevfim

nibus mundi opibus ac eminentiis.

tiu)

Cum certum atque expertiffimum

EU

fit, nullum ftatum, nullam rempubli-

[irin

cam absque fingulari virtutüm mora-

ft t

lium ftudio, precipué veró religionis

OT

& juftitie poffe diu feliciter ftare, gu.

hem fe

bernarique; mirum fane ac deploran-

übftrn

dum eft, hifce neglettis, externis f2-

. pe rebus majorem impendi curam, que

Fh

lonty

preter fucum, quem gerunt, nihil ha-

bent boni, nihil folidi.

qis

De pra-

ÍIn magnum bonum noftrum non

E

cepti

qum

fexti

folum temporale, fed precipue zternum

necti- Deus pofüit preeceotum fextum : non

Dhi x

tatc.

ingchaberis; ut nempe per hoc releve-

fm

s D

tur illud precipuum: diliges dominum

Deum tuum fuper omnia, ut admiran-

Ten

jen

dum conciperemus ' creatorem , ceuim

amabiles judicamus ejus creaturas, ut

Gd

D

continentes nosmet ipfos viveremus

abundantius, & jucundius ob recte fa-

&i confcientiam, ut haberemus, unde

la

defpiciendo per obedientiam caduca,

Qe

fücrcremur &terna.

P

i

Licet

eCoooC2OÓ

1064

Jnteny

Licet permulta apud catholicos ad Peculmu

externo

rf

cultum externum pertinentia (

qmmws Catholi«

[4TA

feorfim fümpta optima fint ac pulcher. corams

rima) imperito tamen fupererogatoria,

vertiffnt

aut nimia videri poffent, attamen con-

Tempui

fderandum eft ben

nos omnibus his-

A m

ce tam utiliter" quam neceffario finis

Telgti

noftri admoneri debcre, ne per oblivio-

f d

nem fedu&ti eterne nos ruing periculo

deplor.

obftringamus.

XL j

Finis hominis eft, amare Deum, ac rinis

üram, u

bonum operando vitam quarere & aífe. hominis.

j üihil i

qui zternam.

Ergo officium nequit aliud efle,

trüm

quam ut cuncta,

egttt

us agit, ad gloriam

Dei ac fue anime

lutem per fidem,

um

V

fpem & charitatem obediendo przece-

pus Dei & ecclefie atque ad imitatio-

domn

nem

lm

redemptoris noftri Jefu Chrifti

patienter tolerando

ac fortiter dimi-

p

cando dirigat

atque pramittat

pra-

turass

andus in e&cernum

m em

rede

Utinam faperent ahquando morta-

U*

lcq atque intelligperent demum, femper-

a

ue ob oculos haberent,

fe nou iquam

PTJ' ter ipfosmet fed uni cbadauzendam

Dei miferentis gloriam creatos elfe ac

Vive-

j

G 4

104

OCCOOC2O

vivere, equidem per ebedientiam'per-

(

fectam legibus

divinfs . preeftandam,

& t

(que facultas merendi cum libero ar-

T d

bitrio per infinitam creatoris clemen-

Tfi0n

mentiam ipfis attributa eft) zternum

dete

beatificandos ; quam effent felices, dum

vtb

bonis non nifi juxta Dei precepta fo-

item

brie ficque veraciter, quia cum animi

inten

quiete ac hilaritate , pro gloria magni

t

patrisfamilias & cum gratiarum a&ione

lu

uterentur, ma'a vero pari letitia de

ditid

manu Dei reciperent, quia fcirent ea-

Qirt

dem pro gloria Dei pafíia non folum

yo f

veternam maturare felicitatem, fed &

hi

ipfam mortem (quz peccatoribus, &

hi

hominibus absque Deo vivere tentan-

Tij

tibus horribiliffima) tolerabilem, imo,

d a

dum pie viventium refrigerium eft, füa«

t

vem reddere,

[

T

-Sicut homo absque Deo femper in

E

felix eft, & fibi ipi moleftus, quia fine

m«ll

Deo, quidquid mortalis agat, quidquid

tef

fapiat aut poffideat, omnia fundamen-

U

to, & fine carent, fic etiam cum Deo

de

compofitus homo aliter quam felix cífe

fen

nequit, quiquid illi accidat

j quidguid

]lga

adüt, vel defit.

lub

Q

Cum

ocooocco

10f

ntiam

Cum utraque- poteftas. ecclefiaftica pe pla-

ceto ree

"w & temporalis, eundem magnificum fi-

Ciproco

- dibeno:

nem abfoluté habeant, ut homines per

eccle-

'is clent

rationabile obfequium Deo przeftandum fiatico

) ater

in eternum falventur, ficque tranfeant

li feu

et ?'Cga.

Jices, t

per bona temporalia, üt non amittant princi-

ecoptti

&terna, atque eatenus prima poteftas Pali.

cum ai

internum, altera vero externum homi-

orja m

nem pro obje&to habeat, fic aque poteftas

m at

utraque reciproca atque communi foli-

detiti

citudine ac ambitione omni modo pro-

(cirent:

curet, ut quidquid a Deo ter optimo

;on (

pro fuo: honore & gloria in omnium

n, &

infitutum eft bonum, rationabili gu«

bernio, ufu. & obf:quio preprimis Dei

'Oribus,

ore t

mandatis preftando, in fingulorum ce-

dat emolumentum, hic tranquilie, obe-

|letr, )

d:'enter, ac patienter fuftinendo, ibi au-

Wl 6[hli'

tem in eternum cum Chrifto regnando,

& tripudiando.

Secus eft & femper

erit defolata rerum confufio.

fapt!

Ergo

nihil equius ac naturalius, quam pro po-

; quii

teftate ecclefiaftica & civili Placata fta-

i

umdur

tuere omnino reciproca, quotiescunque

eu i

delege vel ftatuto perpetuo condendo

fermo eft, ut, quomodo lex non ob-

1 feli&ï

La

ligat, nifi promulgata, fic etiam non

fubfiftat cum detrimento alterutrius-

que poteítatis.

"

G $

Ne-

3Xo6

ecoooccoco

Nefeio, & nullatenus capio, quo«

)

ff

s

modo quis heroicus, induftrius, tran-

Wiy

j

quillus, conftans, & confolatus effe pof-

Vg

fit, antequam 'de infallibilitate fuz re-

Men

ligionis, adeoque de certitudine finis

Q

füi certus ac. convictus exiftat , quod

AT

folumodo ac unice in fide chriftiano-

|

m

romano-catholica invenitur.

ii

mtri

Mihi quiddem hece duo quafi ïm*

poffibilia videntur, quorum primum eft,

Wanet

Vi

ut homo ratione preditus & temporum

notitia vel leviter inftru&us in Chri-

1ils (

flum non credat.

t te

U

Secundum, üt, qui in Chriftum ve«

Vofin

yaciter credit, catholicus & orthodo-

xus non fit, id eft, ecc efi; obedire re-

Mu

nuat.

^tni

Sed inde etiam palpando difci-

inus, quod fides non tantum fit lumen,

Qd

ia

fed etiam donum Dei, pro quo nemo

DT

nimium orare, nemo fatis gratias agere

(tür

potett,

(

Quid , Deus! veraciter amem extra

WM

te, cum mecum omnia fint ex te, nec

ptiy

quidquam fit, aut fiat fine te; addo, quod

QUà

prior & usque ad mortem amaveris me:

Yàr

necefIe eft. igitur, ut ante & fuper otn-

Wf

nia, quin imo intentiopaliter folum &

frl

uni-

ccooocoo

107

apio, "

nnicum amen!] te, nec quidquam aliud

rius, tt

nifi. propter te, cum, quidquid eft ama-

useffey

bile aut delectabile,. folum propter te

& tuam gloriam eft de(iderabile,

Ite. fuærg

üdine f

la, u

Qua quid aftutia, quo ordine, qui-

bus mediis, qua fortuna, quo fucceffu,

chriltic

quam diü, quamque apparenter bene

agatur, nifi bono eoque non fucato, fed

quáf t

intrinfecé vero fine dirigatur, ftultum

jmum

manet, & malo exitu carere non poteft.

Unicus autem eít ifte finis, nec datur

emport

in G

alius extra illum, nempe omnia debent

eo tendere, ut magis colatur Deus.

Utinam nos mortales tandem finem De fie

sftüm v

& fyfte-

noftrum diligentiüs perfpiceremus, fem

mate

orio)

perque pre oculis in omnibus & per boniniss

rbedil'e T

comnia haberemus, nos non nifi ad au- acvera

db d

ipfius iw

gendam Dei optimi gloriam, atque in-

hac,'in

fitlur

de adipifcendam ternam felicitatem aiteravie

yo nf

ta vero

creatos effe, indeque vivendi fyítema

perfecta

tio df

( cum folidum aliud aut rationabile non

demunm

detur) felicius affümeremus, quantis i» Deo

qdt

hoc ipfo & publicis calamitatibus & fe'cia-

; t

privatis miferiis radicitus abfolveremur,

do, qll?

quantis emulationibus nos invicem ju-

j

vare, fupportare, non deftruere, aut

g

miferos reddere ftuderem

us

put

ES]

ficque non

W

folum Deo ac bominibus placeremus,

u

/

Íed

ecooocso

108

fed ipfamet tanta re&i fa&te confcien.

iüm

tia, & lztitia, tanta animi (profperis

Y'ult

fobrie utendo, adverfa vero pro Deo

Up

alacriter patiendo) tranquillitate per-

j

lijho

frueremus otmnes, in hac vita eo cere

tius.

Cum 'manifefta. difciplinz ine

As

Qen

ter homines neceffitas etiam naturali«

ter & rudem quemque hominem in-

Wendc

ftruit, ac plane convincit, exiftere &

Titen

femper vivere füperiorem rerum ome

Tatte

nium dominatorem & legislatorem, qui

t

per corda noftra etiam invitis nobis f&

Ti

cienda precipit, ommittenda vetat, cul«

BW

quün

parum noftrarum nos ipfos per con-

fcientie ftimulum accufatores confti-

Tireti

tuit, econtra recte fa&i latitia imbuit,

lübi

in magnum obedientium folatium, in

hr

"

gens vero contra Deum lu&antium &

p

li

inevitabile barathrum.

O quam fola:

f0

tiüs igitur, jucundius & leviüs fervie«

W r

mus Deo, qui nos fecit, omnifzio, om«

LT

nipotenti, mifericordiflimo, immutabili,

A (

zterno, juftiffimo, optimo, ac proptet

&t $n

Deum legitimis füperioribus noftris;

N

quam nobis ipfis inconftaniibus , mort-

xer

talibus, mife:is, impotentibus, ingra-

um

tis, przoccupatis, fallacibus, & ex om-

ls.

ni parte vitiofis.

Se faciat mundus ca-

lm

tholicum.

Nemo fane perdet, cujus

]

U

ipium.

oCCOOCOO

io9

s conto

ipfüum pnitere etiam in hac vita ratio-

(pro

p»',uter poffit.

Homines tamen fra.

o pro?

gies permanebunt, dices, & in fceiera

[itate j

proclives peccatores: verum eft ; & tri-

ia e0t

ftis nos docet nimium experientia inter

nosmetipfos catholicos; folidum atta-

iplite

] natyt

men leris catholice fyftema tum conti-

Iitiem !

nendo, tum lapfos revocando, tum pze-

exi(tet

nitendo ingens prgítabit populis afpi-

rerum t

rante Deo in premium fidei & obedien-

tie auxilium contra quzvis mala & ma-

:OTC

s nolit

Ximum in omni bono ftabilimentum,

.Nett

cum non nifi innocers, aut penitens,

quorum uterque/Deo charus eft, inve-

p v

res 0U

niretur, nullus contumax, nulli abío-

luté irreligiofi, qui humanitatis oppro-

ja in

bria, & focietatis peftes etiam in fentu

latium

Dotes animi

politico diei merentur.

u

& corporis non ad injuriam creatoris,

um

jus if

utíüne viva fide, timore & amore Dei

]i[*jolg

fit, fed . ad augendam ejusdem in omni-

bus gloriam principaliter & unice diri-

umlb

gerentur, fic v g. pulchritudinis ftudium

c pro

àd augendum continentie meritum, ad

i

exemplum virtutis, ad pacem & folas

bus,'fi*"

jj, !

lj

tium in conjugio, ad decorem genee

ris & impetrandum faciiius omne. bo-

&

num faiubre remoto abufu fieret: fic

i

j

pro continuo & inextünquibili, fola-

e[. cll

m

[3(6]

p

1ro

oCCOcCCO

Jitend

tio noftro difceremus in profperis & ad-

qie pr

verfis celum mereri, illis fobrie & jux

dutent

talegem utendo, ifta patienter ferene

m h

do: & quam exiguum modicum pro

l

AL Y

tanto & sterno premio: fi fuftinetis

ii

pr^

Deo, vos nihil paffos fuiffe vide-

bitis, fi non pro Deo, fentietis vos tor-

Q

queri intollerabiliter.

W y

la

Ex obli-

[

Ex hoc ut plurimum erroris & con.

Wt

vione

fufionis inter homines provenire mihi

finis no-

Jus a

fuiin Videtur, quod tam fa

n;]n

Mil i,

tam . enortintr

lum

confü-

fionem

ter & tam diu foleamus oblivifci finis

fltg

delap. BOftri; - qui efty

& nequit alius- effe;

Biur.

p

quam Deo fer wre & exinde beari. Hoc

Tigre

enim conítanter cb oculos non ver

fitpe

fante oblivifcimu

Dei

creatoris &

u

coniervatoris

noftr

imo noftri,

[

ipfius & mortis cum omnibus ceteris

Qitio

que immutabilibus veritatibus, quas

toll

ordinsrie non agnofcere aut faltem non:

ti f

confiteri volumus, quam propria cafti-

Done

gati & victi plerumque flebili experien-

p

tia.

Interim pergimus & feftinamus.

JUS

fuperedificare

ipventionibus noftris

,contra Deum,

iphusque religionem,

]io

t

coutra proximum, contra nosmet ipfos

j

per avaritiam, invidiam, aliaque vitia

Q]

omma, dum malumus contra Deum mi-

litan-

um

ecoocc2co

I1T

litando anxie & miferiis noftris undi-

ial

que prefi, quam cum Deo & pro Deo

rie &j

facientes, in hac vita quieti ac infuper

nter fet

cum hilariffüma fpe zterne felicitatis

dicum 1

beati vivere.

| fultin

Chriftus eft lapis angue

laris, juxta quem alius poni nequit.

Rff v

tis VOSU

-

Quo longius five ftatus, five homi-

nes privati à fine fuo fupernaturali, id

eft, eterna in Deo felicitate abcrrant,

i & d

utut profper rebus fuis fru&tus ad tem-

etire f

pus arrideat, eó magis exitio füo atque

T. enor

calam tatjbus ex fyftematis perverfi fla-

iv d

giio naturaliter demum fequentibus

prepinquant, erroris fui penas eo feve-

al é

d

T

riores demum d»turi, quo major fue-

pon "

rit perverfio

& quo contumacior ima-

eatori

ginate felicitatis falfit:s.

j nvlt

Ex quo homo , cujuscumque con-

us q

ditionis aut ftatus fit (quod etiam de

Uuö,

coll: Cione inteliigendum cft) fzecula-

altent

ria fua negotia fpiritualibus aut ante-

)pm

ponere, aut comparare & sequiparare

eïth

prefumpferit, ex eo in fuis rebus pro-

ol

Íperare non poteft

aut fi etiamnum

s I

profperetur, ideo fieri cenfendum eft

hgw!h

ut advenientem pro fua falute corre-

mei

ptionem eo fentiat magis, & refipifcat

gt

citius.

Non enim Deus hominem pro-

pter

jun

J

-

leri

ecooocon

pter hominem fed propter glóriam Dei

tumdi

principa'iter condidit, ergo quod prin«

forio

cipale eft, per id, quod eft fecundarium

i, U

& fubordinatum, pati nullatenus, fed

qum f

um fer

potiüs debet relevari.

Si enim homo

propter fe ipfum folum creatus effet,

Ofpiun

mors & morbi, bella, & fames, ceterg-

m &

que omnes calamitates prudentem finem

Qnatio

non habere viderentur.

Per tentatio-

domui

nes enim hujus feculi & crebras vi&to-

€jusde

rias atque in bono conftantiam nos ope-

titr [

Bo

rari oportet eternam noftram falutem,

a;que s&ternam promereri felicitatem.

lt«

Initium fapientie timor Domini: nom

vitt

quam numerofi, fed quam boni fint ho-

Qorer

mines, magis intereft.

Animo

Q d

Spes

Modice fidei quare dubitafti? dixit

pon

Cunfi

€onfun-

Jefus Petro ad vocationem quidem ft-

git.

per aquas ambulanti, fed ob levem du-

SO

tine

bitationem mergi incipienti, & ciamaltr:

ti

fite v

domine falvum me fac! qui clamor

(

protinus movit Jefum ad manum exten«

Tenr

dendam ei, quem füus merferat fcru-

d

pulus. Orate, non fcrupulos formate,

. Qglle

Quamvis homo chriftiano catholi«

ET

cus nullibi confolatior , fecurior, fibi-

fübf

que utilior, quam in eccle(ia precanda

us

& depreeando Deur füum commoretut;

E

-

cum

oC2o00CCO

115

gleriml

eum ibi fpeciali,Dei prote&ione: & con»

quod p

fortio San&orum ac Angelorum perfrua-

ecundan

tur, ut adeo maximi hujus beneficii,

atent, |

quam.fepé ac longé juxta ftatutum fü«

enim 0

j

um fieri poteft, íe párticipem reddere

eati d

omnino oporteat; attamen cum ex ani-

1es, Cl

ma & corpore confiftat, cuilabor &

xntem t

oratio ab eodem precipitur Deo, quan-

er tenti

do non orat, cum Deo conjun&tus & in

ebras t

ejusdem laüdes, ficque cum fructu pa-

titer fpirituali laboret,

i nost

m hu

Eo quisque etiam in hoc mundo fe-

licior eft atque contentior, quo fe per

felicitt

virtutem & fidem catholicam. perfpica-

J :

oni d

xiorem reddidit ad contemplanda grato

animo quotidiana Dei ter optimi mira-

Cula & beneficia in fe, & toto mundo

uti?i

confpicua.

quidt

S.Auguitinus de fraterna admoni-

l levemï

tione: veritas fine charitate, eft charitas

& t

fiae veritate.

Qui lo

Omnis pulchritudo 4 Deo e fiveD* -

m

mentis, five corporis, ergo utraque fe- Zorpo.

ferit

duló curanda.

Ilia potior & longe ex-:is.

fort

cellencior in dotibus animze, & fedula

ad omne bonum cooperatione noftra

p d

Jriof j

i

fubfiftit, qu»e hominem Deo homini-

busque charum & utilem reddit, cujus

precaff

abufus ad quodcunque malum eo eft

qmo!&'ff

p

dete«

ccoooc2o

114

deteftabilior, quo liberalior in nos fuit,

iid

& eft omnipotentis Dei mifericordia. Ifta

um

corporis, licet inter externas tantum

0

corporis dotes ponenda fit, tamen pro

w

major:- Dei creatoris gloria,proadtrahen-

l

M'f

hu

do ad omne bonum proximo, atque per

Tinya

bona exempla zedificando- omni modo

colenda eft, non ut illam. fervire per-

& Qi

verfis noftris defideriis vili animorum

ü

abje&ione faciamus, fed ut nos digna

f

Tennü

ad acrius contra nosmetipfos & ftimue

Vi

lum noftrum pugnandó ambitione; ad

augendum eXx acriori pugna meritum

Y

invitet, & eo pertrahat rationabilils,

fen

quo neceffarius concludimus , " Deum

Qum

creatorem füper omnia amabilem &

lum (

amandum eífe, (i creaturas noftro af

fectu & beneplacito dignas reputamus;

]

it li

ut ad benevolentiam nos erpa omnes

homines pertrahat, fi externus quidam

lint

Ten

& tranfiens nitor nos ad tantam przedi«

lectionem movet.

li

Eft enim pulchritu-

lt

do, fi illà pro Dei creatoris gloria bene

Yi

utimur, decus generis humani, gemma

lg

pudicitize, continentize, & caftitatis cO*

Tüy

rona, ca(li matrimonii honos, potens

virtutis exeinplum, benevolentive co.

ines.

Nos autem demum infim:e vili-

ühc

lib

tatis reos facimus, fi hanc in aliis aut

invi

"OC cocCcoo

IIS

itnot

invidemus, aut vilipendimus.

Laudate

icordial

& amate Deum in operibus fuis.

as t

O perditam in acquirendis' virtuti Virtu

timen]

oium-

Qadtrd

bus operam, fiquidem hoc feculi gratia

modo

fiat, ubi ifta nobis f?epius damni & igno- evien-

, atque

do Deo

miuiv cau(a eft, fed eó conftantiorem

Omni. d

atten- ritur.

acquiri

erVvire j

& digniorem, quod promium

dat, non humane difcretioni relictum,

animo;ï

fed juftifümo Deo, certo omnis boni

0s dj

remuneratori poft hanc vitam refer-

y & d

vatum.

jitionoy

^Mix eft malim pharifaica pravitate De hy-

" meri;

iiondd

feu falfa fucatsque juftitia deteftabilius, Pocifi

i, X

cüm non fit vitiam, quod pietaris titu-

mabilti

lum' & fpeciem ufürpet proterviüs.

mofto!

Ple

n

81

us eft mundus hypocritis, qui

repü[a'ü

utliberius amant, & admittant, quze

ag t

Íunt contra hominem & charitatem,

nus Qu*

ncn increpant, quam quie funt homi-

f

tam j

nis, pejora transmittentes vel excufin-

j

tes, ut leviora accufantes, bonos cum

glon

malis pro ufu & commoditate paffionum,

nf

idearum, & ambitionum, rerumque fua-

Til

t

rum profe&u confundant.

»S, püï,

Perfpé fübeffe quzerimus, non ut

Jenti

obediendo Deo placeamus, fed ut a£tio-

finz l

nibus nofiris & ftudiis plerumque ex-

] al!'s ,

cufa-

j

H 2

ir6

eCoo0cC2O.

cufationem & legitimationem invenia-

sulbu

mus, ficque circumventionibus noftris

Yllo

juflitie larvam pretendamus, fic Deum

r

[

offendimus, at non fallimus.

Mi

De fi-

Qua calliditate fe fimulent horhines,

Bh

inula-

tione,

vix iis etiam credibile eft, quos convin-

(

cit multiplex experientia, quoties enim

fotw

obfecramur, intus autem maledicimus,

fatm

quoties corrigimus alterum, folum ut

ponit

ipfius vitia prodamus, qua audacia, quid-

tifim.

quid proximus facit vel loquitur , pete

& |

vertere, quo modo fieri poteft, ftude-

ts

mus, & nobismet ipfis vim facimus, ne

lo

eo, quo par eft, & prolatum, fenfu ace

aper

cipiamus, timentes, ne laus inde maneat

ll

in loquentem.

Wür

.

Deum avari ob . proemiationis fþcm

dilipimus, fed ab hac ipfa dilectione ob

ail

incommodum refugimus; quze igitur di-

|

lectio ? quze fides?

Ti

t

Eo tendunt alias ftudia hominum;

edt

utres abítrufe elucidentur.

Sed eo,

W

proh dolor! invidia, ambitio & avaritia,

V8

quos veritatis amor folus hac in parte

T

deberet excitare, nos eo' feducunt fz-

df

pius, ut poft longum ac fiepe improbum

l)

Ítudium nobis intricari incipiant, qua

q

rudti-

CC2oo0Cco

4

"

117

n i.

rudibus plana fünt ; fic igitur ftudete,

3us 10

ut fcientia veftra fidem.veftram augeat

, fick

& patientiam, non minuat argutia, non

labefa&et fuperbia.

t hon

Blasphemiz inftar effe mihi videtur, pe con-

05 COD

ac aperte hypocrifis, jugum

Chriífti in fefione

et rani-

otie d

fe revera fuavifiumum, quocunque id

tentia,

ledicio

fiat modo, afperare, ac proefertim viam

folut

penitentiz, quam Ueus omnibus pla-

lacit t

nifimam voluit, ultra id, quam par

itur, )

eft, privatis a(perare opinionibus aut

eh l

tratctatibus.

Chriftus Pontifex ,no-

1cimuy

fter ubique lenitatis exempla dedit,

afperitutis nullibi: fed quzefo, quem tu-

, ii

de m

tiüs, quemque fuavius, quam Chriftum

ipfum imitemini? Quid, quafo, przce-

pto charitatis cum iniquitate hypo-

oxis f

cyiüs ?

ofiign

De re«

u

Verum qxiidem*eft ; EX refpe&u hu-

fpectu

mano tum multa gigni mala, tutm rmu-- humano,

ta intermitti bona: quoniam auterm ne-

ceffaria rerum diícretio inter nos homi-

hons

$i

nes valde rara effe folet, multoties e-

Y 31,'3]5

venire videtur, ut poteftatem exercea-

dj

mus, dum virtutis & integritatis noftrze

ul

nimium folliciti refpe&um humanum

non contemnimus

fnlux

P

27

H

iodo, fed ultra,

mpmïïf

i

jlv

quam fas eft, ledimus.

r

D

D

,

j

I

Nul-

118

cccoccoo

hn

Contra

Nullum.non ftatum, nu!lam non

Hypo-

quc

Crifes,

hominum actionem füperftitio & hypo-

hia |

crifis fuo divexant modo, & fenfu: dum

plerumque neceffaria negliguntur, fü-

u

quitta

perflua autem ad nocivum zque ac in-

& loei

commodum diftenduntur exeeffum, üt

ia V

fepiflime plus negotii faceffat, nihil,

N )

quod valeat, peragere, quam ordinaté

rem totam atque optimé perficere.

p

fumpt

Sepius cortra hypocrifin declama-

fhiey

vit divinifmus redemptor nofter-Chri«

Ante:

ftus, quia fcivit fapientiffimus malum

adyen

hoc.non zizaniis folum inhzrere, verum

& di

etiam bonum facile frumentum compre-

qum i

hendere, dum fimulatur, quod non in-

diimu

tenditur, bonum, aut exigitur ab aliis

fitiy

quod non deberetur.

Qusecumque non fiunt, dicuntur,

k

aut fcribuntur, atque conducunt ad

Ditty

pl

majorem Dei gloriam, fa&u, dictu, le-

&uque prorfus indigna, inutilia ac no-

(eut

Cjva reputentur, & fünt.

E

W

Plerumque fit, ut alienis diü no-

. &uque ftudeamus corrigendis erroribus,

T

llor

noftros vero interim aut non agnofta-,

lice

mus, aut emendare enormiter negliga-

mus, fpeculo fimiles,quodalioruüm macu-

per

tion

10rat.

las omnibus oitel?dit, proprias igi

An/t'i-

e€C^2O0CCO

119

mullam $

Ant(iquum malum hypocrifis eft,

que Cainum patrem, matrem. fuper-

jo & hfy

fenfürt

biam, porró prater cetera vitia qug&-

cunque in fpecie invidiam, livorem,

untur, d

avaritiam atque ambitionem . familiares

gque a

ac focias habet.

Hzc eft, que nos

ceefn,

extra vocationem no/Aram aliorum mo-

i, nl

m ordi

rum pfeudoreformatores, & actionum

pfeudojudices intolerabili fpiritus prge-

rficere

fumptione, & orbi moleftos facit, fe-

n dedir

ftucas in aliorum oculis fzcilé perfpi-

ylter Ut

cientes, trabes autem in noflris nihil

us mi

advertentes, & ab aliis ignorari aut cer-

ere w

té difümulari protervé pretendentes,

cum iaüterea alios propter eadem, que

m cony

od nolt

facimus, non ut lucremur, íed ut con-

u abd

fundamus, judicamus.

De Spf-

dici

Affe&ate genus eft ignorantie, qua

ritibus

permuiti noftra vetatis, ceteroquin com- ,.

lucunt !

ptifmi, ut fpiritus fortes Gitepgeiftet vi- Srevgeis

(idi ]

deantur, omnem rationis verg fenfum f«*

]i 0

dereinquunt, atque projiciunt, affe-

&antes, quafi legum exiftentiam aut

TL

necefitatem ignorarent, re vero ipía

nf

illorum non exiftentiam, reluctantibus

12 gmf

licet animis, pro vite, ut tamen falso

. ngg.ï,

perfuadenzfibi, commoditate, nonex ra-

j n

tione, fed ex perverfa voluntate fruftra

H 4

per-

120

OC2OOCDO

[

percupïentes; unde negant, difiin.

fünd

quunt, mutilant, que, & quomodocun«

hobis

que velint, non advertentes, quod, dum

dentes

pacem ab externis fruftra quarunt, mi-

ferias eatenus augeant, dum pacem in-

Pe

ternam , quam fola in Deum catholica

lhon

fides & religio dare poffünt, qusque

& «

fola miferias humanas ipfamque mor-

Q D

tem non fru&uofss folummodo fed &

M

fuaves reddere valent, eo perdantinfeli-

ciüs, quod miferias, quas ipforum ad-

p

Tiles

inventionibus nec effugere, nec qui.

dem momoento arcere

i

poffunt, mulgi-

pliciüs patiantur infani.

pafi

lr

Minutias perfepe in aliis veheme.n«;

ter reprehendimus, trabes in oculis no«

nun

frisi

ftris nec videmus, nec moniti multim

fiten

fentimus. Centoculi pro aliis, pro no-

fis o

bismetipfis cecutimus hypocrite: no«

lite judicare, ut non judicemini.

l&Y

Ts

Permulti temporis noftri fcioli, &

lum

pfeudophilofophi, düm evidentia qu&g-

lr

cumque do&is dubitationibus, aut ca-

&if

villationibus laceffendo fapientes ac eru-

qut

diti videri geftiunt, ignorantiam füam

pris

atque malitiam nimium quantum pro-

lx

iupt, cum nullum difcendi ardorem, fed

tim

folum calumniandi, atque omnia con-

fun-

600060

121

v, d

fundendi pruritum oftendunt,

Parcat

1omodot:

nobis mifericors Deus, & illuminet fe-

. quii

gientes in tenebris.

Verunt

p picat

Perfzepe amicitiam fingunt malevo-

m eatoi

li homines, ac vel inviti laudant, ut da-

, Q

ta occafione nocere cum certiorí effe-

&u poffnt.

mqu n

nodo f

Si verum fate.ri velimus, pro ma-

vdattitl

ipforum:

gna parte nos hoc fenfu idololatris fi-

miles fumus, cum perfepé relicto &

j tic (

Ut W

poft corpus noftrum abje&o |Deo,

paffionibus noftris litamus, que eft ido-

lorum fervitus, ut ajit apoftolus.

Pef-

j veutt

fimum tamen eft, cum iniquitatibus no-

n oculi?

ftris impunitatem qusrentes, atque pae

yiti m

hitentiam afpernantes prepoftero pror-

jis, p

fus confilio fidem ac veritatem pro par-

xeritaa

te vel in totum negare non erubefci-

Ti

mus, quafi noftrz fit poteftatis, divinaà

j ftioh.

humanaque jura pro lubitu noftro mu-

tare, aut omnino delere.

Hic verus

entt (

s, d

cafus eft acatholicorum , qui quedam,

aut omnino negant, & in ipforum pro-

1tesäfä

um i

priam ruinam fub- & invertunt, ne

unquam vivant fani, fem

xun f

tinuó mortui.

pgr vgri, con-

Jortty

yi

h

Hy

N-

OC2300C20

Debel-

Nihil eft magis ignominiofüm .no«

Toe T

lis, ut a-

$unt.

e-

bis hominibus, & ianze plus contrarium

hocama

ligionis, ationi ,

quàm, quod rixarum & bello-

n

di0y UE (

rum cauías perízpe ex religionis dif-

fiatqu

ferentia quaeramus, & complicemus,

frnti

cum fi in omnibus aliis diffentimus, in

lisadi

hoc tamen internum hominem, ejus-

mrely

que finein & falvtem 2eternam conclu-

dente negotio eo certiüs deberemus

Y

convenire, quó 1agis compertum,

àDts

unicuique eft, nos eundem omnes &

im )

unicum Deum,

creatorem ,' legisla»

Quyd «

ID

torem, ac judicem babere, qui, cum

in1

uu

ívo

is verax & immutabilis fit, plures

( nin

fibi contradicentes rcligiones, aut cul-

Conft

tus fui adprobare non poteít, quique

juli a

tam magnificis, & proprii oraculi, &

Dy

miraculorum uti atque martyriorum

teftimoniis eandem veram & unicam,

hii :

fetten

quà coli & adorari vult, religionem effe

iiam noílram chriftiano - catholicam,

Crita

manifefto declaravit, imo fiiii defcenfu

pivat

tidy

in terram, affumptione carnis huma

na, ac mortis in liberationem noftram

Tient

perpefione obfienare dignatus eft, ut

fümy

c

etiam mathe«

nis

caterae omnes Veritgtc

[v71

imaticis demonflrationibus fundate &

comprobatze, in comparatione hujus

lg

u-

evidentiz poerquam caliginofz & obfck

lm

1

OC 200C20

I25

tofüm )

ree maneant.

Conttat

Conveniamus igitur in

hoc maximo atque unico hominis nego-

Ti & b

tio, ut convenientes in celo, quam exi-

gions t

liaatque inania ceetera omnia, quamque

Yplicen

fuerint tranfitoria lvetis atque communi-

ntimus

bus adípiciamus exultationibus. lllumi-

, $

nare Domine! his, qui intenebris fedent.

m oort

Wtilitas

depart

lors in pzenam cujlps originarioe

à Deo creatore introducta, vel ideó et-

mortis,

ympertt

; o

iam hominibus cíft maxime proficua,

, Is

quod ex neceílitate amittendi omnes

! qui, [

res,caducas doceat mortales per fidem

fit, p

& virtutem coleftia quzerere, & quafi

conftring

5 aui t

O(A

Mors peccatoris peffima,

jufti autem refrigerium eft.

? qi

racil,

De ar- !

Potius ac longé fecui

5

iüs eft appro-

ïrtyrjal[

batis ab Ecclefia catholico- chrifti

rogantia

ana fpiritus

; uni

fententiis, ac confuetudinibus pia fin- privati,

iongn?

ceritate ac fimplicitate inhzerere, quam

itholll

privato reformandi ftudio de ammit-

j deit

tendo veritatis thefauro per fuperve-

T

nientem facilé arrogantiam aut prz-

; 0U

fumptionem periclitari.

Initium om-

(S d

nis erroris fuperbia fuit.

n 1l

(

Quilibet credendus eft bonus, non

creden-

Quilibet

y u

donec accufetur, reputetur, aut pra2e-dus e&

$o

fummatur, fed donec probetur malus: bonw.

quod

Oocooocooó

124

Yi

quod ficut principiis chriftianis omnino

Tieonir

confentaneum, fic etiam adeo in focie.

tate humana eft neceffarium, ut fi fe«

vero

ipfonu

cus fieret, abominabilis rerum & prg-

Yt0 Ti

fertim juítitize falfiffimis ideis & imagi-

nationibus reli&ize. fequeretur confufio.

igdiäcx(

ls.

Nolite judicare, dicit veritas Chriftus,

ne judicemini,

Mifericordiam volo,

'

n

[

non facrificium.

Ql

pe re-

Tantot

mediis

Pericula & damna incendiorum vi-

incen-

&

gilantia & induítria magnopere przeca-

diorum,

veri & arceri poffüunt, quo zedificandi

titi «

toris

bonüs ordo, przefertim circa partes-fo-

cis domefticis nec non cineribus, ac fu«

&fb

Ws

o deftinatis, aut vincis maximopete

Incendiis au-

(

proervando conducit.

1l f

tem domandis proeter alia, pilze. infer-

QUi

viunt ex charta compilatee intus ad

W m

certam partem gypfo, ad aliam aqua,

fti

ad centrum autem portione pulveris

pyrii referte, inde autem ad extra &

li

fs.

uiterius fat longo vomite inftru&ze, qua

EU

in ignem inje&e illum valide reftin-

&

quunt & extinquunt, vicini autem fo-

tisj

rinfecus, fi qua conpu tibilia proflent,

Vet

fubito aquis limo aut luto tin&is omnino

Ühr

madefaciant, nec non te&a & reliqua.

üni

telis hac aqua madefactis protegant: -

Vix

"

eeoootso

De ïmpe;- l

mis omt

Vix non dubitari poffet, an acatho-

dimentis

licorum omnium ad veram fidem COR- cosver-

p nj

verfio vel reditus impediatur magis fionum,

), ut li

m

ipforum obítinacia & exceecatione, an

vero magis catholicorum imprudentia,

j &img

yr conti

indileretione, & verze defe&tu charita-

tis.

ys Chrd

diom v

'Tam innatze ac hzreditarize, quam De m

perato-

culte ab infantia adeóque proprie, ac

ris Jo-

tantoties cum applaufibus etiam heroi- cpsi 1r,

diorum'

cé comprobate religioni, virtuti, pie- provitie-

yete pri

nibus,

tati, ac fapientive auguftiffimi impera-

) ædlüü

toris noftri Jolephi fecuadi tribuendum

| p

effe cenfeo. quod mutationibus illisy

bus t

quas circa externa quoedam religionis

axinm

catholicze adoptare vifus eft, nunquam

cenliikf

alio fubfcripferit animó ac propofitó,

j b

quàm quod certo eventurum fperaret,

- jntt

ut mitigatà, ac conditionis humans in-

[jam if

ftabilitati magis contemperatà difcipli-

] pUïVi'

nà ecclefiafticà greges fidelium przece-

Q at

ptis divinis magis, charitati igitur Dei

Vi

ac proximi plus, quam fuis propriis,

de t

etfi feclufo abufu etiam in fe piis inven-

Qu

tis infifterent ac infervirent; adverfarii

m

vero pro reditu, & acceflu fuo in ovile

o

Chrifti, & ad Petram ecclefie, utpoté

T.

unicam veram, & unicé falvantem fi-

deim

$,

126

O6c500C20

dem chriftiano romano - cwhfnhcam

l

viam invenirent mw:q tritan

Dolen-

tb po

dum eft autem vchcmcmcr quod nec

impl

modi przematuro zelo przecipitati ratio,

Di

nec fele&us obje

&orum

ininus

gene«

orz

ralium fuffragau tant» [pei videan-

tur.

liye.

as 1

Wrm

Liber fapxenfm: capite primo: Diligi-

tc juftitiàm, qui

um"aü" terram.

Sen-

t

ite de Do*mxm in bonitate, & in fim-

Q

Bb

hi

p licitate cordis «

CTA

ite illum * auoniam

Q

E

j

nvenitur ab.his,

Gondtr

qui non tencant illum:

apparet autem h

i$ fidem habent

volun

in iillum

bín]

zeculum

VIVIIRUS,

H

quó permulti

ida nrur homines ( ut quxdcm femper

TL d

Totig

fuiffe fufpicor ) qui in plerisque aliis di-

vina beneficia five fpiritualia, five tem-

lu

poralia, per invidiam & malitiam, pro*

Ya

tervé ac contumaciter, fed inconfide-

titui

ate perfequentes, quidquid aliis ex fa-

Veto

qma five per injuriam, five per fimula-

(l

tionem.quomodocunque decerpitur, fibi

d bonam famam ( proh ftultitia!) ac-

l

crefcere opinantur

forfitan nunquam

jatis feriO refle&tentes

quod inanitet

l:

amicitiam Dei quzeramus, quando in-

l [

imici effe hominum . non abhorremus.

Jutti-

ocC3200C20

127

Catlioft

Tuftiti;e & -paci gratulandum eft

m

nbi poteftas rationem non fuppiet, fed

.GdO'

implet.

Ap Lull

Diverfiffima humorum, fpirituum,

ninu &

& organorum in hominibus proportio,

gl - Vl

atque idearum inde nafcentium impa-

CL

ora

ritas facilé nos convincit,

qu

, quod

uni rationabile, alteri fïuïtum faltem ad

jmo:D

VH

temipus videatur, unde homineri quen

& n

cunque non facilé maloe voluntatis ar-

1 quon

guas, cum fzepiflime fit intellc&üs male

n ldw

conftructi vel parum culti vitium, quod

voluntati adeóque malitize nimiuim li«

jem It

béraliter tribuitur.

Hominum inquietudines, atque ani«

JPC

d

mi dolores plerumque ex defe&u fyfte-

metis defcendunt, quo fe.divinze vo-

[Us. M

, ht

luntati conformare, ac chriftiané vi-

vere fibi proponant, unde fit, ut con-

mum, f

tinuis dubiis, atque anxietatibus fine

JnCOH

vero fructu miferrimé contabeícant,

il Ü

fibi atque aliis graves.

et [

p

In dogmaticis fideliter & prudenter cre-

ILIR ')

dendum.

gunp

In moralibus prudenter agendum.

i

In philofophicis autem artifice dubitan«

"

duin eít

[()jm »

Om.

Ü

Oc00C20

128

Scien-

honir

£1& etare

Omnes, & fingulas fcientiaruni, &

tes iunt

bonarum artium diíciplinas mifericor«

TOR

[U

aDco,

dxiïimus Deus, ut reor, hominibus et.

iam ideo per ratiocinium & laborem

&dim

dimin

fuav ffimé propofuit :

)

Primo, Ut prater alia innumera, et«

Plex

n

iam infinita ac invictiffima in illis argu

menta invenientes, Dei bonitatem ac

n a

j

omnipotentiam quafi armato congruis

tubis oculo aliquanto clariüus intuentes

Ui

faperent aliquando, ac noviffima pra«

t

viderent

M

d

"n

(on

Secundo. Ut harum du&u & adminis

li eye

p

culo humana negotia pro gloria Dél,

n

& ipforummet profpemate dexteriüs

« ]

atque feliciüs adminiftrarentur.

hi

Tértioe, Demum ut harum przefidiis,

Borm

Wtm

contra mortalis hujus vitze tzedia atqué

Amaritudines, per peccatum originale

Y T.V

in mundum invectas uterentur provie

I

difimé, certiffimo ac fuaviffimo effeQu.

BN

Delici?e meze effe cum filiis hominum:

Vl

o

dicit fapientia. Fugite ergo otium, mor«

Ti

tis focium, 1gnorant1æ, & tvediorum pa«

Wif

trem, rerum humanarum hoftem.

V ?

Quarto. ]llas autem induftrias, ine

flal N

(

ventones, & Machinas, pro moderna

homi«.

m

-

oC?o00COO

129

a hominum multitudine & ufu non'fine

s if«

maxima circumfpe&tione cenfeo publi-

ominibu

candas, qua ut manus cperantium, ita

& lh

& alimenta pauperum plus jufto & utili

diminucre videntur.

Improvi

n umet

Plerumque in juventutie noftre igno-

dentia

in ilisit

rantüa & prefumptione, bona noftra

*

juventu.

onitaltt

tum nature cum fortune, Deo fic per

A. tis,

o COUf

mitténte, adeo malé diffipamu:, aut lo«

ys In0

camus improvidi, ut totus pofthac vi-

h

vilimg

t& cur(us'ad reparanda damna, & con-

fervanda aut acquirenda neceffüria eigre

& non absque maxima mentis & corpo-

j us

ris exer

^f9"q

Vaátd

tione fufficere queat, felices

lortu

adbuc, fi miferiarum noftrarum jufta co-

e deit

recio nos per feriam peenitentiam ad

YUf

benignifüimi Dei noftri amorem & ti-

morem traduxerit. ^Beatus ille fervus,

! prfeüï

quem, cum venerit Dominus

tedid

ejus, invf,f-

nerit vioilantem.

m urf

pur

Illorum hominum . diligenter devita

confortium, quorum joci plerumque in

aliorum definunt irrifiones :

depofitio-

nes & confufiones , .ferium autem non

diort

niíi fententias, imperata ac furias, aut,

fiem

Ubi poteftas deeít, convitia & prote-

fiationes continet:aut enim animus apud

lfm'as. |

tales, aut cerebrum «grotare. videtur;;

m

l

j

:i;

Qui-

eCooccco

130

;

Nimius

Quicunque circa precepta ecclefig

lo

Rigor

chril

videtur

homimibus, fiverigoris pruritu, five

quafi

anxietatis argumento, plus oneris im-

E

PECCRTE

ponere fatagunt, quàm vera poftulat

u

jnlegem

!

(ic

gratia,

mens & intentio benigniflime " matris

ecclefie, mea.tenui opinione, quam ta-

5 n

J

men ecclefie judicio omnino & per om:

10

Is

nia fübjicio, in legem gratie &. glorio-

At

BRU

fam pro natura reparata mifericordifli-

mi Dei providentiam impingere viden

Ti

tur, catholicos magis gravando, cte-

;pmviäe

'ros potiüs abfterrendo. Nolite judica-

ln

re",", ne judicenuni!

üptran

Nofce

Vaidä cïolendufn eft, quod quam

Quid ('

AODIYC

te ip-

plurimi, etiam primi ordinis mortales,

f

n

omnes magis, quam fe fe ipfos ac ca&te-

ros homines nofeere (tudeant, cum tà-

vt

Y on

mmen ars fe atque . alios bene regendi

Qf

absque hac notione plerumque mal

li

exercetur, & pcft timorem ac amoret

n

"Dei; tatiquam principium omnis fapien

2

früy

t

o

fv9

inàximopere in affervandis. fedulà

r

ci mi-

optitia- moralitatis regulis & feli

t

qiftrorum; famulorum & amicorum fe

dettu. perficitür, :qui. absque' implorata

]

jnfüper Dei ope raró aut nunquam cor-

| nitur

'ceditur, aut obtinetur: funt autem Op-

Qsl

'

:n0n

mEþe

Eima—beni virixn.dlc;?a acreftimonia

fuca

m

OoCo00cC29

ET

t eccïgï

fucata. relivonis .catholico. - tomano-

iritu 1

-chriftiange profeffio.cum difcreta pieta-

Qnds

il"

te, in profperis atque adverfis folida

li

a pi

equanimitas, in perquirendo docilitas,

T D

o, QUA.

in judicando tarditas, prudentia, 2qui«

41

tas: in omnibus mentis bumilitas & fa-

&t

"eilitas, bené geftorum mágls, quam ex-

(

fUL

Térni cultus. & divitiarum ambitio, $g-

fericud

ra aliorum condemnatio,

acilis inju-

riv condonatio, probitas in moribu

w D

j

S,

ido, C

rovidentia in agendo.

wl[[c JU»

Malo Diis, quam hominibus locare Cicero-

nis ada-

operam ;; optime dixit Cicero ethnicus.

gium de

,Quid dicat homo chriftiano catholicu

59 Opere

quod q*

; m

«Nonne::Soli Deo ferviam, Et pruden- Potius

€oquanr

tifimé!..qui folus veri boni eftimator n

omini-

yac t

ac juftiffimus remunerator eft, cujus b le-

t, at

nee omnifcientia fallitur, nec munifi- "4*

ye If

,Centia morte hominis, aut ulla poten-

x J

jc ii

.tia interrumpitur, qui, quidquid propter

eum gerimus, aut patimur, aut etiam

i

gratisimpendimus hominibus, centupli-

ii P

.Citer ac infinities reddit in

Jf

: æchna' bea-

titudingf Amen!

d

ini

. Nemo

gitiüä fævpïülsqäe drcumvä— Quisnar,

maximé

j

nitur, ;quàm q

]ui nemini.pro merito

i

* circums

quisbusdam vero,

;:[iïöfu'

C&CO, privati fpiritus venzion;

Ampetu, . plus juftó.

confidit, quod pra "h»exi

]omïv;i

2

fer-

135

ec2ooc2O

n

fertiim hominibus amore proprio fi»

miüm captis, ac preier fe vix queme

pou

QU

quam bonum judicantibus, cieteroquin

licét fan&icolis, in juftam, ut puto, per-

Ia pe

fit i

verfi judicii penam evenire folet.

f

Crebrz

Vincendo tentationes per obedier-

victorig

addunt

tiam fidei & amorem Chrifti.Dei non

W

animum quidem emoriuntur in

nobis, absque fpe-

r

aivin- ciali gratia Dei, appetitus naturales, ad-

Sendum,

l

i

hl

l

f

eó ut íemper pugnandi, vincend'que no:

füit,

bis ampliffima mapeat occafio & necef-

li

fitas, ne torpeamus otió, aut prafuma-

Y

mus füperbià. Regnum calorum vim

RR

Attamen crebris victorils,

patitur.

bl

etiam parvis ex nobis reportatis ita per

J

gratiam Dei afuefcimus pugne, ut a-

i

cerrimi hoftis impulfus pofthac nobis

A i

debiles videantur.

Orate, & vigilate,

ftm

quia adverfarius vefter diabolus circuit,

4 dum

quzrens quem devoret, cui refiftite for-

'tes in fide.

tf

Dein-

Per totam Germaniam diebus no.

| m

tempe-

szie fcho-

ftris meliori juventutis inftru&i

oni per

|liig 1

m int

lamm, prudentiorem fcholarum norma

Vl

$omli-

quas.

ftitur neceffario & laudabiliter. SedeX

l.

*l

mant

indigefto prafcribendi, docendi & Ícij-

morma- billandi pruritu res ultra fphaeram pro-

MT

les.

tenditur, & dolenter. ^Rogemus igitur

ltïam,

Deum,

p

CCcocCcOo

133

proprt

Deum, ut opus adeo excellens, pro ca-

vit q

pacitate & difcrimine difcentium ad

[oHat

communem & durabilem publici utilita-

lt pu 0,[

tem per congruam difcretionem, & re-

fola

rum difcendarum contra&ionem redi«

ver obat

gi permittat, & vehementer.

ii as

Nifi enim. eadem (pro partà) pul.

; (

cherrima methodo, fic diécta normali,

atral

fuperhabità tamen omni inutili ambi-

cend qu

guitate, & nociviflimo pro paupere ru-

(io &6

fticorum & opificum plebe, neutiquam

jt prælm

otiofa, pretiofi témporis difpendio, mmtra

sylorut'

breve tempus effeceritis, ut omne id

g v

quod fcire & addifcere plebs chriftiana

rtatis !

prudenter defideraret, five quz ad fidem,

Ti

& do&rinam chriftianam, utpote ad vi-

tht

tam anime pre primis, five qua ad le-

&ug'»

gendum ex fcripto & typo, aut ad fcri-

bo]u gan

bendum honefte & legibiliter, etiam

jrellil

quié, pro coromnide, ad primas 4 (pecies

aritmethices pertinent, intra unius anni

] qidi

fpatium, ut quidem absque intelle&tus,

(

minus memorie preffura fieri poteft

i

10]']]]39)

addifcant, ex quo dein domefticis & ru-

ralibus induftriis fe exercent, & vobis

j

& pofteris veftris fatis male profpicie-

cent.

tis, cum usque ad rcüplfcentlam ve-

yhæm'm ,

fcram, aut illorum ab hoc indigefto do-

cen-

,gemU* 1

l3

154

eco»occoo

j

cendi & difcendi pruritu infe&orum

vilej

nonnifi Pfitacos & pi&o:es, nec fibi nec

aliis utiles, fed ad commune detrimen-

i fin

tjide

tum fa&os, paucos vero vel nullos nu-

merabitis, ruris & opificiorum vere ex-

Tiite,

D.

]

Jent

pertos, aut laboribus & temporis injuriis

affuetos atque induratos homines: om-

Áifone

nis quidem fcientia & ars per fe bona, &

N

laudabilis, nec non pro majore Dei glo-

AR

ria propaganda, fed non omnibus con-

dtm

ädenda eft.

i

Ü I

Ü v

Pergant ervo normales Schole in

ToCon

dictis neceffaris omnes, fed breviter

t

erudire, in cveteris vero, licet pulchris

tht

étiam & laudabilibus, nonnifi de con-

n

fenfu & juffu expreffo Parentum , aut

Y

aliorum benefactorum diferetiffime per

lje

claffes non ultra duos vel tres annos,

fi difcipuli valde-fint juvenes, . edo-

D

[

N

Qere.

T

De Ma-

&t

Licet commoda, atque utilitates,

chinis

quie ex machinis aeroftatico- mongol-

li

Q

srofta-

ticis,

fianis fperentur, hucusque sgre conci-

ptor

piantür, fübminiftrabunt tamen illz,

lon

ut fpero, novum pro inconcüffa terre

ftabilitate' atque. immobilitate

t

: argll-'

méntum, ac documentum.

t

Quam

eC200cC2o

135

infedu

-Quam abfurdum..ac ftuitum eft Deo

Deus ju«

dex et

nec fti

velle judicium, pcnas & premia negare

Domuintis

» detri

in fuas creaturas; 'cam »nos hommnes.a,

! nullott

cquales noftros judicare, punire & prze-

miare, & quidem juxta legem, neceffe

I Vert

habeamus, nifi periré omnes prae con-

orisin

füfione malimus.

Tines: (

fe bott

Neutiquam concipio, quomodo re

$ Oratores

yre D

in confef-

ac materic in confeflibus quibuscungue

fibus funt

iipus d

determinandz, bene, diftinéte, breviter boni.

ac utiliter valeant judicari atque deci-

di, nifi.oratoris cujusdam. (ut Angli

SChUïi

vocant) pravia informatione, ratio-

) brer

nümque pro & contra militantium re-

vt t

citatione res pro judicsntium commodo

f dt

preparentur.

Incertis enim manenti-

ntum

bus aut confufis promiffis conclufio

Xf

femper aut plerumque temera fequitur.

6 1

Ex fru&tibus eorum cognofcetis eos; ExapPa-

rentià

"m d

dixit Dominus Deus. Ergo ex fola re-

non faci-

rum apparentia non facilé judicandus E jui-

fed fru&us feduló funt in- candus

vtl

"

eft homo,

eft homo.

fpiciendi,'antequam malus . quisquam

. mOF;

pronuncietur : & credendus eft quilibet

m

a

b?nus, donec probetur malus.

j ft

" Quam iniqui fum

us & viles reru'ni Tudicate

judicium

lid D

ceptatores, dum ple-

juftum.

& pærfonarum ac

14

raque

l

136

[om o d)

raque non ex voluntate & inftituto Dei

Q

creatoris, fed ex woftro placito, non

f p

ad Spiritum, fed ad fenfum accipimus,

l,

eftimamus , judicamus.

rnro,

De pe-

Ad correptionem & eruditionem

fcinin

nuria

panis.

noftram tempora fubin parca mifericor-

n

difimus Deus permittere videtur, ut

um

pauperes reincipiant panem quotidia-

j

num zftimare, populus virtutem, ma-

lnl

giftratus Juftï iam colere, potentes ac

n

divites de bonis bene £.

acere, magni au-

Aff

tem virtu em fequi, Deum agnofccre

dioba

& amare (qux fola hominis dignitas

*"fOs w

eft) quafi noviter addifcant

t ap

Bonis

Neglgentia eft captum excedens,

"ii

artibus

et l"l

pro viventibus deploranda, pro pofte:

l

nibus

ventio- TiS emmdandï, non fuiffe transferip-

Tnus

tum, & trapsícribi fideliffime atque ex-

pnïxhco

Tiig

utilibus

aGtiflime pofteritati ad utendum, & fu-

UI

fuper- ,

firuen

peredificandum, quidquid in re qua

TWile

dum eft,

cunque laudabiliter fuit obfervatum,

EU

melius, aptiüs ac utilius hucusque fuit

expertum, in quo licet viciniora nobis

]

4

tempora ob charte &.preli vfum !

Yen

fatis tamen fa-

emendarint plurimüm,

tUm

cere ob ordinis & modi detccmm mini-

li?

*ué videntur.

ïCu[

lm

Qul

p

eCoo0cC2o

137

Ytituto)

Qui in omiffiones aliorum invehun-

lacit, 1

tur,.perífzepe, ut bonum eveniat; inten-

acapit

dunt, qui vero in commiífiones, non

riro, ut comrmittentibus noceant, lra-

vruditit

fcimini,. & nolite peccare.

a ID

JEque neceffarium ac utile e&r, 2n- Prapa-

idetll,

tequam in momentofis quidquam fta-

ratio an-

te jndi-

n quiá

tuatur, fatis longam fatisque numero-

cium ne-

tütet, C

fam & expertam fuper omnibus tan- ceflaria,

gOtEl]ïCS í

gentibüs contentionem precedere, &

, It

antequam vel quidquam definitivé ju-

ag

dicetur, paries prius fuper dubio inter

js digi

ipfos verfante, judices . vero fuper ju-

t

rs aptitudine fobrie, ac difcrete con-

fentire.

i exceiïg

por

Permulta in fe quidem fcecunda, fed

tranit

minus caftigata ingenia non funt abfi-

eatq

milia adamanti male polto, & adeo

dum, u

acribus Jateribus inftru&to, ut absque

if

vulneris aut lzfionis periculo tangi ne-

TOU

queat.

"Usqqe

Ni fuum muücus aut artifex no-

yior

verit eligere & adoptare inftrumen-

j ulb

t

tum;quid, quzfo, mufices,quid fiet ope-

ris? Sic Magni nofcere homines debe-

&f

Q

Pa

rent, cum ad ipfo

2 !"

ertineat eorum gu-

bernium, ut nihil. diiigentius ftudeant,

I

quod

&

138

OCOO0C2O

quod fi fiat, pro multis füfficiet fuperflua-

te lu

ruin lucubrationum afperitatibus.

Torum

D]

»5e rifu.

Hilaris & ob lIeviufculas caufas ex-

TO n

citatus rifus, isque cordialis animum pro-

dit benevolum, curis abfolütum, com-

Atretc

plaeentem, manfuetum ; e contrario

jreci

rifus non nifi ob in fortunia, convitis in

fitteni

ignominiam confuüfionemque aliorum

ttolcs

prefentium vel abfentium obtinendus,

ftíy

hnj

eft proditor animi malevoli, extrava-

gantis, invidi, fuperbi, extra fe nihil

(it

T05 Qu

curantis, & abjecti,

De fal-

T

lJacia

Perquam abfürde multi ex Phyfio-

l&$ a

Etcfi enim

Phy&o. Bnomia. judicant. boimiines.

lOt er

guomieiffa inclinationes hominum aliquoties.

nlantesl

prodat, hz tamen vel virtute, vel ufu

titogl

& ratione vivendi aliisque modis. ita.

Ts [

perfepe corriguntur, ut tales pfeudo-

h,mqw

judices. feftivé fallantur ; nolite igitur

Domlr

judicare, ne judicemini, fed omnes ta-

leie

les credite; quales in ipforum idea effe

velletis.

dlæ, l

Si aliter deprehenderitis, di-

cite :: eos malé egiffae, quippe optimi

etiam & tantoties errant.

defe

pe ve-

tür

Quis unquam crederet, homines &

recundia

»d

M

(ilio

conua. DOpulos intelléCtu & ratione: pr?

1t08,

ln

diàio- fcientiis praftantiffimos, fidei unicé ve-

nis.

ra&

OC»o0Ccoo

139

fuptr

relumine donatos,

fanctorum confet-

|bus

forum & martyrum exemplis firmatos,

miraculis & beneficiis faginatos ," opti-

cafü

Trmufm

mis indigenarum fcriptis ac moribus il*

luftratos ,

turm, C

qui alias ad falutem gentes

CODtHd

reclarifime inftruxerant; Deo fic per-

COR

mittente, in tantos fidei nor folum ca-

tholicz, fed & ipfr rationi oppofitos-er-

o u

btinen

fores potuiffe' incidere, ac cum tantà

hominibus indigna contumacia ae pervi-

; exd

d

€acia; ut catholicos ipfos nemini foci:

vos aut graves, fed omnibus pro Deo

in licitis & utilibus ex animo obfequen-

a D

tes ad internecionem usque perfequi

E

non erubefcant, verécontra Deum pug-

aliqui

nantes, licet maximo catholicorum fpi-

Bi Hl

rituali bono, cum virtutem per paffio-

moiw

nes ficut aurum per ignem probari, cz-

lumque mereri oporteat

Illuminare,

a p

jite if

Domine ! his, qui in tenebris fedent, &

onne

Feduc füper ipfos folem tuzs mifericor-

| [dei

die, ut videant, in q-em transfixerunt.

i

TU

]^

".

Omnis mala de aliis fermocinatio ex

x

defetctu verze

hriftianz charitatis ori-

tur, quem enim veraciter & chriftiané

l om]pa(«

dilieimus, hunc coram aliis, quantum

in nobis eít, excufare ftudemus.

p

j

n

Ple«

eCoo0c2o

140

De 4.

Plerique, non folum ex apertis Ec-

füenur

primis

fzculis

clefie hoftibus, verum etiam ex ipfis

& ili

Eccleiz, catholicis, dum zelo aut indifcreto aut

€

fig, Y

malevolo omnem morum accuratio«

T Ya

bus.

quenti-

( m

nem in primis potiffimüm quatuor poft

Chriftum natum feculis quzrunt, illis-

derni

que modernos conformare fimulant, vel

geftiunt, cavillationi magis ac fpiritüs

i

privati fingularitati, quàm verbi & ve-

qutia

yitatis minifterio intendere & famulari

Yatar

Cum enim Dei verbum in

videntur.

Mif

eternum maneat, ac beasti fint, qui au.

pus

diunt & cuftodiunt illud quocunque

UI

demum feculo vel tempore, mores ca-

yrofe

tholicorum, nifi fidei ac legibus Chrifti

iif

& Ecclefie contraveniant, pro ratione

temporum & locorum omnino diverfi,

li

attamen innoccntes ac boni cífe pof.

d(), q

funt.

Semper Ecclefia bonos numerá:

quà

lv

vit & malos.

liil

NNec fides catholica quid-

quam perfe&ionis ulterioris ex numee

Nit

j

ro fequacium, fed tantum fplendoris

accipit.

Prima Ecclefie fecula Gno*

Qu

fticorum, Valentiniorum , Árianorum

Que

aliorumque hxreticorum peftibus, fi

uf

T

quamdam rerum proportionem fpedes,

plus fequentibus contaminata, mores

autem illius evi bonorum, pro tempo-

ris & circumítanuarum ratione aqu

iraf;

"

fuee

Lo ei».o 0 i 9

141

ipett

fueruntoptimi, ac eorundem hodie fünt

mecj

& illibati

Gravis igitur malevolen-

Ifereto

tiz, vel faltem ind/fcretionis fuípicio-

aCCUrt.

ne vacuum non eít, primitivze- Eccle-

atUDt ]

í:- mores extollere, ut cavxilentur Inó-

rünt, d

derm.

Tulant

« frit

Judex offenfam.Dei & legum fevere

rb

puniat

ac vindicet, ficerdos ad poeni-

t fati

tentiam fuaviter invitet, pr(»pmquus fa-

verbut

niora faüadeat, ac facilitet, alienus autem

I qu

paci reftituende firmandeque ftudear,

omnes invicem cc;mp.m-mtur,

ma(n.,

quOCUHL

ITOIC

profe&uri charitatis obfequiis, quàm

indifcretifüimi zeli oftentatione.

busC

f0 rtil

no d

Indifcretio , prafertim in corrigen- Indifcre-

ti0 nQe

do, quàé femper aut màlitim, aut arro-

civa,

rffïö»

$ nur

gantige, aut indifciplinate fimplicitatis

fiiiaeft, nunquam non rempublicam tur-

ol

ex i?

bavit chnftxanam, noverca legitimz

prolis, mater fpuris.

Perfepé indi-

(p'en

Ícreta. eorreCtio: evadit pejor errore,

cula ó

Fratres

ii

quem comg,ere intendimus.

fufferte invicem , & orate pro alte-

fribi

ruirum, ne 1ncxdat s in tentationes.

n

li

Si in fervum aut fubditum plus jufto poninus

fit, ficut

« t

irafceris, cogita, qua tu menie talem,

('Ul mis

UA

p

fC(.na niftrat,

6C2007259

142

vdet

fcena. togaque mutams, dominum fu»

ftineres?

k

cum d

y»

M

li

£t 2elo

Proh indignam: prorfus & ignomi.

indifere-

jili a

to & nio

fam. hominum ambitionem! qua fre.

UA

£& ii

2f5

bi vivere

fucato, tj iæpeMagm Omnia creat

UtQ (

credunt, de cunctorum hominum vita

A

& bonis pro lubitu.fuo. & pruritu di-

fhu

fponentes, in hoc certé ridiculi, eum

W

J i

Y

tamen nec mufíea nec anïïls &£OS$. Ve.

Ril

reatur. magis,

quam. .quemgue; alium

pauperrimmum.

PrO G

l

Cl

O -contendite

N

puüillanimes, & terram.quiete invicem

BRT

a

p'xiüuebms

Mm q

-

Qu

Multi le"um píeudozelatores, ut

U

ET

Deum- videantur amare

nohn :erube-

[j lþ

fcunt odiffe homines, peracriter de o

"n

Tügte

ibus fufpicantes , preterve judicantes,

Ws

& contumaciter damnantes, proximum

hn

mapis. perfequentes, quam . vitium; ine

li

quieti, nifi inveniant, quod exprobrenf,

Mim

vulnerum alienorum impatientes,. unde

teat

habeant, quod.feccent,. quod urant, at

O

Que illa plerumque: vitia. exfecrantes,

quorum magis cupiunt.expertes . eredi,

m

iol

Chriftum, quefo, imitemini dicentem:

pnemo te. condemmnavit mulie£*..INémo;

f*(

DC

ergo neque ego te volo condempare,

E

vade

p

oc^oO

14

hat

vade:& noli amplius peccaré. Deo ]udl-

cium & vindictam relinquite.

Multa nobis

videmutr

innocenter

& imt

patl, cum alios offendilfe-non fciamus,

m qui

14.!« o

non vero computantes ,

qui & quanta

& HUl VH

Deo de emus, quorun adhuc tam be-

r'm Al

nignam de nobis penam per alios exi-

pruri

git, ut,.n

nobis. alteri ignofcentibus, ipfe

dicull, d

nobis 1bnnf'ce di occafionem inveniat

nt$ e0i

mifericors pater.

que

COntei

Nifi admodum difcrete fentias, &

agasin omnibus, femper te,. non Chri-

Fty l.nn

Lum quarere mihi videberis

Quamvis innocentifümas animas a

aLOT G

dæun one vexari [

*3ei

JUCi

permiitu ad augen-

lon eni

dam ipfarum patientiam & probandam

ter du

virtatem non raró conüngat, frequern

j

tores tamen atque acriores infultus

proxr

timendi funt, ubi ibpordinatio domina-

tur

Forütan enim ad fuadendam . vir«

V

yproli

tutem & temperantiam, Jefus dedit po-

[l

teftatem demoniis in

POTCOS, aa.muï

imum,.

! rl

omnium mtcmperam ]Pl

fet

Ut noveris. hominem , confidera

1te

agentem 1n plena fua libertate

ipere

dien

fpexeris ,. quemdam: De

timorem. ac

ri^1

amorein ,

adeoque religionem . parvi

du

P er-

h

144

OC »o00C29

pendere, fuge ipfius confortium; cur

Cr

enim fperes tibi melius quam ipfi Deo

oculo

obfecuturum ?

dit n

fri dby

De 1jeju-

nio qua

Cum in fenfü latiore quecunque

Ya

dragefi-

pro honore Dei voluntaria rei licite

mali,

abfünentia jejunium dici poffi

vehe-

Qw

menter opto

d

ut facra ac femper pia

mater Ecclefia adeo contemperet hoc

TUl o

ne infe-

Duis

preceptum in fe utiliffimum

L

rioris conditionis & fortunze homines,

lite

ER

preter defectum nutrimenti, patiantur

hu g

etiam notabile detrimentum marfupiis

quare optandum forfitan effet ,. fiqui

Ls

fpernel

dem fit in poteftate Ecclefize, faltem eir

Tietur

ca copntinuum jejunii quadragefimalis,

quidquam . mutare, interpretari aut di-

Qu

fpenfire, ut obligatio jejunii quadra-

m g

gelimalis transferretur in omnes fe-

At

rias fextas per rorum annun, retentis infu-

thri

per tribus ultimis diebus hebdomiadis

T

fanctse

cum ceeteris omnibus S. Eccle

Torte

fie ritibus ac -ceremonils ,

myfterium

D

Redemptionis noftr2 concernentibus.

mmkw

Unde fperarem foré, üt, quÓ obferva

feno

atione fanit&-

tio-fierec hoc modó ,

(*

ür

)

tis, cconomie &

I»

multo.facilior, tlo-

Y

reret etiam devotio uberior,. & cultus

fili

unitormior evaderet

Ad])

Con

CC2OCC2OO

14f

Jrtri 5

Confcientia hominis in h(;c cum

m nf

oculo comparabiliszeft; quod,; quam-

diu fana atque integra eft, nihil fini-

ftri absque .dolore recipiat, aut reti-

quecy

neat.

a reli

Quó dolentius per inobedientiam(?b*dï;n'

fit, v

tia redé-

fompti

& füperbiam mors cum omnium malo-

undum eti

rum cohortibus intravit in mundum, eo

npar «

eo, quo

, i

magis follicite per obedientiam, & hu:P*r in-

obedien.

» hotit

militatem, regrediendum eft ad vitam;

excidi«

ac felicitatem «ternam,. quz fimplici-

Inus.

, pazi.qr»:

at

bus & re&tis corde promittitur, Deum

autem, & Ecclefiam fuam tentantibus;

Xüb:s i

filen

fpernentibus aut turbantibus non a

pes

yietur,

r

tari Ui

Quid u'ilius, dienius, aut jucun- Detran-

u qu

dius sgat, atque magis follicite pertractet

quillaex-

fpe&atio-

oe,nnesï

omo, quàm ut per obedientiam fuam

ne mortie,

ts

glorificans Deum crearorem, & redem-

od

ptorem atque fanétificeatorem fuum,

; 8Uf

mortem, tanquam januam vjte eater-

hs

na, & finem zerumnarum humanárum

m

tranquilé exfpe&et, quó cogitatu, ac

du

ferio propofito ad omne bonum excita-

n

tur, contra tentationes armatur, fem-

per & ubique per fpem loetatur, ficque

cii

i

falutem fuam zeternam per gratiam Dei

facile & jucundé operatur.

Poffibile

(

k

'eft

[o « 9 9 d *

146

eft hominem femper lzetári, modo fu

(eift

per rerum humanarum;'c0nfuüonem

frn,

aliquantulüum -extulerit caput.

[

'Tolle

Si vis falvus effe, tolle crucem tuam,

un f

Crucem

Tlris

tuam et

& fequere me, dicit Chriftus Jefus ma-

fequere. gifter nofter optimus.

"Folle, ut per-

tUt or

me. dicit

fottur

Chris

feras, fequere, ut perficias intentione

ftus,

optima, & patientia.

INos homines

W

plerumque fuademus, & docemus, qu*

Àl

ipfi non facimus: Chriftus vero invi-

&dilüplw

tat, quÓ ipfe przeceflit homo Deus, per

lo

viam crucis, quam ipfe caicavit nos re-

dimendo; fequamur iritur ftrenué, 2

f (

atim |

manter ac perfeveranter, ut cum Chri-

fto gauleamus in zeternum.

tbedi

Infinita Dei miferentis bonitas, prz-

IQ n

Atem

ter innumerà hujus creationis mira-

cuia, fenfibus & oculis noftris. inco-

D

I ]

gnita, quàm plurima etiam mifericor-

diflime fecit, quorum effe&us in bo-

t W

Dnum homnum fub fenfus noítros ca

(s

dunt quotidie, vt ad cognotcendum,

ï?atu |

Ü

amandum, ac timendum Deum, & lu-

mine rationis rapercmur inextricabili-

tes]

ho

ter, & ipfius inexcufabiliter invitare-

il e

mur prædicacione— naturae.

Mundus ipfe fallaciis fuis quotidia-

|

nis ac peflimis retributionibus nos in-

Qb

deli-

m

OC2o0CoOO

147

, i

definenter exhortatur, ut ad,,Deum no-

onfui.

frum, tanquam unicum omnis veritae

t

tatis, Juftitiae & mifericordize fontem

ucem t

cum filiali fiducia recurrentes, culpis

noítris veniam, erumnis aut medelam,

j J

J

aut fortitudinem ferendis, ipfee morti

intetty

folatium quzerere, ac perfeverantia bo-

s ho

norum operum certó invenire difcamus.

2emmus,

Alter alterius onera portate, & fic

vero d

adimplebitis lepem Chrifti.

; [jeus/

wit no

Vocatio & ftatus eleGtio a fe invi- De voca-

firent

cem differunt ingenter: in bapti(mo "enibu.

enim omnes chriftiani vocati fumus ad

: cum

obediendum fidei, & operandam íalu-

tem noftram per bona opera.

Status

mïtäs, Pf

autem electio magis ab accidentibus,

pnis D.

quam à nobis dependet. In omni enim

(ins

ftatu praecepta Dei & Ecclefize aut fe-

piti

j 10

qui poffumus, aut prevaricari, ita, ut

bonus aut malus quisque in quolibet

yoftro

ftatu effe queat, prout gratize aut co-

olcan f

operatur, aut refiftit; fi dubitares ergo

TID

lr

te effe vocatum, per obedien:iam, fidem

fpem & charitatem.cum precibus fac,

e

vf

id eft, impetrabis, üt voceris.

Labor, & penfum inter homines ra-

qUOF

ró bené conveniunt.

"du

Labora ergo pro

[;

Ka

Deo;

148

OCCOoCCO

Deo, & propter Deum pro homine, ut

h- Tu

Ícias, unde certó recipias, non unde

en, j

beremy

anxie expectes.

Sicut corpus fine fpiritu mortuum

Tol

eft,

ita & fides fine operibus mor-

Y feu

tua eft. Ex Epift. S. Jacobi Apoftoli.

$ cat]

Cap. 2.

jopria

Spes absque meritis, non eft fpes,

Tb

fed praétumptio. S. Chryfoft.

Ts J

Contra

Cui plus dimittitur, plus diligit. Ex

dimo.

füt ml

HAMEMI Evang. de converf. S. M

e€rca

M. Magdaleno.

fiti if

proxi-

Inos

Fratres! diligite invicem, & fi hoc

fravit

folum fiat, fufficit S. Ioan. Evang

Vità j

Si omnem fidem habuero, charita-

n tel

tei.

tem autem non habeam, nihil fum. 5

Paulus Ápoft.

T (

Qmer

Infcitia in eo eft, qui naturze non

W Ye

compatitur.

Qf ]

dllm i

Filii timoris, filii diffidentiz, filii

irze, qui deftruentes legem gratiae & cha-

Qe

ritatis, hominibus imponere onera in-

pry.

lnfpe

portabilia ad morem pharlfæorum per-

tentant.

$s (

LR

Jura ivfa humana fünt proniora ad

p

abíolvendum, quid dicendum de infini-

tü'o

ta

um

ec2ooc29

149

honin

ta "Dei benignitate ,

cujus. ad invi-

du

cem, indigni licet,. imitatores effe de-

b;*remus.

( fmorti

Tolerantia vera, virtualis, off'hveülc.io(-'De tole-

tíbus 0

rantia

X2,: feu.patientia pro veritatis & virtu-.

vera, vire

ji p

us 'catholicee augmento nemini magisua, er

propria effe poteft ac debet, quam ho-feuia-

o dj

minibus chriftiano-cathclicis, quàm-do-

:

minus Jefus verbo nobis przecepit; &

«diliià

divino.füo-demonttravit exemplo;. qu&

tot miliones Martyrum 2eternze felici-

VMogdit

tati inferuit, & innumeros. alios bsati«

y, &t

ficavit Sanctos, quze: chrittianos.in'hac.

j

vita quietos, in morte tranquillos, . &

in eternum cuun fide, fpe & charitate

0, Chäfï

reddit felices :: numerus veró .Marty-

iil t

rum, Confefforum ac Virginum pro in-

cremento.'fidei & .virtutis, pro teftimos

wtirt

nio veritatis. catholicae . ,omni tempore

cum gratia Der tolerantium, & mun-

dum in femetipfis vincentium, eorum-

que conftantia multoties talis ex(titit,

t

prout fagaciores inter romanos jam fuis

ontt

infpexerunt temporibus, ut ad'delen-

egril f

dos omnes adveríarios non folüm, fed

ad fubigendum totum. orbem palam. &

ronitt

pluribus-füffeciffent vicibus, 1i.Deus

num

ter c,)pqtimus mundum non. per lig

T I'Uï

Ccrue

116

O6C200C520

dime

crucis & patienti»e , ut ipfe fecit, fed

per ferrum & pugnam domari voluiffet,

mertri,

ac permififfet: Fratres, diligiteinvicem!

ii

moyib l

quia przeceptum domini eft: fupportate

invicem, üt reportetis repromiflionem.

hus prir

Attamen nihil habet magnificentiífima

t

üt, (

ifta tolerantia, quod agat cum illa fpu-

ria, periculo ac damnis plena, quà fa-

$, )

pe per nimiam pro honore Dei & Reli-

li, .

ln d

gionis rcmiffionem noftram aut per craf-

fam inadvertentiam, vel omnino per

li a

falfam boni-fpeciem decepti, periculo

&* qy

fl

ac difpendio veritatis catholice vitiis

perfzepe blandimur, erroresque fpe ma

Yf

joris n^ftri commodi toleramus, aut

uD

omnino civitate donamus improvidi.

Sicut enim fides.fine bonis operibus

M

mortua eft, fic etiam per opera mala

Mil

fenfim in oculis-muültorum obnubilatur

Ntnas

in folam dubitartium, & incredulorum

ii

q

ruinam & penam.

Wt

Jitise

Hones

Sicut honor eft in honorante, fic

eft in ho«

Asl

norante, €tiam dedecus eft in injuriante. -

li

prg

- * Quid confolatiüs, quidve jucuridiüs

éffe poteft homini, quàm quod quisque

QUm ;

pro capacitatis fuze modulo de Deo fi*

if

Ti

]

mul, & de mundo rationabili per quas:

ulm(

cunque hone&as: occupati»ones quEm:

Msl

p

OC2Oo00C2O

ff

* ftdt,l

difime atque utilifflfe nunquam Aon

ati volüd

mereri, & fic. celum quafi nugando &

Tteityit

ridendo. fperare. ac intrare poffit, dum-

modo Dei laudem & gloriam in omni«

: füppot

'otmifo

bus principaliter intendat, ac Deo gra-

tias in omnibus agat, preceptis obe-

vifitenti

um il )

diat, ( erraverit, condignam peniten-

tiam, peragat, ficque Deum fuper om-

na, quä

Dei &1

nia ,

proximum vero ficut femetip-

fuüm diligat, adeoque- vitam rationa-

aitpert

ormnino

bili pietate in«orthodoxa & catholi-

co - romana- Ecclefia peragat, atque

ti, p

feliciter finiat.

yolia Y

Mifericordiam volo,

non facrificium;

Rationabile fit ob»

squeie

Fattus, !

-CORERE

p

j 0

E Ad quid; quäefo,- 'präter gravffïïmas Ad quid

Ecclefia

o ]

naturam lapfam: per fe comitantes -

catholicas

OPm,D

rumnas tum internas tum. externas, credere

obmll

t adhae»

ad quid, inquam, infüper alias easque*

ere, in

credil

longe periculofiffimas miferias,

etiam eX proprum

parte credendorum & przeceptorum, no- noftrun

norantfuï

bis ipüi malitia plané irrationabili a

d- daimnnum

renuimus,

ntE

firuimus, ficque mala noftra decumané

improvidi augemus , ac cumulamus ?

j

]

j

)

D

ïL

cum neque divinis revelationibus, ne-

:

j

que Ecclefiz romanze, catholicz authoe

[

í

,

fitati, nec non innumeris rationem ome

j

;

, & nullum genus

T

Ü

nem convincentibus

j

4

duþi-

1f2

cc2ooc2o

dubitandi , .aut-excipiendi:relinquenti-

N

bus,argumentis,. ae. demonftrationibus

p

acquiefcentes, Deo,-Ecclefi;e, veritati;

guod ]

fanse rationi;.ac proprio:noftro bono

gredun

perfracté .refiftentess: potius; ipfi -nobis

fen.

Ífyftemata fidei & morum (quoe doemong

p

üt crcatura rationalis ,. ipfe erubefceret)

fs p

corfingere, quàám:cum:Deo:& Ecclefiz

füpitr

fua in fimplicitate ae humilitate: cordis.

Tiehti

tranquillé,:adeoque quiec, acpro hus

farpe.

mano modulo fclices vivere ftudeamus;

t'Orrup;

quo preft to; ..fub! fideijj obedientize &

(uoi

fan&z fpei preefidiis; afpirante Dei gras

t

tia, cetera quecumque. mala :ipgenter

TU

diluere, ac facilé vincerejtcimo.nore

Ts &

tem ipfam tamquam laborum finem &

ïfün Yi

gt

felicitatis eterna 'januamr chm:» gaüdio

j

fuícipere . poffemus.:»c Eft:autem- interr

tet

alia palpabilia: veritatis.ac foliditatis ea«

A

tholice argumenta, quod; cum illam ab

Tent

origine-mundi:omnes gentes, poteftas

liren

tes ac hzerefes pro ommi poffe ac:ma«

ltyo

litia, ferro/ & igne debellaverint, ipfa

t

lemper triumphaverit; femper incon*

Porte

DN

cuffa fteterit, atque. perfiftat.

Qu

enim inferi :hon- prevalebunt adverfus:

ïgunt

*am, ut promittit Chriftus: & -aurum:

nunquam.fplendet. mag:s; ;quàm cüm

(

'5:4;;

&

gos'ä perdürorum preflione.politur. .

es

m

6Coooccó

153

relinp

'Res * eft :pro:-focietate^ hominum Quan-

frratin

tum ab;

pencuïo plena ac valde deploranda

"'erremus

& VIU

uod ii,

jqui fe aliis virtute. fuperiores cenen.:

bofttol

credunt modó regulis ehriftianis e dia- xudwan-

e

^

s pl

mei:ro contrario rnaium in proximo te- ^

qe d*

Inere fufpicentur, bonum autem, nifi qui

:rub»ïr('

lp(:s placent

.vel quibus ipfi placere.

"& Es

&üpiunt, in nul'o, ,etiam .fama & expe-

jLatC.

rientia probatum credant, quafi volun-

ac p

fanæ appr

3!1

'mox?ls nofhæ l'iperbia , &

ftuder

corrupteh

hen,æ effet )ufhfn:auo. &

Yeientt

cynofura vxätutls Heu! quantum abér-

nte Ddj

fanius'à jückeio:weritatis ;'quotiescum-

jt10j

qué'in:próxirü oculo' feftucas: fufpici-

im0.7

mus & inveftigamus; trabem in noitro

non.videntes.

mf

iif

Qu1d eft quod à malitia & 1mpru-

mtem

entia hommum non poffit ac debeat

Jidit

XÍpedari? poftquam in veteri teíta-

n

mento creatorem fuum tantoties neg-

, o

léxerunt, ac offenderunt; poftquam in

offe d

Dovo. redemptorem fuum Chnüum crus

reril

Cifixerunt, & pro amore fàlutis huma-

lpel n

nz crucifixum etiamnum contemnere,

x5

quafi multa febre phrenetici non defi-

x u

nunc

Fili David! mlferere noftri.

(

Omnia ab omnipotente & miferi

i- Omne

yn'

atu

I

cordiffimo .ereata , ordinativé .valde p« op

e

pahtw

K ;

bo- timum,

,

ecoooc2o

1f4

^ bena funt & [olum eorum abufus ma-

t, di

lus eft.

t 0i

Contva

Cüm neque religionum diverfitas

26

in:ol

lieraf

tannam. amorem

& charitatem proximi dimi-

nuere, minüs extinquere oporteat, nos

d öt, lh

fevor

catholici veritatem quidem contra quós-

qi

TO4f

cumque pro poffe & prudenter tueri,

falütates refutare, & oftendere, atta-

Q

i,

D

li

men adverfarios neuthuam perfequi,

( ttin

:ü

fed ad verz fidei czelette confortium fno-

bt )

dis omnibus blande 1nv1tzäf4 debemus.

ICS, n

$i melíus

Chri

Si nos chriftiani cathsïtöo romani

JAMe

ftum i-

tantà leges noftras prudentia,tanta cha«

if

mitarí

ritate; ac ; manfuetudine- exerceremus;

ftudemut

Magrfh

msjores,

quibus à falvatore noftro Chrifto Jetuin«

a

guam a-

(titutz funt, dubium mihi non eft, torum

p

verfiones

lias,con- brevi mundum fore catholicum,

'quia

h

fh

Jeti vi- unusqu' 8

que onus eífe leve ac Jugum

li w

Jntng

debimus, füav e mgnofceret

Mur

Exempla prava, moresque perverfl

Wb y

re&e credentis animum parum tangunt-

& difüicilius feducunt,

A

- Inhumana certé prohibitio videtur,

$»e Chi-

gürgoe

fi quidem fit generalis, ne chirurgi pree

of

rum me- fertim regionales interna praefcribant,

Woy

liorí

«fa,

propinent aut adhi beant medicamenta.

fily

Nam usque dum zgri in locis a medi«

li

€0,

eC200C2Q.

Iff

abulis t

co,- diffitis adire med/cum;: aut accedes

re, obimetum expenfz refolvant homi-

nes, morbus ordinarié. vel immedicabis

divef

ximi &

lis evafit, vel certé magis invaluit: un-

de fit, üt eo, quo populus confilio certius

Vorteit 1

fervari intenditur, numerofius contra

contidti

optimam Magiftratus intentionem ju-

ontet U

dete, !

Jf

guletur. Combinetur autem in hac.re

.-"

publica, & DD. Medicorum intentio,

n pl

fortimt

& chirurgis debité examinatis & appro-

batis przefcriptiones internorum initia-

les, in nullo cafü nocivorum (ubi co-

g,debem:

ito-n0t:

pia Medici difficilis et) ut in libris pro-

batiffimis paffim habentur, fub taxá à

um

etetrt

Magiftratu moderatiffimé . regulanda eà

ifto i

lege permittantur: 1s0. Ut licet abfen-

T

ti pars taxe& Medico quaedam obveniat,

qum f

& 2do. eidem illico a chirurgo in fcri-

ptis vel oretenus fideliter referatur, fi

ao

prima preícriptio non exfpe&tatum ef-

fe&um, aut omniro contrarium produ-

x pCWf

cere videatur, ut optime fit in princi-

n uf

patu campidqnenfx.*

p

[

;Eorum qui tragediis facilé & a

d De illis,

profufionem lachrymarum usque com-

qui facile

compae

ii

moventur, mdpgnanimitati multó con- tiutur,

fiderem magis, quàm illorum, qui om-

jut

nia ficcó fpe&ant oculó, non nifi fua

isam':

(qui«

156

OCCOOCCO

(quibus tamen eo tabefcunt citius) in-

UIRTuS

commoda ob amoris proprii nimietaten

T

Íentientes, cum. primi aliena fuis zequi-

parare, &multoties anteferre videantur,

(m

defedu

"Audio multos dicentes: quid eft?

fera

Sunt tantum leges heminuin, quid eft

Pelüm

eas transeredi? Sed ftultalocutio. Non

Tis of

enim fequitur, quia funt hominum, quod

r

ideo non fint Dei, & quafi minus obli-

£ent, quze Deus immediate

vel medi«

ürir

Tdon

ánte homine przcipit

De natie

Tioria

vitate

Non contentus amabiliffimus Deus

g

& PC Creationis , confervationis . beneficiis,

fione

Chrifti

&.przefertim fui cognitionis praerogati-

li

Dei fi-

vaimmenía & innumerabilia nobis de-

fíea (

lii.

nos

[2

diffe . argumenta ,

quae

cogere

Afendi

dcberem, ut ipfum fuper omnia atque

Jitent

AeR

ómnia non. .nifi

propter

ipfum 2

gt

memus ; infüper nafci, pati, & mori

lini

pro..nobis voluit,

ut nullum fuper-

lp

eifet. amoris. erga nos fui, . quod non

N

pofuiffet ,

tef'imonium, nulla preeteri-

retur ratio, quae noftrum non poftula-

u

Cet

ret, provocaret, invitaret,

&. gratitu-

dims violentià cogerct amorem; impot-

larg1

fibile eft igitur fcientibas, non amare

lt

Tiam

Deum & Chriftum, .& quidem füper om.

nia: igitur laudetur Jefus Chriftus, &

V

omms

ocooocco

177

t diti

omnis ropulus chriftianus dicat :Inzeter«

! pimiti

num, amen.

a füis

'evidat:

Omnes fcrupuli videntur nafci ex De fcre.

defe&du fidei & humlitatis ; non enim Pilis ,

;: quiit

generantur nifi ex ftulta & inhumarnia

i, qui

prafumptione fpiritus,; cum tamen órni-

Vcutio, )

nis noftra fufficientia ex Dco fit,

Tinum t

minus i

Carnem contra fpiritum & 'fpiritum De appe-

contra carnem ideo militare, reor, Deus

titu Car»

, TU D

nis cones

in homine permifit, ut viétoria ipfi me- tra piri-

Re- "m. &

ritoria feret & vi&or premii capax.

viciffim,

fimus )

gnum coeiorum vim patitur.

Laus par«

bendit

finoniz

; pratte

Ideo honorabilis quzedam rerum te- prudea-

3 holi!

necia & laudabilis eft, quia bonos non "*

os 0f

offendit, c:eteros vero, qui non nifi ap»«

noit 4

parentium rerum fucum fpiffa cecitate

venerantur, adducit.

Bonum eft en.m

i

ii

:

j

hominum amicitiam qusrere, non ut ti«

n i

bi profint, fed ut ipfis prodeffe queas.

quod[

Semper

Si Deus impertitur nobis, quae tem-

laudan-

à prr

poraliter petimus, laud:

v

a

f pollw

mus & magnifi- às peu

cemus eum, quia voluit; fi nobis non &implos

p

largitur, gloriücemus ipfum, quia no-7?»4w

1; !

y

luit: ipie enim fcit, quid nobis ad zeter-

D

nam íalutem confequendam congruat

ápt!

atque conducat, fatis fumus felices, fi

']XII&U:)' j

(

mos

Cxc»300C59

158

momento amaritudinum hujus vite no.

Qmp.

Virtuo

bis felicem comparemus eternitatem.

&vid

De pro«

. Quotiescunque judicio : deliberantis

babilio-

quism

3€»

in hypothefi, cum veré probabili cone

Mi

.currit utilitas moralis prezferabiliter, to

,

ties opinio illa, tenuiffimo, meo judicio

li

p

evadit pro cafu illo in probabiliorem.

Wonm

Quotiescunque vero utilitas moralis

i

di&o modo non concurrit, toties pro

Wi

cafu illo videtur ceflare effe. probabilis,

ley

if

TUtN

Plerumque rerum exitus fequuntur,

Sah

trg,

uti evenire moralia di

Via hs

ant principia,

it d

licet modi. praefciri nequeant, quibus

Iro f

Deus ad ftabiliendam veritatem utitur,

ttor

multoties inopinaciffimi.

Toviny

Labor & exercitatio mentis & cor-

lol

m

poris progrediuntur, facilitantur, perfi-

ciuntur habitu, rectificantur intentione,

Dy

compenfantur in hac & altera vità, mi-

öepe!!e

fericordiffimo patrefamilias. etiam fero

venientibus denarium ex labore diurno

n

lr

porrigente.

ftept

Militia

Lucernam non ponunt füb módio,

Matl

honora-

idg

bilis.

fed fuper candelabrum, ut oinnibus lu-

ceat, qui in domo funt.

Ideo conten-

Q

dunt homines militia nomina dare, quia

nüæ

cames

oCoooc»o

179

campus virtutis militia femper fuit, quae

jus vit

rnitatt

virtuofos honorificat & honorat milites,

& vicifim ab iisdem honoratnr. |Sed

delibet

quis magis miles e t, qui Deo, quam qui

obabilt

Regi militat 2 Uterque par: quisque pro

rabiltt)

czlo, pro honore, pro pane laborat.

m ]i

Ideo par honoris eft, clero vel.militise

biliord.

nomina dare.

jtas i

Eó ftudia noftra, eó exefcitationes

- totie

noftro unice in re morali collmiare de-

; prod

berent, ut omnis homo legem Chrifti

üt fuaviffipam, & defidcrabiiem appe-

l

fequt

teret, atque ultro ample&teretur, non

y prit

ut dubiorum nofirorum afperatam &

Illb qU

pro fumma injuria a quocunque lucu-

yter U

bratore in jus vocatam refugeret, uti

Provinciac'um ac Regnorum tantorum

t t

deplorando exitio accidiffe fatis perfpi-

cimus, nunquam non fatis deploraturi.

inten

Poft orationem aliaque opera pia ad Teta.

tiones

P. w['ï[f

depeliendas ex animo omn's generis ten-

omnes f&e

u

tationes malas, vix efficacius deprehen- rio labo-

odl

ditur medium, duam feria & iilico. fu-'e vin-

cuntur

fcepta applicatio, przefertim ad fpecies

utiliter,

Mathematicze, quarum natura!is pulchri-

ips

tudo & nexus ita mentern afficit, ut illi-

i

of

co ex oculo perdantur objecta ac phan-

tafije miLüs tutae.

u

Hor-

f

166

CCOO0CcO

-

Horrendum prorfus videtür, quando

Tritefm

de obligationibus vel conftitutionibus

bonon

auditur humanis fub peccato, ne dicam

dQue f

füb mortali, obligantibus, quia infinité

luiati

minus effet obl;gari fub pona mortis,

düoris

vel füb alia graviífima. corporali :. obe-

ipmo Y

diamus 'ergo ftrenué, ut non damnemur

jizita

à Deo & homine.

EU l

Kilii te-

lt

nebra-

Filii tenebrarum. fünt fagaciores fi-

d h

mmfut]iis lucis, fcilicet confiderata ipforum

fagacio-

f

res filiis

intemperie, crefcit ut plurimum in ome

DUY

lucis.

nibus neceffitas, neceffitate acuitur in-

UT

duftria, hàc continuatà adveniunt opes

M

I

Perceperunt mercedem füam, dicit Apo-

ftolus de eis differens: nec immerito,

| üälübü,

[jed jure videntur percipere, qui indu

ftrie, atque indefcffe diligentiz imitan-

W

dum nobis.catholicis prz oculis ponunt

exemplum.

Neutiquam eft igitur, unde

acatholicis invideamus bona tempora-

]ly [

lia, fed bene, unde omnipotentem Deum

n

pro nobis atque ipfis deprecemur, fla-

gitemusque, ut przeter illa etiam do-

3l

nüm fidei, ac coelum ipfis fuperaddat,

nosque gubernet, ut bonorum odore

A]

operum ipfos eó trahere per gratiam Dei

b

concurramus, illorumque virtutes, quas

Qf

fzpe przfeferunt, morales, ftrenu

Upr

imi«

"

A

oc2ooc-o

161

tif, [

tibutio

ifnitemur, ut ficut de merito fidei atque

bonorum operum zterno fpem certam

), ne d

atque fiduciam alimus falutis, atque fe-

ia n

liciratis, fic etiam Deo dante fructum

Z

laboris accipiamus temporalem, quó,

TEU

) darnt

fi pro voluntate atque honore magni

patrisfamilias fruemur, & hunc in cha-

ritate poffidebimus, & celeftem non

amittemus.

Manus enim domini non

sacnt

eft abbreviata.

Petrus laboravit pi-

ii nl

fcando, Paulus operando in arte íce-

1m iti

pofacoria, preter innumeros uterque

CL

labores Apoftolicos.

niunt d

, didt

Ad Fe&um $s. Apoft. Petri & Pauli.

: j

Cladibus urbs orbem domuit, fed clavi-

g

Vi i

vibus orcum

Vicit, & obtinuit fede manente

ulis p

polum!

lglï n

Plus igitur multó, quàm virtus bellica

; t

Rome,

pten

Plus, inquam, multó, pax crucifixa

'emity

etitt:

dedit.

S. Leo. Pap.in feft. Ss. Petri. & Pauli.

ipti

Amare ac timere Deum adeo eft ho-

n

gmdäm*f

INnibus connaturale, ut nihil proprii

u

conferre videantur, nifi quod obedien-

do proceptis dómini exerceant operan-

,

P

do,

162

[o 400 9 qi o !

do, quod difcunt ratiocinando.

T'ides

efiede

fine operibus mortua eft.

taph

"Thea-

üm e

trorum

Vix res eft reipublicoe utilior co-

(

er

mediis & reprafentationibus veré mo-

ralibus, quippe nil adeo ad virtutes imi-

mf

tandas animat, gentemque ad bene co-

hl,] fw

UT

gitandum erigit.

yiit

Tiftorie

Multiplici ex fine hiftoria. perutilis

t nf

laus

!]

acneceflaria efL, primo ut Deus magnifi-

j

cetur in operibus fuis, utvirtus anime-

D

tur ab exemplo, dein ut mundus facilius

p

gubernetur ex norma anteadtorum, ex

DI

cautela priorum ruinarum, demum ut

tbore

rerum ac temporum viciflitudines pro-

Vide)u

bentur contra ignorantes aut rmaalitio-

Y

Íos, etiam ut prateritorum evidentia

fidem ac fpem firment prefentium at

Til

futurorum.

tüt i

Qlü[n ]

Si curas hominem,

cura hominem

Q vi

Deum, id e(t Chriftum ]cfum.

Q re

Contri-

Contritio ferme facilius elicitur, meo

i

tio et

attritio.

tenui faltem judicio, quam attritio, quia

r

Dtits

moüvum eft amplius, fuaviüs, eque na-

turale & longe excelfius.

lamr,

Tini

De mu-

Harmonia mufices, ficut omnis pro-

ficaHar-

heïkg

anonia.

portionum pulchritudo, mentem melius

rcue-

| !

163

do, L

refle&entium - perfepe ad Deum con-

templandum, atque fuper omnia aman-

Ution

dum elevat.

; Vatit

Circa res morales fi fcriptis & libris

virtuie

argutiffimis quibuscunque, five brevi-

d bonet

bus, fivein multa volumina excurrenti-

bus detrahatur fuperfluum, tunc, fiquid

fuperfit, ad legem Chriftiamabiliffimam

ia gt

& ian&orum patrum commentationem

eus mf

jam dudum fa&tam accedet adeo parum,

ttus i

ut fedaffe potius incomparabilem illius

dus &

pulchritudinem, quam illuftraffe ( qui

dtorim,

unicus prudens fcribendi inftin&us effe

denmu

deberet) talia fcripta &que, ac hec mea

ydis

videbuntür.

yt nl

j erit

Nemo indolis fü:& morigeram man-

fuetudinem incufct, ac maneat inde par-

fentut

Cior ipfi meritorum occafio: quisque

enim pro modulo füo habet fatis, in

: lod

quo vincat, cüm femper inveniat, in

quo refiftat.

(

i

— fuftitia de cælö profpexit, & pax

de terra orta eft.

Illa nempe de calo

ii

titis

u

precepta fi ab hominibus, ut decet, co-

,

latur, pax inter illos quafi fru&us ad-

miniftrate juftitie in modum virentis

n

j

!

herbe inter eos de terra orietur. Pax

r

p

nt fibi.

fU

f'ic juftitia obviaveru

i

De

OOOOOO

164

Defcaus

Defe&us moralitatis exitium eft re-

tm ft,

moralt-

tatis

gnorum.

Honefti autem aliud centrum

d r

dunanit

exitium. non, eft, aut datur,

quam Deus, qui eft

*f r- . author & centrum totius naturge & om-

t

gnorum,

nis boni.

Quidquid ieitur ad-Deum

N

i Cre

ejusque gloriam non refertur, omne id

male & in agentis aut cocitantis detrimen-

tit 6j

UT

tum vertitur, & deperditur.

Qui non

colligit mecum, inquit Chriftus, difper-

Q i

git.

Horrendum eít. ac depicrabile,

Tij W

quod crea:ura felicitatem ipfi pro tan-

EPT

tilla obedientia & patientia in eterpum

li, F

V idu

preparatam refpuat, & pro nugis c«ler-

rimé tranfeuntibus, & non nifi decuma-

hf

AR

nas m:ferias etiam in hac vita poft f: re-

linquentibus aut in eternum dámnanti-

ont

Orate &

bus improvida commutet.

Ánent

vigilate, nc incidaus in tentationzm.

i;mhc:

Id

Perfepe, ac apud multos plus ardui

"n j

íftat in efficaci voluntate ac initiando,

tilori

quam labore ipfo.

1

B n

Studeamus perfectioni ,

ut regno

Mi

Tto

celorum per gratiam & mifericordiam

"l

Dei apti efficiamur.

Eftote perfe&i fic-

ut Pater vefter celeítis perfe&tus eft.

cilöi

fuis, 1

Dejuris

natura

Inter principia dignofcitiva juris na-

Q

prino. tür, an quid pr

vceptum vel piohibi-

Q

piis,

; tum

OC2OOC2O

165

itium d

tum fit, nequit aliud fubfiftere quam

dud cay

illad nunquam fatis laudandum ac toti

)tUs, i

humanitati pretiofüum P. Thaddaei We-

ature &t

renche S. f. de anno 1763. Dilinge

u d

fol.78. Quidquid ad perfectionem Dei

ür, oni

quà Creatoris & gubernatoris crea-

tisdett

ture exigitur, neceffario pr?eceptum,

) qu !

oppofitum neceffario prohibitumj ett.

Hoe enim, vel huic fimile, folum ho-

ftus, d

depitis

mine, qui ad imaginem creatus eft Dei,

pf p

& ad eternam vitam deftinatus, dig-

in eteu

num.

Hoc folum eft, quod omnia bo-

na includit,

omnia mala excludit, in

nugs Ü

jf dett

hoc folo intelle&us quiefcit fecuriffime

j pofi li

humanus, quia ad centrum perductus.

] damé

Deo fint laudes, pro tanto veritatis fun-

(nt'

damento, fuper quo folidiffime ftruitur

ationd

catholice fanGtitas, fidelitas, & pietas do-

&rins contra pfeudonaturaliftas, qui na-

j pILlS d

turam invertunt atque infamant, dum

authori ex fuo aut detrahere aut ne-

, init

gare improvidi & ignorantes non eru-

yt r

i

Ü

befcunt , fibi ipfis atque toti generi hu-

N

mano injuriofi.

a

leffeää h

Gratia, veritas & amor Cbrifti, fa-

cilé mundum cum omnibus paflionibus

ftüuf

Jj

fuis, nec non mortem & tormenta quze-

cunque vincit, ipfe enim prior dilexit

aj

N

)) p; Qu

nos usque ad mortem, mortem autem

L 3

L]

Cru-

166

6Cooo0cCO

crucis, &»innumeris infinitisque tormen-

inpltre

tis prelibatam.

ftuden

Hac fequere Chriftum

via,-quicunque ambis seternum cum

quod g

fiebum

Chrifto vivere in colis.

ilre

O nos nimium infipidos mortales!

j

iiant

qui, dum nec mznum, nec oculum abs-

Cilt

que ingenti miraculo movemus, aut mo-

mentum temporis absque pa!pabili Dei

t p

W n

beneficio confiftimus & confervamur,

tamen tota die contra factorem & con-

p

vitu

fervatorem noftrum Deum, contra pro-

Ts

priam noftram falutem lu&amur tam in-

fani, quam improvidi.

qeder

Maria

z

Ito

opti-

Martha, Martha! occuparis cirea

mam

p

plurima, porro unum eít neceffarium;

feit vi

partem

nempe Deo foli fervire & omnia facien-

elegit,

eïfe, qu

da per.re&tam intentionem eo unicé

l'-lïl".pau

principaliter diripere,

Forfitan ieitur

Wi

Chriftus Doiminus hoc effato non tam

Tüttuo

Marth&é operationem , qua in hofpita-

litatis charitatem fe extendébat, incre-

Qp t

páre, quam illius pro una Dei gloria in-

E

W D

þentionem acuere voluit.

QUj

Adjuvemus & füblevemus. nos ir-

ltln

vicem piis factis,

cenfolemur- verbis,

n'æ [

doceamus exemplis, ne hypocritis fi-

Q

miles videamur exigere; qus- ipfi ad-

Q

ime

CC2oo0C2o

167

Qe torn

implere nolumus.

Fzecund» regiones

e hr

ftudeant celibatui, fteriles fecunditati,

um

quod ambz per cultum virtutum ob-

tinebunt chriftiano - catholicarum,. alias

paffure aut inopià aut nimio numeró

mort

habitantium

CR

Cultum divinum & quidquid eo per-

*'S, PU

tinet, preprimis pro viribus honorate,

Vabl

ut vos Deus in terra fuftineat, alias

ervat:

periuri cum feno;

prafumptiotium-

n

nonryï f

que & ufurpataonum ponas luituri. Deo

vivimus, non nobis aut mundo, utri-

nur um

que demum ingratis & exitiofis.

Pro tempore diluvii dicum . eft in

n d

facris paginis, quod omnis. caro corru-

eftr

perit viam fuam.

Parum videtur ab-

n Í

effe, quin modo non omnis fpiritus cor-

eo U

rumpati viam fuam, zterna terrenis poft-

J

ponendo

Veni creator fpiritus, men-

9 D0l !

tes tuorum vifita, imple fuperna gratia,

j f

quze tu creafti pe&tora !

Jat, IIH

Exinde etiam laudatiffimi dignofci-

j g30 n

tur excellentia jejunii, ac fobrietatis,

quod lu&tatores, & in ftadio pugnantes

j5

iisdem uterentur, obtinend:. fpe victo-

ri»e ex inteoritate animi & corporis

ür

confequendæ que nulla meliüs ratione

Pncrrh

confervantur.

d

ii

j

L4

irre-

OCcoocoo

xX68

!

Irreligiofitas ihter maxima vitia, prze

| Qu

terquasm fit maxima infcitia, qux pelli.

T,.

(téRlri

mam gignit politicam, eft verum exitium

felicitatis humanz, inimica Deo, into-

triee,

lerabilis mundo , mortifera fequacibus,

ii

injuriofa homini.

ia d

Adolefcentes noftros difciplinis &

jris T

tinpat

artibus, conamur excolere, ut angeli

videantur ; an homines fint, virtutibus

ttcpist

animi & principiis catholico -chrittianis

ia pr

Itiis ab

Cqueis meliora nec politica ipfa nec or-

bis defideret) inftruc&ti, ftolidi non cu-

li

ramus, unde fit, ut ubi uvz jure vide-

Aiti (

rentur exfpeGtari poffe, fpinc.nafcantur

EE ]

& labrufca.

Animos inftruite, fi He-

At

toes defideratis, vobis & patrie utiles,

LUE

lUt f

Terribile valdé eft Orientis regna €

Meridie veritatis, cujus tamen lumen

*glrm

ad reliquas mundi partes fideliter trans-

Qu

miferunt, in offufifimas ipfique huma-

"u

nitati contumeliofas tenebras decidif-

; fequa

Ífe, cecitate adeó pertinaciori, quod

W

Medici quafi omnis manum, atque con-

"Qfo

filium hucusque refpuerint.

A fe

Pauca

Uie

loquene

Homines parum loquentes, non raro

h*ïe&uï

tium

laus;

fpiritualiora cogitant, quam qua occafio

Ay

)

i

J

& ccnfefi'uä prebere videntur.

Qui-

ecooccoo

169

"

Viti

]

'

)

Quicumque non ex charitate ope-

j

ratur, parum mihi five ad voluntatem

n erit

creatoris five ad exemplum Chrifti ac-

t0, it

cedere,

nec famulari,

fed imponere

quaci

juftitie videtur.

Charitas autem or-

dinata debet effe , quam nec amor pro.

prius ledat, nec favor indebitus cor-

ipliid

jt u

rumpat, nec refpe&us qualiscunque in-

tercipiat, fed fola dilectio Dei regat,

virtut

hrilti

amor proximi incitet, & difcretio hu-

milis abfolvat.

i od

Qon

Linque funt inftar opum, que ho-

yre Vit

mini, fi iisdem pié, folerter ac pruden-

nafean

ter in propriam & aliorum falutem &

,1h

commodum utatur, faciliorem ad plu-

i u

rimas virtutes exercendas viam Íter-

nunt, fecus autem poflidentem magnae

g

negligentice reum faciunt atque inertie.

n Jun:

er t

Qui vult perfe&us effe,

vendat Qui vult

erfectas

omnia, que poflidet,

det pauperibus i, ven,

e hu

& fequatur me.

Date mutuum nihil dat om-

nia,

dCCIdKW

inde fperantes.

Divina effe confilia

| qHUL

dignofcuntur, quorum explicatio ex il-

]i [

lo pendere videtur: divitie fi affluant,

nolite cor apponere.

Scilicet vendite

affe&um omnium poffeffionum veftra-

t

. Ogcafll

rum pro affe&u & zelo Dei & legis :

dando mutuum nolite magis gravare,

l

Ls

quam

ecooocoo

170

Vffenm

quam füblevare mutuatarium vcftrum,

antiim

ut aliquid in ipfius,. non totum in ve

lr & i

ftrum bonum feciffe probetis.

dpe f

den vj

Vita eft preludium mortis, mors au-

tem janua eternitatis,

cternitas Vero

Send

vite bene vel male acte fupplicium aut

1. quà

premium.

a'v»g.mun

Cam-

M

t

Cambíum fpirituale cum ingenti fe-

bium fpi-

rituaje,

nore utentium centuplum capitalis parit

meig Tit

recipiendum. in futuro juxta ipfum É-

hri

vangelium, ubi Chriftus veritas ait, fi-

quis pro me dimiferit quidquam in hoc

AL 0pet

Aettibu

feculo, centuplum recipiet in futuro.

Ratione igitur capitalis & centupli in

'-gfum t

48 Vg

futuro fponforem ipfum Deum . habe-

"üoyri

mus, preter ufuras etiam certiffime re-

T m

cipiendas. Qui fe humiliat, exaltabi-

h fü'e&

tur, huümilis ab' omnibus diligitur, fu-

ä

perbus defpicitur.

Venite ad me otm-

Tl

m

nes, qui onerati eftis, & ego reficiam

Witos

Vos.

Sobrii eftote, & melius vos ha

|

Ts

ia

j

bebitis, quam gravati cibo ac potu. Ca-

Dy

fti vivite, & longius, jucundiusque vi-

Uem (

;

vetis. Faciles erga amicos, manfuetos er-

AIVeD

ga inimicos vos preftate, ex quo ab om:

nibus

eftimabimini.

Solum Deum,

& aliud nonnifi propter Deum illiusque

du

offerr

e€ CoOoCDoO

171

offenfam timete, ex quo fortiffimi con-

nwlz ftantiffimique in omnibus etiam natura-

liter & inevitabiliter ingruentibus mialis

?tum l

Ij

atque in ipfá morte dc tranfitu ad me-

liorem' vitam eritis

j5, t

xrnitas Y

Scandala non faciliüs. aut frequen-

ypliciti

tius, quàm ab iis videntu

accipi, qui

alienarum exaggeratione culparum pro-

3f

prias sut tegere, aut exct

lia

re quodam-

inreit

modo nituntur.

pitiis

s iplt

ü'*sr intentionem bonam, & difcre-

ts

tam operationem ex actibüs alias indif-

yum

ferentibus meritorii fiunt.

Deus enim

: i fitt

ufum rerum non prohibet, (ed juxta

centi

fuam voluntatem fuis przeceptis pro

um J

temporis, perfonarum, ftatus, & neceffi-

ertilt^

tatis ratione adftringit, ne belluis fimi-

, at

les effe&i & predite nobis rationis me-

jnpu:

ritorumque expertes & amicitie Dei

q m

"

reddamur indigni.

Quid igitur per

n r

creatas res ad smulationem. provoce-

J 9

mus, juxta. pfalmum,

benigniffimum

^ pOU

eum, in quo omnia invenimus, per

Xdiust

quem omnia habemus , ad quem omnia

fMf

j

il

perveniunt.

01

L

q

O quam incomparabiliter cautiü

«. Demili-

"

[is

x »

tia homi-

]Ilk

un-

nis füper

(f ll

atqge gratius militatur Deo, quam m

dO ! terram,

lo

OC200C2O

do; apud Deum enim preter tranqull-

&TUITI

litatem atque jucunditatem animi, pre-

abomi

ter innumeros fpiritus ac corporis be-

epi

nedictiones , ftipendium amoris fpes

manet zternz felicitais, & compen-

Pf

dium fuavilfime | exa&tionis

ieox

charitas,

tyronum duétrix fidiffima, veteranorum

decor,

emeritorum ploria & pramium,

Mte

dimieantium falus, quibus femper adeft

Nocbe

Deus, tefílis,

judex & remunerator,

Mi

Cum

Is

vincentium pr&mium «sternüum.,

econtra mundus promittit, quam ipfe

M tm

non habet, pacem, & quod habet, non

D [

non nifi

felle ac toxico conditum por-

Md

j

igit, tyrones füos prodit, ac prodigit,

f qcee

veteranos Fpernlt, emeritos ac morlien-

Aente

tes fediffimé derelinquit.,

torquendo

1 t

dum vivunt

defperationi ac aternis

hmp(f[ (

pouis committendo, dum moríuntur.

URT

Dum prolixius vivimus fuper ter-

Pro |

tam, agamus Deo gratias, quod tempus

ms, t

ponitentize nobis tam neceffariz, tam

me

utiis prorogare mifericordiffime vo-

N

q

luerit, & in patientia ehriftiana, dum

RUT

vivimus, deprecemur, atque bonis ope-

Wal

ribus reluamus errata, quorum quisque

Tonit:

abundat.

Si citius morimur, pariter

glorificemus Deum, quod ab omnibus

Q

erunm-

oCooccoo :

175

r (

erumnis &, quse maxima illarum eft,

inimi, p

ab omni peccandi amplius occafione nos

orpoti

eripiat.

moi |

Pafiiones fic dicte funt morbi phan-

1

f COnft

J

(

tafie ex vitio noftro perverfze.

etertt

Deus no-

Reges ac principes quidem fübdito-

præmiut

fri nihil

myrà

rum cbedientià abfoluté opus habent

» opus ha-

fiunerd

ut feliciter regnent, attamen Deus terber.

am, Ü

optimus noftri nihil opus habens ad

quii

majorem folummodo fuam gloriam nos

homines creavit, cujus juititie tantum

habete r

ditm p

accedit glorig;, impios puviendo, quam

ejus accedit mifericordim, bonos & ob-

j pl

x u

Íequentes premiando, ergo noftra to-

torqui

tum intereft, ut credendo & bonum

femper operando iuter iftos non illos

« au

oniütt

veniamus nomirüandi.

Pro! qulantis tum fHpendiis quoti-

f *

wd u

dianis, tum aternis proemiis remuneran-

di uni Deo militamus beati, dummodo

ï:ïf iæ, L

velimus, dummodo ipfius amore quze-

fint !

t :

cunque nobis pro ftatus nofti ratione

incumbunt, juxta ipfius pr&cepta ac

m

monita pié, diligenter, ac perfeveranter

n

exfequamur : Militandum eft ac patien-

Il

j

dum in bac vita cum certiffima fpe vi-

j 0

Gtorie

g

174

CC 7oo0Cco

&oriz ac glorie, fi Dei nos faniffime

TUS .

voluntati ex animo conformamus.

faciem

i

Quid Judzis improperamus catho.

Tüür n

lici? pro quibus Chriftus in cruce ora-

vit, quia nefeiunt, quid faciunt, cum

Y

nos fcientes peccemus quotidié in Deum

&t

adeo benignum, adeo amabilem.

De-

Sit

mum quid nopn timeamus, cum tam ve

yoor

lox pzna Judeeos fecuta eft.

tf

Faculta-

ldl

tes ho-*

ta benigniffimus Deus potentias ac

fj

sinis,

facultates homini donatas mifericordi-

al j

ter contemperavit, ut pro gloria crea-

It

toris obedientia non excluderet meri

Y quo

tum, culpa veró per veram peeniten-

troc;

tiam confeffionemque pro redemptoris

g

fieret triumpho delebilis, . fieque crea-

um

tura, fanctificante Spirit: fancto, ad Dei

14 l

fui laudes denuo confecraretur sternas.

i

?rævc-

Quotiescunque populus Dei, obli

diq

niamus

Dew, Vione legum divinarum, fe fui juris effe

Ti

ut culpis j éoe

H

deletis

pit credere, totiescunque à benig-

nobis

niffimo Deo (hniüi quos corre&tionis

NT

parca, indignos proprie ipforum ruing per-

j

l

mifit) per miferias, paterné quidem, a

feveré ad pomitentiam & obedientiam

fuit redn&us. Preveniamus igitur (qui

T

diu quafi noftri juris viximus, judicavi-

mus,

CCcoccoo

175

ys fantd

mus, reximus & gubernavimus omnia )

FInamus

faciem mifericordiffimi Dei noftri po-

nitentia atque emendatione, ne erudia-

mus G

n t

mur in ruinam noftram caftigationibus.

dchunt,

Non eft confilium contra Dominum,

cidieinl

fed neque extra Dominum.

Jllom.

Sicut omnis bonitas maturalis ex

'cum ln

proportione eft, fic omnis bonitas in-

trinfeca vel fpiritualis ex honeftate eft;

honeftas autem eft voluntas recte fa«

potenxia

ciendi juxta legem Chriíti Dei.

m.ïferic:

g!aria f

Id plane indignum eft hominibus, Difcor-

dia nul«

jdet

T

v

ut quos ordo naturez rerum omnium re-

la fepa-

p p

eiproca neceffitate per omnes orbis par-

ret, quos

incias in commer- D*s vo-

gedeti

tes, regiones & prov

]luit focios,

ciorum familiaritate ac unitate ligave-

ieque t

n&[), [

rit, hos mentium averfio usque ad in-

xür d

ternecionem ipforum faciat difcrepare.

quta alí«

Sicut homo juxta aliquid eft omnis

J Deis r

ereatura,

quid om-

fijr

nisbomo

l

Habet enim eommune intelligere«t Chii-

ii

I.V,

)

ianus,

com

L

cum anpelis

Sentire cuüm , animalibus

niit !

Vivere cum lapidibus.

qUiäBm"

jw

j

Sic etiam omnis homo juxta aliquid

'.

—

: elt Chriftianus,

| ig.fw

z

—

j

J] J[

Cum

x

176

ocooco

mitibg

Cum nullus fit, qui non aliquem fil-

tem actum ponat,

m de.

lódi

Qui bonus & ideo faltem compara-

tive chriftianus fit.

Vilitt

Inter Turcas erunt, quibus chri-

ftiani

Il

ts D

Nomen in quibusdam melius conve-

niret, quam multis baptizatis.

jb

M

Quis enim magis miles eft, qui nudus

pugnat, vel qui

tite )

Ti j

Galeatus & armatus fuum Dominum

fugà prodit.

D) d

Tota

ne

SE NI

Natura

Audite, qux vobis loq

r, eft enim

j

loqutse Operz pretium , quia ad veftram cujus-

iv

etpredi- ci1

cat veri-

nque felicitatem in hoc muado, &

li gl

tatem

poft hanc vitam pertinet, ut igitur fe-

Altfe

catholi- lices in hoc mundo vivatis, quid füper-

cam.

bt

eft, quam ut cum catholicis, preter re«

hd

liqua, 2eterna premia & sternas panas

DEU

n

credatis, quo enim pacto quarundam re-

lt

rum, quas appetitis, vel alios poflidere

ELS, Un,

videtis, carentiam equo & tranquillo

V d

animo atque hilari portahitis, nifi ho-

DN

rum omnium poít banc brevem vitam

ts

compenfationem & hanc centupluciter

H'll, 3

fperare fciatis.

täIï[c

Deo

a

facile

Ut mundo placeamus , tam parum à

mundo, DObis pendet, quin plerumque pro ma-

QUbB-

ximis

Hum

oc»oo0cCoo

177

xiniis peffime habeamur laboribus, econ- quam ,

n du

tra de Deo bené mereri tam facile no.- 26 cum

no(tro

bis eft, ut etiam feria ingens premium

damno

em enny

volruncas confequatur.

placere

poffu-

quii t

muäg

Talium participationum benigniffi-

mus Deus dignatus eft hominem, ut illi

aelius t

]S.

pia ambitio, preter fpem & metum futu-

rorum, maximopere horrorem etiam mi-

f at

nime Dei offenfze infpirare, atque ani-

mitus inculcare deberet: Paulo minus

m Doni

ab angelis minorafti eum.

yr, d

Quidquid extra bafin verze moräli- Veritas

firam 0j

Domini

tatis cadit, que equidem extra religio-

manet in

mul"zdü;

nem ehriftiano - catholicam veraci

Ler , etermum.

j gt

aut integré non inveniri, &

absque fide,

quidit

fpe, & charitate haberi no

n poteft," il-

lud dià confi

. prat

ftere, aut prodeffe neuti-

ao

quam valet.

Hiftorias percurrite, ^ &

in continua h

u

rund

jus rei exempla incide-

tis. Unde noftris temporibus, inter alia

; r

non defzrcata principia, malé ex vici-

$ fliU:E

norum difordine ac perturbatione fa-

ven

us & tranquillitas quzeritur.

Germa.

n

nia, antequàm feliüs ordinare

tur, to-

tam-erebró Europam. infeftavit , nec

Afiam , & Africam: intactas reliquit $

u

Hqui absque ordine erumpentes om-

É P"ï,i

)

nes

Ocoooc2oo

178

(

nes circum regiones defolaverunt; Mau'

ri quafi per fomnium Hifpanias occupa-

^ij

xunt

'amerlanus tumultuario . milite

MTOJ

Bajazetum fubegit.

Virtuütem ergo ve-

d

ram colite, que femper vincit, five fu-

g"hO l

perando, five ad tempus fructüosé per-

dhon

ferendo, femperque meritum ac gloriam

prli

parit fepe majorem ex vinculis, quam

nl*u][)

ex viCtoriis.

) AOl

RU

iMiracu*

Cavillari miracula, aut nulla: credere

la funt

lii

«reaen-

par malitiofi delirii genus eft, & contra-

&lq

da et ve-

dié(torium cum fide in Deam

Omnia

Tilcim

eerae- mmijraculo plena funt,

d.

quod nos, aut

pnam,

non perfpicimus, aut malitiosé ignorare

fimalamus.

K pef

Adeó nugaces & imbecil-

D

les fumus mortales, ut, quae videmus,

| d Wí

nefciamus, qui non videmus, quafi |

fcientes non credamus, qu:e credimus,

| hi

autetn

V

Ícrutari preefumamus ,

quae

Ícrutari poffemus ac deberemus, negli-

li

gamus. .

Vitz & veritatis, quas amare

quisque dicit, inimici, mortis veró at*

p

N

que zerumparum, quas fugere f«lsó ja-

&amus, alumni fidifüuimi. Quantum per

W

m í

nosmetipfos humiliamur !

D

Quid ingratius bomine, qui benefi^

Ciis creatoris in ejusdem bencfa&oris

]

abutitur contümeliam ?

N

Chri-

OC:o00Cco0

T79

addu&a mul- De Chri-

du

Chriftas Dominus pot

fti deita-

Jts 06

tipliciter in fe credende Dei

ta

V

tis Patrum

teunige-

at m

acProphetarum teftimonia, fignis etiam nii. fili

Dei,

nE

inauditis coiluftrata, in hodierno Evan-

t Bv

gelio demonftrationis viam , tanquam

human:x complementum capacitatis ag-

Qosy

ac gt

greditur. Paralyticum fanat, ut fciatis,

M

!

ls (

inquit, quod fitius hominis habeat po-

tefatem pecceata dimmittendi ;. quid

namque facilius eft dicere: füurge & am-

lIa t

bula; vel:remittunturtibi peccatatua?

&t

Sed quid pervicaciam Judsoru:m inge-

milcimus, prot

v

ET

eundo . noftram

pro-

,f

priam, dum non attentis his omnibus,

s g

(cin

ac per fpecialem Dei gratiam proxi-

miüs.confideratis non emendamur à vi-

il

f

j

tiüs noftris, quibus conficimus, quem à

Us, Lxl

Judsorum crudelitate vindicare videri

qr

volumus,

p 4

ys, K

Infania hominum incomparabiliter

ys t

pre ceteris maxima eft, quod orbis di-

st

vidundi ( quem tamen omnes debent

] fA':U

relinquere) ftudio, animas, quas fàl-

ntut/

tem folas opporteret fervare,

putas

non credendo projiciant.

j bt

vt

Inhumanum prorfus & omnium ab-

je&tilimum maliti»e genus eft exüiten-

M 2

"tiam

108

OCo00C20

tiam Dei protervé negare, quam ra-

qinos

tio- conclufionibus

neceffaris infert,

frl

qüam muta loquuntur amalia, & ele- |wi

fritot

menta praedicant.

hs y

3natu

De pri-

Qui primatum Petro, conftituto Chri« |q!]

fti in terris vicario ac ejus fucceflor:bus

| m a

Péui.

negare, & illum contravertere non eru

fo

beícit, in Chriftum , in prudentiam , n

authoritatem omni exceptionemajoren,

N

intantorum millionum hominum & tan-

Tius,

torum fzculorum communem fenfum,

tltnis

& confenfüm adeo perfracté peccat, ut

Til

abjecte mentis, & peffim?e fidei fe reum

ii

faciat. Quid linquas noftras in Sanétos

Tij

Ti

Cvirtutum fpecula) quid in Hierarchiam

Ecclefi, quid in purgatorium perfecio-

Iolent,

his comitem, quid in innocertiam valcui.-

mus ?

| d

finin

Je in-

Male profpicitur liberis, quando in-

forma-

foribus,

fantes juvenibus, aut juvenes adolef-

D

centibus moderandi traduntur: non rae

|

f

ro enim illi nugas, ifli vitia alunt, pro

l

mufcis bufones nocivo in domos in-

li

trant. Quid enim imperet, qui fub-

j

effe nunquam v:raciter didicit? quo-

modo gübernet, qui neque utilis feve-

nis ter-

ritatis, nec neceffarie difcretio

Qin

minos

|

ISI

Qu

minos & fines novit

Ut equum vel

F. 1

canem ad fuas functiones inítruas, eos

"E

non nifi experto concredis vir

An

minorem cüramac follicitudinem liberi

fpes parentum & reipublice, merean-

titot

tar ? Dico, quoad mores potïfïxmum'

CCeLt

nam aliud eft mftru&or vel repétitor

te non

üurhoru*n.

encat

Ea

Non raro aliepum pree noftro que-

uni

rimus, óhvia & opportuna negiigentes,

T nmw

allenis ftultà inhiantes ambitione aut in-

pCCCm

vidia, eo minus proficientes; quo maà-

lg ier

gis à charitatis ordinatm viis defle&ti-

jn $u

mus

Labor & aífiduitas homines; non

rapina & appetentia ditare poffunt, aut

ieratd

p

folent, & pacis tranquillitate beare.

iaf a

In malevolam animam non mtrab1t

fpiritus fan&us.

luandm

s f

Dubito poffe etiamnum majorem

quàm in feculis, qua przecefferunt, aut

g

dunt j

faalitiam in difcruciandis Martyribus, aut

abfurditatem & blasphemiam in femn-

f

tentiis hzereticis & atheifticis excogitari,

qll! M

u

Pauci

j

Paucorum numerus ftudet perfe-

ftudent

perfe-

j

&ioni, fed paffim horrore eterns ponoe

&ioni,

M. 3

ducti

n

182

OC»00C»0

du&i, eo tendunt homines, ut faltem,

(;

D

huic vitandae faciant [fatis.

O parcam ;

redditionem amoris! quo falvator no-

DO

fter ignominiofiffimam mortem pro nobis

TU

T

pati dignatus eft, ut plenitudinem.amo-

ris fui

rga nos demonítra

ot

E

cum ta-

| finon

tb

men etiam ctfufioneunius gutte fanclif.

fimi fanguinis fui pro nobis omnibus fa-

du

tisfacere potuiffet. Virtuti igitur prop-

n

ter amorem Dei ftude.

gt

r

Omne

p t

Qmne.peccatum, .five ex geneve

P*€ concupifcioilium vel irafcibilium iliud

T

tum €

fuperbia defcendat, przeter fpecialem fuam ma-

dcem- litiam . femper etiam fuperbie notam

it.

0

praefefert, per quam. peccator inobe-

diendo fe ermmancipare non timet, fxc

ttà

j T

que per defe&um fidei, fuperiorem ma-

epu |

. li vindicem, & boni remuneratorem

lo Tuf

- füperbus non vult agnoícere.

| tj

[

Narraverunt mihi iniqui fabulatio-

MACI

nes, fed non ut lex tua!. Pfalm.

uod

ommbus à vero abehannbus & fcriptis

& di&is, quibus orbis hodie in magnam

fuam perniciem, ob hominum itreligio-

flt

nem,- miferé fcatet,

enixé quadrat &

conventit

h f

Dolmne in timore tuo fal-

vum 1ine fac!

O in-

P

ec2o00c290

1835

üt fs

O inconftans homo ! cum quidem

nimium quantum fit, quod, per pecca»

Ó putz

VAtOT 1

tum originale perdidifti, longé autem

majus, quod per mifericordi

fiimam re-

|pronn

T a

demptionem Chrifti Dei tui recupera-

ftij nonneimpium acinfanum foret, i

, m

t f

moribus & incomprehenfibili inobe-:

dientia ac füperbia tua denuo idipfum.

yniburd

itürpti

vilipendere dc amittere omni modo

quareres: videte, fi eft dolor, ficut

dolor meus, dicit Jefüs.mifertus tui, &

pro te ignominiofiffmé ac. dolorofiffi-

x u

um M

mäq ig 'crix;e' mortyus;f

fuam f

? Dd

Onnes þfere pauperum & Eecclefia-

t inoþi'

rum defenfores, ditatores, & fautores

n ?

magnum nomen, magnas divitias ad-

yren Jl

Quid nos igitur terreat il-

epti funt.

eratot

lorum fequi ve(tigia € Quod fi idipfum

nobis non accidat, przemium nos in

cxlis certo, manet.

juftum judicium

)

ähu

Jj

judicate.

"H

f

"

n

Illi homines, qui plerumque & abs-

m

(it

]

l

que mifericordia carpunt omnia, illis tni-

ub

hi fpecülis (imiles videntur, quze omnia

ulg L

(

per ftru&uram fuam obje&ta réproefen-

M4

tanþ

0/

184

óc2oocoo

!

]

tant deformía, ficque ludibrio magis

hii

|

quam uíui -fgrviunt,

t5 I

-

1

p |

3 n

. Fruftra fingit .ac' contendit malitia

j fite f

;

g

ignorare Deum, ut quem temeré negli

git per fidern.& obedientiam bene ope- ""

rando reddere propitium, fübterfugiat

Nq

iniquitatis.fuze fcrutatorem ac judicem,

&dq

licet propriis, iisque continuis remorfi- .

l

,

À

j

bus convincatur ,. quod etiam nolensac-

frevi

cufator conftituatur proprii operis per

vt

malam conícientiam, & exa&tor punien-

Tutlm

tis Dei, cum detreGarit remiffionem &

buf

auxilum implorare miferencis.

Inor

! Vpfi

. Parum meretur obediendo, qui proe-

| Vk

ceptum perfequitür arroganter fcrutan-

do. Pfalm 154." . Adeo obvia ac tanta

| atj

habet homo in'Deo dele&andi argu-

| a

menta, ut, qui im illis fe exercet, utro-

b

n

bique beatus, qui negligit,' nullibi con-

tentus, nullibi felix effe queat.

Ia

Q a

Cui ludibrio forent nobis arbores,

s

li

plantz, lapides, fi' de majori altitudi-

ne, fronde, flore, odore, colore , du-

AT

ritie, o'Évitate inter (e decertarent, at-

M

que einularentur : attamen, quid aliu

U

faci-

eC2oO0C2O

185

fio t

fecitnus nos homines invicem inviden-

tes, cum dona Dei in aliis petfequimur;

in nobismetipfis aut negligimus, aut

ftultze füperbie fervire facimus, quafi

dit i

quidquam habeamus , quod non ab op-

r a.

timo creatore acceperimus.

heny

bteriü

Neque qui plantat, neque qui rigat,

: judie

eft aliquid, fed qui incrementum dat

s Temt

Deus.

Quàm verecundé füperbiz no-

Dolensa

f vilitatem deprehendimus , fübitó

Opcti :

ac Deus.fuam nobis fubtrahit, vel in

y pj

minimo füfpendit benedi&ionem. Tunc

flïonemt

enim ad ficcitatem aut pluviam abundan-

)

tem omnisnoftrafapientia, omnis,forti-

tudo fubito lahquet, ac perit.

qui

Vita Hagitiofa, miferrima, quia plenà

: ferytt

remorfibus absque confolatione, inter-

t

Q pàacis & tranquillitatis: expers eft:

d

otiofa, inertibus truncis & làpidibus fi-

set t

millima adeéoque indigna homine: 'vir-

lib

tuofa vita angelicee fimilis eft , quia

/

Deo ambitiofo & acceptabili ferviens

famülatu,-confolatione, pace & l-

lfb()ïejv

tiia in Deo plena eft; prozambula

altiut

?eternae.

yy*

veut] v

Ità ordinarié comparate fünt res

X*Ow

noftrae- ac - per

Y vài

$^ voluntates,

2ut

jj

cons

l

M s

186

Oocoocco2o

confuetudines, .ut paucis mutatis &

J (OTUI

corre&tis czeteroquin. efficeremur . boni,

f millü

TR T

laudabiles Deq & horminibus ;:hari &

utiies.

rl

jLts p

De fan-

Quid aliud quzrunt .miferi'"janfeni-

fenisnio,

fticzo fa&tionisfectatores àc fautores, &

Ti5 hg

j gt

quicunque gratiam Dei tüm füfficientem

cim eflicacem fuó gefliunt accmomoda-

j W il

litt,

re genio, quid qucerunt, inquam, aliud?

1 jle

quam fuis excufationem, ut putant, pece

catis, & obftinationibus.

Non atteri«

lpïas, j

tur veritas cavillationibus & fophisma-

lgl

tibus noftris, fed ad confundendos nos

hum

armatur, ac provocatur. O ftolidi mor-

fimin

tales! infcripfit legem fuam Deus cordi-

tf

bus noftris, cui delendz, quidquid'mo'-

j 'ün o

limur, impares fumus.

jl

|

Dü' Q

Tgnorantia in quibusdam foep? inno-

'irtin

cens.aut excufabilis effe poteft, malitia

|

]s i

vero nunquam,.fed.femper.tanquam

À

?

oppofitum veritatis, rationis, & hu-

manze felicitatis, propter intrinfecam

Hüïþer |

vili

4 t

Lüvutv

m fuam, . peftis inftar vitanda

tj

^

3

atque. profcribenda eft.

t

n

De nmi-

mia co-

Enormis copia Medicamentorüm

| nf

pia me-

tum fimplicium tum compofitorum in

f

dica-

|

mento-

ufitatis hucusque difpeníatoriis fpecili-

| l)

rum, in

cato-

oc2ooc2o

187

at

catorum, ut puto non longé.a duobus Phar-

Tmaco«

mur lt

milibu: difcedentium, quorum, pro

s duil

polis,

ingenti numero. idern operantium, for-

fitan fexta pars fat fuperque fufficeret, ac

r j

melius proficeret, miferam certe inpri-

mis Pharmacopolarum , tum etiam -

iutore

fficiete

grotantium conditionem reddit, cum

nec' ili absque totali fua ruina fatis

m

faeere, nec ifti diverfas DD. Medico-

m di

rüm ideas, faluti ac mar(ü

a

pio pgricu-

on «tl

I-ofas, effugere valeant.

- Melius mihi videtur juventuti adul-:'Adnm

foplig

ndorti

t?, quxe naturalia funt, non celare, fedjwente-

ti natu-

olidi D

etiam ingentia, quze ex inordinatoappe-

ralia non

eQs C

titu.nafcuntur cuicunque, mala cater- omnino

jl

vatim ob oculos ponere: fperarem hoc m* celae-

modo plus ratione ac amore & timore "^

Dei, quam humans metu penz.con-

"

p

tra vitium carnis in juvenibus (afpiran-

. ni

te Dei gratia) proficere.

tj

DP

- Ádeo fumusinconftantés, ut, nifiDeus

b

Lrifi

lo

nosperpetuis paterne caftiget & coecceat

p n

malis, in omnis generis malitias &irratio-

Dabilitates provolvamur infipidi, nec

?ternitatis memores, ad inftar lraelis,

IW'] /

J

perfra&iffimse £rontis populi.

Quoties

toe

l

te volui congregare fub alas meas & no-

u

ju

luifti? Ut adeo longe zítimein felicio-

rein

ecCocooco6

188

Aff

rem, qui diverfimodis miferiis intra bo-

ni tramitis fepta continetur, quam qui

TU

omnibus abundans bonis ad interitum

vli

fuum per devia properat, à via veritas

TU

tis aberrans.

jun f

od

Nec magnus nec parvus, humana-

dnee

rum miferiarum expers nafcitur,.quas

Wa

nec diviti:o, nec potefítas, nec rerum

tj

I

tollit aut minuit incredulitas, (ed ni-

mium quantum auget: quam igicur fe-

il

ll

lices fumus catholico-chriftiani, quifi»

de, fpe atque charitate non diluimus

D

T

folummodo perferenda, fedin rofas con-

vertimus fpinas mundanas, quomodo-

f

i

I

cunque aculeatas, quoe not credentes

o

aut non fequentes Eccle(iam ad mor-

PeP j

]i

tem convellunt ?eternam,, cum nec

Ti

lj

fponte patiantur, nec bene, qua tamen

Fw

hg

li

ex ipfa humana conditione ferenda. Ét

lni

extra fidem chriftiano- catholicam ago-

Ti

nie fuünt perpetuze hic cruciantes, illic

N

1

damnantes, cim in ifta triumphi fünt

Ti

hic confolantes, & illic beatificantes iü

TY

?$eternum,

dfþlor

Quó quis plüs legit, ftudetque prae

D

fertim Mathefi atque naturalibus, e

Ql

plus certé appretiat digüitatem homi-

j n

LT

nis in hoc confilentem , quod rerum

otn-

lï

CC2O00C2O

189

Bu omnium auüthorem earumque ordinis

& ;correfpondentie ftatutorem Deum

qun

inten

poflit agnofcere, amare, mirari atque

laudare, ab» eodeim redamatus non fo-

j v

lum, fed jam antea dilectus.

]nfelices

ergo etiam pro hac vita, dui hac cogni-

T

tioneex culpis quomodocunque fuis aut

t d

carent quodamnmiodo ignorantius, aut

[ WTU

non fruuntur congrué.

bt

)

igitri

Cüm parüm aut non fatis fenfibus

noftris negare folemus, quam injufti

ni, qm'

dilit

erga nos ipfos, quam improvidi fumus,

dum intelle&us tamquam füperioris po-

rofasu

DN

tentie & meliora (üadentis monita fere

Non-

credatt

femper, aut perf?epe repellimus.

ne perditiffimium fítultum dixeris, qui

j m

eum p

infüuperhabitis parentum & amicorum

probatiffimorum confiliis in rebus & gra-

( t

at

viffimis & irreparabilibus pleruque ini-

micorum füorum confilia, etiam multi-

jun

94 D

plici fua propria experientia nocivifli-

t

]

n

ma perfra&te exfequeretur? nonneta'em

hoftium fuorum dixeris ludibrium, vix

Vattál

deplorandum, aut non fatis?

Deus ter optimus, qui terraqueum

qe

orbem, tanquam habitationem homi-

iuss

num, infinities majorem condere potuif-

j n

fet, forfiran ideo circumfcriptiorem vo-

i^

ol

b

luit,

190

luit, quo /magis fuperbia rnoftra nun-

| qu)

quam fatis reprimenda etiam ex com-

qiid

pendio commorationis noftre . magis

| arui

retunderetur & ad Dei noítri agnitio

r

nem, adorationem, amorem & timo-

| li

rem homo reduceretur faciliüs, nec

dnis

QO Yer

non adquzerendum immenfum regnum

Vil p

cæieit(e inf:itaretur impenfius.

nin

Pradi-

Poftquam omnibus, przefertim aävi

lg

cande mnoftri acathol

hasjb

é tuen-

icis, ficut & male vi-

de vei. Ventibus catholicis luculenter ac ab-

W

t^tis

undanter veritates chriftiano - catholi-

nun-

lu

uam

ce tam Ícriptis, quàm fermonibus &

jl T

dandus quidem maxima, ut par eft charitate

Vr

ef finis, Ccm nos nihil eorum, fed illis ceelum

&tf

quaeramus) propofite fuerint, ac in

jisf

dies proponantur, valde in talibus illud

|

| bUS, diï

Prophetz? usque ad placitum Deo tem-

pus veriücatur, ut videntes -videant,

L*

ïälïo !

& non cognofcant, audientes audiant,

um

& non intelligant, ne forte convertan-

DEST

tur & fanem eos: donec per fpecialem

A

Dei mifericordiam & giatiam ad ovile

B

Ws

Chrifli reducantur, tum demum facilé

Q

& ultro perfpe&uri, ex quo c«ecitatis

& ja&turarum. barathro ad lucem & vi-

L

tam redierint.

Interim, . quia noftrum

|

T

non eft noíle tempora vel momenta,

üej

que

ocoooco2o

IOt

V

quze Deus in füa pofuit poteftate, &

n u

quia charitas id femper à nobis exigit,

lre m

orandi pro illis omnibus atque eis prz-

ti i

dicandi maxima cum charitate & difcre-

n &t

tione, neutiquàm , ac nunquam dandus

-LUS, D

eft finis,

e forté opportuno ad eorum

converfionem tempore defides verbi di-

m r

h

vini precones, pa&ores, & in vinca

Domini operarii inveniamur, qui femper

fertin

debucramus effefervidi. Coelum & terra

transibunt, verbum autem Domini 1na»

; at

ter «

net m &ternum.

l

Nemmem

Ü cit

Neminem mundus odit ac perfequi-

odit mun-

monibi

tur magis, acrius, atque confílantiüs , dus magis

j Cm l4

quam veros Chrifti difcipulos, veros

quam vee«

jlis a

re: chri«

catholicos , quia nemo przeter illos ex

ftiano-

nt,

profeffo contemptis illecebris, honori- Catholi-

Jbus)

COS,

bus, divitiis ac vità ipfà pro gloria Chri-

Dou

fti preceptoris & obedientiá ipfi debità

jl lol

adeo refiftit mundo, non in odium ho-

minum , qui mundum conftituunt, fed

Dmf

in eorum correctionem & falvationem;

f ef,x j

ut in ccelis omnes fimul & in veternum

gadoï

felices commoremur.

jl

Oremus : Deus, qui omnem animam Omnis

qu

anima

qii

fuperiori poteitau fubeffe voluifti,

COTI" (cbieda

cede propitiüs, ut, qui tibi placere per i fupe-

nit

ori po-

^

obedientiam ftudemus, una cum fupe zi

teftati,

j

192

COCOOCSO

ioribus noftris ab omni cor"pöfïsï"&äni-

precip

mze malo per mifericordiam tuam libe-

bonm

remur, & fic tranfeamus per bona tem-

10n nf

poralia, ut non amittamus eterna. Por

tulli e

Dominum noftrum Jefum Chriitum Fi-

t fb

lium tuum, qui tecum & Sp

DO

ixfitu lan&o

fegnat in dternum.

Tencta

ln lo

.. Quàm irrite viribus noftris, indus

DJ

P

ftriisque fidimus? Levis flatus, negatio

üqe

pluvie nil a nobis dependentes caífant

Ípes noftras.

n

1t

Vigilate itaque atque,

; d

orate, ne incidatis in tentationem. Er-

j

go przter laborem & ftudiu

BUA

m oratiq

&& fi

maximé eft neceffaria.

i (

Prece-

Quam periculofe plerumque devdtio

m in

dant

merita

exacceptis multoties precedentibus be-

lmv

fequan- Deficiis commenfüretur, . triftia. indies

ts

tür,

exempla commonftrant: precedant me-

n

rita, ne dando premia, quibus volumus,

Wa

reddere non valeamus, quibus de jufti-

Wli& (

tia deberemus.

"b

€hriftus

Quàm veridicé divinus tmagifter no-

N t

gratis

ühlmmw

odio ha-

fter Chriflus contrà omnes tam non

bemr, -Credentes, quàm malé viventes con-

m

Qs

queftus eft: quia odio habuerunt me

gratis; gratis. enimveró Chriftus cum

L

r

Ecclefia fua catholica odio habetur, dum.

L(ls, )

- Præ-

CGC2O0CcCO

193

pitisti

pracepta ac monita ilius, uniee in

| toam

bonum nofítrum tam neceífario iata,

? bonit

non nifi perniciofiffimo prztenfe, fed

Pterta

Airitunl

nullibi exfiftentis, atque nusquam fun-

date libertatis tituló,

ab hominibus

itita t

odio habentur, vilipendüntur, dum ta-

men etiam extra fidem catholicam om-

fhng, i

nium hominum cordibus per digitum

Dei infcripta & per ufüm rationis cui-

15 If

Invitat enim

t at

Ccunque -promulgata.

pia Mater Ecclefia omnes adi creden-

Que d

iondn l

dum, & bene vivendum fe&ationem

bonorum operum,

quibus poteft mo-

um ott

dis, füadendo, neminem tamen pra-

cisé cogit, [ed dolet vehementer ,

ue dert

etiam inter füos inveniri, quos ad tra-

aptis

mitem virtutis retrahere folerter ftudet,

Ceteros autem ómnes

ftia i

per baptismum,

eedant

fidem & obedienti

am caetui fuo electo-

s VOLU

rum adícribere ardentiflimé cupit, nec

iij

utillis dominetur, aut jugum -durum

imponat ( quod Chriftus leve dixit, &

cit rationabiliter confiderantibus ) fed

vl

folummodo üt illis juxta charitatis le-

t Y

gem & officium viam ad colum, extra

nte !

quam alia non datur, pandat.

Ethoc

t d

tantum odii & furoris adverfariorum

ituc d

mereatur? Proh Deus bone! quàm gra-

a

tis, quam inutiliter, quàm irrationabi-

r

liter

J

194

ocooocoOQ

liter.

Nonne Deus ter optimus tan«

j flen

quam author nature hominem condi-

j (Ufty

tum absque lege, precepto, atque ordi-

| tf

ne relinquere debuiffet ,. aut potuiffet ?

ä tudq

Refipifcamus igitur, fratres chariffimi !

fervientes longé fecurius, longe faci-

o

liüs ac fuaviüs benigniffimo conditori

odud

ac redemptori noftro per obedientiam

Vonec

& fidem Ecclefize catholicz preftandam,

Ts

quàm perverfiffimis noftris ideis, paflio-

pie

nibusac phantafmatibus duriflima fervi-

te

tute obtemperando: contra legem enim

M Gth

Dei nec gràvamen, neque exceptio, ne-

ID

queappellatio,nec prefcriptio quidquam

1 n

valent. Credite, obedite, & eritis tran-

ht di

Tnt

quillifïïrïzi atque felices hæc & ibi. AmenT

Omnia fchismataaut ex arrogantià

AW

capiendi credenda, aut tedio adimplen-

M&om

funt, ortum traxiffe

di, que preceptà

| Pï»':t()n

videntur..

Nempe, u

bi charitas defi-

CMjn

nit, ibi &emulationes & innumera bella

& mala incipiunt.

ht

De Irre-

qn gd

Cüm omnia mala murido ab ejusdem

m

*ipls

ligiofi-

tate.

origine propter irreligiofitatem,indeque

"ag

naícentem morum improbitatem con-

*hngm

tigerint, valdé luctandum nobis eit, U

i

Deum

Kayu

priorum demüm fuppliciis edoGi,

udea-

ecCoo0coo

195

mst

ftudeamus fideli przeceptorum. fuorum

m o

obfervantià propitium fervzre, aut pec-

Kqiet

catis noftris laceflitum placare poeniten-

potuifïr:'

tia atque feria emendatione.

hat

n

mgä )

Deum exfiftere invincibiliter 1

v

d al

Lá

jne

De veri-

A

Condit

21l

V t

S du-

tate 1o-

concludit ipfa ratio humana, D

lius Re-

edienit

tem neceffarib colitur, cultus vero, qui

vflut

ligionis

catholi-

proxime applicatur perfe&ionibus Dei,

ïis.- pa

co- chri

per fe eft optimus, ergo unicus verus;

"00

ftiana,

mf

eft autem unica

[

vera religio chriftia-

gem a

no-catholica, quia fola in totum confü-

ini

Jit & Dei glori:e & hominis dignitati,

qui

(

& faluti & quieti, quia fola revelationi-

riti I

bus divinis innititur, plus'quam con-

À

vincentibus probationibus demonftrata,

3

fola veris & innumeris Marty

L]

i, fo-

A

la veris & innumeris miracul;s firmata,

ydiny

j

4

fola omnibus & femper fufficiens , quia

? t

fola communi hominum fenfu probata,

ii

yli

dum in toto orbe terrarum aut viget

j

aut viguit, cum huc illucque fuccre-

Ícentibus hominum & morum vitiis

non ceflit, fed ad penam incolarum ad

j e)ü(d»«

tempus receffit, negare ergo revelatam

j

catholicam fidem auditis ejusdem pro-

bationibus non intelle&üs vitium eft,

f Ü

ed perverfz voluntatis.

lh w

i

IN 4

/ Iu-

Oc»00cC290

196

Omnes

Fufiüs perpendenti omnium here

Qu

"herefes

olras

füum typus in imprudenti emancipatio:

fugiunt

ne ab obedientia, humilitate, & virtu-

FUA

obedi-

entiam, te ftare videtur, ut difliculter diftinqua-

quottm

Til

tur, ad quam quzlibet opinio herefin

magis pertineat, cum in mala voluntate

Tie N

Y0is,

omnes convenire videantur.

'

j

Quó promptior ac fimplicior, eó eft

Deo gatior obedientia , econtrà quo

Qu

perfpicacior ac prudenti.r do&trine &t-

t

que omnis virtutis adminiftratio & in

tütoy

intyr

alios communicatio, eo videtur cfle

Jaudabilior, utilior, ac Deo charior.

At y

KEftote prudentes ficut ferpentes, & fim-

COfIfu

l

AR

plices ficut columbz.

Aranez

Ts

Quantum laboris impendit; & quan-

D

MLA

RY Q

diligen-

tam texturam orditur aranea, ut mut-

tia imi-

&tbf

tanda cam capiat: quid nos oportet facere,

lihse

"

ut juxta creatoris beneplacitum victum

li wj

& veftitum non otiando & nugando,

f

fed laborando mereamur, & ex gratia

litis

divina obtineamus ? benedicentes Do-

ib

minum.

VN

Omnia

Usque modo non petiiftis quidquam

lm

petenda

*

D

innomie

H

n nomine meo, petite, & accipietis:

ne Chri:

dicit Chriftus Deus in Evangelio. Vi-

|

fti,

derit nempe omniícius fcrutator COI-

| Jn

dium,

OCo200C20

197

ium l

dium,

ii nuda funt omnia, petitiones

fl

noftras utcumque exteriüs pié fónantes,

attamen ex temporalis noftri commodi

Y W

UO

quodam defiderio magis, quam fpirituali

10. 85

folicitudine procedere: primüm que

a va*

ld.

n

rite regnum Dei,

& cetera adJjicientur

vobis, dicit E vangehum, in magnam

D

piorum hominum confolationem. -

(f

oxl*r«ï f

Uf

Quod evo noftro divitie quorum- p. os.-

01

Ij

cunque Corporum in Germania raró cialibus

ib d

congruemer Juqnantur plurea mibi vi-

(

dentur caufe fubeffe.

1mo. Quod res

Q cidm

non per députationes,

fed plerumque

comtiuniter tractentur.

2do.

Quod

TU

humanus refpcétus & præjudlurnvm tu-

multus multum i: »1p')dxzmt

0[/(1.

Quod

lc& if

certa. & precipua -officia , qmbus ohm

u

ecclcüüü.u pzæücwbantur viri,

nunc

f f

laicis confidantur: non quidem

quod

m

ifti minus induttrii aut. prudentes fint

nyp

quam illi, fed tum, quod tempus, quod

ex gm

Jaicus a

lendz

& regendoe familia

e fue

.

u

xmpendcre neceffario debet , E*CL lefia-

fticus officio fuo commodare poteft

tum, quia poft Ecelefiaftici mortem ne-

Q l'dqül

ino, polt illam laici vero ad minimum

1CCP

Al

vidua peufionanda fupereft. 4(6. Quod

plerumque raro officiales ratione officii,

(

&

il

N

OC 200C20

198

& cure ipfis incur?ff&ntis condigne fa-

qi&

laréntur, & $re. Quod ratiocinia nou

dnum

füit, 1

annu;tim rite & pleynarie liquidentur.

p

De ufu-

ris et

Ultra fortem in mutuo à nemine

ttm dir

Y

n

»

N

fT

contra- p eti pOi

omni jure certum eft.

uid

&au cen-

autem per fortem hoc loco & hifce cir-

üti

fitico.

cumftantiis intelligendum, mihi faltem

&il

tsf

valde videtur. implexum. Videtur enim

in contratciu. cenfitico fru&us , non

tümo

equidem ex pecunia, utpote ad fru&tifi-

Bo

(s

candum de fe inepta; fed pro fummà

ex inftituiione bomioum non folum,,

lr

fed difpofitione ipfius authoris naturg

tng,

ceteris quibuscunque mercibus. certo

s ay

tempore equiparabili poffeffori quafi-

Nand

tus, juxta leges.& normas locorum mo-

Áets.

eratus, &que ad fortem pertinere, licet

1b af

fcriptores caeteroquin doCiffimi eÓ ri-

Wiori

otra

goris in hac materia progrediantur, ut

cenfus vel omnes vel pro magna parte

NU

cum -ufuris confundant, etfi videant &

w

experiantur,.citra cenfus pro móderno

U

*

orbis ftatu focietatem humanam fubfie

| fts

ftere non pofíe,

Cum. enim eousque

| Pvi

increverit hominum numerus,ut vix à

| lm

|

centefimum quemque terrze aut glebse

At tg

portio pertingeret, atque milieni ope-

rimanuum fuarum victitare nequeant,

quó

OC200720

199

u.l PH

quó Ecclefie ac omnes fere pxæ caufe

Join t

adnumerande veniunt, neceffe omnino

deni

fuit, ut ftabile fubdunüoms medium

perpetuam alias.futuram hominum li-

& MY

tem dirimeret, quem precipue etiam in

elt Q

finem Deus ter optimus rfietalla auri. &

hifet

argenti tum ex raritate, tum ex indefe-

vbi f

Cbilitate pretium fuum confervantia

aut

leturt

ordinaffe videtur, ut qui gléba,

diurno deftitutus eft denario, tamen

(u5, W

m

jl

f

T

ex numerata fua portione in majus fo-

cietatis commodum vivere poffit aec de-

ro ftt

n li

If

bea

Sic enim poffeffio numerate pe-

I$ n

cunke, eamque indies pro neccflitati-

us

bus àüt commodo nunquam certe pre-

videndis aut fatis evitandis errozandi li-

Qrt que

bertas utique eft, & vel maxim

pre-

Orü rmü

nefe, D

tio zftimabilis: porro eam gratis in mu-

tuatarium, una cum pecunia transferre

mri gt

! mllh

contractus mutui certe non videtur exi-

Aliud au-

WIW

gere: falvo omni meliori

tem eft mutuum evangelicum in necef.

,Meam *

Neé autem

nóet

fitate & ad tempus breve

cenfüs annui

juftificatione. ufurarie

ii f[li

6093

pravitati quidquam relaxetur, cujus ju-

ftifma eft

& manet condeminatio, il-

u

1]&«

lam totiescunque commiti exiftimo.

P

[

]^

t

g

N 4

ino.

ococoocoo

205

156. Quotiescunque iutuum nonh

I

ad negotiandum, fed ad füblevandam

eit

Allümm

fummam egeftatem mutuatarii & ad bre-

ve tempus dandum eft.

qpim

t m

:ado.. Quotiescungque invito mutua;

tinota

tario plus oneris ex ceníu, quam emo-

bitfir

lumenti ex mutuo obvenire deprehen-

Vipne

ditur: in aliis enim cafibus, quibus mu-

tuatarius ex mutuo fibi fa&o negotia-

re intendit, rationabiliter invitus non

(Ur

fihqi

pozerit videri, cenfum annuum, tanquam

f

fperandi lucri aut commodi portionem,

tribuere mutuanti tanquam focio re-

At

Ailtas

fpe&ivo; & grave videretur, quod mu-

Tionet

tuans fuo incommodo alterius. procue

ü )

rare commodum teneretur ex juftitia;

tirje

nifi, ut dixi, vittee confervatio aut al

o

terius 2equiparabilis botii ad breve temz

T

pus id exigat.

Subjicio autem me &

i Ti)

omnes opiniones meas ex affe & in to-

LR

tum Ecclefis & vero ejusdem fenfui.

N

In omnibus laudetur Jefus.

!in.

Honefte

Suis rebus honefta domefticatione

dome-

Tty

profpicere ideo ex optimis principiis

Tlhg

fticatio-

nislaus €ft, quia fpiritui ac naturz in concreto

]u

fumptis conveniens ,

vite ac virtutis

lh

ïr

fulcrum eft.

j p

; V

Ex-

CcCoooC^o9

JEDUT

Expungendis debitis ordinarié & p«f

levin

extra paucos cafüs male provi

detur vendis

debitis,

ial

affüummendo novum debitum, econtra

optimé ftatüs activi cum paffivo difcre-

ito mb

ta comparatione, expenfarum propor-

tionata diminutione, reddituum vero

um e

induftriofa & nemini neciva augmen-

dgri

tatione.

bt

) Mp

ViLOs f

Cüm- diverfitatem . pretii quarum- De re

cumque rerum confequentia capita de-

tia.

monct&-

y

terminare videantur: nempe neceffitas,

Qrtio

raritas, indeítruGübilitas, ufus diverfi

focit

utilitas, decor, aut commoditas ; in re

quir

monetaria pax effe vix poterit, quam-

us p

diu principes hujus mundi. valorem

Y ju l '1

ejusdem moneta, pro longo vel omni

jo at !

tempore eundem ac fixum teneri de-

revelé

bere di&abünt.

Portio enim, metalli

en o

in moneta contenti merx eft,

cujus

1

pretium pro temporis & circumftantia-

um fCU "

rum varietate absque difpendio publici

idem femper manere nequir, fed per fe

(j

mutandum foret, prout neceflitas ac ra-

m

ritas poftulaverint. Sedulitas mercato-

COUC[: Y

rum hoe novit optime, qui valorem

hunc quóque medio menfe: juxta fcon-

| D

tro - fchedulas per totum orbem circum-

volantes, -tempori, circumftantiis &

N 5

Ccoimi-

ocoocc29

202

femri

commercio attemperant, nobisque ce.

teris hominibus incuriam noftram hac

tUf

in re minimé invident.

Quod quidem,

p

cum pro publico tarm citis vicibus fieri

P

nequeat, attamen e.g. quóque triennio

itr op

vel demum anno congrué ac utiliter fie-

t&s di

ri poífet, precipuis tantum auri atque

OC

argenti monetis noviter ad annum ap-

Ti a

pretiandis.

Laus Jo-

t

Nequit fatis laudari, quod Jofephuvs

Í

A

At

feohi tf.

et Litdo-

IT. lmperator & Ludovicus XV. Gal-

]ni

vidixv.liarum Rex cenfus annuos capitalium

Kegis

Tpu

Gailie

ad 4. pro centum reduxerunt. Per hoc

i,

ob rsdy. C0l feeneratorum aliquantulum mo-

T09)

&ionem deratür fupercilium, ne divitiarum pre-

Cenfuum, &

p j

dentia in abüfus ftatui nocivos tam

h

fácilé défle&ant, utque nummos fuos

li

u

m',) f

N

rectius terre ac labori, quàm otio & lu-

iUf

j

xui, proó maximo Regnorum Populo-

rumque emolumento commodent: per

hí

hoc non mediocriter paupertás fuble-

m

vatur egentium , ne in defperationem

ls

aüi, confilium in perniciofis querant.

Vyter

Melius eft bona inter membra com-

un«

munitatis divifa efle, quam in paucos

tïïü'.'m

aut unum conferri, cujus. malo ufü to-

E

ta ja&turam communitas patitur 5 fit igi-

| fs

tur caput corpori, fed.vires fingulis

j

inem.

Ocoo9oco2o

205

Visqu

membris, quas capiti fuppeditent, ut

of

corpus per totum bene difpofitum ap-

ol qii

pareat.

jcby

Q r

Pecunie quà tales eatenus folum Pecwis

non funt

inter opes mundi cenferi poffunt, qua-

nifi fub

utilte

tenus divifionis medium inter homines

qur d

divifionis

conítituunt, undej qua nutriuDt, ve- medium,

m d

ftiunt, aut medepntur, emuntur; fic igi-

ur expendenda pro voluntariis, ne de-

Lf

ficiant pro neceffariis.

w.ü

cpitit

Prudentis eft, adimpletis primum

obligationibus undecüngue impenden-

tLoed

ülum d

tibus, dein talibus füam objectis ope-

ram,navare, quz, ceteris paribus, ma-

a.

jorem honorem cum utilitate inprimis

'vor

mj o

publicà,.dein etiam privatà nullo qug-

ftu, fed induftria ac labore comparan-

of

dum fpondent.

r

In fudore vultus tui comedes panem

at

tuum. .Gen.

ts l

"

at

Remediam cont;'a dueíla forcg, fi

g

univerfim ftatueretur, injuriam quam-

cunque extra judicium dishonorare pro-

p

de

T

latorem, adeo, ut fiqui

uc

m graviter fe.-

) ui'uiï

laceffitum probaverit, unum gradum

prioritatis nihilominus & irremiflibili-

nl

dat

SiCt .

1

ter, i vero non probet, ofüicium per

z*

Id

f

504

CC200C298

Id certe affequitur animus

fepe,

ETU

( di,

vel femper applicatus, ut occurenti.

um rerum momento vel ponderi fuf-

ge,

ficiat raagis, illasque poffit abfolvere,

E

quibus alius, licet prudentior & doGtior,

| Qui

ob de(uetadinem .applicationis prior

füuccmberet.

Suefce.labori, provide-

| revtt

yinte

bis menti & Ori.

ütat

Adeo mutavit rem bellicam pulvis

pyrius, ut noflris temporibus victorig

Yp

[ ln

ad fagacitatem, vigilantiam & pruden-

tiam ducis magis pertineant, quam ad

at f

M wt

litum aut uniuscujusque valorem.

3 hur

Nunc valet ars bello, quondam

jn ox

valuere Jacerti.

tl

Dux modo fert palmas, ante

tulére viri.

ss

r

tht

di-

Individuorum temperamentis

] 'ri f

Tif

gnofcendis, id eft, elementorum mix-

tioni magnopere ftudeant Medici, quia

lu

inde plerumque nafcuntur morbi, unde

prioris patitur cquilibratio.

Sic fri-

lo

üO, n

gida calidis & ficca humidis, atque vi-

eifim, facilius cutabitis.

(;

| Ws

Stelle apparent nocte, quia majorlux

[2

10n cernitur. Faxint fuperi, ut Magni

Tj

di

1Ca8

i

at dignofcere magnos, quibus mag-

4

na

OC »00c2o

6

oj

imu j

na confidant.

Non pauci fepius exper-

L occu

ti funi, plus follicitüdinis ac curz fa-

poud

cefere , ut operi adhibeamus. manum,

t abf

quam adhibità ut perficiamus.

r t

.Quidquid boni ac perfe&i eft, non

LOLUS. J

per excellentiam ftatüs auc perfonc, fed

T

per intentionis ac operis rcctltudmcm

illuftratur.

(icam ]

bus tl

Si permulta, quibus Europa abun-

dat, ingenia non nifi utilibus incuinbe-

LE p

t qui

rent ftudiis ac leGionibus, fore arbi-

tor, ut omnes bon:s artes, pro imag-

e valt

no humene fortis incremento,

mul-

, Qu

tum excolerentur meliüs, ommbmquc

confuefcerent familiariüs, ac tnulta pre-

Itd5,

terea feliciter ignorarentur, quorum no-

tio aut nociva penjtus dici meretur, aut

omni fru&tu fterilis eft, & demum cul«

fndti

tori füo preter periculum przecipitii ni-

u

(edi

hil adjicit, atque relinquit.

yri!

Potentiam firmat utentis modera-

qu

tio, impietas autem fubvertit

gtqlle

Omnis eruditio uülis eft, etiam re-

rum minimarum, Regnantibus, Militize,

a

[

provinciarum Praepofitis, & quomodo-

cunque alios Gubernantibus, cum nul-

TUX

la

206

'oc2oocso

Ja non eft neceffaria, fuo tempore, &

d eu

eubrti

loco cum optimo fructu applicanda. -

Wrerp

Arbitrarii boni prudentior eft non

agl

ufuüs, quam ufus imprudens: Prudentis

eft pauca timere, infipientis autem ni-

Ytu

P

hil formidare : melior eft multó pru-

dentia fine fci

la

prudentia.

entia, quàm ,fcigntia fine

hn

Prater neceffaria fidei & morum

1

lr

lm

ftatusque, przeftat pauca fcire fundi-

dua

üs, quam multa füperficialiter , unde

non raro conclufiones nafcuntur pra-

VRT

iperr

poíterae.

fürg

Prudens loquitur , ut intelligatur,

A tr

ftultus, ut audiatur, bonus, ut doceat,

malus, ut confuüdat.

lr

ltije

Permagna Dei miferentis gratia &

üttite

bonitas mihi effe videtur, quod homi-

Wj v

nem adeo jufta confcientie lance dona-

!

verit, ut errare nefciat formaliter, ni(i

"m

volens, & confequenter prima hominis

LU

in hac vita felicitas (que eft per con-

UET

Icientiam recié fatti conjungi Deo) in

UT

ipfius ftet, & re(ideat poteltate, nulla

fz'culi aut tenebrarum harum vi ac yio-

! hn

|

miüihm

lentia extorquenda, cum tamen e con-

|

|

trario in omnibus aliis rebus & agen-

o

. dis

OC2OOOCOO

907

pO

dis ebusque pateamus erroribus, ut lu-

cubratiffima confilia fallat exitus, fem-

T Cant

perex parte pendens à contingentium

or &i

ambagibus.

TU

m

Ut

Vituperium

faciem füpponit

animum fummendz alie informationis.

ul g

icnta l

Econtra extra faciem, timorem difcen-

di, & animum retinendz malitiz

[f

Itarebus omnibus (qu& corpori pro-

deffe medicinaliter deberent) utendum

l

£ 1l

"l

:

b

li

eft, ut cum ijllis habeamus opus, medici-

E

itti

i

na effe non definant, quomodo fit, quan-

do per nimium & frequentem uíum res

fireh

optimz in confuetudinem & cibi na-

tej

ilf

turam tranfeunt.

i, QU

Ars.non-perdendi temporis in ea fo-

lum folertia ftat,

nihil obiter vel me-

[iri i

1l

diocriter peragendz, ut opere modo fub

od

fUl

manu verfantis perfe&tioni, antequam

C 00

e manu dimittamus, ultimam limam ad-

ii P

hibeamus : folertis enim eft, quidquid

of

Qf

faciat, quam optime peragere; defidis

Veroó aut otiando delitefcere, aut cae-

W

D)

ptis facile defiftere

u

Pro fundandis, ftruendisque muni-

i

(

minibus, nifi preprimis fitus & locus

;]efl

ingenüi cum . induílria felegantur , ubi

plus

o8

OcCoOnc20

plus naturà conferat fortitudinis (pu.

Qul

ta petris, fluminibus, lacubus, paludi-

Y pot

fit, a

busque) quam ars & diligentia, opere

confurgent nunquam non graves pof-

Vil

feffori & incolis, nec multum valiture

edton

unquam.

Quidquid ^enim hominis

nn&

ftruit manus, manus altera folvit, dif-

Pisfican

ficilius vero, q:

Yly ul

tum.

19d a natura fuit pofi-

lg

W

Peccando (in q'uocunqu*e genere

intelligas) nemo fe nature vitio excu-

( pl

ubet

fet, quod folum eft noftre voluntatis;

beftie manfuefcunt, ac cedunt mode-

Vtando

jaofu

rationibus, folus homo flecti non vult

nequelege, neque ratione, nec minis,

M

NOET

nec ponis.

l nf

Quilibetobligatur fcire ea, quae funt

A Y

rationis fanv naturalis, fed non ea, qug

i (

funt artis vel fcientie private, hinc

Ü

enim quilibet poteft corripere errores,

qu

Q

D

quazfunt contra rationem, in the(i autem

V Yerbi

non poterit eos, quz funt contra artem

1 d

vel fcientiam ; fiquidem ftultum , vel

Vant

frivolum refponfum eft, dicere, hanc

rem non intellipo, fiquidem quseftio

li

lii I

ft füper re rationi fimpliciter fubja

cente.

Ms

. Qm

: 0000(50

209

idini

Quilibet fere hominum habet, fcit,

[

]

vel poteft aliquid, quod nullus alius

U5 p

It

fcit, aut facile poteft.

nuitt

Utilium librorum, five moralium ac

]m vilt

eruditorum, five hiftoricorum, five de-

OU

mum & precipue ad Philofophiam &

foivi t

Phyficam quomodocunque fpe&tantium

1 fl

z

xe&us ufüs certe inter maxima vitze

k

humanz folatia numerari meretur. Ty-

que g À

, Fonum eít, optimos libros ex inte-

gro perlegere, reliquorum, ut flores ex

vitio d

-quolibet libro jam . ante lectis addere

volumi

motando íciant, reve inutili le&ione

ht m

j Don

. pretiofum terant tempus , quod przeter

*efecum vere moralitatis: contra infi-

fiec fit

mitos zvi noftri libros, paucis excep-

tis, militat, qui przeter ftylum elegan-

a,qüæï? tem vix aliquid habent homine dig-

r L

num. Cümque tempori terendo ma-

atf :

gis, quam inftru&tioni ferviant, etiam

[e a

hoc mali habent, ut nifi.le&ti de verbo

du

ad verbum non fapiant, ficque tempo-

nud

ris detrimentum etiam hac ex parte

Itifh f

augeant.

agf f

Etiam ideó frugalitas & honefta pro

n 9f

ftatüs ratione parfimonia omnibus vir-

j

tutibus fuffragatur , quia majorem in

operando efficaciam rerum .. fufficientia

O

con-

210

OCoocc20

conciliat, cüm praeterea e&dem rerum

M

fuflicientià bonze vel male indolis fa-

ii

cile animus prodatur. | Principibus fua-

|tà dip

dendum. forfitan foret,

ut, antequam

Qm d

cuiquam hominum momentofüm mini« |

tiprea

fterium vel negotium confiderent, ejus-

b of

dem certo prius in opulentim vel fal.

IIEUR

tem fufficientiae ftatu exploraffent ani-

M er]

mum,.

Vera fibi virtus femper con-

At

ftat,

prefertim ubi de tertii prejudi-

rumque

cio aglcur vel lefione proximi.

i mqw

Mihi quidem videretur operez pre«

lhnmpa

tium, & facile, fenfim italicam lin-

Wnpe

quam inlatinam pro magno fcientiarum

t pen

-& omnium artium liberalium incremens

hu &

* f

to-reducere, quod in fcholis juventu«

tis Italie fenfim & fine fenfu introdu-

Lnte

ceretur optlmä

nunc hoc, nunc illo

lg ]

verbo, ejusque regulis ex latinitate ad-

Wiey

'er

optatis, nec intereffet, fi uno vel duo-

bus f»culis res demum perficeretur,

A Ti

Ünr

& fic latins linquze, tanquam origind

rie & fcientificze, 1ua reftitueretur glo*

tf

i.

ria: de gallica , utpote rerum explicart

darum longe capaciori minus conque-

A em

rendum eft.

ïü &

! & Qj

Sapientia Dei, & avaritia hommum

bu*ddm

gubemat mundum.

Mun-

| lm

OCOOOO

211

den n

Muridum utraque poteftate fpiritua-

n hi

li & laica regi debére, ex ipfa eviden-

pl

tia duplicis noftre fübffanti patet.

, t

'Quid eftigitur, dum, quidquid feecula-

dun r

ris przecipit poteftas, ut decet, tranquil-

jrent i

lé & officiosé obfervatur, & rigorose

[ie d

exigitur, quidquid autem fpiritualis fa-

at

lubriter precipit, aut monet, cavillatur,

p !

"negligitur, imo controvertitur, & ple-

.

üp? rumque in deteriüs accipitur

.

quid

jni.

eft? inquam,. quam quod fubftantiam

, incomparabiliter meliorem, fpiritualem

opt

vlicat

nempe carnes, przepoftero naturo

. per peecatum originale corrupte appe-

(cint

ia

ütu & judicio, dominam ancille, li-

/

"eram fervce fubdere ctci geftimus,

js j

& contendimus: unde mirum non eft,

fi i*

noflro plerümque facinore res humZ-

, D

Tas fzepé fusque deque verti, ut ad fon-

j

tem veritatis & juíftiti:e, ad Deum Chri-

p d

ftum revertamur.

Miferere noítri !

at

" — Omnis Novitas deberet ex natura D*sovi

,

iU

!

tatibius

'fua effe de meliori bono,

mon folui «ilibus

yertt

"utentis, fed & totius communitatis ac w noci-

15

"univerfi, alias eft cofruptela. Eft er- "*

M

£0 excogitatio.facile in ufum deducen-

'da, cujus exfecutio ac eontinuatio qui-

j "Dusdam aut omnibus prodeft, nemini

l

, aUtem nociva aut gravis.

j

j

j

O2

Ut

[6«tp/9 0 diip 9]

212

Hamis

Ut hominem propius,nofeas , ne

(Ner /

nem o«

POTtet

ceffe foret, ipfum in utraque forte vi-

m

in utra-

diffe, quam fobrié bona, & qu&m pae

| rl

qwfor- tienter àc prudenter malá ufus fuerit,

! adic

tunano-

licet omnibus 2equivaleat, imo proeftet

Ms

vifíe,

regulis pro bonitate (tatuendi, fi illum

&utf

catholice fidei ac vitze

(&i &

! eífe compertum

habeas.

] Qmod

&ta

Longé fecuriüs ac magis meritorie

Iujis f

czca divinis praeceptis proeftatur obe-

dientia, quam inveftigatur ratio.

Qu

lt d

Divitie

fiaffiu-

Divitize fi affluant, nolite cor ap-

Tit o

ant, no-

ponere: igitur divitiz non reprobam

It [

lite cor CUT,

fed eorum malus vituperatur ufus.

tUbl

appone- Omne enim donum defürfum optimum

nte

re,

eft à Patre luminum; fed propter di-

li lgi

vitias juftitia non eft deferenda,

(up

primum dusrendum regnum Dei: ca-

tera enim adjicientur vobis.

]ta Deus

lt ey

GR

fequacibus fe promifit terram la&e &

melle fluentem. |Ergo vera & humilis

M &

DI

paupertas in fpiritu ftat humili, nom

folum in indigentia: voluntaria ergo

R

1 fnit

Íobrietas.& abftinentia amore Dei ope-

rate, funt illa paupertas Deo placens,

NT

& coelum demerens.

Divitis abf!inen-

LT

tia fiat frugalis refe&tio pauperis, dum

| nj

fuübtrahitur voluptati, quod futurum €

Mu

oneri,

OC200C20

213

u

oneri.

Jacite" retia veftra in dextram

je.l)

navigii partem, & invenietis;. id eft:

quJH

quæute primum regnum Dei, & czete-

uíüs i

Clerüs' calebs

rà adjlmentur vobxs

t09 Dr*

& dives ingens .eft fulerum ftatus, ad-

(i, U

eo, üt fi usüs ejus opum, in proprium

compe

Clen & ftatus majus incrementum &

commodum ,

meliüs concertaretur, lex

amortizationis per fe ceffaret,

& non

js Ia

inutilis folum, fed & obnoxia reipubli-

fratüt

ce evaderet

at0

Quia mediante numero-

fo & divite'clero- fuper- effluentia vita-

lxte (

tur popu!auome, & 'opes confervan-

tür in gremio patrie : melius eft enim

elaml Ü

relpuolæcæ, dari multos patres pane ab-

undantes fine.filiis, quam -nimios filios

i oþmf

prop

fine legitimo:patre aut fine pane;

xrpnä'i

Quo rariores in confeffibus Magna- In feii-

"

Dus com-

tum eorumque' conciliis

fenes con-

filium,

. dul

fpexeris, eb frequentiores experieris

am lHLlf

rerum & caufarum pr:ecipitationes, qua-

a&hw

ruüm reductio majorem, quam initialis

gl

ponderatio exegiffet, laborem poícat

piani t

In fenibus. confilium eft

!re Del Cr

De virtu«

w ho

Siea, quz adverfarii noftri lauda-

tibus ma-

biliter & virtuofe gerunt; nos Catholi- ralibus

ji

ci imitaremur diligenter, illi fubito con- sde

u

54

pl

TT

verterentur : id autem generis fünt, li-"

J

O 3

bero-

214

OC2O0C?O

tendo.

berorum educatio, artium cultüra, do-

mefticatio, fobrietas, difcretio, unio.

*

ï tj

| &m

O quantam nobis pietatem, quan-

tam impendere familiaritatem dionatus.

.cæle[h p

T

eít mifericors falvator nofter veré piüs!

Spem igitur pro pietate, pro familiari-

TeDtit

tate fiduciam. reddentes horreamus of.

fitnus

fendere patrem tam piüm, fratrem adeo

dds?

compatientem ,. amicum adeo. diligen-

ámo

tem nos.

Q mcon&ans homo !

quo-

Mbde

ties ipfi vitam tuam, teque ipfum vane

Ws

ja&tator offers, fed in occafione ejus

"m

& tui ipfiusmet inimicis imbellis affenti-

; tor

ti non homea

T atnor

Ea rerum 'omnium divina dlfpenfa-

m

lais

tio obtinere videtur, ut, quae vitam a«

fperant, mortis minuant horrorem, &

Atlet b

EUR

elidant.

Ergo folus beatus, quem con-

fcientia recté fatti, 1ndeque fpes in Deum

nE

Mtata

d

confifa & vite & mortis tedia, ceu

tranfitum ad fummum & sternum bo-

i

Til

L

Vr

num, leta facit fronte afpicere.

Nf

Quicunque in temp]o re&é compo-

fitus commoratur, prefertim expofito

tl

diviniffimo Sacramento Euchariftico,

ld

l

ille celum' veraciter quodammodo an-

t;xcxpxat, cum Deo proumus, &, fum-

men-

Oc500c29

215

ilb

mendo Chriftum puro corde

intimé

10

conjun&iflimus. eft

N

Si militia, quze pro recuperanda

celefti patria eft vita hominis füper ter-

i dlUI'c

ram, confolationibus atque 'delectatio-

«

ne fpirituali non caret, quid erit fem-

) lii

TeA0mU

piternus cum Chriíto trlumphus in

cæhs ?

aremnd

lo dl

AÁmorem mtur feculi quantumws AmorDei

VlnCll Oorme«

m t

naturalem vincamus per amorem & ti- ;

p

morem Dei, qui nobis non minus per

ifone &

rationem naturalis, ac longe fortior,

il df

eft; commutemus amorem mulierum

in . amorem chriftiane benevolentiz:

Quid ením quefo preter . aliquantu-

a df

lum fidei, fpei & charitatis, ac demum

p vt

preter brevem & ex habitu levem pug-

frortt:

nam & obedientiam habemus, qus Deo

Ua

pro tantis mifericordiis gratuito impen-

es1n l

fis gratanter offeramus & rependamus,

ædlb :

aut quibus Deo placentes fehcem me-

ermut

reamur eternitatem ?

ett

Nifi dolor offenfionis Dei poemten-

Q

tem magis moveat, quam timor pene,

f

)d

adhuc parum in perfe&ione chriftiana

qu

& charitate Dei profeciffe videtur.

b

Amor

Ex

0 4

516

ococooc3o

Amor & timor Dei adeo & longif-

«t

fime füperant omnia ,. ut tempus aut'

füt,

horam vincit &ternitas.

Ts

| 0nd]

Vindica-

"Tolerantia malorum, quz nobis oc-

Tet

:*, que. Cürrunt, propter Deum optima, eo-.

Difwt rym autem, qui contra Deum fiunt,

| a

t d

iniqua & pellima eft. —Vix gradus ad

irreligionem propior mihi effe videtur,

Yif

quam caeteras, fic dictas, religiones uni-

qitm

ce chriftiane zquipárare.

T

Quid luei

cum tenébris, quid Chrifto cum Belial?

URT

preter veram enim catholicam religio-

nem néc daturt, nec toleratur prudenter

As q

lt

alia, ubicunque absque hominum lg-

fione & injuria vera, mediis difcretis

Ws

& neminem quomodocunque ]zdenti-

Qi

bus, introduci poteft per viam przdi-

| ol

cationis, per virtutem veritatis & ver-

m

bum Dei, quód,omni gladio mavis pe-

d

netrat ad divifionem usque anime ac

medullarum : compelle intrare, dixit

Á

Dominus, non feviendo, fed fuaviter

j

ji

fortiterque invitando 5 qui non colli-

T

git mecum, .dicit veritas.Chriftus, dif.

iij

pergit.

Caveamus igitur tam inhuma-

l

JJ

!

nam tolerantie ufürpationem, ut, qu£

f&l

li de,

contra Deum aguntur, tolereraus. Deo

vobis

|

relinquite vindi&?m eorum, qug

acci-

|

OC2OOC2O

217

(

accidunt mala: vos vindicate, que Dei

fünt, & vindicabit vos Deus de ini-

nyi

micis veftris, quod femper vidiftis, &

nondum didiciftis.

10

Tempus meum nondum advenit,tem- Tempus

tll

m

U D

pus:autem veftrum Ífemper eft para-,.a

runm

tum, dicit Jefus in Evangelio nobis cla- femper e

dpU

: Vi

re infinuans, preftituta nobis tempora P?r2m.

quidem nulla re, quam Dei voluntate,

[UU

jl

immutari poffe, hacautem liberrime ab-

m

breviari, prolongarive, ut igitur nul-

li fidere momento: poflimus, eó felicio-

1 FELB

res, quia hoc quoque timore prorfus ju-

p eï

fto.contra tentationes indefinentius ars

nnum !

matl initium fapientice timor Domini.

: d

t

Qu1 mifertus eft Deus, ut daret fe a-

yn p

'wnoicendum & amandum :

. Imiferea-

1$ &ïi

tm noftri, ut nequeamus 1pfum amphus

nuj

offendere.

anite

f

- Adeó unice ac mtegmhter pro Dei Onse:

et unice

gloria & fervitio conditi fumus & vivi-

] 'Jax

pr Deo

"m

mus,:five Reges," five Plebzei; five mi-

vivimus,

1

hLes, five clericij five cives;"five colo-

wnLN

!

ni, five mercatores, five amüces, five

c&libes, five conjugati, five in focieta-

Il

J

te dmcnteb, five folitarii, ut, qmdqmd

U

nobismetipfis.propter nosmetipfos im-

)

pen-

248.

ooooOo

|

pendimus, in perdmonem & maximum

| 01

difpendium noftrum, quidquid vero pro

(l

DI

Dei gloria, tanquam fine noftro prima-

rio, juxta ejusdem tum. pracepta tum

lreyi

coníiia & monita, vel.boni facimus,

frnfüm

vel 1ali-omittimus, in lucrum nobis

Mp

cedat infinitum, ac felicitatem operetur

o

noftram ::.Deo igitur vivite in hac vita,

ii

ut per ipfus infinitam mifericordiam vi-

Agp.

vatis cum illo in eternum.

Nolite 2e-

H

mulari pro rebus terrenis, quze vobis-

Wt

cum fimul omnes tranfeunt, male u-

Is nj

tentes etiam & maximé poft mortemtor-

Næc

quent, bene utentibus vero in prz-

Ment

mium. & confolationem ceíffurze, fed

h, te

zemulamini charifmata meliora

Neque

Rex, neque Miles, neque Clericus, ne-

]

Thoon

que Civis, neque Colonus, neque Mer-

cator, neque Artifex plus, quam quili-

m Jj

1 h

bet membrum, conftituunt reipublice

per Deum propter Deum inftitutze, ho-

ïülbüs

minibus non nifi dire&ivé commiffze.

| U

] h

M

Vità eft

ts

brevis;

Homo. chriftiano - catholicus , qui

et levis

veraciter;:credit

& implet credenda,

t

pu gna

!N

pro ob-

eatenus..quodammodo coelum jam. ha-

Ti

tinendo

betin terra, duia Deum fummum ac

"ia

C«lo

unicum bonum, quatenus humana ca-

Mp

plt imbecillitas, propinquiffimum ha-

lr

bet.

j

Oco2ooco2o

19

frlftd

bet, manducat, atque poffidet:. adeo

veny

ditefcit

qui pro Deo cunGa dimittit ,

Levis ac

fopr

omnia patitur, omnia. facit

eu u

brevis.pugna, pro ?eterno & omnem

faciui

fenfum tranfcendente prxemio

Quis

Ut n

non pugnet alacriter, ut vincat adeo

Lopei

falubriter? Omnis paílio vincendo mi-

hat

nuitur.manente merito ,. fuccumbendo

yrim!

aütem augetur.crefcente przelio

Volle h

-

Homo etiamfi daimnationis füse ve-

ye Yal

ternz poffet effe certus aut beatitudi«

m

nis, nihilo minus omne malum vitare,

ottemtt

atque omne bonüm operari propter e-

n

minentem charitatem, quam Deo de-

It L

bet teneretur.

, NI

Ylle pro Chni'co relinquit multum,

l'lClIS,

imo. .omnia, qui fibi nihil refervat, quan-

u

tumvis parum fuerit, quod poffederir.

am (

Vid. homil. S. Hieron. Presbyt. pro.Ab-

e;pubx!.l

batibus 1. 3. in Math. .cap. 19... Affe-

d

&us igitur habendi fruendlque relin-

iil

quendus eft. Inimici fibi remittere no-

lentes cértant reapfe pro magifterio

CU, j

ignavie atque extremz ftultitize.

r

JZIH :

Vix eft, quod focietatem, juftitias,

ymil^

veritatem,

ac veram.pietatem turbet

ac 1mpedmt magis; quam innumerae:no-

quia

nun^

ftroe præfumpuoncs pro nobisy: vel

cont'a

l

220

OC2OcC2O

l

(Um

contra alios absque omni, vel fine con-

grua ratione concepte, ac proeiudicia,

itdin

absque plena aut competente caufz co-

ttnpor

gnitione in nobis nata, auresque noftras

| tj if

Trui

ád omnem veritatis pulfum prazcludentia:

hoc énim modo errores noftros cum ma-

CUU

xifüa foventes & tuentes pertinacia in-

prrmu

jüftitias committimus &numero &atro-

Ts

Airtje

citate deplorabiles, horribiles , quia no-

ftra culpa, absque fufficiente mforma-

fiton

tthnor

tione precipitatas.

r er

- Si quis vult pofï: me venire, dicit

lts

veritas.Chriftus in. S. Evangelio fecun—

liiet

dum Mathzum, abneget femetipfum,

Wi d

& tollat crucem & fequatur me,. fo-

brié, pié ac jufté vivendo, terrenis non

QUI«

üiiin

nifi in Deo & pro gloria Dei utendo,

Dei legibus & virtuti omnia poftponen-

D

LU

do, ficque majorem in omnibus Dei glo-

rYiàm, & propriam falutem geternam fe-

qm()[w

dulo operando.

Mu

. Conícientia recté f'l&l, & pafforum

T mag

pro veritate; tantam in domino pariunt

'iten

Qd ;

de]e&zmonem, qualem mundus neuti-

quam in tliefauris füis putatitiis habet.

b

| TUon

"Flenda fimulac ridenda methodus

Ti

noftrum invafit :eculum,. quà pro fta-

lche |

tuum

QCO00C2O0

22fÍ

Onet

tuum. felicitate preter hominum. mul-

Yi

titudinem nil ardentius dOHderamus,

TetT

temporum viciffitudines, cuiturze & hu-

Jle n

mi differentiam, nec non vicariam reg-

edud

norum omnium neceffitudinem parum,

$ QD E

aut non fatis reputántes, pofcerls bella

titad d

paramus aut famem.

Par enim orbis

ero t

morbus effe videtur, pàucos aut nimios

mortales numerare; ftudiofa igitür pro-

i

einfot

portione opus eft

fimile opprobrium

«€conomiam noftràm occupavit,cum po-

tius ex fübditorum ruinis, quam ex in-

1fe, i

duflria, labore, ordine, & preefertim ex

tio R

fobrietate, luxusque fuperflui profcrip-

tione ditefcere malumus.

meopi

* [f

Quidquid zequaliori rerum dlfpenf'a-

fréfio"

tioni in orbe fervit ,

hoc communita*ti

ml ufeF.u

hominum perbene prodei*t mamsque

szponl

perficit ítatum! communitatis , Juxta

Ddl

creatoris voluntatem.

m

Multitudo nimia Feftorum in foro, Nímius

in magnum reipublice catholicz| de-

feftorum

alfüfl-

numerus

trimentum cedere videtur, qua otio ,inDomi-

1] pifl'

quód in cathedris profligamus,

Vlam nicas

transfe«

jys

fternimus: pro pane clamamus, fo-

, rendut, ;

j

lertiam laudamus,. inertiam — autem

quodammodo fovemus. Dominica eít

m e»hnll

dies Domini ab ipíomet fanctificata ,

qua

U

OC200C26

222

l

'qua finiul caetera fefta füio maádo' utxh—

oj

ter celebrari poffent. '

turit

MalaPo-

Illud etiam inter. malas Pohtxcas, &

dment

litica

matri-

toti quafi mundo inter perniciofiffimas

f

monia

eííe; videtur, maguos Pun..ïp s non

tufere

princi- .ponfis fibi aptis, Ied potius convenien-

4pnic

pum ni-

wm

mium

.tiis cogi nubere,. res intolerabilis indi-

cone. .Viduo, prejudiciofa propagini, damno-

Tif,

ss fa Publico. Pauper. longe deliberat, ut

ligantur.

charam vitze fociam inveniat; Princeps

ligatur rationibus ftatüs: th quemodo

Y

108

Rudeat omnium commodo, cum.ipfe

pl f

arum folatii inveniaz? Hinc perlope

i me

Íunt illze diftra&iones regnis, fübditis,

àdig|

Principibus iplis perniciofiflimz.

ims,

Egeftas fübditorum ruina Domman-

AU (

tium non raro eífe folet.

Provifus

ET

;enim paret, quia timet amittere, fame-

& qu)

licus appetit, quia fperat acquirere.

Tudei

ferviant

Congruentius, & Publico magis fo-

ltc

ret utile, fi Judzei non ex negotxolum

ll

illa

ro ju-

fta mer- lucro, ut otiofi prædones, fed ex labo-

i

«ede,

re viverent ut mercenarii.

Ti f

Uitat«

In ftatibus magnis incomparabilitet

EE

majus & utilius negotium eft ftudere:

Ms

confervationi, quam extenfioni.

l

j

Quid

Ocooo0co2O

223

hu

Quid foret in mundo utilitatis, com-

modi & incrementi, fi, quantum nà-

turaliter fieri poteft, ftratis femel fun-

EUS

damentis priorum pofteritas füper zedi-

lls

ficaret in omnibus: cum quevis z-

(

tas feré collapfis, deftru&tis, aut corrup-

COnas

tis priorum magiíteriis, ilinc cogatur

abili

reaffumere, unde fuit ceptum a fz-

Q db

culis.

Jiberdi

; us

Nemo melius quidquam agit, ut mi-

; quem':

hi videtut, quam fi id; quod cujuscun-

eu

que ftatus ratio aut pofcit immediate,

j p

aut mediaté exigit, cüm plenitudine

, ii

cordis & pietatisexíequatur. Quid enim

i.

facias, per füperiores tuos tibi diétat

Dony

Deus; quo facias amore, quá difcretio-

ne, alacritate, refionatione, confequen-

Dui

w

ter quó meritó, tuum eft curare.

Qu

Incolarum & fübditorum omhiüm

p n

facultates accuratiüs fcire omnino ex-

1eg0li01

A li

pedit,. ut ftatus vires fuas eo poflit cer-

tius füpputare, & fubfidia exigente ne-

l

ceflitate divifim moderari eo. juftius,

I

l

j

"

quo uberius colle&im obventura dig-

l

"

nofcet.

4

u

Vix

224.

OC200c30

Vix eft major totius Pfeudopolitice

vt

error, longiores que pejoresque poft fe

ptte

fequelas trahens, quam hominum ultra

Ml

proportionem regionis accumulatio

10

In magnum totius Europz? & com-

Áisco

munis pacis bonum fore, mihi faltem, vi-

18l

detur, fi formidande ommbus Mofco-

qe i

vio vires per navigationis & commer-

g

cii incrementum ex tranfitu libero pon-

T aC

tüs & maris grzeci obtinendum diften-

M

terentur magis, & à continenti quo-

dammodo abftraherentur 5 proprio qui-

]it

dem Mofcovis emolumento, féd & om-

EUR

nium quieti confuleretur: quo plus e-

iotig

nim aquze capiunt fpatii, eo plus amit-

Wi d

tunt impetüs.

n (

Depere-

duf

grina-

Moderatz peregrinationes, quamv:s

U

tioni-

cum omnibus hujuscemodi piis 0peübu5

&ide

bus,

absque difpendio temporis aut pecunig

gtbl

adhucin meliores ufus converti poffent,

inftitute , ideo funt laudabiles, quia

ldas dïä

externam fidei profeffionem non folum

v

per fe jam declarant, fed omnem etiam

in cafum facilitant, firmant, & ad con-

| It

ftantiam in fide obtinendam gratiam

le)lll

divinam conciliant :

optandum tamen

W

effet, ut omnes decennahter, vel omni-

Whta

| Vi

no elapíis 20 annis tantummodo reno-

I

varen.

OOOOOO

aay

gt

varentür,.non autem quolibet anno re-

1.:

Qp

peterentur.

Ym

TRU

Multis jam antiquorum Philofopho-

rum optime perfpe&tum fuit, quod ege-

p t

itas communis murmurationem atque

ifitn

rebellionem, opulentia fegnitiem rerum-

bus Mi

que incuriam pariant, fola autem fru-

(c conm

galitas, fcilicet ubi rerum parfimonia

libero

nec inopiàm parit, nec labor affiduus

lum d

otium admittit, pacem firmet.

dnenti t

; Puto folidius, quam fieri afi'oläc, ju- Reme*

proprt

Jum

ul

ventutem chriftianam :contra infultus

Contra

amoris fzeculi cum atate crefcentis at- amorem

qui p

) pluszï

mari debere, inprimis infinitam felici- Profa-

nune.

tatem divini amoris omni folertiffimo &

fuaviffimo modo inculcando, quo pro-

le5, qllaï?

fanus amor, üt gutta in mari, abforbetur;

jisope

deinde miferias, profani amoris infe-

atj

parabiles comites, diligenter oftenden-

vtf*

do, ne proprio, üt plerumque fit, il-

abües 7.4

los damno erudiri accidat. . Tela enim

l

]

j non^

i

provifa minüs feriunt.

1nelm Ü

Indignum pro?süs ac d&plorandum.

Contra

Ui

D

g menta

w p

eft, quod Chriftiani, etiam; Catholici

theogo-

poft 17 fecula per Chriftum ftabilitee nifiea.

ylui mf

veritatis nondum definant, fcriptis, di-

,

6s & cantionibus fuis viliffima fimul .

)[I]Odo l

ac

[/

256

OCOO0COO

f

ac fceleratiffima czeciflime gehti'litatis

figmenta theogoniftica pro flofculis fe-

perüo

u q

dulo ac zelofe interíerere, quafi fontes

deeffent ad omnem quamcunque ex.

u p

j

prefionem locupletiffimi, qui ex verit-

fimis catholicorum fcriptorum hiftoriis

i

g d

ad erudirionem fimul ac zdificationem,

morumque utilitatem poffent, ac debe-'

hm

lt

rent fubftitui..

Cum igitur congruat,

[Libm

ut omnis fcientia & fchola, Rhetorice

Aülnjc

&.Poefie non minus, quam przeferum

il'.'es fler(

Aftronomie hanc mendaciorum, hu-

du

mana mente non folum indigniffimo-

rum, fed rationi ipfi fupra omne aliud

im,

i Qu

repugnantium peftem erubefceret, Oop-

,

u

tandum enixius eft, ut curà & folertià

Ál

Principum & Antiftitum chriftianorum

M m

purgata ab ejusmodi fecibus lexica, di-

€tionaria ,

epithetorum fynonima .

Cün

phrafeologie confcriberentur, ac in om:

I

]

ni fcientia & fchola introducerentur, im-

W

,

qun

li

piffimaz vero:de pluralitate & genealo-

A

gia Deorum fabule penitus demum e

iel h j

memoria hominum, eliminarentur, ac

:ä d.

profcriberentur, ut Tübinge & Stutgar-

fued

de à D.D. Schikardiis pro aftronomia

i IU

jam a. 1687 laudabiliter ceptum el ;

ttm

Wt

Fa-

OC2ooc2o

2327

gentm.

Faxint Superi! ut Milites reli&to fu- n« re

olcul

perfluo eóque moleftiffimo corporis cul- "!!itari

palit

tu, qui fepenumero contra magis,

quam pro re militari facit, utiliori lon-

u

ge occupatione pietatis imprimis, dein-

l un

l

!

dein Regulis & praxibus earum artium,

m hii

Qcatot

qug vel in caítris, vel in itineribus,

pugnis, obfidionibus obvenire folent,

al

folerter, & benigno inftruantur modo.

o

Ut iidem, qui optimi chriftiani, ftre-

Rhet

nuiffimi etiam, & infüper fagaciffimi Mi-

pret

lites fierent.

Quibus omnis. occafio

jtüt'

ad exercitium virtutis, virtus ad ho-

dl

P

norem, mors demum ad certum eter-

Yil

ne falutis ftipendium cum gratia Dei

gt !

foret,

& k

Praterea leves clypei in fini-

;

Ítro brachio, & pilei ferreis laminis pro-

jftamt

Joit/

,,te&i multorum arcérent fítrages.

yonit

Confentaneum omnino rationi ac

m

m l 1

eligioni chriftianz videretur,'fi tor-

tili

!

(

;if tura in

quifitorum criminalium abroga.

-Iéntur penitüs, vel mitigarentur cer-

qeni

nf

i

te, in eorumque locum contra val.-

dé gravatos, aut convi&os opere, &

t o

pone difzretz fubrogarentur, totam vi-

fruf

tam perduraturz. Deinde utii, qui ad

]^ mortem damnati fe impcenitentes often-

derent, aut omnino, ut accidit, blas-

f

Pa

J

phee

2358

oc5occ20

Y

phemos, etiam in hac vita pfo publico

[

It

—

'

illo fcandalo ac irrationabili impietate

h

mint

ad exemplum & territionem: aliorum

| hss

punirentur infigniter, ne impunitas tam

TO

inhumani fceleris imitatores progignat.

! Rntos

]i f

Multi-

Multiplicatti gentem, fed non l&ti-

|Oenin

plicafti

gentem,

tiam: unde ememus panes- Philippe,

j m

fed non

ut manducent hi.

Supernumerofitas

leti-

-]tisue

tiam,

hominum proh quantus error! non ni-

LU

fi pefte, fame, cedibus & bello cor-

d

rigendus, ut femper ac naturaliter evee

Ji: )

nit. Supernumerofitas enim hominum

tf

per incuriam mapiftratuum npata mife-

J hst

rias generat,.

auget, ac demum if exi-

'ueftus

tium complet omnium : OV

jum villi-

1G tre

cus numerum habità temporis & pa-

fcuorum ratione determinat.

Et hoc

Y

A

0s

neíciat facere in populo, cui Deus g

Z LP

bernium confidit? Sint igitur nec pau

o

ciores nec plures incole, quàm tem-

L

$

j

l

Lümuw

pore etiam mediocri ac

minus fertili

ii

commodeé poffit alereregio. Melius enirt

A eo

effe videtur, fi inter pauciores omRt$

Wt

Deum folerter pro fuis beneficiis la*

üü;, W

dant, quam fi inter plures innumerh

"nf

culpa fupernumerofitatis tabeícentes»

TU [

aliorum ruinz'ác necibus, nec Dei f*

"

H'Qd;m

dent laudibus.

l

A

| Vefe-

OC200C2O

[

429

n

Veteres romanos in hoc peffiméDe fic

i&ato-.

li i

imitantes, plerasque fe&as partim to-;

erantia,

yerí d

leramus, toleratisque vix non locum

npunit

cedimus, partim diffimulamus, rnalo re-

s

putantes prorfüs judicio, hac nos po-

litica ftatui & prefertim populationi

ed m

fübvenire: Roma vetus devictarum na-

u

tionum Deos adoptavit quidem, ut

ritmet

quisque inveniret, quod domi reli-

r n

quiffe credebat.

S. Leo in Fefto SS.A-

& bel.

poftolorum Petri & Pauli ad hanc rem

uralt!

dicit: Magnam Roma fibi videbatur

nl -

affümpfiffe Religionem, quia nullum re-

) u

fpuebat errorem ; verum quanto damno,

qun 1

funeftus Rom:w monftravit exitus, quee

o

cum crefcentibus vitiis interiit.

poris

.'.

g

"

Nos Germani juvenes noítros no-De cwa

biles

vuile

ac ditiores exteris nationibus 2d"lte-

yr xl

preparamus, & magnis fumptibus trans-

qi'

mittimus feducendos.

Sicque dignum

n

incurie noftre fru&um reportamus,

ii

dum eosdem.filios ac nepotes noftros

o U

ia recipimus perverfos atque deftru-

wi) ^ &os, ut fibimetipfis non folum, fed e-

tiam familie fuz, domefticis atque vi-

í mHUE'

Dd

cinis oneri, fcandalo, atque dedecori

evadant, proeter linquam & vitia ilia-

a

li

rum nationum parum aut nihil fcientes,

|

L

14

non

430

"OCOCOC2O

iet

non raro etiam matrimonio inutiles;

guun

quid enim fperemus juventutem igno-

quen

rantia du&am virtuti magis, quam vi.

Jit

tiis intendere? Igitur colamus juvenes

t

'domi, & viros mittamus foras ad ex-

(nt.

plorandas virtutes exterorum, quibus

/

1 j

| pollent.

p

'Thea-

iaj

Miror vehementer, quod ;l)lerique

trorum ;

Moraliftarum in theatra, & non po-

lo

fhorige-

UI

yatorum

tiüs in methodum illis utendi invehan-

tinjy

laus,

tur, cum, hoc corre&o, illa fint optima,

TAtmer

& ad corrigendos mores inftituta. Ver-

ba movent, exempla trahunt.

t

Qul

Aliorum opiniones in adiaphoris dum

dium |

adprobare aut ampleétari non poffis, fal-

ttoe

tem mente nullatenus damna, perfua

idy

fus, quod fi tecum illi paribus res di-

t

metirentur rationibus, idem tecum fet-

nf

Ug

rent judicium, vel tu illorum accede-

res.

i

M

De cura

Pretiofius vix orbis h.abet, aut ut

juventu-

Ya

ti5,

uam habuit, Senecs fpe&atus oculo

Ul

aut Theophili, quam s&vi uniuscujus-

b

que fpem vegetam, morigeram juvea

lite

tutem, fuftentaculum fenefcentis, gubér-

fOlVe[

natricem incipientis mundi: & huic co-

"

lende, huic fublevande, huic erudien-

de

/

OcCo2ooc2o

431

dze tam parum ftudii, tambrevem &exi-

) i

guamn impendamus curam ? Nepligentia,

t g

que nunquam non generi humano ma-

qui

ximis ftetit calamitatibus! luvenes tur-

ys j

matim concredamus adolelcenubzs,

as d

(fint utcumque do&i & capaces, qui

m (

alios in multis erudiant) cweterà vero

imperitis, quos ardor juventutis adhuc

y p

impetit magis, quam ratio gubernat aut

regitexperientia? His? quos, ut difcant

& n

d ia

normut doceant, adhibeamus. Ilis, a quo-

rum inftitutione paulo poftreligionis fir-

int OP"

mamentum, falus parentum & patria

ts

dependeat, expertiffimorum hicopus eft

in

confumatiffimorumque opera, qui ftu-

phons

dium prius fatagant & quidem difficile

arripere, ut nofcant tyrones, quam ut il-

ol

3 r

los doceant ; quis enim plantat arborem,

nifi ejus indolem, naturam & exigen-

bus ff

teCllm1

tiam noverit, dquuxüerlt? Vel quis hu-

mo committat edificium, quin funda-

n i

mentum ad foliditatem usque perfcru-

tatus fuerit: talium eft opus, qui vi-

r aU.

Vacitatem juvenum bono vertere, per

tus 0»

utiles applicationes difcretione, lotga-

nimitate, gravitate & difcreta caftiga-

tione malitiam vincere,

n 1"

ftupiditatem

j g'*

folvere, pigritiam excitarey fpiritum

Y nlli'

bene difponere, animam arte bene co-

( erüü

4

gitan.

232

OC200C20

gitandi & chriftiané excolere & forma--

re, corpus moribus, civilitate & comi-

ET

tate condire, iras mulcere, msfítos eri-

vant

gere, patientiam & humilitatem incul-

qul

care & afüefcere diu no&uque intenfe

A

ftudeant.

l

De con-

filio fe-

In fenibus confilium ! Principibus

Q

nu

vel ideo etiam fenes miniflri prafera-

k

D

biliter cateris paribus fuadendi funt,

D

quia fenex magis, quam juvenis, indo-

n

lem fuam in plurimis oceafionibus jant

p

prodiderit neceffe eft, atque ideo mc-

lius dignofcitur.

V

ET

Numero-

INumerofitas hominumkly)ona ex ine

ftas ho- teora Caufa ,

&df

m

k

mala autem ex quolibet

iU« defe&u effe vi

detur.

(

Facien-

Quze fieri debent ac poffunt, abs-

'tjt

da abs-

T

que di-

que dilatione tam cito, ac potes, fac,

1

latione

& abfolve, quo magis tibi pretiofum

LUl

lm

abo. femper tempus ad alia five inftantia,

vantur,

ün.

five fuperventura füfficere poffit.

füþte

Politica in genere eft ars, propofi-

D p

tum bonum congruis atque permiffis me-

tj

diis ad fuum finem convenienter dedu-

Qp

J

cendi: in quo fenfu etiám virtus elt;

i.

ad malum finem autem, aut malis me-

Ti

diis exercita vitium.

h

Vix

ecoooc»o

3331

Y f

2Mix quidquam inter nos mortales

J

aut obftinacius difceptatur, aut fer-

al

ventiüs propugnatur, quam illud, juxta

m inaj;

apoftolum, frigidum verbum : meum ac

Je ia

tuum.

Artes quæcunqu&, quarum ufus, &

Ti

exercitium hominibus plus nocumenti,

pate

quam utilitatis adfert, eo minus mih

ndi t

videntur tolerandze, quo magis per €as-

j i

dem utiliora adt neglipuntur, aut im-

ybus 1

pediuntur.

J t

Verze pzenitentize fignum ac teffera

emendatio, atque in bono perfeveran-

n d

tia eft.

[ quOhbl

Obedientia prefertim in divinis prz- Obedien-

nec um. tiaprom-

ceptis nunquam Deo charior,

ta eft op-

i, ?

quam exercenti levior atque expedi-

tima,

QUs ï:g

tior eft praefertim in iis, quz precep-

relit

tum fextum decalogi attinent,

àm

ia

cüm absque omni mota, absque omni

i.

fuüpterfugio, aut ratiocinandi prüritu

ex puro precipientis amore immediate

n

ml

undequaque digniffimo latanter ,' fic-

que maximo cum merito praeftatur, cu-

j

*

jus, inter cetera longé majora ad de.

mum eterna premia, inftantaneum fem-

g

per eft re&té fa&i confolatio, c(onfciel.x-

[

l

PX

iug

234

oco2oocoo

tie libertas & menltis hilaritas ad ipfam

il de

corporis fanitatem plurimum condu-

| qui

cens.

| rj

Vera & genuina, indeque longe prä:-

| Vi

ftantillima, ac fimul ad confequendum

| QUi

finem. aptiffima ac fecuriffima Politica

Áii

eft ars, felicitatem & publicam & pri-

hi

' vatam licitiffimis, eumque optimis. mo-

(on

ralibus confonantibus ficque virtuofis

m

ac coram Deo meritoriis modis procu-

ghar

randi. Unde faci!e videtur, falfam Po-

liticam five Pfeudopoliticam effe , quz,

Ya

quibuscunque mediis & modis utitur,

ls f

femper exitium füuum & ftatus, citius aut.

n

tardius, ex corruptis & venenatis fuis vi-

|qun.

Non enim eft

* lísem

fceribus progignat.

confillum. contra Dominum, qui de-

dtber

ponit Potentes de fede, qui in fe &

h

fua malitia confidunt, & exaltat humi-

NI

les, qui in fimplicitate. cordis fui, &

||

At

bumilitate Deum, ejusque legem fequ-

Xl

untur, & exquirunt.

h

Dpe fir-

mo pro-

Permulti adeo mobilis fünt genii,

BU

pofito

"t vix ezpta propofita millenis abrum-

TT

nonain-

ä

pantur cogitationibus: his utile eft, ut,

plius

quam primum fe motos fentiunt, quie-

di,

peccan-

n

fcant, facrum tribunal adeundi' eó fir-

f

miüs ini'tantes.propoiito, quo facili

f?s

1

D

[o«me o «

235

J

1

Áj

id decreverunt,

oratione obtenturi,

- Q

quod animi moblhtate difficultari vide-

tur : bona eft oratio cum eleemofyna.

D.

Vitatio occafionis peccandi inter prz-

cipua eft ,

qua talibus ample&tenda

Qu

-

[

Balt

funt.

. Judicium

nj

Absque fincera veritatum ac prin-

hominis

J 1

Cipiorum chriftianorum fequela , nec e (can-

vital

celum obtinetur, nec mundus bené dale.

pnu

gubernatur

a'famP

[e

Ve mundo a fcandalis !

cum ju-

1s Ut

deis fuit fcandalum Deum hominem

pró hominibus crucifigi. Raro vel nun-

CIQus t

j U

quam fcandalizatur bonus, malus, quo-

nim *

tiescunque vult, infirmus, cum non

deberet

qi?

j

In infimis virtus perficitur, hoc fe-

at D

pe videtur, cum generofiffimi in arduis

fs

fuccumbunt in minimis: linquam aut

'il

411

oculum cohibemus difficilius, quam mul-

ta incommoda & multos labores fufci-

peremus , multum etiam opinionibus re-

,arhl

gimur ftulti pro fuo quisque modulo.

2 Cüvu

Ad füperandas tentationes przfer- pe s.

tim carnis efficaciorem credo ambitio- tationi-

Y qllf

bus fupe-

ICOE

füum amorem Dei prelativum omnium

randis.

J

rerum, quam aut timorem ptenarum,

aut

236

oco2oo0cC?o

j

aut fpem premiorum, & cenfeo, füb

hac regula juventutem melius, fecurius,

[i^

f hs

digniüs, longeque certius a talibus vi-

3 jepr

tiís abih ahi confirmarique peffe » quam

Y«

cceteris quibuscunque.

Studen-

t

Cujuscunque . ftatüs aut porentlæ

& H

dum eft

pe:fe-

exiftas, in vittuofis ac veraciter lau-

Ti

&ion. dabilibus ómnes vincere, in füpertluis

Áim,

neminem imitari ftude, unde demum

i

ac ceteris paribus fpes tibi nafcetur,

l tr

tüis tuorumque neceffitatibus congru-

enter profpiciendi, quod cüm perfece-

ris, magnam chriftiane Politice pat-

ttnf

tlb

tem, pro Dei ipfius placito, pro ingentt

tui exiftimatione & amore;,

Ms

proque

ttdin

commodo tuo expleveris, ezterosque

zdificaveris maxime

lum

Nemo

Vi

fe putet

Omnes nos quafi oves erravimus,

de lt

alio me-

unusquisque in viam fuüam declinavit

-

^in

rem.

Ex Ifaia Proph. O quantum eft fatiüs!

cum Publicano peoenitente ac depre-

cante falvari, quam cum Pharifeo fe

lpre

Vet

ipfum juttificante & ceteros accufante

damnari. Tantum eft, quod quisque de-

— Ó( M

B

tlol

bet communi Dom"lo

ut confervo-

]U

rum omnium precibus opus habeat, €o

deterior, quo quis alio quocunque me-

Q

liorem fe efIe crederet

USp

Ín

CcC2O0C2O

237

Inutrius-

foo, t

Ín omni ftatu, loco, tempore, -

que for-

.&e, ac ipfis utriusque fortunze extef-

tuna ex-

feoim

ceítu fola

Ybur

fibus, qui perfepé in mortis periculo

pejores evadunt, fola eft religio roma-

Religio

P

catholi-

no-catholica, que hominem fe ipfo fu- canomi-

nem vée-

periorem reddit, generi, poteftatibus,

raciter

pof,enü'

ac individuis privatorum perpetuam

fublevat,

jter U

fecuritatem, juítitiam , tranquillitatem,

fuperlïlä

fidem,diligentiam, manfuetud:nem, pie-

: (umt

tatem, & quidquid boni eft, appropriat,

P

nfee

& tribuit.

cuit

Cum Homo ut hominem feipfüm

quiit

confiderat, miferiis undequaque ingru-

jce p

entibus fe ita depreffum videt, ut íui

01

j

ipfus tzdio afficiatur fapiffime, ljce: in-

prod

ordinaté ac peffimé. At veró fe catho-

Tetort

licam recogitans mortalis, tantam men-

tis dignitatem facile confcendit, utin-

ov

de nec profperitatum , nec adverfita-

tum dejiciatur procellis.

stf

ER fhfll

Quod temporibus noftris conver- pecon.

( d

fiones regnorum & pr

ovinciarum ad verfioni-

S re-

gt

veram fidem catholicam rariores eve- ;;

orum

li

niant, faxint fuperi, ne nosmetipfi ca- ec pro-

i^

«inciaes

tholici graviter in culpa verfemur, tum

um

g

precipiendi, aut precepta extenuandi

abCZïs *,

cupiditate, tum negligentia obediendi,

i

a funt.

jis Præfertim, quze à Deo precept

Chri-

j

!

258

ocoooc»a

|

Chriftus dicit: diftite à me, non mun-

011

dum fabricare, fed quia mitis fum, &

J mili V

humilis corde

Primum obedite prz-

r

ceptis, quàm precipere contendatis.

Vaf

Depru-

hient

dentia

Quare mihi durum accidat crede:

creden-

re, quidquid ad amplificationem divi-

ial

li At

dorum.

ni honoris & predicatorum Dei facit?

An énim ob hoc verear mihi Deum ira-

lo il

(eddej

fci, quod myfteriis fuis fümmam miferi-

cordiam, fummam pietatem, juftitiam &

fidem adítruam? Minimé! Vel timeam

Qus

offendere Deum, quod intelle&um . me-

"lttue

um ipfius amore Ecclefia fubjiciam ?.INil

! turden

minus! Fides enim bumilitatis eft prae-

tte fn

mium, incredulitas vero fupplicium fü-

fmyi

perbisz.

Wofr

Dpe vir-

Si catholici optimo, quod habent,

AUl 1

turibus

fidei fundamento morales acatholico-

morali-

|

V& D

busaca-

rum, quibus pro magna exceliunt par-

dint

tholico-

rum,

te, virtutes jungerent, Deo adjuvan-

N q

te univerfum quafi orbem brevi fore ca-

lühæc )

i

tholicum jure credo, cum, preter fpem

i qu](

certam szeternz felicitatis, etiam mife-

V w

ri iortalium, quantum humana paá-

i

titur conditio, temporales redderen-

turaut pauciores, aut minores.

T

QU

uare

Quod Gallia, Italia alieque Provin-

Gallia et

N

Ttali

ci* ípeótris, ftregariis, aliisve demo-

lütgg

Tminus

num

OC2O0CcO

239

10 f

num infeftationibus minus fint vexate , fpe&ris

s [imi

inieite-

mihi videtur ideo a Deo ordinari, quia

türe

dite p

ifte Provincie ob fidei, propofitionum

Qs

& affenfus unitatem, non adeo opus

t at

habent, ut publicis -hifce caftigationi-

ym d

bus ad veritatem agnoícendam adigan-

tur. Atque indubie fidei premium eft,

Jei fad

Jeim t

ficut illud: falva nos, perimus; modi-

m at

cw fidei! quare dubitaüï?

Jliiumi

Quare hzrefes, & fchismata que-

Quare

| tf

harefis

dumt

cunque ad inítar incendiorum in ftupa

tam citó,

exardentium in immenfum illicó füccre- fide: av-

um

'fcere foleant, veritas autem catholic

dv tem ca*

tholica

diyr

quamvis ad sterpam falutem omnino

tam len«

iciun

neceffaria, non nifi egerrimé' introdu- as ordi-

narie rà-

- hat

catur, rationes mihi in aprico videntur

dices agat,

effe: preterquam enim, quod monítra

stholl?

illa intelle&ualia fuadeant, vel fubindu-

uit p

eant, que hominum blandiuntur genio,

ii

iforet

ifthec veró precipiat ea, qux virtutis

adeoque contra ftimulum [íunt carnis,

g d

m n

que militat adverfus fpiritum , preter

hoc, inquam, & innummera ambitio-

u r

num, concupifcentiarumque argumen-

ta nunquam non concurrentia, fuper-

'

Fddere«

eft, quod iftiusmodi novatores ipfo-

p

rumque affecle, infuperhabitis divinis

ii

humanisque legibus, media adhibeant

nf

qua-

240

oCoonc2o

qualiacunque demum : econtra catho« - bfoni

liciad tuendos fe, nec ea, quam habe- jj

rent, utantur poteftate, omnipoxente

N

Deo pro deficientium, catholicorum-

Lt

que penis fic permittente. Fratres di-

(Teillliþ

ligite invicem, ac pro invicem orate!

|

ia

Oremus igitur pro catholicis, fchisma-

|

i, (

ticis, heretieis, paganis, proque judzis,

pumm

l

AS D

ut convertantur: qui autem non credit,

D

jam judieatus eft , & qui peccat, odit

animam fuam.

!l

Qu

At of

Quomodo cum fidei integritate om-

l

lh

h

nia deficiant, omnia perturbentur, evi-*

*eli

dentiora exempla noftris temporibus

d)

magis cernimus, quam retro fzeculis ex

tf &«

commentariis legimus. Fides eft homi-

ä

$ Qr

num coetui, quod fol eít humo, illo

j

8

deficiente omnia labefcunt, deficiunt,

i

|

intereunt omnia.

Qu

pe evi-

Verecundiffimam coh—tradi&ionetxi,

"u

A

m

ma emi-

dentifii- neutiquam effugiunt romano - catholic?

nentia

religionis. adverfarii , 'przefertim , . qui

Al

ld :

religio-. Chrifti prefeferre nomen geítiunt dum

nis chri-

ftiano-

catholicos füper cultu, quem ejusdem

U

W

yomanos«

Chrifti memoriz, matri, difcipulis, tan-

catho- quam advocatis adhibent, carpere non

i inv(

c&

definunt; vellent nempe Chriftum efle i.

i? Q*

7

OC2OOCCO

24t

1

ipforüm, at ipfi Chrifti effe, 1pfiusque

n li

obedire Ecclefi:& nolunt.

ipo

J

Non omnis, qui dixerit : Pater! aptus Fides fine

eft regno czelorum : quomodo enim pa- oPeribus

Fa

Iinortua

m

trem appellet, qui non credit, vel inobe- ,&

dientia fua dishonorat

natrem Eccle-

(us

fiam, Chri(ti fponfam? Fides fine operi-

)j

bus mortua, imo nulla eít, quze non

n a«

oftenditur nifi ex operibus

(

Quotiescunque in rebus fidei (ubi pespiri-

fola atque fimplex praeftat obedientia) * P"Va"

jl

fe fpiritus privatus (nequiffimum illud ^

jtur,t

fuperbi genus

$j dubitando , combi-

amIJOIJL

nando, interpretando inferit, praecipi-

feci

tium eo propiüs imminet, duo difüci-

a

lius corriguntur, qui fuis regi opinioni-

üffioy

bus, quam obedire ac fübeffe Dei amo-

kl

re & timore preferunt.

Quantumcunque

induftrium — fuit

tantorum concivium in America dete-

j od

li

xiffe multitudinem, magis tamen fem-

e

tin,'

per fuitindecorum, per totidem fcu-

la vel eosdem penitás ignoraffe, vel no-

n /

TA

tos aliquando reftituiffe oblivioni. Aft

levioris fpartze fuitfe fufpicor, terras il-

yli

dj

p

lasi mvemre, ql.l'ï"ïl nunc erit, easdem.

(nifi chriftiane virtute morahtams id

jl

J

Q

fiat)

OCDOOOO

242

fiat) diü feliciter & tranquille guber«

Itini

j

nare.

li (

Adom-

nes ad-

Nolite tentare dominum, id eft, no-

vt

| vefa. lite credere, quod vel decurfu tempo-

D

rosin pum, vel

ruinarum atque bellorum du-

! u

fide, *

*

'

ritie, vel 4lio quocunque medio fides ca-

| tril

|

tholica interimenda fit, càm Deo adja-

|N

]

vante ac fic volente hujus fidei nun-

|

J

[

.

M,

quam major fit, etfi in parvo numero,

j

puritas, nunquam major zelus, nunquam

n

majus incrementum, quim cüm maxi-

j tl

mé opprimitur, ac impetitur.

AC

T

Cum philofophicis rationibus de-

?)

monítratur, animam effe fpiritum, &

Ü

hunc fpiritum effe aliquid feparatum a

)

Il

^l

|

materia, non habent amplius, quo fcio-

&

li durationem anime pof! mortem ho-

minis impugnent, atque per fe patet,

IN

virtutem ob ventura pramia ample-

&endam effe.

l

m

Vg

Quo pertinet illud fan&i Gregorii:

!

llj

Divina operatio, fi ratione comprehen-

dl f

ditur, non eft admirabilis, nec fides ba-

Amm ^

bet meritum, cui humana ratio przebet

ii

W

(

experimentum.

Convertimini ad Dominum Deum ve-

N

fEFem

ftrum. Ah ! utinam hoc nobis Catholicis

LUH

ininus

GC^ooC2O

243

T.

minus$ conveniret, quam omnibus vo-

bis, qui extra fidem eftis; aít quid nos

veftris moribus, vel vos noftris retarda-

deü,n

d

mur, quin ocyüs quisque redeat, -vos

converfione, nos confeífione, ac vitze

D

ji

chriftiang & catholicz inftitutione?

J

Nonnosp erxcq ui intendunt A catho- Frstraab

.., extra FaX

dei t

lici, fed in nobis illam, quam in feme

TR

qua.nï ur,

ipfis patiuntur, contradi&ionem, & con-

Qu

fcientize acerbitatem : ac fi mutetur, aut

r f

lrmuatur veritas, quando tolluntur fe-

quaces.

AL

Yvtrw

Frufira pacem ab e

a que

runt, hoc enim belium intus eft

hus !

1E00)'

Ubicunque

facerdotes cultui divi-

Va

no deftinati aut neglig

guntur,

au

H?'

poft

I

quO M

res terrenas n&QLDL,UF, aut (,1-)1*11110 Op-

£l

[3U.

prit nuntur, ibi msjor in propinquo ti-

f

r

menda eít ruina.

| p

Quicunque per veram fidem, Reli-

gionem & re&am operationem omnia

j

principaliter proprer Deum, & pro Deo

1prehe

agit, raeotenui jucicio jam mvgmmbo-

j

num aiï'equuur, perfediüs autem , qui

J

unicé.

j

Revelatio catholicoe veritatis ita mi- Pax in

Wm [

ferente Deo difpofita fuit, ut bonz vo

terra ho«

minibus

l[bDnu'

luntatis hominibus (quibus pax per

bone vo.

gii

Q 2

ange- luntaais.

244

[o «3p o 9 iib 6 )

angelum annunciata eft) nec meritum

1

f

fidei toleretur, nec deeffet convictio, &

[U

talis quidem, que Deum quzerentibus

I)

atque amantibus in lucem evaderet lu-

cis fplendore incomperabiliter fulgen-

I)

fim.

tiorem, & certitudinem demonftrationi-

bus qmathematicis quibuscunque emi-

(

nentiorem

&

Mors beata Catholicorum prepa-

g

D

rat czelo, quos pr,uo pia-vita proepara-

vit merito.

1

1ifo

if

Spes

Juxta plures pios ac prudentes vi-

conver-

| tndo

fionum.

ros, magna fpes reverfionis Acathobco-

rum,przeter aliaslongo graviores & con-

ii

[

3d

vmcc*mfïlmas 1'atxonw, etiam 1n perpe-

tuo inter ipfos, id eft fe&tasipfarum füb-

DI

| of

alternas, diflidio Deo fic difponente fita

effe videtur.

Mi

t

Quó demum evadent, bone Deus*

lh

modernornm novatorum deliria ? mü üt,

AU

dum omnis poteltatis fuperioris. legibus

At

liberari contra rationis & conditionis

fids

humane bonum contendunt, fibi reli-

&i 1in decumanam confufionem, ex hac

à

in ultimam mifer:am, ex ifta demumin

Tirs

Ti

fervitutem cujusque ufurpatoris & ho-

ftis, pro meritá rebellionis fuse pena,

(l

s

neceffario conjiciantur.

)

Cog-

OC2OCCOO

24

Cognofcit bos & afinus poffefforem

frettd

füum: folus howmo fimulat, & fruftra

us

contendit ignorare Deum fuum, creato-

deth

rem, benefactorem & dominum aman-

rj

tem, vocantem nos ad eternam

fuam.

glo—riam

Y

Cömmunis vix non Acatholicorum Religio

Wi

parentum

etiam humaniffimorum in materia reli-

an fit ams

p

gionis inter alia folet effe recurfus, quod ple&a-

nemo non parentum fuorum veftigiis ^

p

tuto infiftat ae ingenué, minus eorum

a

gt

poffit religioni diffidere. Sed parum at-

j nfh

tendunt, quàm feftivé ac potenter hoc

st

ipfum argumentum fe&oe fuze fundasto-

Tes aut compilatores perftringat, qui

n

omnes veram & unicam religionem ca-

Wb

tholicam gratis deferuere, id eft, pre-

[;enleï

ter irrafcibilis, aut concupifcibilis ap-

petitüs (6i bene perfpexeris) nihil mo-

pl

tivi habuerunt, aut habere potuerunt.

nl

j

llluminare, Domine! his, quiin tenebris

.l

fedent, & dirige pedes noftros in viam

iU

1

p

pacis.

j

p

g

Atheifmus, Polytheifmus, & id ge-

neris peftes non exintelle&tu, fed ex fola

m

malevola voluntate naícentes vel ideo

u

cxteris hoerefibus longe funt exitiofio-

T

re$,. quod omnia tollant principia boni-

tatis

(g

3

:OC200Cc29

246

tatis atqué reétitudinis, propter folum

(

metum externum refervantes, fi quas

fione

operari necefífe eft, honeftatis & eas

iplm

fucatas oftentationes. Deficiente enim

LU

cauía deficit omnis effeGus.

tttu

Faciam

Dixit Jefüs: Faciam vos pifcatores

ts 3

! lpe

vosfiei hominum. Sedilli queruntur : tota no-

piícato-

xes ho«

éte laboravimus, & nihil czepimus. Re-

| Ut

Mi

minu, fpondet Magifter: laxate rete in nomi-

'nemeo.

Videte, quod invocationomi-

ii

fhiit

nis Jefü pravaluerit omni arte ac labore

pifcandi. Sic etiam controverfize man-

| Qu

fuetze & charitativoe quidem bon ac

o Ch

neceffarize funt, fed tamen his preftat

!Hita

oratio, adminiftratio juftitie & ejusmo-

I Uhter

di, quze funt inftar invocationis nomitis

jj

altiffimi.

» l on

Ad Aca-

Regnare vultis, at non fübeffe: ipfe

| d

^ tholicos, De

us pro vobis matri ac nutritio obe-

: ol

dire non horruit; & vos Chrifti & Dei

b

vicario fubeífe non fuftinetis.

Rever-

1635, [

timini igitur, nec vobis dedecori efti-

f

mate, errorem agnoícere: veftre enim,

Vi [

non noftre falutis pretio conftat.

AÀn vero trepidas ad Chriftum ac

LE

cedere? Frater tuus eft, & caro tua, ten-

lHEmm

tatus per omnia absque peccato, ut mi-

Qi

fericors fieret. Ex Serm. S.Bern. Abbatis.

UM

Quid

OC2O00C2O

24

Jut

[b

- Quid enim adeo pro veftra conver-

,l

fione decertant Catholici, quid vitam

i

ipfam contemnunt tanti Martyres, ut

a

[

vos veritatis convincant, nifi quia prze-

ceptum charitatis id jubet, cum felici-

OFO

p

tatis oetern:e vos vellemus participes;

p

& hoc vobis tantum in nosodium parit?

imis !

Sentite, quzfo difcretiüs, & coznofcetis

m

(r

maturiüs; quís enim vulnus curabit,

"015

quin illud tangendo faltem leviter of-

fendat.

T

a r

Quid hzrect catholico - chriftianus

» Fidestua

; bott

pro Chrifto Deo fuo mori, qui eum re- e falvum

his pf

fufcitandi , quotiescunque voluerit, po- f«cit-

& e]u('T

teftatem habet, aut in czelum fecux affu-

mendi.

j

Confide igitur fili! fides enim

tua bené operando te falvum faciet.

df

Acatholici, quo minus diftant à vera Acathe-

lici fimt

tritor

catholica fide, & quo imbecillioribus,

Coinmi«

jfii

ne omnino accedant, arcentur prajudi-

feratio-

H

p

Cciis, eo magis veniunt deplorandi, &nedigui.

gt

€o magis implorandus eft optimus Deus,

u

ut à cordibus ipforum velum c:ecitatis

Vi

tollat, neve nos Catholici exemplo, ope-

re aut fermone fcandalum aut impedi-

p

rot

mentum ponamus refipifcentibus.

T

Quos demum fru&us capeffunt aca-

tholici ex eó, quod religionem romano-

T

4

catho-

eCSOCCo

248

catholico-chriftianàm, optimam,unicam

li

]u di

deferentes, commodiorem fibi fabrica-

re pertemamü Moriendo certé nul-

l

lum: & quem demum vivendo in hac

firi

(ütütvelis, velfacias) femper miferabi-

IU

lilachrymarum valle? cum eos nec diu

foni

tiüs, nec omninó confolatiüs, aut quie

TC

tius degere video, ficque dupliciter com

D

miferatione dignos; ütadeo, nihil pifcati

pr*eter pl )prms amariti zdmcs, retia cum

D

navi & anchora perdiderint miferi: re-

fumar

vertimini igitur, fratres amantiffimi! &

l&

obediendo Ecclefix;. nobiscum bonis

Tif

coli & terre in domino letantes per-

&tità

fruimini. lgnofcat vobis Deus, qus fe-

3 undi

ciftis, remittat fancta, Mater Ecclefia

Joten

plüs, quàm 1p€'m£hs, fatisfacite, quan-

Tif

tum absque injuria veftra poteftis: non

ül, [

veftra, vos quzerimus

f

DT

Me magis (Deo fint gratie) con

| Qt

vi&um fentio de veritatibus chriftiano-

Qtr

catholicis, quam - de rebus quibusvis

lm

phyficalibus, & quacunque demonftra-

"i

tione fubnixis.

Id

li

Si Sacerdotes füam veraciter digno-

fcerent die

Y

bt)

nitatem, fané&ti timoris & re-

verentiz pleni facile mundana omnia

D

relin-

OCoOO0C2O

249

Y

relinquerent, fola czleflia tra&arent,

ac defiderarent..

ji ab

Ctrit

Miracula, beneficia, daemonum aC Demira.

culis, be»

do i

fpirituum apparitiones, atqué iufefta-

neficiis

:rmifem.'*

tiones dari in genere, ex juíilitia reli- asani-

3 L

bus & in-

gionis creditur, quoad cafus vero par-

teftatio-

! ii q*'

ticulares, nifi ab Ecclefia fuerint de-

nibus eo»

jitert

tuiu.

n

clarati, ex officio pietatis.

il

P.M-

Par enim & fidei defe&us & rerum

fT

Tif

humanarum imperitia videtur eíls, in

his & fimilibus materiis, aut nihil, aut

vifíai

n b

nimium credere, cüm primum fidei fin-

a p

ceritatem valde fuüfpectam reddat, [fe-

)5 quæ!

cundum vero parcam prodat in omni-

x b

potentis Dei bonitatem fiduciam. Qvan-

tum autem Satan, & ejus tum inftin-

ite g

i

&u, tum adjumento malevoli homines,

permiffu Dei, licet meré naturalibus mo-

dis, caufis & combinationibus, pro in-

M) Ü

genti parte nobis incognitis,' tum ad

chrifï?äï

correptionem, tum ad probationem no-

qulb*i*'*

ftram poflint, SS. paginze veteris & no-

vit teftamenti nos edocent evidenter

i

perlibrum Tobiz9 & per Evangelium

S.Lucze cap. 13. verfibus fequentibus.

t df

V.t4to. Refpondens autem Archifyna-

o

gogus, indignans

, quia Sabbato curaffet.

—

u

;

Jefus

fv

2f0

OC»o00C2O

Jefus dicebat turbze : fex dies fung,

in quibus oportet operari, in his ergo

| p

venite, & curamini, & non in die Sab-

d

bati.

A

15to. Refpondens autem ad Wilïum

tif

Dominus dixit: hy pocritz ! an unusquis-

que vefirum Sabbato non folvit bovem

i

Al

fuum autafinum à przfepio, ac ducit

)

adaquare ?

Jf

16to. Hunc autem filium Abrahz,

quem alligavit Satanas, ecce, decem &

P

M

o&o annis, non oportuit folvi a vin-

ä

culo iífto die Sabbat'e. ?

n

|lq

170. Et cum hec diceret,erubefce-

bant omnes adverfarii ejus, & omnis

Mi

populus gaudebat in univerfis, qug glo-

riofé fiebant ab eo.

ttel

Sti Marci Cap. 9. verfibus. fequentibus :

V. 16to. Et refpöndens unus de turba

dixit: Magifter ! attuli filium meum ad te

At

DT

habentem Spiritum mutum:;

I /mo.Qui,ubicun(ï]ue eum apprehen-

It

derit, allidit illum, & fpumat, & ftridet

BU

deptibus, & arefcit: Dixi difeipulis tuis,

i

ut ejicerent illumj; & non potuerunt.

18vo. Qui

OC2ooc2o

Aj

"f

18vo. Qui Refpondens eis dixit: o

[is

generatio incredula, quamdiu apud vos

Q3

ero, quamdiu vos patiar? Afferte illum

ad me.

1

19no. Et attulerunt eum, & cum vi-

diffet eum, ftatim Spiritas conturbavit

Iu

t bt

illum, & allifus in terram volutabatur

fpumans.

n

20mo. Etinterrogavit patrem ejus:

quantum temporis eft ex quo ei hoc

hr

accidit? At ille ait: ab infant:a.

[

ii

f

41mo. Et frequenter eum in ignem

€'in aquas mifit, ut eum perderet, fed

V

fi quid potes, adJuva nos.

mifertus

r

j

noftri,

; 0ni

l

(ue

22do. Jefuüs autem ait illi: fi potes

credere; omnia poflibilia funt credenti.

j

1

23tio. Et continuo exclamans pater

[ [lxïh

pueri cum lacrymis ajebat : Credo Do-

"m

HH l

mine! adjava incredulitatem meam

24to. Et cum videret Jefüs concur-

reh 1]

!

rentem turbam, comminatus eft Spiritui

1

il

immundo, dicens illi:

Surde & mute

j

Spiritus! ego przecipio tibi, exi ab eo ;

»ru]]

& amplius ne introeas in eum.

[

D

asto. Et

T.

OC200C20

af2

25to. Et exclamans, & multum difcer-

]

penseum, exiit ab eo, & factus eft fic-

(f

ut mortuus, ita, ut multidicerent, quia

Q

mortuus eft.

(taf

Il q

46to. Jefus autem tenens manum ejus,

oX

litis

elevavit eum, & furr

VA.

it.

Tiute

yÜ

TIS

27. Et cum introiffet in domum,

Difcipuli ejus.fecreto interrogabant

]i

eum ; quare nos non potuimus ejicere?

il

28. Et dixit illis: hoc genus in nul-

lnp

J

lo póteft exire

; piü in oratione, & je-

junio.

[

Tif

lor

Tgitur juxta Pfalmum 9o. adjutorió

)

Taglg

jj

H

Domini femper & ubique & maxime

ls

opus habemus :

-

fid

jl

V. 1. Qui habitat in adjutorio altiffi-

g

At

mi, in prote&ione Dei czeli commorabi-

j

tur.

B

üte

V. s. Scuto circumdabit te veritas

vtl

ejus, non timebis à timore nocturno.

n

lm

V. 6. A fagitta volante in die, à ne«

gotio perambulante in tenebris, ab in-

Rümr

curfu & demonio meridiano.

fs

f

lt i

Vero,

Nemo

-

ocoocco

253

Ws

Nemo dilatande fidei & religioni

vtl

catholice plus confert incrementi at-

TT

que utilitatis, five predicando, five la-

borando, five patiendo fe confumpfe-

rit, quàm qui vitam Dei preceptis &

t

ftatüs íui rationi ex aífe conformare

ftudet, quo gratia divina elicitur, om-

nibus benedicendi.

(domt

o

"

Dubitat clariffimus Prechtl, princi- Frutra

peccato

j

palis monafterii ad S.ÉmmeranumRatis-

quaritur

nb

bonz cancellarius, in fua hiftoria reli- excuta-

gionis anno 1773 edita ad finem partis tio-

pl

primz, in prima animadverfione, qua-

rehomines ante Chriftum natum ad Po-

jj

li

lytheismum, poft Chriftum natum vero

l

ad Deismum,Naturalismum,& etiam ne-

ml

gandum omnino Deum, aut eundem a-

&ionum noftrarüm incurium, & ad res

l)

a]t*ü

humanas indifferentem declamandum

at

proniores fuiffe videantur: cujus rei ra-

tionem in eo fitam cenfeo, quod per-

Ya

verfi homines ante & poft Chriitum na-

tum licentiis ac paflionibus fuis excufa-

At

tionum prafidia quefierint; ante Chri-

g

ftum natum Deos fcelerum fuorum prae-

,

j

fidiarios e. g. Martem, Bachum, Vene-

Poft Chriftum natum

rem fipngendo.

vero, palpata etiam ab infima pl

ebe Po-

M

lytheis-

254

OoC200C20

frif

lytheismi abfurditate, per zequalemhà-

mane rationis infamiam , aut Deo in-

[ii

vidim

curiam rerum humanarum affingendo,

aut, ne ex ipfo Dei przedicato mali vin-

fifon

dicem & boni premiatorem fateri per

E

qin)

ipfam cocantur fanam rationem, illum

p.otervé ac contraipforummet mentem

N

"

Ü

T

infamé negando.

Sed fruftra peccatis

B]

quzeritur excufatio , cum propria nos

NU

convenit conícientia, quin opus habea-

1

mus convinci rationibus.

Q

L

Disnitas

hominis

Per folam fidem ac relipionem ro-

j

l

nullibi ve. IDano- catholico-chriftianam dignitas &

6t

Xaciter

obtinetur

tranquillitas hominis amore ac timore

aüml,

Dei veraciter obtinentur, per hanc fo-

filtig

N

nifiin Ke.

ligione

lam bonum omne tum publicum tum

li

1f

j

t

catholi^ privatum folidé fundatur, quia perhanc

€

-

folam omnis virtus ferió expetitur, ac

DT

l

condigzne premiatur, econtra omne vi-

(l

tium prohibendo exftirpatur, & feverif-

b

fimé punitur.

Porro nihi]l proficiunt

IT

fund;m

illi Pfeudoliberatis idololatrze bie (Srtor

benfee, confícientie enim pulíus, dum

li

Yeprimere, &, quod nequidem polffibile

T

eft, extinguere conantur, aggravant,

hn

atque acuunt,

UE, [

Quidquid agant väritaïis chriftiano-

thl

p

catholice? adverlarii, juxta Chrifti pro-

n

mif-

oc2o0cco

2$

Mb

miffum, non prevalebunt. Excitare in-

Dot

fidias & martyria, üt foepe & dolenter

ym

vidimus,ad ipforummet ruborem & con-

ml v

fufionem Deo ad majorem fuam gloria fic

Waf

permittente poffuàt; Deum impedire,

quin Juftinianos, Conftantinos, 'T'heodo-

1, i

cIto

fios, Othones, Ludovicos, Canutos, Hen-

pCCüü

ricos, Cafimiros, Stephanos, aliosque

prit

rerum catholiecarum & infimul humana-

st

rum fautores pro lubitu füo mittat,

impedire non poffunt.

In maximam fzeculi noftri XVHT.. a-

nenn

t

lias in paucis eruditifmi & perípica-

c t

ciffimi, fed non minus fuperciliofi vere-

cundiam committimus, quod, qui prio-

ht

um t

rüm feculorum correctorium & maei-

pei'hs;"f

fterium in omnibus appetimus, atque

titin ^

affe&tamus, in zelo tamen religionis ca-

ynre

tholico-chriftiane , extra quam omnis

eruditio, omnis potentia, omnis lucu-

T

G

R

roici

bratio, zeque ac homo ipfe, .& fine

fundamento caret, rudiflimis remic

TRU

fiores fimus.

n (l

o

Tanta eft dogmatum ac principi- Primim

orum chriftiano catholicorum excellen- $9erire

;rüVHiï

regnum

tia, tanta bonitas, üt prater zeterne

Dei,

felicitatis fpem & tefferam, ad quam

af

extra illam acceffus non datur, etiam rei-

jl y[L

publi-

oc200C20

2f6

]

public:e & privatorum faluti atque in-

| Quod

columitati certius atque eflicacius ni-

hil confulat, cüm Deo creatori cultum

nid

Vdt

ante omnia debitum, in pace concor-

diam, in bello fortitudinem, ficque om-

Tlts,

lg

nes virtutes eadem przecipiat veritate,

qua vitia omnia, exquiütiffimis mediis

T

cohibet.

Faítigium conditionis huma-

n

nz & complementum dignitatis, pr?-

| m

mium obedientize, quies laboris & co-

| li, |

rona patientie, initium fapientize, ti-

1i dj

mor Domini. Primum quzerite regnufa

Tor

Dei, & ceiera adjicientur vobis.

| UO

Adverfarii verze fidei, cum chriftia-

|, (

n0- romano - catholicos quibusvis modis

| r

L

perfequuntur, quid faciunt aliter, nili

quod ipgnisinauro, ut magis purificatum

! ii

] a

magis fplendeat: non prevalebunt por-

te inferi. O quam fecuriüs quam pru-

| m

& hr

dentiüs converterentur ad hanc fidem

unicam veram mortales omnes, ut vi«

Ui

verent bené, id eft confolati ob fpem

itim

L ts

in hac vita, & in :eternum ob praemium

in altera. Sed quafi mults febre phre-

| Qtfe

netici fequuntur, non quo ratio, fed

Sl«

quo voluntas przjudiciis & paflfionibus

; lts

perverfa ducit, Miferere nofh'i Domi*

Ulu;n

ne, miferere !

t

| Ínter

OC 200C50

apy

ityi)

yïnter alia permulta argumenta, Deim-

quod immortalitatem animz etiam Ktch- "ortalt-

TO

ta:e aníe

j tl

nici ac gentiles feré omnes crediderint

» Ia.

(

venit, quod ipforum homines bene me-

ritos, demum poft mortem int

quet

coluerint.

fzr Deos

vent

j n5

Tanta eft dogmatum & . principio-

js Db

rum chriftiano - romano - catholicorum

j5, p

fupernaturalis harmonia, tanta genera-

r

litas, perfe&tio & füuavitas, tanta homi-

12

nis dignitas, temperantia in profperis,

i

conftantia pro veritate in adver(is, tan-

Dj

ta omnis boni comprehenfio, & eflica-

cia, omnis autem mali profcriptio &

intrinfeca cohibitio, tanta demum vitze

vism

quies, tam Izta mortis exfpectatio, feli-

i P

I

citatisque zternz [pes adeo fundata, üt

non agnofcere, mirari, & ample&i,

pull

Fw

quàm qui ignorat, nemo poffit.

Fides

j j

eft lumen, ac donum Dei.

nc i

Il'uminare,

Domine! his, qui in tenebris fedent, &

$ UL

in umbra mortis.

Illluminatos autem

o

í

in tua fide & gratia mifericordiílime

wræmlw

conferva.

N

Orate & vigilate.

r

itlo;

Siquis infpiciat, atque perpendat Nihilbo-

multitadinem paeificationum, & tra&a- "ine dig-

)fä(]w j

num exe

j

tuum folemniflfimorum inter Reges

& tra vees

Gentes toties pa&torum, iteratorumque, ram f-.

I

illis. ^"*

J

258

QC»200C2O

illisque ob leviffimas vel imaginatas cau-

li

fas, vel etiam nulla interveniente quam

hp

convenientiv ratione contraveniri, &

hn

r

bella geri exitialia, confitebitur facilé,

W

d

quod omnis ordo hominum, omnis zetas

lis |

ludus, ac przeter fidem in Deum eatholi-

Av

co-chriftianam, virtutemque inde con-

t

fecutivam nihil folidum , nihilque ho-

wf

mine dignum fit reperire.

i jl

[

Omnimode excellentiw religionis

i

chriftiano- catholico-romanx fundator

m

Deus eft & homo, idem, qui creator

t

hominis & confervator, redemptor poft

W

lapfam, fan&ificator poft meritum, ut

Ál

opus, quod fecit, fua fponte creavit,

Áris

voluntatis cooperatione five in bonum

life

juxta ejusdem Dei precepta seternum

laudaret & amaret fuum principium, &

m

ex hoc ipfo beatificaretur; vel refpuen-

do obedientiam rejiceretur.

Hinc pof-

flhn

N]

fibilia przecepit, perfe&ta fuafit, emi-

nentia füo exemplo in omnibus proba-

Yeit

vit, & ad fequendum commendavit:

jf

n

eft igitur inftitutio tam fan&a, quam ho-

mogenea.

Propagatores, Apoftoli,

l

Martyres, Confeffores, Virgines, om-

D

nes San&i, non catholico folum, fe

Oom-

tæc

pniverfo orbi probat?, & quidem per

fj

nes

OC2o0cCCO

259

$

nes tentationes, per ignem & gladium:

Qu

leges lanctz, omnibus utiles, omnibus

À

falutares, lequacibus jucunde, & fan-

vl

i

&w fpei plenze. Reunionis ergo Religio-

I5 &

nis unicum efít remedium ac medium,

AUA

vt via, quà omnes adverfarii ab unica

equ

cathol:ca & fanéta fide, & Ecciefia re-

i d

cefferunt, ad eandem apertis brachiis

& pleno amore exfpectantem revertan-

tur, qui enim ab immobili termino re-

jpit

cedit, nifi revertatur, nunquam ad ip-

i

(

W

fum perveniet.

Rogemus itaque cle-

(

mentiffimum Deum, & bonis ftudeamus

D

mereri operibus, ut lumen ac donum

if

fidei adverfariis noftris relucefcere mi-

C['CHVäï

fericordiffimépermittat. Ignofce illis,Do-

of

mine! nefciunt enim, quid faciunt.

?tfif[luf

iUl :

Quid demum omnes contra vetita- Quid de.

tem chriftianam profecerunt, nifi ut

fecerunt

mur prae

efplle

eidem in omni fenfu fuerint famulati. acatholi -

;nL'PUF*

Sic malitia triumphum fimpliciffimg cis.

q

veritatis, crudelitas martyria, ad pro-

! pIOb'r

priam confufionem inferentium, & ad

mdä*i?

converfionem provocaverunt.

Jamþ

ls preter seternam felicitatem, ad

pOüOlü;w

3 [

quam fpem certam tribuit, fidei ac vi-

(

tz catholico - chriftianz preclariffimus

n/

L d

fru&us eft, quod fequaces fuos etiam

j

in

??

sz

CCoonc38

260

Qu

inhae vita per conformationem cum di-

vina voluntate beatos vere ac intrinfece

o

reddat, patientes, humile$, contentos,

lus

hilares

obedientes, officiofos, cives

hp

lii

ac vicinos optimos, milites & fideliffi-

mos & ftrenuiffimos , dum omnes fuas

(

operas non oculis hominum facilé in-

db

; hnj

ducendis accómmodant, fed Deo, quem

n'hi poteft latere, & propter Deum

? ml

hominum operas .fuas homini locant,

Tuni

ilr)

ut adeo certum fit ac evidens, rcligio-

nemchrittiano -romano - catholicam et-

Tign

jam pro felici reipublicz gubernio pri-

; te

mum ac certiffimum , imo unicum efle

lity

medium;cum nihil excluc

3Aatrk

i,

imo nihilnon

l

precipiat boni, & nihil non excludat,

ii

ac vetet, imo mnaturalibus ac fuperna-

turalibus mediis coerceat. mali.

Eftote

n

] lr

parati, quia xnefcitis diem atque ho-

N

| fenfus

fain.

Wi

Omni-

Ego nibil miror, Acatholicos pené

fllffra;

li

w» f- osgnes in nullam. aliam, quàm in reli-

&ario-

aL

n

holicam

hL

rum im-

gionem chriftiano - romano-c

pláca. debacchariacriüsatque proterviüs, cum

lare,

bile er-

ga reli

nulla ala ipforum erroribus generalius,

lt

gionem

invincibiliusque opponatur, atque &

)

catholi- terpge. virtute veritatis 1pfos confundat

l

cam odi-

um,.

Cwterarum enim fectarum om-

magis.

nium

VEr;t:

óc590c59

26t

nium errores aut comparari, aut di-

verfis deftructionum fuarum cara&eri-

j

((

d&

bus compenfari videntur; quorum cum

Qu

in principiis chriftiano -romano- catho-

J

f

licis nihil inveniant, ex accidentzlibus

cirea difciplinam nos aggrediuntur pro-

ceffibus, üt.errores noftros, quibus ut

,

M

homines, proh nimiam! patemus, & affi-

[jaa

cimur , do&rine affingant, atq»se hue

[

dl

manitatis (quàm depreécantes quotidie

fU

ultro fatemur) nos convincant, male-

ml

C

dicere, quàm nobiscum falvari, prafe-

Y p

rentes.

Ignofce, Domine! nefciunt e-

f

m Cue

nim, quid faciunt.

Cs

"l'antà

Mi

rifti Dei noftri veritas ac

do&rina manifeftatione divinitüs eft de-

clarata, cui non íolum milliones SS.

Martyrum

teftimonium , rationem &

j i

fenfus longe vincens perhibent, fed

ipforum etiam inimicorum continua

fuffragatur perfecutio.

Nolunt homi-

96

gEP.E

nes effugere , quas hac via facile pof-

ii

fent, animi miferias, geftiunt autem vi-

QU

tare, quas non poffunt, corporis.

5

r

i^

fl

Quid, quzfo, caufze haberent Catho- Decon-

i

[

troverfiis

[id

licij ut tanto zelo, tanto fuo periculo

catholi-

& incommodo, omnibus aliis predicare c;mum.

fim

Jn

yn^

f

elii geftirent, etiam

verlit'atem Evang

R 3

fnor-

j

A62

ocooocoo

mortem & Martyria pro animarum fa-

Lit:

lute fuftinerent, nifi id charitas, ac ve-

Q

ritatis energia cum fpei zeterng certitu-

TIork

dine expofcerent, ut etiam ommes

alios homines pro augenda Dei ter op-

ij )

timi gloria per ipfius mifericordiam &

J

gratiam participes cuperent. Hic majó-

d ha

ris Dei gloriz zelus eft, hec digna pro-

Ql

simi charitas, quz Catholicos urget,

b

potthabitis terrenis omnibus, proxim.-

df

rum falutiavidiffimo conatu fimul ac füa-

D

viffimo inhiare, alias enim ccnties Domie

W

nium to'jus, utita dicam, mundi in lubi-

IeïI]po'

tu Catholicorum ftetiffet, ceteros hine

Üitrü

inde fuis temporibus numero-& conitan-

lm

tia longiflime fuperantium , ütmilliones

ttrerj

Martyrum facilé teftantur, & ut fagacio-

t

res Romanorum pro magno excellentiffi-

J m

me bonitatis chriflianze teftimonio f£-

t

piüs cognoverunt.Quid,fi chriftiani prze-

ter caeleftia etiam terrena quaefiviffent, fl

li li

LUE

Politicam, quam in adverfíariis indies eX-

periuntur, ac patiuntur, etiam pro juttit-

fima tantum fui defenfione imitari aut

V Qþew

Tiho |

amplecti voluiffent, atque arripuiffent,

&fn

quid fieri potuiffet? Sed opportuit ,

li.

opportet femper catholico - chriftianos

lus

ad imitationem gloriotiffimam divini c-

pitis Chrifti ( qui mundim non ferro, fed

D

l-

OC290C20

263

n

Ligno domuit) per gratiam ejusdem vin-

a

cere non fuperando aut occidendo, fed

r

monendo, predicando, Deum deprecan-

fU

do, patiendo. !

(

j

dl

m !

Inter iliuftria certé coronatorum fa. Laudatur

Ludovi-

u

l

&a laudandum venit, quod Ludovicus

f

Ch XV.

Galliarum XV.

Rex

chriftianismus pieras in

[

j

tertia Martii 1766 Sacramentum Eu

-

adoran-

Og

: doSSmo

charifticum cum facerdote ad

€grotum saca.

jacli

properante ipfi ex curia parlamenta- mento,.

$ D

ria reduci obviam fa&um, lutofa tum

i

temporis platea nihil impeditus, relicto

s

curru regio genuflexus adoraverit, ju-

conüïr

bilumque prafentium vere pium exci-

TU

taverit, exemplo fuo veré regio mul-

fhige

torum in fide teporem carpens, at-

jai

que magnifico hoc demonftrans argu-

T

mento, etiam potentiffimos, qui in ter-

at

ris fuperiorem non recognofcunt, nun-

rilfcllh l

6

quam preeffe digniüs , aut latiüs fecu-

yis

riusque dominari, quàm cum per fidem

j

*?'äï'

& opera bona proximé junguntur Do-

jun"

mino Dominantium, qui nec talia fa-

i

"

&a fine fru&u centefimo atque multi-

rl

j

plici, nec facientem fine

.mille-nis res

1ri1h'23["5

linquet przemiis.

jii

h

t

ferfoe

R4

Non

264

OC2O0C2O

À

Y

Non famofa magis Gallorum gemma

coronam

Jor

Regem flexio ff&æ

iplus

Ornat, —quam

£OQ.

fite

Rex humilis ftelle eft fimilis, lucendo

[

tptn

fovendo,

Quze minüs hoc ageret, quo ma-

g

i

gis alta þforet.

N e

Quid

uid ergo nos feparabit à charitate

nos fe-

ïCu

parabit

Chriiü? "Tébulatio, an anguftia, an fa-

um

àchai- mes, an nuditas, an periculum, an per-

Q0q

tate

Chrifti.

fecutio, ar gladius ? Epift. S. Pauli ad

Tigis

om. Proh! quantuize, ne dicam rerum,

LT

fedidearum fallacize feparare & abducere

ün.

fezpe valuerunt, quotquot numerat Ec-

(ionj

clefia catholica defertores? Quoe minu-

'ïmomv

tiz fufficiebant ad totum Orientem fub-

| g,

vértendum, fedem alias Ecclefie Do&o-

lb

n f

yum, & ubi pofita funt veritatis incuna-

" bula. Quibus inanitatibus Occidentis at-

À

que omnia alia fchismata Anglize, Grze-

corum,innituntur?ut] eviter confideran-

nj

n

tietiam ex iítis fiat evidens, fidem non fo-

Du

lum lumen, fed & donum effe Dei, quo

ln

rum uno füblato miferi, inftabiles, in-

&O

creduli fumus, & fi quid pejus.

Y

Ngvi

OCcOOC2O

265

gelïb

Novi quemdam

cujus licet affidui Oratione

et labore

labores omnino prof'CxFLant nihil in

opus eft.

jo f

ipüius commodum, usque dum neccffi-

tate doQtus fervent

es Jungeret easque

quotidianas ad Deum preces, ex quo

ln

optime cedebant omtüia, claro exem-

plo, laborem noftrum absque pia inten-

qn t

,

ione & oratione vanam & infruciiie-

Tam effe moleftiam.

4j

s

Cum fides fit argumentum rerum

non apparentxum, videri poffet, quod,

j dl

10

quo quis in rebus fidei per gratiam Dei

magis illuminatur, eo minus mereatur

ETE

j

per fidem ; fed ita non eft: crefcit enim

cum ilüftratione fidei obligatio dile-

l

TT

g

&ionis Dei & proximi.

Lxcgt enim ho-

n

g ni

mo multa cognofcat argumenta per gra-

tiam, nunquam tamen deerunt,

quibus

m l

e

eDos

fübfcribat per generofam a:que virtuo-

-fam fidem.

j

(u

dant

Y

Absque fide catholica & in hac vi-

(

tamiferi, & in altera fumus perditi,

j

Yil

dum in illa fponte noftro aberrantes à

mUOR[

principio & termino, in altera obftina-

D

f

tionis noítre ponas luimus fine fine: à

J

l

contrario €

holico - chriftianus & in

hoc feculo felicem vitam degit, quia

m profperis amplius habet, unde lete-

t

5

tur,

266

OOOOQO

n

tur, & in adverfis abundantius, unde

r

M

confoletur, & in altero fpem reponit

fii lo

certiflimam, &terna fuo principio jungi

beatitudine.

fapi

Incomparabiliter minus infelices in-

(

er Acatholicos. ii funt, quorum erfor,

iFl

aut prajudicio nativitatis ac educatio-

T te

l]

j

nis, fe tenet non tam ex parte volun-

l

taus, quam ex parte inteliectus.

W

f

xmnäb

[n laudem

ordinum

Quantum orbi chriftiano - catholico

if

uiusquejprOfint facri ordines u

triusque fexus

fexus,

D

preter fexcenta alia argumenta pro-

"

bant tot San&i ex illis indies proficif-

(

U

centes, 'quorum precibus ad placan-

il

dum Deum indies utitur Ecclefia tam

W

li

in püblicis quam privatis neceflitatibus,

ii

Ts

A

probant tante tum populorum, tum

privatorum & converfiones & recon-

m

ciliationes, probant fcientie docendo

Ytn f

& fcribendo ab ipfis illuftratze , probat

B

pauperum cetus per ipfos aut fubleva-

Mi |

tus, autin fpem «ternam ad vincen-

liy

das hujus vitee &rumnas, ad obedien-

t

dum, & cruces fortiter pro Chrifto &

caelo portandas erectus: ut nullus amt

n

0

i

bigam dicere, prater cclibatum cleri,

& facrorum ordinum inftitutionem non

LU

fuiffs excogitatam aut fanctiorem, aut

fli |

0no

s

e

ocoooc30

267

n

l

bono publico & privato magis proti-

)

4

]

cuam Poiiticam, imc qua minüs fubli-

fni loco chriftiano - s.g.molu.a ftaret

u)

|

respublica

uid eft veritas? fuit quzftio Pila-

jeeci

)d

Ti

ti ad Chriftum, ad quam ille Deus ho-

nam tota refolu-

(

mo refpondit nihil

TOl

tio per anagramma fonat

vir, qui ad-

ei

m

entia Chrifti v

»

eit: quod tum in pr

ribeabstur.

Ita infignis quidam fcrip-

xl

tOr

3

Qui fien, Deus bbne! absque mira- Chriftus

cap

ut lxo Inuprdum

n

culo omnibus p'upabil potmt,

domuit

ma illa mundi, ut ita dicam, Domina, son ferro

p

i u

nullis non poteftatibus formidanda, in- fed li-

gno.

10

ermibus prorfus Chrifti difcipulis locum

cederet? Sic nempe Chiiftus mundum

, *

domuit, üt pulchre dicit S. Leo Paga,

non ferro, fed ligno.

joce[lm

mb

Exemplum horrore plenum , & in- Orientis

defe&tus

(u p

gens inter tanta alia humlhtatls catho-

wnfEE*

à fide,

lico populo perpetuó neceffarie, at-

pelt

que eliminandz omnis fpiritus prefum-

r

ptionis argumentum eft, & efficit, fi

Jis u

pauló confideratiüs refle&imus, quod

"d

inferutabili Dei judicio ac permiffu to-

W

tus pené Oriens Adami non folum &

11 /

Pa-

hl

1

258

ecooocoa

Patriarcharum, tantorumque Prophe- "g

tarütn, Martyrum, Confefforum & Vir-. 'ilm

ginum, fed & ipfius Chrifti Dei & Re-

Tats

demptoris patria, tantorum teftis &

14gis

particeps Miraculorum, qui, dum Apo-

hii

ftolatis & do&rinze ecclefiaftice ex fuo

At

fonte Chrifto haufte minifterio pre-

fu'geret, totum orbem

r2!

ici

iquum . prg.

h

dicationibus füis ad fidem faluberrimé

tindy

erudivit, füperbie dein & fentuum fla-

T

gitiis in tantam coecitatem, ignoran-

Áitq

t'd&m

tiam atque perfidiam reciderit fenfim,

qualem vix ulla'priüs gentilitas per-

n l]u

tulit.

h j

Ht

Nun-

Quamvis igitur /Deus portas inferi

thn

quam

ftte

viget Ec-

adverfus Ecclefiam fuüuam przvalere

clefia

nunquam permiffurus eít,. timendum

il

quam

magis tamen, nos, dum malis .prafentibus

d]f'e hg

nec fle&timur, nec cauti fatis efficimur,

l

fequ«

tempore

perecu- mifericordiffima Dei difpenfatione acer-

.Pnilipp

*ionm. bioribus ad poenitentiam & emendatio-

ï".'m) í

nem bono noftro adigendos fore mediis;

Ts

malaenim, quenosin hac lachrymarüm

fühde

valle inveniunt, five communia, five pri-

fï]ute

[

u

Y

vata, fpirituali noftro incremento ab

LY

infinita Dei bonitate deftinantur, &

Alndm

congrué fufcipientibus infallibiliter con-

*

Kdducunt. Granum frumenti, dicit S..E-

ïï.(ï(ïbg

vali-

OC 290c59

269

hnj

'S'j

vangelium, nifi mortificatum fuerit,

n&l

ipfum folum manet.

Nec deeft con-

i M

ftans experient/a, Ecclefiam nunquàm

tefi

magis, quàm premente undique fzecu-

um

lo, viguiffe.

Miferere noftrij Domine!

Miferere.

wert

ti) yk

"

Philippe! unde ememus pares, ut Philippe!

VUber

manducent hi. Ex Evang.

Nunquam

unde emes

0i

mus pa-

füuni

videtur dubium fimulafie divinus.m

061

nes,

g

fter, quam ubi attentiffümos atque in-

t fedi

ftructiffinos nos effe voluit: fic, ut fa-

us r

xea ]uüdeorum corda divinitatis fue

non iolum verbo redderet conícios,

fed etism convinceret fa&o, in fanatio-

ys i

ne Paralytici quefivit: Quid faciliüs eft;

dicere: remittuntür tibi peccáta tua, vel:

yerni

int

M

"

fürge & ambula? iNunc autem multitu-

sfenj

dine hominum ad quinque miillia, vi&

& fequeià fatigatorum, efuriente quirit

eficit

J u

Philippum, edocens, neminem fuis fo-

lum, fed & aliorum, quorum fides &

i

virtus probata eft, confiliis, prefertim,

ent

guit

1

quando etiam de aliorum commodo vel

falute agitur, inniti;, humanisque pro-

nf

grefibus orationem femper, tanquam

u) i

fundamentum & cardinem rerum, utpo-

nülf. /

te benedi&ionis divinz illicium premit-

xiïeï M

ii

ti'debere.

Philippe! inquit, ut pr&po-

J

fitio

W

270

OC200C20

|

fitio nominis notaret confidentiam Do-

1 Doru

mini,acueret minitlri promptitudinem,

Ycu

unde emenius, dicit, ut oftenderet pro

TU

neceffariis tempore congruo coemen-

dis confervandas efle fubftantias, &

pitin

a

quidem conferendo vires, hinc, eme-

inus, dixit, & unde dixit, ut przter

f

IN

l

d

opes requiri providentiam affereret ;

i

t di

panes dixit, ut oftenderet, quid demum

Ui

Tü

hominibus imprimis neceffarium fit, vi«

T

had

&um & veftitum intelligo, pretermif-

fis centum crepundiarum nugis, qua-

lton

Ttelor

rum quidem prudentem ufum non ac-

cufo, fed eum folummoedo & faltem,

m

DI

l

quo vitz neceffaria pro nunc, five tunc

l

jl

negliguntur, iminuuntur, aut nimium

rarefiunt; ut manducent hi, ut often-

Ti

[H&pr

deret magiftratuum curas primo & pre-

cipué deberi propriis fubditis, & majo-

Vhedi

*c

a

ris momenti effe, modo viventes bene

& utiliter confervare, quam 1innocuo

Nos!

0s

v

f:

&

!

nguine aliena acquirere, & acquifita

dyam

n

absque neceffitate, absque charitate de-

ftruere; vt manducent hi, dixit contra

WlVe

(ap

l

Neo- & valde Pfeudopoiiticos, qui nu-

merum hom:nuim, fomentum bellorum,

À (

augeri quafi fine modo volunt, de pa-

I(t, q[

b

ne, & ut manducent, & unde, parum

folliciti.

ls

Vehe-

L

N

OC2OCCOO

271

rrul

Vehemens pro magna parte hodier- Cempat-

10 plO

IT

norum (uti vocantur) . Proteftantium ,,

h

me tenet compaflio.

Licet enim fcrip- Pay:efc

turarum ad commodum & lubitum ufur. 4i&omm

Cv

proteftan.

n

patarum, transfufarum ac falfificatarum

tium,

argumentis adeo ipanibus generatum fit

Q d

Íchisma illud deflendum Germani» Lu-

It prá

theri & confortiüm, ut captu perquàm

Jfaret

fit difficile, quonam modo tot tantique

[J emw

n

ipforum viri, alias ornnibus bonis arti-

bus ad :mulationem & invidiam Cati

Fa

licorum inftrué&tiffimi, in erroris tam de-

$, 0

cretorii loco, per duo fecula, & poft

BU

innumeras noítrorum demonfítratio-

y &t

neslucce meridiana clariores etiamnum

f

pofünt, eut velint delitefcere: cam at-

f Dur

rociffima in catholicorum onus inven-

y i

ta & proclamata ipfis principiis catholi-

30&

cis e diametro contraria, adeo aperiafint

(

Ícomata, ut men:dacium ( preter ple-

née k

beios & prorfus rerum inexpertos) nul-

1 mnot»

lius amplius valeat oculum fugere. Atta-

vam

men non latet reformationis fic dictze

n

(perverfonis hujus inquam) precipua

yic

capita ejus fuiffe generis, ut omni car-

, qlllL

ni (que contra fpiricum femper mili-

[

J

tat, quaeque invifibilibus futuris prze.

U[)M

fentia vifibilia utique folet anteponere)

o

minus, quam intime placere & gratiffi-

Tmna

r

2

273

ec»ooc30

Hine non

ma accidere non poffent

lrattt

eft ex eruditioribus, qui non fciat, ca-

ER

piatque perbene, quà rapiditate, qui-

quein

D

busque .modis tam liberalis ab omni

poteftate fpirituali facris, que legibus e-

n Q

maucipatio füb fua abrxpuert vexilla

ttnda

Germanos , vicinosque ? aliunde pro illo

(ut puto )' tempore in fpiritualibus pro

l

parte defides, aut minus, quam par erat;

lo

inftru&tos, & omnis 3ug1 incommodi-

Af

que inde provemenm, ütüt interiori

PIOh

homini utilis ac necetfarii, impatientes.

PUR

Magni bonis Lcciemihcorum, ifti, con-

* W

nubiis, plebs demaum confcientie mo-

ha

rumque, ut putant, donabantur liberta-

lt f

il

te, quibus omnibus putatitiis commo-

dls, licet anim: fuaeftiffimis, etiam con.

ftn

tra agnitam veritatem, tanta poftmo-

mllmql

dum pervicacia proceffum eít, ut nul-

Mmc

infini-

jum mihi dubium relinouatur;

?fls an

tos modo interris Acadm!mcmm, quia

Atv

& permultos in mixtis recionibus ho-

Ój Ipfm

mines reperiri, qui tam ob infelicem

[

ET

Til

nimis ipforum antiftitum

C

L paftorum

IU

VL

5

UIe

di&orum diligentiam, pxæud1011

contra Catholicos ipforumque dogmat't

& mores tam folerter, quam dextré

tesu

nutrientium & ccnfer"muum,

tufi

[zll.l

ob educationis confuetudinisque con-

fmr

Lrd«

oc200c20

X

273

n

trarie vim & impedimentum materia

lee

o

jit t

tantummodo . Haeretici veraci'er dici

Ó quïj

queant. Miferere, Deus! Catholicorum

) O

ienofcendo, & parcendo, Acztholico-

gibus i

rum autem illuminando & conver-

valti

tendo.

z

pro i;'.!

us

Quod acatholica Germania incipiatDe mo-

vis noftri

n i

hodiernorum novatorum, in Deifmum

? evietde.

mue

Indifferentifmüm, ac Naturalifmum fz- cuxani;

intent

dé prolabentium errores, & fcripta adin- tei-

itient

juriam usque humanse rationis deliran-

f

tia, una nobiscum Catholicis impugna-

j m

re, atque proferibere, ratio mihi vide-

d

tur e(fe, quod prudenter timeant, no-

conyti

vas iftas quafi feductiones tanquam ve-

i u

getiora zizania ipforum loliis fenfim ni-

poümg'

miumque füccrefcere, ac ipífum demum

folum cum tempore difputare poffe, quz

q ]i

Mi

ipfis injuria à nobis Catholicis, ipforum

converfioneim quamvis avidé & pro uni-

If qmg

b

co ipforum bono fufpirantibus, fed Deo

nfe]äfff

humiliter ac patienter pro ipfis & nobis-

orando committentibus,tformidanda non

:aW

foret.

.æ;u lr'

Sic igitur & in hoc pro Deo op-

timé atque egregie faciunt Proteftan

oj

| qm

tes: utinam etiam propriam ipforum

W

"

falutem ad veram catholicam religio-

T

nem redeundo Deo difponente perfi-

1]

ciant,

r]

oc2oocoó

274

(

ciant, futuri demum ex adverfariis emu-

! f

latores & magiftri noftri... NNovatores

noftri temporis quafi per tedium mino-

pite

ii

ris & quafi per arrogantiam majoris mae

ffti

li, non jam hserefes retentis quibusdam

bonis, fed crimine plenayigne & gla-

t

fimp

dio digna in vilipendium, omnpis etiam

naturalis religionis & honeftatis,nec non

tin,

tobo

exitium humanz focietatis progignere

dolenter videmus, & noviffime vidimus

à Y

! ttibu

in iis, qui illuminatos fe appellant, de

quibus tamen utpote Legi criminali füb-

füsq

je&is hic mihi fermo nulius eft.

fer

Wt

Amica

Nullus dubito, quin homines ad pïer-

qit,

vi proxi-

mus fuo

cipienda fidei chriftianze romano-catho-

jo Q

periculo lice

dogmata, faltem quze. neceffitate

Áit

erpien- mediiad confequendam felicitatem ater-

us €it,

m

nam neceffaria funt, tanquam ad rem

Wt

individuis & focietati hominum ex om-

d

ni parte favorabilem & fummopere uti-

t dy

lem, ac pariter neceffariam, ubi fpes fru-

tsf

&us eft, & periculum nullum pejoris fe-

n

quelze,amiea vi omnino compelli poffint,

i on

Tilty

ac debeant, quia juftitia & charitas requi-

rit proximum certiffimo tantorum malo:

"r

U

rum, & amiffionis irreparabilis periculo,

ubi remedium fuperefle poteft, nonre

M

linquere,

ïl'l)an

Con-

oc»oocoo

27j

J

Confiderantibus hiftoriam eccle(ia: Religio

eft Nego-

YU

Tticam à Chrifto nato usque in .prefens

tium Dei

TTl

patebit

, inftitutionem novi teftamenti niteren-

ofiti

ad inftar veteris, (icque religionis chri: *

jbisit

ftiano-catholico -romano , uti & ejus-

T

dem propagationem prorfus fuiffe &

j

femper effe divinam, expreffam, cla-

at

ram, ejusque veritatem obfigaatam ac

roborstam effe innumerabilibus marty-

vf

il

yI$, miraculis, confeffionibus, authori-

Jntty!

tatibus, rationibus, ac perpetua ut-

ii

riusque hominis utilitate , totiusque

generis humani, quoad par eft, felici-

ate

Nature enim negotium effe ne-

i

quit, quod contra carnis appetitum

pro fpiritus triumpho tam divinitus in

n

ii

ftitutum, quam feliciter propagatum eft;

Tl

quodque miferias inextricabiles hujus

"EL

vite in lucrum felicitatis zeternz per

obedientiam & humilitatem fidei verte-

f EW

) gtl

re docuit chriftiano-catholicos, quorum

res füummo & femper loco ftabant, quo-

jl

g

9

tiescunque przeceptis & confiliis divinis

P

j

in fan&ta fimplicitate, obedientia & hue

j

It

Qd

militate mos gereretur.

Prima igitur

chriftianitatis 5 fecula martyriis, per-

Qu

g

fecutionibus, miraculis, converfioni«

us, & jam tum cruentis hzrefuüm fca-

,

tebant adverfitatibus, & nondum ex-

(

Sa2

tinctis

d

tin&is idololatriz peftibus ; fecula 5

x.f&w

fequentia tum provincialibus aut fyno-

n

dalibus. conteftationibus inter utrat

lm

que poteftarem, ecclefiafticam nempe &

frior

regiam, tum poenitentiis publicis, cone

lte

feffionibus, facrorum ordinum inftitu-

TUnc

tionibus, bellis, czedibus, judiciis te-

Áis i

merariis, & füuperftitionibus rédunda-

L

runt :

cum fequentibus 3 faculis,

u f

preter hoec mala ommnia, depofitiones

finte

reciproce- Paparum & Regum, Anti-

m

papse, cruciatoe, excommunicationes,

Tate

!

monaíteriorum laudandz jinftitutiones

tum pro, tum contra Ecclefiz felicita-

tti

It

tem militareht.

Ubi ngtandum venit

unicum fzeculum decimum, czeterum ru«

t

DA

de, & caruiffe novà Herefi & in tranquil-

lo Ecclefiam ftatu reliquiffe reliqua de-

L

L

mum 2 vel 3 fzecula.

Inftitutiones SS.

Ordinum, Miffionum, Univerfitatum ;

lite

g ]

1

Collegiorum rcftauratio ; fcientiarum

& linquarum, przefertim latinze ex Bar-

t

Ul

barie, qu& ipfam invenerat, reftitutio,

difcipline, prefertim monaflicze refor-

Qd

i

matio, monafteriorum, piarumque ca-

farum frequentes fundationes multum

HCCIPD

]i

edll

pro bono Ecclefi»?? & animarum pro-

(

fecerunt, licet fchismata horrenda &

mi«

[

innumeri errores vaüem Chriüi

er

Mn,

CC2OOcC2O

377

jct

|

feré dilacerárent, uti etiamnum dila-

if

[ntin

cerant, ita,.ut nefciam, an. fzevities en-

Ti

fium & martyriorum . torturarumque

prioribus feculis infeftioraut nocivior

i 0

infe

Ecclefis catholicm fuerit , 'quam illa

It

nunc eft calamorum & linquarum pror-

&ond

fus inhumana contra veritatem liber-

[

tatéó, malitià, & blasphemiá diu no&tu-

que frementium.

yItur.

Hoc- tamen. con-

ftanter eveniffe videtur, ut, quó magis

, i

AtIOD

ad magitri Chrifti Dei exemplum cha-

ritate, humilitate, fimplicitate, obedi-

tutiu

felict

entia & difcretione tra&arentur negotia

Ecclefime, eo magis omnium de czlo

n

benedicerentur eventus; écontra peri-

g

cula & infaufti exitus crefcerent, quo-

r

tiescunque humani confilii imbecillita-

ii

te jacantia aut violentia incautorum

n

fisti

miíceri mortalium videretur, que ne-

Qque pro veritate multum valuiffe vi-

quit

dentur, utpote quz propriis optime ni-

D».

titur fundamentis, firmitatem ex centro,

Jl

quod Deus eft, & gravitatem ex fide non

fida, charitate perfe&a & fpe invi&ia

i

accipiens : quarum primze famulatur

s

obedientia & fiducia, timor & . amor

)

Dei; fecundz difcretio, fubordinatio,

reïlw

Juftitia, pieras; tertize fortitudo, exem-

ji

ä

plum, oratio, Eleemofyna atque omnia

3

Opera,

ec2oocoo

278

; tign

opera bona, aGiva & pafliva.

Fides

operatur timorem Dei, ac charitas pie-

t o

dord

tatem,compaflionem,benignitatem; fpes

autem,in bono conftantiam operando,in

*tuf,ü

iptur

adverfo patienter usque adfinem & mor-

dvein

tem pro Dei gloria fu&inendo.

nj

Quod fides non tantum lumen feci

|tgio

etiam donum fit Dei, vel ex eo con-

l

ïricordiw

vincor, quod totus quafi Oriens, chri-

D

ftianz lucis ortüs fpe&etor admiffus &

progreffüs, teftis diviniflime paffionis

r

lum

Domini noftiij genitorque primorum

Theologorum potuerit inde excidere,

UI

jom

tam enormiter.

d)

!U I

Licet omnia maximis fint plena mi-

raculis, quze, quia fünt quotidiana, üt

N ]

l

m e

Apoftolus ait, nobis infenfatis morta-

libus vilaerunt, omnipotens àc miferi-

j ls pe

cordifimus Deus etiam alia quàm plu-

r

rima mira & miracula tam aperte quam

m

occulte, id eft, foli privatorum cot

fcientie nota, in rerum ordinatione

Q

lo

eventuum difpofitione multipliciter ex-

r

hibet, ut credentes & in ipfum conit-

Mi

dentes ad ejus amorem & timorem fem-

per magis excitentur, ac fpe futurorum

U

EURT

contra quacunque adverfa hujus mundi

erigatt-

ocoooc»2o

erigentur, àc confolentur; mali & weri-

tp

tati contradicentes autem vel poniten-

nj

do refipifcant vel inexcufabiles reddan-

tur, fi maneant contumaces.

n

ihj

Quidquid

Lt

Igltur fit, & evenit in mundo, femper

fivein penam malorum, five correptio-

nem Juüurum, femper Dex ter opnmx au-

m

jj

getgloriam tum ad Jufhtxam,tum &d mlfe-

eo Q*

ricordiam ejus pertinentem.

y, d

Deploranda no(tri zvi vidétur effeIevia

ml

æVl no-*

al

D(

incuria,quod perniciofiffimorum, Athei-

ftri in tu-

H!

ftarum, Materialiftarum , Naturalifta- enda vir-

i

tuté et

2!

rum, ac Deiftarum, & id generis Pfeu-

Keligio

dohominum blaswhemlæ cum maximo

ne,

relpubhcæ damno & periculo toleren-

tut impunes. .

Hefutationem non me-

j £

j

retur peftis ifthvec, fed gladium & ig«

nem eó juítius ac maturius, quo cer-

1 nl

( IIHF

tius per longiorem moram decumana

poft fe mala trahet

Deus! illuminare

iil

PJ

t

J

his, qui in ten"bms fedent

ynd

Cum extra fidem & religionem chri-

at

ftiano - catholicam, unicam veram nec

[Clieff

moralitas fundamentum folidum habere

Ti

poflit, fatis perfpicuum ac omninó con-

r

Jl

fequens eft, extraillam dari non poffe aut

J

Ój

inveniri creature rationalis aut regno-

j

rum

34

«j

480

eÓc00c»0

rüm veram quietem & felicitatem, fed

Ll

j

litne

omnia excentricé agi, ficque f'mnpcr

( df

in ftatu violento, parum duraturo exi-

ftere.

(rc

füf

T Irre-

&t

ligiofi-

Maximum hominis dedecus & op-

* tate,

.probrium eft irreiigiofitas, quia Deo &

C

creature ignominiofiffima, adcoque il-

lico ac proditur,

atque cum ícandalo

| ü'ant

publico,

aut perctinaciter defenditur,

j Xp

morte ple&enda foret, non quidem ob

i

periculum, quod tanta malitia & ftülti-

lt

fuer

tia, qu& 11 eorum folum capitiDpus na-

fcitur, quorum cerebrum extremas fu-

h,

perbie, profumptionis & abje&oe mali-

RUT

tie vertigines perpetuó patitur

totas

nj

invadat, aut pervertat natziones, fed ne

M]

Deus ob conniventiam tanti fceleris to-

T

taregna, & totas feveré puniat Kespu-

t

blicas

Initium fapientiz eft timor Do-

LT

mini, !rreligiofitas autem. complemen-

Diny

tum eít malitiofiffime ftultitie.

libe

Qf

Defcriptiones optimi liominis, infu£

]

ficientes ac perniciofe prodeunt, dum

paucis res verbis abfolvi poteft

Sola

fáilg

nempe virtus chriftiano - cathoiica ho-

d [

minem reddere poteft optimum, quia

rchg

per hauc folam ad officia erga Deum, er-

NL'IF

gïl

p

a8r

l

|

gà fe'ipfümi, atque erga proximum op-

l

timé inflruitur : qui hanc igitur optimé;

9t

id eft-veraeiter, conftanter ac pruden-

Qd

ter colit, optimus eft, ad invidiam ilio-

rum, qui optimi

,

videri magis?lquam elfe

Uf

contendunt.

*

Bol

Cüm unicam veram religionem chri-

r(äUC f

t

ftiano - catholico - romanam orthodo-

n

xé propofitam per fe nullus hominum

m

absque imperitiffima imprudentia difiü-

Lfb

teri, aut absque flagitiofa malitia re-

fpuere poffit, üt quz, feclufo omni ma-

jus

nl

lo, omne pceflibile bonum pro fuo prin-

cipio atque objeco per eminentiam

»n)

til

comple&titur, aperté videtur, quod fi-

des juxta docrinam catholicam fit lu-

foi

criti

men ac donum Dei miferentis: depre-

hr

eemur igitur infinitam Dei bonitatem,

nt, qui bibent hoc preclariffimum do-

r

)lemf:'

numaclumen, retineant; qui veró non

habent, per czleftem mifericordiam

confequantur.

: inl'fif V

Indiffe-

Indifferentifmus circa

religionem

rentif-

n

rationi & prudentiz naturali non pot-

mus eft

Ü

eft effe confentaneus, quia in materia contra-

j

teligionis eligendz,

utpote ad prima-'5e-

L

m pertinente, ra-

:

rinm lïominis negotiu

5

tio,

ä

:

282

ec2ooc2o

tio & prudentia arbitrio nec quid-

quam relinquunt ; Unus Deus, una

fides, una religio chriftiano-

catholica..

O- Ao Mo Do G.

[

"n

(

(s

N

X

N

(éP 5 L

2

C ÉN

PHY-

qlä'

, Ul

PHYSICA

NOBILIUM,

AUCTORE

P. R. P. Eufebio Amort,

Can, Reg, Polling.

n

MW

hyvficam hanc À Plur, Rev. Patre Eufebio

Amort, Canonico Regulari, Decano &

Profeffore Canoniz Pollingan:ze, nec nonTheo-

"

logo epifcopali celeber rimo, qui przeter Theo-

logiam ecleCticam moralem , & (cholarem ad

rnentem SS. Patrum, & Theolocorum infi-

In la

i

gnium de anno rz52 Rempublicam litera-

riam & fcientias potiores feró ómnes, clarif:

Pri

fimis operibus in lucem editis,

auxit & eXor-

NT

igf

navit, mihi, dum adhuc in vivis ageret

u

" dod

navit,

quamque Dominus Author Noblhum

nominavit, compendiofiffimam effecit, & in

!

X Lefiones contraxit, catholicis principiis ,

1 (

ut certe fpero, ad amuffim conformem, in ho-

lat

norem & Venerstionemr ejusdem fingularem,

proque bono publico typis mandari, refle-

Quf

-

Xionibus que rneis moralibus & afcetxcls ad

nect curavi.

o

BERNARDUS AB HORNSTEIN,

Canonicus Jublizeus, & S, Scho-

lafticus Auguftanus,

l

Privatas meas ideas & opiniones, valen-

tes five zras, nonnili ad duas quieftiones ; de

h]

fluxu & refluxu maris, nec non de ele&rici-

l

tate, per breves Notas appofui,

f0

Ü

PHY.-

E

r

velemie

x

E

j

MO &'

onTyo

PHYSICA NOBILIUM.

tT

hren?

n

I

n hac Phyfica breviter fine contentio-

nibus agitur

Mi

Primo.

s d

De Deo.

- Secundo.

DeSpiritu & Anima.

& en.

"Tertio,

De Mundo.

n

j

i

(obiftn

t ii

: Ip Mundo autem confideratur

Tnop

t. Colum.

2. Àer, & qua in aére

" i

funt.

3. lgnis.

4. Aqua, & quis in

gyluno

aqua funt.

s. Terra & Foffilia. 6. Plan-

j, i

t» & Arbores.

^. Animalia.

8. Ho»

eics

mo cum corpore humano.

$ul

. Le&to I.

$

. De Deo,

I. QL-IB

d efï:"a'nima in corpore hu-

inano,

hoc eft Deus in mun-

j vt

ycd

do; hoc difcrimine, quod anima noftra

in operando dependeat à corpore;

i

econtra Mundus dependeat in íuis

operationibus à Deo.

2. Sic-

v

]

4

^

z. Sïcut anima noftra cägnofcit fe,

4!

& fuas operationes, v. g. cognitionem,

fiem ;

volitionem, feu amorem, ita Deus co-

W.

gnofcit fe ipfum ; hoc folo difcrimine,

iib

quod noftra cognitio & amor intra mo-

econtra in Deo

Que Y

mentum. transeant ;

h&

perpetuóo fubfiftant.

Et hinc motio

Toltra

intra fe, cognitio & amor Dei, prout

T0n 1

in natura divina non tantum füb-

n

fiftunt, fed etiam eidem naturze fünt

Tine.

ratio fuübfiftendi intra fe, conftituunt

Dus,

tres Perfonas. fubfiftentes,

j

3. Sieut in anima noftra ex memo-

ria, quze eft quedam precontinentia re-

liri

:

ii

rum, nafcitur IntelleGtso feu Verbum

mentis, & ex Intelle&tione nafcitur amor

(Tent

AUS.

tranfiens ;

ita in Deo ex Continentia

rerum quafi ex memoria naífcitur Ver-

tiim

Dig,

bum mentis, fecunda Perfona, & ex

Verbo mentis oritur amor, feu Spiritus

i

Wav

Sanétus; eo tameu difcrimine, quod

Verbum mentis in nobis tranfest, in

j

Deo autem verbum & amor seternum

Wt

fubfiftant,

Et ficut ex fola memoria

wuli

nafcitur cognitio, & ex memcria ac co-

lm

gnitione fimul oritur amor, ita in Deo

|

ex foia Potentia patris generatur Ver-

b

bum, & ex Potentia patris & Verbo pro-

jls

ced;t amor feu Spiritus Sanétus.

lnhu

4

1C-

; OoCooo0c2Q

5

of

J

4. Sicut anima noftra per cognitio-

nem format intrà fe, quecunque vult,

o

fcimis

V. g. domos, hortos, urbes, caítra &c,

ita Deus cognofcendó creat, quscun-

p

que vult, v. g. c&los, terram, anima-

n D

lia &c.

eo tamen difcrimine,

quod

j mi

noftre, ut ita dicam, creaturze in nobis

, DI

non maneant fixé & ftabiliter ; econ«

m fb

tra in Deo illze éreaturae divine mentis

yre du

maneant fixé & ftabiliter, quamdiu vult

nftbut

Deus.

5. Sicut anima tota eft in fuis crea-

m

yentiart

turis intellectualibus, v. g. in domo,

urbe, horto, caftris &c. & viciffim ifte

Tett

creaturg noftre funt

in anima j

jta

turtot

Deus totus eft in fuis creaturis, & vi-

nrimen

cifim omnes ejus creature funt in

i t

Deo.

,U

Et hinc Deus eft ubique praefens in

iil

quavis creatura.

1

j

r

:

feh j

6. Sicut anima noftra de fe nec par-

gt

va nec magna, fed indefinita, ita, ut

nent"

poflit replere quodvis corpus etiam ma-

ximum ;

E

j*

]ta Deus nec eft parvus nec ma-

Wif N

gnus, fed indefinitus, ita, ut poffit re-

j0

I!

plere infinitos celos, unde & dicitur

infinitus & immenfus.

):

(

7. Sic-

M

/

6

CC 200C0509

. Sicut anima -fap,iehter & provide

regit füa membra,. v. g. manus, ocu-

los, linquam, pedes-&c. ita Deus in

]i

ifto vafto corpore mundi fapienter &

providé movet omnia pro.íuo libitu.

l Cu

Sicut tamen.anima noftra operatur uni-

formiter juxta principia prudentie &

u

fapientie femel ftabilita ;

ita Deus in

li (

ifto mundo operatur conítanter juxta

'afe, |

principia fapientice femel ftabilita à fe;

Ti

ita, ut raras in natura exceptiones,

; ung]

quas nos miracula vocamus, admittat.

Mi

R,

8. Sicut anima noftra nihiliagit nifi

propter finem feu beatitudinem fuam;

2

ita etiam Deus nihil creat, aut opera-

Ütlm

tur nifi propter finem, nempe gloriam

lia

fuam extrinfecam. Cum enim fit bea-

Ts dl

tus in fe, nuliam reperit extra fe bea-

bf

ttudinem extrinfecam, fed tantum glo-

DurmT

riam extriofecam, — Et hinc nihil ope-

foanl

ratur, nifi, ut. cognofcatur, ainetur,

fefon

colatur, & poflideatur à nobis.

du

9. Et hinc Philofophus vihil confi-

: lt

derat, nifi, ut ex creaturis Cognofcat,

j

"

amet, & poffideat Sapientiam, Provi-

ïlxllm

dentiam, & Perfe&iones infinitas Dei.

Ti

d

l

I)

hr

Le-

oc»00c»9

oU

LeGio 1.

)

8U

r

pe Spiritu, Anima & Mundo.

J

$

1. (;um Deüs fit Bonus, ad bonum au-

T

tem pertineat, ut fit communi-

tiei

cativum fui, decuit, ut perfectiones

Q i

fuas communicaret creaturis creandis

u

àfe, & cum femetipfum amet amore

u

infinito, decuit, ut etiam conderet crea-

dotfs

turas intelle&tuales, à quibus agnofce-

Yitt

retur, amaretur, coleretur, & poflide-

retur.

:git jl

iaf

2. Hinc condidit hoc univerfum.

o

Utrüm finitum aut infinitum fit, pro-

blema eft.

Neque enim nos habe-

]orit

i

mus claram ideam infiniti, utrum pof-

fe I

fibilefit, vel utrum deceat Deum, ut

jl g]ü'

exhauriat fuam omnipotentiam ? Qui

i

negant hoc univerfum effe infinitum,

cenfent, totum univerfum effe com-

pendium omnium poffibilium, quae funt

in mente Dei.

a

3. Cum autem Deus non habeat

agfcäfl

hn

alium finem, ni&, ut agnofcatur & ame-

tur; à noftro autem inteile&tu infinita

j DC!'.

Sapientia, Providentia, & Bonitas Dei

ex machina univerfi refplendens com-

l

pre

8

eCcooo0coÓ

pott

prehendi nequeat, decuit, ut conde-

qppri

ret mentes intelle&uales, que in uno

Qu

momento comprehenderent harmoniam

totius univerfi, ut fic fapientia Dei &

patio

bonitas provida aenofceretur & digné

ACOT

amaretur.

]ilge mentes- intellectuales

Dintel

vocantur à nobis Spiritus an

Bv

ael

ici. Qua-

m

les & quot fint, problema eft.

Dy

4. Cum autem illi Spiritus in mo-

ftthon

m

mento comprehendant omnia fimul ac

femel, ideo, quidquid eligant feu bo-

b

num feu malum, in eo inflexibiles funt.

fitate

m (

s. Cüm autem liberum arbitrium

lequ

ilorum fpirituum contingens fit, con-

tigit ab una eorum parte eligi malum,

Itj

m

ii

ac proin etiam femper tendere ad ma-

lum per fedu&ionem aliorum aut fpi-

10

rituum aut animarum.

mf

Tt

6. Ridiculum autem & fuperftitio-

; (

lm ;

fum eft, fi quis exiftimet, illos fpiritus

maturaliter fle&di, cruciari, aut moveri

mallgn

bt

àrebus corporalibus, cum nec anima

tf

noftra licét corpori immixta cognofcen-

g i

sf

db precife iisdem torqueatur.

Vi tel

Cüm etiam Deus juftus fit, decet,

N

TO

vt malignis fpiritipus relinquat liberta-

ftate

tem nocendi & feducendi, ne pote

p

oCoo0Cco

9

potiàs, quàm ?equitate & juftitia illos

COR

opprimere videatur.

j ur

TO

Cum Deus in mundo, tàánquam com-

Dl

pendio perfeéto omnium poflibilium, po-

& d

nat omnes fpecies entium, creavit etiam

IT

menteim rationalem corpori humano alli-

gatam, que anima dicitur.

d.

.9. Natura hujus animeg habet ex-

t

tenfionem indefinitam, & eít ex fua na-

tura immortalis, cüm habeat à Deo inftin-

fimi &

; fenii

&um naturalem ad infinitum, & perpe-

tuitatem.

Eadem habet liberum arbi-

jl

trium contingens & verfatile in malum

vt

& equum.

Intellizendo in fe continet

ft, u

omnia, & fir omnia, ut meritó dici pof-

j dl

fit quidam mundus intellectualis.

u Ff

| dU k

10. Cüm anima appetat beatitudi-

nem fümmam, illius finis alius effe ne-

quit, quàm fruitio Dei.

Ad quam ta-

p

men aíff.quendam pugnare debet cum

$ W'

malignis fpiritibus, contra quos precife

u

habet vires füfficientes, quantum. ne-

TL

nr'

ceffe eft; fic enim exigit juftitia Dei er-

,gnofcï

gaanimam & malignos fpiritus, ut cui-

vis relinquatur fua libertas, & occafio

efï

merendi vel demerendi amicitiam Dei.

J

j

n:

u

W2

Le-

10

OCcO0c20

LeGio Ill.

AUtem

frté

De Colis.

4

1. In collo noftro fpe&abili quatuor con-

I. Terra noftra

lts

fideranda fünt.

f pl

cum planetis ;

4. Comete ; 3. Stellze

fixe ;

^

4. Via la&tea. .

tern

2. Utrüm terra ftet in medio hujus

&

univerfi, an vero fol, fpe&tando pre«

Áti: t

cisé rationem naturalem & experien-

hr

tiam, problema eft. Neutra pars ha-

uq

&enus attulit demonftrationem infolu-

r

bilem. Nam Copernicani, qui folem

T mo

ponunt in medio, apté refpondent ad

j

Argumenta 'Thychonicorum pro fe ad-

d t

ducentium fcripturam, ubi dicitur, mo-

j

veri folem; & viciffim "Thychonici ap-

té refpondent Copernicanis pro fe ad-

[j e'x

ducentibus Parallaxin ftellarum : Dicunt

lh d

Tdio

enim, omnes ftellas gravitare in folem,

& exinde etiam fequi folent parallaxes,

i

Adducunt etiam pro fe obfervationem;

iter

quód nulla detur parallaxis in ftella ne«

D

bulofa urfze majoris, orionis & cygni. .

2. Omnes Planete funt corpora

[

feque

opaca inftar terre noftrze fine ulla lu-

ce, excepto fole.

Comete etiam funt

L

Stelloe

Qs

Corpora opaca ficut planetg.

auteim

OC 200C20

IY

autem funt totidem foles, circa quos

forte gyrantur plures Planeta.

Jot C

4. Colos effe tluidos & non cryftal-

linos patet ex defcenfu cometarum in-

| od

Mi

i

fra planctas

u

f. Celos nullum habere influxum

in terram noftram przeter lucem conítat

p hi

ex eo, quia Planetz funt corpora opaca

03

ficut terra noftra, qux utique nullum

u

habet influxum in Planetas excepta lu-

JUUS

ce, quam refle&tit; Ex fitu autem pla-

g

j

netarum , fyderum & fignorum Zodiaci

jl

res noftras humanas prefertim liberas

l

Mi

pranunciari poffe, fatuum & impium

pl

eft fentire.

tit, J

6. Maenitudo co:lorum agnofci pot-

Jfid

fi

ol

eft ex diftantia fyderum à terra noftra,

Do

lla diftantia autem menfuratur ex Se-

M.

YT

midiametris terre, quorum unus-conficit

r

8;c millaria germanica; rorus enim dia-

TO

meter terrae 'conficit 1700 mllharla ger-

[2

manica.

]

7. Itaque diftantia planetarum. eft

QOf

fequens:

Tib

Luna diftat à terra 60 femidiame-

n

tris terrae.

.

AP

1.3

Sol

Ocooocoo

12

D

Sol 3 3(1;00

j

Semidiametris

Dui

Mars $2000

Qri

Jupiter 1800c0

terra&.

fro

Saturnus. 345000

Stellge autem fixze ad minimum diftant

l

fis QO

40cooco Semid

i

reftrium,

iametro;'um' ter-

Qdl e

u

Celeritas fyderum tanta eft, ut in-

Il

tra horam àb Oriente in Occidentem

D

percurrant multos Semidiametros ter-

Mfor

125 adeoque plura millia milliarium ger-

manicorum. Luna r5, Sol 80oo, Mars

12006, Jüpiter 400c0, Saturnus $7000.

Adeoque, cim Semidiameter terrze ha-

beat 850 milliaria germanica, Luna in-

tra horam decurret viam . 12600 millia-

l Cc

rium. . Sol viam 6880000 milliarium ;

Stella veró feptimz magnitudinis , qu

lr

intra horam decurrit 35coooo Semidia-

metros terr,

intra horam decurret

tün

$o,10coooooc milliaria, id eft 3010

fttxin

milliones milliarium.

C(I)rpo

Y

9. Magnitudo planetarum talis eft:

qum

Diameter lune ad diametrum terra fe

C]üm

habet üt A feu i Solis üt 100; feu

l D

juxta alios üt 15* ad r; Martis üt 12

Mercurii üt ;5 Veneris üt 15 ad 15 Jo-

É

VI1$

0C200€20

13

Saturni üt. 20 ad r.

vis.üt 38 ad 15

De ftellis fixis nil-certi-conftat, conje-

&Lf

&ura tamen eft, eas.effe zequales no-

ftro foli.

i

Heee de magnitudine univerfi no-

]

bis cogniti; quanta enim fit magnitudo

coli empytei, temerarium eft judicare.

Tuvat tamen exclamare cum Baruch

Ti

Propheta: O lfrael! quàm magna eft

oentd

Domus Dei noftri, & ingens Locus pof-

^

0s l

feffionis ejus.

um

) Mi

LeGio. IV.

s

g

De Elementis corporum,

Luni

0 nj

1. (Corpus eft extenfio trinó. menfura-

bilis: fecundüm. longum, latum,

Jfari

& profundum.

lf, q]*æ

! 4. Sicut extenfio animarum & fpiri-

d

decüfïff

tuüm eft indefinita, it4, ut poffit fieri

maxima vel minima; ita etiam extenfio

r

corporum eft ind

efinita.

Hinc quod-

vis pulvifculum poteft fieri tam ma-

t

gnum ac eft totum univerfum ; & vi-

gt

ciffim totum univerfum poteft contrahi

j P

in parvitatem unius pulvifculi.

"u

ldlä]

T 4

3. Pro-

OC200C20

14

1. Proprietàátes

corporum funt:

Tine

1. Motus, 3. Impenetrabilitas, 3. Ela-

vefl

fticitas,

4. nfinitudo partium, in quas

pide

dividitur,

j. Durities aut fluiditas.

lls re

4. Regule motüs quoad cerpora

jj

funt fequentes:

r. Nihii movetur à fe

fite

ipfo.

2. Omnis motus eft re&ilincus

Tithn,

aut circularis.

3. Corpora ia Gyros

N

acta nituntur à Centro motüs recedere.

faQUUE

4. Corpora in Gyros a&a abeunt per

l

tangentem.

8. Circa corpora in Gyros

N

fitiq

a&a quadrata temporum fe habent, ut

Qp f

Cubi diftantiarum.

formant fibi.

6. .Omnia liquida

il

Md

j- Sicut extenfio animarum & fpiri-

m ;

tuum nom impedit penetrabilitatem,

Yi

ita etiam corpora non fünt ex füa na-

bity

tura impenetrabilia, fed tantüm ex vo-

luntate Dei , . fecundüm. conftantes. le-

M

l

ges, quas naturz pofuit.

Hinc etiam

Vg

durities, aut fluiditas non eft effentialis

lm

corporibus, fed poteft mutari voluntate

1

Dei fecundüm leges conftantes, quas

f

nature pofuit.

fitg

Qny

6. Deus voluit, ut omnia corpora

totius univerfi premant fe invicem , &

Ti

fjj

vicifüm reagant premendo reciprocé.

Hinc

e6c200C59

I5

fu.

Hinc indita eft omnibus partibus uni-

.H

verfi Elafticitas, vi cujus poffunt fe ex-

N

pandere verfüs corpora rariora feu mi-

Aj

nüs refiftentia.

7. Omnia corpora poffunt dividi in

o

i

partes minutifimas, refpecivé in infi-

Jinay

nitum. Et hinc partes illae minutiffi-

óynt

m2 , ex quibus corpora conftant, vo-

d.

cantur elementa corporum.

p

8. Corpora vegetabilium & foffilia

óytt

pleraque refolvuntur in quinque prin-

nt, u

cipia feu Klementa chymica. Nempe x.

ii

in Mercurium feu bumorem volatilem ;

J

2. In Sulphur feu humorem infiaamma-

T

1

j

bilem ;

3. in Salia, puta, Sal fixum &

Pt

volatile; '4. in Phlegma feu aquam in-

u

fipidam ;

y. in Caput-mortuum.

ex u

g. Elementa infen(übilia. funt. tria:

w

I. Materia fübtilis feu aura stherea,

&

que replet omnes poros corporum à

Eutiabs

iummo ccelorum . usque ad centrum ter-

um

I2j

2. Materia. globofa ;

3. Materia

, quas

ramofa.

Tam materia fubtilis quàm

globofa eft fluida, & tranfit poros cor-

porum.;; Materia autem ramofa, quz in

orpüff

xm,

innumeras figuras dividitur, eft dura &

folida.

n

Ij

io. Id-

TS,

OC2OOC OO

16

1o. Infinitudo part'um, in quas om-

m

nia corpora tanquam in fua elementa

iil

refolvuntur, probatur

f

Áipp

u

1, Ex refolutionibus corporum.

foti

Q

V.g. Pulvis excuffus veftibus. aut

contufa arida terrz gleba in quamdart

hr

ivif

veluti pulvereem nubem abit.

teji

Difperfus funius ex ardenti pice vel

L

ligno totas wdes & plateas replet, &

tütm

licét eminüs fpe&atus videtur aliquid

fica

éffe continuum, tamen evidenter con-

litan

ftat ex particulis actu feparatis minutif-

Wte

fimis: fie etiam grana frumenti & fpe-

Ws

cies aromatum in pulveres farinaceos

ühu

conterun.tur.

a

uc

2 Ex fuffitibus, & odoramentis,

um fubiiliffia nobis fuppeditant

lorü

corpufcula, dum Balitu fuo vitibili dif-

ha

funduntur; ficut unicam granum in-

a

cenfi thuris totum cubiculum fuis cor-

pto

pufculis ex fe vifibiliter egredientibus

thow

replere potefl, adeo, ut fi cum P. Lana

itn

ealculum inftituas, & cubiculum in lone

gitudinem & latitudinem 20, in altitudi-

*

nem

J

COT

Oco

QOco

U

A 0

nem rj pedes excurrere fupponas, &

a n

infuper mille tantüm particulas fumo-

fa$ contineri in fpatio unius v. g. ,pifi

fupponas, tunc prodibit numerus cor-

Vfl

pufculorum 7500c0000060000,hoc eft,

feptingentorum quinquaginta bimillio-

U.

num, que tamen omnes uno exiguo

Amit

thuris granulo erant conclufa.- ; $i ad

invifibiles verb. odorum exhalationes

j

rfefpicias, reperies res fragrantifliras,

qui per continuos.non folüm dies, fed

!let, (ä

etiam feptimanas, per decem vel vicinti

at

leucas diffundunt fua corpufcula, infi-

n

nitam feré continere copiam. Sic de

j

rore marino ífcribitur, quód naviganti-

d

bus in Americam jam incipiat fentiri

ial

adhuc aliquot dierum itinere ab Ameri-

ca remotis , .& corvi dicuntur advolare

ad cadavera etiam ultromarina.

f

Alia odorifera v. g. una chariophi-

j

lorum uncia in libero aére fufpenfa in-

J

tra fex dierum fpatium feptem folüm

n

grana de pondere fuo amifit; ex quo

jY

proin colligere licet pari calculandi me-

j

thodo, quód talia corpora contineant

[l

winnumeros milliones corpufculorum.

j

j

[j

$ob

OC»200C20

18

$. Ex tincturis:

)

[U

Q

Quia Boylius obfervavit, unum gra-

num cupri aut eris in aqua forti, aut

1]

quod melius, in fpirituSalis amoniaci dif-

foluti tantam aque copiam viridi colore

imbuere pofe, ut illa fic colorata confta«

Wt

ret ducentis quinquaginta fex millibus,

ocingentis & fex particulis, quarum fin-

pat

D

gule fua magnitudine equarent molem

jpfius grani cupri, & ad aquam in pari

t

Teri

mole adhuc tinggndam fufficerent.

ld

de

Idem obfervavit P. Lana, quód tan«

tüm gummilac, quantum exiguo juglan-

W :

tenf

dis cortici implendo füfficiat, tantam

n

aqua copiam intenfo fatis colore tingat,

& milie foliis papyraceis undique colo-

ABI

T.

randis fufficiat; in hoc cafu ex ejusdem

calculo pun&a colorata effent mille mil-

l'lnic

lion

liones in unico tantüm folio, adeoque

in mille foliis 100000000cooo, hoc eft,

Y

decies centena millia millionum ; quód

fiigitur tingens pigmenti maffa in cen-

ties mille particulas feorfim vix fenfibi-

les divifa, unam quamlibet partem ta-

liter infenfibilem fumat, tunc etiam ad-

b

h

huc tales particulz erunt decies millies

nica

Ti

millgnis vicibus majores quàm, u

pig-

»

y

GcC200c29

19

pigmenti particula

quae unicum pun«

&um coloratum papyri tinxit

np

(|, 4l

scit

4. Exquorumdam corporum folidio-

rum ftupenda extenfibilitate,

Colot

onfts

Quz tanta eft, ut ex Boylii calculo

iU

unum auri oranum divifibile fit in quin-

ni

genties mille quadratula diftin&é adhuc

moht

vifibilia, fi pollex in centum tantüm

pl

partes fupponatur divifus, eorum nu-

merus ad ducentas milliones affurget ;

!

fi divifio pollicis fupponatur fa&ta in

ducentas partes, certe adeo diflicile non

u

eft, ab vnico auri zranulo crefceret ex-

TU

tenfibilitas ad triginta oCto milliaria ger-

tintat

il

manica. Alii probarvt hanc extenfionem

afilis, ex auro vel argento ductis, que

» (

fi dividantur in cvhrdrof,, iterüm ex

j

unico granulo prodeunt aliquot mil-

jen

liones.

je0n

IOCCI

5, Ex minutis i animalium corpori-

r

wn (

bus obfervabilibus

iil

Acarus enim animalculum eft tante

?

exilitatis, ut vix oculo nudo fit percep-

"

tibilis ; at vero hic acarus inter cafeo-

rili

ul

rum v:;terafcenmum fcrobem microíco-

|

f

pio-

h

29

OOOOOO

piorum ope diftindé cernitur ; cujus

rl

non caput folüm & pedes , fed & cor-

El

pus filofum intueri liceat.

fip

Aliud genus Animalculorum acaris

u

multó minus refert Boylius in aceto

tti

fubinde confpiciendum, quin & Leoven-

Y0$

hzchius in unica guttula aquez putrefa-

daþï

&e obfervavit aliquot centena millia

lij

animalculorum defuper inftituto calcu-

lo: Quibus addi poteft, vermiculus à

J

P.Lana obfervatus, nudo quidem oculo

invifibilis, per microfcopium à fe ela-

t

uj

boratum füb figura ac magnitudine

o

grani tritici confpe&us ; hoc microfco-

pium lineam trecenties, fuperficiem ve-

ro nonagies mille vicibus auget, corpus

vero viginti feptem millies mille vici-

bus; adeoque hoc animalculum toti-

dem vicibus minus erat unico granulo

7

tritici interim habet plures pedes vix

numerabiles ob velocitatem motus, fin-

fupw

guli pedes craflitudinem fili ferici non

M

excedebant, prout videbantur per mi-

u

crofcopium, & confequenter hi pedes

tante erant fubtilitatis,, ut eorum vi-

Wt

ginti feptem milliones fuiffent requifite

li

ad unius ferici craffitudinem oculo in-

ermi exhibendam; quód fi quis infü-

N

fi

per advértat, quantula.fit propo

rciq

oVi

OCOOOCcO

2l

ttj

ovi ad ipfüm animalculum (nam & ipfa

.W

animalcula nafcuntur ex ovo) & in-

fuper exilitatem vaforum iu tali animal-

at

culo reperibilium , & ipfos fuccos nu-

Et)

QV

tritios & fpiritus animales, qui per ner-

vos hujus animalis circulantur, vix ulla

a

dabitur explicatio etiam per calculum

mll

hujus exilitatis

V

jl

Superfunt quidem adhuc innumera

qt

alia exempla, quibus probatur exilitas

ed

corpufculorum, in que omnia refol-

vuntur; fed iis, qui rationem habent,

d

o

non eft opus innumeris inductionibus.

mve

0U

LeGtio: Via

V

| uj

De Aére.

at

I. Aér eft mare aquarum refpe&ivé le-

$ TU

vium, quarum raritas centuplo

« l

)

l

fuperat denfitatem aquarum terreftrum,

j

& viciffim quarum pondus centuplo fu-

f [

perat pondus aéris.

"

2. Altitudo aéris füper terram fe

n

non extendit ultrà quinqusginta Millia-

Til

I)

ria germanica, prout patet ex defcenfu

l) )

j

Mercurii majore, fi defferatur in loca

füblimiora.

u

[

$. Venti

22

ocooocoo

3. Venti inaére regulares nil aliud

funt, quàm efítus marinus caufatus ex

li

preffione lunz, folis, & planetarum

u

fuper mare terre(lre, vel aérium intra

df

tropicos. Venti autem irregulares funt

inftar flu&uum in mari, qui oriuntur ex

t

evaporationibus extraordinariis.. "

lt

4» In aére confiderandi funt,

Vapores, Nubes, pluvie &c.

lof

Vapores funt bulle aquez interclufo

Taty

aére, prout obfervatur in evaporatione

Uf

aqugs.

j

hr

Nubes funt congregatio vaporum in

aére.

tifi

Nebula aft congregatio vaporum cir.

lye

ca terram.

Tl

Piuvia eft äifï'oläu-tio vaporum feu

m

bullularum aquearum fluidantium in a«

ilit

re. Sicut diffolvuntur bulle Sapo-

ly

nacea.

JAtos eft diffolutio vaporum tempore

Culi

noc&urno diminutà levitate per abfcef

fionem folis,

ln

din

Grando confifit in conglaciatione

qui

vaporum feu builularum aquearum ope

venti frigidi & nitri, exhalati uberiüs

ältit

Wt

teinpore aítivo.

D

AINix

oc»o00770

23

D

Nix confifit in vaporibus feu bul-

st

lis aqueis vento frigido congelatis, &

Wtf

per

rem interclufüm in fex partes

diffra&is.

n

1sf'

Pruina confiftit in bullis aqueis cir«

Q

ca terram congelatis feu in rore conge-

lato, & inftar nivis diffra&to.

y. Elafticitas aéris confiftit in pref-

fiorie füubtilis materize contra materiam

'ïClLfJ

ramofam verfüs partem, in qua minor

WU

eft refiítentia,

ll elafticitas patet in

Íclopeto pnevmatico.

Dl

6. Inter meteora aéris Ttis elegan-

tifümum confiftit in guttis pluviis ex

nc

adverfo folis deciduis, ita tamen, uc

radii folares ex guttis iis reíra&ti

n

femel reflexi deferantur

in oculum in

Ti

altitudine quadragmta & ampliüs gía»

n

duum.

z. Lumen Loreale confiftit in. parti-

jl

culis glacialibus oblongis inftar filamen-

J

torum ad altitudinem mille circiter pe-

dum parifienfium in aére. fluidantium,

il

qua de caufa confpici foleta cervatim ad

u

altitudinem: decem cireiter graduum.

«t

Formantur in aé&re fimul fermé in tota

Europa à vento boreali frigido poft dies

cali«

N

OcC2300€250

24

calidos & humidos,

ex evaporationi-

bus nitrofis.

Reflectunt autem Lucem,

inftar lridis univerfalis, per omnes pro-

vincias ex luce ftellarum.

j

$. Fulmen oritur ex particulis nitro-

fisevaporatis ex terra & fluidautibus in

]st

a&re, Accendunturautem per coacerva-

tU

tionem plurium & commixtionem acidi

Vil

&/alcalici, Pro diverfitate autem par-

Wi

ticularum nitrofarum tranfeunt per po-

4f

ros corporum, & ubi non poffunt tran-

Tif

fire, ea diffringunt in cineres.

Ti

9. Halones & Parbelia confiftunt in

vaporibus aéris paulo craffioribus, in

Tem

quibus rádii lunares divertimode refrin-

n

Si radii folares re-

guntur in oculum.

Vot

frattiin unum focum coéant, formant

d

imaginem alterius folis.

qu

10. Gravitas aéris, feu potius Ela-

inf

fticitas menfuratur Barometro ; calor

& frigus acris menfuratur Thermome-

Md

tro; humiditas & ficcitas aéris menfu-

i

ratur Hygrometro ;

Vires ventorum

menfürantur Anemometro ; & quantitas

pluvig annuzew menfüratur Hyetome-

To

tro,

tris

T

U

Le-

OC»00C59

25

i

LeCtio VI

W

p

De Aqua, Igne, & Terra

TU

1. gnis confiftit in vortice rapidiffimo

aure stherez feu materie fubti-

Dui

Jlis cum partibus ramofis ; Si autem mo-

nl

tus aut vortex fubtilis materivee non fit

l4

"valde rapidus, oritur ignis lucens, fed

Ly

non urens, quales fünt ignes fatui in

mït,

ére, confiftunt enim in materia gluti-

Lt2

nofa, cujus partes agitantur à fubtili

Tnateria ?etheris.

i

2. Tgnis vu

lo2

:«.Ct

ris non ePc fupra a&-

u^

rem fed potius in terre vifceribus, v. g

n

in /Etna, Vefuvio, & aliis montibus igni-

j«

vomis, h;nc etiam foffores metallorum

(

in fodinis fentiunt. majorem calorem

quó propius & profundiüs deícendunt

in fodinas

"

- (

3. lgnis non eft levis, ut vulgó

i

creditur, fed eft gravis; pront patet

[

ex omnibus corporibus calcinati

Y

i

4. Terra eft mixtum ex materia ra-

4l

(

mofa & variis falibus

Conftat ex pe-

tris & rupibus, quz inftar offium in hu-

mano corpore per continua juga mon-

tium omnes partes terrg fuücnmnt

H5

. Pree-

—

26

occoocso

y. Preefens forma térre non eft.

congenita orbi quoad externam füperfi-

€05

df

ciem, fed eft primüm formata per dilu-

s

vium, prout monumenta antediluviarna

LU

fübterranea id demonítrant.

V

6. Montium aljtitudo in perpendi-

culo non excedit altitudinem dimidii

Caufa, cur mon-

0

milliaris germanici.

Tis|

tes varii lint ignivomi , eft copiofa ma-

-

hi

teria bituminis & fulphuris; hinc etiam,

Q

cum per meatus fübterraneos ex ejus-

vi

lii

modi accenfione aér interclufus rarefit,

t

oriuntur terre motus, proferüm in

locis mari finitimis.

lin

[5

7. Aqua confiftit partim in materia

Áix

globofa, & partim in ramofa, interflu-

At

ente materia fubtili.

h

In mari autem permixtus eft Sal

yr

copiofus ex petris falinofis, quae con-

EO

d

fütuunt inferiorem. tertiam contigna-

tionem terre nofirz.

"

$

fl

M

8. Fluxus marinus, & reüuxusþ,

Qu

qui obfervatur quotidie bis in mari com-

municante cum Oceano, v. g. circa

W

fi

Galliam & Angliam, oritur ex compref-

fione aéris per lunam, & viciflim ob

ttin

premonem acris in mare, intra T

ropie

dlte

c0$5'

ETE

OC200C2O

27

m

€os; hinc eàdem Borä, qua in Europa

n

d

datur fluxus maris,

etiam reperitur

ij

apud antipodes, nempe ob preffionem

aéris compreffi à noflro aére in par-

w

t?s Opp oütaïs C

9. Ori-

fit

(*) Tenui meo judicio fluxus & refinxus ma-

ris per folam preffionem Lunze in mare, in-

ln

trà tropicos, difficulter in totum explicatur :

ti

quo enim fe aquze à luna preflze recipetefit,

vel qua de caufa fe fuperficiei marium re-

tlj

Ílituerent, nili quzedam terraqueo ihtrinfe-

ca caufa faltem concomitans monflretur?

ini

Quid autem tropici impediant, quin preífio

lunzeintotumGlobum terraqueum femper &

zequaliter incumbat, & premat? Cum tamen

Mu

fluxus& refluxus codem tempore in noftro,ac

ii

antipedum hamisphario contingere dicatur.

Vortex autem ille celeberrimus norwze-

gianus, Mae'ftromium, feu umbilicus maris

j

N

propter fuam figuram dictus, 6o milliaria

ermanica fupra Drenthemium feu INidro-

1

fiam ad infulas Mofcue & Waroe adeoque

li

67gr. &r$5 min. Loatitudinis borealis fitus,

fluxüs & refluxüs, quotidieper 6 horas aquas

vehementiffimé attrahentis, (&& cum obviis

j

quibuscunque etiam permagnis navigiis &

Ti

Balznis inglutientis, & per alias 6 horas

ci!g

quafi concilía eructantis apertiffimum prze-

fentat exemplum.

"u

Ut adeo quzedam caufa orbi terraqueo in-

trinfeca videatur requiri, quze per 6 horas

j

alternando immenfas aquas expellat, & per 6

(

An au-

alias easgiem recipiat, atque attrahat,

D

P

tem

OC200cC 70

28

9. Origo fontium ex.mari fit per

preffionem aquarum ,-ope ventorum &

meatuum in juga montium, ubi Deus

)

pofuit vaftiffima ftagna, ut exinde divi-

datur aqua in terras fuhje&kas.

Plura

To-

vide in Philofophia fol

124.

f

mo. 3tio.

*

h

Ti

Le-

tem hunc motum mifericordiffimus Deus

tet

terraqueo ftatim ad inftor fitoles & diafto-

f

les concreaverit, aut per equilibrasionem

Vg

frigoris & caloris fübterranei aut quodam

If

alio modo benigniffime indiderit, fcit ille; qui

fecit.

qU

In hoc tamen minus aberrare fpero, quod

NT

fi caufa fluxus & reflexus maris unicé à

[

preffione aéris per lunam dependeret ; tum

Y,

etiam maria cum oceano non communi-

cantia hunc zítum marinum pro parte

proportione fua indies bina vice faltem fen-

fibiliter experiri deberent.

Quó etiam adminiculatur, quod aliqui fon-

N

tes & fcaturigines in diverfis mundi parti-

àU

bus illum zeftum fentiant, quia communi-

li

care cum profundo Pelagi videntur. Ali-

0s

quam &militudinem illi cylindri vitrei, quos

4nalleos aquae, snartelli d'aqua nominant,

Y

reprefentast, cum eorum globus vitreus ma-

I

jor & fubtihor calidze manui inclufus Bullu-

W

las aquze itendidem ad füperiorem partem

cylindri tantisper elevati propellit, in fignum

càloris, zequilibrium cum frigore in illo ab

aére ufuali quafi vacuo pofcentisf

OC 200C29

29

LeGio Vl

Y

!

De Foffilibus,

)y

Ü

y.TInter Foflilia numerantur:

1. Metals

il

jà3

2. Lapides, v. gr.

Marmo-

ra, Gemmze, Magnes; 3. 8

alia, v. gr.

Atumen, Vitriolum, Nitrum, Sal com-

mune;

4. Succina ele&rica.

l

4. Metalla omnia eonftant ex ma-

teria ramoía, & ex falibus diverfze fi-

il

ii

gure, & magnitudinis, intermixtis di-

n

verfimodé poris, per quos liberrimé

u

tranfit aura etherea, Hinc ea Metalla,

M

que conftant partibus fubtilioribus, &

)

poris minoribus, eo ipfo compa&iora

W

íunt, & czeteris graviora, prout funt,

n

v.g. Aurum, Plumbum, Mercurius,

*

Adamas.

3. Aurum non poteft arte confici.

fl

Ratio eft: 1. quia nec natura conficit

(

d

aurum; Minerz enim auri femel exhau-

r

fte nonreparantur, & in minerishifpani-

cis jam per duo annorum millia effoditur

0

Mercurius in forma cinaberis, & tamen

j

2

per tanta annorum fpatia ne quidem

j

Ti

unica particula converfa eft in aurum.

2. Au-

ib

30

OCc200c2o

2. Àurum non poteít converti- in

p

metallum vilius; ergo nec metallum vi-

fi

lius poteft converti in aurum.

3. Minim: particule metallorum dif-

Q

di

ferunt magnitudine & figura immutabi-

liter; erco non pote(t metallum vilius

f

converti ià aurum.

t

4. Omnia aura

fi&titia reperiuntur differre ab auro, vel

[

i

per vitra 'cau.f'cica, vel per molem & pon-

dus fimul fumpta.

4. Magues elft fpecies ferri imper-

l

fe&i, per cujus poros irregulares ma-

teria fübuilis hinc inde reflexa agitatur

L

in vorticem.

ü

5. Attra&tio magnetis caufatur ex

vicinia duorum vorticum füubtilis ma-

terig, qui, dum fe invicem conjungunt,

fimul etiam íecum trahunt corpora,

per que tranfeunt.

/6. Corpora eleGrica funt etiam

quoddam genus magnetis: Nam dum

p iA l- um. Bade EUR j fepm d

materia fubtilis per poros irregulares

corporis ele&rici variis modis reflexa

f o*

agit vorticem, concurfus duorum vor-

—

ticum attractionem ipforum corporum

25

..

inftar magnetis caufat, imo etiam, fi vor-

FT

tex fuerit rapidus, lumen producit,

peos

prout

Ócooocoo

2t

| ig

prout ex agitatione Barometri & excuf-

!

fione Chalybis patet.

7. Ex his caufis pendet etiam expli-

ndif

catio Ele&tricitatis nuper inventz. Nam

n

dum vitrum fíricatum pulvere incale-

]i

fcit, motu circulari agitatum agit vor-

AUE

ticem circa corpora fibi obje&ta, & per

j W

eorum poros undique apit vortices cir-

p

ca catenam ferream (*).

X-—

u

(*) Phenomenon Eleáricitatis enafcitur per fri-

du

Qionem fatis vehementem inter vitrum

j

aptum & corium, dum ieniculi ele&trici ceu

partes materize fubtilis per eandem excitati,

& in motum circularem circa filum ferreum,

u

ceu füam axim valde rapidum acti, dum li-

gaminibus holofericis, cum omni apparatu

j n

experimenti ab omni contaCtu alieni corpo-

n

ris folidi diligentiffimé infulata exiftunt,

g

tamdiu & Qquidem in obfcuro vifibili luce,

füftentant, quamdiu eadem friétio durat, aut

circulus commotorum igniculorum per con-

d

ta&uram cujusdam folidi nón interrumpitur,

quo momento fit explofio, quà aér ufualis

| (t

totum expanfionis fpatium impetuosé read-

ig

implet, ad inftar explofionis fclopeti cajus-

df

dam, autpermodum vicini fulminis, & ocu-

lis:& autibus fe celerrimé infinuat, hinc

| u

tanta.fulminis cum experimento elettrico

gt

fimilitudo five expan(fionis, five explofionis,

j

five demüm directionis faltem ordinariz,

quo folidis inharet, effe&tus refpicias.

T

U5

'To-

PIM

QC200C2O0

32

Exhiberi poteft hec productio, &

conjun&io vorticum, fi aqu:»e ftagnanti

funiculus varié inflexus immergatur ,

& ejus extremitati per fiphonem im-

pellatur aqua; Éa enim agit vorticem

circa funiculum.

Le-

i

'lonitruum autem diverfimode ad au-

[!

ditum protra&orum, aut tardius fequentium

modos & durationem ex regulis diftantia-

rum & replicatione fonus per intervalla,

Jl

[

anfractus & modificationes nubium facile

explicabis.

Porro Ele&ricitas neque elici-

tüur é corpore, nec (tranfit proprié per id,

fed totam atmosphzeram complectitur, licet

explofionis eífe&us illud afficiat graviter,

& in viventibus omne id in operetur, quod

nimium magna &in opinata concuffio, cum

valde extenuata aut calidiore athmosphara

itendidem per explofionem fuppreffía opera-

tur; quod pro corporis a&uali habitudine fi-

ve proficuum five nocivum evenire potelt,

Quod demum attinet declinatoría ceu melius

Exploforia fulminum, bie 9Bettecableiter, ea

nunquam,.ut putatur, eadem attrahunt pet

fe, nifi id fiat occafione nimize propinquita-

tis, fed ideo locantur füper turribus vel prae-

altis zedificiis, ut occurrant eo facilius nubi-

bus fuimine przgnantibus, easque tangendo

folvant & explodant, & mediante filo ferreo

Fulmen in locum

uemdam Omnibusinno-

cuum tanquam con

d

uctore dirigapt: ratio au-

tem, quod fulmen non facile àfilo ferreo fe-

1n€.

OC»500C2O0

33

L

Rn

LeGio VIIL

W

De Plantis & Animalibus.

It

i

I. Tn Plantis & aninmialibus . confideran-

dum eft :

1. Structura ordinata

partium.

2. Eorum propagatio, &

l

augmentatio.

j. Principium vite feu

anima.

T

2

4. Stru&ura corporum confiftit ia

lat

£i)

i. In. Trunco vel

li

quatuor partibus.

at

(

offibus.

2. I]n Nervis feu fibrillis.

k

t EL

3. In

Y D

-

m,W

- mel arrepto fe diSjungat, eft, quod acr ufua-

Q

lis tenuiorem & agitatam materiam communi

l quo'

m

preffione cxomni varte verfus folidiorem par-

tem tanquam facilius complexibilem impel-

n

lat. Sunt itaque declinatoria femper & ubi-

L

^

yi

2

que, maximze pro bono publico, & privato

utilitais, nec unquam, nifi ob errorem aut

"i

j pote

grave accidens, nocitura.

umf'

ii

JEqualem utilitatem autem ruricole prz-

ia

l

fertim, meffores, & paftores &c. fperare pof-

»wqü

funt, exprzealtis lignis feu infixis humo ,

i

pd

2ut cuidam arbori affixis, in fummitate quo-

ii

dam ferro armatis, & filo ferreo usque in

n

terram tanquam. fülminis conduttore in-

ficuCtis, quo fe homines cum pecoribus fuis

tempore.tempeftatis ex oppofita parte nec

Sternutationes

[müi

nimium propé recipiant.

A

hominum & animalium etiam videntur effe

[1

quzedam fpecies Ejlafticitatis,

oc»o00cC»20

AT

3. In fanguine vel humoribus circulah-

tibus. 4. In vafis digeftivis humorum,

in Ventriculo, Corde, Pulmonibus, vel

jn utriculis.

Hec omnia integuntur

vel cute vel cortice.

In Plantis humor exfugitur per 1;a;

dices, & per fibrillas afcendit, feu po-

!

tius à gravitate acris elevatur usque ad

verticem, & ex vertice primüm defcen-

ditipter corticem & truncum ad con-

D

ferendum Nutyimaüum Plante vel

[

arbori.

l

i

4. Ramus arboris precifus, fi info-

V

diatur terr2e, iterum germinat in arbo-

rem, etiamfi inverfo modo infodiatur

terrae.

5. Omnia . vegetativa oriuntur ex

ovulis feu femine, fed principium tam

Ordinate ftru&ure partium neceffario

eft aliquis ordo à Deo inditus, qui vo-

catur Anima vegetativa.

Neque enim tot milliones partium,

v. gr. in tritico, floribus &c. coirent

ISZTZ

tam ordinate, nifi quzedam vis divinz

fapientiv rebus indita fic cogeret.

6. In

F.

;

6. In animantibus veró illud prin-

n

eipium coordinativum partium & fimul

Uf

fenfitivum , & cognofcitivum, imo &

jj

difcurfivum circa obje&a fenfibilia.

[It

7. Quia tamen animz» brutorum non

cognofcunt bona feparata à fen(übus,

TT

& à prefentibus, nec preterita & futu«

)

ra prefentiunt, ideo funt mortales.

Eu

fpt

$. In folo autem homine reperitur

[

anima intellectiva boni infiniti, & prg-

[

teritorum & futurorum. . Cum ergo in-

telle&u & defiderio feratur ad infinitum

& eternum, ex fua natura petit efTe

Jv

inmortalis.

g

j

LeCuo IX.

yd

De Corpore humano,

j u

I.]n corpore humano reperiuntur

3I[3f0

quinque partes: 1. Offa; 2. Ner-

ll Ó

vi, & Mufculi, quibus quafi funibus

movetur machina corporis ;

35 COb

Ftium

& cerebrum, in quibus excoquuntur

j

Spiritus vitales 5 4. Sanguis, qui toti

corpori miniftrat alimentum, fuecum,

;vin?ä

& Spiritus ;

5. Stomachus, viícera,

&

*

CC2OnCSo

36

& alia'vafa ordinata ad confervatio-

l

nem corporis humani.

[i

2. Totum íyftema Offium vocatur

Sceïpton; dividitur in tres partes, nem-

Y

Caput

pecaput, truncum , & arcus.

[i

dividitur in Cranium, quod habet tres

Q

füturas , & quatuor offa, nempe Os

W

frontis Synciput.ex füperiore patte Capitis,

& Occdput ex parte poftica,capitis, &

In trunco réperiuntur 5pi-

q

Os femporum.

na doifi, & Vertebra, & Clavicula & Scapu(?z

lQ

n

& Co[la,

H

In. brachiis & pedibus veperiuntur itria

k

offa nempe O: buneri , & femur, & Cabi-

ü

mw

tus, & tibia, ac denique manus extre-

ma, & Calcaneus pedis.

ü

li

3. Nervi funt filamenta tenuia, per

quae ex Cerebro deferüntur fpiritus in

omnes partes corporis.

Ex qualibet

p

l

vertebra fpinz dorfi oriuntur duo nervi,

qui annexi mufculis per eandem. infla-

Q

[

tionem movent omnes partes corporis.

[

4. Cerebrism involvitur dupïici mem-

l

brana, quarum una vocatur duwra AM4-

ter,l & altera pia Mater.

[

Offi-

' eCcooocoo

37

N

Officium Cerebri eft, ut per fyfto-

lem & diaítolem difpergat ope vibratic«

nis fpiritus vitales.

Gd

D

Cor dividitur in duos ventriculos,

[

Ti

in quos recipit fanguinem, eumque per

7

'ï

l

compreflionem feu fyftolem per tocum

Corpus ope arteriarum ac venarum pra-

pea

trudit.

pl

lj i

.5. 9ub Coftis reperitur Stemachus,

rj

qui per liquorem gaftricum omnes ci-

."m;!rï

bos in pulmentum refolvit, feu in Chy-

]um.

Ipfe Cbylus defertur .ex ftomacho

in vifcera, & ex vifceribus defertur

per venas lacteas, & ductum thora-

;1rïn;3

d

cicum in cor, ex quo cum fanguine per

exte

totum corpus partim difpenfatur in

cibum, partim fecemitur in varios alios

liquores.

H

p

6. Sangui$ 'círculat per totum cor-

pu$, quod variis experimentis demon-

ftratum eft ; Nam fanguis expellitür é

corde per fyfítolem in arterias, ex ar-

J

teriis propellitur in venas, & ex venis

denuo infunditur in ipfurh cor per dex-

qu

teram cordis auriculam.

[ 1»

J

Hujus autem rei fequentes afferun-

tur probationes.

Nam id probatur

i.quia

Oc»00C50

38

P

1. quia fic faciïis eftratio, cur omnes

t

arteriz ligate turgeant verfüs cor, &

Ti

flavefcant verfüs venas, cüm in vehnis

:

Y

contrarium contingat. :

qu

Probatur 2. Cur,(i inphlebotomia bra«

n

chium ftringas ligatura ftrida, & fic

aliquamdiu ferves, verfus manum nune

f«

quam pulfet arteria, & manus incipiat

fenfimaliquantum frigefcere; cur etiam

Ó

vena fe&a in hoc' caí(ü modicum fàn-

l)

guinem fuppeditet :

Quodfi vero li-

j

Qr

gaturam flrictam tollas, arteria in car-

po pulfet, ftatim coloretur iterum ma-

hi

nus, & moto ad arteriam digito prge-

d

ter labentem fanguinem in magna co«

i

pia quafi flu&us fenptiat.

Probatur 3. Cur fa&a fetctione ve-

n*e non eodem tenore fanguis fluat, fed

k

hazreat fübinde, aut faltuatim exfiliat,

li

nam eodem tenore ab arteríis non fup-

Y

peditatur, nec eadem copia ex carni-

bus exfugitur, & hinc etiam ope tul-

fis mufculi concitantur, ut fanguis co-

piofius urgeatur in venas; idem fit ope

baculi.

f

Probatur 4. Cur.: venenum 'diglto

l

inftillatam — brevi

interficiat

homi-

l

nem, quia fpiritibus in vena infe&is

cruor congelatur, & impedita circula-

tio-

Oc200c2o0

39

J

tione alicubi reftagnat ; vel quia ve-

"

nenum à venis capillaribus abforptum

V

ad cor derivatur; hinc obfervatum eft,

quod per immiffum fpiritum vitrioli in

r

u

fanguinem, fanguis fubito congeletur.

Probatur 5. Cur ex ictibus, concuf-

L

fionibus, & fugillationibus oriantur tu-

ls

j

mores & ulcera, quia laceratis aut con-

[

tufis vafis capillaribus plus fanguinis ef-

nl

funditur in carnem, quam ut debito tem-

d

)

pore remeare poflit ad venas, & hinc

06

oritur putredo aut fanies &c. In fugil-

n

lationibus veró fanguis extravafatus tan-

n

rla

dem tamen difcutitur, quia fenfim à ve-

m

nis reforbetur, & ad cor circulatur.

Prolatur 6. Si venam portam feces

pv

in animali etiam demortuo & intro

per Syphonem poft exhauftum fangui-

nem mittàás alium coloratum liquorem

yl j

vel Mercurium, ille primó tranfit in

at

Cavum & dextrum cordis antrum, mox

circulatur per pulmones, hinc in fini-

ftrum cordis ventriculum, ex hoe in

l

Aortam & omnes corporis partes de-

fertur.

Ergo datur via ad Circulatio-

nem, adeoque nullo

g

'impediente ipfa

circulatio.

n

Probatur 7, Ligata vena cava cu-

j

jusvis anima!is vivi juxta cor, ut nihil

W

iluc

40

OC200C20

illuc in cor,migret;. & confeftim refein-

g

dantur arteri& jugulares , iliefis tamen

t

utrinque venis, videbis-omnes arterias

q

exinanitas, fed non pariter venas, ma-

a

nifefto argumento nullibi fanaumem é

n

venis in arterias nifl cordis ventncuio

[is

derivari.

)

Probatur g. ÍIn Ca !w, Ansglia alus-

que regionibus in uíu. fuit Chirurgia in-

g

fuforia , qua-ex uno homine in alium,

d

ex.uno animali in aliud. fangnis trans-

fi

funditur, imo etiam per venas & non

f

Oefophagum mcdh.mæ hauriuntürs Atf

i

qui fieri non poffet, nm fangum c.xrcuia:-

fl

retur,

Ergo.

p

n

N

i

Le&xo X

j

f

Anima hommls.

[

T.

nima bominis cüm intelligat: præ-

)

terita & futura abfentia,' & à fet

fibus imperceptibilia!;: eft: ipmtuahs &

n

immortalis , ac quidam imago Dei;;.À

J

quo proin folo creatur éx nihilos; pofi-

q

ta difpofitione corporis humani, :quo

ij

juxta multos modernos medicos fit. ftas

t

tim in ipfa conceptione hominis.:

2. Anima babet quinque genera fen-

l

fationum: nempe tactum, odoratum,

( 4

gu-

6c5ooc59

41

df

j

güftum ,"auditum, & vifüii. ^ Eff au-

2l

nl

tem fenfatio quzedam affe&io animm,

Ü

]

quaíta'volente Deo per qlhgat;onem

y U

arbitrariam oritur occafione eértaru

Yi

thotionum in quinque fenfibus corpo-

FIQU)

ris, unde non corpus fed íola' amma

fentit

,di

3.;Per ta&um feptitur calor & fri-

j

1b

gus., humidum & ficcum ,

durüm &

1l

Jl

afperum. . Calor inánima oritur ex mótu

lii

rapido partium Materize globofze & ramo

n

fs. Frigüs oritur ex motu pertürbato par-

W

I

tium materisranotéfed magis vehemen-

10

ti. Humidum eft, quodconitaæxmmorx

parte materize globofze & minori patte

ramofz.

Corpora dura vocantur, ubi

materia ramofa:maximam partem.con-

ftituit pro diverfa impléxione ramen-

torum.

'Afperum veró dicitur, cujüs

u

partes ramo[e fünt valde anaulares.

4. Odoratum excitaüt effluma 4ful-

)!

Ji

phurea feu (alia volátilià Corporum; fa-

ii ]

porem excitant faliafixa efculentorum,

[

quze fi valde angu]ar.a funt, püngunt,

p

fiautem globofz, magls hnguam fuaw-

ter afficiunt.

-

5. Auditus excitatur per dlve fäm

n 4(

undulationem aéris percufli à corpore

n

w

fonoro, quando enim &ér impeditur,

fi

z

fit

E

Oc2ooc2o

42

fit diverfa motio fpirituum, & exinde

varia fenfatio mufica, vel cognitio, pro-

ut ea alligaverit huie motioni Deus.

Motus autem aéris fervant Proportio-

nem inuficam, & quando radii fonori

aéris in.unum centrum

conveniupt,

per reflexionem fit Echo.

6. Vifus excitatur ex motu fübtilis

J/

materie ex Sole vel Luce.

Colores

l

funt.in ipfis radiis folaribus diverfimo-

dé refricatis ex füperficie corporum.

l

Sunt autem radii colorati proportiona-

les, & per humorem cryftallinum col-

le&i in focum excitant fpiritum & fen-

le

fum,

7. Memoria dependet à mollitie tem«

le

perata Cerebri, in quo imprimuntur va-

l

rie forme corporeze.

l

$. Intelle&us intelligit verum ,^ nec

poteít judicare verum, quod eft falfum.

L

9. Voluntas amat folum bonum in-

L

finitum fine mixtione. mali, quod in

omnibus aGionibus quzrit.

Fallitur

autem, fi admiratur, & amat bonum fi-

nitum ,

ex qua admixtione oriuntur

omnes pafliones, & eandem tenent in

E-

catevnis.l :

&;'F:æ

Index

N

J

Index: Le&ionum,

)rm

Q

quas

Oif

Phyfica Nobilium

m

continet

W

Le&io Ima de Deo

-

-

Pag

QUf

1

j

Leio IIda de Spiritu, Anima & Mundo

7

Itl

Le&io IIItia de Cæhs

-

-

-

1o

(U)

uj

Le&io IVta de Elementis corporum

-

15.

d

i

Le&io Vta de Aéere

-

-

-

2I

t

Ledio Vlta de Aqua, Igne & Terra

25

u

j]

Le&io ViIma de Foffilibus

-

29

Le&io Vlliva de Plantis & Animalibus

33

n

jl

Le&io IXna de Corpore humano

-

35

ymil

Lectio Xma de Anima hominis

-

ia

40

]U

m

FRl U PULPSUP M um FP

U

tl

"

NV

Emen-

"

Emendanda

JPag, Linec,

Io. Aiterutrius

lege

Altertus

14

J«

Efficiant

Ehïbxl

2I.

Pontificis

E cc'"næ

—

Pontl

s & Ecclefize

2*

2

Quam

Quod

94.

2

ï.

Diffidentize

Diffidentize

105

9...Sic aque

oicque

Placata

Plac

L*]

t

[

I*

1c8.

L Reéu fa&Ge

AV €

te

ia

ei

113

4. Statutum

otatuta

127

23. Fideliter &

prüdenter

Fidehter

IOI,

15

€ NÀ

Cla

'V'LT' bus

/1pus

258

9. reperire.

adaatur

Ut adeo cciïantxbus &

defiruCtis' coelo au-

fpice

pzæ'udxcus &

falfis 1ó

zeis fimplici-

tas veritatis ubique

facile vincet

-

L

IN

Á

þmä&ä, ACICA

N

-5

IN EADEM

; OFFICINA LIBRARIA

."

Qd

REPERIUNTUR.

Antoine ( PanliGabr.S.].) 'Theologia moralis uni-

verfa, comple&ens omnia morum Procepta, &

principia decifionis ormnium Confcientize ca(üdm.

IE-Torm. 4. 1779.

H.3 30hn

Beer (Joann. Chrifïc.) Concionator extemporaneus

R

in Dominicas

& Fella totius anni ad triennium

editus. III. Tom, 8, 1759.

fL'f, IS kr

Breviculus modernarum Controverfiarum, feu Com-

p

"

pendium F'ebrorii abbreviati, 8. .Sub mralo;

jJ

)

Cephalii (Flamminii ) Vindicize Ccelibatus Ecclefiz:um

j

Occidentis contrà nupéros quosdam Scribtores,

8: 1787-

45 kr.

D

De przcipuis Eeclefie Ritibus , opufculum fingulare

ex probatis authoribus collectura. 8. 1796. . 24. kr.

Do&trina catholica in S yftema redacta, nova, concin-

na, faciiique methodo juxta naturalem rerum.&

biftorize facree ordii

1

H

em diftributa, hodiernoque ufui

adcommodata, 8, 1788

d.l5 Er.

E

A ss

AP

licatio Catechismi catholici aere excufi, . pro fa-

ciliori inftruCtione, methodo etiam normali. M üto-

ruim Surdorum atque Infintium aliorumve parum

capacium hominum; cum appendice practicze con-

feifionis a

—quodam Sacerdote Qalïoz*ibr&s oblata. 8;

[

1787.

36

KT.

Rein-

i

fj

.OGQCbO '

2

Haberkorn de IHaber

s

lä

..

"

L

1 (Jof.) Serädueg acri de

a d

&

3.

Cürfüs An-

Mvfteris patientis

lvatoris collecti,

nui duo, 8. 1784.

fi:

18 kr.

-- - Sermones facri in Dominiess totius anni col-

. leCti. l. Partes. 8. 1784.

fl.2. 15 kr.

fb

- - - Sermones facri iu Feffa, 8. 1795.

Reinfeld ( Tos. Ien.) Sermones c«techetici in Domi-

nicas totius Anni, 1I. Partes. $. 1788.

$l. 1.:30 kr,

Vade mecum ad zgrotos; feu induftrioe infirmis ad

mortem plie. obeundem accomodsate ac omnibus

curatis in adjumentum memoriz & innovationem

Spiritus commendatz. 8. 1787.

12 k:

Veronii ( Franc. ) Profefíio fidei catholicze ex S. Scri-

ptura & antiquitate flluflrata 2tque contra. hzerefes

adverfas vindicata. 8. 17$7.

12 kr.

Voragine (Jacobi de, Archiepifcopi Jan. Ord. Przd. )

ermones aurei in omncs totius anni. Dominices,

quadragetimam, & przecipua fanCtorum fefta, acin

Laudes Deiparze Virginis, L.T om.fol.1760.

NY

Wagner ( !en. ) Conciones prá£ticz de przecipuis: fi-

dei chriftianze cápitibus in fingulastotius Anni Do-

minices, cum adnexis de pàtiente in monte Oliveti

Servatore per Biennium in Quadragefima habitis

exhortationibus II. Partes. 8. 1784.

f 1. 45 kr,

Weiffenbach ((Ios. Ant.) Loci Patrum illuftres ad ple-

a^

raque capita divinorum librorum, quibu

2 d

lia acce-

dunt negotia Religionis & hanc noflram ctatem

fpeCtantes. 8. 1784.

48 kr.

i

?

ftr

ï

:ï

of

. D

l!

"

n

| UAR

l

AW

j

Vg

j

$o

f

l'r

)

j

Áj

Ad

D4

hn

Qs

fl

Y

*

dpcc

d

—— — "HeEA —

AE

- r ii

Cs

x

P^i

M lss,

-

r

x

W

qexme

R

$l

*

i»r

B..c

m

E

3-

Y

E

NG

*

EOV E

Wect

LX

E

2

*

Wos9o

?»

r

Ü ao .

-*

a

-^

U

z

h.»

*,

w

AT

L d

y..;

s r

-Wï-

?

AW

p

s

*.-.r

&*

^

a

*s

,M

E u

S

M'

* a*

^

g^

*s

x

v

*s

*

P

LOA

$k

^

.

£*

"Al

é

*-

MC

s

P

$^

$

*e

yw

**

"^

;

E

ld

*

e

^

ia

..*

rr)

&

mn

«* *9,

1

e.0

$

ps

A

s

2$ 9.

*

»

m

R

L

$x

*

L YJ

M

*

&

H

I

LA

a

L

*

"

"

i

-b

m

£:5

...H-.

H

s

M

M

$

&

2

* w

DA

W

.....

*

" A

TY.

^

s

*e,

Ms

LE

E

N

E

W $ss

^

m

u..

* .**

:

; is

v?

s

R

RE

AE

-

P

a,

4

E

W- *5

&

d

lo

à

C*

*

s

-

*á

$I

w

25

*

**

L. X

»4

M

um

EM

s

P

»

*

"

u

a

M-

LA

e

n.

Y d

*

e *

Á

L

n

e

?.

"

-

rE 1

w

*

x

d&

?

$

:.-

?*

*

^»

W

2gu

E i

-Q.W

P

d-

i $4

H

a n

on

d'?u

-^

E

E

*v

3*

E

t

d. .

E

*s

P.

s

2^, s

v*

9*

&^

$. 4*

"

*s

JMU

i

L

LP

$-

M;e

*

»

-

*

£

-s

W

L..

x

x

;

I ]

o

e

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

REFLEXIONES

E

E

ä

i

MORALES ET ASCETIC/E

AD AUGENDUM AMOREM

ERGA DEUM

ä

ET

E

RELIGIONEM CHRISTIAN O-

KO

e

ROMANO- CATHOLICAM

—2

A

n

L. B. BERNARDO ab HORNSTEIN,

e

CATHEDRALIS ECCLESLE AEJ*H"F;* NAE $, SCHOLA-

b

STICO, ET PRINCIP ÁLIS ELVACENSIS DECANO,

LIBERE RESIGNATO

SPARSIM CONSCRIPTJE

QUIBUS ACCESSIT. IN FINE

PHYSICA NOBILIUM

R.D. EUSEBII AMORT, ,! é

D!

CAN. REG. PJLLIING

à

TE OEPA

OPEESDNDTUFRQUT

AUGUSTJE VINDELICORUM

apuid NICOLAUM DOLL, Bibliopo!

MDCCLXXXVIII

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

-

P.