Gg551-5_1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Continens Tractatvs De Religione Svpernatvrali, De Oratione, De Sacrificio Missae, De Sacramentis In Genere, Et De Baptismo, Confirmatione Et Evcharistia Speciatim, 5 * rR M — » a El Ed a à E T & * Wá x a j hv * 3 d . O 2S » X a £ X5 & . '2 « L P d & E EM Ws à E 1 E | m 4w bt at " E | s d b ä l OM p dÀ w w o o N x E n " t D X n S i « s - » Es x* g. A T ET x* ? Q5 N E ( . » " g m E K " b S E a, N & AU * u i a j d. h A be - W 2 * E * 2 ? & r2 E $ ^" x Pdw 2 AAMT 'I': M 5 Y d A d $* t J3 [ A. . E *à " 5 p d Ri 2 D z i & 2 : ::':-». ; * aE - " ag ». Rov " Pt $? * es * of u P '7 u r ^ z o st $s. & » ol u d v - "r H NUA R )E E y* ha ^ s CUM m 5 w NU y ^ j2 x ds P &T * us f gt m RI i d d ^ l&v d E E & » UR E m GN p " h d N- P " x At N *. La E^] 5 * T - 5 : ;; d. d s Y J m W f 2" " " J Es 3 3A D * * s s : EM n i i. Fa Ka * x* A le i £ cnY *s RE .; ? * v * Tab É a i $ 34 x m " — a r M od iE N y C Y Xf N X R P TR — z L " PA A us * T Eb L : w — - T o ais x pe - i rb — — — ao a d —— T — a r ERE - .. ,HLW.ML-:F,WCFJ - Rs ( e3 £ — u.Hl.. — — —— ii CoRanc p "TOA P. FR. HERCVLANI OBERRAVCH ORDIN. MIN. REFORMATORT THEOLOGIA MORALIS. - TOMVS QVINTVS CONTINENS TRACTATVS DE RELIGIONE SVPERNATVRALI, DE DRATIONE , DE SACRIFI^ CIO MISSAE, DE SACRAMENTIS IN GENERE, ET DE BAPTISMO, CONFIRMATIONE ET EvcaAgxgï;A : smcmnm /^S $-^ * £ | 1 Md Kx POR ï.'g ) W d e w j * u *Q&Z&U n d Bi — mmmecä ET NORIMBERGJE MDCCXCVIIL m ï i j !N IK Il ] f u To i Q l Z.- E hh Al UT CBREISASRNÉI —R ERN : .. TRACTATVS XIII. DE RELIGIONE SVPERNATVRALI, SEV Dg .ILLIS OFFICIIS, QVAE DEO PRO BENE- FICIIS GRATIS DEBEMVS—.-, Omnia,- quae Deis praeftat, gratuito , fine omni praevia ratione tribuit, ac pro. in cuncta ad genus gratiae pertinent, id eft, funt dona mere gratuita, Kt in haé gratiae acceptione res omnes, etiam ma- teriataé , et tota mnatura íünt gratiae ; id eft, dona fine merito liberalliffime tri- buta. Verum hie in àfctioré quodám, ae ípeciali fenfu gratiam accipimus: prout fcilicet ea totam naturam tranfcendit; nosque ex conditione fervorum elevatos in fiios Dei adoptari facit, veramque Deum intef, et nos amicitiam conftituit. Novus ordo, et omni admiratione fupe- rior, ex quo Deus nobis non Dorhninus modo, fed loco Patris eft, adeo, ut in ipfo Spiritu Sanéto , id eft, fpiritu adopti- onis iure clamemus zbba, Pater. Ipfe enitt Jpiritus. teffimonium reddit fpiritui no[lro, quod Jimus-füüi Dei. Si auiem fiüü , et baeredes : baeredes quidem Dei, cobaeredes autem Crifti. a)) Hané et feq; ) Ad Romants, 15. A À Tractatus XIIT. 4 iianc jatü tantam dignitatem , bene- fcium tantum ignoret humana ratio, et philofophia ne füfpicatur quidem. Quis enim afferere audeat , mentem quandam creatam a Deo in locum filii adoptari: immo quilibet merito dubitabit, am id vel u fieri queat. Sola fides divina de tanta hàc felicitate noftra nos edocuit, aut po- tius ipfe Chriftus de dono gratiae; quod nobis fuo fenguine promeruit, certiores nos reddidic. Novuin itaqüe fegnum , et toto tegho naturae longiflime fub limius, id eft, regnum grati . ae aperitur, in quo gratia fan&ificans ,. 1 - d eft, ea;, qua in filios Dei ati, coeleftis ac aeterni regni vere adopt j legitimi heredes in ftituimur, tenquam fu- ceps altifime domiinatur. Huic prema Prin SO jam diverfa , inferiora- quidem , nobiliffima tamen gratiae dona famulantur: . ex qui. bus aliqua a Spiritu Sancto infufa -conti- nuo nobis immanent, dum alia frepente illapfa brevi intervallo tranfire folent. Et de his gratiae donis jaim in tra- D étàtu de concordia gratiae , ac libertatis egi, ita, ut in praefenti, et mox fubfe- quentibus de officiis ob dona | gratiae de« bitis tractatprus fim; l CA- d 'Caput 1. 5 ne CAPVT PRIMVM. & ADe. officiis negantibus, quae JDeo circa 'dotig ;m's am gratjae debemus, et Jbeciatim | de n £ blafpbemja. vd J $. 1645. Beneücia- gratiae , quibus religio fupe,r- naturalis- nititur. po jod $. 1646. Petunt fibi officia generalia, et fpecialia )UA iur. quorum priora in ajentia, et negantia dividun- Qua propter $. 1647. A rebus adeo (an T oto xime abeffe debet injuria—. ctis omnia" quam ma- eft sl 1548, Quae artibus, aut verbis , | feu blafphe- at mia inferri poteft. Blafphemia v ero nobis eft contumeliofa in re Dd ; s f"acraa locatio, quae-qui'— rl dem definitio. $. hi 1649. Docet Im 0; Don. omnem blavfprhemiam éffe gravem, Juic d $. 1650. IIdo; .hoc'- LpAiaculum hon evitari ab iis, qui ex fine honeft [9) gu ba proferünt: prout con,t:ume;ifa ejusmodi ver- »nfi' 1 $. t651. Nec Il[tio eo nte fa s immunes effe, qui rerum crarum . nomina ad ini quum aliquod perpe- trandum adhibent, l $. 1652. Ex eadem blafj ohemiae definitione difci- atiS tur IVto, eos, quibus etiaim minus delibe- rate blafphemandi confuetu do eít, teneri con- jfe d tra eandem fibi Tnen omnimodis ïnvigilarel; atta- s 1653. Vto. Qui SSma Nomina--lävit& invocant €x hoc qui dem mi nus reverentes, non tamen .blafphemos effe, - Al À 3 $. 1645. Tractatus XI1I. $. 1645. Hucusque de beneficiis Dei naturalibus , et de nofítra defuper obligatione actum eft. Verum praeter dona naturae longe alia, multum noUiliora, et ambitum toti- us naturae excedentia, ícilicet beneficia gratiae largitum eft nobis beneficentifli- mum Aumen, fpecialibus exin pietatis ofli- ciis digniffimum: unde gratia eft titulus ile, cui Religionis pars altera, ac nobi- lior, fcilicet füpernaturalis innititur. $. i- 1440. Ut adeo hic tot debendi fint tituli, quot dantur gratiae. $ !6462/ 1 Et aliqua officia pro omnibus gratiis aeque, ac generatim debentur. Alia vero diverfis gratiis funt fpecialia, de quibus roin modo trac&abo. ia, feu pro- Generalia recte in negant hibentia, et in ajentia, feu praecipientia dividuüntur, S 1647. A rebus itaque fanctis adeo, ac plus, quam pretiofifficis omnem injuriam abeffe debere, etfic graviffime prohiberi omnis facile intelliget, cui earum dignitas *) .vel parum eít cognita: et utique gravis in au- ctorem gratiae injuria redundat, fi gratiae l donis contumelia inferatur. i) Sunt Caput I *) Sunt autem adeo pretiofa, ut donum in na- tura fumpmum; immo omnia dona natmaha fimul fumta non adaequent minimum do- $, num gratae,. prout commums : et. certus um Eccleüde fenms habet. nge otl. $. 1647 OR Injuriae autem hae verbis, vel acti. ff bus noftris potiffimum *) contingere pof- of« funt: et quidem injuria fermone inferen- jlus da dicitur blafphemia , quae quantum ad ODi« praefens negotium eft impia in res facras t locutio: per res facras autem intelligitur Jli, omne intra ambitüm sratiae contentum. *). Poteft equidem etiam fola mente hoc deli- ctum res perpetrari , ontemnendo, e. g. facras etc. Contumeliofa enim in Deum locutio huc M non pertinet: nam caritas Deo bona vult, 'etü et, quod confequitur, mala eidem proxime 1nfe1enda prohibet; et quia contumeliofa lo- bus cutio de genere malotum efít; hanc a Deo avertit caritas theologica , et non Relmo, j eo quod huic fceleri non gratiae, fed 1püus ntid Dei dignitas adVerfetur. Et licet in 1at10ne explicandi de utraque blafphemia eade fere dici queant, fpecie tamen differunt; afphe- mia enim in Deum infinitum 5 b[afphemlam res lus facras prolita finitum titulum. violat. effe Quae vero ad. genus gratiae pPrtmeantä dicam agendo de fimonia. H H ) vel f * ($. 1649. 7 u Ex defimtxone b]afþhemlae fequltur ume lImo ficut impietatem quamcumque, ita eti- ain j 4 $ Dactqtus XIIT. am hoc genus blafphemiae in dona gra. tiae prolatum, non femper ex fua natura effe grave. *) Sed admittere, prout lo- qui folemus, parvitatem materiae. Si enim rebus.facris ipfis actionibus poteft fieri levis injuria; quidni etiam verbis? Vel an adhibere textum fcripturae facrae ad Jocum, grave peccatum eífe dices? *j Cave tamen, ne de blafphemia eos con- demnes, qui vel daemonis immiflionibus , vel vehementis phantafiae imapinibus exagi- tati horrenda de Deo, et rebus facris, non raro cogitant, ita, ut hifce fatis refragari non poffe videantur, Contigit quoque, ut ut in vis de inteftina adeo effervelceret , atrócia verba, aut geítus erumperet. Hi enim vero taàlia patiuntur potius, quam agunt, et ab omni confenfu mentis remoti manent, licet fenfus interior talia amplecti plane — videatur. 'alibus jam nullatenus confulendum, ut has cogitationes mente eji- €ere, aut actu contrario fuperare nitantur: fic enim furor ejusmodi irritatur magis, quam fopitur. Potius,talia leviter contem- nere, mentem alio avertere, et fe ftrepero aut induftrio negotio occupare, maxime ep- 1 portunum erit. SUN UEUATX UE s o o $. 1650. Sequitur IIdo omne verbum probro. fum contumeliam in facra, ac proin blaf- phemiam effe, licet ad finem honeftum prolatum fit; dummodo ab aliquo audi. ente excipiatur, ut ipjuriofum in facra *). *) Sic R Caþut I. 9 TO ,;',) Sic belli duces patres familias etc. nefcio üfa quot facramenta effutientes blafphemiae rei funt, licet ifta minime proferant ad irrogan- h dam fanctiffimis myfteriis injuriam, fed folum Jm ad alios terrendos, et in officio continendos. leri In exiftimatione. enim audientium res divi- Vel nas injuriofis vocibus aggrediuntur, quod w folum ad blafphemicam fufficit: neque enim ad- modum refert ad naturam blafphemiae, an blafphemans mercedem, vindictam ,. vel ho- cOfle Reftum etíam finem intendat; prout ex pari- Jus, tate a detractione, vel alio vitio ducta facile patet. Aliud foret, fi audientes facile intel- ag noft ligant, talia non ferio, fed ex compotito fieri, prout in comoediis &c. folet contingere. pari ut W Hi $. 16sr. vuam aot Ex definitione blavfp'hemiae f'equitur Ject Ill* bplafphemiam effe, fiquis res facras Ti nominet, vel adhibeat ad.quodceunque ma- e t lum, faltem fi id grave fit:-*) e.g. ut te Sacramenta perdant: ut te $, Chrifma foe- h (diti det: fi ad exprimendam. gravem iram, feu pBl'O odium fimpliciter Sacramenta pronuntiet. ep Res enim fanctiffimas ut inftrumenta, ac velut vehicula peccatorum praecipue gra. vium adhibere, gravi injuria non vacat. 'O. . *) Si enim quis ad exprimendam levem iram e. Laf- £. Sacramenta,, vel quid fimile fimpliciter pronuntiet, funt graves Doctores, qui ita Jf pronuntiantem a gravi piaculo eximant: fere ]. ficut textu fcripturae abutens ad inutilem f). iocum a gravi peccato immunis effe cenfetur. I6 H Neque Io ÜTractatus XIIF. 7 Neque hanc illorum, doctrinam iuüd rentif- fiorem effe crediderim, j negne Sequitur [Vte- qui ex ira praecipite , et rationem praevertente indignas VOCeS fub gravi 'obli- in res facras projiciunt , 1 gatos effe ad peflimam ha * ic confüetudi- reveren- nem dedifcendam , deferendam: tia enim hifce myfteriis debita hoc mobis officium imponit, ne vel non cogitantes $ eadem injuriis afficiamus . *j. Numquid enim fi qui s praeter intentio- graviflime feres, nem, et imprudens fam ae, vel honori tuo ttende- detrahat? et numquid obligamur a re, ne per incuriam rem al jenam cOr- fortu- rumpamus? et cum res aut bona nae hanc follicitudinem exigant, etiam bona famae, et honoris eadam cura erunt d d ipgna; ac demum prae utrisque iftis vi- gili tali induftria gratiae bene ficia dignifï' - ma erunt. I-Iaec res etiam nrmli exempli effe folet, ea " quod talia audientes, praecipue iuvenes im- piam hanc eloquentiam facile addifcant, . eiz : que deinceps affuefcant. Vel interroga fin- gulos, Quotquot hoc vitio irretitos inveneris, an non abufum bunc ab aliis didicerint. Scilicer hac, verborum licentia peccatum bla- fphemiae a generatione in generationem pro- pagatur. $. 1653. €apui L. lr if ^ 6. 1653 Sequitur demum Vtoe afphemiae re- os non effe,.qui,ad nec opinatfis even- tus, vel etiam res frivolas. SS. Nomina fa- ) 6 cile adhibent Horum enim ufus non ad execrationem , ad proteitandam iram, fed (i« ad fuperfluam , et devotione vacuam in- | vocationem tendere , id quod peccatum leve non excedere videtur. . Imo in peri- ol U culis, tentationibus etc. SS. Nomen DO- MINI , h vel etiam SSerm cum fiducia m,- Q* vocare, pium , et utile eft, j0 3 CAPVT SECVNDVM ) M De. fac ïzlegw. n $. 1654. Sacrilegium. eft actio ei, quae rebus fa- n cus debetur, reverentlae advelfa. Vnde iO $. 1635. Imo hoc dehctum nunquam commiitti« if tur omittendo actum : neque IIdo femper gra- ve et IHtio illa facrilegii divifio in Iocalc. perionale : et reale. differentiam fpecificam £0 vix continet fi Ex eadem deämuone $. 1654. elz $. 1656. Fluit IVto: faculegæa eül, partim juris na- j turae, partim juris ecclefiaflici, Et ideo Vto, I$ priora omni facile injuria, non vero adeo fre- nt quenter pofteriora conmitti. * Vnde n $. 1657. Vlto Plerumque non licet QSma Qacxan*æ.rv o mul:o mi ta extra ftatum glame fufc,lpexc nus ) s: XCQJ I2 dSactanis icfi $. 1658. VlImo Eoru 4 m valorém, i,e,, ipfam fuüb- ftantiam $. 1359. Vlilvo Ne quidem eorumï praecipuum effectum, ?eu gratiam probabili periculo ex- ponere. $. 1660. Quae vero jure humano, UE d- MA s. COROAT R o r r a $. 166:1. Aut omnino privata tantum voluntate funt facra, facrilegam injuriam eousque pzti poffunt, quousque- ex legitimo titulo fancta funt. Vnde $. 1662. KVarii actus ab hoc piaculo 'exgufantuvrg, $. 1634. Verum actibus quoque res facras infra earum dignitatem tractare poffumus. Eft. que haec injuria facrilegium. Atque iftud recte ita definiri poteft, ut fit actio ei , quae rebus facris ex titulo religionis de- betur, reverentiae adverfa. PA $. 165159 Ex qua definitione fequitur Imo, quia *rP—T of P— u facrilegium eft actio, illud, omittendo : ss duntaxat debitam reverentiam, nunquam committi. Sequitur lide,'eo quod aliquae actiones parum duntaxat debitae reveren- — CC — tiae opponantur, tales quandoque leve folummodo piaculum inducere. De quo genere eíft v. c. confabulatio in loco ífa- CrO. Edl -- L. - Ed Quia Vero reverentia, cul facrile- gium p A 13 Caput I füb gium adverfatur, ex titulo religionis de- betur, fequitur l[ltio, facrilesium locale, (UTIE reale, et perfonale plerumque (puta in ra- & tione facrilegii ) diverfae fpeciei haud effe. uid enim inter eft; an confecra- tus calix^ad profanum convivium , vel ntatg templum Deo facrum ad habendas nundi. piti nas adhibeantur ? *) . 1Cd *) Vbique enim latet idem debendi titulus ,v et Ilf; idem officium ; fcilicet dignitas gratiae, et reverentia eidem debita, quam indigna eius- modi tráctatio evertit. $. 1656. * f Sequitur IVte, quia quaedam in fua Hj natura, alia vero ex inítitutione Ecclefi- ,qd ae funt facra, etiam facrilegium effe juris n divini, vel humani. Sequitur Vto, eo- de TUm, quae ex natura, et conditione fua ad facra pertinent, et fic omni ratione, et tempore funt facra, omnem injuriam , quamcunque indignam tractationem fem. u per facrilegam effe, *) Ea vero, quae ex do inftitutione, ordinatione Ecclefiae funt fa- r cra, vel quae ex arbitrio privatorum v. j £. ex voto facra fiunt, eoufque inviolabi- )n- la, et ab injuria immunia effe debere , ve quoufque, et füb qua, ratione facra, Deo u dicata, et religioni obnoxia funt. ' Ve« f rum de his kalibi. l* jn *-). Hie | Tyactatus. XII. I4 L *j.Hic SS. Sacramenta, dogmata; gratiarum omnia genera, facra iurisdictio , poteftas or- dinum ,. et innumera alia, cum [int ex totá fua conditione gratiae , ab omni prorfus in- iuria tuta eífe debent, Atque huc pertinent varia facrilegiorum exempla: puta Sacramen- ia ( multo magis Sacrificium , utpote quod omni Sacramento nobilior. actiis, et- fimul ab eisdem diftinctus eft ) in ftatu lethalis pec- cati miniftrare, Addunt aliqui , iique nec leves, nec pauci, eum quoque grávi crimi- he fé obiüringere, qui divina gratia privatus ad populum diceré, Evanpelium cantare, aut quodcümqué officium ad ordiném majorem pertinens exercere, immo qui Miffae intereffe audet. Putant tanta turpitudine notatum, quantà ex gravi peccato in hominem redun- dat, divinum confpectum, et quidem ut mi- pifirüm publicum /fubire ; gravis temeritatis genus effe, Et quidem fiquis.cum. propofito grave peccatum committendi divino huic Sa- crificio afiflere dudeat, non aegre confenti- rem; Nam ex üuna parteé facrificium eft fum- omnibus Sacramentis inus ireligionis actus; excellentiór , et ex altera parte fideles huic tanto negotio non otiofe affiftunt, fed ad illud Si quis tanqnam offerentes Coóperantur. Vero gravis licet delicti reus affiftat, fine pro- pofito tamen deinceps peccandi, is novi cri- minis condemnari poffe haud videtur. Nanui hoc facrificium eft propitiatorium ; id eft n ad impetrandà poenitendi auxilia inftitutum ; unde hunt fructüm ex eo percipere omni ra- tione conari; debet cuique licere. Sacram orationem. feuü concionem ,in fítatu peccati gravis habere, graviter facrilegum effe; ego 9 £D o E 9- quidem nolimi afferére. Idem de reliquis or- dinum facrorum actibus, nifi quod fupra jani 4 eÉÁ€I dixij niífi; inquam; actiones tales proximé &C Caput ii. 15 àd facrificium , vel facramentum pettineant. l. Aliquod facrile$ii genus certum eft, ac oc- t cultum , quod facram jurisdictionem illibera- . liter adeo contemnendo; ac velut concule- it aàndo committunt, Eft haec infigne gratiae do« num, áàc nobile illud vinculum, quo in fa- xl cram civitgtem colligàmur, coelefte quoddam T regnuüm , fub Chrífto principe , et cofiftitutis Q ab éo ininiftfis conftituentis. Dum lianc fa- Iec cram poteítatem excelfam adeo tantopere qua, ll verbis,, qua' factis contemni video i intimis u$ fenfibus commoveor, vereorque, ne regnuin j Dei a Variis gentibus fit auferendum ,. ,et po- jl pulis eo melius ufuris fit dandum. Sed et [ ipfi facrae hujus poteftatis miniftri, eadem là ad fines profanos, et non raro iniquos etjam i u utentes , frequemis facrilegii fe reos faciunt. t [0 » $. 1657. ! h & ji ll* Si vefo, prout fequitür Vlte; gratiá deftitutus fine- novo fcelere SS, Sacramen- us yc ta non poteft ininiftrare aliis? neque po- lul terit eadem recipere. Idque multo magis d 0- ex eo, quod haec divina myfteria ab im- pio fufcepta vi fua; ac effectu; id eft, " hl gratia quam vi inflitutionis, abfente ob- b ftaculo, operantur, déítituta , et in.effi- 1j €acia reddantuür. Excipies tamen Sacra: menta mortuorum, id eft, baptiflimum , m a €t poenitentiam: immo quandoque etiam 90 Sacramenta vivorum, fi 8b-eo, qui fui )l delicti confeius non eft, fufcipiantur. 1lla n enim, id eft, Sacramenta mortuorum eX il fua il . 16 m ractatus ! XIII fua natura fünt apta, et inftituta, ut pee- cati reo collata eundem cum Deo conci- lient, Sed de his inferius. $. 1658. Ihfuþer quam maxime tantorum my. fteriorum, et quidem VlIma confecutione, dignitas exigit, ne eorum integritas, et Ü li valor, feu natura ulli periculo expona. tur. Et fie in illis miniftrandis non licet E t uti fententia nequidem probabiliori, ne fi ea opinio non fit omnino certa, res ü has divinas in aliquod periculum etiam [ü) Sic non df minus probabile quis conjiciat. licet adhibere materiam, . formaàm, etc. üp CR uae prudentem timorem, gravioribus ra- tionibus nequidquam fufficientibus, relin- if querent, ne fors ifta myfteria inania, fuo li robore vacua,.et irrita fint. *) Atque W hic latet ratio, cur.in ufu SS. Sacramen- hi torum non liceat, adhibere opiniones eti- dir, am probabiliores. Scilicet religio, et de- bita reverentia, non vis conícientiae pro. xime id. exigunt, *j Puta, fi juftus, prudensque timor extet, non item Ífi inanis, et inufitatus. Scilicet te- ;; pemur certa, 6t tuta, non certiffima, et tu- tiffima hic adhibere. Divina equidem myfte- ria haec funt, humanis tamen ufibus, et con- patibus obnosxia. Non cadit in humanam imbecillitatem, et immenfarum anxietatumnt ma- teria forret, in negotiis adeo frequen tibus fum- Caput II. 17 H2 lCl fummam fecuritatem exigeret—; Cum minori induftria Deum contentum fore, ex eo difei- mus, quod harum rerum m jni['cros homines inftituerit, : $. 1639. Y Illud denique per VlfIvm confecu. nb 2 tionem addendum, grave facrilegium vide. d , non tantum fi ipfa myfteria, fed eti. |cet am fi falva eorum fubftantia primarius eo. ne rum effectus, qui eft gratia, periculo f5 exponatur. E. g. $i quis dubius de fuo etiam im p perfecto dolore baptifmum of fufcipiat. ^ Unde non licet ad ifta re. e cipienda cum ea animi praeparatione ac. cedere, fo quae prudentem timorem poffit J injicere, an gratia ion fit impedienda, D fü0 Quia Vero nemo fcit, quisnam amore, u vel odio fit dignus, utique ea fecuritas hic admittenda , quae et in hominem ca- 2 dit, et ab homi a ne poteft exigi. WT *) Atque haec libertas , feu minor ai.;curatio ^ u de qua in praefenti , et proxime priore $. di- xi, maxime obtinet in iis, quae fenfibus non patent, fed fola mente continentur. E. g. an 8 facrificare volens (it in ft atu gratiae, an hujus te poenitents dolor fat effi cax . fit. In his mi- tu nor fecuritas fufficit, quam 4n aliis, quae ocu- te lis, aut auribus percipiuntur. E. g. Num of aqua haec fit naturalis, num verba rite fint m Pronuntiata &c. Ratio horum eít aperta: jj nàm in his, non item in illis facultas huma- i na majoris accurationis, et fecuritatis eft ca- P-&Xf AT d 18 Tractatus. XIHT. pax. Si vero cirea] ('caftut; gratiael dolorem, et ejusmodi tam certus effe velis , quam cer- tus es circa panem; et vinum, formam ver- borum; tunc ufum SS. myfteriorum populo Chriítiano maximam partem interclufitti. At- que id alicubi cum exttemá religionis perni- cie factum eífe mihi quidem videtur. Nimio enim circa Sacramentà rigore poenitentibus ab- ceffum ad alteris folutionem negantes , atque ac myfterium nimis difficilem re ddentes id effe- cerünt, ut ufus Sácramentorum penitus feré ceffarit, homines in peccatis inveterati, lss 1] fine conatü eluctandi, íe totos permiferint, denique ut vitiis omniaà in undantibus. et fen- fu gratiae fére ex int egto Ceffante, ipfa fide$ defecerit. Scilicet quantacumque , fit myfteri- i orum noftrornm fanetitas, eà tamen pro ho- à minibus a Chrifto comparata , et ita compa- rata funt, ut ipforum ufus in conditionem hu* manam infirmam adeo cadere poflit J a i esigeid II i $. r666. k ufae vero ex fola confütutione Fæ Clefiae, vel etiam privata voluntate funt eousque omnis facra , et fancta, ab lis, l|zefio abeffe debet, quousque publica fan- lia inviolabi- ctio, vel privata devotio ta in 44. lia praeftat, Vnde facrilegia funt, re f loco cram de loco facro, rem facram de A !t non facro, dénique non facram de loco N facro fublegere. Hae enim injuriae eX M titulo religionis prohibe ntuf a Joanne VIII C c. 21. Cauía 17. q. 4. ltem facrilegium efít profana negotia, v. c. commer Ciü » ju. p Y9 Caput p dicia, fenatus confulta &c. in templo fie. ce Ve ri, Item fanguinem, et femen humanum julo ibidem, id eft, in loco íacro, etiam in k legitimis alias circumftantiis fundere: fa- il cris literis ad confirmandos errores, ad 100 fermones lafcivos &c. abuti: licet hoc d jltert faerilegii genus non tantum ad jus huma- effe num, ex Trid. Conc., fed ad ipfum jus fetd lls divinum pertineat. Veritas enim a Deo ipfo prodita, et dogmata ex |fui condi- nin4 tione funt facra feii Praeterea ex lege hu- fidei mana defcendens facrilegium committitur (Leri )hO adhibendo facra vaía, veftes, et ornatus ad ufüs profanos: reos contra leges ex yp jj I afylo eripiendo: denique quascumque res$ etiam humano duntaxat jure facras teme. rando: puta, quousque perfonae aliquae aut negotia, et loca fpecialibus facris, vel politicis fanctionibu o ^ $ jubentur effe in- þviolabilia. fitt $. 1561. f yai 9l Rurfus aliquod facrilegii genus eft, fed quod ad legem privatam ortum fuum Joco refert; fi contra votuin, aut jusjurandum loQ) quibus fe quis ad aliquam actionem exer- e & cendam, vel omittendam adítrinxit , pec- vll cetur, feu quod idem eft, quoties quis 3 lum votum períonale violat. 'Tales vero ( fi , l equi- propriae licet indulgere o ; pinioni ) j I 2 depl 20 Tractotus XIIL. dem contra religionem , plerumque tamen non peccato facrilegii peccabunt Sic qui.preces voto promiffas ommittit, a nemine, ut puto facrllegus judicabitur. Pan modo $. 1662. À facrilegii piaculo probab1 ius ime munes funt fequenres actus, in die com. munionis vel die fefto *) grave pecca- tum committere. Perfonae facrae rem, ex titulo profano ad eam pertinentem, auferre Peccatum a perfona facra com- miffum, faltem quod cum fanctitate con- * ditionis, aut perfonae proxime non. pu- gnat.. KE.g. Si voto cafítitatis ligatus fu- reétur, ** ) * *) Gravifümi hic adveïfmtur, praempue, quós ad diem feftum., Verum. dies determinati ex conftitutionibus humanis duntaxat, nec ultra earumdem fententiam funt. facri. Jam inter- effe Sacrificio, et abftinere a fervilibus, nec ultra quidquam a lege humana praecipitur. Equldem penfüm religionis ex jure náturae et diuino longe amplius ; fed nuli praecife diei affisum requiritur. Quod autem . pecca- tum f[fit opus fervile, prout fümmi Schola- rum doctores volunt, magis in fenfu metama- phorico, quam in e05 quem Ecclefia fuo Ca- praeceépto fpectat, verum effe videtur. nones antiquiores equidem advVérfantes; vim fuam confuetudine perdldlfï'c videntur. Certe J in noftris locis publicé ignorantur. S. 1777- erum ag Capukt II. 2l 1 Verum etiam ad inducendum hoc fp&ciale Sit genus facrilegii poft facram communionem , et Chrifto jam non amplius praefente tem- d pus facrllegii aegre definitur. An poít Imam AT, poft HIIiam, 'poft VItam &c. horam pericu- lum facrilegii definet ? certe viciffitudo lucis ; et tenebrarum , fÍive fucceffio noctis, et diei ad rationem facrilegii nihil conferre videtur. Denique grati 'animi officium 'laedere, per- Ifte inde fe habere videtur, five ila obliga- Of tio ante decimam , vel ante vigeffimam CCRL horam fit nata: nam etiam recordatio poft vigeffimam aeque eft recentiffima : neque J paucarum adeo Mhorarum intercapedo no- )m, tabilem, et quidem yentiam inducit, fpecie : ?iv?rïam diffe- of « **) Volunt-etiam,. circa votorum realium vio- lationem , feu, quando quis rem aliquain Deo n li romiffam non exfolvit, rationem ' fpecialem effe habendam , minus tamen recte, ut puto: nunquam enim res promittitur proxime, feu quod idem efít, oblisatio voti utpote vincue quo lum morale nunquam poteft in rem mate- u g riatam, fed duntaxat in actiones humanas de- jltt finere. Quare fi fundum Ecciefiae vovilti; fl reapfe, et proxime promififti non fundum, , n fed praeffationem fundi, id eft, te fundum eíffe daturum. pizur. Et fic, quantum ex jure na- 'ürts turae, omnia vota ífunt P «cile dem mea fententia fit vera. erfonalia ] fi qui- cci olt CAPVT TERTIVM. a fut ( De natura Simoniae. . yn Wt . $. 1665. Vütata Simoniae definitio vult, eam effe j]l ftudiofam voluntatem emendi, vel vendendi j B s ali- 22 Tractatus. XIIT. [ - aliquod fpirituale, vel fpiritusli annexum pro pretio temporali. $. 1664. An vero fine omni pacto hoc facrilegii genus exifteré queat, merito dubitatur. Ita- que $. r665. Ad indagandam Simoniae naturam, €. 1666, Certum .inprimis eft, beneficia gratiae donis naturae multo nobiliora, et fic cum iis: dem minime exaequanda efífe. $. 1667. Pariter hquet, non nifi ajente opera fa- culeglum committi, $. 1669. Vnde Simonia eft facrilegium , quo res facra fini profano fervire cogitur, a R TEU iT SETEETPRT $. 1669. Quod utique fine gravxmma 1nJuua üeræ nequit, $ 1663. Ce!ebre, fua enormitate infigne, quod- que facile committi , ac difficulter intelli- gi queat, et vel 1deo Ípeciali commenta- tione dignum facrilegii genus eft, Simo- nia; et quam graves doctores opinantur, unum de obfcurioribus doctrinae moralis capitibus effe Fors data difficultas ex eo nafcitur, quod ejus definitione non ää fatis feliciter tentata, ipfa hujus criminis i patura nos lateat. Eam dicunt effe lu- diofam | voluntatem | emendi , vel vendendi ali« quid fpiritugle, vel jpzntualz annexum pro pre- ï 10 Caput . H 23 to temporali ; Vex ( quae quidem»deünitio ?W non. nihil clarior eít) dicunt: Sümoniam e[fe. [acrilegium , quo ves fpiritualis , vel fpiri- r iuali annexa pro v& igmporali tanquam . pretio Iu- commutaiur. Atque in fententia horum , et quidem pene omnium doctorum mali- tia Simoniaca fine pacto, feu fine volun- ratitt | j tate alterum obligandi non go(cefc intelli. gi, aut exiftere, 110 Quam quidem tribus vohint rebus conftare ; quarum prima eft res [piritu- ) alis; id eft, donum aliquod ad genus gra- tiae fpectans, et fic totam excedens natu- ram; five dein hoc proxime, vel una ii cum alio, vel certe ex occafione alterius vendatur ; dummodo reipfa contractui fub. jiciatur. E. g. fiquis beneficium proven- tuum caufa velit. emere. Licet enim is folos reditus petat; hos tamen in prae- i fenti cafu non poteft facere fuos, nifi et- [ J ldem . de TO jam beneficium, fuum — faciat. innumeris aliis. Altera ad Simoniam re. fno« Quf quifita res eft pretium temporale, feu quodcumque bopnum naturale, et infra di- Yali 'Tertium er gnitatem gratiae conftitutum. denique eft pactum, feu voluntas alterum nol ad praeftandum temporale pro fpirituali, j vel viciffim obligandi, five dein hoc vo- i ! l]ll* luntatis decretum verbis, et aliis fignis, atur, ve.l ominino non edatur, aut prod dum p 4 n 34 Tractatus. XHI. dummodo id in mente alterius, vel utri- 'ul:que exiftat. S 1664: Atque -has/ pactiones facrilegas effe, facile concefforim: an vero idem prorfus facrilegium fine omni pacto commiti que. at E. g. fi alteri detur temporale, ut eum (fine omni tamen animo obligandi ) per- moveat ad elargiendum fpirituale, e. g. Iloco aureos pro beneficio adquirendo, adeo autem volunratem pacifcendi, feu, quod idem eft, obligandi excludat, ut ore €t mente abfciffe addat, hos aureos ple- no jure futuros eífe alterius, five peti- tüm beneficium collaturus fit, five non fit ldem fit, fiquis tanquam rationem motricem merita profana majorum fuo. rum apud eum, penes quem conferendi beneficii facultas eft, proferret. Certe in fimilibus pactum tacitum quis non nifi ridicule fübeffe, affereret, eoquod in dante pecunias .conditio addita: in majo- ribus vero illis.ignorantia ( hi enim de beneficio a fero nepote obtinendo nequi. dem cogitare potuerant) voluntatem obli. £andi ad dandum fpirituale excludunt. Atque in his aliisque innumeris eventi- bus naturale donum non pretium, fed , €Xtra omne pactum ratio moverns foret " "väahï | Caput II. 25 U. acï'dandu)m fpirituale, Vnde jam quaeri- tur, an talia absque labe Simoniae fieri queant. *') ; *) Equidem damnatae funt ab Innocent. XI, lt fequentes propofitiones : t dare temporale pro Jpiritmali non efl Simonia ». quando. temporale ]u s0n datur tanquam pretium , fed duntaxat £a5 AT quam motioum conferemdi, vel efficiendi " irituale, vel etiam quando tempovale fet Jola X gratuita, compenfatio pro fpirituali , aut. econ- Ig. £ra. Altera vero ita habet: et id quoque lo- l0, cum baber, etiamfe temporale fit principale mo tivum damdi. H , 26, fpirituale , imo etiamft fat ffnis vei otf fþiri!-zmlif, ut illud pluris aeffimetur, quam ves fpiritualis. Verum ex his nihil evinces: ple nam doctores has propofitiones in eo demum t fenfü damnatas effe, afferunt , fi páetum, et voluntas obligandi fübintelligitur, Id tamen 0i 16f fors non recte fentiunt, minusque feliciter harum propofitionum fenfu m. explicant. Nam u addito pacto etiam mente folum concepto, Si- odl Tmoniam committi, nullus or thodoxorum, ut t puto, unquam negavit. Sine pacto vero in horum fententia Simonia nift non commititur. Ni- il ergo habuit Pontife D quod damnaret, W De in illorum explicatio apertiffime contra li- jj terae obvium fenfum nititur : omi nam ut reliqua de m, fimoniacum eft » quando temporale fit d a gratuita compenfa u tio pro fpirituali: et fub hac fola et gratuita c ompenfatione intelli- bll: gunteam, quae fiat cum anin 10 obligandi. Pla- ne fi ex mero arbitrio It , €t fine evidenti rati- nti One ita liceat a gere cum doctrinis damnatis ; neício, an non omnis damnatio poffit eludi, fl Verum fi t fua cuique fententia pulchra et fan- r O ali- ) cta: a me vero abüF, leyi meo judici orum 26 Traciaius. XIII. erum opiniones. dammatione pontificia invgl. Nere. $. 1665. Atque res nonnihil altius , et ex ipfa hujus facrilegii natura et ex ratione, quam a priori vocare folemus , repetenda, et huic controverüae aliqua lux quaerenda eít. ]dque recte, ut puto; cum enim Simonia fit jure naturali prohibita ; ifta vero propofitio: pacifei temporale pro fpirituali, eft facrilegium, non item gra- tuito donare, non fit evidens, aut lu- mine naturae nota; merito in certum il. lud, et clarum juris naturae principium indagandum, ex quo ca propofitio clare deducatur; id enim, fi feliciter inve. ln nire detur, depnique obfcuram, ac tot cafibus dubiam Simoniae naturam explicabit, et in hoc negotio rectum ac improbo difícernere nos docebit, ali- as neceífe habituros foïaï pene opinione aliorum niti, n s $. 1666. & Dona gratiae beneficiis naturae dig- niora effe, et fides divina docet, et ra- tio clare perfuadet: ut adeo veriffimum fit illud S. Thomae:. quod e/f] fummum in gatura, mon a[feguitur id, quod efb wuünimum Vide 5, Thom. 22. q. 190. art. in gratia. I. Caput H. 27 VO z. Ímo omnia dona naturae fimul fumta funt infra pretium cujuscumque gratiae. Quae quidem tanquam aliunde certa am» plius demonftrare omitto. J Quapropter p nl tanta Dei dona omni veneratione digna , & €et ab omni injuria quám maxime immu- nia effe debent. 0 Infignis porro eft inju- ria, fi pretiofiffimi divini favores iíti re- Mil ia bus naturalibus aequiparentur, aut omni- no poftponantur; puta, quantum ex affe- p a ctu voluntatis *); fi enim judicio intelle- ctus id fieret; crimen haerefis committe- lü l retur, qualis fere erat illa Pelagianorum., t Quapropter fequens definitio Simoniae re- cte ftatui mihi videtur; Simonia eft facri- lare We. legium , quo affectus humanus gratiam naturae aequalem , H vel pofteriorem ha- ram Qu * Aptïmme in hane rem S. Bonaventura iä 3j 4 dift. 15. art. L. 9. L. Qui emit, vel j vendit fpiritualia , non credit, quod gratia Dei per pecuniam comparetur, fed tamen nititur aliquid affequi, vel impetrare, quod àd humanam fpectat difpenfationem, e t non eít peccatum fidei, fed morum, quoniam talis peccator optime novit, et male facit. dig- n *^*) Et hac quidem definitione nihil certius ; jurt aut rectius effe vidctur. Summum imperan- ) ! tem ferio ac deliberate cum fubdito aequa. fl j re crimen laefae Majeftatis eft: cumque in- ter fübditum, et principem non tanta fi& df h differentia, quanta inter naturam, et grati- ! am g5 Trattatus XIIL 26 am Vverfatur 5 utique haec injurid culpam facrilegii nunquam poterit effugere. $ 1667. Ec tamen haec definitio praefentem caufam non ex integro cemplectitur: nam faepe re facra male omiffa, profanum ali- quid fectamur, et fic illi hoc aperte prae- ferimus , utique fine peccato Simoniae. Vel forte eum de facrilegio poftulabis , qui lufui indulget, dum tamen preces fun- dere, melius foret? Praeterea omittendo prout fupra jam, et deinceps dicitur, nunquam facrilegium committitur, ad quod ajens aliqua opera, violatio quaedam, actus injuriofus requiritur. Reverentia jufto minor facrilegium non eft, feu om- miffio reverentiae, licet quandoque pec- catum involvat. E * $ 1668. Quare priori illi aliam Simoniae defi- nitionem fubítituo, et fequentem quidem: Simonia eft facrilegium , quo res facra, id eít, aliquod donum gratiae tanquam auxi- lium fainulans ^ ad finem profanu;m adhibe- Ü tur, S. ;1669. Porro hanc definitionem bonam effe, Simo- ex eo patet, quod omnem, et folam niam 29 Caput Ili- bat niam involvat, Eam infüper argumentum ex aperta ratione petitum confirmat. Cer. tum quippe eft, intentione agentis me. dia , fcu auxilia E^ i fubdi, eique fervire i cogi: nam haec propter finem, finis vero W propter femetipfum intenditur, Affe- j ctus mentis noftrae propofito fibi fine fru o itur, in eoque quiefcit: mediis vero uti. 4e, tur duntaxat. lmo media non raro peni. )iS ) tus confümuntur, et velut in nihilum re- U diguntur, tantum ut finis obtineatur: adeo o ex affectu agendis finis antefertur mediis, ]f hocque fini fervire infüper coguntur. od Quare facile patet, atrocem injuriam eífe /fl, fi facra profanis fübdantur, et gratia natu. YU rae in fervitutem addicta non tantum ne- m gligatur, fed etiam contra etninentem fu- ( am dignitatem ad effectum fe longiífime inferiorem ufurpetur. CAPVT QVARTVM. ef Ex definitione Simenize actus bac labe in- m fecti. defininiuntur. Xi $. 11670. Simonia cum fit peccatum , quo fpiri- tuale ordinatur ad temporale , be $. 1671. Sequitur Imo, pactum, et promifiionem rei facrae pro pretio naturali finé omni dubio facrilegam effe: et Ildo pacifentes ejusmodi hoc. piaculum non effugere, etfi negotio fuo f titulum donationis praetendant: aut quod IlItium i confectarium eíf » pars altera non confentiat. J $. 1672. Jractatus XIHT, - 39 'Quo etiam pertinent pacta fidelitatis, aut Sb 1679.. amicitiae , prout ea vocare aliquibus placuit. Ad alteram. tamen quaeftionem $. 1664 prae- vie $. 1673. Difcernenda e ft caufa motrix a conditio- ne, fine qua non, Atque ad hanc penitius in- ternofcendam ftatuitur exemplum, . x67-4,,th regula — Et fic ex principio $. 1668. ftatuto $. 1675. Eruitur IVto, facrilegium Simoniae pror- fus aequàle, fine omni pacto haberi aliquandq pOffe-. Vnde 6. 1676. Ad eruendam follicitudinem , hujus cri- $ minis condemnantur omnes circa Ífacra fines profonos admittentes, Varia exemplz; afferuntur. s. 16770 78) et 790 Ac denique doctrina ifta $. 1680. Saeris auctoritatibus firmatur, et expli« ' eatur. Ex hucusque dictis adparet, peccatum Si- moniae effe peccatum intentionis, qua fpi. rituale ad naturale ordinatur, id eft, quod donum gratiae propter donum naturae in- tenditur. Sic duo petunt munus parochi, 1 et fimul ejus reditus. Sed primus petit reditus, ut parochus eíle queat: alter vult effe parochus, ut reditus accipiat. Prioris intentio recta; pofterioris vero fa- riegia eft, prout ex fequentibus patebit, S- 16710 Vt*aput' IV. 3 ! S. 1671; [ jt t* Ex qua definitione clare infertur [mé facrilegos effe, qui rem fpiritualem, id l0 eft, quodceumqué donum gratide pretio IUO temporali, id eft, pro quocumque bo- no naturali vendunt , emuntve. Evi- 660 denter enim hi, quantum ex fuo affe. Ctu , graüam cum natüra parem . faci. t« unt: lieet judicio intellectus illam fuper ido hanc attollant: Síimoniam enim vitium voluntatis , et non intellectus effe, ex cri ejus definitione patet. Sequitur lIlde fa. n crilegium eosdem non effugere, licet dicant, fe nolle pacifci, meras fe donati. qtlfti ones intendere, liberali dono affectum , et favorem aucupari etc, dummodo tacite expïï' in pactum confentiant, vel; quod idem eft, voluntatem obligandi foveant. Scili. g cet venenum tuum fem 1 per erit venenum; etfi tu il i ud aurum vocites: et affectus L voluntatis aeque àc res omnes non ex r vocabulis , fed ex connatis fibi dotibus , et conditionibus naturam fortiuntur. u 2 Jf Sequitur IlI^» itidem factileg ium efï'e; li, fi una pars alteram obl igare intendat, erfi Veut altera id non advertens, vel a tàn toO ma. |uce lo noi abhorrens confentiat, Haec eniin a peccato immunis dmanet altera vero plä[. L uo affectu eblco jam gratiam cum natura com- ?ofunt. S. 16725 Wlo Sitn Tractatus XIII. 32 $ 1672. Atque bucusque facile omnes confen- tiunt. Verum an feclufo omni pacto, et voluntate alterum ex bono naturali ad dandum fpirituale obligandi, an, inquam, tali pacto vere, et-ex integro exulante, hoc facrilegium exiftere queat, alia, ac pene recens eft quaeftio. Equidem alii pactum, et obligationem ex vera juftitia ad Simoniam requirebant, eatm, quae ex fidelitate, et, quod vocabant, ex pacto 5 11 amicitiae nafcitur, obligationem ab fce- lere abfolventes. Verum vix tales auda- Í culos poft damnatas propofitiones inveni. es; Et omnem obligationem ex qualicum- ; que pacto natam ipfamque fidelitatem effe ac ftrictum. vinculum juftitiae merum ; alibi oftendam. Quare de hoc cafu dif- cepta pdi non eft animus , fed illum, in le fine omni prorfus pacto , quo tempera eft ratio motrix miniftrandi, vel prae- ftandi fpirituale, et de quo actum fuit, in d controverfiam vocábo. [l i S. r673. " Probe et iterato notandum eft, di- n ferre inter fe haec.duo, nempe finem fa a Vs sentis, feu rationem ad agendum mo- ad dplicationem medii ad con- (Q ventem, et a em fequendum finem. Seu utaliis verbis r eam Caput ,Z 33 eamdem dicaräus: ex noflra. intentione W aliud pro fine, et aliud pro medio auxi. " lio ad finem perveniendi nobis defigna- W qmnus. Caufa moralis, feu finis agendi in a proceffu ejusmodi dominatur: auxilia vero WR remotio impedimentarum, feu conditio , LV fine qua non, prout vocant, ex inten- [ 1l tione agentis ad finem ferviunt. Sic bel- ht r lo iminente civis aliquis egregius militare 1 decernit ad malum a patria avertendum 1000 non tamen absque ftipendiis , eoquod (ce fine his militare nequeat: .alius vero ad idem bell d« um accedit, ut ope ftipendiorum [^ fe fuftentare poffit. En! duo militare , n et ftipendia adquirere volunt, magno ta- d men diferimine: nam prior ftipendium pro- j pter bellum, pofterior bell (if um Progter fti. pendia defiderat. W c0, $. 1674. . rl'ä?' n Totum hoc ex intentione agenti—spens et, qua unum ad alterum Ordinat; at. que ut hoc rite difcernamus, nuilatenus ea regula eft adoptanda: /ime hoc mon age« vés, ergo hoc eft ratio, et finis actionis di tuae: b 5 fam dif: ene vero fequens regula hanc cau- ye cernet; propter hoc agis, hoc te- m ad agendum permovit; ergo hoc eft finis r cogatus tui. jl ä'oænzz& o WB C $1675. E " - Tráctaius XIIE $4 9. 1675. Hifce explicatis jam -fequitur ex de- $nitione IVte Simoniam,; et facrilegium committi, quotiescumque etiam (fme om- hi animo obligandi, et pacifcendi per ta- citàm, aut quamcumque demum rationem fefe infinuantem füpermematurale, feu opus oyatiae quodcumque adhibetur ut fubfidi- eniendi ad temporale, feu, quod m perv éodem recidit, quoties na tutale eft finis; et ratio motrix coüferendi fpirituale jux- ta explicata; eoquod fe ipfa affectus hu- inanus ind hifce cafibus pretii aéqualis , immo pluris aeflimet naturale, quam fpi- fituale, hoc enim dat; ,eüï.;it etc., ut il- lud obtineat. 3 Evidens quippe eft , fí unum petatur, ,de;ï iurve propter aliud, illud" im inferiore cón- haberi, eoquod media ditiorie ; quam hoc,; quen femper famulenter f&ui, utpote propter et in cujus fubfi dium comparata funt. Egre- lj; as S. Auguflini à )7 gie hic. nos. juvat auctorit J quaeeuymque ves propter a litid. quáeritur ; Jme. duübio inferior eff quami id, propter quod. quae- « yitur —— —- — qQuàá propter , ff Evangelnini l eb regnum Dei propte r cibum, quaerimus j pri« D órem faücimus cibums et.p oflerius regnum. Dei, Infuper ut de lege Dei totam naturam pro- ü ls prer fnes gratiae ordinantis , nullam . mentio- nem iogeram , fe folo, et ex proprid natu- à atià fa. jam e('clï'malum,- immo pejus, fíi gr na- ql *j Lib. 2; de íferm. Domini iü monte Cap: j16. Ü f'apqt póon 35 naturae , quam- (i. princeps civi fervite &O« de gatur. Deinque ipfum pactum Simoniacuni non ideo íceleffum eff, quod aliqui de re ul fpirituali paciféantur, fed quod de ea pro J pretio témporali, id eft, de grátia, pro bo- M no naturali contrahant, 't, quod confequi- tur, gratiaé, et naturaé aequale pretium fa- fdt crilegi mercatores (tatuant, utramque; quàn- i tum.ex fuà affectione, parém facientes. Id [id ipfum dicit S; Thomas b): cüm. Sacramentà J od contincant gratiam , non poffunat licite emi; aut vendi, propter tria: primo, quia difpen- if fator Sacramenti non eft dominus, jfed mini- J fler — — — fecundo, quia pretium emtio- ll Bis ponituf. quafi menfüraà adaequans illud 4 quod emitur —. —— —— feriio . gratià autem th, J non poteft ;ch—menfürariïal»vicuiw Gorporali. * r i ii Quod quidem eumulatiffime , immo cot abundantius prae irreligiofis iliis negotia- m,dli tóribus etiam etiam fa cit ille, qui gratiae queü fno affectu ; et mentis intentione ftatuit u finein , ] 4 l!x et caufam tmnotricém' natüralem. jut Vnde dici non poteft; quanta religione 4 8€ follicitudine in miniftrandis, et petendis fere Sacris fit agendum , ne appetitus, et p* affectus profanus-mentem dántis, aut ac- pu. pfO Cipientis moveat, neve incautos Nadab ; ntii et Abiud profanum ipuem ad facrificium jat adhibentes ultrix flamma confumat. Et fi i ni hi quidern.mea Opinio vera üt, prou t eam 2 veram ii b) In 4. dift, 25. qu. s. är"ty.y $. 56 Tractatus Xflï. verain elfe; omnino arbitror,. ex deäni- tione, feu prineipio, miniftrato: fequitur Vte facrilegos, ét Simoniacos efle, qui senus vitae facrum quodcumque,. ordinem Ecclefiatticum ,* beneficium. curatum , feu quodcumque munus ecclefiafticum: facram jurisdictionem annexam habens, accipit, prenfat, optat , etc. propter reditus, fu- ftentationem , honorem; eommoda pro- fana, aüt quamcumque demum delectati- onem: puta, fi talia vere moveant ani- murm, et non mere condiriones, fine qui- bus norn exiítant. Vnde S. Bernardus in ilud: écce mos relig. ait: nàm, H eos; X ec- clefiafticos gradus) quaerit, àut tenet ani- mo, eoque intuitu, ut hujus vitae ne. ceífaria habeat, evangelizat, ut mandaret, eo perverfo nimis ordine coeleftibus ter- rena mercatur, Id ipfum. afferit conci- lium Ékonienfe C. 8 anno I287.. |tem confcientiam fecurrant s ad propriam quo fine ad ordines afpirent, ut Deo et Ecciefiae virtgo(ius. famulentur, non pro temporali quaefiu —— — — quoniam ta* les Simoniacos rep-utamus.-. S 1075 Atque ad vilem hanc claffem Facil'äf pertinent, qui a facris fuo affectu abhor- rentes, et mundum praeoptantes, divinis demum Ó , Caput IF, 37 [l demum fe mgncipant, quia alias vel om- t nino non, vel minus commode vitam age- ]Ul re poífent, a facris, quantum licet, abiti- A nentes, ac pene verecundi ; fe facris qui- q busdam initiatos effe. Vide Catech. Rom. tll de Sacramento Ordinis num. 7 Hoc p'lï j : affe&tu infe&i fünt, qui majorem curam coiligendis proventibus, quam dirigendis 0 animabus impepndunt. Quod enim ultimo, €et propter quod omnia intenduntur, id ati'- J maxime curatur; et impoflibile eft, ut u negle&o , aut pene negle&o fine mediis Il fubfidiis ad illum inftitutis maxime . aliquis « ferviat, nifi perverfo affe&u eadem.taci. jf te pro meta fuorum ftudiorum conftituat. nP Ad hanc quoque curiam referendi fünt, d qui aliám parochiam, íeu quodcumque her munus facrum ambiunt, reli&o illo, in Yi quo divinae gloriae ; et faluti animarum tet amplius ftudere poffent, fiquidem ex fine jl profano id faciant, e. g. ob pingiiores d ;*edi—ws, ob habitationem. mag etc, ; i$ Jucundam. WQ n I"^ amplius: propter reditus non4vli); cet appetere quodcumque faàcrum , licet ilos reditus intendat pauperibus erogare, ficut non licet facra emere ftipis. erogan- CIi dae. gratia; quia fcilicet natura maligna (f Operis pia operantis intentione non emen- T jf dauglr.ï Huc facit aperte e, g. caufa l. T 3. J d 38 Tractatus XIHIT. 3-. et S. Gregor. *Vide—gdqg. c. 27. caufa I, q. 1. .*) Aliud foret, L L fi talia fiant, ob periculum propriae animae, vel ut viro magis utili lo- cum dare quis poffit. Denique fi quis locum ad fanitatem magis proficientem, aut pinguio- ribus reditibus praeditum optat. id fime fa- crilegio fieri poterit. Nam da ciuem, qui pro patria militare decrevit, concepto autem hoc decreto legioni ditiori accedit, vel ftatio- ném minus difficilem optat." Nemo fane dice- ye poterit, hunc propter opportunam ftatio- nem, aut propter opes illius legionis milita- re. Vtique res haec delicata eft, et pericu- lofa, ne opulentia paroehiae caufa motrix, hujus prenfationis evadens ex conditione au- yilii ad dignitatem finis eluctetur, 5' !6780 Huc quasue gilcribend. (nuta. R per profana majorum merita ad beneficia ecclefiaftica eluctari apud epifcopum , aut patronum fatagunt, prout etiam, qui ob fimiles rationes eos ad talia provehunt conferendo, praefentando etc. * ldem di; cendum de iis, qui filios, fanguine , aut quacumque ratione profana junctos ex aliis optant, fi profana illaa momenta reipfía ad id moveant: quod fieri quidem certum eft, fi tales alumnos prae dignioribus, et ä Ecclefiae magis profuturis ad ifta mune- Ta- PEI obtrud;nt; nifi enim naturales eo tio- - Caput IV. 59 tionee ftimulos addidiffent ; utique melio- ! yes prae deterioribus. optfüï'ent*. F*) n *^) Vnicum hic cafum excipere velim: Ííi quis h" Ícilicet Ecclefiae ; prodeffe volens, et alios$ Qd per rationes. profanas ad facrum munus con- if tendere advertens, aliorum commendationes , 17 majorum merita, et ejusmodi commemoret , qi non eo animo, ut propter haec facrum ob- tn tineat, fed ne alii candidati ob profana ejus- ilQ» modi momenta in eligentis,- aut conferentis t animo fuperiores evadant, et ut hac ratione, - J et reliquis in aequilibrio conftitutis folae ra- !it;- * gones (acrag Yim obtinere queant. 1cu j $) Vbi etiain illud c-ommelmorare debeo, me El non intelligere , quid demum emolumenti ex jure patronatus circa, beneficia curata (de fim- plicibus aliter fentiendum effe quibusdam forte videbitur) in patronos redundet,. Si enim tà- lis filius ,. cognatus, alumnus etc. ad facra offidia aptiffimus fit; quivis eum ex reliquis qi eligere teneretur: fin minus, ob profanum, €t religione vacuum titulum neque tu, licet Q r jus patronatus obtinens eidem favere poteris. Scilicet magna follicitudo, grave, et juftiffi- D mum judicium , infignes a fupplicantibus mo- ii leftiae, invidiae, offenfae, et graviílima affe- di cturi naturali in negotio facro facrilege indul- gendi illecebra ea commoda funt, quae ex hoc !UC jure ad patronos redeunt. [l S. Thomas in: 4. dift, 25. q. 3. art. 3 ad 7. ille qui dat ratio- i ne confanguinitatis praebendam' principaliter , aut intendit bonum temporale illius, cui da- tur, et non alterius, et fic peccat graviter. ü Ja. ), C 4 $. 1679. g. 40 Jvactatus XIIT. $. 1679. Amplae huic claffi fuo jure fe infe- runt, qui religiofis ordinibus fe manci. pant, ut habeant, vnde vivant, ut in qui- busdam, et ad genium fuum facientibus functionibus emineant etc. qui ex fimili ratione facris concionibus , excipiendis confeflionibus operam fuam locant etc.; hi enim omnes f[fpiritualia in fubfidium temporalium adhibent, et gratiam naturae fervire eogunt: fi profana ifta ad capien- da, vel miniftranda facra caufae motrices exiftant. Denique generatim ftatuendum, periculofiffie- ad facra accedere omnes, quibus exiguus religionis fenfus, et pa- rum ardens in facra aífeCtus eft. In his enim proniffimum eft, ut facra non pro- pter fe, fed propter fines profanos appe- Cui id quoque addendum, munera facra quaecumque (puta faltim ea, quae curae animarum funt obnoxia ) non bene- ficia, fed vera onera effe, circa quae tole- randa non proprius affectus, fed fola cari- tas, et pietas in alios fefe exferere debeat: licet enim emolumenta temporalia fecum fe- rant: ea tamen ad talia eligenda numquam movere, fed in ii$ jam aliunde electis mole- ftiam duntaxat mitigare debent. Denique ifta non pfopter nos, fed propter.alios divinitUg confütuta funt. Vnde citra per- VCI- Caput. IV. 4t verütatis notam ( ut. alia omhia defint ) fe propter nos talia appgtere non licet. H ll« $. 1630. Q i Juvat vero hucusque dicta aüctorïta. te Sanctorum firmare, et quidem maximam Xf faciunt exempla plurimorum talia munera contento ftudio fugientium , vel non nifi If t relu&anti ad ea animo accedentium. Sed et verba quorumdam liceat adfcribere. Sic Sn. 6 9. Chryfoftomus homil. 3. in a&. Apoftol. Cogita , quid acciderit . Simoni. Quid y enim refert, fi non das pecuniam, fe d pe- 3 cuniae loco adularis, fubornas, multaque 1 T machinaris? — -— Ft his dicetur: am. bitio tua fit tecum in perditionem; quo- Qv Qe niam putafti ambitu humano parari do- num Dei. Certe nullum hic pactum latet, t Q S. Antonius Part. ». fumm. Theolog. titul, 1. C. $. f1 potrigat preces pro íe pro ob. en tinenda —— — Ecclefia habente curam api- Inarum; tales preces induücunt Simoniam fecundum Hügonem , S. Raymumdum , ' Hoftienfem, S. Thomam. Qui putat ta. E lem, utpote füperbum, efífé indignum, €t rogare pro indigno effe Simoniam, pro- ut facile patebit legenti totum. Sed ob- €CrO, rogare pro aliquo alterum, an cít ; paciféi, aut num poffumus precibus no- ftris alteri obligacionem'—injicere? S. Thom. 2 in " P. 42 Tractatus. XIIT. in 4 dift. 25. q. 3. art. 2. qui dat aliquöd fpirituale pro favore, vel laude adquiren- da, non eft dubium, quin Simoniam com- mittat. Equidem S. Doctor eodem art, ad 7. dixit: qui intendit bonum tempora- le ilius, cui datur, et non alterius, et fic graviter peccat, fed Simoniam non committit, quia non vendit, cum pihil accipiat, aut intendit bonum in fe ipfum redundans; hoc autem dicit ex eo, quod ad dantem fpirituale , nihil temporale re- deat. Mox enim addit; fic quod magni- ficetur domus füa etc. — —— — et Simo- niam committit. Quis autem in eo pa- o nepoti confert &um fufpicetur, qui e. o beneficium quoddam infigne, ut familia nobilitetur, ditior fiat? Quocum talis pa- eifcitur ? Si nepoti beneficium illud con- tuliffet ideo, eoquod fperaverit, ab eo gloriam Dei maxime promotum iri, nulla Simonia fuiffet commiffa. Nunc quia glo- ria familiae ad conferendum munus facrum Vbi eum adegit ; hoc crimen incurrit. aperte habetur, folam rationem motricem facram, vel profanam, piam, .impiamqqe In donationem difcernere. Certe non priore magis, quam in pofteriore con- ceffione voluntas obligandi aderat. *) Quod vero $. Doctor füperius largientem facra ob folam, ac profanam accipientis uti- litatem graviter, non tamen Simoniace pecca- re Caput. IV. - 43 0i re dixerit, loquitur in fenfu vulgari, qui Si- Ten. moniam ob receptam definitionem ejusdem - Aff* extra onerofum pactum non capit; et pactum d onerofum fine dantis utilitate non intelligitur. f Qf Reipfa autem, et ex lege naturae prius facri- legium eft prorfus aequale potleriori, in utro. n que enim gratia cum natura aequatur, aut ei. non dem etiam poftponitur, Eodem modo intelli- gendus eft, quando in miti 4. dilb, 25; Q3 a. 5 ait, Simonia con(iftit in emtione et venditi« füm one fpiritualis &c. huc etiam pertinet S. Gre- m gorius relatus c. 20. cauf. 1. q. z. licet eti- 3 - el am in hoc laudato S. Gregorii tetimonio lon- fullg ge facilius Simonia extra Qmnne pactum ,. quam [ I]o. €à, quae ex pa&o oritur, intelligi poflit. — Lü Etü vero, quantum ex jure natürae, et feri divino, per affectum inde a $.1668 deftcri- ptum veri nominis Simonia commitatur; jura Yl famen humana eam non a!tendunt * , Rec poe- D nas eidem infligere facile poffunt. 0l Nam fines a&ionibus noítris praefixi mere « interni funt et.fic judicium humanum fugiunt: u innuente id cC, 34, de Simonia, ubi Pontifex fententia abflinens, reum ad folum Dei tribu- j if nal caufam dicere jubet. Vnde tales. neque poenas in Simoniaco's.a jure ftatutas incurrunt. f Vtpote quae in Simoniam pacto mutuo, id lem eft; a&u externo, fenfibusque humanis ob- noxio exercitatam ftatuuntür. Ue Vnde etiam nos a temerario judicio in fingulari quodam cafu In ferendo plerumque abítinere debemus, utpote n. quos aliorum intentiones, ac praefixi fines late- re folent. E.g. fi pater aliquis beneficii patro- nus filium fuum praefentavit, aliis neglectis , 2! qui nobis digniores viderentur; Ecclefia ad n: fimilia tacet, quanto magis nos privati? Hoc judicium illi eft refervatum, de quo Apofto- lus M Tractatus . XIIT. 44 jus ad Heb: C. IV, 12. dicit, quod fit difcre- tor cogitationum ,- et intentionum cordis. CAPVT QVINTVM De pretio, et merce, feu de materia , circa quam commjltitur Sinonia 1681. Per Vtum corollarium, alterum et ab omni $. paco fej;regatum Simoniae genus, quantum ad materiam ejusdem ; et fimul quaenam ad claffem bonorum natmahum contra VCro 1682 & 93. Quae ad dignitatem gratiae perti- neant, explico. Quo infuper, ac fpc.cmtxm 1684. Probabilius, non tamen certo res confe- cratae fpectare videntur. $. 1685, Idem de beneficiis ümphCIbus : 60 1686. Et de precibus, non item de folis tefti- ioniis, quibus quis ad facrum aliquod munus provehitur, quantum.ad periculum Simoniae, 1ntellwendum eft, Rurfus ä. 1687, Ex $.1668, intelligitur Vlto, - Slmomam fcmpe1 gravem effe; et infuper 1688. VIImo graviffimam omnium effe eam, qua facra peccati perpetrandi auxilia effé cogun- tur., ()uare $. 1 1699. Dona gratiae non nifi puuiïimo affe&u tractanda veniunt, $. 1681 Atque hucusque difputavi de. a&u, quo commltmcur Slmonxa, nunc de pre- |tio, | Caput. V, 45 i tio, et de merce, fi interveniat pactum, vel fi tale non adfit, de caufa motrice, feu fine, et fübfidio fubordinato, feu de medio, circà quae committitur, Simonia, Ad hoc enim facrilegium tria requiruntur, d fcilicet res facra tanquam, medium , feu fubüdium, vel mer&: res profana, feu m bonum . naturale tanquam pretium, -vel p tanquam finis.rei íacrae, ac praeprimis d voluntatis humanae aífectus, quo ;diver- fa adeo bona aequiparantur. Er quia de tj* hoc jam actum eít, ex definiione fta- tuta fequitur Vte hoc eum. facrilegio Yi fe polluere , qui. quodcumque bonum na- turae ftatuit, vel admittit pro. pretio, ratione motrice, vel fine dandi, vel acci. 2l piendi, retinendi, alteti procurandi, ufur- 15 pandi aliquod ficrum , feu ad claffem gra. (n tiae pertinens. bt quidem ad bona natu. fae pertinent, qnaecumque non füunt gra- . i tia; five ea fint bona mobilia , five immo- bilia, five confiftant in re quapiam, five in opera humana, five dein fint bóna for- ffl, Ifi* tunae, five famae, et honoris, five de- nique membrofum, et vitae: haec enim 30 omnia bonis gratiae in omni comparatio- ne, et proportione funt inferiora , et quidem non tantum genere; fed tota na- tura inferiora. n : S. xöäz um 46 Tractatus XIII. $ 1682. Uaenam vero petineant. ad genus gratlae facile ex fide, et tractatu theolo- gico de gratia difci poteft. ' Quapropter n primis fumma Simonia, immo lorige quid deterius, et non religioni, fed.ipfi carita- ti adverfa impietas eft fi res vere divi- nae rerum temporalium fines, aut pretia conftituantur Quales funt, qui tremen- dum Euchariftiae myfterium vendunt et impiifiimus Judas diviniffü(oum Redemto- rem noftrum pro 30 argenteis Vendens, ultimum utique, quod in hac fpecie cogi- tari poteft, dedecus admifit: nifi huc quo- que referre velis Judaeos Deum fuum pro vitulo, aut quocumque commodo, et dele:- &tatione naturali commutantes. Quo eti- am pertinere videntuf Deo renuntiantes , eundem ejurantes etc. pro bono creatoó quocumque Vnde acerbiffime illae vo- ces Dei: cui me fimilem feciftis? Pecca. tum peccavit Ifrael: me derehquerunt fon- tem aquarum viventium, et foderunt fibi cilternas diffipatas etc. Jerem. il : l S. 1683 . Qnare propinquius, ac veriflime ad genus gratlae percmet lmprlmls, immo in- ter omnes eminet gratia fan&tificans, feu JVildÉc 047 — Bedia — ea, quaé nos amicos, et filios adoptivos el Caput. V. 4 Dei conftituit, quaeque. animabus jufto. ul rum tanquam lux quaedam fplendiffima , ac dos omnem aeftimationem excedens in- o]o. haeret. Secundo loco venit lumen glo- W.ï' riae, quod illi gratiae poft lianc vitam per. qu A feveranti ex aequo debetur, et absque omni dubio juftis animabus in coelo mi. dv retil niftrabitur. "Tertio loco. funt .gratiae , .ct gloriae faecundiffimae caufae, fcilicet fere a omnia Sacramenta: Sacrificium enim, et m Euchariftia funt reipfa quid divinum; et Imto ideo non nifi, quantum ex effe&ibus fuis en$, ad genus gratiae pertinent. Quartam . fta- J tionem occupant merita -noftra,. qualia quo vocantuf de condigno, feu gratiam fan&ifi. p cantem efficientia, immo etiam ea, quae dee de.congruo vocamus. Quintam.claffem con- et ftituunt gratiae actuales, feu. fuperna, at- 05 que proxime a Deo profecta bene agendi, eqQ ac merendi auxilia. yo- Quo, ni fallor, per- tinent dogmata, facra fcriptura, (puta fen- b fus, non literas; et librum ) utpote di- foti vina. lumina,ad exercendam. fidem , ali- f asque virtutes comparata. Deinceps ve- niunt gratiae gratis datae, feu ad alio. rum profecus,; et, utilitatem compara- tae, et quidem fexto facra jurisdictió , l feu poteítas regendi alios , eosque ad nem gratiae perducendi. Et fub hac ) ]i d claffe " continentur poteftas poenitentes TIU) à peccatis, 'cenfuris, impedimentis ma- je tri- E 48 Tm&atus z. trimonii, irregularitate, legibus, votis, aut aliis vinculis facris irretitos abfolven- di; miniftrandi Sacramenta quaecumque etc. et quae huc referehda funt, benifi- cia curata; id eft, munera facra ad regi. men animàrum ex fui conditione deftina- ta. ]ta habetir, quantum ad praefens ne- gotium C, 1; $. & feq. de Simonia. Sep. timo a&us hujus poteftatis, immo omni- um facrorum Ordinum: quales funt ipfae relaxationes legum , poenarum, confecra- E tiones , immo benedictiones etc. Cum í enim ifíta fint effectus facrorum ordinum; aut facrae poteítatis, nof poffünt ea di- verfam a ífua caufa naturami fortiri , nifi quis ritus, confecrationes, preces aucto- ritate publica fufas eífe inanes, nihilque facri habentes cum hae [ velit. reticis .contendereä R R L Hic difþutant, an facti: cálices , täm. pla confecrata etc. poflint vendi, éoquod materia, ex/qua conficiuntur, pretio na- turali aeftimari mereatur. . Et quidem id lege ecclefiaftica religionis caufa prohibi- tum eífe, ac proin Simoniam juris huma- ni hic committi, mihi certum videtur. Sic ut alia omittantur C, 7. Cauf. r. q. 3. Pafcalis Pontifex ait: fi quis objecerit, non con- 49 Cput Y lt confecrationes emi, fed res — — peni. a tus defipere.probatur — — quisquis ho- jUe rum alterum vendit, fine quo nec alterum provenit, neutrum invenditüm relinquit. Vfl *b agi Nullus igitüf emat Ecclefiam aut aliquid W Ecclefiafticum etc. Multi autem. volunt , j D hic latere Simoniam . juris ; divini. Nam 3 confecratio eft auro' calicis ita connexa, ut unum fine altero a nemine poffit in jl poteftatem redigi.. -Vnde caute c. 70. cauf yue I?. Q. 2. |Sacra vafa prius intra Ecclefi- 1Cl'aa AL am confringi, ac conflari, et fic fua con- lecratione exui jubentur, ut Jfl, et FaptiVi,kre»cjimi queant. pauperes ali, ( i 085 Et cur bénefcia curata frnt Simoniae ob- j noxia, non- eft ratio, quam quod facra jurisdidio cum proventib us profanis conne- Ique x1, Jere Alias una cum illis neceffario vendi debeat. omnia demum facra pecunia poffent ob- tineri ; fcilicet emolumenta tem poralia pro pretio temporali, facra autem eis connexa * gratis. accipiendo :- quod quidem nemo, . ut puto , admiferit. , Equidem caftruüm, ha- e» bens jus patronati l$ e »Vendi, per quod d , utiqué facrum, poteft ein etiam ipfum jus pa- Qod »tronatus ad emtorem tranfit,** Verum in na hoc cafü ex ratione jurís patronatu S non tàne tum non licet il dare, fed caüini im pro caftro plus petere, at TU poteft vetdi, jurté patro- natus venditori refervato. Et fiquideni illud |fot ibi non refervaverit, eft mera donatio di- ftin&a ab a&u venditi Onis. 2 Quodfi emtor h nolit emere. nifi addito hoc ju Te, tunc mea opinione aperte committit ur Simonia. Nam. pol 97f/, b jus (lb g LÉ 5o Traciatus VXIII'., jus hoc fpirituale per— eundutü a&um vendi- tionis, et non per diftin&um, et fic fub pre- tio teniporali ad-novum dominum tranfit ; - li- cet contrahentes - multum. proteftentur , « au£ neício, quasintentiones formare fatagant i. nam (ine venditione .non. vult, aut£ forte non, po* teft transfetrei decretd vero venditione non poteft: retinere : nifi, quod niox dicebam ,"in arbitrio venditoris fit, etiam vendito jam ca- ftro4 ditione-&c, jus hoc pattonatus retinerei $. 1685 Bu d - ch etïa—xrn difputari þOie(;.c., án bene: ficia fimplicia, id eft, munera facra , fed per quae nulla poteftas , aut fun&io . facra fecens, et quam ca ndidatus talis beneficii " p rius non-habuiffet, ab: eodem . obtinetur, fed potius pro fact is officiis. cuidam :;jam C trt3. c E L - aliunde compecentibus, con erui ftipendii , i , circa talia jüs adquiritur, an; inquatn beneficia Sirnonia eommitti queat, Siquis enti -fe ratione tue« id negare velit; feqüu bitur: per tale beneficiuri hihil fpirituale datur, facultá$ énim V. €: offerendi facri- lh ficium , recitandi quasdam pteces &c. nom Ts per tale beneficium , fed aliunde jam habe- ln tur: jus autem percipiendi juftam tnerce- Qu dem non eft diverfum a natura mercedis ; i quae utiqué eft tempofalis, et intra limi- Vs tes naturae contenta ; idqué etiam tunc; fo facris otFiciis " quando tale ftipendium , p cum fl pio operario exfolvitur, | Qui vero COTl« qi st hi Caþqt V. p li communiílima fe"nt'entia id affirmare va it, dicet, facra officia Sac at erdotum fimplici be- Ti neficio donatorum ; fp eciali novoque jure, po et quadam auoritat e .ab Ecclefia mini- Tf j W ftrata obiri: €O quod talià beneficia au- Goritate Ecel efiae confti tuantur , et fic n a a poteftate facra a Id liquid faeri partiéipent: fi enim nihil facii ex jurisdi&ctione Écele- fiae in haec munefa derivatetut; poteítas facra fe ad ea otiofe haberet: et benefj- e Is Cia non ab Epifcopo, fed a quocumque H erigi poffent , quod quidei contra com. ACIÀ munem omnium fenrentiam, contra fen- f üm juris canonici , denique contra ipfam etul beneficii definitione m pugnat: utpote quae gi etinitio etiam feq uentes Voculas includit: epd beneficium eft jus percipie ndi früctus — tl — . au&toritate Eccle'üae conftitutum, KDMS we $. 1686. ial Dänïq*ue dubium effe poteft A an laus f 9 fion €8, et preces, quibus alicui aliquod mu- nus facrum procurandu abe emi liceat, m fperatur, pretio lfCG' Et quide m merum, verum- i5 que teftimonium fine labe Simoniae: an fine injuftitia utpote ali fini unde debitum, eft in6i alia quaeftio .vendi poffe, certum effe videtur. Nam ifta aí fici pius admodum lertio: Petrus eft vir qul ; et doctus, ex fua natüra cit. indifferengs n àd beneficium, feu quod- 2 cuim-. 'fractams XIII. $2 Preces cumque aliud profanum bonum. Vero emere non licet fine facrilegio. Nam preces , ait quidam , funt caufa moralis, . et propter connexi onems, ac ordinatios nem fuam aliquid virtualiter: fpitrituale; Et rfecte fentire videtur: nami jfte. aetus voluntatis: da huic beneficium: non pe- teft cogitari, aut dari fine beneficio : nifi forte quis reétius diceret, digniori facrum munus aliunde deberi, minus .digno ! largiri ob $ eratiam profanam de precato- ri$, et alium a d id inducere facrilegium eíffe ex dictis $. 1675 et. feqq. Vnde ejus- dern criminis reus evadet, qui dato pretio facrilegum pro fe. ofatorem conftituit: fa- cit enim , defiderat ad minus, ut con« ferens beneficium ex naturali affe&u lar- »jatur: et fic facrum hoc donum naturalt fenfui fervire cogat. $ 1687. ! Quia vero omne opüs sratiae, etfi in fuo genere minimum , adeo excedit to- N t tam naturam $.1668, ex toties comme- l] morata definitione fequitur VIte4 Simoni- egq am non admittere pafvitatem rbateriae, Qu prout folent loqui: id eft, licet quis pfo « ye, quae inter vere facra eft ultima, ex- DT pendat totum regnum, grave nihilomi- t nus ab eo facrilegium committendum fore. l am Caput V. 53 od Nam etiam ifte rem fine xeomparatione a 15 digniorem cum alia fine omni aeftimatione viliore parem , imo hac inferiorem habet; IQ« dat enim facrum ] " ut profanum obtineat , NY non perd;c &c. |pe : nil $. 1688. nrum Sequitur VI"ImO, üngulai*is ,:;et flt fpe- j ( D ciatim commemorandi facrilegii r eos vel maxime effe illos, qui facra jurisdictione, atull I aut quacumque re facra utuntur ad ini- et que nocendum, alteri: qui obtentu virtu. reu L ti$, ftudio emendandi alios, odia exer- L cent; qui praetenfis religionis commodis ( iniqua emoluraenta J'enantur ; qui exerci- p t tium c ujuscumque virtutis , aut rem fa- yura Ccram quamcumque adhibent.ad aliquod ini- quum moliendum.. Prout fenatus füdaeo-. Tum füb fbecie confervandae rel igionis , €t patriae Chriftum occidere decr evit, et poftea ex fimulato blafphemiae pu niendae, , i et divinae gloriae ulcifcendae ard ore Ste. dit phanum lapidari fecit. Quo etiam (nifi m fors haec fente lmOUf ntia niminum fit rigida, et ego 0 in ea ftatuenda fallar) pertinebunt ; erii Qqui virtutes exer E cent, jejunia fervant &c. l15 PN ad vanam, et falfam virtutis exiftimatio- , 7 nem fibi comparandam, qui ob talem ra- yiit tionem alienae faluti ftu dent, SS. Sacra- mentà, do&rinam fidei miniftrant &c. hi M 3 enim " 54 Tyactatus. X1II. enim facra ad alios decipiendos, ad erro- rem illorum animis injiciendum, quid mul. ta? ad perpetrandum mendacium, vel ad exercendam ambitionem, vel ad iniquum füper alios eminendi ftudium . adhibent. Et quidem hi omnes, quos prdefentl N commemorávi veriffimi funt hypocritae , quibus diviniffimus Redemtor nofter Matth. XXIII. toties, et tam acerbum Vae incla- mav1t *) Ratio. qua ex definitione $. haec deducuu« tur , eft perpetuo eadem: nam hi omnes gra- tiam cum natüra aequalem , imo hanc illa priorem faciunt: dum opus gratiae ad fines naturales adiübentes , ean dem gratiam natu- Imo hic rae fubdunt, et fam.ulax cogunt., non raro facrilegium fpeciale committi vide- tur: dum dona coeleftia non tantum ad fines profanos, fed etiam ad aliunde iniquos ad- hibita, inftrumenta peccati evadunt. S- x6890 Ex quibus plane apparet, quam de- licatae, et quodammodo periculofae res J fint dona gratiae, quanta affe&us purita- te; quam follicita circumfpeetione in iis defiderandis, accipiendis, adhibendis, et largiendis verfari oporteat. - Pene quis illud Deutron. XXVIII. 16. ufurpet: igmem bunc axinum. amplius mon videbo, me mori- l ar., Mamma autem cura, quod jam fupra dixi ,. Oa V, 53 0 dixi, opus eft mentibus pafum pis, fa. xul crisque non admodum addictis, fi commo. d da profana, aut fpes illorum ex facris im. WW mineant, aut ex iis materia fe offerat, ex p qua. profanus aliquis . affe&us qguicumque j pafcatur. Certe innumera circa. facra fieri Wt, potfunt, aut etiam reapfe fiunt, quae aut tth, ego non intelliso , aut minime probanda Ylie funt, et fic.nos facrorum miniftros meri- to trepidare faciunt.. Qui vero facra ali- C unde cara habent, eaque propter femet. ipfa diligunt; hi ex praefenti do&rina nul- gt lum .timorem haurire debent. ill Religiofae fin& enim mentes iftae facile ubique fibi pro nau hne ftatuunt, quod maxime amant, eas o lii caufas motrices certe admittentes, quarum vide fines fenfu maxime capiuntur, E . CAPVT SEXTVM. De üis , quae fpeciem Simeniae babent , rcapþ tamen talia non. funt, : » [05 S I690. Contra vero ex naturas Simoniae exa- rita ctius explicata $ . 1668 fequitur VllIvo* hanc j 5 labem ex eo n on femper adeffe, quod quis fine prófano a crum nellet accipere. Pariter [ IXno innocua e ft facrorum compenfatio natura- quff libus. beneficiis praeftita: ! ign!fll $. 1691. Et quidem Xmo, licet ea. grati anilmi nitt caufa fiat. Infuper ('upfï Da4 $. 1692. jiiy 56 Tractatus XIIT. $. 1099 XImo doctrina theolegica absque Sime: niae periculo admxmt pretlum profanum ; quo etiam 1693. Per XIIinam confecut:onem injuüa vexa- $. Et hoe tio poteft redimi. 1694 Etiam pre eo fors cafu, quo quis im ye ia 'facría', Circa quam iniquam moleftiam patitur, nondum habet jus reale. Denique $. 1695 Ex iisdem femper principiis deducitur Xliitio, non effe impium, facra ob fines natus rales negligere Cujus quidem 1696 Sat oravis affertur ratio. Quibus de- nique . pene.extra ordinem Q9 . v 1697. Subjunguntur Simoniae ex jure duntaa xat humano obtinentes, $. r690. Vcrum ex eadem hujus facrilegli defini- tione penitus intelle&a fequitur Vill*e con- fecutionem hanc generatim non effe bo- nam : ft terrena emolun.enm non e[fent ; sllud facrum tu nunquam prm/a[es, accepwef &c. ergo terrena utilitas ad . id te permOVIE. Te Nam terrenum illud potmc effe conditio , ü[ fine qud non, in qua nulla eft vis moven- Praeter- Wi di juxta ea, quae di&ta fuerunt ü ea lX"» ex eadem ratione infertur , im- u munes a Simonia effe recipientes diftri- u butiones pro praefentia in choro fingulis j conftitutas , ftipendia pro miffis et quibus- tf cumque demum facris functionibus lege, b ve Caput PT. . 41 118 vel confuetudine. taxata. Nam ex officiis qUO facris rite praeftitis oritur quaedam digni- at tas, et jus quoddam exigendi mercedem: dignus eft enim operarius mercede fua , et nemo militat propriis ftipendiis, deni. i que, qui altari deferviunt, de eodem vi- Jf i Vere debent &c, ait divinus. fermo. * 5 CUU *) Dummodo pietas in Deum, aut homines ad Ts talia obeunda nos adigat, et terrena com« moda illam duntaxat moleftiam amoveant , quae miniftrum ad facra praeftanda jam ali- d unde, fcilicet ex motu religionis-paratum ab- fterrere poffent, fi vel omnino nonh, vel alie- nis commodis occupatus fuis fumtibus fuften- ,untaf tari deberet. Vel aliter : profani reditus non ad facra officdia movere, fed Obftantia impe- dimenta tollere, aut mitigare poffunt. "Vbi mentibus parum relipiofis et a facris pene ab- horrentibus ingens rurfus Simonize pericu. aä[][- lum imminet, piis contra, et facrorum gu. con üum þabenti.b,us extra periculum conttitutis. o $ 1691. ) iil &c Sequitur Xmo non committi hoc cri. :)Vitl men, fi pro facro aliunde dato , aut mi. t0, niftrato. pro grati animi oflicio. quaecum. ren que bona naturalia retribuantur: dummo- Ut do non adfit animus pacifcendi aut per n talem remunerationem acceptum benefici- if um ad aequalitatem refarciendi. juare igulia' fpirituale poteft aliquando effe caufa mo- ib trix dandi naturale4 nunquam vero hoc efh p.otrefc. effe ratio movens dandi fpirit uale. ^j ( $ *) Nam , 58 Tractatus Xlïle *) Nam réVérentiae rebus facris debitae nilil detrahitur , fi pro iis rependantur exigua l*— —— quaedam grati animi figna,. non jufta pro beneficiis pretia. 5ic nec Deus ipfe: offendi- l- d etfi immenfa K tut noftra licet curta caritate, et noftras facultates infinitis vicibus exceden- ti caritate fit dignus. Clara iíta habentur c. 50. de Simonia. Ab hac regula jure huma- no ita difponente excipi debent collatio or- dinum clericalium , etiam primae tonfürae; expeditio literarum dimifforialium, /"Trid. Seff. , ]tem examinantes eos, qui pro AXLIj C. , i obtinenda parochia concurrunt, idque etiam Ü finito examine Trid. Seff. XXIV. C XVIII. ( His enim grati animi, vel ftipendii cauffa ' aliquid exfolvere ab Ecclefia prohibetur. a N $. : 1692. Ji Ex noftris principiis femþer iisdem a deducitur Xim» neminem periculum Simo- qi niae adire pro do&rina theologica dando, Qu immo pacifcendo temporalia, eoquod ifta at do&rina proxime non pertineat ad fidem, q fed. ad fcientiam naturalem. Et licet tam li u exponentes , quam excipientes, hanc dis- ciplinam ad fines facros deftinent, id ta» ET men ad finem docentium , et difcentium , Dto pnon vero ipfius do&trinae naturam perti- lo net, Vnde ifta aeque profana poteft ma- 0U nere, ac pecunia quam quis.in fubfidium p religionis, aut caritatis deftinavit. Aliud tut foret de fide chriftiano ab epifcopo , pa- lJa tocho v. c. exponenda: in his enim e Ü mate. Cpu LO 59 ibl xiput teria, de qua tra&atur, et officium, ex quo traé&tatur, et finis proximus, ob quem . pn tractatur , endi- j et denique totum ad gratiam UH Q pert-ine.!;..) Quit C - Dunte $. 169.- tio (s Ex toties repetita do&rinä colligit*ur j l XII"mo, non effe facrilegium dato pretio, DRU aut quocumque bono naturali injuftam cir- - gtj ca facra vexationem redimere Et qui- Ill catli dem id omnes admittunt, fi iniquus ad- greffor a jure facro jam reali quaefito, aut pofleffo. quemquam deturbare conetur. Si vero agatur de jure perfonal 1 licet jam quaefito; tunc diftingaunt: et qui- i dem fi impius adverfarius tantum nocere Simo« queat, non item fua auctoritate prodeffe; 80601 tunc permittunt donis profanis' eundem o 5& li ab innocente mitipari; e o ne falfum 100f crimen imponat, ne alium aemulum falfis laudibus extollat &c. t f Si vero id agatur, ; d ut füa voce adjuvet, utpote jus eligendi, jj praefentandi &c. habens; tunc ejus vocem H ]uf , pro fe, etfi prae reliquis digno , dato pre- geïtit Go mercari impium, ac facril egum effe, ff ajunt. ltem fi ad juftam praefentationem Epifcop us debitam collationem, feu infti- idium Ali tutionem neget. Tales enim per tempo- lia fibi viam ad fpiritualia fternunt, feu, j ne quod clarius eft, ope profani pretii alte- rum u d 1 A EE -- 60 Tractatus XIII rum movent ad praeftandum donum. ali- quod gratiae, ità, ut evxinde iniquus ad- verfarius hoc bonum gratiae pro medio et auxilio ad ilud, id eft, profanum da. num adipifcenduni ftatuat, et fic gratiam ordinet ad naturam. $. 1694 Atque haec fere per omnia probo: de hoc folo ultimo , fi contra tantam au- ctoritatem niti liceat , dubitem , immo fententiam ei adverfam velim tueri Sci- licet fi tibi ad facrum aliquod jus perfona- le, immo evidens praerogativa fuffragetur ; alter non nifi pravo affectu vindictae, ftu- dio partium, aut alio iniquo fenfu in dete. riorem partem agetur, alias enim ageret, ftatueret &c, quod re&um foret, Iam donum, preces, aut quaecumque profanae moventes rationes proxime non ad impe- trandum facrum illud, fed ad mitigandum iniquum. affe&um , et fic ad amoliendum : impedimentum ex tua intentione pertine- —P re poffunt: fi vero alter profanum illud ad praef*candum facrum-tibi debitum, pro fine, et ratione motrice, neglecta religio- pne et aequitate affumere velit ; id fua ma- Tibi enim litia, non tuo inftinCtu faciet. non eft opus, novam rationem ac velut h mpetum ad obtmendum facrum illud ad- dere, * Caput VI. ót 1l defe , fed folum obftaculum tollere; hoc N enim amoto fola juftitia, et evidens digni- 0 tàs facrur illud' munus ad te derivabit. *) N *) Quando vero evidentem pi*«äefolgatïväm tuam i et redundans inde in Ecclefiam eminens emo- lumentum fequi, et ifta, quae de redimenda vexatione fupra dixi, ad tale quid tentandum ufürpare voles; alter tuae dignitatis, et fuae iniquitatis bene gnarus fit, oportet;. tu Vero maxime follicitus elle debes , ne füpetbia, 0o! habendi cupiditas, alienarum praetogativa- rum ignorantia, et circa: emolumenta Eccle. [ di rfas cireumftantias fiae, circa rationes facri ftatus , et innume. Va gravis error té in apertum $C facrilegium adigat, (ont $. 169«. getur; f Tandem ex $. 1668 ultima confecu. qetb tion e difcitur, illos quoque innoxios effe, ln qui facra ob fines profanos negligunt , non accipiunt, relinquunt &c, Cum ehim yant jus in quodcumque facrum non d etur pri- i* usquam fuerit acceptum a te, ante acce« anoull ptionem nulla ei, utpote nondum exfiften: jndit ti, poteft fieri injuria, ldem de reliquen- TE tibus; nam res facri in inftanti reli &ipnis jllud non amplius extans, et fic rurfus injuriae p incapax eft. ^gl ia D* $. 1696.- imä Veläum haec caufa nondum plene pet Veïut hanc rationem perorata effe videtur: for. "L fan detu EO 6* Tractatus . XIII, fan prae hac multo re&ior erit refpönfïd ad fequentem rationem , qua quis dicere $ poterit $4499*7 Q i cüi optio daretur capiendi vel 1ooo aufreos, vel particulam facrae ,,crucis, isque illos prae ifthac optaret, ( ,aut quod frequentiffimum eft, fi prae 2 s,facerdotio munus faeculare quis eligeret ; ,,is plane gratiam naturae aequalem, immo , pofteriorem haberet: et fic ex definitio- l né, $. r668. ftatuta Simoniam commi- & ,teret*. lam ad hoc argumentum grave t et obfcurum fane refpondeo, aliud effe li fuo affe&u naturam, et profana facris non 0i praeferre, immo nec aequare quidem, et W aliud eft, haec illis actu , quem vocamus; lt pofitivo, feu affectu comparationis pofte- & riora habere: illud eft minor reverentia ; f haec eft ajens injuria,' Exemplum frequen- tiffimum habetur in caritate Dei: fic ali- Y li quis ardentiffimo affe&u diligit patrem fu- um, et eodem tempore de Deo cogitans; u nullum aà&um amoris edit.. Hic Deum dri- ligere omittit, nullam tamen illi injuriam facit; fi vero inítituta comparatione ita mente afficeretur: carior eft mihi Deo ipfo pater meus, utique graviffime pecca- tet; fic enim non tantum omitteret Deum :E parenti praehabere, fed ilium data opera, « D EL v v diicCccu ajente , et efficaci huic poftpo. nereb. Sic in pfaefenti negotio ad facram radü. Iï particulam affe&tu vel nullo.vel 3 g um s «' ö&þut VI 65 üm, in aurum vero a&u 6 graduum, fed Yi u fine ftudiofa collatione fertur; cumque Hiijofis affe&tus in rem facram fit merá a Tà omiflio , ficque . negatio 1najoris reveren- t tiae; ea nunquam fit. facrilegium , utpoté quod ommittendo nupquam; fed. tantum y T agendo committitur: qui enim nihil agit, nihil violat, prout fupra notatum .fuit. fit) 10 Qui vero profanüm pto facro fibi pacifci« tur, aut in hoc dando, vel.accipiendo Ti etiam fine otmni pa&o fibi illud. pro fine; grave et ratione motrice ftatuiti.lic rem facram efi f0l nofh tantum relinquit, fed agreditur; eamz que pro medio auxilio ad profanum per- & veniendi , adhibet et dato conatu gratiam n,hu& naturae fervire facit. . Quod quidem non ofte eft tantum ad: profanum, plus, quam ad. ntits facrum affici, fed hoc reapfe; atque ipfo o opefe, exercitaque, ut vocant, collatios: n ne illi poftponere; Prout. $. 16735. lauda» nl tus S. Auguftin. et ipfa ratio evincit, *) j m o *) Et ita etiam illid explicátu ;; quod equidem in Deum; et fe ipfum minus pium, nonta- yrin ten facrilegum (it, fiquis ex fragilitate natu- e lt rae infipgnes, Deo maxime placentes, et me- ritorum excellentium . feráces actus | omiittat, Deo cet Certe. etiam ifte commoda maturae magis amat: nobilia autem illa morum decora Otrli t- eutt tendo tantum negligit, non digne aeftimat yera non honorat, et nezative ( prout loquimur ) fe ad illa habet: dl dem attingit, nullo tamen indignu actu ea- crt ad nullos inferiores fin ^ es Ad'v.; hibet pacis, i ntacta relinquit, þgäh $. 1671. ul Ed 6a Tractatus XIII, . $- 1697. Hic etiam Comemorari debet fpe&-ïaïe quoddam Simoniae genus, quo non qui. dem facrum cum profano, fed facrum cum facro. commutatur. Quod neutiquam . ex 3ure naturae, fed ex prohibitione dunta. xat ecclefiaftica interdicitur, et vel ideo ex ftatuta fuperius, ac totie$ commemo- rata dcfinitione inferri haud poteft; et huc pertinet permutatio beneficiorum fine au&oritate Epifcopi a privatis conitituta z C. s. et 7. de rerum permutat. Item fi petr. Simoniam , quam . confidentialem vocant , de qua poftea, beneficium .confertur, ad illud P quis praefentatur cum exfpe&ione, et ta- cito pacto, non quidem de penfione aut parte redituum cedenda , fed de eodem ipfo beneficio, in fui, vel alterius favo- rem cedendo, refignando.&c; prout habe: tur ex conftitutionibus Pont, Pii |V. et S. Pii N. Rurfus fi munera ecclefiaftica ad pro- fana emolumenta Ecclefiae inftituta , et ex conífüetudine non a Laicis , fed a Cle- pretio vendatur. ricis exerceri folita , ualia funt munus Oeconomi, defenforis, 'Thefaurarii &c. c. 38. de Simenia. Et qui- dem hoc Simoniae genus a jure ecclefia- ftico conftitutum multi volunt effe tnivo- cum, id eft, ejusdem naturae, malitiae €um Simonia juris naturae.. Et quidem Q cum Capät FI 65 cum titulo religionis pugnare, et fuüb eo prohiberi, facile admiferim: verum ini A qui- tas, qua gratia cum natura com paratur., qi) longe eft major , quam prohibitae hae ab num Ecclefia licentiae, quibus bonus facri re- « a giminis ordo non nihil turbatur : unde et. jam ab Ecclefia non ultra fuam malitiam Ja ( quae tamen malitia 3 ? V A em 'erae Simoniae lon- Be inferior eft) prohibeti potuit, £U j " * CAPVT SEPTIMVM. tutà: ipd De poenis in erümen Sinoniae . flatuiis. ) ( H Qu $. 1698. Licet tria potillimum Simonise dentüi Benerà, utpote quae in mentalem; conventio- « ü nalem, et realéem folet dividi: WWt $. 1669. Soli tàmen reali t jl ei Vbi : axátae a legibus poenae imminent., etiam recenfentur poenae in fao Simoniacam bené ficiorum collationém ; et inox. lat R CETAES 5l Q Quae i*e"öept'idr;änï $8. Ordinum éx t ali crimine facrilegam 5 àc infu ll per illae quoque,; quae in Sifftoniàcum Religiofi Drdimig ingrefum i ftatutae funt; *-Quibu*s datu $. 1701. Demum deícriptio, yæhw $. 1702. Et poensae nec&tuntur, Simoniae confidentialis fubs . QU :left $. 1698. u Cun itaqué Si lallU?E moniae fcelus in res fa- Cras, immo j rium ul . domus F. n totum gratiae impe adeo E Ms 66 Tfactatus XIII. adeo injuriofum fit: merito Ecclefia in juftam 'vindi&am contra tantum fcelus exarfit. Atque ut juftiffimas has conftitu- tiones rite intelligamus, triplicem a DD. inventam,; atque a vera ratione probatam Simoniae divifionem praevie afferre, ne- ceffarium eft;^ Primum itaque vocant mien- E T PNETIN talem, non quod fola.mente, fed quod affe&u unius duntaxat committatur , altero vero ad id non advertente, vel non con- fentiente. Hujus exemplum .foret, fiquis alteri donum quoddam pretiofum dare con- füituat, vel etiam reipla det, ut eum ob- liget, vel etiam ( mea opinione ) moveat ad praeftandum aliquod facrum: alter vero ad hanc ejus intentionem vel non Too——— E c E Paucis: —— j advertat, vel non confentiat. eft Simonia unilateralis. Altera eft conven- tionalis , qua quidem uterque in facrilegam conventionem confentit, ita tamen , ut fes intra limites folius conventionis con: l fiftat, neque ex altetutrius p E rte comple- ta fit. Tertia demum ett geali;, qua ve hi l0 ab alterutro , vel ab utroque pa&ioni, feu negotio Simoníáco fatisfa&tum jam eft Ü n e.g. res profana jam praeftita, et facrum illud petitum ex pacto, vel certe ob ra- Lj o tionem illam moventem jam redditum. ! u Wt $. .1695. Caput. Vil, 67 ) $. 1699. !uf Itl Tametfi vero quaevis Simonia fit Óf« )D. pido gravis; pàenae tamen ex lege eccle- r fiaítica non fünt ftatutae, nifi in Simoni- W am realem, et quidem ex utraque parte LU completam. Ita colligitur ex Exiravag. i. et 2. inieY communes: et fenfu comiuni quoi l vl atque ab ipfa confuetudine firmatur. Se d N etiam Simonia utut realis non inducit poé- [iqu ii nas, nifi commitatur circa beneficia eccle« con fiafica, circa cellationem SS. Ordinum, T denique circa ipgreffum in religionem. vea Et quidem: circa proprü nominis beneficià g M (alia, v. c, Vicariae temporales nullis poe- nis cenfetur effe obnoxiae) Simoniam eormi- | of P N mittens incurrit fequentes poenas. Primà eft excommunicatio major in omnes et. m iam cooperantes tantum , eitque haeé V Pontifici refervata, Secunda in eo elt, D ; ( quod beneficium ope Simoniae realis ob- tentum fit irrito, et fine omni effe&u col- Omple u latum, adeo, ut perinde fit, ac fi omnino non fuiffet collatum , et quod inde confe- 1 T0f rm g quitur, ut fru&us inde, utpote ex re alie- crut na percepti ante omnem fententiam, et b vi juris naturae fint reftituendi, Et haee Ó poena etiam obtinet contra illum, qui in- fcius per alterius Simoniam ad beneficium protrufus eft: fi tamen malam aliorum artem refciens, beneficium illud refi 2 lgneä, J 68 Tra&teius XIII. id eft; illo fe abdicet, poterit ab Epifco- po concedi, ut illud (faltém fi fit fim. plex) nova collatione , et novo titulo adquirat. Ei enim, qui fciens hoc cri- men admifit, folus Pontifex hanc legem de dimmittendo beneficio poteft relaxare. aE E . Nam, quaé efít poena tertia, Simoniace ad beneficium irtepens ad illud etiam alia vice, et per legitimam alias viam obtinen- Poena quarta eft, dum ineptus efficitur, quod talis ad alia beneficia obtinenda in. habilis reddatur, immo beneficia quaevis, etiam absque Simonia obtenta perdit, et ;ä altaris tninifterio penitus excidit. lta ha- betur ex cohftitutione S. Pii V.: cum pri- imun. Hahc tamen poenam quartam ànte fentehtiam non ftringere, putant juribus conformius effe, fcilicet ex C II de Simo- hia ; ti C, 2: de. Confejfis. Gä 17000 à| Simoniae ciféà $S. Ordines, et pro. ( ut volunt, circa ipfam etiam primam ton- Ti furam coinmiilae ifnminet primo poena ex- ll communicationis Pontifici refervatae; tam Q9j conferenti, quam àaccCipienti Ordines. Se- qli cundo fufpenfio ab exercitio pontifica- Ie lium in miniftrum Ordinum, et fufpenfio ab exercitio Ordinis male récepti, et 4 Qü po füfceptione aliorum Ordinum deinceps re- 61 cipr : Ca;but VII. 69 (e0 cipiendorum: c. s. 7, et 4$g. de Simonia. Wüm- tülo Ac demum ingreffum ad S. Religionem di per Simoniam. concedentes vel obtinen. q tes primo excommunicantur, neque. ab alio, quam a Pontifice abfolvi poflunt. m.xe. Ya $i vero admittens fit communitas aliqua ? d feu Collegium etc., ii ab actibus capitu- laribus . fufpenduntur. Secundo : 1 n ope Si- moniae admiffus in aliud, et arct ius. mo- 1 6&5 nafterium detrudi debet. j Tertio denique TV uterqué tam admittens , quam admiffus fiunt infames c. r uu . mier Ftravag. commm. de Sünonia, Primo infamia Simoniae etiam ; it ii prï' circa beneficia commiffae irro gata eft pe; J a 6 ulf. cauf. 1. ie 4 9* jb S-I7Qi; N7 Denique extra ord j : inemv rleæf&renzda eft Simonia confidentialis . quae plerumque fal. tem eft juris humani : 3 et poenas fpeciales, atque a fuperioribus i] lis diftin&as patitur. ; pl'o ) 00 Committitur autem p rimo hoc genus cri- minis , fi quis beneficiu m conferat, ad j2 b iK illud aliquem inftituat, p raefentet, etc. ea conditione , et tacito pacto, ut illud M aliquando fibi, vel alteri tifid cedat , feu refignet., Secundo. Ab eo perpetratur w j qui beneficium vel n gt ondum poffeffum vel pofleffum ea lege ce dit, ut fibi vel alteri p* a certo tempore ad illud regrediendi jus fit. 3 er- QUE Tractatus XIIT. 79 Tertio demum , quando confertur bene- ficium vel alteri ceditur, addito pacto , feu obligatione, ut ex beneficio (non aliunde ) vel conferenti , vel renuncianti, dam fol- aut alteri cuidam penfionem quam vatis , cui tale beneficium füb hac obli- gatione ceditur, vel confertur. Quapro- pter primus modus fe tantum tenet penes, collationem , praefentationem ete., alter tantum penes ceflionem, refignationem , etc. tertius vero penes utramque: qui quidam tertius modus eft contra legem naturalem ; priores vero contra ecclefiafti- cam duntaxat. Singula autem hic com- memorata probe notanda funt : praefens enim negotium eft non nihil obfcurum totum vero,-prout et poenae mox fubji- ciendae, continetur in Bulla Pii IV., quae incipit, Romanerum : Qtj in Bulla S. Pii V. ;ntolerabilig, $. 1702. Poenae in hoc fpeciale Sïmoniae ge- nus ftatutae fünt: prima Excommunicatio Pontifici refervata, vel interdiétum ab in- greffü Ecclefiae, fi:'reus fit Epifcopus, aut Epifcopo füperior: Secunda, quod ta- lis collatio vel refignatio immo adeptio alterius beneficii deinceps futura fit nulla , BCiOa ct' nullius effe&us: Tertia quod bene rum ag Caput VII. 7I aj rum priüs adquifitorum ja&ura ipfo facto 30, (non tamen ante fententiam declaratori- fon am) incurratur. Quarta poena foret, quod d beneficia per hanc confidentiam collata, N vel refignata Sedi Apoftolicae cenfeantur Q effe refervata Huic tamen poenae in Ger- ) mania locum praecludunt inclyta Concor- data Pontificem inter , et eam Nationem Yena lt inita. Illud tamen ex ipfía defcriptione data àdvertendum, ad has poenas incur- , qii rendas fuflicere facrilegiutn hoc ex parte alterutra effe completum , quod quidem gem jl quantum ad poenas in reliquis Slmomae criminibus ahter fe habet cor eni fU j [jbj quae V | ge' u m D Qu gww [ qu'g, i N rj E 4 'Tracta- a 72 TTractatus XIV. iI'RACTATVS XIV. DE ORATIONE. agni momenti doé&rinam hic pertra- M &o, quam eo magis inculcare ve- lin, quo magis noftra aetate a plerisque ea neghgltur Et quidem de neceflitate orationis per decurfum agam: nunc prae. vie qnemque monitum effe velim, ut eo- rum vitam, qui boni antehac, nunc cor- rupti, aut penitus peffumdati ab ipfa fide defecerunt, et in profundum demerfi funt, diligenter exploret, et certo obfervabit, in quovis horum tantis lapfibus negle&tum circa facra trifte initium dedilfe, Licirices Homo fedulae , ac conítantis orationis, vel nun- quam corruit vel in ipfam abyfTum fine j omni evadendi fpe , ac conatu non prae- cipitabitur. Firmum mihi manet, tantas enormitates, quantas trepidi fpe&tare co- gimur, ad facrae orationis, et eorum, quae ad orationem fpeétant, neglectum : originem fuum - referre. Finge enim, hos omnes, qui ex cunctorum, praeterquam ex fua opinione , mifferrimi funt , a pri. ä mis annis in facris- exexcltatlombus con- ftanter perfeveraffe, et apud temetlpfum n definffs, rogo, an vel unicus ex.iis ad extremam hanc perniciem devolvendus fuitTet, Sed et lllud expende, quaenam ü fors " w.. Cu L 73 fors tot Taliis immineat, fi populum noftrüm ad majus, quam quale apud plerosque obtinet, orationis ftudium inducere ne. queamus, YU A CAPVT | PRIMVM, DI ffste De oratiene. generatim , et in amplo fenfa — w Jpe&tata. LA ) cor 1703. Inter offic Z - fi venit oratio, ia ajentia grat.ia,ä debita primo fü 1704. Quae aut in latiori , 3bit, 1705; Aut firidiori fenfu fumi poteft, ( SCluft Jom s; I706- 9. Orationis in ] riae fpecies recenfentur atiori fïnfu fumptae va. . u Wi2 1709. Quod ad menfuram cam amplam requiri, orationis . attinet, W»e- n W 1710. Probant S$, literae ; e 0 ä 1711. Primorum Chriftianorum exempla, UE 1712. Antiquifimorum P.P. afferta, um hoi 1714. Priorum omnium fententia , DA I714. Accedunt fumma Dei in nos. jura, prr g 1715. Et ingens noftra imbecillitas, con Yut j 4 ndd Hugusque de o $ciis ne gantibus, quae prg )näm graþia debentur , dixi: nunc de ajentibug fut$ $ U: 74 .'I'mctatus XIV. &ra&abo. .Atque hic fe ofïertoratio, et, quae ab oratione parum diítat, de adora- tione agendum eft. De oratione impri- 4 mis ea, quae ejus indolem fpe&tant, et dein illa, quae Écclefia circa religiofum hunc cultum conftituit , docebo. $£; S. 1704. Sacrae orationis, prout a nobis acci. & pitur, eft ampla ac velut vaga notio; de- N finitur enim fic, ut fit elevatio, feu occupatio [ qnentis ad. Deum. Eft autem mentis occu- Em I patio maxime per voluntatem et affe&tum, - d «2 et non per folum intelle&um: eum enim, — — qui ftudiis philofophicis, aut theologicis — *—* circa Deum vacat, orare, nemo dicet. — P Et quidem orati o tam largo fenfu acce- cre3 w pta pleraque cultus divini O flicia fub fe p d continet, et eft totius prope religionis " -235 — 4 comge.ndi,ums m 2 - $. 1705. — ixa. "Verum aliam quoque non latam adeo PT. — — A L et ad ipfam orationis nomenclaturam ma-. gis accommodatam orationis definitionem I Pj ftatuunt, qua dicunt, orationem e[fe *vert boni, et eorum, quae ad illud conducunt, & i pl Deo petitionem firma in Deum fiducia nixam. Sed inprimis de hn priore orationis gener'g Q agendum, $. .1706. i Caput. T. T$ T 5 1706. dor. Etfüi vero oratio amplo adeo fenfü mpri 3 & accepta modo ad fidem, fpem , modo a caritatem, aut religionem, et fic deinceps Dx volurt pertineat; faepe tamen grati animi offici- um pro donis gratiae effe folet: unde ex recepto ufü proprium hic locum obtinet. Vnde huc pertinet primo oratio vocalis , T quam dicimus, auctoritate publica, et pri- 0; & Xata de votione ad diverfiffimas formulas re- (uptii dacta. Secundo oratio, quam.mentalem, feu 0CCl. sineditationem pominamus: eftque pii inyfterii, Eäum» feu fententiae confideratio ad pios in vo- efiii luntate affectus, ac generofum animi decre- Jogii tum excitandum comparata. Tertio Con- (ict- iemplatio, quae eft clarus, et ex fpeciali | 1 gratiae Jumine ortus intuitus excelfi cüjus- i & dam myfterii. Et quidem felix ifte obtu- tus, vehementi voluntatis (non fenfüs ) ii ardore ftipatus, et extraordinarius fpiri- tus S. favor eft. Nam fingulare hoc ora- tionis genus naturae, et ordinariae gratiae vires multum excedit, et non nifi'puris, ; ii j m ac per ingentes animi cruciatus purgatis mentibus obvenire folet. Habet porro onem affe&us, ac proprietates longe diverfas in diverfis, prout eorum au&ori, Spiritui S. nïvd lacuerit, et quae proin in definitas regu- g j : as cogi non facile poffurt. Quidquid ve- u ro, de hoc coeleftium deliciarum progu: ftatus [7060 76 Tvactatus XIV. n ftatu, de ardore hoc divino, quo ad ma- xime, ardua aggredienda, ac toleranda pu- - M0 auiius il rae mentes accenduntuf, differueris, omni- — bus, qui nullum talium rerum fenfum, aut experientiam habent, mera fomnia, et ina- - nia verba recitare videberis. 5 1707. Í l: Mirum vero eft, quantopere Theo- & logi myftii, qui de his tractant, a mo- d dernis quibusdam contemnantur, ac velut Ü proeulcentur. . Sed per hoc non nifi fuam (l circa res divinas, et. circa abfcondita gra- l ignorantiam produnt, jnanem philofophiam Y fecretis coeleftibus praehabentes. 'Tenen. Y dum itaque eximina ejusmodi dona a Deo f tribui quandoque, rariffine tamen: eo- Sa« quod animae purgatae adeo , et coelefti- W bus hifce amplexibus aptae perrarae exi- ftant. Maxime vero cautum eífe oportet circa foeminas , ficubi hae de talibus ali- V quid legerint. Nulla Simia ad effingenda ii fimilia, quae aliquando vidit, aeque ac cerebrum muliebre eft aptum. Generatim vero ad talia feliciter dijudicanda requiri- tur fpeciale illud donum, de quo Apofto. ]us a) fcribit: wunicuique autem daiur — — alii operatio virtutum , alii propbetia , alii Dis- QRETIO SPIRITVVM, ali genera linguarnm eic. 8) 1. ad Corinth, I$. Io. n Caput 1. 7 ' ff etc.- Illud denique tenendüm, coeleftas ia has delicias plerumque effe priorum pug- OrDr)- narum praemia, et unéctiones in pugnas Í futuras priüribg's fors difficilior es, n $ 1 708. Sub rnomine orationis, qualem hic de- fcribiius ; venit quarto piorum librorum ]ecti Ts O. *) Quinto tacita; et fuüb ipfis ne- & m gotiis etiam profanis ideptidem repetita ; Ve Ji aut denique continüa cifca Deum animi füar Occcpatio, **) Nuríquid eniim faepiffime dé eo cogitandum 1 0 s , Cui omnes noftri co- natus militare deb )phlm eht, et cui deinuim foli ['end) vivere; fümma lege ub emuf. Seicfü COI]' Ventüum piorum P ) D ; àC Concionum frequen- tatio. — Sep imo et maxime quidem divini n Sacrificii 9 À yleli et SS. Sacr àmentorum dignus ; aC frequens ufus. in ieli e e'*;]* dus util ^ quis enim ino- itatis noftro con atui refpondet: in his etiam . coeleftis . jus i ac divinà quaedami Virtus nobis fuffr agatur, Verum de his Bhbl fGl'ibO; ue Á ) Vltimis faecuiis meditation org t tü^ àdornatas mire exto] es p'r'oprvio cona« quitl lunt: et bene. Ego autem librorum piorum le&ionem mire pro- ;ofto 0 Facilius quippe eft, áliorum impetu pro- Vehi, quam Propriis paflibus ingredi. Lege Ó ph' |] gjusmodi libr O$ ; et quae animum tuüm mo- Vebunt, iis inhaer e 45, prae omni meditatione J id tibi facilius , et ln fimorum fenfu citius efficacius erit. Probatif- fequimur, quam in no- bis E 78 fraätatus XIF. bis excitamus. Parum éxercitatos hoc com. uvare . meque ii$5 filium poterit multum j inutile erit. Perfe- qui jam provecti funt, ä ctorum aut pene perfe & orum affectus aliurt- . n perfectàm fpem ; I de ümpiicfmmi funt, et 1 Sed atten- a et caritatem perpetuo coeunt. de folícite, ut non mifi optimos, et pro- 01 batifimo fpirtui imbutos libros tibi feligas: q! enim illae, etfi. multa eloquentia ; proletariae fcriptiones tibi miniftra- aut elegantia ornatae ? Opus rye non poterunt, quo i pfaemet carent. fcribere poterit, hifi vere fpiritudle nemo id eft, fenía ipfusmet valde fpiritgalis fit: nemo , propinare poteft, nifi ii, qui gratiae dantem gr atiam fibi perfe cta vitae ratione abun hilofophos , l compararunt. Apage elegantes p aut oratoris phaleris ornat OS humilés ctii- U falus eft, fapiunt; J cem Domini, a qua omnis W quantae utilitatis, et, k **) Dici vix poteft fuperatis initiis, qu anta e facilitatis hoc ora- fj tionis & n5 'Tales vere coram Deó genu D ambulant, Coe leftis vitae rationem in tetris ; 'Tales et inter tot perturbationes te nentes. tutiflimi funt f infuper a peccatis ignorantiae in confpe&u enim Dei perp etuo gradientes intime fentiunt, quid eidem " quavis vice ad- juftam ora tionis 4 verfum fit. Qui infuper menfuram prae reliquis, Uutp ote velut perpe* : la tuo orantexs , facillime explent df $. 1799. PIE dtr Nunc jam juftum orationis inodum &tr m nos orare opor- defifire, id eft, quantu de( teat, expl icare Oopus € (t. Generatim au- ne- 0ra tem aliquam defu per regulam [tatuam qué * N Capui I.» /9 Cot que in fingulos dies aliquid ftatuefe vélim, ; iiS: cum alia die facile compenfari queat , perfe quod priore omiffüm fuüit, a lt illud foluni Praevie noto, juítum orationis modum ipe; u ex officio caritatis in Deum,- ex religi- a ff one, et ex pietate in nos ipfos longe, ] quam communis Opinio habeat aut com-. Queni yinilrt munis potius error, efle ampliorem, (pti L A $. 1710, / j fai '. i, Et quidem copiofam orationem ab Atil f homi ne Chriftiano, et qui a gravi lapfu )ph(m 5 « perpetuo immunis effe velit, requiti, in- apiut numeris facrarum literarum teftimoniis evincitur. Compendii vero gratia indica. ,tisg bf bo ífola lo Ca, in quibus ea inveniri pof- C ore funt , ' Du . plura alia inferius fingilatim defcri- ts pturus. Matth, 16. 41 Lucaé 18. 1. et T0 C.'21. 36. item C. 22, 49: 46. . Ad Colof- ; m fenf. r. V. 2: et 3. Ad Ephef: 6. 18. Marc. ;raäienïf' 13. 33. et C, 14. 98. Ad Roman. r2. 12. fice ? Ad '"Pheffalonicenf. X2tfus ltem r. Petr, .f,m'onfs perpe' 4. 7. Praeter plurima alia. Praeter ipfas hafce fententia s argumenta in hanc. rem efficaciora füpp editant exempla, inter quae in immenfum eminent illa di viniffimi Re. LOdum demtoris noftri, qui quidem 30 vitae fuae d annos potiffimum, prout puto, orationi opt iL edit, et exim frequentiilime ora[fe, et in Um a li i oratione pernocta[l"cf: !ggitug immo in fi Ina ! . CIractatus - XIV. 80 ma illa no&e in montem oliveti oraturus Jecundum confuetudinem — fuám iviffe^ fcri- bitur b). Apoftolos vero in oratione per- fevera[fe , orationi inflantes ; faepius in fa- ]ï cris litteris legimus. 2 ? & u Primorum Chriftianorum in orando 0.; affiduitas aliundé rnota, et noftra, qua uti- mur, colffuetudine ufque ad prodigium & majof: ut àdéo nobis optio reianeat, utrum dicere velimus; viros fanctiflimos lü juftum modum excefliffe, vel nos in ex- plendo hoc officio ragnopere deficere! eadem enim,; qua illjö lege tenemut. b D) Patrum veto fententiàs *pfö hac caü- ífa facientes nemo collegerit. Ex tri bus primis faeculis paucas commemotabo: [ Clemens Alexandrin. c) videtur chriftia- fi num definire tánquam lhominem fempet oranten , ac orationémi continuam, diu noéctuque. profequentem. Item origenes d) docet, viri fancti vitam effe u nari 'a'lila 4 b)aLuc. à2, 59. c) Libb. Stromat., d) Tra&at, de oration; Caput L. 8tr MU f aliquam magnam orationem. Ft alibi e) vult, ut mane, meridie, ad vefperam, et e PQT- n nocu ípecialius oretur, exemplo Chrifti id confirmans. $. quoque Cyprianus in- gentem orationis neceffitatem adítruit f Jit tibi eratio a[fidua, 'vel leio : munc cum Deo iequere, nunc Deus tecum. Frequen- ojtndo tiffimam vero, ac velut diu no&uque per- j ut durantem orationem praecipit im /ào tva- dpun £lat. de evatione dominica , talem neceffariam effe. afferens , a lefti. ne excidamus e regno coe« ([imot n $. 1713. ef;c'e're"! Reli J quorum Patrum, ac piorum do. €&orum fententias confulto utique praeter- €0: cum omnibus aliund € conítet, eos in affer enda copiofiffima orat ione concor. Ó dil. des effe. $ ïï:l Exempla denique San&orum omnium, de quorum vita nobis penitius yot chïiffüf conítat, huic doé&trinae ultimum, et com- j fenf n :, fumm;tum pondus faciunt:. TE h $ 1714 i ünat $j Sed non ab au&oritate magis, quam ab ipfa ratione multae orationis neceffitas fe e) Homii. 1. in libr. Reg: f) Trac, ad Donat. EF "fractatus. XIV. HEA fe prodit. Amplifimum fane, ficut gra- viffimum eft caritatis ac religionis offici- um, ex quo ampliffima pariter, ac maximi momenti obfequia debentur. — Praeterea fpiritus eft. . Deus, qui proin actibus mentis, feu fpiritus proxime honoratur: nam eos, wi aderant eum, in fpiritu, et veritate oportet adorare.g):. Nam et Pater tales quaerit, qui Vnde aéctus mentis, qui funt adorent eum. ipfa oratio, ad penfum religionis, et ca- ritatis proxime pertinent: reliqua vero non nifi ex eo huc fpe&ant, in quantum [ a mente; feu fpiritu rioftro profeta funt. M $. 17is. j Se& etiam noftra conditio, et p'ugnae,- quae circa.diverfa officia rite explenda 5! nobis imminent, multam orationem exi. gunt. Siquis, confideret. totum regnum morale j et Omhia ejus officiaj fiquis confidefet Deus actus, et affectus omni- no omnes fibi depofere; et fiquis confi- deret deüique horrendum eofum, qui gra- ] WW viter peccant ; nümerunm; is fingularem contentionem , fingulareni gratiam, et fin- T0 R gularem, qua gratia obtinetur, orationem fequiri, facile intelliget. Huc fàne perti- ïm nent graviffimae illae; et divinae audo- l fitá: £) Ioan. 4. zla.c;t feqd. um Caput IT. 93 g ffici ritatis voces h): vigilate ; igiaté, eL ord: t& — — vigilate, et, quod fuobzs dico , omnis Mil bus dzco A mgzlate Q W CAPVT SECVNDVM. f (i!, j Certa. orationis menfum utcumque dcfimtur. m fit " 1716. Defimtam, quahs certo datur, etfi illazi « ncfcmmus, orationis meénfuram ífcire; mofítris v« praecipue temporlbus multum refért; jj I717. Plopmqulfï' imeé vero 1Ham definiri arbis tramur. für 1718. Per déciiàam tempous párteim ä 1719. Decimae enim illae ant:qmü' imaé $ 1720. Potiüs uthue ex azïtxbus mentis. p1ae- uünae, ftari- debent. enda 1751. 227 Quod tcmpus cumi-non nimium fit; i w« ; 1725-25.. Mirüm non eH: obhgatlonem oranö pX egnuft di alia ratlone compenfarl ha ud poü"e. f *æ * j $ L) I717 o l gf !] HIS Jam praevxe qüoddam caput. ftatueré juvat , nempé certum quidem orationis arem tf modum, ad quem adítringimur, fors igno- one rari a nobls, eundem tamen reapfe defi. nitum effe, . Omne enim. quod eft, fem- per l T per deümtum eft, eoquod mlul mter effe; j et [ h) Márc. i3. 33. et feg; 04 Tractatus XIV. et non effe flu&uare, ac proin indefinitum eífe quéat. 'Ommia in menfura , ei numero, .fam menfura de. ei pondere difpofuifli. 1) bitae orationis eft: ergo definita eft. *) *) Facile tahien conceffero, eam- in diverfis diverfam, in fingulis tamen definitam effe. Sic.plus orare debet Sacerdos, utpote Deo totus confecratus, et infuper eo deftinatus, ut plurimis aliis de fpiritu fuo tribuat, quod — facere non poterit, Ííi vix tantum habeat, Pronum eft p quantum fibi. fufficere. poflit. ominari, populum Chriftianum ex eo tanto- - pére frigefceré ;; quod. parumi ignis à nobis facerdotibus accipiat. Dici enim non poteft, quantum .ad emendandam totam communita- tem unicus facerdos egregius, Veroque fpi- ritu'fatis imbutus conferat. Praeterea majo- See o »—? — — — fibus. periculis expofiti, majori robore, ac — proin copiofiore óratione iüdigent: moftra — c—Á vero aetate ab exemplis, falfis do&trinis, à6€ a peftiferis slibris. periculum — longe maximum P - b—- urget, et Lamen. ftüdium orationis fere pro fatd periculi minuitur, dümi contta plurimium incréféeré deberét. "Vnde ingetitem dC com- munem velut ruinam ominari imo exfpectare cogimur, Fruftra tantis mal is leges; aut Vim publicam poenae publicae opponuntur. àd tempüs coercebunt ; mentes nor emenda- bunt, donéc tandem malum nimium ingra- li vefcens omnes leges, ac totam vim publicain Ü eludát. Gratia ; ét fácris exercitationibus, ex-quibus gratia hafcitur, hic opuseft. Hae proxime ifi mentem? agunt, vis exterior non d piti corpus aliquamdiu coercet. Sed talia & utpote ex fua opinione inania, aut eerte fuo a - i) Sápient: fT ,'21;,u "h Caput Ik - Ut ']P affe&ui adverfa nón adhíbent, ficeque, quod faepe cogitavi, quod'admittunt, non fufficit, ? quod vero quüggret'a 1d 111inin7c admittunt. 7 $ 171*7;. N] | d Quia vero menfura! otationis definita & u quidem, nobis tamen ignotà eft; mens fdtiiy tl aequa, et a partium ftudio aliena eam qud j Optare tenetur, quae vero eít proxima, jm Ü ldque habetur per inviolabiles confcien- tint entiae regulas, vi quarum, quando cer. tb gtell tum haberi nequit, verius, id eft, proba- WW witd bilius et vero proplus, five dein id pro noftra, vel pro adverfía parte faciat am- ye Y T ple&endum eft. Si enim pro veriore id, ij X quod minus verum e[t; nolm eligas; tunc fe- queris id » quod etiam .tua opinione pro- y, 4 babiliu S eft falfum. gt Quale quidem fugit, pmba- OU re fenqu intimus re MU S. 1718. Í J p j d lam vero propinquifimam orationis us menfuram plerum que decimam temporis jmel j páartem effe, autumo. Tu, fi alia maeis lljgl'ä placeat , Jicat! (nam in gravi adeo officio defi. ibus, nitum ali quod ftatuere cogeris) meliori- Ut ü$, quam ego, argumentis eam ftabilire r m ebebis, ul affleclam t me quoque, fi id praeftiteris , it ln uum mox habiturus. j f 3 $. 1718. 86 Tractatus . XIV. $. 1719. .. Ego quidem fequentem pro mea opi. Decimam partem nione rationem affero. :: temporis, ac rerum omnium Deo dican- !i dam. effe, ex ufu gentium et humani ge- neris confenfu jam alibi docui: cui lex Mofaica, et divina mire fuffragatur. Li- cet enim haec pér Chriftum abrogata vim obligandi perdiderit; doctrina tamen, et exemplum effe pérgit , utpote a Deo pro- fe&a, Nihil enim legi naturali adver- y füum Deus populo 1udaico praeceperit ^ unquam. S. 1720. Iam fi Deu»s 'decimam partem -t;mm noftrarum fibi pofcit ; quanto magis ean- dem portionem ex actibus mentis noftrae, utpote qui fuapte natura ad fpiritum illum purifimum faciunt, pro fe exiget? Prius ilud fumma auctoritate, et maximis exem- plis quisque tuebitur: quae tamen pro parte altera., feu noítra magis pugnabunt. Sic euim loquitur ]): audi populus meus, ä et loquar ; Ifrael, .et teflifigabor tibi: Deus l JDeus tuus ego fum. INon in fatrificüs tuis arguam i& — — Nen accpiam de domo tua vitulos, meque de gregibus tuis bircos — — * Nun- ä J) Pfalm 49. "a Cupa TED. 87 ANunquid manducabo carnes iauromm, aut fan- guinem bircorum, potabo? Imola Deo Sacrifici- wm laudis, et redde JAitiffmo wvota tua , et in- tem CL voca me in die tribulationis, et bonorificabis 1ne Ex quibus clare apparet, cujus ge- i neris penfüm primo fibi loco petat ille, l Xe; pui meriffimus eft fpiritus. N | II $. 122: l & j —Aft objicient: ,,fic duae in fïnrguïos »dies horae, et ultra religioni dari debe. due p .Ient, qualis menfura in plurimorum » conditionem. non cadit.. Qua enim ra- ,tione agricola, aut mechanicae artis ma- »gifter, vel focius duas fingulorum die- ; Tum hpras gritioni* impendet ? ** p lt $- 1722. A u Aft nulla vitae ratio jufta effe pot&ft quae cum primo, et graviffimo hominis : Pt officio componi. nequit, Verum hic: fin- eren gitur labor in praecepto: nam tempore WO matutino, ac vefpertitio vacua 'aliqua pro bums oratione: fpatia facile quivis inveniet. net, Dein*quid impedit, quo minus per decur- pu fum diei inter ipfos labores fuos non fre- ; l quenter de Deo, in quo vivimus, move- mur, et fummus, cogitent, in eumque Piis affe&ibus ferantur ? Denique juftus N orag f'modus fingulis diebus minime affi- 4 XU$ , x d Tvactatus XIV. 8 xus, aliis diebus, iis maxime, qui Deo funt facri, compenfari poteft, Quodfi tales inanibus confabulationibus , impudi- id cis jocis , choreis, compotationibus, eft, peccatis tranfigantur, nemo conqueri potel"t fibi vacua ad orandum fpatia de- elie, fed ea a fe male impendi, fateri te- netur, $ 1723. &ä Alii ab hac orandi obligatione per id t fe eximunt, quod officia conditionis fuae rite expleant, et per omnia honefte vi- Val]t Pro longa oratione valet vita, quae ex mceglo jufta eü ! S! 172*0 * j Vitae genus per omnia fine multa Oràa- lo tione juftum cogitari forte poteft, dari non poteft. Aliquis vivendi decor fine multa oratione aliquando reperietur, non item vita, quae expletis omnibus officiis ab omni peccato immunis fit Vita vere Í chriftiana, ac plena juftitia longe amplior eft, quam ut fola morum elegantia abfol: 5' vi queat, $. 17235. Et fingamus etiam , fingamus inquam, $ (nam id certo falfüm eft) aliquos fine multa oratxone reliqua officia ex integro ( 3mple- Caput. H, 49 Da implere; tales nihilominus damnabuntur. ydi Nam in judicio apparebit, officium de pudj&- Deo digne colendo, legitime diligendo , 531 quod eft füummum, ac primum ex omni- t bus, a talibus per maximam partem non ,'mlde- fuiffe expletum. ' Singulis debitis fingulae u folutiones debentur: una folutione diver- fis obligationibus fatisfieri non poteft. Ali- as fi mille debeam , non nifi centum fol- t j vere deberem, hique pro reliquis nongen- tis valere poffent: prout alibi copiofius : od oftendi. uam parum itaque per officia e i VW fidelitatis officium caftitatis quis implet, ( tam parum per divería juititiae opera, ut. pote aliunde debita religioni fatisfacit, Manet itaque vita alias juífta in fenfu aile- gorico , non i j vem in aeftimatione merali Mui longa Olï?ti,p'* d : CAPVT TERTIVM. r f : De vorati'o,ne in fpeciali fenfü accepia, ofüä'» [ v . 1726. Oratio in ft lat, ut rictiori fenfü accepta poftu. np/)ü' bfo : 1727. Nonnifi Deus, 2 et quae ad Dcum du cunt $. 1728. Cum firma fiducia petuntur, $. u) 1729. Quamdiu vero. media ordisaria füppes tunt, f $. egf(l '1?30 €t 31. Non licet extraordinaria petefäg UPIB F3 S 17432: QO -'Ira&atns XIT. $. 1732 et 533- Vbi tamen pefíüma illa do&fina caveri debet, quafi Deus preces hominum non curaret. ü 1734. Adeoque fludium orationis ma 5 ?;ime in.- culcandum eft, fj fd 1735. Quidquid alii dicant. ei 1736. Sed fibi ipfi prae rcliquis-invigilandun&. e g 1757, Et frequenter orundum eft. It flo Is L 706 u Oratio, feu preces in ar&tiore fen.fu ! fumtae, prout fupra jam di&um fuit, funt veri boni et auxiliorum ad id conducen- tium petitio , quae firma in Deum fidu- cia nititür. De quo orandi genere pauca ? hic commemoranda , fet fo ea, quae in ü irattatu. de Jj i & tbeologica. fcripfi , recolenda funt. $. 1:72]. " X« x 0. BL F- Et inprimis non. nifi verum bonum id eft, Deum petendum effe, facile intel- ligitur. Nam memo bonus, mifi folus Deus a) Reliqua nobis eatenus folum bona funt, quatenus ad Deum adipifcendum faciunt ; M fecus mera imp x eQimenta, id eft, malg IQ nobis funt. $. 1728. ï)l $) Luc. 18. 19. "— d Caput III. 91 r 1 f0f $. 1728. uibus dotibus firma in Deum fidu- [e jl cia debeat eífe inftructa, jamr agendo de Ífpe docui. Porro haec fiducia fola Dei fidelitate fe fuftentans, certam orationi efficaciam tribuit, Noftrae vero preces j etiam per vim pro prii meriti varia dona impetrant. Et füb hac ratione preces ju- ftorum, et maxime Sanctorum efficacio. res funt, quam aliorum: cum invi&a fidu- cia in impio,' ac jufto par fen) em, id 'eüz femper certum effe&tum -habe at , f du $. 1729. j f | pauca 'Iüud,quOQuä- hic n,o.t-,andu,'m, 'auxi.li,a; Ut J extraordinaria . non effe petenda, quamdiu üfnda ordinaria fuppetunt, ne Deum tentare, et ftatutum ab eo'o rdinem frivole invertere velimus. . Sic utique impium foret, fiquis vitam fine cibo füftentare vellet , qnam. hn diu cibi fuppetunt. jntd Dui 5-1173/0/2 fünt, L. Vbi etiam illud. peccatum , qu.üod ten- |unt. tationem. .Dei vocant, intelliigitur. .Eft ve. mak rO haec duplicis generis, et quidem pri- ma, aCc. pro aliquid fit ad prie talis committitur, cum ]723- capiendum experimentum de P—co,, e. g. an fevera exiftat, an bo nus , Rnum 92 Tractatus XI U. pum omnipotens fit. "Tale jam'peccatum officio fidei adverfatur, eftque verum du- bium de fide: reipfa vero etiam rationem graviter offendit, quae cum Deum dari, E r bonum, ac omnipotentem eífe, clare per- fpiciat, vehementer refugit, de eo expe- rimentum fieri, quod ei per fe certiffi- mum eft. | f $. 1731. p . Alterum peccatum, quod tentatio- nem Dei vocant, eft in eo, quod quis paturae, et gratiae ordinem fine necefli- tate, aut evidenti utilirate perverti de- Q fiderat. E. g. fiquis fine proprie conatu 1 falutem confequi , aut fe in praeceps ja- ü étando fe integrum fore exfpeGtat. Hoc 1l vero peccatum gratiae, et naturae ordi. Vi *»i adverfatur, et fic religionem naturae I lem, aut fuüpernaturalem offendit. ( S 1732. d Y Cave tamen hic ab ingenti illa im. Wl pletate, in quam nofítrum tandem fàaecu- lum erupit, et qua contra fenfüm totius j QU humani generis, et maxime contra aperta divinarum literarum teftimonia Deum pre. U lta vero ca- lc cibus noflris flecti negant. - umniantur : Deus optimus ex omnibus uem Ü eptinum naturae ordinem conítituit, q uti» d - Caput. Tif - 93 hUI Autijüe propter fufpiria. tua minime tur- m babit, . velut peccaturus, fi univerfum JDem optimum ob. affectus privatos in deterius hti, commutaret. Ex qua impietate alia pro- i na confecutione infertur, illa fcilicet, ob p peccata noftra nullas Deum in naturalibus glagas immittere, planeque mentitos Pro- Vil phetas effe illos, qui ob peccata populi famem , bela, peftem immittenda effe praefagierunt, at | qii $. 1733. «tefi SEA hic iterato fe pr.odit ertor f!lä, tid qui ex ignorata prima rerum ornnium ratio. Qndti ne invaluit. Non ideo Deus hunc murns n) Bot dum condidit, quia bonus eft, fed ideo bo- nus is eft, quia eum condidit. Voluntas di. Qf , AC vina eft Caufa ejus bonitatis, quae in mun- do eft: neutiquam m undi bonitas divinae voluntatis caufa, Ífed merus ejusdam effe- &us eft,. Quam primum Deus áliud mun. di fyfterna ftatuere, et prius illud ceffare ] fft voluerit; tunc novum lhot boónum effe Incipit: et anti quius bonum effe, immo ecu effé definit. ytius Deus nón eít alligatus ad quemcumqué naturaé ordinetn, fed hie ;eïtä p totus a Deo pendet , qui in aliquibus ejus legibus 'ad noftras preces fubin aliquas , Y easque plerumque nonnifi breviffimi tem- jj uet poris exceptiones facit: dicit enim, a'n'vta- cá Ut 94 Tractatus XIV. | ca s im die iribulationis , et ego.exaudiam Subfidiis itaque naturalibus ceffanti- te. É bus, vel no n i fufficientibus fine omni ten- tatione Dei auxilium fingulare, et extra- ; ordinarium petendum , ac fecure exfpe- &andum eít. Ac etíi Deüs tale faepe ne- gabit, aut nefcio quamdiu differet ; nihil follicitus fis. Aut eüim quod petis, lar- El gietur , fuamdue, quam fecit, moram; multo foenore compenfabit: 'aut - aliud quidpiam tribuet, quod dono à te defidé: rato longe exägllehtius- erit, Ü W $. 1734. l Denique in boc tra&batu de orationé aut aliarum ani- ] Qquemlibet, qui propriae , monitum effé i marum curam gerit, itefato f velim, ut ftudium orationis ultra rece: ei ptum morem, et modis omnibus urgeat. Per hóc enim plus obtinebit, quam omnhr ) h bus diffettationibus , quás ex philofophia morali, copiofo licet verbornm apparatü li , Ti j ádornatas petet. Infelix philofophia, quae W fere locum Evangeli occupavit, et grae bübe tiae rationem humgnam^ fuþ&üituiü Ti O $. 1735 n Hie enimvero viros alias bonos tibi de étu- h: ööftï**epeütes habebis, qui tritae confu dini T anc: 95 T dini inhaerentes omne ; quod commuhem fatí. morem excedit, incauti damnant. | 6] uan- doque tacita invidia, quam ipfimet non etrà "advertunt, uruntur, dum . rem ab aliis afe efficagius , quam a fe; fuisque agi cernunt du Quantas ftrases damnabile hoc partium m propriarum ftudium ih Ecclefi ia Dei edide- j, Ht rit, et edere Rifïimum eft: pergat ; etiam cogit;afe,f Ui qoraths . ii $. 1726. o ii Sed et tu, qui pro 6 ^ l iena fä]uktägegrä;' gium aliquid praeftare c ogitas, fpiritumi tuum follicite explora: n am faepe fub re- ligiofiffimo obtentü nil ni fi pertinacia pro- Yi prii judicii, eminendi defi derium., p] aüt pro- priae partis ftudium U i , aut ejusmodi ptofa. T eif nus affe&us latet. Si demiffe de te ipfo fentias , fi exornáfido altati flores ii ali- n eno horto n u àtos aequé libenter ac pro. ; Qf prios adhibeas 5 fi pro Dei caufa in aiteris us excercitu ae pii' que ac in tüo militare ve. lis, et vi&oria e ab aliis relatae tant | g um ; g quantum própriae déle&ent ; 1l VCHS ,1' "ut omnes , fiut Mo»fes, ; t grai Jpirituin | propbeiarum babeant, fi conatu tuo fallente pácém ani: mi fetineas, fi omnes D] rtes fufpectae, et omnis fimulatio exofa fi t5 tünc; inquam; in curanda alieria falute fat fecuré proce. des, et fub conatibus tt T iis-gratia; et hor tot alil'S; la)tebit., fj inera. natura , proutq in (l $. 1737: 96 Jvactatus XIV. t $. 1737 f Denique etiam illud tibi maxime com- ! fnendatum habeto, ne dum ais praedica- Noli nimium eeris , ipfe reprobus ejficiaris. ex oleo tuo aliis commodare, ne Torte tibi, et aliis non fufficiat. Proprium ani- mae negotium penitus abfolvere, valde ( magnum, et grave eít: fi curas ac vires i tuas in tot alios diviferis; aegere ommi- bus eae fuffieient. Sub immoderato, ac HU u tis ftudio non raro t imprudenti alienae fal: fraus daemonis latet. Id vero tibi firmum Wj &l fixumque teneas, ut fub obtentu alios ju- 1 vandi invi&um ab oratione fpiritum num. u quam remittas, q CAPVT QVARTVM. De adoraiione. 1758. Definitur .'ad*oratio, feu *cuïtuis-, | 1739. Qui aut Deo, aut San&is exhibetut. ä 174o0. Hunc difpefcunt in cultum duliae, et hy* r perduliae. J [j 1741, . Cultus aute 'm eft nb]öluïmg aut rqfþ?* divus. 1742. Qui quidem omni fuperítitione vacat: $. 1738. Hiy: efl alitnae excellentiae ctm ali qua füi «oy OEl ad eam fubmi[fone , a&u. quodam exteri étiam t - Cupuk. Ti 97 étiars- folo animó. fa&a conteflati. Et ic eit fpecies aliqua fub genere orationis latioré * QOU | TA fenfu ácceptae *C'o"nteht:ïi». NU & E S. 1739-. d la adoratió alia Dei debetur: àlià m u vili San €&is re&o tamen fenfu à D , ccepta imperi- ditur. * vitei Sed et illà ; quae Deo. debetur ; n eft duplicis generis. Vl enim eà fupre. o* i Numini debetur ex titülo fuprémo ex: p n Cellentiae ;; eftque adoratio [lairiaé: vel Éul " eidem tanquam duétori prátiàe et maturae o ]u Exlibetur ; iftqué adorátio rélipionis 4 ficut | i illa tanquam 'ex tituló fimpliciter itifihito aC divin " 0 däbiþä ad Viftütä'rü Caritatis fpöa' 'läï; $. 1248. im'n Sed etiàm ádoratio; id eft, cultus at or Sanctis debitus eít vel génralis, et Omnibus in-co " s eló regnántibus Comrnuhis; u * vel Beatae Matfi fpéciaiim debitus. lls ul lum duliam; hünc ve Olent; ro byþäïdqlidiþ vocaré T *) Hic juvai adfcribere ali quà, qüáe circà cul: tum Sancerum ad vários ab' ufüs praecá- TU vendos lege hümidn 4 é. g. C: 1 et ult. dé bani octa elid. &t venerat. j SS. ét indxiihe bulla Vr- Vi 39 conftitut . Tünt, Prohibetuz [ i'täqlli-ö xcB e qui$ eümi quahtacünque fan&itatis : C virtütis opihione defun&üs culrü publicó ! | à f cidtür; h fi albimi W?I 1 9 ths o i à Poxitifid'eleötüänö i um SSotüid Trattatus XIV. 98 SSorum, autBeatorum fit 'rel-:ltus, 'aut per come munem fenfum Ecclefiae, vel immemorialem K temporis ufum , aut per S3. P atrum , aliorum- ve fan&orum virorum ícripta, vel deniqué E per fpeciale Po ntificis decretum talem cultum I publicum obtinuerit. Quibus talia defunt, fl in eorum honorem non poffunt fefta inftitui, non templa, aut altaria in eorum memoriam aedificari , non horae canonicae, aut ritus Nec licet eorum reliqui- l facrificii celebrari. as, aut imagines publicae venerationi expo- ( nere, nec lampades ad eorum fepulcehra, ta. W bellasve, aut alia acceptorum beneficiorum anathemata publice appendere: licet talia pri-. W Omnino etiam ta- ( vatim fervare permittatur. libus poteft cultu s privatus,. aliis licet bene dummodo is non fit de ge- notus, exhiberi, nere eorum cultuum , qui ab Ecclefia funt. infütuti, aut nomine 'Ecclefiae praeftantur. Sic licet talium , patrocinia implorare, eorum eu reliquias. imagines, ( absque radiis tamen, in illorum hono- fit .et laureolis) domi tenere, rem pia opera obire, illorum virtutes aC DIty prodigia, accedente tamen licentia , .et L ad! libris vulgare. — Deni* nïx: probatione : Epifcopi , dl que ad eavendos abufus , et ne piis fidelium affedibus temere illudatur, Sixtus V. fu.a J Dominus , prohi- conftitutione, quae incipit: ipí /buit, ne reliquiae etiam illorum $ anctorum, 4 publicus competit, fine quibus alias cultus QU adprobatione Epifcopi' publice venerandae ex. CUl ponantur. Vr $. z7ü4r. " - Porro adroratio generatim accepta, b et cultus religiofus aliam quoque divifio- lior refpt- ngm fubit, eítque vel abfolutus, vel CLious s; Caput HE Ó 99 COT ilelt üious m prout : fc: l;icbt;. ,perföllïa—* &ultu ,digna TOE vel in feipfa, velin: aliquo figno, aut re eniqut ad fe pertinente colitur." - Sic. Chriftus yulturm ii modo ipfüsmet, modo in facra Cruce ado- ïnïx'mih ratur: unde $. Cruci cultu : s Jatriae,. foli Deo. debitus. adhibetur portt ;ita, ut in Cruce j riti non fiftat, fed totus i n Chriftum tranfeat, relil j a Idem de Sandtis; qui in réliquiis propin- quius,.et remotiu s in imaginibus honoran- i, ficito tur; etfi vera fanctitas, 'et ratio 'colendi- jlia pI in ipfis San&is exift jam o at; in. j-qüoï,s etiam 'eul. P t a u tus ipfe demïïit.:* j É W H A * ! i* [/ ( * $ Rxel iquiarum , .et Sacrarum imagivdnüum T d cultum effe prob g um um, et ab omni fuper- ) jont ftitione: alienum, Ecclefià frequenter, et: u * qM maxime in Concil. Nicaeno fecundo defi. nivit, ut adeo do&ores 3 facris catholicis . , T ii alieni nos cum. idolorum culto ribus inique Ü exequent. Horum eni m.alii quandoque , ]* ipfas imagines tanquam. vera numina ftulte náor! adorabant. . Alii vero in imaginibus viva. jt, ? quaedam nu mina , at 9 nefcio vti regnantia, cultu fcilicet. refpe &ivo ,. colebant. Hi VérO non ev eo peccarunt, quod cultum Tefpettioum "exhibüu erint, fed. ideo facrilegi t y €erant, quod cultum latriae refpectivum - (iV! l n?n vero Dgïo Iïraeü.iterinc.i*) ) fl ( [ G 3 *^) Res TraäatusXI V Iod *) Res enim vero admiratione digna, quod ( "in-eultu-refpedivo mdlgnum ObJe&um rela- . to idololatriam ,cermere queant;: cum in alio/ 0 quocumque cultus genere idem.ré&e fiat. * Siee [ qui honores. fph Cdefari proprios alteri exhi-. ! "bet, impius ác pene perduehs eff: et tamen. ! C ámaginem - Caéfaris publlice éxponunt, coram ' T /»ea. 'populu,s jn:plaufus,.«et cáantica: éerumpit, : Re-; , ipfis imperii mügmbus eandem exornans:: f e&livum Vexo hoc cultus pohtxcx genus adeo b Caefarem non. oi?endxt, ut eundem lonoret J plu*rlmum. : Quia' fcilicet'totut -mon in ii gme haeretj fed in- xpfum Cdeïarem tranüt, ,dm, eoquc finiturar.; À ; t sCAPVT QVINTVM N f« Dä cultu Scmäwum gemmum agztur. I Sv 1743 San&orum excellenua cultu dlgn: e& " F $« 1744« Et eos: ;olere ommno 1equum eft,.. Ad J ,.hunc cul;um ,ä 5 . id48: Vrget nos: quoque 1mbelhaitas noüra. $ !746' m Per cultum- Sah&orum honorz - Chrifti mhit deærahatur ; ü pfis vero San&xs glona, nobls 6; 1750. ét 51? g plurzma bona zccedunt. AT / Cx 1 J Á i E r 5 1743 ! d t San&osf id ePc fpmtus Angelorum;f li et.hominum cum. Chrxfïcy aeternum reg.. W nantes colere, bonum . effe ;.. Ecclefia. tan. quam certum dogma ítatuit; et ratio ipfa demon- oCaput V. Ior quoi wli« demonftrat.. Nam queiilibét eo honore , ml Sit quem ejus' excellentia petit;" afficiendum effe, luminé "naturae notum eft, ipfo exli« pvl Apoftolo id definiente?" cui boperem, bono. o Yem à). Quae vero excellentià in re mere TM creata ma jor, aut füblimiór cogitari po. y N teft, quam conditio filii Dei' adoptivi, j acieo in certa, et aeterna coeli » " Qnare * eftis regni. poffef- n f iïione .jam4 cqg&itgci?, annüh J Ex quo adparet, ï;cuï;;u'täa?fïSänfföïfüiil; non tantüm |quacumque. ratione. bonum, I fed debitum omnino effe: nam. quüemlibet 1 ER-:P pro fua dignitate honorandum. effe,.. non arbitraria affe&io , fed verum ex certo ( M Jure natum debitum eft; —' Al f D r Y MIOH . . Quod quide m oficium noyiüm r obyr ex noflra. indigentia aecipit. ;In pugna 9 gravifima, eaque. ancipiti. admodum: ver- famur , .. cum ,aeter na aut. felicitate ,. (aut damnatione velut c ol l'u.&-an;þ es.; Innymeris gratiae auxiliis ad tantüm agon em felici- ter abfolvendum indigemus. Ft licet Chri- um t'j i merita fint abundantiflim h ;. ad co- ïgya!—?. üxilid impe- j ( piofifima feliciter puäü L 3 H Is [2 1 j E 102 Tvactatus XIV. tranda in immenfum fufficiant ; participatio tamen. horum meritorum 6ex juíto Dei ju- dicio limitata, ac certis conditionibus alli- gata manet. Magnopere itaque meritis, ac interceffione San&torum indigemus , ut ad merita Chrifti copiofe participanda id, quod noftris meritis non valemus, eorum —-— m PT RE Lr4€-o£- patrocinio affequamur. Scilicet juftum, quam Deus ftatuit, ordinem invertere non licet. Vel forte propria quisque merita tuto negliget, eoquod Chrifti pro nobis merita fint infinita? Aut denique etiam ipfius Chrifti meritis facile* carere poteri- li t mus , eoquod immenfa Dei largitas ad tri- buenda bonaà etiam aeterna fme praeviis L 'quibufcunque meritis fufficientiffima fit? ; lt d $& 1746 N ,,Sed tanta in Sanétos devotione el W » cultui, qui Chrifto debetur, aperte de- 5,rOgatur ,^ dum majori 'ftudie in San&os Q s non raro ferüntur, quam in ipfum divi- t ,, num 'Pedemtoreii noftrum. /Sic negle- lt » ,&o. fummo altaris Myfterio ád- 1magmem t ,, lhquam male confugxunt. E 2 ! ] C $. 1747. Ti Rehgloüiïïmi homines ! dc Chrifto non tl Dle Tams a fidelibus honorato folliciti funt, '*ui'quidem ipfiret pene nihil praeftant. tel Sed Á i&!& d Caput V. 103 Sed.quid, fi tanto abufui ipfemet ánfam t u praebuerit , dum. ad invocationem .Sanéto. ; alï rum mgentla figna ac prodigia edidit,. quae titS, ipfusmet in.altaris Sacramento patrare no- luit? Et jan|, dum adhuc in terris dege- ,U h ïüs bat.,.innumera et ingentia figna per iftos egnu edidit , quae utique . honeftius 1pfusmet edldm"et Sed omlttamus ifta. yftuti e fü) n SS I748 L nor eta .. Potius excuuamns, quld demque cul- tus ER proxime, et ex fua indole demum otern fzz. g uid itaque religiofo cultu afficimus mus in Sanétis? Naturam humanam, aut n angelicam? Minime: alias omnes homines, [ immo ipíos daemones tali cultu profequi deberemus Scrlwgt donum gloriae, et eminentis gfatiae, aut potius heroicas vir- ont' tutes, quibus 'talia fibi compararunt, in te d San&tis honoramus. Aft hic rurfus redit 5511&0: quaeftio: an hae virtutes funt caüía gra- ; d tiae, ac gloriae, ac proin cültus noftri, negle- in quantum hae virtutes a libero Sanctorum dgnem arbitrio vel in quantum ab àuxiliante Dei gratia praefe&ae fuerunt? Sanein quantum a gratla veniunt : nam- in quantum ex hu. mana libertate natus etiam actus excellen- 6 f/ tiffimus é.-g, mors pro Chrifto exantlata nec granum gratiae vel gloriae aut cultus fii eftäü« relipiofi meretur, Tota, quam eiusmodi G aus M: p 104 Tractatus XIV. 4&us hábent, coeleftis dxgmtas ex gratia defcendxt Equidem qüo difficilior eràt puana, et quo laboriofior erat vi&toria; eo plus gratiae et gloriae adeptl fuerunt: ä y ed contentlo liberi arbitrii hujus exube- rantis gratiae non erat caufa fed tantuid coáditio, qua data jam praevia gratia po- fteriorem illam ac uberiorem gratiam ope- rata eft. Non tantum toto genere, fed tota natura inferior eft libertas creata, ut- ä pote facultas mere naturalis et ad efficien- N ec vim mchdatam dam gratmm inepta. ad eam habet, fed gratla non nifi ex gra- tia nofci poteft, et' quod: di&um jam eft, natura ne ex parte quidem poteft eH'e ? caufa gratiae, fed eft 'inefficax condmo, ? qua data Deus ob priorem gratiam largi ? tur pofterlorem. lIuxta 1llud ,de cujus ple- b mtudme accepimus omnes , E äratwm fro gra- 3 tia a) ?1 r $. 1749. . Vnde v:s merendx null'atenus ftm libero arbltrxo fed in fola'gratia et men- ta San&orum, íi ftricte loqui. velimus W fünt mera De; dona. Vnde S. Augufti- N nus faepe docet, Deum in fan&is, nil à nifi fua dona coronare. ^Nos$ vero , dum Q San&xs cultum rellgxofum adhlhemus, non eorum T 4) loan, z. 16. Caput V. - Ics5 £ eorum naturam,'non a&us éorum heroi- br cos, in quantum ab ipfis proceffere, fed yrit, folum gratiam,. et merita eorum , prout unt ex gratia ortum ducunt, honoramus. Cum w véro gratia fe totam ad Chriftum referat ; A ad extremum rite colligitur, religiofum t o San&torum cultum proxime, et ex fua jam 10 indole effe merum cultum Chrifti, et ne- d minem magis ridiculum effe, quam qui cul- u tu San&orum ilii honori, qui Chrifto de. fici betur, aliquid derogari garriat, Jatani $. 1750. (n ] ?xïi »Sed utique San&i in termino viae . di »jam conftituti nihil pro fe mereri , nihil Yit D »precibns fuis fi »»»»» bi Ampetrare poffunt; g »quanto minus id pro aliis praeftare po- j j »terunt?.ergo faltem: eorum invocatio et jg u- ,ftudium, quo eorum " 4 uffragia obtinere ni: ytmur, inane, et frivolum erie t $. 7s ef!' J m Sed nunquid etiam tipfe Ch?if.ïliä jam HUSZ non amplius viator, et"extra ftatum. me- 'ü suü&- rendi exiftens nobis nihil.proderit, et TTIUE a fafum erit teftimoniu nil m $. loannis b), duf quod advocatum hab emus apud Deum, lefum Chriftum ? nol ltaque San&i, qui fibi- metipfis pleni jam funt, etiam'in feliciffi- T * 3 LUE x B) r lom, 2. 1. 166 Tractatus . Xl U. ma ,cvonditi-/one fua pro.iis aliquid impetra. re poterunt, quibus tanta defunt, utpote quibuscum per caritatem, et communio- ( nem conjundiffimi funt,. in eorum perfo- Ls na adhuc peregrinantes.-. . Vel certe meri« It ta Sanctorum aeque ac merita Chrifti du- "n dum adquifita nobis prodeffe poffunt, fi C eorum fparticipes nos digne efficiamus. l Pertinet omnino ad. eorum gloriam, fi in aetorna patria plures focios habeant, qui aeternam gloriam ipíis magna ex parte in acceptis referant: eruntque nor femel tan- tum, et in feipfis, fed multoties, et et- j iam i& nobis beati, qui eorum meritis, h q et patrocinio beatitudinem'aïdxep.ti erimus. ? CAPVT SEXTVM. h ( W De cultu- jþeciali * gm' divinae. Matri -debefur.i $. 1752. Beatiüïmäe Virginiïmajor :prac aliis' San- c&is, imio diverfus cultus débetur: 6. 1753:- 58. Quia ejus merita longe funt'e'xcgl- Jentiora ; l $. 1759.- 63. Digiii f Bs vero ejus qua Dei gcnitfïf li cis eft prorfus. ftüpenda, f $. 1764 et 65. 'Qulaeque foli B. V. competit. ]i $. 1766. Quod etiam fentiunt PP. Ecclefiae. . 1767 et 68. 'TTantam ergo Virginem, non'e;ü ] | .periculum, ne nimium honoremus. 5 $. 17 921 g Cagut VI ] 107 pett $. 1752. wyote fhunio Deatiffimae huic Matri cultum 'prcgreliquis coelitibus non tantum majorem, fed di- perlo : Wf verfum deberi, facile evincam: cultum, inquam, majorem pro longe majoribus me- jf d int, 1 ritis ; cultum vero jpecialem propter fpe- cialem dignitatem , iciamqf. et emineqtiam : "'Bngu- n llare-mk prorfus. j QUI arte n $. 1733. e] ti Vt autem meritorum, quae fibi haec et & Virfo comparavit, rationem utcunque erits legitimam ineamus , notandum eít primo u ex certa, ac communi doctorum. do&rina gratiae fanctificanti certas gratias atuales , feu auxilia deinceps jufte vivendi refpon- dere , ita,. ut in: gratia conftitus)eo ipfo At Avelu.t' þju.s*a;a quasdam gtatias actuales ha- fis 3 þpat-. Ms 1754 t tml' Si vero unicus gratiae fan&ificantis M/fll £radus tale jus.ut. certam menfuram auxi- liorum importat; facile confequens eft, a fecurido gradu fecundam gratiarum a&uali. j um menfuram importari, et fic deinceps, non enim fecundus gratiae gradus primo od ignobilior, .aut. minu s efficax effe proterit. Quodfi quis tali gratia- actuale digne uta, s gra- tlfrf ,.P,Oft- primum gratiae fan&ificanti: 9 3 dum 108 Tractatus XIV. dum habebit fecundum ,' et cum hoc du- plicém' gratiae a&ualis: menfuram. .Si ve- y ro cum binis hifce gratiis fideliter opere- tur, id eft, fi duplicem .hanc mepfaram (f Tm rite expleat, adquiret ;fibi .binos gratiae fan&ificantis -gradus, .qni cum prioribus k Tüà duobus- quatuor conftituunt , quadruplici Tac gratia actuali exinde muüniendus, Hac ve. bog ro plene utens quatuor gradus, et addi- n tis prioribus quatuor,?octo jam gradus gratiae fanetificantis ,. et tot virium gra- ty^p" O Q tias actuales tenebit. In qua quidem com- putatlone fi ahquamdxu progredlamur res Tht ü brevi omnem computamo*uem fuperablt , n et tantum non infinita erit. *) li, .*) Hoc tamen ex ordine gratiae et' fecundum (f "divinam dlfpofltlonem obtinet , quae tamen plerumque fi non femper, invertitur, . Raw Vr upe enim vim gratiae affequimur, et jam- multum feciffe nobis videmur, fi coeleftem hunc mo- u tum utcunque fequ:mur, et non omnino ei- dem refr agzamur. Secundum totam menfu- Accedit " yam glauac vix unquam. operamur. aliud , . idque longe maJuü 1mped1mentum, w quod per peccata etjiam levia, ea tamen plu- itj rima, et nobis parum :cognita affluxum. coe- leftium .auxiliorum. magna ; ex- parte, aut ete jam ex integro aveuamus. Nam. in Juftam oenam levium peccatornm , praeupue fi ea randiufcula fint, eae' gratiaé fubtrahuntur, lànj uge:vi gratiae fan&:ücant:s, aüt ex alio fon« * te ggbls ahas obventurae érant.- » L i d aï e $. 1755 109 i Cdput;VL | $. 17"5'5:. 4 : du t j à Iam beatiffi mam Matremi ab omni pto: per prio,.feu actuali..peccato. immünem per Quram omnem. vitam extitiffs) docenteé Corcilio nuit Tridentino,, ...eft: fenfus. totius. Eeclefiae. jo Et licet. id; dogma non fit j certum tamen Ynpit manet, eoquod. communi Ecclefiae :doctri- nae refragari, ab omnibus temerarium ha- 1c vt beatur. T Dudum id,docuit et plane cori: gsadus ftare , aíferuit S. Auguftinus a), . dumi !m grä' omnés etiam fan&flimos aliquibus . naevis Obroxios fuiffe, docens, folam hátic vir- | Con. nIn ginem exeipit ; feribens : excépta ilaque fan« Ga ViWgine Mari; de qu 4 proptey. bosorem d JDomini nullam rorfüs , oum de peécatis. agis iür; bábére oolo quaeflionem ; ii ündé enimi fi- muss quod ei plu$ gratiae coll aiumn " fuerii: ad e ( vincéndum omhi éx parie beccat 4ms quae cons . fun Ciperé ac parere merint eum m s (uem conflai yc v nulum babuJé peccatum.: Idem docet S. Bernardus b): yin V abfit'4 t jropriü quidqüami E inquinainenti domus. baé: , ( beatiffma. feilicet vir AccedlA &o) alijuando babuil[é: gt ditatur ; üt ii d pró: jet plll' mde fcop.a; Lazari guaärfefetzgr*.- j o qu d $ca756. j e fid Sed f beatiffhis Mafer ab ofni et: Juntllh iani levi p eccato immufis perpetuo e&ti: i ütj JX De hatur et gri C. 36 b) Sern. 9. !'d-e' alfumtion: 1 äs*" * I1o ! Tdelalti XITV, 2 tit ; confequens fane äft,*heandem data fibi gratia plene femper ufam fuiffe. Siquis' exi- f ( guam gratiam, aut minimam ejus partem, ne-: glipaty id eft, pretiofiffimum aliquod donum: D lt inane, et otiofum tranfire permittat; is jam culpam aliquam contrahit, et ab om-: l f ni nàevo minime vacuqs manet. H 1 ij $ 1252, Aurs D Quodti jam;,,Bea,t:i Virgo cum .bmrïiï J gratia plene operata fuit; computatio gra- tiac, ac meritorum pene immenfa, quam füpra $. 1754. defcripfi, in bhac Virgine vere obtinet, quae, fi per omnem ejus vi- b tam ducatur, ómnem numerum, et ca- t ptum longiffime füperabit. Qür u $. 1758. W "Et-haee-de ordine confueto : dïc&-. à re debemus: in eventibus fingularibus no-. qï va, et aeque ampla computatio ordienda d 10 eft. Qnid enim in beatiffimo illo divinae incarnationis inftanti, in quo poít Spiri- ly tum Sanctum potiffimam ipía perfonam fu- ftinuit, fibi lucrata fuerit? Quid tempo- re paffionis, et mortis, quando Chriftum Deum verum, 'eundemque proprium fibi fiium in crüce morientem et penuitiffime. Ü D intellexit, et immota fpectavit? Quis haec omnia rite computabit, aut vel a longe n aeíti- , baþut VEX IIL t ibi aeftimare poterit " eoquod: tantis : gratiig T femper. fideliffuma Virgo easdem fuo affe: m ctu ex integro impleverit, gratia plena NU nunquam futura, fi vel unicam, vacuam m transmifliffet,.. Omnem captum humanum j t longiflime: fuperat ,. quantos gratiarum the- fauros per omnem vitam congregaverit. Sane aut de hac muliere, aut de nulla alia affertio Spititus Sancti vera erit: mu/- iae filiae congregaverunt. divitia y n J&. $ uni've;fa:.' ) p quat EE "gt N Hucusque merita beatae Matris ; qux j bus omnes &lectos longiffime. fuperat, et o reliquis longiffime. majorem .cultum mere. tur, expeundimus imperite fane, et quo. ufque infirma facultas ,noftra pertingere potuit Nunc de ejus dignitate , quae ei. y Jb dem tanquam divinae Matri co mpetit, et rbu n quae cukum fingularem' expo fcit , agzen- r dum erit: licet jam praevie certum fit, m divil noftram explicationem- ipfà rei' veritate jp [l lopgimme inferiprfzm füturam effe. m fl emp? $. 1760. nfhlm m Iam füb hac V. Maria confideratione ei hominis veriffime eft cauífa: quem cilit Proinde tanquam efífectum fibi Obnoxi: " I um,; véreque fubditum habet. Doctrina jony veri- J 112 Tyattatus: XIIIZ veriffimà j: -fuprá omnem. inódum gravis, ac pene' àd terrorem fact 45 fiquis eandem f l utcunque affequi queat. .Senfibus quafi IX omnibus; omnibufque àrtubus concutimur; fej quando cogitamus, Virgitiem. hanc eun. a! dem , ét corimuneri: C gm- w'.e.j;-e"temq Pm? E habäre* üligþ;h à $ xdbgu. i t £ft veto Dei lominis mater, veraque Qu éaufa in confideratione phyficá,; et mora- T8] li infuper. Nám phyfice;/ad conceptionermi jote Filii Dei omnià contulit; quae natura ma- U ,ïE terna ad Ééhefandam prolém- €onferre de: Vni bet;, immo amplius: cum fin& patre* con- fieq &*:epemt ; Fillus Dei omnia"de matre*funt: W toni [it; quaé- aliis prolibus a pire f Qu i'imti*ä. ti'iiB—'ui debent: M $. iyäz"*).!*' Paf $ed étiain in fenfu tnorali ; beii arbitrii fui mater Dei eft: ab ejus Deus ébim cónfenfu concepbionem Chrifti Tatio jendere volüiti ieque incarnatió an té elt E BCau facta, quam Virgo confentietis illà infini- & ti momenti verba protuliffet: eccé áncillá Dümini: fái mibi fécundum: wérbum iuum. X p üeba Omn Atque hic Patrum hu 6 Virginis confen- füm tantopere extollentium , et ad eumi &b ijc mhündi fedemtionei referentium teítimo- li | hiä " "m 'öaþ' Vi 113 ii Wi facile omittam, folam, eaimqué aper. iniem tam rationem refero. Deus enim Virgi nem absqué ejus confenfu impraegnari cerre qui JOUT, noluit, et ea vere, et humano modo ma- W ter Chrifti haud foret, fi ejus conceptio j ht a Virginis confenfu non pependiffet, quod a fide catholica alienum eft. inter veramgi matrém, et verum filiüm datur verum officium morale: verum officium moraleé : iL non nifi ex caufa morali, qualis nulla eft; at quae libera non eft, nalíci poteft. Ex actu m 10nen mere phyfico offieium morale haberi non poteít: aliasibrutis vere oligaremur ; uts m m i pote à quibus varia emolumenta habemus; I Vnde ut vera mater generatim intelligatur; je u neceffe eft, ut filius ab ejusdem libero rl confenfu aliqua ratione pendeat, ftilicet nj 4 ut humana proles genitoribus füis plus quam partus animalium fuis parentibus dé: ere queat; á " Yl ïl $. 1763. Ü e]LS [taque Maria eft Dei hominis tam iü j De ji d Tatione morali, quam in. aeftimatione phy- fica ve jb ii ra mater, et vera caufa, cui idem ánii Déus homo ex parte aliqua feipfum vere debet. Quod q uidem fi rite intelligatur ; hl omnem admirationem longiffime excedit ; et tantàm Virgini dignitatem conciliat, quá j major in re mere Y creata non poteft intel- emmo' Jomus Vi ligi: li ER T d 114 XTrac,tatus XIV. ivitiáe Matris tota; ligi; Vnde de titulo Ecclefia inde a Concilio Ephefino, in,quo titulus ifte tanquam dogma definitus fuit, tantopere exultat, eamque non. majori IK tantum, fed diverfo, ac fpeciali hono- re concelebftat. [ . N'bi diligentet explicahdum venit, Gh-* fk eularem hanc dignitatem prioribus , et an- W tiquis Chrifti progenitoribus ne ex parte f quidem convenire. Nexus ille, qui inter (l caufam et effectum datur, quique hunc ' qii caufae füae obnoxium, ac fubditum , pla- neque devincetum reddit, et quem fcholae caufalitatem vocarunt, ille, inquam, nexus, dc relatio datur inter effectum , et folam caufam proximam, et nullatenus inter cau- Qj fas remotiores, utpote, quae nullam in illum effectum efficaciar exferunt, eum- N fs que ne attingunt quidem , immo faepe eo tempofe , quo effe&us próducitur, non ^i QUs amplius exiftunt: ubi aliquam ab effe&u relatiornem, feu refpectum recipere ne qui- lr dem poffunt. 'Tota itaque prioris caufae f « gloria in caufa proxima, quam produxit ; E. lw N finituí: eoquod caufae prioris vires, pro- ut mox diéctum eft, in ipfüm ; de quo di- .. li IIERS fpuþamus, effe&um non agant. ftign (usg " $. 1765: A n Capui VÍ, 114 toti A UO ; fül Quaré ahtidui illi Patres, ex quorum najor ftemmate Chriftus eft natus, illius caufae ]uno- non funt. Caufa et effedus debent fimul e&iflere. Caufa, quae jam praeteriit, ni. hil poteft efficere, Priores illi Patres ea aetate, qua Chriftus producebatur , non amplius exiftebant, ac proin ejusdem cau- )l ff « faé effe non poterant. Quapropter di. gnitas caufae , qua Chriitus produGus y pal fuit, et a qua Chtiftus vere pendet, eft 1 Int | ht oli Virglni propria, et nequa quis illis parentibus communis. quam amib m fcbold Il 1 N 5. 1766'.' " iil l y dl Sed quis explicabit, quis vel à longe. capiet, quid fit Chriftum a fe pendentem, lm Y et eo officio, quo effe&us feipfum caufae h eup fuae debet, devinétum habere? Chriflus u magna ex parie f& l'irgini debet: haec pau. j, ) eti cula verba quis pro dignitate intelliget ? pe Q Chriftus exiftebat a naturali hujus mulie- ris efficacia, et foecunditate, et infuper a eaulat us libero ejus arbitrio quadatenus pendebat:. hoc eft, Maria eft vere mater Dei homi- ,W nis *). Merito itaque fcribit alicübi S. Tho- jo Ias : ex eo enim , quod mater *Dei eft babet quamdam infmitam dignitatem ex bono infinitos JNeque modum exceflit S. 2 Berna jo n quod efi .Dem"zr. Tractatus; XIV. & tió Bernardinus Senenfis; dum ait b): þlus weruit, glorioa Virgo in. uno fuo confenfu , feu cónceplioné lii Dei, quam ommes creaturae five dngeli, ffoe Lrcbangéli , froe bomütes in cun&is füis aGibus. — Et quidem owmhes mibü amplius potuerumt wereri mif fecundum dioer- Jüs. Jlatus , et gradus. gloriam fecilitalis aeter« mae. Haec autem Virgo in illo gloriofó con- fenfu. primatum. orbis ,. dóminium inundi fuper omnes- crealuras , Jcepirum vegni, plenitudinem omnium gratiarum, omnium virtutum , omniui Curii enimi Chriftum terum oimni. donorum. üm Dominum fibi obhoxium ac pràecipuó quodam juré devin&um habuit, jufta veta- i q ue S. loannis Damafceni fententia eft c): . i gere enim rerum. omni um.domina jada. f/i , i dum Creatoris mater extitit. ttj nepte facidrnt /farcri o;a'tores, duin facerdotiui N )! novae legis extollere volentes, illud cum di- gnitate divinae Matris exaequant. Sacerdotes quippe nihil propria virtute , nihil in propria fed omhia in perfona Chrifti, et eju$ pérforia; Dein Ghiiftum fion efficiunt, lt virtute faciunt; fed adducunt duntaxat, Íuntque per omnià ejusdam miniftri, et füb nulla ratione ejus- dem caufa. Quae omnia in divina genitrice aliter fe habént. Inánita furit niyfteria, et praecipue facrificiüm noftram eft plane divi- D num: fed horum omnium vera caufa eft folus Chriitus , et nuntiquaam facerdotes ; utpoté à d K b) Sermiot. ó1, €. ó. "i €) Lib. 4 de fid. ortodox; c, 13. . Caput. VI. $9 117 p l quibus. Chriftus, ut' meris miniftris utitur fo- ]um. | jeæ Iiiud etiam probe intelligendum dum Wt Patres beatam Virginem beatiorem dicant ex eo, quod Chriftum perfectillime geftaverit in N li mente, quam quod eum utero füo.conceperit. Nam .hoc inteligunt im rationé meritorum; ä Rl et gratiae ,. ron ratione dignitadis, de qua hic U0 aginus, . Nam ratione fantae excellentiae, ti- ( i tulum divinae Matris utique füper ommes res creatas extollunt, eumque omnem aeftimatig- II nem, et omniuim. mentium ca jj differte docent, ptum 'fupergr.—:q i ofmi- $. 1767. (nuo Rem tantam non quidem plene, pro- vde d pius tamen, quam reliqui attigerit foemi- "m na illa fanCtiffima, quae Spiritus S. impetu a&a, magna voce exclamavit d): unde boc mibi, ut veniat Mater Dom(ni, weij ad me? Haec eft praerogativa, ac dignitas inter iif 1 o Ü mere creatas omnium füprema, qua-altior yodi! nullaa datur, fors nulla dari poteft. Veli- i mus, nolimus, fateamur neceffe eft, par- i gt efici te ex aliqua Chriftum Mariae vere deberi, r oD je àju 2 $. 1568. etítti :fifh ' Quanto jam titul Q $ je divl , quanto beneficio totum humanum genus fibi obítrictum Vir- q o " ] u ;4 o tenet! Num arbitraria tantum pietas, vel r cium erit, eandem mo- Poülïls [olidum' offi H3 di,s d) Luc. ; : 435 Nipsai 318 Tractatus. XIV. dis omnibus colere? Et ut, quae ex hucus- que di&is prona confecutione manant, complecar paucis omnia, poft tantam gra- tiarum ac meritorum abundantiam, et poft fummam divinae Matris dignitatem 'ütique magnopere cavere debebimus, ne, quo noftri aevi homines tam follicite monent, flaccido noftro cultu legitimum in hono- randa hac Virgine modum excedamus. Mihi contra perfuafifflmgum eft, ab impor- tunis iftis monitoribus nec Filum, nec Matrem intelligi; et neutrum fincere ama- ri; i enim Filium vere diligerent, veram ejusdem Matrem non diligere non poffent. * CAPVT SEPTIMVM. De diebus qyiïbusdam Deo facranäz's.- & 1 t769. Cum leges humanae omnem honeftatem ex jure naturae trahant; merito huic illae recto ordine fubjiciuntur. Quantum jam ad oiääiff n r orandi l l $. 1770. Duae potifimum dantur leges humanäa üna gemeralis, de diebus quibusdam Deo confe- f crandis; altera fpecialis, de locis fcilicet cano- lu nicis. Et quia opera fervilia maxime facris die- bus prohibentur 3 €x ftatuta defüper aliqua re« lr gula q $. 1771. Explicatur Imo , qüaen:in opera fint fer- D) vilia; quae tamen W . 1772. Ád conditionem liberalium ex eo nomn LR tranfeunt, quod absque lucro, vel amimi caufa &ij * fiant ; $g 'Caput VII. 119 MH fignï: ficut liberalia ex fine a.i;ervili exercita dIL. fqa nobilitate non exuuntur. Tà LÀ 1773. Ex eadem regula $. 1721. IIdo do&etur; ; quaenam (fint actiones liberales: et. yt MY 1774. Illtio non nifi Iongfus protractum 'labo- rem ad grave peccatum fuflicere. Hic vero qu od 1775. Vana, et ex.timore otii petita aliquo- E fono rum excufatio refellitur ; attamen i Bu 5. 1776. Nundinae, choreae, fpectacula $ et ej'xus- I m imodi quondam prohibita: immo dH '127'77. Tpfüm peccatum die facro c'ommifï'um a ama fpeciali piaculo religioni adverfo contra anti- quiores | conftitut jetat jones ope confuetudinis excu- of fant.ur? £ 8 1769. j d Nunc demt l m ea afferenda fulnt,' quae j Circa orationem et adorationem Zcclefia füls legibus conftituit $. 1703. dllud enim perpetuo mihi propofitum , et etiam. aliis j oiücm omnibus, ut puto, perfuafum eft, neu. ram civitatem nec facram , nec profanam an novam, et a jure naturae alienam hone: cone ftatem poffe invenire: cum enim lex na- | CJnO' turae jubeat nos fimiles effe Deo, quan- is di tum in nos id cadere poteft, in Deo autem omnis detur perfeé&tio , jam nulla extra jus naturae, id eft, extra Deum no- j i va honeftas inveniri poterit. Leges hu- manae, immo ipfa non raro gratia, nihil n W jal aliud facere poffunt, quam urt officia ex H 4 patue ggm' s TONOQI 1260- Jractatus. XIV. naturali ad coeleftem condltlonem a,dtol lant, eaque utpote quantum ad nos faepe vaga, ac incerta ad varias circumftantias accommodent, et: defmlant *aut certum ;:: circa ea modum ftatuant Vt adeo non tantum ipía vis praecipiendi fuam radicem habeat in. principio naturali: obedi legitime jraecipienti ; fed etiam materia praecepta : ( femper de genere eorum effe debeat, quae Deo placent , ejusque Jufhuae , tanquatn T t primo, omnis honeftatis principio , con- formia funt Vnde praeceptiones bumanae i divinis, et maturalihus re&o — ordine fub- jiciendae fünt. De legibus divinis arbi. y irariis hucusque dicta nolim intelligere. * 5 1770. Et quantum ad officium oraiionis., duae prae reliquis leges ecclefiafticae emi- nent; quarum frior eft generalis ; omnibus Chriftianis communis, eftque de certis die. bus Deo, utique oratione potiffimum fun- denda, confecrandisi altera vero quibus- dam fpecmlzs, quae datur de penfo, feu horis 'canonicis perfolvendis. Prior con. ftitutio eft inter praecepta Ecclefiae illa vulgaria primwm , et ita folet efferri: Sia- iuios Kcclefíae dies feflos celebrato: Quia ta- men abítinere a fervilibus, et Miffae Sa- grxficw afHüere, et nihil aliud ab Eccle- fia Capus VT 121 itol fïa vi hujus praecepti in die fefto jube. lY mur; multa oratio, aliaeque facrae exer. nti citationes hisce diebus obeundae, magis u fnem, quam, m riam huius praecepti i conítituunt. ld eft, jubemur a profanis d abfünere, ut opportunum Deo vacandi giim otium pancifcamur: ut adeo jure merito vt praeceptum de certis quibusdam diebus 1' qu deo dicandis tractatui de oratíone adjunga- ul inus, utpote quod praeceptum in f. ora. ( tione finem, E legitimum titulum, ;osamqufa vt fui deftinationem habcä». (üb ib *:) Cum enim profana negötia 'his Akdigeb.üs v'p.rohi,- beat. facra poteffas, otium Vvero ipfum . jus J naturae interdicat j nonne tacite , .ac velut per ambages ad mera facra adizimur? Et li- cet aliqua opera liberalia permittantur; mul- i2 tamen ex iis interdicuntur, et reliquofrum licentia. fors ad confüetudinem, .et . non ad TP primaevam facrorum dierum iníftitutionem ori- T Ü ginem fuam refert. Certe Cap. l. 4e feviis t ut antiquiora taceantu nnibü Aä. r, jübet omnes dies do- miünicos cum owmi veneratiome obfervari. |An s Q vero, qui femel Sacrificio Miffae interefl, per ; lt reliquam autem diem lufui , confabulationi- ii bus, aliisque profanis, licet non fervilibus negotiis, vacat, talem diem cum ommi vene- il coni ratione: obfervet , . juffus verum. arbiter. decer züt. ^ Speciatim.- divería Concilia , et ipfae : il I) f incipum conpftitutiones plura religionis eser- N ciia, immo per totam diem pene dentünua j praecipiunt. Sic Turonenfe IHIum c. 40. ha- bet fequentia: oporzer ownes Chrifliauos a fer- du vili opere, iu laude Dei uique ad vesperamá d ?ei:flwermi; o Similia habent Concilia Hhe- f mens A^ ^2 i H tsss 22 "Ivactatus XIF mens, anno 1783., Mecliliniens 1270. Con- ftituio item Ludovici P [ quae habetur lib. 6. Capitular Rc« Franc. juber. fideles , ut reverenter agant Dominicos , abftinen- tes a profanis canul s, afalu, a conven- fed ut horum loco tibus publicis in platea , occupentur rebus fpiritualibus, ac precationi- bus. Ex quibus facile patet , qumfum dies fefti pmecrpue ex intentione anthulous Ec- cleüae fpg&ent. ä $ 12725 y Nunc vero expediendum , quid infti. f tutum Lcclefae noftris moribus accommo- I :datum circa ,haec obtineat:. neque enim ft hic attendimus, quid mens Ecc!eüae, quid ha fanioris aetatis ufus , quid lex naturae, et fih Del exigat. Et quidem. primum eft cef[a- ( $io 4 þr'vzlvfus, feu talibus- operibus, quae l ex fua conditione , ;et natura proxime in N corpus et fenfus exteriores definunt. ( A & enim , quae ad juvandos fenfus interiores n feruntur , iph menti famulari ünguncur. Qu Quare fub cenfu fervilium, et die feíto II prohxbitorum per Imum confectarium -ex T hac regula deductum veniunt omnes artes B mechanicae, ruíticae etc., item venationes, if aucupia, et probabilius pictorum, et ty- au ogr horum opera. * Omnia enim ifta & ad fenfuum exteriorum fübfidia, aut recte ad fenfus exterioris deleCtationes pertinent, *) Scii ii 123 $ * *Caput V]L Cot * Sbriber e, iter facere, edere, bibere etc. die J hett felto permittuntur, vél quia ad animum perti- li n nent, vel potius, quia confuetudo a n lgtv neCf:Hï,tls egdem a lege egimit-. n [/ Q $ AO ^ 772- N Sub genere .fervilium ifta omnia ve j D niunt, etí talia, quae recenfita fuerunt , fiant fine /utrà, vel animi relaxandi gratia. Intentio enim agentis naturam actus non il immutat. Sic haud excufantur (nifi no- q tabilis pietas, neceffitas aut mifericordia ullil intercedat) qui veftes confuunt, imagines etit fculpunt, ligna convehunt, findunt, one- M i , ra portant, aut transvehunt; licet gratist, ae, j fine mercede, aut. etiam animi remittendi (tj caufa, et leviffimo: labore talia faciant. g Reipfa enim die fefto fervilia hi omnes m n exercent: finis autem operantis non fuffi- a cit ad mutandam naturam operis. Ex qua u ratione etiam illud contra infertur, eos, n qui pila, conis , aliisque fimilibus operofe, fd &l cum multa fatigatione, diu, et infuper fors rm à a focio mercede conducti ludunt, legi ec- t clefiafticae haud adverfari: nam tales ro- )nes, ipfa fervilibus non dant operam. Fines ^ autem operanti no um opera liberalia "ia Pa n fa- , il j li giunc fervi.lia-. $dl I? 3» ? E 1234 Jractatus ; XIV. $. 1773« d Ex regula $0. 1771 data ,. prout. do. l cetur /eczmdo, inter opera fervilia. minime recenfendi actus religionis etfi laboriofe l exerciti , artes vere liberales quaecunque, et inter has etiam mufica, ftudium fcien- tiarum , Ieccxones, demum exercitationes ï ad remiffionem animi ex fua natura Com.- ] Ifta enim omnia in mentem , €t, paratae B qui füb nomine mentis hic accipitur, in fenfum definunt. interiorem — proxime $. 1772. $ I7/4 f uia vero in materia legls humanae 5 verfamur , feqmtur MItio: 'aut certe bic " fed addendum , 'non omnem: labore 3 b b non nifi per: notabile tempus exercitum ad grave delictum füfficere. Notabile au- 3 » tem ad integrum diem . fpatium videntur effe duae horae, utpote, quae duodeci- » ür ma, aut fi dormiendi tempus ex die facro fübtrahere . velis ; fere oóGtava diei pars ler ]tem xiftifnt quod ajterum eft, quam- N libet gravem moleftiam ab hac lege exi- W mere, Licet eniim ampla Deo vacandi u ífpatia ab ipfo iure naturae conítituta fint, Y ea tamen ex eodem jure diei certae mini- i ipe funt affixa, fed in una die omiffa fa- li cile in alia compenfam poffünt, dummodo tig tamen Coput VILC 125 - tamen compenfentur aliquando, - Vnde T * agricolarum fuam meffem ob diein feftumi hotabili periculo committentium fpuria eft Ti Qrioft religio, a fuperftitione parum diftans, ct pietati fibimetipfis debitae non raro ad- WR vería. Porro levior fatio ad levem la- p A 008 1 borem ab omhni noxa excufandum, : et ad ïaboremf'lcngiorem a culpa gravi dlias ad 1 Q levem tran:sfetendum , paucis, ad legem T ] 6;1 j ? gravem mitigandam non raro fufficit, 2 &s « 3 » 17753 'Eäfh tamen qüomndaüï tationeti nolim facile probare , qua ajunt: ,,totam TU » diem orationi dare non poffüm: confa- r y, bulationes periculofae, et peccatis ve- ; ii ,,nialibus Óbnoxiae funt: ad frequentan: » 4,das tabernas 6 (Aïc W a t exercendos ludos nemo Ie obligabit: denique otiari non licet: i d lt d Vr ( ! »igitur honefto labori per aliquot horas duo j »,Indulgeo. ** In his enim nil , nifi mera orandi defuetudo latet plerumque. MU-' p n o pïf tent pia exefcitia, modo facrificiis Miffae; modo concioni quam bus, füpplicationibns, piis e & conventibus, aliisve fole ojnibus religionis racanä exercitiis adfiftendo , nunc precibus pri. f Vatis, meditationibüs, piis leé£tionibus; aut ( o Q fors etiam facris colloquiis operam dando. Et per aliqua fpatia animo fors nimis, fa« jlh * tgato brevi ludo aut fomno, remiffio yn quas: u Ditbiauss 126 Tractatus. XIV. quaedarn COhcedatur: quibus accedunt fpa- tia prandio, et caenae, aliisque necella- ris negotiis impendenda j quibus proin . vacua diei fpatia facile explebuntur. *) f lio ,,) Dummodo pars maximá diei religioni deturt Q et licet quandoque a lege ecclefiaftica nullum qw confcientiae periculum immineat; jus tamer divinum et naturale, immo pietas in propries am animam longe plura petit, Maxime cutaü ( diebus profanis multi vix aliquid facri obe- ( ant , id demum fequitür, ut primo inter C& omnia officios fcilicet illí, quod Deo debe- tur, operami admodum , eamqué Ti exiguam ( maxime languentem, et fic pro fumma omni- um obligatione minime fufficientem impen- dant. Iuvat hie adícribere verba Cajetani i Sum. V. Feflum. Fnde qui po aniffam dies feflos vane confumunt , ludendo , jocando, (it venandos fpectaénlis imtentendo ,. licet ex ipfis arïä operibus, mtpote wom fervilibus, fortale nom incurrant, ex omijfione tamen divini cultus , Deg b &d quem fefla inflituta funt ,. graviter peccant, quia nom reddunt, quae funt Deis Deo, et quantum im fe eff, vidiculo exponunt. chriffia- u na effa, $uxta illud: vidervamt eat bofles , lll et deriferunt. Sabbata ejuss et boe praecipue H £angit biros graves, et majores, et dominos , li [( €aerevi namque eos imitantur. Et fane quid funt ex hnofílrae aetatis ufu . dies. facri, nifi Ut T fub obrentu religionis genio indulgendi vel fua negotia curandi concefla otia, in quibus i Deus plus offendi, olet ? quam honoxari !non raro d lpfi ld Wley 5.;7-76.- Caput .VIL. 127 u j fþk' ö. 17760 lf Contrà nundinas, chorea$, fpe&acu. pri ia, judicia, et quosvis mercatus in die l facro exercendos, variae habentur Conci. | us liorum , immo Principum conftitutiones ; quarum plerasqué confuetudo. fuftulit; eo. ; mulit g um quod exercitia religionis certis diebus jure p duritaxat humano , et quod confequitur, i euft confuetudini obnoxio annexa fint. Lice£ j ae certa pietatis in Deum quandoque exer- j W eo i ) cendae meníura, nullo humano arbitrio e4ni mutari queat.. dictum fuit. Quod quidém jam faepius rA ( Ot* , Y $ 1777. Q p n - Denique. quodi ibet peccatum 'gl*zivä m diei facro etiam titu lo feligionis adverfari Ubj "f/'! j nt afferunt . graviflimi , et multi; aliis id "TOU negantibus ; rurfüsque aliis diftinguenti- , P!(C[Hlll bus. Et quidem hi ültimi in tali per« ;! cato 1ipecialem *ma fi j d lidam agnofcunt , ilud cum fanctitat € fefli diei [peciatim ) pugnet, fecus véro non. ,/ff/;l(l Sie per longi.' JMIWU us tempus ebrietati et Compotationibus pe qu operam dare, f i fentire - facrile non item in aétum odii con- gum 'effe, putant. Forte i d tamen etiam in hoc negot qulb j io in fubfidium on ril admittenda erit confuetud O . quae quidem ipfum peccatum non poteft 4 propria ma- litia immune facere , bene vero, ut fime malitia talis faerile plex peccatum careat gil, mäi Tra'cïqtus a. 4 ..... fü- gli, quo d ex folo jure humano ortum. um habet. Et utique defignatio dierum feftorum , et qui bus potiflimum officiis ii definite coli debeant, ex legibus huma: pis habetur. Vid. $. 17713 CAPVT JCTAVVM. De boris Canonicis. arümi Cánohicarum qüäüsï- * $ 9 1778 Pio ofücio hor cumque regula fcribitur . eftque fequens : datut lex ecclefiaiea ,. qua quibi ;sdam Chriftianis Ectlefxae recitare ( : horás canonicas jukta ritum imperatur., Ex, quaà e utpote hu- g. 1779- intelligitür imo: ab haác leg M quameum que caufam j quae fit grá- maua per voluntate Pontificis ; ve vis j item I1do ; etiam Epifcoporum quaudoqu e gmnes -lalia*s ob- [ , ligatos eximk. - Sed et Óa qui hic V 1780; lllio colligicur aliquos tántim ; pecenfentur; hac lege tcuclg; u 1781, Ritus vero if regul 4 commeinotratus ef Ó vel privátus. Vnde quantum a Vel publicus, horás canon icas juxtá E privatum docetur IVto; rübricas; - id etft; hoc pen fuin orationis a quo- $r fuper editas efle pertols K libet juxta regulas de E vendum; quo " J 4 g2 Vel maxime áttentlo j -z 1783. Sed etíü defit attentio j ád fepetendüi tamen non videtur talis obligari: erc dtu otifüimum confiftit in affe- G €eoy u 12784. Quia oratio p & voluntatis, . qui a dhuc virtualiter perfev-era't.: $: 1785: WWZ; li Caput. VT. 120 11 erut] 5:71285:"Alias etiam 1nv01untar1e dxfha&us ad xe- P i petendum: tenexetm., h fhc 5. 1786. TallS oratlo eqmdem non caret naevo, DI $. 1787. Effentiàle" tamen oxatloms, 1. e. afïc&us P voluntatis adhuc pérfiftit, 1788. Imo virtualis quaedam attentio ade& ä 1789 Vox, ordo, tempus, et connexio debi- ,ta etiam. huc pertment. í 1790. j qu Ruus Vero pu)hcus chorum fp ectat, Et referuntur 1111, qm ad eum: tenentur. ; rriti ï 1791. Vltimum ex regula $. 1778. confe&arium fecitih eft: notabilem "huius officii partem negligere ; grave delictum. etfe, Qui vero o d 17993. lEx ï)enefic:o ecclefiaftico | ad d:cendas . [ W has horas obligati fi eandem fua cülpa omittuntg du eriam contra Jmhtlam peccant, et fic ad reih- i j U tionem frnctuum tenentur. Attamer N 1793; Verius effe videtur, eos ad illam tàntum portionenr, reddendam 1&( teneri ,. quae horarum penfo refpondet. Nam. V794. Gravibus argümentis tam m!! €o$ w 1625 JI*X 1795. Ex Concilió Lateranenfi, quam 54 )n — 1796. Ex conültuuone 9, Pii V. petitis fat àpté tma í refpondezm. $. I778 eteht CH'C& 0 zïzczum orandi praeter genemlem hatc: datür.e f tiam jþecml i* quaedam, et aliquibus BL folum fcri ipta^conftitutio Ecclefiae: de boris: dewlik Ginhonidis, feu^ bre&viario. recitando - 5 1770. g I7bu Tomn. V. Quod 130 T;actatus XIV. OQuod quidem negotium . vel totum, vel maximam partem fequenti definitione feu [ regula comprehendi videtur : Efl fcilicet lex Ecclefiaflicá , qua quibusdam Chriflianis bo- IK vas canonicus juxta ritum Ecclefiae recitaré im- LO peraiir. $. 1779- Et quia ifta citür fex efi. ecclefiaflica , lndu, Imo omnem ä-raveml caufam Obljga- tos alias eximere ab eadem. Qualis eft moleftia notabilis ex morbo , praecipue fi infuper ex tale recitatione périculum mali augendi, dut fanitatis retardandae immi. neat. Huc pertinent labores neceffarii; (it totum pene diem occupantes , defectus vifus, Breviari, feu libri, in quo boraé Canonicae defcriptae funt, nifi felix me: Ty moria; aut opportunus focius haberi que- d ati magna eriim moleftia focium conduce- fj re neino tenetur, Sequitur ex hac eadem claufula. ft V IIdo. Eandetü lé&em reláxari poffe à p li Pontifice, item ab Epi/copo faltem in iis ca- N fibus, in quibus áditus ad Pontificem nori Bu patet. Quo faltem vi confuetudinis pefe res, tinent omties cafus, in quibus ad tempus aliquod , et non in perpetuum aliquis ab Pf'di; 36( riqué » bac lege eximi petit. Denique ple fupe: : Coput VII. Y5 " fuperiores, et Praefides Religioforum fuis N hanc legem. etiam in perpétuum relaxare; ]l feu potius, ac plerumque hanc obligatio- i J nem in aliam mutare poffunt. 713 *) Hic tamen addendum pro relaxatione ab Epi- Ícopo aut fuperiore Reliriofo impetranda re- quiri aliquam caufam,; non tàmen adeo gra- vem,; quae fola fufficeret ad aliquem a lege iil eximendum j alias enim nihil effet, vel habe- tetur àb eoründem poteítate, quae iis vel ex Confuetudíne ; vel ex lege, aut privilegio competit, effetqdue méra declaratio ; qualis bt à quolibet rerum experto aeque, ac áb eo; Jlis 6 €ui jurisdictio competit; peti poteft, u m i 5. 17 $0. , n Vivildae Claufylae ér data fe ofiti quae dicit quibusdam, dicitur ii v D Mitio. Aliquos duntaat, et eos de- mum , quibus id a lege ecclefiaftica in- t u dicitur, hac obligatione ftringi. Et taleg o füht omnes Sacerdotes C. 1. de celebrat. Mif K Bäde omnes Clerici im majoribus conflituti , idque Vi confuetudinis, qui tamen ante fufce. efft ptum Subdiaconatus ordiner nec tenentur, s o nec.poffunt liané obligationem explere: em tU unde fummo ráne recitans, hofas mino- rés, et e. g. Citca fextam in Subdiaconum J r tet) ofdinatus tenetur .eas repetere. Precesé j hae canonicae infüper indicuntur omnibus i pl g Religiofis utriusque fexus ad eborum depise h E $ati$ | - 139 "Tractaius. XIV. zaiis.: ,Ita' confuetude. .. Vnde. exemti n4: nent noviii, novitiaequé ,. item , qui vel.ab q initio, vel ex intervallo ad ítatum laico: rum tranfierunt; illi infuper . in. quorum rcligione non babetur chorus; e. g. Ordi- nibus militaribus , bo/pitalaribus :. aque. ali- 1 quibus ipfe legitimus ufus hane legem re- Jaxavit. Nihil enirn facilius eft, quam ut v 6f tut, quod fola con- id confuetudine abrog fuetudine introductum fuit etc. ,Demum i hac.lege tenentur ommes, quibus eft ali- : : Ita ufus, et (il quod benefuium Ecclefiafiicum. et intentio Écclefiae , ac fündatorum , lii Nullus plure s conftitutiones Ecclefiae. L: autem hic eximituft , etfi beneficium fit W fimplex, et tenue; id eft, exiguos réditus bit raeftans; vel etfi ad breve tempus vel q etiam ad longius, ex fua tamen culpa, t pullos -de fuo beneficio fru&us quis capt. N at Denique etiam ii beneficiis potiti effe Q cenfetür (quantum ad.praefentém obligae tionem ) qui habent beneticium perpetuo h conftitutum ,. licet ab. eodem. pro lubitu fiti amoveri queant, qualia fünt manuslia. ita q /3:5 eruitur ex conftitut: S. Pii. V, ex jroximo : n dita i$71. Huec tamen non pertinent hi Capellaniae; fouplices , auctoritate Ecclefiae f àn perpetuum non conftitutae, Commendat; ïene et Viüiarige: temporales , - penfiones . ex — bonis ( -Ecclefiae conflitutae : . eoquod - fub. nomine Dafo .iji, -beneficii 'eccleüamci mip/'me veniant. cet L s " - Caput- V HT. . 153 nà eet otiam his foleant imponi' recitationes j lo quaedam e?lg-'. officii Mariani etc, uiiti $ 178['.. u Et ätlia tenentur. boras. canonicas juxta vitum Sanüae Rom ;m** anae Eccl-ej«äae recitare ; habetur v i ) Ji l . IVto. alia-pertinere ad ritum -priva- )m'ä-? tum, et eommunem, alia ad PVBLICVM. t Quantum ad riorem, debet recitari offi- QJS, 'r:' eium incidens'juxta vubricas generales , aut lj /1 fpeciales in eum diem, adeo, ut eitra gra: W vem rationem *) mutare unum officium r 2 / in aliud etiam aequale fit graviter prohi- r bitum : multo magis, fi fiat in brevius; p et parum concordans tempori e. $. reci- j CUJ!W' tando officium Pafchale pro' Dominica j.' y a Quadragefiimae. Ratio eft; quód hoc offi- j cium, et non aliud praecipiatur. " Vnde S.-Pius in conftitut. quod nobis, ita habet: ) Ohïïg*" u bor nofirum Breoiarium | praecipimus 'obfervari , i Jiatuentes ; quoscunque — — — ad diendum i i ex bujus Romanm? Breviarii praefcripto ,et. va- ji) jim tione ommino ieneri, neminemque Tüfi 'bac for- ma- [atisfacere: peffe. Vnde in, regulà omnes jj exceptis iis; quos Bullà S; P ii V, excipit, l Qu )1(,5 tenentur ad Breviarium' ab eodem' Ponti- I J l fice editum, et a Clemente m Viil: et Vr- nomh ^ l -ba,no Vlll ,c.ïolrr«e&.um. xnc' í i I 3 * Si;'c;, s 134 Traciatus XIV. * $' Sic ex errore incidente, nullique culpae obnokio aliud officium recitans ex communi ! fententia, et San&ae Ecclefiae benignitate ad nihil iterandum adftringitur. Sic potes te conformare loco , in quo exiftis, aut Epi- ícopo, cujus Capellanum agis: non tamen privato focio privilegium habenti, nifi forte is fine focio hqras'.c,gnonic;s dicerg.yeqx:cat, $. 1782. T Infüper eommunis omnibus, et fic jri- modus requirit vatus etiam recitandi fequentia. Et primo quidem attentionem ut haec vel ad fenfum, mentis , ita, " vel ad finem verborum, vel quacun- h01 que demum ratione ad Deum et fuper- T pa , attendat. Cum enim in praefenti ne- lT gotio oratio fit praecepta, oratio vero Ve fit elevatio mentis in Deum: fub nulla N fane ratione intelligi poteft, quomodo p materiata, imechanica, et ab omni a&u mentis vacua verborum prolatio orationis & nomen jure obtineat. *X) An non hifce acerbum ilud intorqueri poffet : bic pepu- lus labiis me bonorat, coro autesmm eorum longe efl a me? Quae quidem intelligenda funt de iis, qui füa voluntate, ac libere alie- fl enis ab oratione cogitationibus indulgent. D De iis enim, quibus invitis mens elabitur, Qui longe aliter fentiendum: ea enim imbe- Atq ogitatus (h' 1 eillitate fumus, ut animum, et c noftros 2 Caput VIH.- 135 upit noftros ftequenter, et pe-r lon ge fpa;ia yuni in poteftate non habearmus. ted l *) Sollicitudo: tamen illa » qua quís verba riie Wi Wt pronunciare curat, a plerisque pro fuftici- ente attentiorie admittituf. — —— Item ali- f f quis negle&tus attendendi, qui plene deli- Iu beratus non fit, nullum iterandae recitatio- nis obligationem imponit, etíi levi culpa non careat. Atque huic fententiae huma- na imbecillitas, benignitas Ecclefiae , atque ipfa confuetudo patrocinatur. [ j eqüti $. 1783. gnet -Atque exinde plane mihi perfuafum t erat, éeum, qui voluntarie difirattus recitat tuCllll- horas eanónicas, id eft, eum, qui füb hac u recitatione mente per profana libere va- Rn gatur, penfum canonicum non rite exfol. j qu vere, fed ad illud repetendum teneri. j wl Nuuc vero in partem . adverfam multum m propendeo, et multorum fententiam, qui i n talem ab onere iterandi preces canonicas o eximunt, veriorem effe puto. of him i p 5' 1784! " /ünge H füt Oratio enim ex tua indole non con- te 1l fitit in attentione , aut -quocunque aétu intelle&us, fed in affe&tu voluntatis, quo ul quis Deum laudare, aut precari defiderat. d r nl!n' Atqui talem affe&um etiam voluntarie di- flraCctus tacite,' ac continuo fovet: ideo 0f M enin gt la4 us o Tvactatus .. XIV. 136 enim verba pronunciare pergit. Plane fai- fum eft, luridum . ejusmodi hominem ./fi- né pio animi àctu, ac merae machipae in- 1 ftar füa verba deproperare: fed, quod di- &um jam eft, habet animum laudandi Deum. $ 51 emm nullum in. mente de. cretum , vis nulla'perducaret; tunc etiam a proferendis verbis ceffaret: nemo enim 1onga verba pronuntiat, nifi ea ex certo ber aliquo fine aut ratione pronuntiare: velit. n Paucis; fi ita rem facilius intelligas, in t ejusmodi homine.intentio virtualis laudandi & l0 Deum perfevuat Alüf *) Vbi per occafionem .iniqua moódernorum W querela refellitur, qui,piorum preces, quas M non mte]hgunt vel prae infirmitate mentis W e. g. in recitatione rofarli attendere nequeunt, iale rident, Simplices ifti, parum exculti ta- n lia verba ;bono, ac religiofo affe&u pronun- Ü tiant: ad quem yroin affe&um Deus refpi- Irit, & quo-hominum mentibus fuit, inditus. Saepe mechanica verborum prolatio bono ani- mo a pl hómiuibus facía Deo magis placet. quam nefício quae con(iderationes philofophi- cae, uibus noftra aetate aliqui' homines to- d l tum religionis fuae penfum abfolvunt. fj $ 1785. * A * S Wt S: vero pe: tinaciter nullam oratia ! raem fme attennone mtel ectus. darl con- I tumas, tunc etlam illum non orafï'c, ét V;,:;e f;c pc,nfo canonice non. fatisfeciíle , -affe- 1 - rere Á Giput: VU 157 f rere debebis ,- qui :rgeter. voluntatem, f et envoluntaria, diitraétus .erat, Talis enim j [ d- fimilis foret. illi, qui orare hucusque. obli. tus, ac. proin. ad. perfolvendum penfum ml D *fii.(;:inïcegs' ob ligatus. eft. p eDut $. 1786. ) &f Equidem ille, qui mentem füam 11 (erto vell, bere:per profana vagari permittit , peccat j H n leges reverentiae D*0 debitae; fed'vi. tium orationem Cóncomitans naturam ora- ydni tionis non tollit3, alias ille, qui horas ca. onicas cum adverío in alium hominem, ernorit affe&u recitat, obligatiofti-fuae non fatis- I i qms faceret,: quod . nemo dices: aüt- omnino ; 'rgeüii! ad horás canonieas. legitime ; recitandas eycü]!f l 4nens perfe&a, et pura requireretur. öb omni Vi?"??o af,lïäc;ö'ta p j il m S. '178-7../ boro J v í p/m'f« us Quadk, Miceg 9 per confefionem ex ilb defe&u animi. e. g. ex defe&n propofiti ais V nullam praece pto.annuae confeffionis non fatisfferi ;. tunc refpondeo: propofitum e. £. eam .confeflionem , quae praecepta eft, ut;/neceffaria par $ conftituit, oratio vero oratil fine attentione intellectus dari poteft, ut. 1 n pote quae oratio folo- $ VA ? Wére -conttat. voluntatis ka'fïeïfïfil (fe, Ü N j I Ra $. 1 4 & Tractatus X1V-. I38. $. 1783. Vltimum, quod in rem hanc fcribere u |t poffum, eft fequens: nemo vult, aut de- cernit id, quod non cognofcit. Nun- It quam datur a&us voluntatis fine a&u in- po tellectus : 'Tam recitans penfuüm canoni- cum bhabet voluntatem laudandi Deum: k ergo eo ipfo cognofcit, et attendit ad Deum: nemo enim vult laudare eum, de ! à quo nequidem cogitat: quare tales cogi- tant de Deo reapfe: etfi hujus cogitatio- r nis fibi confcii non fint. [ntentionem , ( EC ac voluntatem «virtualem, quam vocant, eíffe verum , et reipfa perdurantem actum. lo voluntatis docebo alibi. Innumera co- f' gnofcimus, ac volumus, quin ad eas co- gnitiones, ac voluntates vere exiftentes j attendanius. $. 1789. L] Praeterea verba non tantum cogiti- ri, fed etiam voce proferri neceffe eft, ut remoto impedimento ab ipfo recitante poflint inielligi; et fiquidem cum focia Wt fecitetur, reipfa ab eodem ntelligantur, u Q G Requiritur infüper (füb culpa leviore ) l Imo: ut recitationi fuus conftet or- func do, quo e. g. prima non recitetur ante * l d AMaiutinum. W;e] IIdo : Gu VI - 139 IIdog Tempus ftatutum—*) fic Matu- miere dinwn et Laudes (nifi pridie fint anticipa- u ob tae) cum horis minoribus tempore ante- Nun. meridiano, «ve/perae vero et eompleiorium gt poft prandium dicantur, iU Daun IItio: Recitatio continua 3 ita, ut unam yr d horam quidem ab ajtera, item Laudes a Matutino , vel fors etiam unun No&urnum f Ü :sCO? ab altero, non item dimidiam horam ab al- $era dimidia feparare liceat. . Ad excufàn- ] ii 0re) dum tamen hoc piaculum et levem no- Qati xam fufficit in hisce ratio prudens, etfi l u non gravis e. g. commoditas recitandi cum m focio, negotium incidens, aliaque fimilia. w , *) Vt autem a rmedia node ad alzeram mediavs g;jj]eni?i nocem recitentur ommes horae canonicae, eft $ravis Obligatio, ita, nt excepto, quod de Matutino pridie anticipando mox dictum fuit, extra hos limites temporis nemo pofit, fed €t nemo zeneatur" penfum canonicum abfolvere, | cogitl' "T $. 1790. e[i[äüü Quantum ad ritum pulicum, debet in | 'fbfio omnibus cathedralibus , collegiatis , et Ec. ggantur clefis Relisioforum officium divinum publi. me) Ce, et in choro recitari c. z. de celebrat. Mi., ita, ut beneficiati ( puto voluntate yer if fundatorum ad chorum deftinatos ) fingu- br q li choro intereffe teneantur. In religiofig &autem, quantum ex lege ecclefiaftica, 6 f noü 149 " Tractatus XI F. J non attentis eorum conftitutipnibus 'fu&ï. cit: fi communitas chorum. celebret. , Et b licet haec .obligatio. fit gravis, ab.ea- ( dem tamen :excufat confuetudo , privi- jegium , hominum .tanta pàucitas, ut neg tei Demum aQ quatuor choro poflint intereffe. & quaevis ratio gravis : p,rou't*.in qüalibgþ le ]i ge ecclefiaftica. Te | $. 1791 eu Et quia demum baec recitatio imþe- y fe vatur $ 1778. afferitur Gf Vto: gravi delitto fe obftringere eos, U qui notabilem ejus partem dicere . abfqué Fit Pl fufficienté ratione omittunt, Pro motabili li parte habent horam. minorem: et quidem 1 Mi fi: definite aliqua hora ommittatur; facile Q confentio; eoquod quaelibet.hora fpeciale ve offidum, ac propriam defignationem ob- b 2 tineat. .Si vero fparfim ex.toto ofhcio [ tantum horam minorem aequat, haec por- li tio pro gravi peccato fat rigide videtur lief eiffe taxata. £lora enim miror.ad totum ( ofüciüm minüs, quam duodecima pars cft, lii quod autem eft infra duodecimam, partem, l f Wt ad totum vix f&naþuem rationem. facit, , $ 1792. Quön»i*ïaihj'v'erö -beneficio ecclefiafti. 48.4 FCI]!( co potiti Jon.Vaptum.ex juffu Ecclefi fed r P : Caput PL 14i fufi fed etiàm é& voluntate /?eoffüiü ia jcï;uï 'falé b beneficium - füis " fümptibus " condiderünt ; ) " ád digiendas horas. canónicas tenentut, fic- que- ti ï"nï i oVEA Wi o -Juflitiae ftringuntur j *facile in: LC telligitut, e08, fi huie obligationi defint; J &d reftitnendam: reditüum Tuorüm: faltem hr ln ' ceam portionem.teneri, quase aeftimatis re. . liquis eorüni ófficiis; recitationi horarum refpondet. Kaee sutem conftitutio à Con: eil. Lateranenfi Vto iündu&a feff.-IX, pott primos 6 menfés ihcipit oblisare? et qui- ) n dem:ante'orbnues fententiam; eOquod prà €afü hujus n eol .-bl igentiae lex ecclefiaftica e « non novam.obligationem- conftituat, fed ol Cantum jus Bftturae. declaret; ütpote, quod : ) 110!55:3 neceffario.praecipit , ut némo mercede ni ; «*Jim ilius famulatus, quem fua culpa omifit, ) ] f capiat. Tales autem fru&as debent reddi fpecme vel in fabricambeneücii, id eft, in ejus j Oþ emolgmenta, et augmenta , vel etiam pau- ) ol peribus, vel- quibus cunque caufis religio- fis. at f Ü Denique ipfum quoque , qui tale be. dee,tu neficium tenet , fi vere fit. pauper, eos. totut dem elaemofynae loco retinere poffe, vo- j5 d lünt plerique ; faltem fi^non 'ex confiden. Artem tia fuac ferit. paulpä:xf;atis h.orasv incitare omiq- fa?ïï $. 1793« Af gravis controver(ja fupereft , an :lefzäfü' s teneatur refítituere 'iïcikli.Cet talis: negligen :lefij,z'* .bmnes & " d 14* Tractatus . XI y. emnes beheficii fui fru&us, vel eos tan- tum, qui recitationi horarun re/pondent, retene ,l in&i. tis illis, quos pro aliis numeris fui J onibus capere poffet. Et licet fentertia j féverior fit plurimorum, aut pene oinni. » ums mitior tamen mihi verior, et fic ipfo ufü tenenda videtur. Argumentum ineum eft fequens. Nec ex jure natufae; f nec ex jure humano ad omnes frucus M reddendos adftringitur: ergo fatisfacit red. D dendo eos, qui recitationi horarum com- M Confecutio eit legitima , aut un- þetunt. hl de aliam quis obligationem derivabit, nifi hi ex alterutro horum jurium? Sed etiami DI verum eít antecedens , quo&d Imam pat- R tem: ham fi nulla lex humana exifteretj J;d vi folius juris natufalis mercenatius loca- j li tàm operam pattim omittens, partim ex- jl plens non meretur integra mercede frau. dari. Sed et alteram propofitionis pat- tem vetam eífe, mox apparebit, for ip $. 1794: Cifu Dícunt: j,leges ecclefiafticae , fcili- xCef x , €et Concil. Lateranenfe V. Sep: IX. et »adhuc explicatius S. Pius V. — Nulla fa- fæ*'/ffio , &a difcretione fru&uum perfolutis horis Ti ,€Canonicis, vel aliis officiis refpondenti: u 3» um fimpliciter , et aperte fru&us illi diel uY » competentes negligenti Clerico auferunt, V f 53 eu Caput. VIIÍ, 143 Lrl] s feu potius- Conftituünt, ne illos unquam telo , fuos facefe poffit. Vnde eos tanquam þn&i. ,rem alienam, mox et ante ommem fenten- trtia stam judicis tenetur reftituere, ex de. Wi j,claret. Alexandr. VIT. propofitione ?oma:** n qen " Maxime autem attendenda eífe putant S. Pü V. ,,ut qui boras canonicas ommes, wuno x vel pluribus diebus inlermiferit, omnes. benefi- fruàt 33 €8. feu. beneficiorum. fuorum . fru&tus , qui. illi, , j s Uch ilüs diebus vefponderent, [i quotidie di- m n »» Viderentur , amittai, Vbi Bravis illa pat- aL $ ticula omnes in adverfam fententiam ade- lit; nï'f*l* gt Do&ores plerosque. Praecipue curü | 39$. Ponufex in Bulla promittat , fe j p , Vele evidentius, et exprefliu$, circa j, declarationem illius ratüe, quam Conci- 3,lium Lateranenfe commemorat , [.] difpo- 45 n'er'e.." t W' $- 1795. , yi p Verum ex his omhibus mihi ( falva Ors meliore aliotum Iententia) mihil om. nino evinci videtur. Nam itprimis Con- €ilium Lateranfe potiu dicendo : $ contfarium innuit . Statuimus , ét ordinatmis , ut quili: k ïf bet - — — fi poft 6. menfes ac obténto bé- i c)0 divinum qulla/ officium hon dixérit, legitime impedimento. ce[f; a js 10 nte , beneficiorum. fuorum fru- v n Ondem Gus fuos non f. ia bro RATA OMISSS- ii ^ ONIS recitationi 5 officii, *el temporis, jed lufeï m w tanquatm nj u[le perceptos in fabricas bujus: li 8 j PT. Tya&talus: - XIV. 144 fiodi' behefcim'z-mzv,- oel pauperum! eleeiné j'y?zas teneatuf. Lue- ucContitut XG. érogare Y ro S. Pir Vti ita habett'ex proxim L teranenfi Concilio flasuanusy ub qui boras omnes P Canonicas : uno's vel pluribus!diebus int&kmife- vint, OMNES beneficii , 3oel : Veneficiorum fu- erum fruckus , qui ili, vel illis ; diebus vefpon- derent , fü dioiderentur ; qui véro. Matutinum iantum , dimidiam , qui caeteras ommes Dovass aliam dimidiam , qui -bárum. fingulas ,. fextátts z , a ?Aa?zenta ! fïuäwn ejusdem diei amittat. $. 1796:, Verum neque ex hat äah&ï Ponti; ficis. conttitutichie : tam ^ ampla ^obligatio eruitur.. Nam ;.san&us 'Pius ad' inicdium füae conftitutlonis" profitetur , feé velle evidentius, et expreffius circa declaratio- nem illius raiae difponere , fcilicet , quae pro 'omiffione borarum reftitui debeat: jam dicit, qui totum omittit, reftituat omnes r fruétus il Hius.diei, qui Motutinuim ," dimidi- am partem, qui fingulas horas, extam par- tem etc., ubi evidentét apparet, vOces: omnes illius diei fru&kus opponi dimidiae , aut fextae parti. An vero fub omnibus fru&t- bus inteligat eos tantum, qui recitationi hórarum vel omnibus mumeris facri offi. ciis refpondent,'de hoc: ne voculam inge Cum xfi:t , prorfusque nihil. conftituit. * ergo li p Caput VIIT, 145 ergo Concil. Lateranenfe nobis faveat, et 7) ratio naturalis aliunde fuffragetur, verba ,W ! Ji vero $an&i Pontificis in utramque partem Qf aeque faciant; noftra caufa multo melior bl adverfa mihi eíffe. videtur. *) Nam age! repetamüs verba potiffima! 4j bovas omues —— —— — inzerinifevit —— —— 1*1 fh —- omnes Lbeneficii — —— — frudtus C bie "i Is Jf Ibintelliaé ofnnes, Qui vecizatiomi borarum re- u Y Jpondent ) qui vero Matutinum tantum, dimi- diam, qui caeteras ommes alieram dimidiam H etQ. — 0 — partem frucluum. ( hic rur(us intelligamus . dimidiam partem eorum, quaé pro horis recitatis competerent ) amirtat. Nonne fehfus integer, et maxime naturalis 5 et infuper ad aequitatem, ac qualitatein n6« i i ul Botii accommodatus habebitur ? QU ptmm aW i du m " jeät j ]2 [ o M RE —— i i aC v0c lls qU ;f jv d ! mm v n K 'Tra&tá- " Tamuf V. Tractatus XV. 146 gl TRACTATVS XV. , DE SACRIFICIO MISSAE. li [Xe fummo hoc totius Religionis Chri- q Hl füanae a&u jam in tra&tatu de carita. te theologica egi: ad hanc enim tanquam amoris actus omnium nobiliffimus ex fua D. indole fpe&at. Nunc recepto ufui mo- (eje rem gerens, hic de Sacrificio fpeciatim li ago, ea potifimum fcripturus, quae lege üw humana circa, hoc Myliterium inftituta hl I j funt. N funt CAPVT PRIMVM. - v De culiu, et cura, quae gratüs Dei interio- ] Mi t ribus | debentur. X 1797. Gratia Dei eft vel interior, vel exterior, 1798. Interior vero vel eff gratia fanctificans, vel a&ualis, ( 5. 1799. Summa eft gratiae fanctificantis digni- lt tos; unde 1 d 18o0. Sollicite cuftodiri, et fi deperdita fue- 341& BW rit, reparari debet. i 6. 180T; Diu vero ob peccatum eadem carere, d certo:peccatum eft ; "tim $. 1902. Etü tempus accurate determinare neque- Ti amuse : uf 56 1903* th[a ti I Caput I | 147 $. 1803. Praeterea eadem dignitas grtátiae fan- Cificantis etiam probabilius illa riculum arceri vult. m perdendi pe- $. 1804, Etiam gratiae actuales digniflimáe funt, r quas obtinere, et quarum impulfum fequi co- nemuri n u $. 1797. T D. officiis , (j 5 quae auctori gràtiaé generatim debenebur, hucusque e ol 8i, eaque in megam. lia, quibus omnis in juria gratiae inferert. ul da prohibetur, et in mn'w ajentia, quibus gra. tia generatim coli defi derat, divifi. Nunc * de officiis, quae diverfis gratiis fpecialia funt 5 dicendüm erit. Porro gfatiae funt Vel interiores , in fola mente contentae , Vel exteriores , y n quae füb fenfus cadunt, et gratiatum interiorum plerumque caufae exiftunt. "u 9. 1798. - j lam gratiae interiorés dividü ntur po. tiffim um in Bratiam /amüificantem , et gra- yit tias a&uales : de quibus potiffimum ageri. dum efít, . Na m praeter has dantur etiam alia gratiatum ii 5 €tl can genera, quae gratiam fan. tem, aut détual em vel comitantur ; vel de earum , u indole . participiant. Sicu£ enim gratiam. fa né&ificantem nunquam non affe&tantur . vari a" !W a don a a Spiritu S. homi. l ni jufto infufa e. g. jabitus fidei, fpei, caritatis, dona Spiritus S. immanentia, fic K 2 gra- Traciatus ; XV. ratiarum a&ualium i ndoli- 3ffinia fünt' do- di- num prophetiae, gratia curationum , fcretio fpirituum ; et ejusmodi. $. 1799. Pretium gratiae fan&ificantis nemo digne explica bit: cum enim eidem gloria coeleftis, et ae terna quidem de condigno, et ex aequo debeatur ; ejus pr etium non ás ternitatem " M ii ad.co elum ,. et beatam ae d Vnde non tantum iigne aeftimari potelft. (ed etiam reliqua do- omnia, d ona naturae, et ex mente S. Thomae na gratiae omnia, ipfüm donum gloriae, quod eft gratiae fan- CU fua dignitate fupe- &ificantis merus effectus, Yitg fat. Sic inter alia omnes Oorm nium fatisfa- Brin &iones ; quales ad extinquendas Omnes p , inde ab origine mundi, o porgatorü poenas usque ad finem ejusdem fuffeciffent , ne effe dem minimum gra dum gratiae fanttl- qui fio. Cantis adaequant. Denique eft aliqua di- £s vinae naturae participitatio 'de qua alii nj 'Theologi tractant d QU Wäus .. $. 18069-- L] tolm rfopter ex tanta hujus doni di diüru . Quap £nitate gr aviffiuum officiutn babetur, ne le defiruamus, ) &i liiad: per- peccatum letbha et ne pérditum forte reparare negligamus. *) Vnde ! Caput. I. 149 *) Vnde peceatum ab homine in gratia confti- . nt d tuto commiffum longe gravius, et ípecialem n, à maliiam involvens eft, et aliquo capite mul- to leviora funt peccata, quae extra fítatum pratiae perpetrantur. Ingentis enim facrilegii genus eít, fi gratiae donum, quod ex. omni- bus gratiae donis eft fummum, impie de- ftruatur, longeque deterrius , ;quam fi quod- ts m2 Sed cunque facerrimum templum profanetur. en gIOï*' haee in vulgus ignorantur, et ex ignorantia Ípecialis haec imalitia haud contrahitur : pro- | æ;;dfg)iï j -ut Sacerdotes in facro tribunali de hujus- modi non interrogant , nec poenitentes fe etyit accufant. n u lt $. 180r. .Tub De officio tantum donum, fi per pec- u (tü catum lethale deperditum fit,' reparandi jl auï , variae variorum fententiae funt. Et B. Jum ',Qïïf.';'ï primis facile omnes confentiunt,' diu in 1635 ( peccato gravi perfeverare, et in eo .velut j UP fordefcere , novum, et grave delicum c fito effe: idque ex eo, quód per hoc obliga- jj tio Deum fuper omnia diligendi male ne. : ii gligatur, tum ideo, quod Deus ejusmodi ;g QUQ* hominibus, id eft, inimicis fuis plerum- que non foleat ea gratiae auxilia largiri , quibus a implendam totam legem, et ad tolerandas tot pugnas füfficiant: ut adeo dori diururnus in gravi peccato ftatus probabi- jetu lius graviter peccandi periculum involvat, ,.M;nwf et fic 'feipfo noynm peccatum exiftat, * qu K 3 $. r80e2. e)ï 159 Tractatus XV. of $ 1082. a Aliqui etiam eum de novo eoque Q Wa gravi peccato accufant, qui etiam breviffi- mo tempore perditam gratiam reparare , (üt omittit. Verum pro do- bene gnarus, fiq &rina fevera. adeo fufficiens argumentum Vi non intellipo: folum quod imox fubjicio, tU Per grave peccatum [j urgere videtur. mens noftra ab infinito bono avertitur , fpu infinito obnoxia. ]am 3»alo propterea quid ad, tantam calamitatem intereft , àan quis a bono infinito nunc avertatur, nunc vero ab eodem averfüs, probe fciens , maneat ? Num primum hujus averfionis W momentum deterius , quam fubfequentia, a eft? A bono infinito fejun&um effe quo: M libet inftanti , eft defe&tus infinitus. fni du M i Ex his vero' facile confequitur , ne- N dum ab ipfa gratiae fanctificaptis ja&ura, n fed etiam a probabiliori ejusdem perdendae Kt i f periculo cavendum omnino effe. i | quidem non tantum ex caritate in Deum., ne eundem offendamus, fed etiam ob ma- JQH ximum gratiae fanctificantis pretium, ne, fha; in eadem hucufque conflituti , ejusdem li jacturam per peccatum incurramus. Re- R ünt yum enim pretiofiffiarum non tantum riculg I2e gifgendia, fed etiam Propinqua pe omrn! Caput L. ISI omni modo cavere debemus, Vnde vel ex hoc capite maia eft eorum conditio , eoq qui fuo fpiritus languore, et remiffa vi- i euill vendi ratione, etfi nondum lapfi, de fu- Wïe tura deinceps ruina fat certi effe deberent, N pto fiquidem rem hanc rite intelligerent. Gra- ameu vis enim , et laboriofa vitae ratio requiri- fibjo tur, fiquis ab omni gravi peccato per to- Vk u tam vitam fe immunem fore, prudenter [ st Íperare velit, , ! d $. 180o4. jr, i ( Sed etiam gratiis affualibus, quae ad N ,A etii jufte vivendum auxilia divinitus conceffa, [ MU «l et divini fanguinis pro nobis fufi funt fru- d Q ctus, Ob pretium, et eam, quam habent, di- jl gnitatem fua reverentia conftare debet, quae duobus fere capitibus continetur.- Scili- cat fludiwm easdem impetrandi, et fideli- ia$ lisdem obfequendi a nobis requiritur. i Nefciunt fane, nefciunt, quam male rem fuam curent, qui ope Sacramentorum, Perdem' H ftudio orationis, aut Sanctorum patroci- ; [ei nio tam utilia, tam neceffaria pro pericu- lofa pugna nofira, et contra animae no- ob ! m ! Íflrae hoftes auxilia; comparare negligunt. Innumerae ruinae, ficut triftiffima, ita et- Ra lam certiffima huius doctrinae argumenta us funt. Sed et vocem Domini menti no- | g g ftrae illabentem non attendere, et ex füa- K 4 viffima Qft i 35* Tä'actatqi' . vifima .dextera nos amplexante velut vi quadam eripere, ut parum dicam, inurba. num, et nonnihil impium eft. |Vt exin: dé quamcumque gratiam probe cognitam fine omni piaculo negligere non poflmus, $ etü ea te.ad merum confilium , ut tu for- te opinaberis, incitare videatur *). Ea ta- men prudentia uti debemus, ut non omnem interiorem affecticnem motuni gra- fü : tiae effe putemus. Probare enim oportet Ài em fpiritus , num ex Dgo fint. Ell]l *) Si enim verbum otiofum, id eft, omni uti» litate deftitutum. ex fententia ipfius ; Chrifti o impune prolatum mnon erit ; quanto minus Vo jufam reprehenfionem evadet ille, qui nebi- D le donum gratiae effe&u fuo deftitutum, ve- Mi reque otiofum relipquit ? at Q "CAPVT SECVNDVM. M De corum , qui ex facrificio movae Legis per- fru&uum . diverfitate , et de modg | cipiuntur , €osdem dz'/iübuendi. ïedu " 1805. . Inter gratias externas eminet Saciifici- um novae Legis.: M hu 1806. Quod non tantum ex operae operantis, fed et e& opere operato prodeft. Vit Ci-u 18o7. Fru&us hujus Sacriücii funt varii. t0 ä 1908 - 1812. Eorunique applicatio diverfa, itd Sþ 1813' .x Caput 11T.- 153 Ti $. 18r5. Vt fru&us Sacrificii fpecialiter uni "ape Q0r plicentur, requiritur intentio miniítri facerdo- tis. er. mitut $. 1814. Qualis quidem multiplex diftinguitur: du $. 1815 - 17. Qvuae et qualis requiratur. ult m $. 1805. Ü n Hucusque de gratiis ijnterioribus actum ! : n fuit ; nunc de exterioribus dicendum eft. M i QU Atque ex' his longiflime fupremo loco eminetSacrificium novae Leges: immo hoc nullatenus ad genus gratiae ípectat, ut- ymi 5 C pote vere divinum ac immeníum prorfus. Vnde de eo hic non nifi ex contuetudine, t n* g proutfupra jam monui, tractatur. Et na- u v turam, et infinitam hujus myfterii efficaci- am, agendo.de caritate theologica, expli- cavi, minoris momenti capitibus , - quae cira Sacrificium oþcin,,ent, huc refervatis. 4n h $. 1806 b i Saluberrimi, qui ex Sacrificio noftro redundant, fructus diverfi funt admodum, yciíc ita, ut haec diverfitas fit alia ex parte fru. €tuum, alia ex parte eorum, qui de iís -pgrticipant. "Hos. tamen fructus Sacrifi. ?eïamih ClUm ex opere operüdto, id eft, ex propria virtute, et non tantum.ex aíffectu ac me- Lïii: to participantis hominis efficit; qui pro- yerfä', inde fructüs.non rationem meriti, aut Ó i R 5 prae. b 154 Tractatus XV. praémii habent, fed mera ex Chrifti: mor- N té liberaliter tributa dona funt, * » l ) Vnde ad purticipandos hos fru&us (impli- ( citer nihil aliud requiritur, quam voluntas r [ audiendi miffün, id efl, Chriftum in Sacti- ficio altaris Deo offerenci. Et licet ad im- plendam legem ecclefiafticam requiratur, ut quis in templo praefens exiffat, ad capienda tamen Saerificii emolumenta non eít opus ullà propinquitate loci. Vnde in altiilimo D cum Sacerdote in civitate li monte exiftens, fors facrificante Chriftum offerre, e a de Sa- crifcii fru&ibus participare poteft. Item de ) pluribus fimul Sacrificiis ; denique de omni- bus ubicunqué, et quandocunqwe offerendis partem fuuctuum capere poteft quilibet, fi rrat, Ííi ea aliquo pietatis fenfu ad ea concu offerre intendat. Quo majore autem affedu Myfterium hoc obit, aut frequentat, €o plus fruc&uum parcipit : et quidem mnon tantum pro devotione fua, fed etiam ex opere opé- rato , et wi Sacrificii majorem, Vnde pluri- mium utilitatis capiunt, qui per longum, ac difficile iter, miniftratis fumtibus , praeftito famulatu Sacrificium frequentant , precurant ; folemnius reddunt, $. 1807. d Wi Jam fructus Sacrificii quantum ex M indole füa funt jrimo vis Deum pro fua k dignitate cólendi: eftque hic fructus /z ireuticus, ac praecipuus, ad quem omne be Sacrificium ,; ac proin etiam Sacrificium pui Secun- altaris primo loco eft inftitutum. Eïl do Caput [. I55 of do Sacrificium noftrum /eü eucbarifticum , id eft, ad agendas Deo gratias eflicacifli- mum. Tertio. Eft. fatisfutlorium, in quan- Y nyli n i tum ad delendas ex peccato jam remiíTo [l refiduas poenas optime facit. Quarto im. A püratorium. vocatur, quia ex fua vi varia mnaturae, et gratiae dona, inter alia gra- L opgs tiam poenitendi, et ope verae poenitentiae a n i x'l mo cum Deo in gratiam redeundi auxilia ob- nm*t tinet, *) Vnde fiquid aliud, hoc ipfum a Wi v ad impetrandum inaeftimabile illud perfe- ftn? verantiae donum longe eft efficaciffimum, je ort: Yfed *) Augmentum sratiae fandificantis a^ Sacrifi- cio proxime effici plerique negant, 'mbe'g ; Ego ve- n 1 IO0, dum in tra&datu de caritate theologica " f Sacrificium novae leyis explicabam, fat gravi argumento evincere mihi vifus fum, quod j ul g facrificium noftrum nedum faciat ad impetranda o t gratiae auxilia, quibus dein mereri, et gratiam fanctificantem augere poffimus, fed etiam pro- Vni pïuri- Oggumt : pría vi, ac prétio eandem in nobis augeat. ] n g 5 1808. Alia fructuum ^ ex Sacrificio redun. dantium divifio eft ex parte eorum, qui qui de eo participant. Et fic eft gemera- g g lifimus , fpecialis ae fpecialiffamus. Et qui- o i dem generalifomus obvenit omnibus, qui per baptifma Ecclefiam funt ingrefli. Vnde 1 ont beati in coelo fructum fpecialis gaudii, purgantes animae fructum fatisfactionis $; » tm- P €t peregrinantes in hac vita varia pie vi. vendi Trattatus XV. 156 vendi auxilia, bona etiam temporalia, et ] emolumenta innumera participant. Non U( enim potett non omnibus prodeífe, quod D J ro omnibus 1 nítitutum eft. "Vbi nemo li facile felicitatem populi chriftiani fatis ex- u prefferit, dum nihil cogitantibus nobis, ctiam dormientibus ingens quaedam ex tot Gacrifciis vis impetrationum , et fatisfa- ctionfim impenditur, ac velut obtrudi- & iT tur. a) / * r $. 1809 Aft an etiam non baptizatis, et a Chri- fto penitus alienis feipfo prodeft, aut pro W iisdem offerri poteft hoc, de quo tracta- divinum Sacrificium ? Plerique putant, qQ mus, M quod * hifce proxime non profit, fed non if A&l 5 " E] in directe, ac velut per ambages, dum q n fcilicet . ffertur pro tollendo paganifimo , dilatanda vera religione, et contra pro Judaeos , Schifmaticos, haereticos, ex Et quidem quod nomine communicatos. Ecclefiae pro talibu s offerri nequeat, fa- fferim: fed an ex privata Sacer- fl cile conce W dotis intent jone, et multo magis ex pro- ia vi facri ficii his nihil prodeffe queat, Ó Et fententiam affirman- ( eft alia quaeftio. tem verior em effe arbitror. Nam offici- crificandi generatim eft, probabilius u;nfa juris h g) Vid. Tridenün, Seff. 20. C. 2. et 3. - Caput II 157 ]u W juris natm:ae, et'in lege nova nullum De. us facrificium. admittit, nifi noflri altaris quo facrificium: ergo.hoc pro omnibus eft in- Qm0 ftitutum, ut officio facrificandi omnes fa- od tisfacere queant, Quia vero omnes ad nm'ä ' evangelium, et Ecclefiam funt vocati, hi er t non nififua culpa facrificio deflituti funt, fiti Siqui tamen de Évangelio nihil audierunt, lb[[üdi' et a gravi peccato liberi vivant , . tunc argumentum hoc nofíftrum omni vi non careret, / a $ I81O. | Chï.l' Sed omiffo hoc, aliud ac firmius ar- u pfO n gumentum pro nofítra fententia eft fe. quens: Sacrificdium crucis certo pro om-. / i. nibus, etiam non baptizatis litatum fuit: f n atqui facrificium altatis quoad fubítantiam 3 qui eft idem cum fíacrificio crucis, imo eft gt E eua mera, myftica quidem, vera tamen hujus iteratio, unde merito ominamuf, quod 05, vï ficut. primum, ita etiam pofterius facrifici- yui um fit generaliffimum, et pro omnibus infti- 1. l tutum. Certe Pontifex c. 2. de, Presbyt. atl non baptizat. jubet, ut pro tali non.ba. pno ptizato, fed in confeffione Chrifti defun. Lueaïy &o facrificium offeratur. Y rma oftt 181Í. $ L abiliy"ï jurlä Praeter. peneraliffimum fru&um Jpecia- ificium lemq infupe? capiunt; qui ad id facr affectu Tráctatus XV, 158 ) affe&u, et opera fua concurrunt: quales ( funt affiftentes, fervientes , vinum, ce. facra . veftimenta , fuftentaxionem Ianly facerdotis, aliaque ad nécefífitatem , aut decorem pertinentia miniftrantes. Et quia Sacerdotis opera ad hoc myfterium omni- tb fe um eft propinquiffima, huic jure merito fru&um /pecialiffimum deputant. Ratio ho- Q rum omnium facile intelligitur ex iis, quae (e &f fuperius hoc ipfo capite dicta fuerunt. ( W ö. 1812. Á F'ru&'um denique praecipuum , quem merito /imgularem vocaveris, capit ille ; pro quo fruc&tus Sacrificii ex intentione facerdotis impenduntur , feu - applicantur. d recentiffimi l, Pro hac do&rina , quidqui ( aliqui fabulati fint, ítat fenfus antiquae Q legis, et omnium gentium. fua facrificia de non generatim, fed ad fpeciales fines OT De dinantium , ut adeo facrificium in genere; Inoy et ejus fru&tus in poteftate facrificantis exi- (em ftant, per intentionem illius, qui facrificat; fUDer ad varios fines referendi. Sed etiam fen. u v tentia Ecclefiae circa fructus facrificil no- Qu vae legis aperta eft: nam ut de milié annorum ufu nihil dicam, varia teftimo- nia, et inter alia etiam ea, quo S. Cy- prianus de miffis pro defunctis, et de an- niverfaris habet, abunde evincunt, et- ünc iaIn, Caput IL -7 159 iam ecclefiam trium primorum fà yutlet N quoad hoc caput nobifcum fenfi ffe, eculorum WIOnerm m S- 1813' lgt Vt vero hi fru&us fin ( gulàres alicui | Ont obveniaht, omnino requiritur intentio , merizo feu voluntas facerdoti iio 10 quam alteri fru&tum f. d $5 qua huic potius, cernit. crificii tribuere de. i qu Idque ante confecration id (f eft, antequam facrificiu em, m fit peractum fa- Ccere debet: ham reg teft effe in tua poteíta praeterita non po- t€5 rei praeteritae . nullus ufus, nylla datur dire&io i t : '.»5 I814. r* Porro intentionem dividunt in afíua. lem, virtualem , et babitualem. Prima eft ie(][im decretum mentis modo perdurans: fecun. atip da eít d ecretum me ntis praetcritum qui- Eu dem, fed in aliqua, nefcio qua virtute je U perdurans. Terti a confiítit in decreto Ü rena mere praeterito, nun j & dem, íed de quo n quam retraétato qui. ulla virtus, aut vig "iica füperftes eft amplius, De quibus amplius j t agitur tractat, de facr jj no Ípe&atis c. 2. amenus in genere qilt "d (rmo $. 1815. ; U. end Tam ad fru&us (acrificii alicui impen« de 2 9$ €X communiore fententia fufficit el j inten. 160 "Tractatus XIV. Ve: Tj intentio Babitualis modo explicata. rum non intelligo, quomodo intentio ; L & E , faerifici i nec in fe, nec in 3l quae tempor«c virtute fua a liquid. eft, poffit aliquid effi- Tin d certum finem imp cere aut fru&us myltterii a * ítebat intentio diripere: quamdiu Vero exi if non dabantur fructus, qui appl icari alicug qu &ualem, potuiffent. Quar e intentionem & hi b aétuali haud differt, virtualem feu quae a huc requitl arbitrof; quam tamen facerdo- ere debent. Nam tes parum folliciti hab tes Voluntatem fa- t fiéut etiam noh cogitan r crificandi tacite profe quuntur s fic etiam facrificandi, quari "fiter voluntatem pro hoc if femel conceperunt, etiam hon atcendetn- Bu tes retinent. T $. 1816. Fl i f Varia infuper circa ntentionem frü nobis praecipt Q &us facrificii adplicandi B à unt Verum in cafu ob ligationis per formula: Cont: omnia fatisüt fequenti circiter Jetlio l/olo .omni meliovi mo do obligationem me(zfü 1C a aut Deus exigit. aH(fUG« éxplere , prout jujiitia d Ti enim intentio fecun aria rite concipitut. Vs Nam finis primari us faepe obtineri non Sacrificium ad liberan: poteft; e. g. fiquis dam animam Petri petat, C um tamen haec ] potiatur. € anima aeternis gaudiis jam idem petitur ad impetran dam fanitatem , J 1818 m hujus hominis bl g minimé Quæfe ad falutem aeterne LT Caput iL 165 n minime conduceret, imo eidem multum pio, adverfaretur, In his jam , et innumeris pe d aliis circumftantiis fructus facrificii alteri ho. il elf mini, aut pluribus aliis, vel ad alios fines at impendi debent: prout fcilicet coram Deo imemä juftum eft, Atqui hoc jam intendit ille, yi d qui omni meliore modo obligationi füae d fatisfacere defiderat, vt $. 1817. 1 [aüïf&g' Vnicum tamen caput infuper curare " aLert j debes, fcilicet ut illam obligationem qua- vis vice probe defignes, cui hac die fatis- ( etfä ] , 07 *facere voles. Si enim ex pluribus alicui indefinitae fatisfacere volens, nullam ex x omnibus definias , non erit fafficiens ratio, eX qua hanc potius, quam alteram a te €xpletam fuiffe dicatur. Scilicet actus noftri in finem indefinitum tendentes. nu ote' aut irriti faltem. lli fünt,.- Sic pa&um eft nullum, 2 p fi dicas: vol O cum aliquo ex praefentibus jons contràhere. Item inutilis pecuniae pro. foit jediio erit, fi dicas: Hisce pecuniis volo n r aliquod ex meis debitis folvere: nifi fta. 1 '; à tuas, cui - tendas, , €t quale debitum folvere in. eri Y hbeï.ï CAPVT TERTIVM. yeti l Del Üis, quae Ecclefía circa. facrificium n conftituit. fj $. 1818. Datur generale fi tatt bus feftis Mil praeceptum Ecclefiae die« m TA am audiendi. lus V. L g ]i $ 1'81?, 162 Traltatus XV. $. 1819. Et hoc folum; qusntum ex lege Eccle- ll fiae, pro diebus feftis profcribitur. ]i i $. 1830. Excufat tamen ab hac legé gravis ratio. It $. 1821; Caeteruni Miffà debet audiri reverenter, f i922. Et quidemi integrà ab uno facerdote lecta. M 1 E $. 1818. f Huc'u'sque recenfui ea, quae circa facrifi. pu o obtinent, nunc exequar cium jure divin 1 lh ea ; quaé ci r rca illud Ecclefia praecepit. Et lhaec funt ve ] omnibus Chriftianis com Gene-: qmwnia ; vcl facerdotibns fpecialia. rale itaque et quó d omnes Cli riftianos affi- ft fequens: Sacrum miljae It cit, praeceptum e Det oficium diebus fefli ; veverenter. audio a). Y Praeceptum ; quo d ex t ribus primis fae- Dur fe habet, et quod fol eülis docümenta pro ad télipora Apoftol orum, utp ote de cujus eft referendum. initio ijon conitat ; $. 1819. t A Ex d uó fequitag Ímo, quantum ex K fidelés àd alia religionis Y lege ecclefiaftica li offlicia die fefto nói teiüeti. Licet ex jure V divino , et natura li ad longe plura officia ! haec ta- ietatis in Deum adftringantur: men huic abfciffe diei non an fiexa, fed- 2 Et utique aliis diebus fuppleri poffunt. 11; b 3) Vid. Canon.' 63 «t 64; diftin&, r. Caput 1II. 163 37 i, qui per hebdomadem pene nullam re- ligionem obeunt, faltem die. facro. ad ]s nb complendum debitae religionis penfum ju- GR re divino aditricti funt b). uod Eccle- f fia alio praecepto, quo his diebus exer- citium operum fervilium interdicit, fatis innuit. Sacrum epnim hoc otium nedum ad celebritatem dici, fed vel maxime eo fpectat, ut mentes fidelium a tumultu al profanoftum negotiorum. expeditae Deo ' a h'berei vacare queánt: gaeci jis i $. 1830. Gu s? Id veto infertur lIdo , ab hae lege , yut "*i'jf' in quantum ea ecclefiaftica eft, quemque u ! humanae cuüm per gravem rationem eximi: eoquod leges ]i gravi moleftia ftringere non foleant. *) TL *) Huc faelunt detriméntà, imo fola pericula i. animde; corporis , fàámae, ac fortünárum, quales in matería juititiae graves eife cenfen- tüt, Huc reliquae caufae exculantes facile reducuntüt j e. g Cura pécoruim in alpibus um &crenda, itef duarum horarum; negotia gra- Via ; quae 1üoram non admittunt, defectus gl veftium, etc; Ruricolae tamen per duas, et rex ) ultra horas inter imbres , et nives ad facri- rao ficium folent tendere, et per easdem mole- f^s domum redire, pro tanta moleftia infi- hae exa, j gneu. ex facrificio fr11€t11m referentes L 2 $. 1821. p b Recole eà, quàe im tracüat. dicta fuerunt. de oration. Trüciatus. XV.. 164 Wt $. 182r. pi dv Et quia reverenter intereffe op'ortät, 5iqi intelligitur [litio , quod ad implendam hanc legem ecclefia fticam non fufficiat fo- i feu Chriftum us Ja voluntas audiendi vi[/am s PUR offerendi, fed etiam geftus ac compofitio Vnde tot eni corporis ad reveren tiam faéia. qui pari au&toritate [ille noftri aevi homines, eelfr ac lévitate fumme immbdeft i altaribus ad- i ftant, legi ecciefià e plane non fazisfaciunt Jeum adeo iram domi.- quantum Vero ad ni non mitigant, u t provocent magis; mle ie fefto a facris peni- nus peccaturi, fi d hi tus abeffent. Quantum ad a&us :mentis; et attentionem ?) animi idem bhic dicendum videtur, quod tra- 5? Y &atu de oratione quóad implendum práece- p tum h?rarum canonicarum dicebant; u T 5! 182 $. 1822. Í Tsf þEx' hag lege Ecclefía e aliquoties jatfi $ quod non fo i j 18'-7 fecenfita fequitur IVto confecrationi , in qua Sacrificium confi- Vg feu lyturgiae reli- i ftit, fed integro ritui, Aliquam j Ti giofe adefle quilibet teneatur. que ad epi- tamen rituum partem . e, g. us S' l 83 ftolam negligere grave non € ft. Neque 1 illi fatisfaciunt, qu i omnes quidem ritus, fed a diverfis. fimul celebrantious ex cipl- D LT unt, Capui IF. 16« unt e). Probabilius legi etiam it defünt, ^ a pui progreffu temporis toti facrificio , diverfis tamen celebrato interfunt. E. o o portea andam Siquis unum facerdotem a confecratione lterum vero ab initio TO usque ad finem Chru usque ad confecrationem audiat uod iter fe in horis canonicis habet : in his h) Pf,b enim quaelibet pars eft oratio per fe fub- V tl ("l fiftens , nec una ad alteram tanquam ac- ceflorium ad principale, pwut tamen fit r u 1n facrificio , refertur. | ISWW 7 ( g CAPVT QVARTVM M u De iüs Ecclefiae praeceptis , quae circà facri- ficium.| faceydotibus fmpta funt, « " a Ifs 6. 1823. Leges Ípeciales fohs faceldoubus fcri- j ul n ptae multae funt, j $. 1824. Quantum ad animum, nullius peccati mortalis f1b1 confcius fit ; 1825, Et ante Miffam dixérit Matut. et Laudes, ; 1826, Quoad corpus, fit jejunus , ytie J 1827 Nlü gravis neceffitas aliud petat. fion 1728. Pro dando alteri viatico non hcet non j coh jejuno ecelebrare , jl t 1829. Quae quidem lex jufto gravior videtuür. Aliqy j ? ä 1330. Alia ex parte corporis non requiruntur. i N L 3 $. 1851. n p e) .Vid. propoünon. 33 ab Innocent. XI damnatam., T4 n( fs Trattatus XV. 166 At $. 1831-' Pro ipfo ritu Sacrificii dantur plurimae rubricae , feu leges, quas in praeceptivas, et hi ditectivas dividunt. p ii $. 1832. Veftimenta infuper, et Tf $. 1853 Calix legitime inítrucus cum patena, g $. 1834 Corporale, et pala etc. ; tum vero 2« $ 1835 Altare rite ornatum 5 ter fio) $. 1836 Locus, ac denique eu - 1 dum $. 1837 Tempus pr ia Lt t Ec;lgüa praefcribit, exie fj guntur. ! $. 1823 »Obïigationes .ci;ca facrificium — folis fa- cerdotibus propriae vel ad eorum perfo- (ä nam , vel ad ritum facrificandi fpeGtant. Perfonam facrificantis coucernentia vel a cultum animi, vel ad corpus fge&anc- $. 1824- Et quidem Qüantum ad animumïfacri. ficare volentis, is ab omni gravi noxa immunis fplendiflimo illo divinae gratiae ; decore ad tantum opus progredi debet: [ neque Dei inimicus, et extremo lethalis li peccati dedecore infamis de Sacramento Y altaris. participare, et quod majus eft, di- j vino facrificio fe ingerere poteft. Et qui- dem hoc praeceptum eít divinum a) aut potius attenta rei prorfus divinae digni- E tate 8) 1. ad Co rinth. 11. 29. : ';ægCaput IV. 167 Ecclefia Luriat tate jam lumine naturae notum. circa hoc id folum conftituit, ut gravis a, t peccati reus non folius contritionis , fed infuper confeffionis auxilio confcientiam mundare *), et fic S. Synaxin percipere fa- j t tagat. In cafu tamen neceffitatis, aut ur- LA gente gravi ratione fola contritione con- tentus effe poterit, fiquidem eidem contri- tiont fuae fat confidat. **) Et ifta qui- dam aperte praecipit Concil. tridentin. If Ü fef. 13. C, 7. *) Multi infuper, er graves opinantur, eum quoque ante S, Communionem ad iteratam confeflionem teneri , qui grave peccatum yis in confeffione praevia exponere abs fuüa cul- m pü)'fJ' pa omifit: licet talis etiam ope abfolutionis fpe&äü!: a peccato fuo purgatus jam fit. Hiud hic addendum venit, qued facerdotibus rectae "LL alias confcientiae nofi raro moleftum effe fo- u let. "Timent, aut dubitant non raro ob co- gitationem minus honeftam, errorem in fa- cro tribunali commiffum, aut aliam rationem, ne forte ftatu gratide exciderint : et quia de um i perfecione doloris parum tuti fibi effe viden- tür, vix fine confeffione, quae faepe incom- ji o "un E moda eít admodum, ad altare accedere au- dent. Verum cum ex una parte peccatum | däb(' fit dubium, et ex altera parte ope contritio- ethali nis etfi non certae, periculu m .magis exte- t 4met nuatur, tales. fatis fecuri 'ft i i Verfamur enim hic in caufa morali, circasquam phyfi- efï, ; Ca fecuritas locum non habet, Et (fi quis D) ( adeo certus effe velit, vix aliquem ad altare | 3) ll admittere poterit, eo quod nemo fciat, 4* ii amore, ve] edio dignus fit. e d t La IO) Tractatus XF. 168 **) Hlud facerdotibus a concilio tridentino ea- qu dem feffione fpeciatim praeceptum eft ut fi f poít grave peccatum et urgente. gravi ratione folam . contritionem (ine confeffione praemit- ä'n tentes celeb arint, ü.'l | illad peccatum quampri- mum , id' eft intra. triduum confideantur: etfi Qq inra hoc tempus facrificium iterato obire itor non intendant. b). t $. 1825 Ád cultum animi , et dighnum tantae rei exercitium fub gravi, aut quod prae- cipue attenta confue tudme probabilius. eft, ful refa] fub levi.obigatione praeceptum eft ut praevie. ex horis canonicis matutinum, et mMU laudes recitentür: a qua tamen obligatione ul ratio probata, etfi non gravis quemque exim te üngL pote $. 1826. t Qu Ad dignam corporis dlfpoütlonem per- ita Yon tinet jejunium naturale, quod vocant; pot ut facerdos ; et quilibet S. Synaxin fumere volens inde.à media noécte ab omni cibo f&lm et potu etiam in minima portione, aut ekm per modum medicinae fumendo abfbinuerit Flocci,- ni ves, guttae pluviarum halitu forfan atträ lae, reliquiae ciborum ex prae- nmw terita die *Güenmbus adhaererites , aliquot Jü ähüs guttae ,. fi. pïucat. fuermt, ex ea aqua, qua quis CT $) Vic. propoüuon ab Alexand. VIII. damnat. fcilicet 57. et 38. )1 Cf»lf:æö IV. 169 -— ( 0 ' quis Os eluit, in ore remanentes, item m | r fanguis, aliique humores ex mento, aut gingiva fluentes LO N . Communioni non ob- Jrdent funt. ]!Wilþl'i- Ratio eft, quod haec non per mo- u atf dum cibi aut potus, fed velut faliva in Q Ue jtomachum transmittantur. Ita Rubric. ti- tul. 1. num. 3. et ipfa confuetudo habet, $. 1827. t Haec lex antiquiflima, et tefte S. Au- yl prat jus.d guflino c)'ad ipfa Apoftolotum tempora referenda nihilominus cedit gravi necefli- e u tati. Sic quilibet etiam non jejunus hoc im, d otort myfterium tum in facrificio, tum extra ilud, etiam faepius in eodem morbo e. g. i fingulis o&iduis per modum viatici fumere - poteft. ltem, 8 facerdos vel poft confe- crationem 3. fanguinis deficiat, facrificium p per alium facerdotem non jejunum, fi alius non adfit, quoad communi , t onem' fuppleri ( " poteft, imo debert. Periculum quoque in- ; füne famiae, aut fcandali p d eximit, quem(äue ab hac lvege; ]e, EL $ 1828. failtü Vnicam, eamque mirabi*lem exc epfiä- nem rubricae hic faciunt. i pTZC Scilicet non je- Jiquo' junus non poterit celebrar e miffam, etíi arum confecra a, Q alius ob . defe&tum particul qun tarum fine viatico mori debeat, cum ta- aTl x'*i L.5 AA 8v AA du €) Epiiï;)lq ad- Januar., "P 1706 Tractatlus XF. men obligatio fumendi viatici fit juris di- qt vini. Idem fi populus die fefto miffa ca- fa nere debeat. Jam omnis lex humana de- bet effe jufta, et altiori legi non adverfa, denique debet non quidem fingulis vici- bus, generatim tamen probata ratione niti. &« W Jam talem hic plane non intelligo. — Sic Ecclefiae ad viaticum in neceffitate mini- Vi D ftrandum permittit facerdoti fecunda vice in eadem die celebrare, fi nondum fumta lüt rit ablutione, et purificatione jejunus adhuc fit: et jejunium fit tanti momenti, ut nec M b I prima vice eadem ur gente caufa celebrare permit;aäqf? $. 1829. Dicunt equidem, quod reverentia £Of on tanto Sacramento obfítet. . L Sed cur non ]püu« obftat haec reverentia 1 n cafu fcandali, t infamiae, vel in neceffitate fumendi viati- M fü miniftrandi viati- ca cum? cur in folo .ca cum obftat? Cur hora duodecima noétis, Va x fefto nativitatis habetur facerti- Quf quae € ma, pote ft facerdos miffam celebrare, qui tm media duodecima cibum aut potum fum- tU Scilicet aliud eft ajens injuria, aliu fic? liy omiffio majoris reverentiae. Divinum a imw non jejuno fumi eft mera omiffio majoris Qtn reverentiae, non eft ajens injuria: alias Qr in nullo cafu poffet permitti. , Quare lim hanc legem generatim fumtam, ejusque, C qUA Caput IV. 171 j d h d. qua nititur, rationem a me non intelligi fateor, d Verlà $ 1830. N Wi' Aliam corporis difpofitionem leges neuli ecclefiafticae non videntur requirere, Nam 0. Y periculo vomitus laborantes, mulieres in- te i verecunde veftitas fe 3 divina menfa jus naturale arcet. ii Yi Ob actum matrimonii, pol- y f lutionem fine culpa fecutam , aut certe le- gitima poenitentia jam expiatam, ob pau- TU Ut pertatem veftium ab ufü hujus Sacramenti jebrat gemingm prohibent. $ 1831, Hucusque dicta facrificantis perfonam gt concernunt, proxima .ad folemnitatem b ! Ü ipfius acus pertinent. Atque huc compa- fcan;elï'iï) ratae funt Rubricae, id eft leges ecclefiatti- 1nd1 1 , cae ad ritum facrificii digne ac decenter celebrandi fpeéctantes. " Ejusmodi dantur variae, et plurimae earum declarationes tum genuinae, tum fictae. ; : facEfL* ividuntur au- drive fc 4ro * tem Rubricae in praeceptivas, et direclivas, jp if prout fcilicet vim legis, aut rationem fo- 1 A lius confilii habent. Priores funt, quae inum "a imperant , jubent, vel in alia lege, aut confuetüdine vim legis habente fundan- T tur: quae his carent, ad pofteriorem fo- y lum claffem fpe&ant. Atque hic legendae, e]usqüe ac memoriäe commendandae (unt Auwbricae V ge?'l(?—z ab 172 Tmctamsk XPV. L] eae, quae funt de ritu celebranF tf generales, et di wifam, et habentur ad initium mifalis. Tr Ex quibus jam aliquas delibare oportet. lN (l S 1932. Ia ib Veftimenta facra, quibus facerdos yt ernatus ad altare procedere debet, funt fac amitus feu bumerale, aiba, cingulum , mani- u flola et cafula. Albam, ftolam, et pulus , dt, cafulam fub gr avi obligatione adhiberi de- * con| bere ceníent: ali qui vero fine omni facro fufi veftimento facrificari ne quidem in maxi- Et quidem ma neceffitate poíffe docent. - puflam legern affignantes, imo contra ge- nc;alem legum bumanarum indolem afíür- 4nt, Vt vera haec veitimenta ad facros Q 4 QQ Di1us adhiberi queant, fpeciali benedi&tione ( - por indigent, " valem Epifcopi, Abbates jus büs mivae habentes, Superiores ordinum men- T 3ntium, allique impertiri poffunt. Quam- Pj amunm vero haec veftimenta ita diffüuun- fay r, corrumpuntur , ut ad facros ufus in- (it epta reddantur, benedictione fua exui cerr ]kem fentur, etfi ex intervállo ad eandem for. ff mam redigantur, Ti " , aeqm $. 1853. E Xüe quih et patena neceffaria ad facríficiu tllte infrumenta ex auro, argento , vel ftanno lignei , .vi- lg Wt fieri -jubentur : lapidei, ferrei, trei, T w ap Caput IV H78 tnti trei, aenei, plumbei prohibentur,. Noftra. j rum tamen partium confuetudo calices cu- 1. preos, auro tamen probe illitos probavit. Calix jam et patena non fola benediciio- ne, fed confecratione, et facri olei un&tione AW ab epiicopo, aut alio facra mitra infieni praefule, obeunda indigent Perdunt veró m 4f facra haec vafa confecrationem, fi ita fran- Mf gantur, ut ad facros ufus adhiberi neque- ant. uod, fi recens inaurentur,; . nova hi j f confecratione indigeant, ab aliquibus fme fufüciente ratione afferitur. u quxdem $ 1834 W f Requiritur praeterea corporalé et pala, mä' quae funt talaelineaé , eo modo, quo fa- d t cra veftimenta praevie benedicendae. Cor. ( porale calici, et omnibus vàfis, in qui- )atäs h bus SSm facrameritum continétur, et vel um maxime ipfi corpori Chrifti fubfterni debet. th Pala corporalis quondam pars, nunc tela anTu Acce. feparata tegendo calici deftinatur. uf ii dit Puwäcatmum, quod ad tergendum ca- yui C licem fp»c"tat, et divino fanomne cum pti« lm fO vificatione et ablutione, qulbus calix eluitur inixto plerumque imbuitur. Vnde merito a2eque ac corporale a facerdote lavari prae- vie debet, antequam profmns manibus ad ulteriorem lotionem tradatur. üïCUE Aqua vero, ( in qua facerdos facros has telas lavit, iu D facrarium effundi debet, Purificatorium hoc, u ficu£ Níss. Tractatus X V 174 ficut velum cCalicis, et bur/a condendo fet & corporali deftinata nulla indigent bene- r diéctione. 5* 18350 Doi fate Pro facrificio digne celebrando requi- f ritur etiam altare vel fixum, vel portatile, Vtrumque i feu quod loco moveri queat. Huic pol ab Epifcopo con fecrari neceíle eft. telae, itidem benedi&tae, jam mappaé, feu candelabra, crux , et denique vi fubrica- feu rum (confuetu do aliud tetiet) pollium, Q1 qiod vocaht antipehdium debiti ornatu$ fils caufa accedéfe debent. Y ä- 18369 flio DI Oca ad pefagendum factificiutü tufi jam jï in apta vel fünt ordin aria, vel extraordinaria. Priora funt templum ab Epifcopo cé nfecrá- u loca; hr tum , aut benedittum faltemn i itetn alia et fa. füe fi ab omhi profano ufu fegregata, cultate eelebrandi factificii praedita fi nt d). Q d Loca ad divinum hoc opus extra ordinm apta, vel nece[Jtatc, vel privilegfo apta fiunt: fien cujus exempla funt, fi rempla fint diruta; [in vel ar&a adeo, ut magnam p opuli partem uf aliae ïephl capere nequeant. Neque video, c rationes, graves utique e. g. ad miniftran- dum viaticum ad id valere non debeant: J cerdos aut populus per loca de g. g fi fa fertd; 7) 4) Vid. Can. 1o. de confecrat, diftin&. r. Ü Caput IV. 4375 mdent l ferta, -aut-ab hominibus/ religioni noftrae r t adverfis habitata$* pergens facrificio diu carere deberet. Porro, ex privilegio, Epifcopi iter facientes etiam fine neceffi- ORU oW tate extra locum facrum vel ipfimet facri- ficant, vel id ab alio fieri procurant: qui u ! Ll id etiam aliis ex ratione ali V trtum p poffunt e). qua congedere ( Du ene h"l ii $. 1837. ] üoria Tempus denique pro litando facrificio DI l i i currit ab aürora, id eft duabus lioris ante tlj folis ortuni usque ad ineridiem /). Verum neceflitas, privilegia, ac confüetudo am- pliora ad id fpatia fecerunt. ltem extra neceffitatem , et diem fiatalis Dotnini nomn í J K nifi femel ii die facrificandum g). Deiüm j in dié parafceves, quo facrificiuti cruen- T4 tum pera&umi fuit ; factificia incruenta cef- [ fare jubentur. Sed et fabbato fanéto mif- i i j fae privatae e& dectéto Clemerit. undecimi de anno rz7oi. prohibentur: quod idem jia J TR decretum in die cüenae domini praeter (5 folemrtiem aliquot iniffas privatas concedit, ; du fi in eam feftum aünuntiationis, aut [o- fephi irncidat. Circa ultimüm tamen écaput j i eut o hoc, nm]üf €) Vid. C, ultim; de privileg. iri 6. & C.46. dé qebe 12 confecrat, di&in&. t f( f^) Rübric. tit. 10. jl £) Vieö C.3. de celebrat, miífae. ^K & Ed d 176 Trattatus X V. ÓH &t hoc, id eft circa diem caenae Domini: 1. a beraliores effe incipiunt. benr d, CAPVT QVINTVM., üm Üü f JDe obligationibus facerdotum , quibus fruïtuä' d facrificiü. pro .certis. quibusdam bominibus , com aut caufis impendere tenentur. b/s 1 Curatores animarum jure divino diebus ii $. £838. dominicis , et feftis pro populo Sacrificium fuper oferre tenentür, quae obligatio HOI i $ .1839. Poft numerum feftotum diminutum parx- frit ter diminüta effe videtur. AW tüm ex beneficiis folae leges primi- tril $. 184o. Quan Xore beneficii conditae numerum tus ab Auc H ffa tamen aliqua li* frtb Miffarum definiunt, permi r* bertate ab ipfo jure probata. . (io | $. 184 t. Obligationes ex ftipe n diis acceptis me- tien dae faciunt Imo, ut Sacrificia promiffa flqux( lpel omnia, et jufto quidem tempore 5 - W $ ?. Et lido pro fingulis flipendiis fingula ïEI'Up Sacrificia fiant; fed infuper ut (Ife $. 1843- llitio onere facrificandi in alium trans^ lato pars it ipendii non retineatur. V $. 1838. QWWQ LTis jam utcunque tra&tatis demurm apen. $, quae habet cir- etc u dum de o Bïciis facerdoti bUS 01 ca fru&us facrificii diver fis caufis jutte im- NT pen dendos. Haec porro obligatio vel ex t fO vato defcendit. Sed titulo public'-oæ, vel pri Ti k e:iarïl *i x D Coput. V. 177 mini-l etiam titulus publicus eft aut juris divini curatoribus. animarum imminens; vel ex beneficio utique au&oritate publica, id eft,.ab ecclefia cónftitutus. De priori e- gitimum tefimonium habetur ex Trid. iet. 95: C 3. l fr " Cum praecepto divino man. Y datum fit omnibus, quibus animarum cura commiffa eft, Oves füuas ag nofcere, pro his facrificium offerre 'etc, Porro Bene- i d di&us r4. declarare volens, quaenam de. MM u fuper fit Apoftolicae fedis fe ntentia, Epi: ftol. Auguft. 19. 1744. data fequentia de: QT finit: quorum primum;, quod curatores animarum nedum coram populo fibi coms es rl 9 l"ï u miffo frequentius facrificare, fed etiam N u^ l fru&us facrificii pro eodem offerre tenean. -N tur: neque alteri defuü per recepto ftipen- dio hunc fru&um app licare queant , aut cupi P pï fiquidem parcitas' redit uu j m m aliud exigat ob ftipendium die fefto obl atum, reliquis die. bus hujus omiffionis co jj ? mpenfatio fiat: Al- terum quod definit, eft, ab hoc .obliga. tione: neminem - titulo . co nfuetudinis im: jun " memorialis néc ex defe&u conpruorum redituum exi mi Tertium; "hujus obliga: tionis caput hos curatores a nimarum quos: cunque, etiam vicarios n 4 . etiam regularés etc. ad hanc a pplicationem adftringit, omni: lbct [H) bus omnino diebus, quibus. populus chri« ftianus Miffa e facrificio intereffe tenetur, j v etfi-fors ex ; Tom. V. Apo&olica conceffione iis die- j* N bus [ j ^ R— Tra&atus XF. 178 ter bus labori fervili Vacare queat. Et fic ex more fub Benedié&to 14. obtinente pafto- a res animarüm $0. circiter, vicibus per de- f curfum anni pro.populo ápplicar (dam .e tene» rentur. q fiek $. 1839. tün du Sed Quïa hane menfuram ex divino praecepto conftitutam effe. innuit Ponti. Cl fex, et ex altera parte. in multis catholici orbis provinciis. 9o. diebus, in quibus an: teà Miffae facrtificio. intereffe . Chriftianus populus tenebatur ; *haec- obligatio, ex' re- üto centi conceffione porntificia ceffat ;; ardua dtter quaeftio eít,-an fub hac hypothefi jus di: vinum aliquam relazationem in obligatione þis t facrificandi pro -populo adimiferit: feu am f5, ( fieii Parochi in . feftis: dbrogatis tendeantur pro hr populo fru&um .Miffae offerre. ^ Sic e. g fi ex cura anitnarum. ad 80. citciter facri- min tün ficia pró gregé fuo litanda antea erat ob: ligatus,, ad totidem etiam nunc teriebiturj Dut, cum haéc obligatio non 'ex:praecepto 'au: 8]1.13" PE diendi Milfam, fed ex munere paftorali WH]en lt nurnquar mutato; aut mutando, feu ex l jure .divino-'defcendat, ; Verum :cum jus W divinum , -t naturalé.alias ex tota actioe Ü num; etrerum noftrarum mole nunquam IN plus.quam decimam , aut feptirnam partem tengtu foleant éxigere honne fat inultum erit « in ex 365; diebus $o. id eít;, quartam par: lr tem Caput. F. 179 tfen tem dierum, et facrificium pro populo o petere? unde mens Pontificis ad hypothe- Xl i fin audiendi miffam etiam praeceptum ean- A dem applicandi videtur temperaífe, et ficut ex proba ratione obligatio affiftendi facri- ficio fere ex jure divino, et naturae ob. tinens potuit mitigari; ita etiam prior, ( diri dummodo infra decimam partem hoc offi- t Pont cium non deprimatur, eutilt VU5 d Qc 18406 p yert Quantum ex bencficio fola ejus infti- Ü ( tutio, legesque in eo defüper conditae A U attendendae funt, plerumque fáltem. .Ab p l ]0)1 his tamen excipiuntur bini cafus. Et primo. is, qui fingulis diebus pro auctore bene- TL 7 j P ficii tenentur facrificare, poteft aliquoties per annum facrum omittere, fi forte fe 9d d g minus ad tantum . munus obeundum para- u tum inveniat. Item tali licet aliquoties, Ia Cf puta quinquies aut fexies, pro fe ipfo aut 99 aliis propinque fibi conjun&tis offerre, non ( pt aäï Ü tamen pro aliis forte ftipendium dare vo- lentibus. Vid. cap. r1. de praebend. ltem fal ' cum qui aegritudinis caufa per breve tempus .a dicendo fàcro impeditur, ad nullam ex pru- l ab junu 1 dentum interpretatione. compenfationem tenetur, Si tamen ceffatio foret longior, n p et in plures hebdomadas protrahenda de- n ^ / beret utique vel ipfemet, fi id fieri queat, r co1Ine M 3 N 186 Traitaus XV. | compenfai*ä, vel per al-iumboiïï'öio fuo fa lpf Si vero tenuesreditus id aegre; füc tisfacere. aut omnino non permittant, mea opinio- t he ad judicium Epifcopi res'foret defe: - renda. 5- 184T; E bt Ex privato titulo fru&us factificii ples ! rumque debentur ex pa&o, -«et oblatis fti: jro pendiis, quorum modum, et pretium vel fan, Epifcopus, vel ufüs patriae folet definite, - eof ífuntque ab omni fimoniae labe immunia: li ,([ cum utique utilis mercenarius, qui operam Q étiam circa facra praeftat, dignus fit mer: ïtq €ede fíua etiam profana, et temporali; iatio pro hoc enim perorat Redemtor Luc. 1o; fri uia veto in praefenti negotio latet pa- HU &um: fequentia utique non tam ex juré &t humano, quam naturali facile eruuntur; 1mo facrificium etiam unum promiffum de« Pünt fint fraudate levitet, vel quod alii volunt gra* Imo ipfa dilatió jri viter juftitiae adverfari. poteft effe gravis. Si inftante. partu, jm: minente morte, vi morbi vehementer ürz gente, lite ad finem vergente petita defü Y per facrifióia mox debent-exfolvi. Menm: fem unum vel alterum etiam pro defunctis l ?M, juvandis permittunt. Longius fpatium eu: ting ehatiftica feu ad agendas gratias petita ad- Cdpie mittunt. Ert denique fi petentes facritr ET eium n longiorem moram confentiabt, lic f ipío- 18r Caþut F, (io d ipferum licentia quilibet re&e utitur. Huc ] a facit decretum Urbani 8. fuper hoc nego- Oplii tium editum. «t dele $ 1842. Ex commemorato mox pac&o difcitur ?do, quod pro eodem facrificio non pof- fit quis recipere duplex ftipendium, nifi sf ile, qui dedit, in hoc confentiat. Vide ys d propofitionem 8. ab Alexandro 7. damna- " "n tam. ltem 10mam ab eodem Pontifice E d j confixam : quae fic habet: non eft con- tra juftitiam pro pluribus facrificiis ftipen- ]i OPEME dium accipere, et facrificium unum offerre. 35 Et quidem eadem padi, et datae fidei t ratio id videtur evincere; licet ftipendia y l " minus congrua fint. Quod quidem omni- ol J y no certum eít poft conítitutionem Inno- us* Ts centii I2, anno I6g7. editam/:. Quantum- 1, ii cunque ftipendia incongrua, «et tenuia g fint — —— — tot miífae cele . m brentur, quot [) Praefcriptae fuerint. ]Wl rti, ! q $. 1843. j t Sequitur ex eodem »tio, facerdotem non poffe obligationem facrificandi in alium ] gefuv' ita transferrc, ut partem ftipendii fibi re- tineat; prorfus enim nullum bujus jucri qdum capiendi titulum habet, lta definivit Ur- petltä banus 8. in conftitutione fua 4s. Etiam s ll gt huc facit propofitio gna ab Alexandro 7. d M 3 damná- Tractätus 547 1$2 damnata, Vbi infüper a fordidiffimo lt/lcro cavendum , quod damnavit Benedié&tus 14. in fua epift. ad univerfos catholicae orbis Ne fcilicet facrificia Antiftites data 174r. ex locis illis; in quibus majus datur fti- pendium, transferantur in alia loca, in quibus de confuetudine minora obtinent. Sed etiam a fpuria condonatione caven- dum; dum facerdoti praemonito , confen- fl tienti, ac prout ajunt, libere partem fti- V pendii remittenti facrificia o :fferenda com- p mittunt *), T& & *) Hae enim ceffiones, dohatiorlles etc. TràrO gï vere liberae funt, et quantum ad libertatem vere ufuris funt fimiles, quas pauperes offe- ] runt, vel etiam fub fpecie doni gratuiti pro- l mittunt, fed ideo ícilicet, quia alias mutuum f ab alio obtineri non poffe probe noverunt. Sic etiam hi facerdotes in condononda parte V ftipendii liberales fünt; quia malunt leve M quoddam potius, quam nullum ftipendium g1 recipere. Si enim polffent pro lubitu integra L habere, pro tuis dimidiatis utique non adeo liberales forent. Videatur epiftola Bene- 0 didi 14. hoc $o lfudataä (] ^ij ( li li Tra&a- Caput [. 183 at TRACTATVS XVI Ij 'bis DE SACRAMENTIS. NOVAE LEGIS GENERATIM SPECTATIS iCl u ui Myfteria haec, eorumque efficaciam n J d rite . expendet , felicitatem populi chriftiani fat admirari non. poterit. Quid (at fen enim effe debeblt, quod ritus ahqm, quan- tum ex indole fua maturali manes plane, lv vim conferendi gratias, on tum eas , quibus plene fanälücamur, tum illas, quibus ad recte vivendum, mire roboramur, habeant, et infinita chrifti merita abundanter, et u natett gratis infüper in nos redundare faciant? of De his plane, nifi me omnia fallunt; 1n. | m telligi debent divina teítimonia illa: Hau- hIU vielis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris a). iti u Vt vero idem Propheta gratiam per haec Myfteria gratuito datam exprimeret, ele- w 4) du gantiffime feribit: Ommes fitientes enite ad I aquas , T et qui.non babetis properate. Emzte ; put et comedzte V'enite , emite absque argento , et abs ulla. commutatione: oinum et lac D) 4pe- viam in /uj,vzzs collibus jiumma, et in medio camporum fontes ; penam defertum . in flagna aquarum., ei terram mwam ZTZ TZ'UOS aqum un — —— — Ut videant, et fciant, et. recogitent , et mtellzgam parzter, quia. Ynanus .Domini fecit M 4 boc, a) Ifm 12.. $, jf b) Ibidem 55. r. 184 Tractatus XVI. boc , et San&tus I/rael crveavit illud c) Nec ] i facile adfcribi poffunt omnes fententiae, quibus Propheta evangelicus ubertatem U ac divitias novae Ecclefiae depraedicat, Á quae quidem ex noftro facrificio, et ng- (0 vae legis facramentis copxoüüïme nobis adüuunt' nam quoad reliqua capita .non i video, cur nova lex antiqua illa quoad fi participationem gratiarum —fuperior efï'e ln dicatur. i CAPVT PRIMVM,- Wi lil De Natura Sacvawentorum. DI 6$.1844.. Ex definitione Sacramenti generatim ace cepti, E $.1845. Sequitur Imo, Sacramenta noftra ritibus fub fenfüs cadentibus conftare, et flpi $. 1846. ITdo eadem gratiae effectrices eaufas, &bf atque Illtio Chriftum eorundem Auc'torem exx- Qec flere; et demum l S 1847. Quod eít IVtum, quodlibet Sacramerns tum velut ex materia aliqua, et forma componi, a i $. 1844- :Jima l Wp [nter grátias, feu beneficia fupernaturalia 4 exteriora $. 1797. fecundo loco fe offerunt l JR SACRAMENTA feu myfteria divinitus ad nos fanttitate Donandos inftituta Et uti« que primo loco de horum genere, et de- inceps dedu €) Ifai 41. 18. et feq Cupwui EL 185 Net inceps de fingulorum Jpeciebus agendum , mihi eft. ]Jam circa facramenta generatim [ . confiderata notanda fünt ea, quibus com- l, Jiani, et rurfus illa, quae exirinfecus illa n concernunt. lgitur natura, -qua Sacra- Jui mentum novae legis (de hoc enim folo | 00 in praefentj agimus ) conftat, fequenti de- quoad finitione .exprimitur. Sacramentum novae f legis efb fignum aliquod füb fenfus cadens ad Jignificandam , et efficiendam gratiam . divinitus anflituium. Vel aliter: Eff vitus quidam fa- cer , gratiam tum /fan&tificantem , tum attualem ejiciendi virtutem. auGtoritate divina obtinens. m « $. 1845. Ex quo patet: Imo. T Sacramenta noftra fenfibus per. cipi poffe, neque a&ibus mere internie n abfolvi. Hi enim nec fignum effe poffunt, na t nec ritus; neque poffunt per eos plures in eadem Religione conjungi: haec enim 5cf2meïf eft aliqua ex praecipuis facramentorum do- Omp()m( tibus fuffragante S. AVGVSTINO L. 19. contra Fauflum «ap. . m nullum momen re« ligionis Jéu verum , feu falfum coagulari por* utaha funt bo mines, nif aliquo fignaculorum feu Sa- erutt eramentorum . vifibilium confortio, colligentur. tus 4 üw — $. 1846. p d Ex Sacramenti defï.nit;ione $. 1844 i dgducmu; M s IIdo, ii 186 Tractatus XVI. Ildo. Noftra Sacramenta efficacia fa. ne, divinam gratiam nobis conferendam non fignificare folum, fed etiam efficere, N idque ex opere operato íeu ex vi divinitus eis indita, . prout id definiit CONCIL. TRIDENT. Seff. VIL . Can. VIIL. | Siquis dixerit per ipja movae legis Sacramenta €x opere operato mon cen fi : erri gratiam , anqtbe- ma fii. Patet Hl Ilitio. CHRISTVM neceffario. vel proxime (quod fa&um eft) vel per alios, T0 fua tamen aucoritate, et neminem alium tu Sacramenta conítituere potuiffe, Cum in W (t moderna difpofitione, feu providentia non detur gratia nifi per CHRISTVM, et nemo li h fane DEO inferior ritui, feu a&ioni in- teriori mirabilem et plane ftupendam effi- i ciendae gratiae vim tribuere potuerit; in« ] telle&u facillimum eft, folum CHRISTVM ! aut alium, fed ex communicata duntaxat a CHRISTO auctoritate . Sacramentum q condere potuiffe *). f Y M *) Et quidem CHR ISTVM pro:;ime, et neus ( w*iquam per alium moftrae legis Sacramenta Conferunt au- T reapfíe inflituiffe certum eftt. i tem non tantum gratiam , qua Filii DEI efh- cimur, /eu babitualem , fed etiam acualem, )u id eft auxilia ad pie vivendum conducentia; N prout amplius deinceps patebit. Qua vero I yatione nobilia adeo dona in nobis Sacrá- Alii enim Ti xnenta efficiant , haud confentiunt. int 5 li ?b?fbam? a; producegtem in iis vim ftatui alii P »4 Caput [. * 187 - alii vero /sorali effcacitate contenti funt, quatenus fcilicet tanquam actiones ipfius |dam ett, CHRISTI fua. dignitate DEVM movent . ad dandam gratiam. Et quidem in cauffa mo- VU rali etiam veram quamdam etíi moralem vim L. contineri patet ex iis, quae de Simonia a j Wsl " $. 1664, et deinc;ps dicebam. 1 u t SC1 647: H Ipfum tamen hoc fignum d Vinitus inftitutum, feu ipfüm Sacramentum prout . i IVto. ex definitione S. 1844. quodam- j j0s modo inferre licet, abfolvitur feu corifti- AT tuitur rebus tanquam mazeria, et verbis tan- ( Y quam forma: lia decretum EVGEN.: IV. in 1 non Concil. Florent. Et quidem res ipfae dicun- rem tur materia remoía, ufüs vero earum re- ; 1 rum, feu a&io, qua adhibentur, eft ma- n teria proxima. Sic aqua eft materia remo- ]i " n ta Daptifmni, aqüae vero affüfio materia N ! proxima; et verba adhiberi folita Sacra- t menti forma funt. Jn Has porro materias, gp[mï et formas ipfe CHRISTVS eo ipfo, quod acramenta inftituerit, faltem in genere g J ená defignavit: nam Sacramenta ipfa, aut eo- rum materiam et formam inftituere idem E eít. etii Vt adeo mutationes defüper facien- t]etts en dae non tantum faerilegae fint, fed etiam xn[]an Sacramentum , ejusque vim periculo ex. oU ponant, cum uti Sact que ad efficiendam gratiam g nihil valere qu eat, nifi quod a Chrifto Ju Ils hanc vim obtinuit *) H il Il *) Cits 188 Tractatus XVI. & Circa quaedam tamen Sacramenta a CHRI- f STO folum genus materiae, et formae con- ftitutum effe volunt, munus vero defignandi earum fpeciem Ecclefiae ex ejus voluntate ! competere, Sic forma poenitentiae a neítra non nihil diverfa quondam obtinuiffe vide- gur. Sed etiam in extrema Vnáione pro in- firmo oratio fundenda, feu potius fpecies $ orationis a CHRISTO definita fuiffe non vi- detur. Signa quoque, quibus in Sacramento ordinis poteítas facra confertur, arbitrio Ec- clefiae effe obnoxia multi volunt, dummodo tal& adhibeatur, quo S. Poteftatem aliquam conferri figniücenlu' gtc, CAPVT SECVNDVM. - T De Miniflro Sacramentorum. sl $. 1848. Minifter Sacramentum extrinfecus con- cerpens, ut Sacramenta efficaciter conficiat, in» j diget intentione, quae 6. 1849. Imprimis fat definita effe debet, ita ut voluntas feratur in obje&um, quod reapfe, $.1850. Eti non quoad nos determinatum fit, Sed ] . 1841. Eadem intentio debet infuper fat efficam effe, et fub hàc confideratione eft vel actualis, vel virtualis, aut habitualis. Ex quibus noü tantum prima, fed etiam fecunda ad conficien, dum Sacramentum fufficit: licet haec virtualis $. 1852. Obfcura, et reapfe a&us voluntatis modo, et tacite perdurans effe videatur. Aft fl $ .1853. Intentio tantum habitualis adminiftranz dum Sacramentum minime fufficit, Y g. I854Q Caput H 189 IN $ r 1834. Verum efücacia intentionum infuper vel Cor libera, et abíoluta ; vel alicui conditioni pot- eft effe obnoxià: d tAt 1 1958.. qusmodi tàmen conditiones pofTunt effe (ira i vel de eventiu primum futuro ; vel de praete- rito, aut praefenti: iffae tamen duae poftétiores M Rn $. 1856. Non funt proprii nominis conditiones ; jn v atque ideo Uurgente dubio ex probata quavis tret raüone; ímo ex fola Sácrammaentum tecipere ) fe volentis utilitate facile adhibendae. Ea tamen ny 1837. Conditio, quae in futurum concipitur ; qua ad nullum Sacramentum (nifi; in, matrimonio quandoque) admitti poteft, $ e 1838. Vt vero Minifter conferendo tantá niy- fteria licité, i.€., abs peccato fe pérat, debet in ftatu divin ae gratiae exiftere: quod quidem o 18$9. Multo magis, et fub periculo pluriunt ( deliéctorum ad actum Sacríficii requiritur. j lt . 1960. In Sàcramento Poenitentiae nminiftrando tot peccáta talis committit , quot poenitentes l'a ].': abfolvit; quod pfïs * 1861. Secus fe habet in difpenfandà S3. 'Euchä-a riftia, f Demum . IP62. Additur, quid de Diacóno ad aram mi- ficat nirante, de eo, qui folemniter ad populum jlifs dicit, item de illis, qui Sactificio interfunt, 0R cenfetidum fit; fi talia in ftatu gravis peccati ant; jer m Iu 9. 1848. 900 Iïä,-quae £éne ratim Sácrámenta exirin/e: €/s COncernunt, $.1844. funt MINISTÉR jrit Sacramenti » Tecipiens illud feu fubjettum.Sa- ^ jj cra- 190 Tractatus XVI. cramenti, ac demum Sacramenti effettus. Ex parte rminiítri quaedam requiruntur, : ut valide, et alia, ut licites id eft, juíte, et absque culpa haec Myfteria miniftret. Porro ad valorem generatim (nam diverfa Sacramenta diverfis, et fibi fpecialibus in- i digent conditionibus) in miniftro requiri- )U d tur intentio, faciendi id, quod Chriftus in- ftituit, quod facit Ecclefia, feu miniftrandi ( Int facrum quoddam imyfterium, feu demum (quae eft aliquorum audax, et in delicata, ac gravi adeo materia neutiquam adoptan- da opin jo) actum extérnum duntaxat exer. cendi, TRIDENT. Seff. 711. Can. XI. t lQ $. 1849: fi l Haec vero ihtentio duabus indiget lt Ye dotibus, fcilicet debet effe defimita, ac af determinata, feu potius debet in defini- ito tam, ac determinatam materiam ferri e,g. W hanc vel has hoftias, non vero ex pluri- ] bus decem incertas, ac non defignatag confecrando. Et, quae eft dos altera, de- bet effe fat efícax. Jam agendo de prima dote quantum ad homines, quibus con- fertur Sacramentum, vix dabitur pericu- lum: quilibet enim praefentem vult abfol. vere, baptizare, confirmare etc. ut adeo non periclitetur Sacramentum, etfi fübfit Petrus, dum Minifter Sacramenti putat ad- effe Caput II. : C effe. Paulum, . In mätri*monio tamen cujus- lmï J que intentio non in praefentem, fed in Jit, defignatam fibi perfonam fertur. lr con- Tet, fe&ione quoque FKuchariftiae erravit ille t Sacerdos, qui ex acervo hoftiarum fibi j appofitarum forte. nonnifi feptem hoftias qie pro totidem, qui altaris Sacramento refici jj defiderabant , hominibus confecrare voluit. adi Quaenam epim prae reliquis hoftide hac j iptcptione confecratae fuerunt ? ( ptan- $. r 850. ;xer j : 'Illa autem facerdotis follicïfïüd'o* mihi nimia videtur, qui , cum hoftia quaedam non confecrata aliis confectatis admixta fuiffet, eam non eft aufüs confe crare, Et licet ..hanc folicitudinem multi probent,. y? velintque, ut. omnes hoftiae a b eodem i l aofumm antur,. vel omnes. füb. conditione ( j iteràto u confecrentur j attamen eam. ratio. hi i Ü nem haud perfpicio: ]u ( qua prudens dubium induci queat *). at *) 'Equidem facil de e ápparet, quod materia coh- '1I]4 fecranda defigr làrj ita debeat, ut voluntas in uuam magis, quam in aliam feratür; ut au- ou ,,, tem 'eadem pr fit, ae reliquis intelle&ui cognita CU aut interroganti oftendi queat, nulla vfo ratio. evinucit. Particulae bic vel boc funt 'equidem* demonftrationi" de flinatae, fed [fuo qde munere fitis funguntur, 6 actum voluntatis fubxlï im hanc pot 1us, quam aliam 'materiam diri- l Q gunt, Vel dic: (i caécó acervus hoftiarum , vel clie 192 Tracïia*ms XVI. Veï vifu praedito hoftiae in vafe ölatiï*ae ad- ponantur, n poteft fingulas demonftrare ? et.tamen valide omnes confecrabit ; quia in- et individuá telle&ui et numerus quidem, | fünt ignota: voluntas tamen nonnifi in de- I( fignatas fertur, ll $ ISSI'. P ET Et haec quidem quantum ad defigna- t tionem, qua intentio in rem definitam ENI ferri debet. Nunc de ejus efícacia $. 1849* a&q Et quantum ad hanc inten tio dividitur in Prima, li atcualem ,. oirtualem s et babitualem. feu a&ualis, et, quae cum eadem conve- n r nit per omnia, aCtu exercita eü: acus vo. luntatis adhué perdurans, -quo quis vult ü confecrare, abfolvere etc. et haec. eft et efficaciffima, ad quos: i omnium optima, vis aC&us maxime fufficiens., Altera eft p eirtuilis, quae quidem a&u jam tranfit, in fui tamen virtute perftat, et agentem di- rigit et impellit ad actum *). ) Explicant eandem exemplo quodam: quidam ccidere decernens àrma. pa- inimicum fuum o: a rat, focios pugn e conducit , .proficifcitur ; infidias flruit etc. dub hisce actibus faepe de 1 caede perpetra nda ne cogitat quidem, et ta- fuasque áàctiones profequitur ; men pergit , , utpote quae utiqueé non ex intentione actueli fed ex vi ab jam tranfiit, fed ex virtuali, a&uali illa relicta, ae perdurante. Hoc vero intentionis genus fat efficax, et ex omnium fententia ad Sacramenta tam miniftranda, quam recipienda fufliciens eft. $. 1852. li L Caput iE 193 E $. 1852. u Lare? Illud duntaxat obfcürum manet, in vidii dé quo haec virtus ex intentione praeterita remanens confiftat. Mea quidem opinio- ne in voluntate nihil dari poteft, nifi actus; aut babitus, feu affuetudo ex frequentatis [ actibus comparata. I£íta fola principium ytat determinans ad a&ionem ef(fe non poteft ; I) actus vero voluntatis eft ipfa intentio actualis. r Quare,.ni fallor, intentio virtua. jj lis eft a&us voluntatis feapfe adhuc exi- ,mfe- flens, et quantum ad voluntatem ipfam NO: ab a&uali intentione minime diftin&a: ab vil ea tamen differt ex eo » quod intellectus ceü ad/ eam non attendat, utpote aliis cogni: " tionibus occupatus *), qUOSä u Eü 3 Nullum defiderium quiderh , nullani intentio- I nem poffumus habere abs cognitione praevia em dl' ejus rei, quam volumus; frequenter tamen rem aliquam volumus àbs fubfe quenti cogni- tione hujus voluntatis , feu potius a&us li- quidü bere exerciti,, et forfan adhu C perdurantis ; at ï et quod idem eft; non polífumus volle rerni fciti nifüi cognitam , poffumus vero eandem velle pe/f adu quodam, quem non cognoícimus. Et t t talis actus refl eXe non cognitus, licet vere jtt ) exiftens meà o conftituit. pinione intentionem . virzualerà : 9uaf Qua quidem explicatione etiam aM illüd intellíg itur, quod intentio virtualis pof- : vai It efle prin conficienda cipium aétionis moralis, et fic ad nniüï) Sacramenta proxime fuflicere. [ Jom. V. N b. 1852, H u Jractatus XV E 194 $. 1853- s .& babi- Tertium ge Ms intentionum e tualis, id eft, ea, quae penitus jam tranfit, adeo ut nec in virtute fua perduret: at. tamen a&u quodam contrario non fit re- tractata. Et haec ad Sacramenta mini. ftranda haud fufücit, cum nihil efficacita- tis habeat, et fic principium actus moralis $ effe non queat. $. 1854. intentio tamen quantum ad efficaciam etiam aliam divifionem fubit,.qua vel ab- vel conditioni alicui obnoxia cen- foluia , Prior eft, quae libere, ditionata vocatut: ac nulli eventui àlligata concipitur, e. g. un- volo té baptizarej altera vero ex vol liqua circumftantia extriti* n tate ageütis ab à feca dependet, e. g.. VO lo-te baptizare, fi Pater tuus Vivat. jam ' barum | conditio- num quibus. àgentes, pacifcentes, etc. fuas intentiones álligare folent, aliae funt de de praefenti, aut praeterito : aliae vero futuro. $. 1855- 'Vot'a.-, intentiones, et pacta alligata àd conditionem praefentem , Vv€ ] praeteri- tam vocantur conditionata , reapfe tamen talia non funt, et modo jam ve ] ex in- togro L ICaþut "n T95 tegro vim obtinent, velq penitus nulla Mil Id funt *). Vid. tratbat, » omum. j dl- *) Vbi etiam nimiam plerorumque Religionem non fatis capio, qui ad Sacramenta fub con.- t ditione praefente , aut praeterita miniftranda ?'M £ravem adeo requ irunt cauffam. Mea opi- nione fufficit, fola recipientis utilita xl fperamus licet S illa, qua incerto, in eo grati am vel in- Qs ducendam, vel- augendam. Et fic fub tali conditione fcilicet piieterit 4, aut praefente toties Sacramentum Ípes etiam probabili rede miniftratur, quoties. S duntaxat affülget, illud valitürum, etíi * dem magni et g alia ratio non fuppetat. Equi- [EI raves admodum huic licentiae adverfabuntur , utpote quae antiquitati, et | ü- majoribus noftri $ penitus igfota, et in res ( fanciffimas paru mrtr everens eft: verum, quan- bett, tum ad fenfum Ecc lefiae fufficiat nobis eun- f I) dem nobis non effe adverfum, etfi fuffragan- lat tem .non habeamus. W IUl Ecclefia judicante uti- que, non item Ecclefi à filente proprio judi- eävr nn cio indulgere bericulo tat. Certe de B fum eft, firatio fuppe- J i aptifmo füb conditione ali- qua miniftrando tr J g ium.aut quatuor primorum Ü M faeculorum exemp lum non fuppetit, nihilo- minus fübfequenti a jl f nus haud gravate ad optaverunt. faecula hoc Baptifmi ge- Conditiones qo " aliis Sacramentis adj iciendae adhuc recentio- res funt: ac demum plura alia circa Sacra- menta ufus recentior, et ufui fuífra gans ratio induxit, quorum in fu periore aetate nulla, " 4ut incerta vefligia lab entur, Sic ipfius ge- li at neratim intentionis neceffitas vi 1 ris graviffimis, T o fummis incerta, et non nj fi ope divinae patefactionig um ebatar, primum addifacnd a quondam vi- j ng N2 $. 1'856. ss Tractatus XVÍ. 196 ä. 18565 ^ Videtur autem fat grais rvatio üfum : Si enim eximia licet hunc commendare horum myfteriorum fantit as non obeft, l —— quin p ofint fimpliciter et abs ulla condi- tione a dhiberi, quando gratiàe etiam au- — — 29 endae tantum fpes certa fe offert, cur non licet eadem fub conditione (putà fem- per prae terita aut praefente) miniftrare; fi augend ae gratiae fpes probabilis id fua- Scilicet-certum ad certum , et pro- det ? babile, ad ptobabile eandem videntur pro: ortionem fubire *). . fuper rationé *) Quod quidem ab intrinfeca in fuaderi poteft, nam vel ea conditio4 à qua pendet intentio, reapfe fubfiftit et Sacramen- tum et integre et modo jam valét, eftqué totus actus plané abíolutus; vel ea conditio et Sacramentum nullate- reipía non obtinet ; pus miniftratur: imo nec attingitur ; eogued nulla prorfus fit intentio , et verba: Ego té non in altiore fenfu proferantur; alebZUO H quam a Do&ore, qui dicit haec verba eue Sacramenti -- poenitentiaé. Iiorum formanm JCtorum, Ro: nanorum veriffima e(t fententía, qui.condition es de praeterito, et de praefenti re conditionum pe- hi eventu conceptas €x gene nitus excludunt, eoquod omne negotium ab initio mox vel abfolvant,. vel penitus in. fe&um relinqudnt, ita, ut nec attimgant iilud, aut aliquod initium eidem dent. Quaré non intelligo , qua ratione debita reverentia Sacra- g ipento derogetur, quod deficiente conditione in nulla fui parte exfittit, cum utique hulla- senus exfiftenti nullatenus pofüit fieri injuria. & 9. 10575 Capui II, 197 Mi : $. 1857. cet Aliter utique fentiendum de condi- [ tione «d futurun alligata: haec enim cum Vil fufpendat a&um , feu potius intentionem j agendi, Sacramentum fi [uo effe&u femper W deftituit **), dl *) Hoc enim non poteft valere eo tempore, : lt quo ritus exercetur: tunc enim nondum ab- ï li folvitur:" neque * eo tempore, quo intentio FLO perficitur, et prout loquimur a füa conditione puvificatur ; ibi enim nullus amplius exfiftit Du ritus, Aliud eft in matrimonio: hujus enim natura, cum ex integro moralis fit, et nil NIUUC u nifi partum, pote(f partes "oraliter, id eft, i QU dn aeftimatione humana extarites babere. Pof- fum -fcilicet cum aliquo in füturum contra- here, neminem vero poffuüm in futurum la- (n lt vare, neque nunc aquis intingere, ita ut JdW h alio primum n Lice tempore a fordibus purgetur. [ u t etiam ad matrimonium tales conditio- hi t Res nOn ni(i pericu lofe, et vix aliquando abs " culpa adimittantur, ! mi rbä eu : 1858. Jlorub rentily Et haec minifter ad validum Sacra- elelid mentum debet afferre: fequentibus indi. 1 [* n?lb get, ut illud abs culpa miniftret. $. 1848. ; M Et primum quidem eft, ut ipfusmet a gra- fïud, vi noxa immunis in gratia divina exfiftat, i n( graviffme peccaturus, fi illotis manibus, st if Jl li et res fanctiffimas tra&are, et in ipfa gra- l hï tiae penetralia inimicus DEI fe introdu- j €cere audeat. ldque etiam de miniftro non j T 3 cons . us Trattatus XVI. 198 ' confectato, qualis ad Daptifmum eft Chri- ftianus quiscunque, fi facerdos haberi non queat, jure intelhigunt; nam et ifte con- ficit Sacramentum. Repentina tamen ne- cefitas tam miniftrum confecratum, quam 5 non confecratum excufat. Si exempli gra- tia infans fine Daptifmo, et aeger fine ab- folutione poffet mori, donec minifter per l contritionem diu, et operofe gratiam in fe reparare conaretur, ) Q li $. 1859-.1 ü Quod quidem ex eminenti ratione ve« K rum eít, fiquis in damnatorio hoc ftatu ( "u facrificare audeat, idque eo certius eft, quo nobilior actio facrificium prae con- fectione Sacramenti eít. Imo, quadrupli- cis omnino peccati reum faciunt talem: nam primo indigne facrificat: lldo. In. digne Sacramentum recipit. IlItio. lllud indignus, ac denique ZE Etfi duo ulti- l IV. Indigno miniftrat. 1ba membra certa non fint: vel faltem tertium aliquod dubium patiatur: priora tamen omnino certa funt. Id tamen ía- cile conceffero, quod omnia ifta facrilegia ( fatis exponantur, fi paenitens dicat fe in ftatu peccati facrificium obtuliffe. l * j $. 1860. d . Caput. IL. 199 S. 1860. If N Sunt, qui unicum peccatum admitti 01 dicunt ab eo, qui quavis peccati reus, [ Sacramentum poenitentiae pluribus conti- m 'h* nue et fine intervallo miniftrat: eoquod M actiones centieuae adeo in eandem, coa- zab lefcere videantur. Verum propinquitas p temporis ninime, fufficit, ut ex duobus n aut pluribus actibus fiat unicus, fed requi- riur, ut unus referatur ad alium. 'Jam confefho, et judicium Titii ne quidem pa- rum pertinet ad confeffionem, et judicium Caji, quomodo érgo haec duo. coalefcere i poffunt ? An ex eo quis unicam patravit dU caedem, quod occifo Petro, mox etiam, f& et fine intervallo interficiat Paulum? íÍcili- m- cet fola propinquitas temporis non fuffi- cit, Ut ex duobus a&ibus fiat unicus; et n 42 tot funt injuriae, et quod idem eft, pec- Y cata, quod a&tibus idem jus, vel quot jura codem a&u laedwntur, prout agendo de li differentia, qua peccata fpecie aut nu- mero diffe ,MQ * et feq. runt, dicam . inferius S 1979. Itef $ 1861. jorà f De eo, qui in ftatu lethalis noxae cenftitutus auguflum. Euchariftiae Sacra- mgä [en mentum difpenfat, varie fentiunt. Aliqui non nifi leve tali delictum imputant; ali- qui grave, fed unicum alii denique tot N 4 grag o Ea 260 Trattatus XV T. gravia, quot hominibus divinum hunc ci. f bum miniítrat. Mea opinione gravis no- ( xa in eo eft, quod Eucharifüam tapgere N j/ audeat: horret enim vehementer fenfus pietatis cogitare, manum peccatricem di- I« t viniflimae Perfonae injici. Certe expavefcit mens, fi audiat, quod JDiabolus illum a[Jum- X erit in [antkam civitatem &c. Et quot de- U mum gradibus Daemon homine impio de- pà terior eft? . Et quia unus, idemque ta&tus, [ ac geftatio eft, unicum etiam, fed morti- Thr ferum peccatum effe cenferem, quando Ti ( pluribus continenter hoc myfterium quis largitur: quatenus enim facerdos illad Sa- r cramentum duntaxat difpenfat, (f re&e W fentio, graviter non peccat, eoquod ! difpenfando non fit minifter, imo ejus d opera adeo non attingit Sacramentum, ut j ne quidem neceffaria fit: cum quilibet con- l fecratum panem, quantum ex jure divino et quoad vim obtinendae gratiae poflit l fumere ipfusmet. li l S. 1862. An Diaconus, imo etiam Subdiaco- nus, fua officia folemniter obeuntes, item Ó facerdos ad populum dicens, ac denique quilibet miflae facrificio affiftens, fiquidem gratia fint deftituti, novo, eoque gravi fe piaculo inficiant, difceptatur inter Theo- logos. Ex his autem omnium periculo- fiffime Capzuï 1IH. 291 Q fiffde agere, ac peccato maxime propin. T0 quos eíle cenferem eos, qui facrificio u Miffae intereffe, eique ut offerentes affi- 1füs ftere audent, ejusque ex parte aliqua aucto- NU res et effe&tores exfiftunt; dum non tan- il tum gravis noxae fibi'confcii funt, fed jf infuper peccati recens committendi de- : (s cretum fovent, Aeternum quippe aeterni ) ( patris filium offerre, et animo ita fimul Qus comparatum effe, ut eandem immenfam n J majeftatem graviter offendere paratus fit, 1ndo mea opinione maxime temerarium eft. Eos (iUIS tamen, qui fine voluntate deinceps pec- N candi, etfi de praeterito peccato non fat ( poenitentes facro interfünt, non aufim de uhod ulla noxa arguere. Nam facrificium hoc u eft expiatorium feu ad iniquum cum Deo m; l reconciliandum inftitutum : bujus quippe ob- Ü j latione. placatus Dowinus gratiam ,. et. denum n poenitentiae concedens , crimnina. et peccata eiiaut poff ingentia dimittit. — "Trident. fe[f. 23. c. H. wunde iales miferos huic facrificio affiftere vel maxime convenit. o CAPVT TTERTIVM, em De fubjeäo Sacramentorum , id eft , de üs, qui qu Sacramenia Tecibiunt, ei de eorundem de effectibus. 1l $. 18635. In recipiente Sacramentum, ad hujus u valore m requiritur intentio habitualis; quod ]i tamen fe NÀ S. 136? as 202 Tractatus XVI. S 1964. Ia dubium vocatur: bil $. 62. Eftque haec Quaeftio parum ad ufüm ( lu comparata. s. 66 Effe&us Sacramentorum funt gratia, et ; character, & C $. 1867. Gratia vero in a&ualem, et habitualem dividitur. Hulus vero auguienta, et nom in- €0 itia per Sacramenta vivorum plerumque tribuun- Qu tur; quod Qu IQG(,. Secus fe habet.in Sacramentis mortuo- tf äl 1ums utráque Vx.lO Mi $. 1869. Etiam w1at1as a&uales o,)pmtone confe- runt. 10 p ( o. Hos porro gratias Sacramenta sfficiunt et quidem etiam ex opere b ex opere operato ; operato mj :orem in homine ma(rls 1)1&813?111110. [ bl 18 71. In quam praeparationem falt em ea pia M di Sa- PCIH computantur, quae intuitu 1ec1plen li cramenti obeuntur. Caeterum Ó Hae gratiae ex morali potius, quam phy- N $. 1872. Hic fica Sacramentorum eflicacia conferuntur. T denique ( 6. IO LJ' Ea, quae de charactere habertur, pau* | li cis explicantur, T IN 1l 1863. diaia It $ ( Nu »c de /fübje&to, feu de 1e01pxont1bus $a. fs cramentum aawdum eít, $. 1848 Et qul- t n- dem ut *vacmmenta valide remplant, i (at digent aliqua. intentioue, qualis fufficit, H D vel babituaks fit, feu quae aliquando ha- & iM bita, —— — — — Caþutu 11I. 203 bita, in nulla fui virtute permanens, con- afin traria tamen voluntate nunquam deleta fuit. Ita communis fenfus habet, fuffra. ;3;, ü gatur etiam riiuale. Romanum fub Paulo lV, editum titul. de Dapt. adult. Etiam favet YRutat Can. I2. cOnc. àürauficani primi, et can. fOR j concil. Dlliberitani XLVtus, quorum uter- Tib que jubet eum baptizari, de quo conftat, quod modo ufürationis deftitutus, prius l A[lüO tamen Baptifma petierit. Etiam huc fa- - conte cit c. 3C de Bapti $. 1264. ffciutt Verum etiam hic ïibeat, aliquod du- qu bium movere, an fcilicet haec, de qua gpzïflïï)i apimus, intentio babüualis requiratur in |ü 'fU €o, qui Sacramentum recipit . Nam vel qi* ifta intentio fuum effe&um exferit, quan- do-datur; fed tunc non exfiftit Sacramen. n lr tum, vel id facit, quando datür- Sacra. mentum? fed tunc ex ea nec virtus qui- dem aliqua exfiftit, et quod confequitur, n nihil poteft efficere Concilia, et au&o- ritates Ecclefiae , quae pro neceflitate hujus intentionis proferuntur, aliud. fors non ecernunt, quam ex judicio humano cen. ; Oi fendum effe, eum reapfe nolle, qui cum p toties velle- potuiffet,. nullum fuae volun- li j tatis indicium edidit: imo talem praecite lr ad tale myfterium recipiendum- effe in- ]t €ptum rede quilibet judicabit, 1Ivam e. g. J 1 in 204 "Tractetus XVT. in negotio Baptifmi (idem circa poeniten- tiam) vel cognovit, . et fimul defideravit H veritatem, et neceflitatem horum Sacra- mentorum ? Et abs dubio fuae fidei, et fui defiderii aliquod indicium ediderit; vel eami, duam mox commemoravi, yel veri- vel tatem , jeceffitatem aut. non cogno:- vit, aut fi cognovit, haec myfteria nom M expetiit ? Et tunc ex alio capite eorum CUf recipiendorüm incapax elt *). hUI *,; Ex quibus tamen minime evincitur, hanc N intentionem " babitualem fua bonitate aliquid t conferre aut requiri ad hoc, ut Sacramen- E tum valide recipiatur. Sed petitio, feu ma- lr nifeftatum defiderium fignum potius debitae praeparaiionis, non praeparationis neceffariae l pars effe videtur, Q & S 1865, W Et quidem circa baptifmum ét poeni- le tentiam, ac pleraque Sacramenta haec quae- ftio otiofa erit *). Quantum vero ad mi. pniftrandam confirmationem, et extremam un&ionem aliquod momentum continere videtur. Et plane extremam Vncionem ii etiam ex ufü quoque, quantum mihi con- l ftat, plerique conferunt etiam iis, qui fen- T fibus. deftituti, nec durante morbo, nec l oyaevie hujus Sacramenti recipiendi ali- H quod defiderium prodiderunt **). O * Raro enim adultus baptizandus eft, qui fen- Qj ' fibus omnibus deítitutus fit; ad poenitentiam Vero W 26 Cäpzzt Iil. nitth veró dolor, et actus mentis, imo qualiscun- que confeífio requiritur. PU **) Licet etiam hic vitam pie a&am pro inten- T tione omnia feliciter moriendi fubífidia reci« N piendi fors interpretabuntur.; N Pïï r l vt l $- 1866. cognt 3 10 Ad räci;)ienda digne, et cum fru&u Sacramenta varia infuper requiruntur, quae, erud cum fingulis Sacramentis fint propria, huc non pértinent. Quare potius ad effeCtulin l hat ] Sacramentorum generalem explicandum 1 hqh transeo/ $. 1448. et ifte eft duplex, fcili- eratttt (ei n cev gratia et cbaratier , quamquam charaétér deblt non vere ad genus Sacramentorum perti- i neat, fed tribus fpecialis fit. Gratia vero omnium Sacramentorum generalis effectus eft, quae proin gratia confideranda eft vel fecundum (uam naturam , et diverfita. ts tem, vel fecundum comtodum, quo a d qïiäf ] Sacramentis efficitur. D trno $. 1867. J " j Gratia itaque ex natura füà vel eft bá- 100 [ bitualis, feu [anüifitans, vel eft aftualis, ) Conc Prior eft donum quoddam a fpiritu fancto ;i fGU' n infufum perdurans, quo amici Dei, imo Filii Dei ipfius adoptivi conftituimur. Do. T hum mirabile, atque omnem aeítiniationerni excedens! alterüm genus gratiae eft do- yi num quoddam tranfiens intelleczum caelefti i ]juce n Lj " 206 Trattatus. XVT - luce illuftrans, aut voluntatem fan&is mo- tionibus excitans ad juítàs, easque, quae fupra natt r LÀ am funt, operationes, WVtrius- que autem generis gratiae per Sacramenta 4nobis miniftrantur Et quidem Sacramenta fl ivorum efüiciunt augmentum gratiae fancti- "ficantis. Sunt enim Sacramenta vivorum pro iis inftituta, qui praevie jam in gra- tia exiflentes, Dco vivunt *). bf s & ? Qua ndoque tamen, ut loqui folemus, per áccidens etiam ifta Sacramenta, primam gra- ( noxae iiam' conferunt , et hominem gravis BReum cum Deo reconciliant ; cum fcilicet ïxl homo peccata dolore minus perfe&to, et fe W folo ad conferendam gratiam non fuficiente ! deteftans tale Sacraàmentum vivorum fufci- pit. Et quidem hanc vim gratiam primam ii fortuito , et extra ordinem efficiendi melior, N majorque Theologorum pars tuetur. ER Q S' 1868. Sacramentaà vero mortuorum, qualia funt Baptifmus et poenitentia pro mortuis, id eft, gratia Dei privatis funt inftituta; atque ideo efficiunt primam gratiam, id u eft, hominem a trifti peccati conditione D ad ítatum divinae amicitiae transferunt. ü Licet etiam ifta ab homine jam alios jufto & fufcepta frequentifime fecundam, id eft, tj - gratiae prius jam exfiftentis augmentum ] efficiant. Szy $. 1869. 297 qaþz;t 1. l $. 1869. [hy 'Á Qu Praeter gratiam fan&ificantem utrius. lii que generis Sacramenta fcilicet tam viro. jenü rum, tam ea, quae funt mortuorum, gra- iF Hias infuper aGuales, feu pie vivendi-fub- ii fidia efficiunt, non quidem éa-mox, fed Q plerumque tempore congruo e. g. urgente ] gl'ä' &raviore.pugna. conferenda, Atque haec gratiam efficiendi vis in diverfis Sacramen- 8T q tis diverfa efl. Sunt enim alia aliis effi- " caciora, et infuper ad diverfos fines in- [ T0j ftituta. Vnde quantum ad gratias attuales feilit ü h aliquod Sacramentum non tantum majora prae alio,' fed etiam divería auxilia mini- Wi 12 j fl,'f ftrat. Sic e. g. Ordo ad munia facra ob. st eunda, extrema Vnétio ad pie bedteque siit moriendum, Auguttum Altaris My(terium ad fervorem charitatis potifümum, et fie denique alia ad proptios quosvis fines po- tifimum juvant. u qna r dul $. 18(0. Htul ub Nune jam de modo, quo Sacramenta " lä gratiam efficiunt, videndum $.1866. ld one autem praeftant ex opere operato, id cft, ünt. ex vi fibi a Deo indita, et non tantum 3090 €X opere operantis , id eft, pro ratione me- i eii riti, aut pro dignitate noftràrum a&tionum. t lta definit, Concil, Trid. Seff. VIl, Can. 8. ia Siquis däxerit, per ipfa novae legis Sacramen ex " TU 208 Traviatus XVÍ. te ex opere operato mom conferri gratiam — — anaibema fi. lpfa tamen recipientis prae- Y páratio magnopere curanda eft, 'Nam i [ jun&a heec gratia n on tantum ex opere ofe- ï? rantis, feu pro mcerito noftri conatus , fed etiam ex opere operato, feu ex vi ipfius $a« efc cramenti cr w it: velut ab igne in mate- riam plus, mimusque ap Y ve vis exferitur * 4 ï. tam mla.jor , minor- [ qui *) Sic, ut rudem computationemi ineamus, fcili divinam menfam accedit ardore mentis, qui fit duorum graduum, recipiet quatuor gra- (ui tfic dus, gratdae binos fcilicet pro merito [uaé praeparationis, et alios binos ex v1 Sacra- ité mentl. Qui vero idem facit cum ardore t quatuor graduum, non tantum ex merito fuo;s fed. infuper ex virtute Sacramenti duplicata pm; lm augmenta,, et fic octo gradus gratiaé capiet; Et ita commuriffumus fenfus, et ipfa expe- fs prientia' habet. Suffragante Trid. Seff. VI, Can. VIL quod ait: a Daptizatis reeipi juffi- tiam fecundum propriaim cujusque. difpofitio '71 eifi e£ coopewnionem. Q j $. 187f. 61 Illa impliéatior eft quaeftio , quaenam bof demum dotes, aut actiones in praeparatio: €( ü nem ita computentur, ut enim Sacramenta ex vi propria plus gratiae conferant. |Ali- hy qui quaecunque Lona opera, aut cujuscum- r gradus u que virtutis exercitationem; alii ratiae fan&ificantis huc computant. Id ld fal— folum certum effe crediderim, ómnes, Ug teim l Caput IIT. 209 tem as praeparationes valere, et vim t Sacramentorum velut acuere, quae ad fe af digne praeparandum obeuntur. . Hae enim u ex ipfa intentione agentis ad Sacramentum led relatae cum eo. velut connectuntur. )v j Dl D g. I8720 1D0! Circa modum conferendi gratiam illud quoque inter Theologos difputatur, an "m fcilicet vis ifta fit pbyfica, vel moralis, f 1U Quia vero certum eft, 5S. hisce Myfteriis rg B efüciendae gratiae vim certam, et veram EL ineffe, noftra bona pace alii defüper difpu- TOU tabunt, et quamcunque voluerint, partem 101 ] Il u propugnabunt: noftra enim 'The ologia fo- ) lum ufüm faltem per am maximam partem j nþ n fpc&at. $. 1873. i ] Cum vero Sacramentorum alter effe. &us fit cbara&ter, de eo modo agendum S. 1866. Hunc quidem non omnia, fed ea duntaxat imprimunt, quae iterari non poffunt. T Suntque Baptifmus , Confirmatio ao et Ordo. De hoc Concil. Trid. ita defi- entà nit. Seff. Vl. can. 9. Siquis dixerit , in iri- hY bus. Sacvamentis Baptifmo, confirmatione, et scul! ordine nou imprimi cbaraüerem in anima , boc r eff , fignum quoddam Jbirituale , et indelebile, unde ea ilerari non poffunt, anatbema fit. Ex ! quo quidem patet, ex eo cbaracterem e(ï"e in Tomug F. 216 | 'eractaius XVI. indelebilem , quod nullo peccato , aut con. traria voluntate, denique pulla ratione, ne quidem in altera vita extingui poffit, Item eundem reapfe exiftere , et ejus na- turam non mere morálem effe, licet ab omni materia fegregatus de natura Spiri- Vnde is, quod tertium tuum participet. eít, in ménte, neutiquam in corpore, aut quocunque fenfü recipitur. C0 j [ ^. h3 lii &t m d I NT W g (i ij " fü Tra&a- « Caput. I. 21I con QDf TRACTATVS XVII. l, DE SACRAMENTO BAPTISMI, CONFIR- ) Dà: t MATIONIVS, ET EVCHARISTIAE. Sgïïï- o Sacramenta ägciafim eo ordine recenfen- V l tur, quo. antiquitus conferri folebant, T. Nam primo loco baptifmo, et dein mox confirmatione initiabantur: quibus dein fine intervallo Euchariftia probebatur. Poe- nitentiae facramentum vel poft lapfum, vel certe ferius eonferebatur, Extrema unctio jam ex indole, et inftitutione fua folebat effe ultimum. ^Ordo denique, ac matri- monium tanquam Sacramenta quibusdam duntaxat propria, et minime communia i Velut extra ordinem p"onuntïui'. CAPVT. PRIMVM. De maieria, et fwma Baptifmi. S 1874. De Sacramento Baptifmi non ex Ordine dignitatis, fed confuetudinis dum. primo loco agfene $- 1875. Tria vero Baptifmata " , et inter baec pri- mum baptifma flaminis ; $. 1876. Tum v ero baptifmus fanguinis; ac de- nique - $. 1877. Proprii nominis, et quod fluminis baptif- mà Vocamus, refertur. Ex cujus definitione ! ub o2 $. 1876« 212 Tö*actaius XVIf. $. 1878. Intelligitur, quantum ad materiam remo- tam, quinam liquores certo inepti, quinatm du- 1 bii, ac denique quales omni periculo vacui exiftant. f [: $. 1879» Sed eadem definitio explicat etiam D4- enti , feu leva- d teriam proximam hujus. Sacran tionem, quae tribus potiffimudt B )odis fieri pgt- eít, ita tamen ( $. 1880. Vt perinde fit, an baptizandus aqua&, vel ifta baptizando adhibeatur. [ii G. 1881. Hic jam forma certo fufficiens, item Vil f . tg32. Formulae dubiae, et aperte infuper ine Ti eptae refgruntun hi i t $.18?43 N d fingu: Sacramentïs in genere fpc&ätis, a ( lJà jam defcendendum eít/$. 1844. Et qui- e dem ex commuhni ufu, primo loco Baptifmo agendum, tunc de confirmatione, Euachariftia , et fic deinceps. Quantum enim ad dignitatem ex S. Thoma fequen- tem ordiüem ftatuerunt: feilicet 1mo0. loco El flimum.altaris myfte: 4 iuguftum ,..ac divini riam, 2do loco ordinem, 3tio. loco con- lyr firmationem, 4to. extremam unctionem, hr «to, Baptifmum, 6to. Poenitentiam, 7mo., MIW lt Maþr;jmonium. $. 1875 ( 'FL Y li | 'Triplexz genus Baptifmi plerumque fta- Wi gui- t tuunt: fc;licec baptifmum flaminis , fan nis, | Capui [. 213. emy 1 d nis, et fluminis. Baptifinus flaminis reapfe aliud nihil eft, quam attus amoris Dei vicii fuper omnia, qui perfectum- dolorem de peccatis, propofitum fervandi omnia man- | (i t data, et fic etiam defiderium. fufcipiendi f l " Baptifma includit, Hoc porro PBaptifmi genus juftum facit, peccata (quantum ad TA culpam faltem) delet, hominique gratiam conciliat, Haec tamen omnia non ex ul virtute copnata, aut ex opere operato, fed ex opere operantis, et per viam me- lpcr Ó riti praeftat. Non enim eft Sacramentum, multo minus. imprimit Charac&erem, nec facit hominem effe membrum Ecclefiae, aut capacem alicujus Sacramenti valide i J MU cum effe&u recipiendi, M aM $. 1876. i rO[l V Udl l.lr Baptifini . etiam quoddam genus eft f Martyrium, feu mors pro fide, religione; 1 o aut quacunque alia afferenda virtute ex. mvlþz antlata. Et quidem ad, veri nominis Mar- Ü cov tyrium in adultis requiritur priino mors jety in odium virtutis illata: 2do. eadem mors szI aliquo fallem modo pro defenfione, et honore illius virtutis ab ipfo moriente ac- ceptata ; 3tio. a&tus fidei, fpei, et dolo- ris faitem imperfeGi, fi praeter origiuale, jl alis infuper peccatis inquinatus fuerict. In ) gl parvulis fufficit fola mors in odium virtu- ti$ p O 3 Trattatus XVI. | :æ—zïä tis ills illata. Imo fatis eft, fi parüulo e ( inter vifcera matris delitefcente, fola ma- ter in odium virtutis alicujus occidatur. li Vis . autem Martyrii prae a&u caritatis mul- to major eft; Nam praeter gratiam fan&i. ficantem , remiffionem non tantum culpa- rum, fed et omnium poenarum certo, et fe quod probe notandum, ex opere operato, feu ex vi quadam divinitus fibi indita con- f It fert: chara&erem tamen ne quidem hoc Baptifmi genus inprimit, nec vere aut per piu n Omlnia Chriftianum effe facit. Ti N $. 1 8773* qit Succedit fü demum proprii nominis Baptifmus, de quo praefens nobis nego- n Q tium eft, et quem re&e definiunt, effe novae legis Sacramentum, quo homo per H et verba a Chrifto inftituta f lavationem , denuo generatur Jam prout circa Sacra- e menta in genere fpe&tata, ita etiam circa fingula faciam $. 1844. Scilicet de Baptif- Hl Ye mo ejus naturam, fíeu ea, quibus con. ftat, et deinceps ea, quae extrinfecus (o eundem concernunt, explicabo Ejus na- Y tura, prout reliquorum omnium Sacra- li mentorum , materia et forma abíolvitur El $ 1846. Materia quidem alia remota, et (e ala proxima dicitur $.1846. Et quidem e in Baptifmo materiam conftituit aqua vera, be et Caput 1. 215 vul et naturalis definiente id Trident. Seff.7 |L d Can.2. fi quis dixerit, aquam veram, et naturalem non effe de necefflitate Baptifmi ht mri — —— anathema fit ii $. 1878 du *0, b Ex quo facile apparet, quae fit ma- teria ad hoc Sacramentum certo inepta, a COf fcilicet quodvis vinum, lac, oleum, liquo- res ex herbis, aut fru&ibus expreffi, fi ; n plurimum alienae materiae admixtum ha- um beant, aliaque ejusmodi ad baptifmum mi- nime valitura. Vt materiae vero dübiae in cafu neceffitatis, et non nifi fub con- ditione: fi fint materia Vallda, adhibendi funt omnes liquores , qui a natura aquae QR N parum diftant, ita ut ambiguum fit, an fub notione aqnae veniant, vel potius ad [ etv mg pü genus alterius liquoris pertmeant Quales funt, tenuis cerevifia, liquores ex herbis jl j et fructibus expreffi, ita ut parum alienae NU materiae contineant: ac demum omnia fluida, in quibus aqua majorem, materia Bg ] pt vero admixta minorem partem conftituit. ; ( Contra vero ex eadem ratione, et ex Ca- r[ä'CUS none Tridentino $. i 1877. habetur, quod ; n2 ACt? materlà certa, atque ad hoc Sacramentum abs omni dubio valitura fit aqua ex fon- NI U te, flumine, mari etc. haufta; item quae ^ ex pruina, nive, aut glac1e liquefacta ha- j betur, Vefa, 04 $. 1879 d 216 Tractatus XV 1I. $ 1879. Wj Materiam proximam baptifmi, prout Vil]i Ye ex ejus definitione facile intelligitur, con. ftituit ipfe ufus hujus aquase, quo homo farl Iü reapfe lavatur, quod quidem quantum ad EM inftitutionem a Chrifto factam *) fieri pot. eft vel per immer(ionem hominis in aquam, & vel per aquae afperfionem **), vel demum per ejusdem aquae infufionem. Requirunt autem ex ipfa lavationis, et baptifmi no- menclatura , ut aqua ipfum corpus, aut praecipuas ejus partes, quales funt caput, et pedus, contingat: et id quidem jure merito, alias enim hominem ablutum fuiffe vix intelligetur. Vnde folo brachio, ma- nu, aut digito, vel omnino folis veftibus madefacdtis, baptifmus erit dubius, qualis in cafu neceffitatis, et fub conditione tan- ( V tum tiniftraudus cft. & *) Quisque tamen, etfi non de neceffitate Sa- f cramenti , ex obfervantia in fuam Ecclefiam H ejus circa ritum baptifmi conftitutiones, et confuetudines, omnino fervare tenetur. hi ür *'^ In ea tamen copia aqua afpergi debet, ut defluens ex corp d neat. Qre rationem lavationis obti- li $. 1880. l Volunt praeterea ad rationem lava- Ü tionis requiri, ut minifter aquam bapti- Q zando, et non tantum hominem aquae appli- - Caput I. 217 applicet: neque fu&ïcer&, fi quis infantem fülicidio, fonti defiuenti etc. füpponat.' jmut qu) Verum id ego minime arbitror effe necef- farium. Nemo enim prudentum negabit, Domo ny mulieres veftes lineas lavare, etíi eas u aquae tantum applicent, immergant etc. ct neutiquam aquam in vefítes derivent *). (UAT amun *) Et nonne fic etiam baptifmo per immerfio- Qu nem. latinis probato, et graecis etiam ufitato k&uc' litem movere : deberemus, In quo utique n actione baptizantis homo a quae, et non aqua homini adhibetur ? mul to minus trina aquae apl infufio , aut ter re qui requiritur. petita hogünis immerfio hi $ 'ISSI. n eftibü;' Poft materiam ba ptifmi, jam de ejus- u dem forma agendum , et funt fequentia verba: Ego te baptizo in nomine patris , et filii, et fpiritus fan&i. Et quidem hac g l forma tria debent exprimi tj $ primo fcilicet aCtus baptifmi cum eo . qui eundem füfci- (f : pit, per verba: Te b aptizo, vel baptiza. tur fervus Chrifti,, quae formula graecis , lIt eft confueta, ob 2dO. unitas naturae divinae per verba: In nomine. 3tio. demum Tri. nitas perfonar um fÍcilicet . per verba: Pa- tris, et Filii, ab et Spiritus fanéti, ut adeo, l? is decedere airerat, periculum 'Sacramento WU quäe j O5 $. 1832. 51$ Tractatus | X VIL $. 1882. : Ex quo pat;"et fequenæs formulas du- l bio obnoxias fore. Kgo te baptizo in II nomine Patris, in nomine Filii, et in no- Non enim fat expri- mine Spiritus fan&i. ä munt ifta, omnibus tribus idem nomen, M eandem divinitatem. ineffe. Item in pote- ftate Patris. Rurfus; In nomine primae, ) fecundae, ac tertiae perfonae. Contra vero formulae certo irritae erunt fequen- tes: In nomine Chrifti:; in nomine S. S. 'lrinitatis; [n nomine Patris etc. id eft, Ego te bapuzo: ]pfa fi quis omiffa particula: mox dicat: In nomine Patris etc. lilud f BN demum tum in hoc, tum in aliis pleris- T0 que Sacramentis follicite curandum , ut ma- teria, et forma fimul adhibeantur; |ta, ut qu 1 unum faltem non fit penitus finitam, do- nec alteri initium detur. Securiflimum ett, p fi fi fimul quoad maximam partem| concure L» S acramenta tamen Poenitentiae, et Y pyant I matrimonii ex fua natura majorem tractum 10 i;emporis admittunt. h i CAPVT SECVNDVM. Q.q De Minifiro Baptifmi. $, 1885. AConditiones in miniftro Baptifmi jure " divino, et $. ;834. Humano requqiütae, maxime n i $. 1885* " Caþut II. 219 1885.. Circa obftetrices referuntur. Ex legibus praeterea ecclefiafticis ]s ( o 1 1886. Liber baptizatorum. ' n ! D 1887. Patrinus, et huic u 1888. Certa officia, infuper nomgn ä 1889. Ceremoniae in ritualibus contentae, et n p eae quidem pfimäe; $ 1890. Si omiffae fuerint, neceffario fuplendae (ontrt praecipiuntur, o [ g )* $ 1883. id & .l l Ipa baptifmi natura explicata, ex ordine j IH fe offerunt ea, quae baptifmum extrinfe. cus concernunt $. 1877. ; p Inter quae pri- i mo loco venit Minifter baptifmi, qualis lhk J quidem ex lege divina, atque ex ipfa con- ftitutione Chrifti eft omnis homo ratione If ul poilens, five is v erae, aut falfae religioni fit addiétus, in ftatt C | gratiae conftitutus, vel eadem privatus exfiftat; dummodo [1;363 :- u materiam, et formam cum legitima inten. tione adhibeat, lta Eugen.IV. in Concil. Florent. in Decret. àd Armenos. Nemo tamen fe ipfüm baptizare poteft, RFOBE'ER €. 4. de baptif. colligitur. j 5.188*. Leges facrae circa Miniütrum varia conftituerunt. Et quidem in exercendo iftó þaptg- l d 220 Tractaius XV1I. baptizandi munere ordo debet fervari, ita, ut primo loco, et nulla urgente necefli- tate, hoc officio fungi debeat folus Sacer- dos, isque ordinarius, feu qui in eo loco jurisdictionem exercet. Quales funt Epifco- us, Parochus, aut ejus Vicarius, Pof. funt tamen hi omnes hanc baptizandi fa- cultatem coramittere alteri facerdoti cui- que, vel etiam Diacopo; fi gravis urgeat ratio. Qui proin adhibitis folemnibus Ec- clefiae ceremoniis baptifmum miniftrare pocerit. Vid. can. 13. dift. 93. *7. *) Vtique fiquis periclitetur, ne abs baptiftio moriatur, etiam Subdiaconus, et poft hunc reliqui minores Clerici (nullis tamen adhibi- tis ritibus Ecclefiae) dein viri laici, ac ex- in foeminace, |denique homines a vera reli- gione penitus alieni baptizare poterunt. ]mo hic ipfe ordo mox defcriptus inverti poterit, fi e. g. foemina prae viro conferendi ba»tit- mi magis experta fit. $. 1885. - Ubi clare apparet, quantae obligatio: l nis fit, ut obítetrices munus baptizandi Ie quam optime, imo fuperflue edoceantur. ] Vrgente enim periculo et infelicis partus horrore cerebrum muliebre confilii ali- unde inops, ac perturbationi obnoxium facile errat , facilius infuper erraturum, fi d hujus negotii curam tantum, et non fatis expeditam notitiam habuerit *). *) Vnde Cäþut IL4 221 $) Vnde faepius tentandae, interrogandae, ac eefi demum jubendae funt, ut coram,et iterato tanti momenti actum exerceant. Sed infiper z ilarum dieecefimm confüetudinem, et ufum loc0 (quidquid aliis placeat) non probare non y (0 poíffum, quo baptizati.ab obff 'icibus ple- 1 rumque ac in fegula iterato, 5 conditione h) tamen , baptizari folent, aut etiam definita J l lege jubentur: cum experientia doceat in re |( trepida etiam viros fibi parum conftantes effe, u ac facillime errare; quod quidem magis in mulieribus circa pronuntiationem verborum; )UQ[C et ufum materiae eft proximum. Et demus itit li in uno alterove eventui nullum fubeffe peri- culum, aut dubium, attamen periculum com- mune eff tanti momenti, ut actus fingulares Qtifmo facile excufet, praecipue cum plerumque ar- Wi duimn.fit in fingulis cafibus inter fecuritatem, ,llib ac ambiguitatem difcernere. Denique etiam Q a illud. huc facit, quod ad $. 1856. de condi- g n tione in praeteritum, aut praefens tempus l s concepta dixeram, Vid. càn; 6, de confe. | m €rat, diít. 4. | j 9. 1846. Illud praeterea miniftro hujus Sacra. menti praecipitur, ut librum paratum ha- jj bg&f beat, in quo nomina baptizatorum, pa- g rentum, ac patrinorum exa&te defcribat. ntut. Denique ne extra Ecclefiam nifi urgente m neceffitate, et exceptis principum F'iliis, 3 quemquam baptizet. Qd Clement. de iif baptifm. licet huic conftitutioni confuetu- m do multum detraxerit. f vt $. 188y. 222 Tvactatus XVIL $. 1887. 3 z Qu Verum longe plura circa ritus pra-e- ü cipiuntur. Atque inter capita ad baptifimi Yl celebrationem requifita primo loco fe offert ff Patrinus, ü,ll quantum ad facra velut Pa- [ ter ac nutritius pro baptizato quodammo- do fpondet, eumque quant um ad facra in Adhibendus is fidem, tutelamque recipit. eft ex jure ecclefiaftico antiquiflimo, fed non nifi unus, aut uhus, et una: Trident. feff. 24.. de matrim. c. 2. Quales etiam effe poffunt frater, et foror, cum id nul. libi prohibeatur: non tamen parentes; quantum ad propriam prolem C. 1. cauffa 30. g. .. Neque illi, qui nondum bapti- zati funt, utpote qui Ecclefiam nondum ingreffi, ejus legibus fatisfacere non pof- funt. Vbi rurfüs excluduntur ufu ratio- nis deftituti, utpote, qui nibil promitteres nullumque in fe officium fufcipere pof- WU funt. Denique ad munus admitti non pof- &i funt haeretici, publice excommunicati ; bi per apertas rationes. T0 Wf $. 1888. j V Officium autem Patrini in eo potifli- "N fUa mum eft, ut alumnum fuum in rebus ad chriftianam religionem pertinentibus eru- def wb diat, im iis faltem circumftantiis, in qui- bus neceífaria adeo inílitutio eidem ab Em aliis Caput 1. 223 ahis non impenditur. Praeterea etiam quoad mores probiffimus deberet effe Pae. Jrac 1fmi dagogus, ne illud Sacramentum perverfa vivendi ratione dedecore afficiat, cujus fert j fufcipiendi teftis, fidejuffor, et quodam. modo auctor fuit **). Inim» ( n *) -Hoc tämen ofüicium Patrino imminens ad i J praeftanda beneficia profana proxime, et ex fui natura haud pertinet : aliquem tamen be- Y f w neficentiae fenfum in talem clientem ex hoc fs munere nafci minime negaverim; Licet vero b H noftra aetate Patrini nomen praeter ritum ni- j n hil admodum 'importet , antiquioribus tamen NT temporibus fanctum illud, et venerabile ad- modum liabebatur; ut ex hac conjun&ione enf tanta reverentia nafci [it vi(a trimonio obftare ; , Qquae ipfi ma- bupt ip il'udque dirimere lege 'ec- m clefiafticà juffa fit, de hoe tamen alibi, $ 1889. l ïervo Jt eïn Vefum. praeter Patrinum -al l0$ quo« ey que ritus folemnis hujus Mylterii minifter adhibere jubetur, quales in libris rituali- n l bus legere datur, Duo duntaxat comme. moro; aquam vi le Bis ecclefiafticae :non. nifi diebus Pafhae, aut Pentecoftes feíta procedentibius benedictam, aut facratàm mïïx adhiberi poffe : utique nifi neceffitas aliud uadeat; $4 uod fi-per ánnum talis aqua gt deficiat, v el corfumpatur; tribus, et ex " arbitrio elege ndis viis fe juvare poterit fa- éerdos, L Vel enim aquam benedi&tam pote- jl rit 224 Tractatus. XVII. rit ex vicina Parochia petere; vel aquae 5»1 refiduae portionem aquae non benedit&tae, t cujus' tamen copia benedi&am non adae- hl quet, fed inferior fit, affundat; vel de- mum aliam aquam confecret etiam per de- curfum anni. Nullibi enim id prohibitum: imo in libris Ceremoniarum exítant pre- If ces, quibus aqua ad ufum baptifmi, etiam extra tempus Pafchatis, aut Pentecoftes L illi lon facrari queat, . M $. 1890. K Ofnp. Omnes denique ritus, quos adhiberi E Q plerumque lex imperat, fi forte urgente neceffitate omifli fint, ex intervallo, ac DN depulfo periculo repetendi funt, quam Moy quidem ^Oobligationem etiam confuetud? bl confirmat. Dilt DN CAPVT TERTIVM. * tur r De fubjetto, id eff, de vecipiente ent : r Baptifmun. per At 6. 1891. Baptifmi capax fubjecum eft quivis ho- ;0, quaá lis omne Vivumï ex homine ngtum efle Vg videtur. flm ( $. 1892. De infante nondum nato gravis contro- hin | verfia, I $. 1893. Obftantibus necquidquam aucoritatibus COD( pro parte affirmaánte deciditur. l10 6. 1894. Suffragante fcilicet gravi ratione. Jici S- l 895' li Caput. liÍ. $2$ It $. 1895. Proles parentum,a religione chriftiana pe- nitus alienorum baptizare impium eft, a qua I tamen regula * P | de $. 1896. Varii cafus merito excipiuntur. x J Qu $. 1891. T eli 1l [nter ea, quae baptifmo externa funt poft U ilius Miniftrum fecundo loco fe offert homo recipiens, feu fübje&um baptifmi $.1883. Et hujus Sacramenti capax eft omnis homo nondum baptizatus. Et. de hih r! eo quidem, qui vel ex integro, vel fe- Qd?,üt cundum magnam fui partem hominis for- 0, 9 mam refert, parum dubitandum. Si vero Qu Monftri exterior forma hominem inter et u J beluam, par ferme, et media exfiftat, multo magis fi propinquius ad brutam, quam humanam naturam aécedere videa- tur, nihilominus baptifmus eidem adje&ta conditione : $i homo :es, miniftrandus il erit. Dummodo vel modica fpes *) fu. perfit in eo qualicunque partu hominem yis !t latere. Sed infuper fi dubium verfetur, iil !/ff an non duo homihes in eandem maíffam fint concreti, etfi aliqua membra commu- onttt nia habeant, huic in praepoíteros foetus errantis naturae partui bina füb debita u conditione'baptifmata miniftranda . erunt. lmo fi bina pe&ora, et bina capita con- fpiciantur praecife, nullaque adhibita con. Jumn. V. ditig. 1395' 256 Tratctatus XVL. ditione, utrumque baptizandum eíle vi. 'detur. rerum. vehemens praejudicium pro natura *) Cae bumana. habetur quid enim vivum nafcetur ex bomine nifi homo? unde cujuscunque formae partus, fi quidem ab homine editus, et vivus fit, adhibita eonditione facro fonte tingendus erit, tifi omnino certum fit nihil humamnitatis in €o latere. Certum autem de eo judicium ex fola forma, aut figura vix, aut po ius nunquam habetur; mihi enim vere increjibile eft, ex homine vivum quid nafci pofie ; quod pon fit homo. $. 1892. ii q : Gravior longe, et frequentioris ufus fotet dC controverfia eft, an in eventu infelicis Qb ! partus, homo nondum natus baptizari quceat. Ht quidem fi membrum aliquod Mv üt [ infsns protendat, quod adhibita conditio- l(ta ne; Velftillud membrum fit caput, aut t peéetus 3bs omni conditione baptizari que- It at, admittunt plerique omnes, vix unico, Sed an 10 quantum mihi cornftat, excepto. baptizari quoqué (utique fub.conditione) utam poflit infans nondum , et nequidem parte "i DUEA füi aliqua editus; acriter difceptatur. Ve- teres communi ; (quantum fcitur) fenten- lt tia id prohibebant, hoc ratione perpetuo hn duéti: Nullus poteft in Chrifto renafti; dläer qui mundo prima vice nondum eft na- m tus *). 227 Capqt À. 227 d *) Et quidem S. Áuguftinüs epift. 187. ad Dar- danum ait; nec renaíci quisquam poteft, ante- quam pnatus fit. Et S. Iüdor. ! I. fentent; fa. C. 24. qui in maternis uteris funt, ideo cum (cetit matre baptizari non poffunt, quia qui natus anqit adhuc fecundum. Adám hnon eft, renafci fe- edtis, cundum Chriftum non poteft, neque enini RW dici regeneratio in eo-poteít, quem generatio t n ^ non praeceffit. Et S5. Thomas 3. paárt. füumm; itn d q. ()8. Nullo modo infantes in maternis ute- g il tis exififtentes baptizari poffunt; in w - iW $. 1893 Graves omhino aüttoritatés, et qui. bus abíciffe contradicere fat temerarium foret. r U In eo tamen nullam crediderim la: tere injuriam,; (i de fevera adeo fenrentia Wi dubitemus. Non enii adeo communem W [ " circa hoc habemus Patrum auctoritatem , ut folida inde fundetur traditio. Si veróà cOUd:'ïïïf ifta quorundam Patrum fententia omnino pü's i z ' certa non fit, vix imptobati poterit baptif- mus füb conditione adhibendus, et ea; r il N (quod probe notandum) arte adhibendus, ditio ut aqua ope tubuli, fiphonis, aut qualis- cunque inftrumenti corpus infantis proxi. , p rme. abluat. wr V Nam .per corpus matris ipfum infontem legitime, et ad effectum Sacra: fent' menti tingi poffe; nemo vel probabiliter at ïa dixerit, rcn M Et quidem- noftram hanc fenten: tiam etiam ufus publicus jam probat. d h) Pa $. 1894« 228 "fractatus XVIL $. 1894. In fl Neque dpïnioni huic gravis deeft ra tio: nam generatio faepe fuüb nomine na- rgli li tivitatis venit,. et licet nos Redemtor in fpiritu renafci jubeát Joan. 3. s. haec ta. Bte men [ecunda nativitas non abfurde pro (38! fecunda generatione accipi poteft — Certe j peccatum et labes illa ab ipfo ortu nobis Qur ingenita, non nativitate, fed generatione Qüe contrahitur. Vnde et illa ratio a Patribus t quibusdam commemorata vim füam perdit, i ex quaà dicunt, quod renafci non queat, ij quod natum nondum eft; nam infante in D utero delitefcente dici, et intelligi poteft l0n fecunda generatio, quam utique prior illa, &t et peccato infe&ta jam praecefferit. Cut C vero peccatum illud purgari nonm queat, Qu cujus fordes ex occafione naturalis con- 1 ceptioriis infelici foetui adfperfae jam funt? 180( praeterea et illud. eft, quod ex fenfu 5. S. f Literarum tales jam natos effe, bene di- Ht catur , alias illud male fuiffet di&um: quod Itj enim in ea natum eít, de Spiritu S. eft. Matth. 1. 20. Uf $. 1893: Alia porro difficultas eft circa homi- Ti nem ad baptifma deftinatum, feu circa fub- apt jectum hujus Sacramenti. Scilicet an pro- "Icj les infidelium reéte baptizari queaft, put& Vr ]B* Caput III. 9 229 invitis earum parentibus. Et quidem quan. o | tum ad valorem feu vim baptifmi hae prae reliquis nihil praecipui habent: fola licen. [2 or d tia tales baptizandi :praecepto Ecclefiae, et noviffime quidem declaratione 'S. con. MW i m gregationis approbante [nnoc. 10. et ex certa ratione ademta manet. Videtur enim (»tt ! ho fieri injuría parentibus, utpote quorum &t cura fubfunt infantes, ipfa natura id fta. tuente: dein evidens urgeret periculum, Pauä*:ps pb aut potius certa exfpectatio , ne adultiores fadi, et fuperftitione parentum imbuendi que n ! baptifmum ignominia afficiant. Prioris ta- men rationis nullam ego vim perfpicio: æ j l non enim aliquod datur jus nocendi filiis, WE j u et contra legem Chrifti agendi : praecipue cum poteftas parentum fit mere naturalis. j LM [ i* Quare folam fécundam admitto, et in ea ex parte faltem conditas defuper Ecclefiae A ii leges fundari arbitror; fors enim optima jf ratio a confervanda reipublicae tranquilli- bene^ tate petitur, quae utique laederetur, fi n ( invitis. parentibus liberi TL auferrentur, ad baptizandum $. 1896. Vnde a communi hac le ge, qua pa. , I rentum a facris noftris alienorum parvuli baptizari prohib ^ j entur, fequentes cafus jure u excipies Quorum primus, fi proles adul- fM ! t i tio: facta baptifnum petierit ipfamet ali- 3 gua?o 230 L Tractatus XVII. quando, 2dus: fi alteruter parentum con. Cei fentiat. 4tius: Si Liberi ex cura paren- par lum tum quacunque ratione eclam per alienum nefas emancipati jam .fint. 4tus, Si aucto- lj rYitate principis parentibus aufferendi fint 0rnt Et quidem a principe jus fervitutis in fuos ant fubditos legitime exercente, et qualem Qut dominum dt?poucum vocamus , liberos ta- pna libus parentibus eripi poífe, certum effe Don videtur. Qualem poteftetem etiam prin- pf cipi jus civitatis, feu dominium altum dun- fer taxat obtinenti, et (]Ul (.lV'GS, et non tan- Qte QU tum fervos regit, et multl, et graves concedunt: ut fcxhcet infeli ices hberl me- ibl liori educatione potiantur, li fdx. *) Si enim generatim cavere poteft, ne juvens tus corrümpatur, ad peccatum inducatur etc. p cur idem non poffit prohibere, et qu:dem Cu efücienter prohibere, ne parentes talia in fi- & lios committant ; inftituta enim aliquando re* llglone chriftiana, et omnibus fub obligatio- bül nis vinculo vocatis, eít injuria au&ori gratiae 1Hata üquxb ab ea prohibeatur. Hujus ta- men juris exercendi licentiae; majorum malo- rum peuculum quandoquc obftare haud ne- (Ii gavenm $. 1897. ä Cafus huc pertinens quintus eft fi proles talis certo ante ufum rationis fit moritura, vel ad eum nunquam perveniens in perpetua amentia victura effe praevidea- tur Quod qu1dem ut puto, omnes con- cedunt, l Caput HI, 231 W CO cedunt, et tacite fatentur, non injuriam yu. parentibus inferendam , fed foium pericu. cienut lum corruptionis huic, dé qua litigamus, 00 legi, anfam dediffe 6tus demurm, in quem j at ' ^ omnes minime confentient, eft, fi proles p ante ufum rationis.probabilius moritura, qu aut ex poteftate parentum fuorum exitura f05 praevideatur: probabilius inquam, licet m d non certo Nam cum hic reverentia ba- u ptifmo debita, et caritas proximo gravi- If d ter, et fine omni feipfum juvandi facul- n t tate, et quidem de aeterna falute pericii- grä yà tanti debita collidatur; merito caufae pro- 5 o babilioris effe debent, Päl'CGTS priores Baptifmum enim non conferendo religio- fae obligationi probabilius non fatisfacis, um utpote qua probabilius. non teneris ,. offi- TA cium autem Caritatis probabilius evertis , j i eoquod parvulus ifle fine tua o pera pro- r babilius fine baptifmo fit moriturus :5 j j g]?:«lA *) Praeterea. fi praeter opinionem talis parvu- lus incolumis TM fit evafurus , abs. cura 'fua n baptifmum haud violabit; fed totum pecca- T tuam in ipfum, recidet., ipfiüsque .culpam Certo baptifimum conferendo prolibus Chri- ftianorum, timore faltem minus probabili formidare debemus, ne infelix ifte ufu ratio- tf nis aliquai:io potitus lethale peccatum com- js / mittendo baptifinum | et receptam in eo grae 2 tiam violet: et tamen non obítante hac mi- nus probabili formidine, eosdem abs omni Vi angore facro fonsi immergiwus, etfi optime D gnari fimus, nom tantum a-peccato fidci ad- fU P 4 yeri'og Trattatus XVII. $52 verfo, íed a quolibet alio, fiquidem grave & illud fit, baptifmo, fidei, et caritati magnam ü * injuriam imminere. N l) CAPVT QVARTVM, « l De Effüibus Baptifmi. d L] ( 1898. Primus baptifmi effe&us eft gr—atia., Vi que fan&ificans fimul, et actualis, . quas hoc f Sacramentum ex intervallo quandoque opera- tur, fi ab indigno fufceptum poftmodum velut Bn revivifcit per poenitentiau. Quam quidem re- g bl vivifcendi vim us, 6.1899. Etiam aliis facramentis m multi. /opi-nando tributtnt 4 1900. Alter baptifmi effe&us eft plena pecca- m torum remiífíio, quae tamen » i S. 1901. In adultis non adeo certa eft. $. 1902. 'Tertius baptifmi fru&us eft, quod ipfius di virtute Ecclefiae quis inferatur: et quartus de- fe inum, quod indelebilgsxchara&cr baptizato im» hi primatur. lls 5' I 8;80 li Dc;:mum de effe &ibus baptifmi, dui dtique lr baptifino extrinfecus accidunt $. 1883. agendum, inter quos eminet gratia fan&i- ficans, aliaeque aétuales. Habetque hune effe&tum cum reliquis Sacramentis com- munem, ita tamen, ut parvulis abs omni ï e praeparatione , adultis vero faltem ad prae- Vit e pec- viamv fidem, vel etiam ad dolorem d Jog catis, | Capui lII 233 f eatis, fl quae commifit, tantum benefi. n cium conferatur. Imo amplius, fi fidei, doloris, aut alius deffeétus in homine ra. tioni$ compote gratiae reciplendae obi- cem pofuit, et fic Sacramentum hoc va- lide quidem, fed ficte id efít, vere qui- dem, fed fine effe&u gratiae fuerit ac- ü! u[fl ceptum, illud ex intervallo revivifcit, fi u d fi&tio cedat. Per quod aliud non intelli- 3 jg vt gimus, quam eum, qui hoc myfterio in- jdam )« digne, et abs effe&u gratiae fuit initia- tus; fi dein poenitentiam agens perfiften- ribuftt tem hucusque gratiae. obicem amoveat, ex praeteriti jam, baptifmi virtute gratiam, l geeca- et peccatorum plenam remiffionem perci- ere, Communis "Theologorum fententia id habet ex S. Auguft, L. r. de baptifmo c. 12. Cujus fententiam Gratiap, in can. 42. yi il dift. 4. de Confecrat. retulit. Eit autem gt fequens: Tunc valere incipit ad falutem mw [ baptifnus, cum illa fi&io veraci confeffio- ne recefferit , quae corde in malitia, vel facrilegio perfeverante peccatorum aboli- ii tionem non finebat fieri. 180 m hütt S' 18990 cor . Quam quidem revivifcendi virtutem " charaéteri a Sacramento impreffa prout j videtur, connatam ex pari ratione Theo. m or« du logorum opinio etiam ad Sacramentu ( v 3 dinisg " 234 Tractatus. XT'LI. H dinis, et Confirmationis extendit | Nam et iíta Chara&erem imprimunt, et iterari 16 non amplius poffunt. Reliquis. facramen: tis omnino negatur nifi quod matrimonio, quamdiu illud perdurat, vel S$mo Eucha- riftiae Sacramento , quousque Chriftus in- ter Vifcera praefens tenetur *), vel de- mum etiam extremae unctioni urgente eo- dem mortis periculo ab aliquibus eadem revivifcendi efficacitas licet fat timide tri- buatur. 4) Id prae reliquiä yerum effe videtur. A!ia$ fumma illa induftria poft diviniffimi hujus myfterii fuümtionem adbhibenda a viris fanctit- fimis. pene fruítra fuaderetur, i totam vim fuam in momento fumtionis exfereret. Scili- cet cibus quilibet per intervalla prodeft; et facraxixenguxn in tali poenitente non. tam re: vivifcere , quam adhuc exfiftens connatant fibi virtutem exercere dicendum eft. Siqui- dem facrae panis fpecies adveniente fufficiente poenitentia Chriftum adBuc praefentem tene- ant. - Quae quidem de revivifcentia Sacra- A ? i qmentorum [ jer occafionem , et loco non füo []y dixiffe fufficiant. [] deí $ IQOQ. i ï I Alter þaptifrhi felix effe&tus eft, ple- na peccatorum , et^ poenarum omnino Q omnium re laxatio: definiente Concilio Tri- Q dent. feff s. c f & jomines per baptifmum f innocentes fieri, immaculatos, innoxi 08, Yi ita - Caput IIT. 235 Van ita ut nihil prorfuä eos ab in greffu coeli at remoretur *), ne Qi0, *) Et fors haec fuerit ratio antiquorum Chriftia- norum baptifmum ad finem vitae adeo liben u ter differentium , ut commodo adeo, et effi- u caci fubfidio totius virae maculae purgaren- H | de tur. Ni(ü fors alios immiunitas a tot chri- T ftianae vitae officiis ad longam adeo moram pellexerit. Sed Patres, et Ecclefiae. Paíto- ;adem res juftiffime et vehementer pariter hanc tan- je V tam dilationem impugnarunt, . Cum enim omnes ad vitae chriítianae conditionem abs ulla definitione, feu defcripto limite vocati Al funt, per maximam vitae partem tanto offi- cio deeffe non perverfum effe non , poteft. ii nl Praeterea. quid funt omnes fatisfactiones. ad vim merendi compafratae? | Et tamen innu- m meris grariae, & aC meritorum incrementis ex gt ufu facrificii , Euchariftiae & aliorumque facra- mentorum faepius iteran , un yarunt, do tales feipfos pri- ynil N $. 19or. w;m j u Illud praeterea addendum effe vide. & tur Hanc plenam fatisfaétionem in adul ( [it tis non adeo certam videri, idque non ex ] deffe&u hujus facramenti , fed quod ani- mus nofter ab omni rerum fluxarum finiftro amore , raro Jam nullo v ; àüt nunquam purus exfiftat. »t el coelefti myfterio ab eo pec- n cato purgari poffüumus , quod modo ac re- ] apfe committimus , aut cul adhuc inháe- TCmus. U volifl Da mihi mentem ab omni vel levi j 0 vitio, id eft affe&tu ad vitium alienam ; ld et 236 Tractatus XVII, et plene fatisfaeiendi fubfidia etiam prae- M ter baptifnum 'copiofa fuppetent Imo g tanta mentis puritas, et.tanta. fui ad di- & vinuni amorem devotio fe folà plenam de- li&orum expiaüonem continere aut effi cere videntur. Y $ 1902. Tertla baptifmi efficacia in eo efft, quod faciat hominem chriftianum, Chmm membrum: et Ecclefiae filium, ejusque ju: b risdictioni obnoxium effe, capacem infu- T per facramentorum reliquorum, üutpote quae in hominem non baptizatum , etfi fors juftum , nullam vim exferunt plane- que invaiida funt. Quartus demum effe. €tus eft Charactér ab hoc facramento itne« : primi folitus de quo tamen jam $. 1393; [ actum fuit. p ( El CAPVT QVINTV « De. Sacramento | Confirinationis. Ti $. 1903. Confirmationis definitio, EM $. 1904, Materia remota, et eb ac demwm forma ftatuitur, W 1905 Proxima, Praeterea l $. 1906. Minifter ordinarius, et extraordinarius affienantur, t M . 1907. Hujus porro facramenti capax eíft homog *a þapuzatus ut adeo $. 1908 Caþut V. 237 $ Pa 1908. Forte optandum foret, ut parvuli mox Drae poft baptifmum, Irio dut certe pericülofe aegro- 10 tantes hoc mylilerio initiarentuir. Ws :9o9. Effe&us con&rmationis funt gratiae fan&i- d ficans, et actuales, et infuper lchara-&er * 19160. Ecclefia circa hoc Sacramentum jubet primo adliberi patrinum : item 2do, ut 1911. Hoc myfterium' ab omnibus fufcipiatur: )d et fi lex humana pro hac obligatione non armi- f plius exfi(tat: V j W il 1912, Eandem támen jus, et pietas faturalis J ]b efficaciter fulcit. infl S. [pOEB 1915. Tertia Ecclefiae con&itutiþo .1'itus fpectat, & p',ane $ I903, v df T Sacx;ameiat*um bapti fmi ex confüueto ordine I excipit facramentum confirmátionis, ut- pote, quod baptifmi perfectio, et quod. * dam ejusdem velut incrementum eft: unde antiqua Ecclefia illud mox poft baptifmum conferre folebat. Definitür autem confit- matio, quod fit novae legis Sacramentum, quo chriflianus per impofitionem. inanuum Epifcopi et per unlionem cbr»y finatis4 et. certa gerborum formula 'ad Jitïiïi fidem. tenendam , ac publice. profi- lendam voboratur. Ex qua definitione, aut eicriptione fere fequuntur ea, quae ma- yril teriam » €t formam hujus Sacramenti con- cernuunt, ho [908 $. 1994. Tractaius XV L. 238 j $. r904. ( Et quidem iateria remota funt ma- i nus Épifcopi; et chryfma. Pro prioribus l enim ítat Caput rg. a& pro pofteriore, V feu chryfmate pugnat Écclefia, Traditio, N et Patres. . Chryfma vero eft unguentum r ex oleo olivarum, et balfamo, feu indi. li co; feü palaeftino mixtum. Debet autem X chryfmà hoc effe benedictum ; feu facra- I h Vi tum vel ab Epiféopo, vel quod alii vo- fg lunt, éx concellione Pontificis ab alio in- ferioris Porro hanc fili ordihis facerdote. Ti chryfmatis confecrationem alii ex inftitu- et Yu tione divina facramento neceffariam , L QU de ejusdem valore effe volunt, alii vero; l jique pauciores hanc, de qua agimus , con- fecratiohem ex cohnftitutione ecclefiae re- Mf N quiri putant, reftagdnte, prout videtur decreto Eugenii in Concil. florentin. Hujus iateria eft chryfma confe&um ex oleo —, — et balfamo — — —- per Epifcopum Mlud eft ex fola benediéto. certum , d fan&ione ecclefiaftica. Can. 17. dift. 3. dé Tr confecrat. haberi, quo d chryfma fingulis tit annis in die coenae debeat renovari, ne- | que extra cafum neceflitatis permitti , ut j aliquod ex priore anno refiduum adhibeatur. ! $. .1905. J i Materia proxima eít impofitio má- ï huum, et ubé&io chryfmate in formaml crus Caput V.. 239 erucis facta, Vnétionem hanc in formam . Ti crucis neceffsrio, ex inftitutione divina; et non tantum ecclefiaftica. conftitutione ribui (re, fieri debere, innuere utcunque videntur verba decreti in jito, jncilio Florent. editi: Ne Chrifti nomén erubefcat confiteri, et )N j i praecifue crucem ejus — — propter quod figno crucis fignatur. aC Quod quidem etiam ex ipfa forma fuaderi videtur. l'orma vero R jj * latinis confueta eít fequens: Configno te lio * figno crucis, et confirmo te chryfmate falutis in nomine Patris, et Filit, et 3pb hav ritus fanéti. Vjf A qua non parum differre videtuf formaá graecorum; quae eft fe. n vetü quens: fignaculum doni Spiritus fan&ti, Vnde patet invocationem Triüitatis latinis ' NUl ufitatam hon ex inflitü nge l7 humana defcendere, tione divina ; -fed Bu 1 ^ 5 1'905. a Li;ïujus Saci amenti minifter. ordinarius ( eft folus Fpifco pus definiente id Concilio 4 , ( Tridentino Se(f. 7. Can. 3. 51 quis dixe. 7:11//5 rit fanctae confirmationis o rdinariüm mi. fie ul niftrum non effe folum Epifcopum, .fed quemvis fimplicem facerdotem at anathema Dt. Ex difciplina tamen eccle fiaftica ob- tinet, ut finguli. Epifcopi non nifi fuos fubditos; et in. fu a duntaxat dioecefi con- p finment; nifi aliud faciendi ab alieno umgm ( Epifco- SNécis qye Trattatus XVII. 240 icentiam Obtinuerint. Minifter Epifcopo ! tamen extr 4ordinarius ex conceffione fum- mi Pontificis eft. quilibet Sacerdos. Id f ufüs graecorum , publica exempla, et com. ii loc munis fententia probag H fett 5X lilud tamen in praefenti negotio intelle&u Tlat diffücile eft, quidnam demum delegetur; an jurisdictio ? aft ad confirmationem ex divina por inftitutione nu la requiritur? An poteftas or- fant dinis? fed poteftatem ordinis delegari pqiïe, 9 1de- foptt nulla ratio , nullum exemplum probat rmationi lU. tur tamen dicendum eífe, id confi * uüt in ea poteftas legitimi, et itet fpeciale eífe , miniftro in requifiti ordinis alteri delegat ] l que'ata k ü $. r967. ento Homo recipiendo huie facram deftinatus, feu quod idem eft fubje&um confirmationis eft quilibet baptizatus, dum- modo hoc facramentum nunquam hucus: que fü fceperit. Et quidem in Ecclefia la« | tina fol ent exfpe&tare usque ad completum f feptimum annum, ut parvulus ratione Ál faltem. ex aliqua praeparatione ti] praeditus i praevia maj ores ex hoc fácramento fruétus W Hic tamen ufuüs non adeo per- percipiat. Tu petuus eft, utin legalem confuetudinem D bbicrit. Ecc lefia graeca ex vetere difci- | l plina, hoc facramentum tox poft baptil: mum confert, li fi 5.1903. li Caput . V. 24í f ^ $. 1908. D m Aïque Opt andum effe videtur, ut s M parvuli omnes, ubi id fieri poffet, mox, 4 COID: aut ex brevi intervallo poft baptifmum hoc Sacramento confirmarentur. Cum enim j tertia pars eorum ante ufum rationis mo. u d riatur, ea fic du plicata gratiae, et gloriae j dfï'ml portione donaretur. Quod quidem. eft »' W li or J VU f tantum momentum , quod exiguae illi-poft feptennium fperatae p M X*f raeparationi, aut po- Jl tius ejus praeparationis fpei praevalere de. w'iü'mi'.ä beret ** ). d *) Illud certe màximé defidéiandum, et fi feri poffet, in morem inducendum, ut im illis civitatibus ; in quibus copia Epifcopi haberi poteft , párvuli quacunque ratione de vita periclitantes, et a g paftores delati d emminentes hos Ecclefiae hoé Sácramento initiarentur, tantum gratiae et gloriae aeternae inctemen- D tum. tam facile relaturi, ) il Si enim alios mo- 5 I ribundos omnibus ; quibus poffumus auxiliis juvamus; et ad ae ternam gloriam provehi- d mus; cur hiscé unicüm ; Cujus capaces funt, D.WF et cujus effe&us certus ; in eos redundabit, n fubtrahimus? (i plena indu lgentia, eaque cer- tifima, nullique mentis pr 4tio aeparatione obnoxia rudui a fummo quodam praefule obtineri poffet , moribundi omnem, ut puto, lapidem tnove-. ) per' Tent, ut propitii, et potentis adeo facerdo« gine tis, vel ad eum delatis, vel ejus a fe accer- d fii confpe&um fubire liceret, tanti beneficii $ impetrandi gratia : et tamen omnes etiam ple- d niffimae fatisfaction es non adaequant vel mi- nimám partem, fe u portionem gratiae íancti- ficantis , Jom. V. Proqt dudum $, 'Thomas evicit. j Q $. 1909. — "H 242 Tractatus XV1i Vis $ I()Ug * 0.1 Ef fetctus confirmationis funt prátià 1 tam fanétificans , feu quae ad aucendarmü noítram cum'deo amicitiam pértinec, tami actualis, quaeque in pie jUi eeque vivendi, et maxwmc QI'&DCUIU ex hoc ö*aummmm Z fidem , religionemque « /l-,/ ram profitendi , Tür De. et intrepide tuendi fubfidiis confiftit CIpi nique I Sacramentum. etiam characterem rj t':thh.. ) WV (N $. I91O. fïde Il UI jj Ecclefiafficae conftitutiones. praecipte imo ut ad. U t )]nt cifca hoc facramfmtum, hibeatur Patrinus, unicus temen pro mari t]*m ! bus et umc pro foeminis, can. 99. dé Qtty Ul Debet tamen is non hüm( confecrat 4. tantum efífe baptr?atus, fed etiam confir- t 105 matus can ioo0 dift. 40 de Confecrat. lem deo vero non nifi unus admittitur , ut alter fpiritua ley Awd n cognationem cum confir- Uen [ 1Tnato non contlahar Infuper requiritur ü'( UT 81 W C ut is fit diverfus-a patrido baptifii, can- 98. dift. 4. dé confecrat. nifi fors alicubi LP Lta confuetudo aliud habeat. Denique huic quw patrinae videtur imminere officium infor- Vlckm sandi confirrnatum bonis moribus, et ope: Do h u ribus: prout loquitur Pontificale Roman. -[Cjch qualecumque autem fuerit hoc officium ; (mäm patrinum tamen ad hoc adhibere eít gra- W [ vi$ Caput V. 243 vis obligatio ex can. ». et 6. caufs. 30. q. I. licet etiam iftam fors alicubi contra« : ipid ria confuetudo fuftulerit, L 'Diäl u f $. 191 T. 'Wldl, TQ, Gravis quoque indaginis eft, an de- AUUF tur obligatio ipfum hoc Sacramentum re- D cipiendi. Et plerique om nes negant talem Wlem dari, praeeunte S. Thom a in fumm. part- J. Q. 72. eoquod nec ex fcriptura, neé ex traditione, nec ex conftitutione Eccle- fiae tale praeceptum evinci queat. Verum ) advería fententia n« quoque patronos habet, n Li ot inter hos S, An tonin. qui 3. part. fumm. titul. 14. c. t4. doce Y f t: Etfi nunqnam oc- currat confeffio perfecutionis .. tenetur TL |]h^ N homo femel in vita confirmari : et fi pof- fit, et negligat, licet Sacramentum aliter m 0l ,;ecrz non contemnat , peccat moraliter etc, l idem alii fentiunt, Itf v Et fane Concil, Lao- " dicenf. et Eliberit. e t ufus antiquae Eccle. j o equil^ fiae videntur obligati onem innunere, Huc ( facit can. 3. dift, s. de confecrat. ita con: fjl jun&a funt haec dt alicià lO0 Sacramenta, ( puto baptifmum et confir mationem ) ut ab in- | mfm vicem nifi morte p raeveniente nullatenus ) poffint fegregari, Et licet ea decretalis t 0 Ron Melchiadi ab Ifidoro fuerit affi&ta, antiquif- fimam tamen doctri nam .continet. Nam fioiP €tfi ejus hominis in ftatuendis auctoribus en 2" n Q 5 decr?f [ 244 Tractaius XV L. decretalium fumma þerfïdia fuerit; in re- cenfenda tamen; aut confingenda do&ri. na fat fobrie verfatus eft: cum ea, quae t primorum faeculorum Potitificibus fuppo- ; Dd fuit, maximam par tem in conciliis diverfis, (big et Patribus inveniantur : prout alii jam Conf dudum Obfervarunt. bere $. 19r2. fpeql ib n Sane hanc fententiam etiam ego me- crifeg am facio: quidquid enim fit de conftitu- li? ; tionibus ecclefiaft icis, firma ac praevalens if ] de. & t ratio ex praecepto caritatis fibimetipfi bitae petitur. *) ten ij ad omnià falutis fübfidia adhiben- *) Equide in tanta tamen gra- da fors non adftringimur: tiae confervandae necefürate, et fim ul difficul- D feq. ma- iaie ad plurima tenemur $. 1371 et ringi' ca* $ g ximé Vero ac prae reliquis nos adít et facilli- ritds noftri; ad efficacilüima fimul, li ma adhibenda. lam cogfirmationis Sacramen- ftatum 5-I9x tum eit receptu facilliimum; praeter enim gratiae; ad quam habendam sliun de ad- l Wji vix áliquid . requirit, cíftque bre- q ftringimur ; viffiipi temporis negotium. Et quia praeter augmentum gratiae fand ificantis confert jus g- I91(7. diverforum dáuxiliorum , etiam pro toto vitae Cürit tempore duraturum , eft plane infuper eflica: IT ciffimum. Ílam pugnandi fubfidium nobile lm adeo, divinitus inftitutum, et in omnem vitam perdurans abs omni ratione negligi falvo cà- g' .19] iitatis officio nen poffe videtur. ihn| (S, 19'»1 Yi ! s. 1913! Capui V. 245 » p dodr. $. rgr3. , Qu Ad ritum praeterea ab Ecclefia prae- fuppo ceptut pertinet , ut levis alapa confir. Üv mando infligatur; ut ejus frons fafcia linea J d Obligata per aliquot dies maneat, licet confuetudo plerumque aliud habeat. De. berent etiam confirmatorum nomina in fpeciali libro defcripta haberi, ne fcilicet ab ignorantibus , vel etiam deliberate fa- r crilegis hoc facramentum itefato fufcipia- co tur: item ut cognationis fpiritualis certa '48V QVH ratio habeatur, et haberi queat Denique TU ad confirmationem poteft nomen in bap- tifmate acceptum mutari. "us CAPVT SEXTVM. w gil i^ De 4ugufli Altaris Sacramenti Natura. ii 1914. Euchaifftia e j ris, ft myfterium füummum amo- j li H Id 1915. Et jure vocatur extenfio incarnationis. r j 1916. Myfterium. hoc populo parum notum EM i t e ? E nf lli $. 1917. Cum tamen ex myfteriis redemptionis yfert caritas theologica nofcatur , oto V e $. 1918. Et fimul ad formandos mores aptiffima fint, no em " S 1919. Definitur S acramentum Euchariftiae , et fa il inde eruitur $. 1920. Ejus ma : vinum 5 teriam ;'gmotam effe panem, etf TL $. 1921. 246 Tractatus XVII. $. 192y. Proximam vero fpecies poft confecratio- Yt »em remanentes unacum corpore et fanguine Qu Chrifti lus $. 1922. Etiam ante fumptionem vere praefentis, ( Tei $. 1925. Forma huj 1 us Sacramentj funt verba con-ar D fecrationis, al $. 1914. Vi a V Mic enimvero fe offert Myfterium ex üm omnibus fusvifüimum , quod nedum natu- Cdn rae, fed etiam totum gratiae. ambitum lon- (01 gifüme excedit , atque inter divina rete- rendum, immenfae bonitatis , ac dulcedi- nis infinitae eff exemplum fingulare, ac extremum : de quo re&e dicitur, quod f nec Deus eo aliquid fuperius, aut amplius LI 011 donare queat. Quidquid de hoc Myfterio li d dixerimus, aut cogitaverimus nihil eft, et t àn fummoes aufus affurgentes nunquam non £fe fuccumbemus, utpote tota infinitate Op. lw preffi. | nl $ 19I$5. Qu Equidem pro fupremo poft Trinita FE tem Myfíterio incarnationem ftatuunt, et dlm recte quidem: fed incarnatio non aliquid tranfiens , fed eft bonum perenne, atque in omnes Chrifti actiones, et myfteria dif- fufum. Nam in primo ac beatiffimo ilo (l inftanti , in quo poft confenfüm a Virgi- M ne prae&itum pnatura humana ab aeterno verbo apu Ü VI. 24 'BC TA verblo affumta fuit, Chriftus non magis, F quam per totam vitam, et omnem dein. ^fn ceps aeternit [ TL m, eft Deus. Sacrificium nefenti crucis totafh immenfitatem ex eo conti. U net, quod homo ille, qui facrificatus fuit, Deus erat. Atqui hoc ipfüm de noltro altaris facrificio, et de illo, quod in prae- fenti adoramus, Sacramento verum efít, Vnde jure meritifiao hoc altaris mylfteri- " d um a Theologis éxtenfio incarnationis vo. m d um catur: eoquod per id Deus homo vere . donetur, j Àlcet $. I9I6. E Et quisnam ex re tanta fenfus Chri. d Cl'*" ftianorum animos perfuadere deberet ? Nonne Oporteret, ut infinito pondere fubaci, et immenfae ac prorfüs. divinae jd' 4f caritatis. perceptione nobifmetipüs velut l [ ] i erepi in vir et jus tanti amoris. toti u u transferamus? Nunc vero etiam boni ad talia parum , aut nihil afficiuntur , nifi in quantum aliquam ad falutem animae utili. tatem inde ex fi : g Ti pe&ant, rem ipfam, licet divinam, vix attendentes. ] , ( aqu' ^ ! a i J l $ 1917. 1 A'( r Sed etiam ii ) qui ad populum di- y/ cunt, ma gnopere quoad hoc caput defi | 7: Ilj ,qïl. Ciunt. Totam di&ionem praeceptis mo- i ralibus Qa4 bl 248 Trattatus XVIL. rahbus abfolvunt, philofophiam potius Qi quam Evangelium docentes. Non viden- h ld tur fibi in mylterns redemtionis dignam dicendi materiam invenire,* fors ideo, PU quod ipfimet exiguum horum fenfum ha- Jle beant vel quia talia a plebe capi non far poffe autumant, quafi Chriftus pro his At non effet mortuus, aut certe quafi indo- J'i &is lex caritatis theologicae, quae ex funt Inoj myfíteriis hifce nafcitur, non effet fcripta, .I[Hn $. 1918 fitie Q ?l Etiam illud obtendunt, quod expli- catio divinarum rerüm , quae Chrifti vi. fitr taum, mortem et ab eo inftituta myfte- ria concernunt , parum ad mores emen. dandos, ad vitutes implantandas, paucis ad ufum vitae hum:mvc faciant. Atqui in de hoc graviffime decipiuntur Paulus inter Tàt Corinthios degens, et ad eorum falutem, füb prout puto, fat multa efficiens non pu- ür tabat, fe inter eos aliquid fcire, nifi Ie- LUA fum, et hunc erucifisum. a) Et merito: [M/ nam quid ad docendum clarius, quam Vi Pk.f exempla d:vma? quid ad movendum effi- tvq cacius, quam momenta itidem divina? T quid ad obtinendas glatlac, quibus demum & virtus perficitur, et vitium füperatur, UR faecundins effe poteft, quam ea, ex qui- Ti bus omnes gratiae fcaturiunt, «t extra quae 2) 1. ad Corinth. 2. 2. Caput VT. 249 VOLl quaä nulla datur gratia? Certe maximus jden Evangelii praeco continua Domini noftri um lefu Chrifi, ejusque mortis et fanguinis Me0, commemoratione epiftolas fuas totas im- n ht * plevit, utique ad ingentem earum Eccle- j w fiarum, et omnium deinceps faeculorum yo i utilitatem. Idem alii Apoftoli in fuis fcri | itdo ptis praeftiterunt, De iis, quae Chrifti funt, etiam nobis meditatio, et comme- " w moratio, ficut eft utiliffima , ita frequen- dffima effe debet: neque enim ex divinis fatietas, nec ex iis, quae infinita funt, cogitandi, aut " dicendi penuria aliquando D timenda eft. i l müd j $. 1919.- ! peuïi Iam de Sacramento altaris in tra&ratu, Aj de caritate theologica , ad quam fuapte J n natura Ípe&at, differui: in praefenti ea fit£t fubne&o » Quae receptus ordo, et pleni- 500 p or dottrina exigit, ut hic fuppl eatur, quod qii^ antea omiffum fuit, Eff itaque myflerium mcl'iw ' Kuchariftiae Sacramentum mnovae legis, in qua j quaä corpus et fanguis Chrifli fuüb fpeciebus panis , ff efi ei vini nobis in cibum et potum pavatus vere continetur. ivini: Circa quod inprimis de materia jemüü et forma, quibus conftat, et dein de iis; quae .huic facra erat mento extrinfecus conve- piunt 3 agendll m eft. [ eïfl'&, ( 1 29, Qj S. T Z ag as 250 Tractatus XFII. $. 1926. (t Jam omnes tricas fcholafticas declinarg fb volens dico: Materia remota hujus facra. (i menti eft panis triticeus, d | et Vinum de T yite. *) h *) Perinde autem eft, five panis ille fit ferr smentatus, five azimus, id eft five fermento fubactus fit panis ifte, five a fermento pu- (0 rus. Licet latinis ab Ecclefia graviter prae- EH ceptum fit, ut nan nifi panam azymum, nul- lo fermento mixtum adhibeant, ficut graeci ne Panis triti: e b non nifi fermentato uti- debent, ceus is eft, qui füb nomine tritici apud omnes gentes venit. Quorfum Zea (Dinckelkorn oder Kern) in nmoftris partibu s. ufitata merito r8. fertur. Ad hoc vero genus tritici probabili- us /4!;go noftra (der Rocken) et minus proba- h biliter hordeum, avena et oriza reduci poteft. h Vinumn vero tanquam altera hujus Sacramenti I materia debet ex uvis utcunque maturis expref- & fum effe, nondum corruptum, aut tale, quod Non tamen offi- Q in acetum jam degeneravit. cit, fi vinum recens expreffum, nondum di- V mufti habeat. Si aceícere geftum rationem u lil incipiat folum, valebit confecratio, etfi. prohi- bita fit. Vinum congelatum ante confecratio: alias enim facer- neu ryefolvi omnino debet: (j dos impie, vel omnino fine eifectu confecra- Zf* ü bit. Cruíta enim glaciei non habet rationen potus, LÀ ä 14 0-.. $. 1921. ^ Materia proxima hujus Sacramenti füunt fpecies ex deftru&a panis et vini fubftantia per virtutem diviaam remanen- tes ( Caput. PT. 251 tes. Tum vero ad materiam proximam clntm fpe&tat ipfum adorandum COrpus, et fini divinus fanguis Redemtoris noftri. qui m d divinifüimpam Perfonam fuam fub imagi- ne, feu fpeciebus panis et. vini nunquam efhï' fatis enarrando amoris: beneficio occulta- ferma vit, nobiftum velut inquilinus habitans, n pu corpus noftrum . infuper ingrediens , et j i amoris exemplum edens, quod in fuo ge- nere extremum n gï;?f* , €t divinae dulcedini par pis t ett. a j m $ 1029$. uito ? Totum vero Chriftum mox poft ver- pïüblïrvïzl' ba confecrationis, et jam ante fumtionem y m i fub fpeciebus panis, et vini vere, et non um tantum in fui figura contineri certus fidei j a articulus eft toties, ac recentiffime a con- i v cilio. tridentino definitus b). Siquis nega- yi U f u üW verit in fanttiffimae . Eucharifliae | [acramento j ii conWeri vere, vealiter, et fubflantialiter cor- ii pus et fanguinem unacum anima, ac divinitate rllmib '[]] 1-1 L'(': domini noflri ]ESU . CHRISTI ac proinde onfecr totum CHRISTVM , fed dixerit iantummodo stionel eje in eo ut fiono vel figura , aut virtute : anatbema fit. Poftquam eadem veritas ab oOmnibus quatuor Evangeliftis c) et a S. Paulo d) claris adeo verbis afferta fuit , ut p H, b) Seff. 15. Can: r, j ", 0 (j C) Vid. Matth. 26. Marc. 14. Luc. d n Ioan. 6. $) 1. ad Corinth, n 252 Traciatus X VII.ï ut clariora nedum requiri, fed vix inve- niri quaeant Vt adeo mirum fit, aliquas i Chriftianorum fectas, quae claro, et ob- vio literarum fenfui omnia alias tribuunt, contra totius antiquitatis fententiam , fen- fum plane diverfum in hifce verbis: Hoc $ efl corpus weum, inveniffe, et quidem, quod ex illarum fententia femper requiri- Scilicet nemo fatis tur, clare inveniffe. dolere-poteft, quod apud nos homines etiam in re fummi momenti affectus ve.ri- P 0Í tatem frequenter ïdeo fuperet. ( 1 9. 1923. t d Forma hujüs Sacramenti fünt verba age 3 facerdote prolata; Hoc efl corpus meum: uj Verba autem Hic eft calix. fanguinis mei. f fubfequentia: movi ef aeterni teflamenti, my X flerium fidei, etc. ab aliquibus pro neceffa- Ti rüs , et ad formam fpectantia habentur , di quibus alü contradicunt. f L CAPVT SEPTIMVM, ( De minifiro Eucbariftise , et. de falutaribus Uuln W ejusdem . eff etibus. $, 1924. Minifter hnjus Sacramenti eft facerdos julrisdieïtienem habens , $, 1925. Quae competit Epifcopo, parocho et guï vam etiam aliis b $. 1826. Caput VI. 253 nve | $. 1926. Vel ipfi diaconocommftgcre poffunt, iqts $. 1927. In neceffitate forte etiam diacono inferi- " Q or illam licite miniítrat. hu $. 1923 et 29. Miniffro, ut illam digne tradet, I varia praefcribuntur : n .»vn' s hi $. 1930 et 21. Effectus autem hujus Sacram. fünt i, faluberrimi ; R 5- 1932. .Qui etiami à melius praeparato uberius o s hauriumur; o $ 1'9 14- "T Pon explicatam ta nti Myfterii naturami de iis , quae eidem extrinfeca fünt , fcili- cet de miniflró, de ejusdemi effe&ibus , et de /ubjeio quod vocant, feu de vecipiente t agendum ett. Sacerdos liujüs minifter eft 1 m!ï!ï?.: tam illud conficiendo , quam íllud di. qui fpenfando. Et quidem de facerdote hoc nii, " Sacramentum conficiente jam alias, et gt maxime in tractatu de Sacramento or- jenth dinis ago. - In. quantum vero eft hujus Sacramenti minifter diftribüens 5 indi- get jurisdictione , ut ilud jufte, et abs. que culpa difpenfet. Scilicet ad lcgiti- mum paíftorem pertinet , oves pafcere , TU praecipue nobiliffimo hoc pabuli .genere. [c€ïd0; $. 1925. Tam : haec jurisdictio competit inprimis iCbO : Epifcopo, Parocho, ac reliquis ordinariis anis 1326: 254 Tractatus XV II animarum curatoribus , a quibus eaderi V etiam aliis facerdotibus committi poteft H Aliis haec jurisditio privilegio , vel con- do fuetudi —ym (s 1v O2 ti gi C. bl In noftris partibus qui- QUi libet facerdos nulla tita licentia, fed ex Icje confenfu legitimi páítoris tacite conceffo, Caf feu praefimto hoc Sacramentum fidelibus N praebe fiid in templó petant nam hoc D Sacramentum extra cafum neceffitatis, fine fic expreffa paíftoris licentia nemo audet ad tür infirmos deferre. $. 1926 Si cafus neceffitatis urgeat, vél fi fa- Wt liet cultas a Superiore accedat , etiam diaco- nus hoc Sacramentum recte diftribuit : Qs imo divini f:vnmnmïs difpenfationem dia- iij n conis proi iam fuiffe, antiqua monumen. ähq ta loquuntm bm $. 1937 HW Qs chvn tamen ei, qui diacono inferi Cm l or eít et multo mi DUb laico haec facul« (æ& tas concedi poteft, 3013 id ab Ecclefiá mw gsvmï prohibitum eft. [mo aliqui etiam & ls P ï; o neceffitate fumendi viaticum id inter: E iCl E k fled . minus reécte. Nam Euchari: wh füiam propriis manibus etiam á laico fu- Da! juri divino non adverfari , certiffima ant ; i.;][c.tls documenta evincunt. Leges Vvero — Caput. VI. 255 eddet vero Ecclefiae gravi neceffitate ralaxari ol , aliunde certum ac generale eft. Et fiquis | Cf arbitretur, quod Ecclefia leges fuas ali- 5 Qu quando etiam ob gravem neceffitatem non ( et relaxet, id fpeciale eft, neque ad alios df cafus , fine aperta lege, transferendum. (l ll lJ Nullam vero legem pro praefenti caufa proferent. -Sceilicet infolitum circa facra s fit fac 4 ile pro ipiquo etiam fine ratione lhabe. V i tur, $ 1928. Praeterea'ï*nini&*rum Euchariftiae fe. ^eg E quentes obiigatioi RVE ] ftringunt, Debet fci- Qu licet primo locum, in quem facra parti- hii cula decidit, eadem ífublata 1 lavare, et hujus lotionis ag uam in facrarium, aut ali- en t T um deécentem locum effrundere Quod fi aliquid de divino fu ^ 1 guine defluat , lam- bendo , vel exfugendo aut exprimendo is, quant um fieri poteft, recipi debet: lo- '. CUs vero lavandus, ea aqua iterum in fa. jf crarium 'mittenda. Ft utique haec curáa fg.CUl' Circa divinum a nguinem gravius, quam cdelt Circa confecratum Ve. panem praecipitur. etiaft Ítes communic antium , fi in eas confecra- ia ta Particula d eciderit, numnquam lavandas hat eiie c?nferem. : Q[l-' tf " VE[ ( i $. 1929. 256 Traciatus XV1I. $. 1929. p bi Secundo praecipitür, ut particulae. con-. fecratae vix ultra hebdomadem, faltem n l bl non diu nimis afferventur, ne a vermi- (tt] bus aut alia corruptione periculum immi. 1tonn neat. Vnde intra miffam poft fumtum SS. n fanguinem abfumendae , una .cum minu- tiffimis micis utpote vere confecratis; Qu guii luvat autem has ficco digito colligere: r modum lüjo digito enim humido eas facile pe T glutinis lateribus facri vafis allinires. De- üCen bent infuper aliaé particulae confecrari: u fj hnam ad viatieum inürinorum $. Euchari- (i ftia in Ecclelia patochiali nunquam deficeré debet. In privatis dotnibus , faltem finé ü b LEU licentia Epifcopi; hoc Sacramentum affer- U vare non licet. Deniqueé confuetudo gra- vem, fed ob paupertatem Ecclefiae faepe elfe relaxandam obligationem induxit, ut coram COf fan&iffino Sacramento lampas perpetuo W luceat, aeternae lucis, quae hic velut fub g nube facrarum fpecierum delitefcit, aptum fymbolum. $. 1930. ! De falutaribus divini hujus myfterii Sed R ü effecibus hie dicendum füpereffet. de his in tra&atu de caritate theologica quaedam dixi, et uberius a Patribus, aliis- , Ir J que piis fcriptoribus copiofe agitur. prae-; li Caput FII. 127 praelenti id folum addo, quod ex omni- bus falutis obtinendae au C0 xiliis fine compa- p)tefi raüione fit primum , et efficacifümum ex "i iteratis Chrifti teiïimo niis: J7ic ef? panis de cotlo defcendens , nl ut [iquis ex ipfo manducet U non moriatur, Et rurfus : Siquis tnanducave- piti FH €x boc pane, vioet in aeternum. Item: at qui manducat meami carnem, T et bibit mewum fan- ) Jigte: Buinem babet vitam aeternas n, et ego refufci- tabo eum in novilmo die.- mbä-;m , Denique: Qui '5. Dv' manducat bunc pamem, vivel in aeternum. Vt autem intelligamus , (ettd ufum hujus myfterii ad falutem effe fi mpliciter neceffarium ad- gchtt dit: . Nifi i manducaveritis. carnem lii bominis €L. bibevitis ejus fang a fj uinem non balebitis oitam i vobis. a) .N tque te de grege temerari- g Ut orum ill yop orum fore puto, qui recitata ver- ba. non de myfterio aitaris g i effe - putant , intelligenda contra. apertam doétrinsm concilii tridentini, quod mpet*-!? infuper definit: Pignus praeteróa. id e[fe voluit fuiurae nofirae gloriae ,. et perpeiuae ap['.lm Jelicitatis b). . $. r93r. Praeterea omnes in curà animarum lu ac multum . exercitos iterat O, ac fecu- ,S[ter reé conteftor , an non frequenter comfnu- ni OlüUw If 4) loan. 6, zo , 525 $45 $55 59 $^ l b) Seff. 1$. c, 2, If Jomus V. R p 250 Tra&taius Xk H. nicantes plerumque omnes in. divina gra. tia perftare, et an non graviores lapfus ] in rar o communicantibus contingere fole. ant Dum vero facerdotes quoque fre- hu quentiori communioni adverfantes cerno, tà multus mibi exinde dolor ensfcitar, vide. $x« turque mili, quod digno tanti myfterii d careant. Nam cum Chrifto intime fenfu f conjungi, eumque' intra fe recipere gau- | 93 dium eít in hac quidem vita maximum , et poit coéleftem illam laetitia facile pri- k lp I ia; deniqüé diviná dulcedo in proprio i foüte deguftata: s 1999- $. 1952. (ili ts öuöä vero hoc Sacramentum éo ma. À jorem efficaciam exferat, quo meliore prae- m lum paratione percipitur, aut perceptum, quam. ted diu ibtrà noa perdurat ; adoratur, aliunde certumi éft Num vero majotem gratiam * g* T0 Atf conféfat; i fuD utraque fpe [e ie fumatur ; ld folum ex hi ) inter théologos difputatur. Ti Concil. tridentino definitum habetur c); i ] quod nüllum detur praeceptum divinum , üt; e&ceptis facerdotibus , fub utraque l 04 fpecie fumatur , et quod fub una fpecie S W communicantes nullà neceífaria gratia de- Lj h Juti lice CAPVT "trg €) Seff. 21. Can. : Wt ( "4 Caput VIL . . 239 Ü E CAPVT OCTAVVM. apli (ole JDe tis, qui divinum . bnc epulum vecipiunt. : frt $. 19353. Datur praeceptum divinuüx* de u eno, " fu falu- tari hujus Myfterii ; et quidem ,' WE' $. 1954- Imprimis pro decurfu vitae, Vnde Ec- nyüeï&ï clefia communionem annuam, jntni $. 19035 Et quidem cirea Pafcha obeundarm t qu $. 1936. Sub poena gravi praecepit, vt j $. 1937. Vnica tamen per annum Communione praecepto divino nom fatisfieri fuadet propflü $. 1938. Imo ufus primaevae Ecclefiae , et $. 1939. Ildo lem Y 1tio. m ind'eänitgru-m ordinaría COn:-' $. 1940. Et quia ab Ecclefia non nif umcam in j u jo t fingulos annos Commünionem ftatuente, nul- lum contra meam opinionem ar li L teft peti ; gumentutm po3 j . $: 1941. Conimumio menflrua juri divino maxime grät conformis effe non adeéo abfurde afferitur, | T $. 1942. Sed fpeciatim pro articulo , et pericul(:; [oll v mortis tanquam Viaticum , ci t ! bum hunc diyinum fumi juffit Chriftus: qua legé jj $. 1943. Quidquid diverfi defüper opinentur , utrdt I $. 1944. Pröbabilims etiam illi tenentur, qüi eodem die hoc Sacramento referti, et non amplius je- -aüa [ : licet juni inopinato periculum mortis fubeunt. - Sci- $. 1945. Praecepto pro articulo mortis conftituto J i extra tale periculum adhu € degentes non pgtue- runt fatisfacere, Demum R2 $. 1946« 326o0 Tvactatus X FI. $. 1946 et 47. Conditiones in reciplente ex parte animi requi(itae , et $. 194 3. Maxime puid ciréá püérós, .alimqüe rei ,,Parum intelligentes , obfervandum fit 5 $. 1949. Ac denique necéffaria corporis difporütiö * * | vrecenuiätup " $ iït;zä- ïam de officiis recipientium hoe facra. mentum, feu prout in fcholis loquimur , ! de fübje&o hujus facramenti agendum ve. nit. Et quidem alia.obligatio eft de hoc facramento eneratim fumendo; alia ejus. dem digne j lU immendi ratiohem concernunt. Cüm Vero tanta, et'ftupenda plàne emo: VIen lumenta ex hoc myíterio nobis offerantur; Qüde inirut noti eft dari grave praeceptum opé b n dignae fumtionis eadem capiendi $. 1910 fie ? Et plane noftrum circa divina frigus. fin- & ] gulare, ac pene prodigio, fimile eft.. Di- lul | viniffimo: hoc. epulp.refici; ac cum prae: et re[ fentiflima. divinitate,,commifceri fummum, et maxl- t ll omuibüs affé&ibus prenfandum , tenq mis moleftiis promerendum belï-eüeiuq , eft' *) TL b a!lqu LU *) Nunc gratis oblatum , &€ pene obtrufum ne- me: gligitur, neque fumma, quam offert, utilitas U ad.divinam banc menfam mos inhumanos h0* D Ípites pertrahetet, vi opüs erat, et gravi prae- cepto, ut Chriftiani deum fuum guftare, feque Q Dénique pericu. 16 cum iHo conjungere -véllent. (e lim incurrendae mortis aeternae in quibusdaHm pam-' non fufücit, ut imxngnü hujus beneficii cipes - t Caput. .V TIT.. 26I eipes eíffe velint. Nihilominus tantae injuriae, t p tandque. contemtus acerbiflimo fenfu invidta Chrifli caritas non ceffat nos invitare, vocare, Nift iib w urgere, et cogere etiam dicens: loan. 7. monducaueritis carnem filii hominis, non ha- bebitis vitam in vobis. Et quia ultima mo- g rientium mandata in animos filiorum. fummam vim exferere folent: omnia, quae pro novoe foedere condidit, praecepta divinus legislator ( hac poftrema de fumendo fcilicet in ejus me- | moriam divino hoc myfterio lege conclufiffe videtur, dicens: hoc facite in meam comme- ,qiïm*lï | dun - morationem, 1. ad Corinth. c, 11. 25 4 et gäq deli $. 1934. jia j kemu Datur itaque praeceptum divinum fu- a o feipiendi hoc facramentum , et faepius n quidem per decurfum vitae, et in articu. lo. mortis. *t infuper habetur lex Eccle- epum 0'1 ij fiae, de eodem femel in fingulos annos, ff 90 et infuper definito tempore. pafchali il- Ü.' lud fumendi. lta cap. 12. de Poenitent, ( r et remiff. Trident. Seff. 13. Can. 9. *) 1fu m *) Vnde qui hoc ofücium cum vel fine Culpa g tempore pafchali non impleverunt, tenentur bene j eodem adhuc anno id abfolvere. Annuüum vero aliqui ab uno in aliud Pafcha, alii, et ut pu- to, verius a Kalendis januar. usque ad finem )trufum decenibris computant:; folent enim leges etiam jUr y facrae, quàe in fingulos annos fpriptae funt, ymanó plerumque computationem civilem fequi, Ne- amoi que hic habetur ratio, ex qdua a communi ufu recedendum foret. Debet praeterea hoc prae- (tare l ceptum in templo propriae parochiae expleri, i et id jure merito, ut fideles faltem femel in ) anne ,neüffl Ü Q.3 Tractatus. XVII. 262 anno matrem fuam agnofcant, ac revereantur, quam tamen obligationem data aïparochis li- centia poteft relaxare, ho fec $. 1935. p Vt vero haec communio abfciffe cir- lat Ca feftum pafchale fiat, eft altera pars . e hujus praecepti. Quam qui * dem ex gravi liud tempus CorQ ratione ^remittere, atque in à tent rejicere poteft, non tantum ipfe parochus ed quivis facerdos, cui confeffionem pa: fchalem excipiendi legitima poteftas eft.*) *) Et.jure merite; quidam enim aut omnino non, a3ut fon nifi periculofe. poffunt abfolvi ; ttyi nasi refici. Praeterquam lii et fic neque facra fi quod etiam aliae, et occ ulae quidem pyationes fod hauc dilationem exigere videantur. Vnde non detur effe quo exple- &t nihil ambiguus ille ufus vi lite ti pafchalis praecepti t eft es fchedas ad altare potius, quami ex S. Tri bunali difpenfant. Cer- B ü (t non raro: qui enim Com te res baec moleftiflima e * abfolvi nequeunt , 1 i. ex occa fione harum fche- tem daruni vel infamiae, ve 1 facrilegae communionis H Aliqui enim ex ] ufta caufa, £m periculum fubeunt. u et auctoritate in ali d tempus praecipuum hunc T a&um religiouis d ifferunt: et fic vel occul- tam et fortaffe verecun diae obnoxiam rationem eoqu UET edicere, vel ueglecti officii rei appárere cogutn- b tur. Illud tamen tenendum, quod per totum ( deinceps annum impediendus , tempus pafcha: E le praevenire teneatur, ne fcilicet in primam fj praecepti partem pececanti totus annus fine Deni communione eflluat. Chna] We $. 1936. Caput. VIIT. 265 CM $. 1936. (his i uj vero hoc officium reapfe, ec fuo vitio negligit, is et vivens ab ingreffu Ecclehae et mortuus chrlihana careat fe- pultura. Quam quidem poenam Concil. d fit :! Lateran in cit. omnis ftatuit. Licet, t 5 €ea tum ex tenore Verhorum, tum ex am communi fententia ferendae primum fen- | tempu tentlae exfiftat, paM* j " $. 1917. g d Atque hoc quidem in fuübfidium prae- l ou l W W Ul cepti divini de frequentanda finaxi con- ftituit E cclefia. Verum altera, graws ad- u &n; lü* modum, et qua aliqui fors off'endendl Wh" erunt, conuoverfia moveri poteft: an fci- T licet. haec. conftiturio Ecclefiae . praece- f 33 en]m ( ptum divinum . adaequet iludque vere (l "T. compleat, Ego circa hoc partem negan- [0:4 ls h[ml tem mihi aflcrendam alfumo, et per uni- mm Aw "i cam in anno hüjus myfíterii flequentatlo- lhd' nem Chrifti mandato non fatisfieri ita, et ipiut ^ ut hanc meam fententi- yd 0* eousque affirmo , am non demonürare , fed fuüadere velim :rc (',0£r ex,rationibus faltem praevalentibus, quae- que mentem nullis praejudiciis fubactam , i5 Paf jn p "" fed folius veritatis ftudiofam non quidem mnui penitus obruere, fed in partem meam in- clinare, et hanc caufam probabiliorem red- dere queant, R 4 $ l.933 ( 3 J 264 Tractatus XF 1. $ 01938. a Tie Et quidem primo, loco primaevae Fc. AC clefiae etiam extra perfecutionis tempora hoc Sacramento frequentiffime , ac pene lr Jüit quotidie utentis " exempla commemoro, Et licet ea confuetudo certum, ac divi- n hu num praeceptum npon evincat, tanta tamen Jan hujus ufus frequentia tantam, et in inte- grum annum prodü&am raritatem vehe- fitt faci I]enter premit. *) - p " Bonis quippe, minimeque obftinatis mefiti- ! bus purifümi ilius aevi communuis fenfus, ac pene [ ufüusque nunquam mon graviffimus, ) decretorius effe debet. Frequentiffimum , ac D plerumpue in fingulos dies exercitum hujus myfíterii ufum tanti momenti, tantaeque necefli- ac facerdotes tatis effe illius aetatis Epifcopi , ; cenfebant, ut diviniffimum hoc pignus quorum- cunque , etiam foeminarum manibus contre- fervan- &andum, domum fuam porandum , dum , ac fumendum tradiderint , prout ex Tertulliano, aliisque patet, Et quia omnium obligationum modus definitus , nullumque offi- Il!j cium nobis arbitrarium eft $. 296. et fq.. plane in ufü hujus Myfterii, aut primorum Chriftia- norüm frequentiam, .aut noftram raritatem de vitio poftulare neceffarium videtur, hlnc [ m $. 1939. N i Itera ratio ex communi regula pe- O titur: quotiescunque àliquod , vel. natu- edl)n ralis, vel divinae legis caput, quantum COmnr ad nos minus definictum apparet ( reapíe Qm enim Caput VIII. 265 enim omnia directa, et ad certum modum T menfurata fünt ) toties inter exceffum, Itot ac defectum veriffimus , quantum licet , y t terminus indagandus eft; ne aut officia u jufto minora ftatuendo in legem, aut one- j d ra nimium exaggerando in jura libertatis 4 n humanaé , aut in alia officia offendamus. lam trecenteffima. fexa ip i* gefima pars compa- rate ad totum nullam rationem fenfibilem i N'Ehe' facit, peneque nihii eft, *) *) Et nunc, quis aequus rerum. arbiter fi "T bi per- fuadere queat, per curtuim, et adeo rarum 5 ICM' ] exercitium praecipuo fereque primo Chriftianae « pff*, religionis officio poffe fatisfieri. Edatur unicutm ym, ? exemplum, quod obligatio quantum ad nos j huj vaga, nec fatis determi nata per leve adeo, l W n planeque rariffimum momentum [ el edic' an fat tut expleatur. O flatuere auderes, per j g a&us virtut um theologicarum femel in anno TRUE exercitos praecepto fidei, fpei, et caritatis fatis- p lt fieri? ve ! fi unica vice miffae facrificio adftite- r* ris, obligationem facrific andi expleri? vel de- j j niquefemelin anno ora ffe fatis effe ? jrqu Id í phïl Q- 19409'/ n/*h;l lUi j " Sed dices : Ecclefia plus non ftatüit 5 hinc tuto licet judicio ejusdem ftare: aut quemnam meliorem divinae legis arbitrum Tequiramus? Refpondeo: hoc argumentum l fore eflicax fi aliquando Ecclefia definite . €e 1 | o Xiffet, legi divinae per unicam in anno üat Jf communionem fatisfieri. Verum id neuti« pö quam fattum: imo quamdam dubitationem » Rs gl ipfa': 266 Tra&atus XVII. d ipfamet relinquit per voculas ad minus femel T in amno etc. . Dein plurima naturalis, ac di- ( vini juris capita a judicio Ecclefiae inta&ta manent, minimeque definita funt, ut adeo B 1101 periculofíffime faéturus fit, qui dicat: De Ms hac juris naturae , aut divinae legis obli- U gatione. nullam. hucusque Ecclefia fenten- U tiafn tulit, ergo talibus non ftringor 2 & *) Sic, ut plurima alia omit tam, de aQibus Teil fidei, Ípei, et caritatis. qui utique inter omnia offigia praecipua funt, item de oratio- ia n nis certo modo, de re&o ordine proximum diligendi etc. Ecclefia hucusque fere filuit; Q ) an propterea nu lla circa haec, aut rariffima, W et non nifi in fingulos annos recurrens oþli; gatio eft ? ) $. 1941. ujus oþ,!igati.ö- : Quod fi pro defirita h f pis explendae menfura * i j ingu los dies demi. nicos ftatuerem , qu! d praeter remiffam, vivendi rationem quae apud nos obtinet, mihi oppones? fcilicet ingenti totius an- tiquitatis ponde re te opprimam, quaecrene l do àn antiqui illi juftum m odum exceffe- lendo deficias, tint, vel an tu in eodem imp Nam cum omnia per leg es dei definita fint, . &tmediumnon detur, aut! llos fua frequentia, peccato obnoxios effe evin- auttetuararitute ïf cam. Praeceptum divinum de fumenda communio ne certe definitum eft, licet nos Ego o&i- ä-g. fignate ignorare videamur. duanam * E 267 Caput V1II. | duanam communionem ex ferfu primae uf ,U Ecclefiae defigno: tu jam pro rara adeo » j ccommunione majus aliquod argumentum um profer *);.et utique imprudentiae notam non effugiet, qui hanc opinionem vulgare : " j d vellet: adeo publicus ufus pro demonítra- tione valet. Quare ea, quae in praefen- i ti dico, juíto rerum arbitro, et intelle- ;or,')- &ui nulis praejudiciis fuba&to. expepdenda reliquerim. — Labores, abfentiam ab Eccle. iqit " de ont fia, morbum et fimilia impedimenta a lege eximentia facile admiferim , ita tamen ut y ff ea pro regul a, et communi ordine mini. me valeant. T *!) Neque peccata, aut peccatorum fufpicionem ac confcientiam minus puram re&e quis ob tendet. Nam femel in anno divinum pabuilum capientibus ifte timor major, magisque juftus Ti gfï'e.debeg; certo rariffimam communionem pro jj fubfidio tuendae confcientiae minime fuaferim Scilicet ï&g folicitudo annuam . aeque, ac meníturam aut octiduanam cemmunionem di- flicilem reddit, et fic etiam ab annua obliga- j ? tione eximeret. Verum nemo ab exfequenda quacfej' lege ex eo immunis evadit, quod ejusdem p implendae impedimentum íua culpa retineat, Et ftatutam lege divina Communionem ob in- JEHCIIQS baerens peccatum omittere prae facrilega com- j fr munione minus quidem , veriffimnum tamen malum eft ; cum quilibet uen eam vivendi , jen €t poenitendi rationem tenere debeat, qua fervata juftis temporibus divino -hoc my- um fterio dignus. evadat. Liceat hic ex Trid, (ce Sefs. " 13. C graviffima verba adícri- Tu S. $y bere:: Demum paterno. offechu adimonet 2!0idl£.')fä 265 Tractatus XVII. zodus, bortatur , vegat , et obfecrat per. vifcera mifevicordiae Dei noffri, us omues — — — baec ( tit faucda myflevia — — -- animi devotione, ac pietate, et cultu credant , et venerentür, ut ed gauem illuin fuperfubflanzialem frequenter fafci- pere voffint , et is vere eis fit amimae vita, et dio perpetua fünitas mentis cujus vigore confortati f t ex bujus miferae peregrigationis itiuere ad cot- leflem patriam Pervenire valeant. EU Lj $. 1942. Qul * illo Hoc infuper divinae Euchariftiae' fu- Tita mendae praeceptum praecipue in articulo Ia i mortis obligat, eítque ftatutum a Chrifto dlU [ faluberrimum periculofiffimae illius profe. * tinq &ionis viaticum $. 1934. '*) Jfüe * Eadem dicenda de pel'icilio mortis; Vnde E lethalis peccati condemnandi funt periculofe a decumbentes, et fumtionem viatici eousque ] differentes, ut merito timere debeant, nme vi morbi illius recipiendi incapaces reddantur. qu Milites item. praelium inituri , fi tamen hoc fui detur. viatico .fe munieudi aliqua facultas li Praeterea periculofam navigationem fubeuntes; n denique aliqui puerperas ante primum gene- ratim, et ante alios partus, fi fpeciale peri Q culum praevideatur, gravi hujus facrament lr i fumendi obligatione conftri&tos effe volunt. hib J $ 1943. Titg Mf Qui vero divino hoc epulo refectus, eadem die periculum mortis fübit: juX- ta aliquos citra peccatum nequidem po- d terit, juxta alios etiam tenebitur, juxta lier biiga- alios rqþfus pro arbitrio, abs tamen o a tione U Caput VIII. 269 l tione poterit hoc myfterium Eod'em : die qn, d titulo viaticl iterare, Vitimis videtur ac. nr;w*, r!f cedere. Benedict. z4.. dum in fua fynodo 7 H ! [ f dioecefana C. rs. $, 2 ait: in tanta opie nionum varietate, do&ctorumque difcrepan- , [ fm:*»i "T tia integrum erit, parocho, eam fententiam Verum ample&ti, quae ffibi magis ariferit. cum illud opus de Synodo Dioecefan. ab illo Pontifice privata, non publica au&to- jl ritate füerit editum , licebit falva reveren: at tia tertiam hanc fententiam rejicere, Quam- Chris diu enim de obligatione legis agitur, res profe nunquam eít in noftro arbitrio, fed parti ] praevalenti, vel fi nulla praevalere vide- . V*'J,: atur, parti neganti eít adítipulandum $. " enidi /A 42 et feq. Sic in praefenti negotio vel j legi divinae per primam communionem; ]s " quam periculum mortis ignorans obivit, ii fuit fatisfadtum , et lege ecclefiaftica pro- hibente nequidem poterit cadem die 'ean: 1 TU m;q,eüf,tä!ï dem iteráre: vel nondum fuit fatisfactum, ym & E«le ile ( et tenebitur etiam praecepto Chrifti ad iteratam Communionem. Denique fi pro- -wg:nccf: babilior ratio in neutram partem faciat, ab iterata fumtione abftinendum foret $. 442 et feq. eäUDl $. 1944. J Mea tamen opinione verius eft, talem p 2 [ àd alteram communionem jure divino te. neri, eoquod eandem titulo viatici non. )WJ Que dum fumferit, nec fumere potuerit, pro- [ ( ut 2 - Tractatus . . XV II. 270 .j ut ex $. fequenti patebit. Certe hefter- na die facra fynaxi refectum, et hodie dign primum de vita periclitantem non tantum NT permittes, fed jubebis , etfi non jejunum ii iterato corpus Domini fumere; quia fcili. cet ex tua fentemtia tenetur lege viatici, Qu Cf lam hefterna , et matutina communio ab Càf) ignorante obita, aeque ac pari jure ad im. pen plendum praeceptum viatici aptae funt, m ] utpote, quod mon diei; xfed periculo mot« etiar tis annexuni eft, if | $ 1948 "l ( Eiü vero ad fatisfaciendum legi hu- inana faltem, requiratur tantum opus prae. hï Y ceptum, et neutiquam intentio fatisfaciendi; Utj hoc tamen de lege divina, qualis eft haec Tig) de fumendo viatico, aliter fe habet.. Prae- llj terea ad fatisfaciendum legi requiritur fo- Ton e lum opus, fiquis eo tempore lege jam te- neatur, id quidem permitto; fi quis tempo- D Dl L re exerciti operis lege nondum ftringitur , ht li üt tunc plane nego illud. .Nemo enim pote INuir ilud debitum folvere, quod.nondum con- traxit. Í[am obligatio viatici eft conftitu- & 'fu fhos Q ta pro periculo mortis: Tempore matutino Vs l hujus diei nondum erat periculum mortis ; men et fic nec obligatio: unde eo quidem tem: Vida pore fatisfacere non potuit. tltin $. 1 946. * * Caput ?IIL' 271 v $. 1946. hod Supereft, ut recipienti requifitas ad &if AUR dignam fumtionem conditiones defcribamus du IfT $. 19:3. quas plerümque in eas, quae funt Ó animi, etin eas quae funt corporis dividunt. Vi i l Quantum ad animum; rmo debet ad tantum ] )d convivium accedere vefte nuptiali fan&ifi- il If cantis gratiae orpatus. Et fi quidem gravi & j peccato inquinatus fit ; €t confitendi copi- am liabeat, tenetur hanc maculam non fola Ü g etiám qualicun que animi contritione, fed lpfo facrame Dto poenitentiae e luereé juxta ea, quae $. 1844 dixi, $. 1947. e l Secuüdo loc O juxtá aliquos (fi tameri s hi in fuo fenfu non at ! fint nim il) requiritur, ut in ipfo a&u communionis peccatum ve- eü l: i fri niale non . cotmmittat , neque affe&um ad lilüd reapfe foveat. à j yh Haec tamen obligatio , W non eft gravis, et fi.ei dem deeffe contingat, praecipaum facrámen (empo dit, ti früctum non impe. 3tio. loco pietas, et a 1 g]tuf ! Virtutum exercitátio in act liquarum fáltem u communionis | püfe requiritur ab ipfà tariti my ; con fterii. dignitate ; Y etipfuper ex ea ratione, ut vim, et fructus UOS edere queat ; i visinferatur. |ta N- €t ne ejusdem efficaciae orti^i Thom. aiiique: finé om. hi enim pietatis fenfi u n t videtur: ? adhibitum vix prodeffe alias ille ufti $, quo parvulis Eucha: tiftia d p enegatur; plane forcïc impius. 1945' $. 1948. * 72 -Tïaätatzls XVII. $. 1949 Vel fi etiam concedatur. in parvulos ufu 'rat'ias nis carentes aliquid utilitatis ex hoc cibo redunda- ;e; inde tamen a faeculo duodecimo faltem ufus Ecclefiae hanc legem invexit, ut ufü rationis, ex aetatis defectu, autalio vitio carentibus non mini- ftretur. iftud facramentum. Ratione vero utcunque, etfi minus plene, utentibus, quandoque faltem, puta in pafchate , periculo mortis, aut etiam faepi- us pro rata intelligentiae, ac pietatis, hoc Sacra» mentum eft concedenduin. Illos quoque revéren- tiae hujus myfterii plus jufto timere arbitror, qui parvulorum communionem, in decimum et ultra an- Aut eeite aliquis pum differri plerumque volunt. inftru&ionis negle&tus latebit; qui utique ignorantes parvulos, non item illos, qui eorum pueritiae prae« funt,'/ab obligatione legis bujus eximere poteft: cui ctiam illud addendum, confuetudinem ferae adeo communionis equidem parvulos tàles a lege Eccle- fiae, non item 2 jure divino eximere. CON $. 1949. Corporis praeparatio inducit imprimis jejunium naturalé,- de quo jam $. 1826. a&um fuit. 2do REam fanitatem ftomachi, ut periculum ( puta pro» babilius) vomitus (altem ad integram, vel dimidi- am horam abfit; alias enim. etiam a viatico foret abftinendum. 3tio. De centem veftitum , et corpo- ris dignum habitun 1, hoc tamen tertium caput ex fola. decentia requi fitum paupertas, ali aque, et( non adeo gravis facile relaxat $. 1830 4tum.' De- imum eam corporis caftitatem , ut die 'communio» nis concubitus, vel actus eidem aequalis non prae: Puto tamen, quod circa hoe vellex nurm* cefferit. quan gxtiterit , vel modo jam antiquata fit. , — - — RE R,. - en, M. -- - — —— d M E & ls " E. a " — - 3 UH V RK ii d p J — TA j - c Á L t - N — (X D r us L TE LE * TT m ass E W EEE AC EUDELE. RCUMEMET. VL [ 7 i EE 23 - tsv ss EEE W A d s. RE x U m T d S a (s 2 N YX LUa GE Qs R 72 x i A - f - E EE E Ta55 ( M 5 wää st d E ag E p n As ZA Es d H.: s z RE DEEENU d- " E. p 2 t A m 2 g d m -- : &X C X Ed m hb A ube V A r u Á R t dR -s 2 ORA, ia /wu m FOM M ur LE P*ue A p &* M d L dess s z r ia 1 Em ] * * p s WW x D AW E i t3R n RRE i .. 2r x«m f d 2 ?h * s L 2 E d M & W ..n *i P s : x* 4 d MP * Ed d m.nï. u d u x,» * h av x a w T r " UP 23 5 E * * P vy * : 4 $s ? EUS .., * " i 6d B5 $ x d HW- .Uv d P. P s .,wr u £ * at w. - EE OUY E aA 8C a ^ E . * hus ^ " b r » 43:3. H $3 $i5 $. ps $ * i —.:,.. € a* 2 i d AE E v WP E [:s $ -R E t x* - D L u9 i. x d - : $ p P & z x E g r y*. a * u $« * - $4 ...w, * E d je "5 u 3 g* - d N A " s s . " PA ^ EE pEeetm as — ww Ed .V..i * P aigiii EM Euroskala Offset A o z P, FR. HERCVLANI OBERRAVCH VierFarbSelector Standard * ORDIN. MIN. REFORMATOR 3 17 ä E THEOLOG[IA |Mil ä ERE MORALIS E 13 12 3 TOMVS QVINTVS — 10 CONTINENS TRACTATVS DE RELIGIONE SVPERNATVRALI, DE DRATIONE , DE SACRIFI^« CIO MISSAE, DE SACRAMENTIS IN GENERE, ET DE BAPTISMO, CONFIRMATIONE ET EVCHARISTIA . SPECIATIM, g ïk i J WVOW * s y, ;;- f " :O BAMBERGAE ET NORIMBERG/E Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com "MDCCXCVIIL * 1