Gg54
author: Woken, Franz

FRANCISCI WOKENII,
8. THEOL. LIC. ET IN ACAD. WITTENBERG.
LIL. OO. p. P. OD. „

4 4534 NTRODEVCTIO H

THEOLOGIAM
MORALENMNMN
SYMBOLICAM.

tXII. SVMBGLIGS THEOLOGIA
. MORAIIS, QGOh“0 PRIMARIAS
DOCTRINAS, IPSIS LL. SYMM
BOL. VERBIS

EXHIBETVR.

ITTENEERGE,
Arvp HENRIGVM BRVHNIVM.

A. M DCC XXN.,

(ES

N
4 E
S

INTRODVGCITIIO
THEOLOGIAM MORALEM.
SYMBOLICAM.

Ntiqua Diaboli ars eſt
ac malitia, veræ ob-
jicere Eccleſiæ, quod.
bietatem vel planée
Ny non, vel tepide ni-
mis excolat. Juſtinus
M., licet ex vero di-
Kesrsgor sovoE
lons “ ι ααιραα

cere (4) potuerit:
2 G&α e ρααανιαοιν νπ C

&

() JVST. M. Apol. le, OO, E. We,

2

THEOLOGIA MoOR AI IS

☚

paſſim tamen conqueritur, de calumniis
hinc judæorum, hinc gentilium, nec non

Hæreticorum. Nolo jam his immorari,

aut, quæ de hæreticorum calumniis anti-
qui Patres referunt, late recenſere. Hoc
jam non agitur, & antiquæ Eccleſiæ Pietas,
omnibus calumniis jam diu potior apparuit.

Omnium vero temporum hæreticos ita e-

iſſe, hiſtoriarum monumenta non tacent.
Vel ſola Evangelico-Lutherana Eccleſia hu-
jus aſſerti fidem abunde probat. Quantis
enim calumnmiis non oneratus eſt L THEB-
RVS? Tædet, has referre. Et, anne Ec-
cleſia quoque noſtra tota, ab antiquioribus
& recentioribus, ob neglectum pietatis, tra-
ducta eſt miſere? Nolo SCHi ENCK-
FELDII, Mü NS TERI, FLACIANO-
RVM, ANTINOMORVM, aliorumque, col-
ligere ſcommata. E Fanaticorum genere
velunum audiamus ,; Autorem tractatus
Belgici: Een bhoognedigh onderſoeck boor alle
Iawonderen van Neaerlendt, en ſpeciahfk
voor de Burgeryé Ddan Aſerdan, ubi p. Iob.
ſcribit: de Proteſtanten (ſoo genaemt) zyi
an deſé Betooperinge en bedriegerye der Sa-

tans mede nie pry? Schoon in ſulke plompe

en groove maniere niet, 6 ya ſi nochmns
ae/s

△ % & 8

eS e

& N 1

—

era e

re

i 1 5*

0 à

Nr d1

. — 11 — —– 141

⏑ HDò N

SYMBOLICA 3

aen deſe berleidinge en betrogh mede Telbal-
digh; doch de Duyvel berleyt baer in een

fſubtzaer wyſeé, en doet haer geloopen, dat

beet kerkt gaen, * gebriyckt pan ae ſacm men-
ten, en Joo ſzne Eeeraren to polgen, de wa-
re en etnige Chriſten Gotts- Dienſt en Re-

ligie i; en ſoo gaer de ſlechte Chriſten daer

henen, eén volgt den wmet der Satans, en meynk,

Adat het de met Godts . Ex Indifferentiſtis

audi Ch. DEMOCRITVMLin ein Hirt und
eine Heerde / p. 3. &c. Umartheyiſchen Ge⸗
dancken / p. 27. ubi ait: Unſere Sau⸗Ortho-
doxie iſt in ihrer Abſotie ſo grimmig worden/
daß ihr nicht nur die Gottſeeligkeit / ſondern
anch nur deren Bild und Figar ketzeriſch vor⸗
kommt. Pontificios talia nobis objicere, nil
novi eſt. Obſerves vel ſolius 70 HANNIS&
Naß rhythmos in angelo paræneticocontra

Jolam ſdem delegato p. B5. So ſey im/ wie

es woͤll / lola fides giebt boͤſe Zoͤll / der todte
Glaub iſt wenig nutz. Ach wo iſt des wah⸗
ren Glaubens Schutz? Qualſi vero fidem
mortuam doceremus. Quod ad Kalendas
demum Græcas probabunt. Et contrariam,
poſt multos noſtratium, tum rationibus,
tum ipſius Bellarmini rectiori teſtimonio,
docnit ö. ECHTIVS in Diſp. Wo. R. M
AO Bhcke-

1

4 TEEOLOGIA MokALIs

Blocksderſzio hab., cui titulus eſt: Select. eS.
doctrin farmgo, T. I. Alios producit B. 7.
GERHARDVS, & alii alios. Addo teſtimo-
nium 70 H. DEZII in Vereinigung der Pro-
reſtanten mit der Röm. ircbe, g. 46. qui ad-
co nos pietatem urgere, fatetur, ut hic
conſenſus ſit inter nos & ſuos. Mirari ita-

que quis poſſet, ICt. celebrem, Dn. ANC I. Ax

in jure pleno Regni b. & M. D. L. potuiſſe
afſerere, Lutheranos nulla bona opera ad-
mittere p.3, & p.6.- ſcribere: Docent, ſolanm
ſidem, absque bonis operibus, Juſtiſetare, al-
que hoc eſt hereſis &S MO NIANA, & ENO-
MIANA, zeſte S. A VOVSTINO de Hereſi
c. ya. pridem damnata. Sed primum quam
fſit falſum, vel illi fatentur, qui LL. noſtros
Symbolicos, tot ſeveras conciones, libros

pietatem promoventes plurimos, a noſtra-
tibus editos, imo totam ſyſtematis noſtri

connexionem norunt. Taceo, quod, D. J.
alibi ſim oſtenſurus, ſeverius longe noſtrum,
quam aliorum quorumvis, Syſtema, pie-
tatis exercitium urgere. Poſterius autem,
quod S MO NIA NAMA & EPNOMIANAM
foveamus Heærelin, falſum eſſe, collatio

noſtræ & horum Hæreticorum ſententiæ,

liquido probabit. Et. quod quidem Simon

Ma-

ti.

SzMBOLICcA.

AVSTINVS nec loco, q iem citat, di-
xit, ut mox videbimus, nec c. 7. ubi de

Simonianu agit. Nec conterraneus Simo-

nis, Juſtinus M., urut ejus meminerit 00.
p. m. 62. G. 91. 3 29. ullibi hujus dogma-
tis ejus facit mentionem. Nec IRENALS,
primorum temporum Heæreticorum mal-
leus, late de Simone Mago diſſerens, hoc
docet, ſed male ſe intelligi probat, cum
L. I. adv. Hereſ. 9. 20. P. m. 43. oſtendit,
Simonem præcepiſſe iis, qui in cum,
in Helenaim ejus ſpein habeant, ut liberos
agere, quæ velint, ſocundum enim ipſius gra-

ziam ſalpari homines, ſed non ſecundum epe-

ras juſtos. Nec enim eſſe naturaliter ope-
rationes juſtas, ſed ex accidentia, quemad-

meodam poſuerunt, qui mundum fecerunt,

angeli, per bujusmodi præcepta in ſervitu-
tem deducentes bomines. An nos Luthe-
rani, hoc docemus? An, fidem in Simo-
nem Magum, ſalvare? An juſtum & in-
juſtum natura, non dari? An, juſtas o-
perationes ſuſcipi non debere? An, libe-

re, quæ volunt, fideles agere debere? An,

ab excluſione bonorum operum ab Actu

juſtificationis, ad libertatem agendi, quic-
. A 3 quid,

Magus aſſeruerit, ſolam fiden juſtiſicare,

.

5. THrOLOGIAM MoORALIS

quid libuerit, conſequentia valet? Anne
potius hoc docemus, quod homo, fide
juſtificatus, ſemper teneatur B. O. agere?
Nec id, quod Du. Ancuta vult, docuit Si-
mon, ſecundum EPIPHANIVM. Hic ez-——
nim contra Hereſ. I. 0 0. T. I. p. m. 358.
mentem ejus ſic eloquitur: Mz 4Xα
dαa ραα οο αι 1τοα, A r: d“ &oe,
rarne r“ AUναςσανυνα, α π rooααντααι 6
cliag T a e rα A. dic αν , re p
u s&νραααι τιαα%οαςυsρερ Hæc quidem ab I.—
KRENEI relatione abeunt; ſed longe ad-
huc magis ipſius opinionem a veritate E-an-
gelica remotam fuiſſe, comprobant. Nec
EVSa BIVS Hiſt. Becteſ. L. 2. . . pP. m. 50.
a. quicquam habet, quod vel invitum tra-
hi huc poſſet. Nec tandem PHILASTRIVS
Calal. Hereſ. E. 25. P. m. 13. quicquam ha-
bet. Falſa itaque hæc Accuſatio. Sed ſi-
milis etiam illi eſt altera, quod ElNOMI-
ANAM habeamus Hæreſin. Aro&‿†ν⅜.II1πτ—1s
qui ad hoc probandum productus eſt, pri-
mo audiamus. Verba c. 5. p. m. 26 1. hæc
ſunt: LEertur etiam usque agdeo fuiſſe bo- .
nis moribus inimics, ut aſeveraret, quod
gihit, cuiguam obeſſet quorumlibet perpe-
Watto, ac perſéverantia peccatorun, .

— ◻⏑ϑ 1

— ⏑ —

- n ſ „ „às˖ 1

SyYMBOLTICA. 7

buſus, guæ ab ilo docebatur, Edei particeps
Set. EPIPHANIVS contra Hæreſ. Aöëtit
T. L. 00. p. Me. vz. refert, eos docuiſſe:
20 5 irsgor 51r, 3 Grie Os&α 7 a αι, &αNX
Yirααn½αι 2Mor A6οα: & de graviſſimo
ſcelere, ndet uααν. 7 Tονενοο eos non eſſe
veritos, dicere. PHILASlTRIVSI
c. 6. hujus dogmatis non meminit. O!
quam ignoravit Gtus ſententiam noſtram,
qui Evnomianiſmum nobis tribuit! Doce-
mus, ſola fide nos juſtificari; ſed tamen
acriter fructus ſecuturos urgemus, & fi-
dem cum malo propoſito, vitave impia, con-
ſiſtere poſſe, ſemper (e. gr. Apol. p. 71. &c.)
negavimus. Qui ergo idem cum his ſen-
tiremus? Scitne etiam, quod nobis fides,
qu.æ juſtificat, non nuda notitia vel aſſen-
ſus ſit, ſed fiducia, & hæc quidem non ex
ſe, ſed Objecto apprehenſo, Chriſti meri-
to, juſtificet? Immo, quam falſæ hæ ſimi-

lesque accuſationes ſint, vel ex ſolis LL.

Symbolis patelſcit: qui, quamvis, maximam
partem, doctrinæ puritati primario litent,
abunde tamen etiam pietatis bonorumque
operum docent probam & genuinam ra-

tionem. Cum vero hoc hactenus intactam

fere relictum fuerit, ut Theologiæ Moralis
A 4 ali-

8 THEOLOGIA MoRATLIS

–

aliquod vel ſyſtema vel compendium ebL.

ſymbolicis quidam confeciſſet: tentabo ali-
quid, & primis quaſi ſaltim lineis indicabo,

LL. Eccleſiæ noſtræ ſymbolicos ue quidem

in tradendo inde, & ad eorum ortkodoxum

ductum, Theologiæ Moralis compendio,

nos deſtiruere. Det DEVS feliciter!

6 Prwognita T/ Zeol. Moralix.

1I. Theologia Moralis Symbolica eſt
ſincera doctrina, in genuino & ſano ſenſu,
e ſacris litteris collecta, & in articulos ſeu
capita breviſſima digeſta (p. 632.), quæ nobis

media oſtendit, per quæ Spiritus S. pietatis
vittutes in nobis vult inchoare & efficere „

& monet, quomodo conſerventur & auge-
antur, & hortatur, ut dona divina non
fruſtra acceperimus, ſed, ut dona illa ſedu-
10 exerceamus, (p. 676.), ut ſubinde magis
magisque lex in nobis fiat (p. 85.), & vitam
Pperpetuo ſalvam, felicem & beatam eziga⸗
mus (p. 413.).
II. Dari in LL. noſtris sy mbolick dockri⸗
nam veræ Theologiæ Moralis „vel folus uter-
que Catechiſmus Lutheri, G loca reliqua,
ubertim huc ſpectantia, etiam non forent,
tamen

o4. — — ◻☛.

— O0°⏑☚ i LQ. ⏑

SvYMBOLICA. 9

tamen primo intuitu quemvis doceret. Fal-

ſo igitur calumniantur nos adverſari, quod
noſiri non doceant bona opera, cum ca non

ſolum requirant, ſed etiam oſtendant, quo-
modo fieri poſſint (p. 85).
III. Et ut his temporibus homines ad be-
ne agendum invitentur, maxime eſt neceſ-
ſarium (p. 591.)
IV. Principium Theol. Moralis Symbolicæ
cognoſcendi cſt ſola S. Scriptura Vet. & Novi
Teſtamenti, quæ ſola eſt judex, norma &

regula (p. 572.), cui nulla alia ſcripta ſunt
comparanda & æquiparanda . F0. 635.); Per

quam Spiritus S., & fidem, & virtutes pro-
ducit (p. 11. Art. V. p. 676. &c.), & ſimul ta-
men etiam docet (p. 592. &c.). Ad hujus ita-
que præſcriptum, & Analogiam verbi Dei
& fidei (p. 798.), omnia. hic ſunt propo⸗=
nenda.
V. LL. Symbolici non ſunt rigoroſe lo⸗

quendo Principium cognoſcendi & norma

Theol. Moralis (p. 572.). Verum tamen
(NB.) Q. 1A ſi ſincera Chriſti doctrina in eis

ex S. S. eſt collecta, & in articulos & ca-

pita breviſſima digeſta (p. 632.), & (NB.)
QAXA« funt e verbo DEl deſumta (p. 6;5.):
Gtiam e L. ſymbolicis non inepte doceri &
A 5 pro⸗-

10% TaEOLOGIA MonALIS

probari Theol. Moralis poteſt; maxime, cum
reliqua ſcripta, QV'A ENVS probanda & reci-
pienda ſunt, ſecundum LL. Symbolicos ju-
dicare oporteat, ut, quæ modo retinenda,

(NB.) Q! AI ENS commemoratæ hypotyp-

poſi & compendiariæ ſanæ doctrinæ formæ
conformia ſunt (p. 635.).
VI. Rejiciunt itaque LL. Symbolici eorum
Theol. Moralem, qui e natura eam deducunt,
cum Pelagianis (p. I5.657.) ,& pariter pro oppo-
ſito ſuo agnoſcunt eam Theol. Moral., quæ
ſine S. S.prædicatione, per Enthuſiaſinum, con-
verti homines, dicit (p. 655.): item, quæ ad
traditiones non ſcriptas vitam inſtituendam
eſſe, docet (p. 205. ſqq.).
VII. Nec tamen eos tantum a ſe arcet
Theologia Moralis Symbolica, qui Princi-
pium cognoſcendi falſum proponunt, aut ſu-
peraddere ſatagunt; ſed & illos, qui vel in
Fine, quem ſpectat, determinando; vel in
Subjecto, in quo vel eſt, vel in quod in-
troduci Theol. Moralis, cum ipſo exercitio,

debet, errant, vel, qui in Principiis effectivis

& Mediis docendis, a S. Scriptura & L. L. Sym-
bolicis recedunt.
VlII. Cum itaque in rudioribus, morum
doctrina imbuendis, Catechiſmos Lutheri
nobis

iee ee e e — — 5 —

wSHe

2—

SVYMBOLICA—X 1I

nobis quidem injunxerint LL. Symbolici,
in acroamaticça vero Theol. etiam Moralis tra-
ctatione libertatem variandæ methodi no-
bis conceſſerint (p. 36r.): non aberraturi ſu-
mus, ſi Methodum in Moralibus uſitatam ad-
hibebimus, ut initio quidem Finem, tunc Sub-
jJectum, & tandem cum Principii Media con-
ſideremus.
PARS II DE FINE.
IX. Fina Theol. Moralis neutiquam eſt

vita æterna (uti G. CA LIXVYVS in Theolag

Moral. p. 3. aſſeruit), quam Mediis Theolog
Moralis, & omni tum perfectione, tum
ſanctimonia, afſequi non poteſt. Naim
propriis viribus homo juſtificari non poteſt
(A. C. Art. 4.) z0z nec juſtificati jam, in hac vi-
ta poſſunt legi ſatisfacere, quia natura carnalis
non deſinit, malos effectus parere, eth his
reſiſtit Spiritus in nobis (p. 87.). Et modo fingi-
tur, nos poſt primam gratiam placare DEVM,
cum nunquam legi ſatisfaciamus (p. 90.483.),
ne quidem quoad perfectionem partium,

quia decimum præceptum quod ipſam pecca-

torum radicem evulſam vult(p. 480.) funditus,
impleri nequit, ut, qui hoc cum reliquis aſſecu-
tus fuerit, cœleſtis & angelicus homo perhi-
bendus ſit, onge lateque omnem mundi ſan-
Ctitatem

ZEZ THäEOLOGIA MORALIs

Qitatem cxcedens (p. 483.). Inchoata vero
illa legis impletio non propter ſeiplam, ſed
propter fidem in Ch. placet (p. 91. ſq). Præ-
ter hanc vero impotentiam implendi legem,

merito & inde theſis negatur, quoniam pro-
miſſio non habet conditionem meritorum
noſtrorum, ſed gratis offert remiſſionem pec-

catorum && juſtificationem (p. 67).
X. Necſides eſt Finis Theol. Moralis. Nam

fides vel appellarur virtus primi præcepti (p.

406.): & ita non eſt bonorum operum Finis,
ſeu conſequens: quia legem prius non faci-
mus, aut facere poſſumus, quam reconciliati
DEO, juſtiſicati & renati ſumus (p. 137). Cum
vero fides ut juſtificans reſpicitur Jadeo eſt o-
peribus prior, ut B. O. fieri non poſſint, ni-
ſi poſequam fide juſtificati ſumus (p. 83.): cum
vero perſona jam eſt jnſtificata, zum etiam

per ſpiritum S. nenovatur & ſanctificatur, ex

ea vero renovatione & ſanctificatione deinceps
fructus, i. e. bona opera ſequuntur (p. 692).

Xl. Sed finis Th. Moralis eſt perfeltio
CLhbriſtiana, & quidem h. l. non ea, quæ inte-

gritatem communem Eecleſiæ infert, ſed quæ
erfectionem perſonalem (p. 104.).
All. Sed hbanc non ita intelligamus, quaſi
ita perfecti fieri poſſimus, ut vel opera ſuper-
eroga-

1

—

— —

—— . 8

—— —— „„ —

SxMBOLICA. 13

erogationis (p. 37.) haberemus, quia con-
ſcientia ne quidem pacata reddi poteſt, niſi
ſola fide (p. 100), & pacem conſcientiæ ne-
mo in operibus inveniet (p. 98.). Licet, ſi
de juſtitia & perfectione ea non agimus, quæ
cum DEO agit, ſed cum hominibus (I. c.),
comparative, longe perfectiores ſint Chriſtia-
ni, quam irregeniti, qui non formidine poe-
næ, ſed libero & promto ſpiritu, quatenus

renati ſunt, agunt (p. 721.), & B. O. Produ-

cunt.
XIII. Quare & illam negamus perfectio-
nem, quam quibuſdam in hac vita contin-
gere contendunt, ut peccare non poſſint (p.
13); cum David Pf.XLIII. 3. ſmpliciter de-

brahat omnibus etiam ſanctis & ſervis D EI

gloriam juſtitiæ, ſi non ignoſcat D EVS, ſed
judicet & arguat corda corum (P. 129, * ali-
bi alia plura leges).
XIV. Multo minus vota Monaſlica perfe-
ctionem appellamus, quod deteſtamur (p. 37),
& abſurdum figmentum dicimus, quod facti-
tiæ illæ religiones ſint ſtatus Chriſtianæ per-
fectionis, in quo & aliis ſua poſſint mutua-
ri opera (p. 36.); Imo deſerimus cos, qui
atum acquirendæ perfectionis vota Mona-
ſtica dicunt ( P. 284. quoniam ridiculum eſt,
ſentire

A4 THEFOLOGIA MoORATIS

ſentire, quod cultus D EI ſit, deſerere poſſeſ-
ſiones, amicos, conjugem, liberos, ſne man-
dato D EI (p. 286.). Imo milerabile eſt, per-
fectionem Evangelii, regni Chriſti, quod eſt
vita æterna, in his ſtultis obſervationibus ve-
ſtium & ſimilium nugarum collocari (p. 283.).

XvV. Nec eſt perfectio in aliis, quæ dicun-

cuntur aàα ⁵0επμ (p. 282), ſeu res non illicitæ,

ſed mediæ (p. 30.): in quibus per ſe nec cul-

tus nec peccatum eſt (p. 31).

XVI. Perfectio potius Chriſtiana eſt, ſerio

timere DEVM, & rurſus concipere magnam

fidem & confidere propter Chriſtum, quod

habeamus DEVM placatum, petere a DEO
& certo exſpectare auxilium in omnibus re-
bus gerendis, juxta vocationem. Interim fo-
ris diligenter facere bona opera, & ſervire vo-
cationi. In his rebus eſt vera perfectio Chriſti⸗
ana (p. 36.). Vel brevius: eſt, creſcere timorem
DEI, fiduciam miſericordiæ promiſſæ in Chri-
ſto, & curam, obediendi vocationi, ſicut & Pau-
lus deſcribit perfectionem: zraniformamur

a claritate in claritatem, tanquam a Domini

ſpiritu (p. 282.).

XVII. Licet vero hæc perfectio, quoad

fructus juſtitiæ (p. 137. 138.), tertium legis u-
ſam adeo non rejiciat, ut porius curate ſe-
”l!l Getur,

MU,ãĩ

de n &πω a de =S ☛.

60 –⏑

.2 1

„ à5r 18

„14

S

SrMBoLTIcA. „„

Getur, ut ad hanc regulam vitam ſuam for-
ment (p. 595.), quia Spiritus S. miniſterio le-
gis utitur, ut per eam renates doceat, & in
decalago ipſis monſtret, quæ ſit voluntas D EI
bona & placens (p. 720.); non tamen legalis
eſt hæc perfectio, cum precul a perfectione le-
gis abſimus (p. 92,93.), ſed EVANGELICA, in
qua fides creſcit, & fructus, tam quoad actus
elicitos (p. 66.), quam imperatos. Eſt enim
a) continuatio ſtatus juſtificatorum, in quo per
opera noſtra non conſervamur, ſed fide per
ſpiritum S. (p. 599.). Eſt &G) incrementum,

partim fidei, quoad omnes tres partes ſuas,

partim pietatis. Nec tamen lex fidem, nec
B. O. perficere magis poteſt.
XVIII. Attributum hujus perfectionis eſtr.
NECBESSTIAS, quod quilibet eo debite conten-
dere debeat. Debet fides bonos fructus pa-
cere (p. II.), & dilectio ac opera fidem ſequi
debent (p. 73. & paſſim) certiſſime & in du-
bitato (p. 539), fides neceſſario parit novos

motus & operaà (p. 109). Et quidem Decalo-

gus non ſolum requirit externa opera civilia,

ſed etiam alia longe ſupra rationem poſita,

ſcilicet vere timere DEvM &c. (p. 61.) Debemus
nos ſanctes & immaculatos exhibere (p. 707.),
& neceſſario ſequitur fidem legis impletio in-
choata

16 TnuEOLOGI A MoRALIS

inchoata (p. 92.), qua ſubinde creſcit dilectio,
patientia, caſtitas, & alii fructus ſpiritus (p.
223. conf. & p. 85 ).
XIX. ER II) perfectio hæc in hac vita I M-
PERFECTA. Reprchendimus non ſelum
errorem Monachorum de perfedtione (p. 37);
ſed & docemus, quod opera noſtra proculab-
ſint a legis perfectione (p. 95. 122), legi non
ſatisfaciamus (p. I25), libertatem ſpiritus in e-
lectis DEI filiis non eſſe perfectam, ſed mul-
tiplici infirmitate adhuc gravatam (p. 590):,
cum ne uni quidem præcepto perfecte ſa-
tisfiat (p. 482), ſed care aliquid de ſua immun-

dicie adſpergat (p. 95.): quare in nobis eſt per-

fectio exigua & immunda (p. 89.) .
XX. III) Duratio & CONSERVATIO ejus,
non datur per bona opera, ſed tantum per Spir.
S. & fidem (p. 590.). Paulus enim non tan-

tum aditum ad gratiam, verum etiam, quood

in gratia perſeveramus, & de futura gloria
gloriamur, (h. e. initium, medium & finem)
ſoli fidei adſcribit (p. 707.). Proinde per o-
pera perfectio Ch. etiam nec ex ioto, nec ex
Parte conſervatur (l. c.).

XXI. Eſt IV.) omnibus veris Chriſtianis,

omnihus in vitæ ſtatibus, COMMVNIS. Ita
v. c. non ſolum Patrum çonfeſſiones & do-

Ctrinæ,

10,

(b.

7);
b-
on
ul⸗
).
ſa-
n-

er-

us,
ir.

od

tia

SyMBOLICA 17

Giinæ, Pellaque Davidis erant opera ſan-
cta, vera ſacrificia & certamina Domini,

ſed idem ſentimus etiam de ſi ngulis bonis

operibus, in infimis vocationibus, & in pri-
vatis, per quæ opera omnia Chriſtus contra
diabolum triumphat (p. 95.). Nec cum
pater familias educat ſobolem, mater cum
Parit, Princeps cum regit rempublicam, i in
vitæ gerere tenentur, in quo perfectio hæc
locum non habet (p. 29); ſed & in his
vitæ generibus, mandatum DEI habenti-
bus (p. 37), ad Ch. perfectionem Pervenire
poſſunt.
XXII. Eſt V) amiſibilis, etiamſi quis
magnam etiam habeat fidem, ſi ſpiritum §.
non retinet (p. 101.), qui retineri nequit, ſi
ctiam electi ſcientes volentesque Peccant
(p. 59 I.).
XXIII. ADIVNCTVMChriſtianæ hujus per-

fectionis eſt CONSCIENTIXE TRANQWVII-

LITAS. Verum nunquam poſſunt opera con-
ſcientiam reddere pacatam, ſed tantum pro-
miſſio (p. 93.). Abſit igitur, ut pacaram conſci-
entiam effectum Ch. perfectionis dicamus,
quia conſcientiæ nullam inveniunt pacem
in operibus, ſed alia ſuper alia in veris ter-
roribus cumulantes, tandem deſperann, quia
B nul-

ISS THOLOGTA MoRALIS

nullum opus ſatis purum inveniunt (p. 98. N.
& fruſtra certamus contra terrores conſci⸗
entiæ acerbitate obſervationum (p. 120).

PARS IlI. DE SyBIECTO.

XXIV. SVBJECTVM INFORMATIONIS
ſunt omnes homines, quia triplex eſt uſus
legis; & lege diſciplina externa & honeſtas
contra feros & indomitos utcunque conſer-
Vatur: lege peccateres ad agnitionem pec-
cati adducuntur: denique renati lege docen-
tur, ut in vera pietate vivant (v. „7). Imo,
quia Theologia Mor. etiam media perveni-
endi ad Finem oſtendit, quæ lex, Chriſtum
per ſe ignorans penitus, neſcit.

XXV. Proponi itaque debet etiam impiis
& nondum converſis, quia duo illa doctri-
narum genera, lex & Evangelium ambo ur-
genda ſunt, certo tamen ordine & conve-
nienti diſcrimine obſervato (p. 713), ut lex
impium convincat, qued legi D El non ſa-
tisfecerit, ſed rota ejus natura, cogitationes,
ſermones, facta repugnent (p. 713.), & doceat,

qualem oporteat eſſe hominem in ſua natura,
cogitationihus, verbis & factis (p. 712.) Ev-
agelium vito, quod alias hominem docet,

quid

x

quid
(p. 7

prehe
timo
que
ignor
cat n

fugit

deſpe
ſenti

ctus,

(bp. 5
redit

rupti
intel
mala
&c.
ducit
X
do

plan

anin
ſit, i
ager
mod
DE-

98.),

aſci⸗

NIS
uſus
eſtas
iſer⸗
pec-⸗
cen-
mo,
eni-
ſtum

Ctri⸗
our⸗
nve-
t lex
ſa⸗
ones,
ceat,

tura,;
Ev-

ocet,

quid

SYMBOLICA. 19

quid credere debeat, legem & h. I. illuſtrat

(p. 213). H
XXVI. Impium itaque in miſertimo de-
prehendit ſtatu, qui in P. O. ſine amore &
timore DEI naſcitur (p. 55.), graviſſima-
que naturæ humanæ vitia in ſe habet, ſcil.
ignorationem DEI, contemtum DEl, va-
cat metu & fiducia D EI, odit judicium DEl,
fugit DEVM judicantem, iraſcitur DEO,
deſperat DEV M, habet fiduciam rerum præ-
ſentium &c. (p. 52), non tantum quosd a-

Qcus, ſed & quoad vim, ad hæc efficienda
(p. 54). Et hoc peccatum originale & he-

reditarium tam profunda & tetra eſt cor-
ruptio naturæ, ut nullius hominis ratione
intelligi poſſit, ejusque fructus poſtea ſunt
mala opera, decalogo prohibita, differentia
&c. (p. 37) , quos ſine intermiſſione pro-
ducit P. O. 5
XXVII. Homo ita per peccatum non mo-
do originale, ſed etiam actuale (p. 117.)
plane perditus, ut nihil ſani in corpore &
anima (p. 474), quoad res ſpirituales (p. 656.),
ſt, ineptus eſt ad bona, hic requiſita, per-
agenda, & excoecatus, & captivus tantum-
modo voluntati ſata næ paret, & , quæ
DEO diſplicent, facit (p. 668.).
“ B AXXVIII.

2 0% THEOLOGIA MoRALIS

XXVIII. Immo licet homo nondum re-
natus, utcunque ſecundum legem DEI
vivat, & opera legis ideo faciat, quia ad
eum modum mandata ſunt, eamque obe-
dientiam formidine pœnæ, aut ſpe præmii

alicujus præſtet; eſt tamen tantum Caini-

cus ſanctulus, h. e. hypocrita (p. 722.). Et
quamvis habeat aliquam libertatem ad effi-

cCceiendam civilem juſtitiam & diligendas res
rationi ſubjectas (p. 14. ſq.); hæc tamen

non vere B. O. ſunt, quæ demum fiunt,
cum perſona per fidem cum DEO recon-
ciliata & per ſpiritum S. renovata (p. 700.) eſt.
XXIX. Quia itaque Th. Mor. non ſo-
lum legem docer, ſed etiam modum &
ordinem, quo fiunt B. O. oſtendit etiam, quod
nemo legem facere queat, niſi per Ch. prius
reconciliati ſimus (p. 176), nec prius ad-
ſit dilectio, quam ſit facta fide reconciliatio
(p. 167), ſed quod poenitentia ſit agenda,
quæ non eſt activa contritio & arceſſita, ſed
paſſiva contritio (p. 320), & præter contri-

tionem etiam fides (p. 165. Ec.). Quam pœni-

tentiam homo e propriis viribus elicere non
poteſt, ſed ſpiritus S. excitat. citra cujus opera
& operam, nemo ad Chriſtum Dominum

pervenire poteſt (p. 498.), qui per verbum
Pectora

pecto

totum

ſancti

Xy
num
(d. 82
ſtifica
illis ne
quia
fide j

concc

ſtifica
OC. per

ſervar

bore

ſed ſe
fides

opera
gyjuia

(p. 18.
& præ
lectio
non ſi

ſegqua⸗

(p. 74

QVAI

n re-
DEI
a ad
obe-
exmüi
aini-
P. Et
effi-

s res

men
unt,
con-
)eſt.
1 ſo-
m &
quod
prius
ad-
liatio
enda,
, ſed
ntri-
eni-
non
pera
num
bum
ctora

SYMBOLICA. 12

pectora illuminat & accendit . Vr. &
totum opus converſonis, non minus, quam

ſanctificationis, perficit.

XXX. Duo itaque tantum genera homi-
num admittunt LL. Symbolici poſt lapſum,
(p. 822. ſq.) non-renatorum, ſ. nondum ju-
ſtificatorum, & juſtificatorum (p. 72 1.): de
illis negant, bona opera vera cos producere,
quia heæc fieri non poſſunt, niſi Poſtquam
84 juſtificati ſumus (p. 83.).
XXXI. Immo LL. Symbolici ne quidem
concedunt, in ipſo actu & momento ju-

. ſtificationis, nondum finitæ, hominem B.
O. peragere poſſe. Accipe locos, quos ob-

ſervavi, præcipuos, non quemadmodum ro-

bore vel claritate unus reliquos antecedit,

ſed ſec. LL. Symb. paginas: Deinde (cum
ſides ex terroribus liberavit) ſequi debent

opera, quæ fructus ponitentiæ (p. 12.). Et
Jzyia per ſidem accipitur Spiritus S. jam -= ut -

(p. 18.). Fides affert Spiritum S. ut deinde & c.
& præcedit legis impletionem (p. 68.). Di-
lectio & opera fidem ſéqui debent, quæ
non ſic excluduntur (e juſtificatione), ane
ſequantur (p. 73.): dilectio ſequitur fiidem

(p. 74.) PRIVS hac fide juſti reputamur,
QAXAäM diligimus (p. 81. ſq.). OSTQVAN
B 3 6

22 TkEOLOGIAM MoORALIS

diligere &c. IIæc non pollunt fieri, nini

poſiqua fide juſtiſicati ſumus (p. 33.).

Non igitur diligitur DEvS. niſi OSI QVAM

apprehendimus fide miſericordiam: ita de-
mum fit Objectum amabile (p. 84.). Acce-
pta remiſſione peccatorum, vere jam -- in-
vocamus, agimus gratias & c. Ita (ohannes

IV. 19.) ſigniſicat, præcegere fidem, ſequi

dilectionem (p. 86.). Sola ſide accipitur juſti-
ficatio, etſi, donato Spiritu S. ſequitur le-
gis impletio, & ſi qua fiunt civilia opera, ſi⸗
ne Chriſto non placent DEO (p. 94.). Poſt-
quam fit IN JVSTIFICATIS (p. 94.). Cum

hoc modo, (ut homo oſtendat fidem) B.

O. ſequi fidem debeant &c. (p 97.). Debet

ſequi fidem inchoata &c. (p. 100.). Nec

deſcribit hic modum juſtificationis, ſed qua-

les ſint juſti, poſtquæm ſunt juſtiſicati (p. 109).

Niſi fide in Ch. renati (p. 110.). Cum hhac
fide apprehenditur Ch., cor acquieſeit, &
incipit &c. (p. II5.). Sequuntur boni fructus

(p. 116.) Quod ſi corda ſint munda, & DE-

INDE &c. (p. II8.). Taxatur modus Pon-
tiſiciorum juſtificandi, qaod non docet
PRIVS remiſſionem peccatorum contingere,
Juam diligimus. Fides ſola uſtißcat. Pkl.

fßide juſtificati --ſumus, incipimus DEVM

SYMBOLICA 33

DE ur dilectio (p. 11.). in cor

vivificatur ſide, concipitur Spiritus S. qui re-
novat nos, u? &c. Fidei tribuimus juſtifica-
tionem, eth Aikeckin fidemn Jequitur. Ne-
ceſſe eſt igitur, nos PRIVS fide apprehende-
re promiſſionem -- Poſtea ixcipimus &c.
(p. 22.). Ideo PRIVSQAM legem faci-
mus, oportet corda ſide renaſci (P. 127.).
Iaeo juſtifßcamur, ut IVSTI, bene operari,

& obedire legi INCIPIAMVS,- nova vita ha-

beat nova opera (p. 133. ſq.). jaßi ifßcati ſunt
filii DEI --Poſpea opera &c. (p. 135.). PRIVS

juſtiſicati ſunt, quam legem faciunt. PRIVS

ſunt translati in regnum fllii DEl &c. Nec
legem PRlVS facimus -- quam - juſtificati
ſumus (p. 1;7.). Nec Prius dilectis adeſt,
guamn ſit falta fide reconciliatio. flem Fzai.
tur dilectio (p. 167.). Nec legem facere
poſſumus, niſi PRIVS per Chriſtum recon-
ciliati ſumus. FINGAMVS, A DESSE dilectio-
nem, FINGAMVS, ADESSE OPERAStamen
Ec. (p. 176.) PRIVS igitur oportet nos, fi-=
de accipere remiſſonem peccatorum, quanz

legem fainus, etſi, ut ſupra dictum eſt, fi-

dem dilectio ſequirur, quia renati Spiritum

accipiunt, ideo legem facere incipiunf

(P. V.). Promiſſio PRIVS accipienda eſt,
. B 4 ußß

24 THEOTOGTA MoRALIs

ut fide reconciliemur DEO propter Chri-
ſtum, guam legem facimus. PRIVS o-
portet -- gquam - (p. 178.). Fidem, RE-
NOVATIONEM & REMISSIONENM pec-
catorum, ſequuntur B. O. (p. 336.). Cre-

dimus, doccmurs & confitemur, etſi antece-

dens contritio & SVBSEQVENS nova obe-
dientia ad ARTICVLVM juſtificationis
coram DEO non pertinent -- -. Sed
POSTQVAM homo per fidem eſt juſti-
ficatus, IVM veram illam & vivam fi-
dem eſſe, per charitatem efficacem, &
bona opera ſempe- fidem juſtiſicantem
ſſequi (p. 586.). Et in rejectione falſæ do-
Gtrinæ XI. ABSQVE B. O. PRESENTIA
hominem juſtificari non poſſe (p. 587.).
Luando vero Jam homo eſt converſus
& illuminatus, ejusque voluntas venopata
eſt, tzum homo vult bonum, quatenus
renatus & novus homo eſt, --- & in

poſterum & c. (p. 673.). Quaado Paulus

affirmat, fide nos juſtificari, ſine operi-
bus: hoc ipſo docet, neque præcedentem
contritionem, neque ſoquentia B. O. ad
articulum aut negotium juſtitiæ fiäaei perti-
nere. Bona enim opera non præcedunt

. jaſtiücationcm, ſed eam demum ſequun-
Sur.

tur.
Juſta
6838.)
ſed/
juſtit
fiden
vita
ſtitia
tam
rum
inter
culun
inger
renor
Conſ
inter
ſancti
Iuſt fi.

novat

h. e.
ſum e
præſer
nis eſſe
Inhabi
dei jut
Zum d.

reconci,

SyYMBOLICA. 25

bri- tur. Et oportet perſonam primum eſſe
0- Juſtam, antequam B. O. facere queat (p.
RE- 688.). Concedimus de B. O. agendum eſſe,
ec- ſed ſuo tempore & loco, -- extra articulum
Pre- jaſtificationis (I. c.). Credentes, qui per
ece- fidem in Chriſto juſtificati ſunt, in hac
be- vita primum quidem imputatam fidei ju-
onis ſtitiam habent, deinde vero etiam inchoa-
Sed tam juſtitiam novæ obedientiæ, ſeu bono-
iſti- rum operum habent. Sed hæc duo non
fi- inter ſe permiſcenda, aut SIMVL in arti-
& culum de juſtificatione fidei coram DEO

em ingerenda ſunt. --- etian: ?POSTQVAM
do- renouata eſt, et multa B. O. habet (p. 689. ſq.).
IA Conſervandus eſt ordo inter fidem & B. O.
.). inter juſtiſicationem & renovationem, ſeu
ſus ſanctificationem. Cum perſona JAM eſt
s Juſtißcata, TVM etiam per Spiritum S. re-

aus novatur & ſanctifcatur, deinceps fructus,
in h. e. bona opera, ſequuntur (p. 692.). Pal-
lus ſum eſt, fidei, ut juſtificet, neceſſariam eſſe
ri- præſentiam B. O. vel in articulo juſtificatio-
em nis eſſe neceſſariam præſentiam B. O. (p. 693.).
ad Inhabitatio DEI ſequitur anzecedentem fi-
ti- Qdei uſtitiam (p. 695.). Verce bona opera
ñint tum demum fiunt, cum perſona per fidem

- Tecenciliata & renovata eſt. Neceſſe eſt,
r. B 5 ur

26 THEOLOGIA MoRALIS

ut perſona DEO antea placeat, -- ſi Cc.
(p. 700. ſq.). B. O. reconciliationem cum DEO
ſequi debent (p. 702.). Conf. & p. 5Sz. &c.
XXXIII. Locis his adeo multis, & maxi-
mapm partem clariſſimis, quod B. O. in actu
juſtificationis non ſint præſentia, non poterunt
pauca illa opponi, quæ extra contextum con-
ſiderata, dicere videntur, quod fides ipſo
jam in momento juſtificationis, quæ lapſis
contingit, bona opera producat. Bona
opera, cum fide, ſi modo vera & viva
ſides eſt, certiime deprehenduntur. Fides
enim vera nunquam ſola eſt, quin, charita-
tem & ſpem ſemper ſecum habeat (p. 586.).

Bene conveniunt & funt connexa inſ zpan-

biliter fides & opera: -- -: & tamen nun-

guans elſt ſola (p. 692.). Fides ſemper bona .
operatur (p. 70r.) . Salva res eſt. Aliter

ſe res habet cum fide in momento juſtiſica-
tionis, & aliter in ſtatu ſanctificationis, quod
LL. ſymbolici curate diſtinguunt. POST-
QAA“M homo eſt juſtificatus in ſanctiſicatio-
ne inſeparabiliter & ſemper B. O. ſecum ha-

bet, nec fides unquam eſt ſola, ſed una cum

ſide, ſi vera & viva eſt, B. O. deprehenduntur.
Et hoc de ſtatu loca hæc loquuntur. Nam

b. 5sé. & 5o. ipſa immediate præcedentia
verba

EO

xi-

tu

undt
on-
ptO
plis
ona
viva
ides
rita-
86.).
-
un-
pona
liter
ifica-
quod
58T-
atio-
n ha-

cum

intur.
Nam
dentia
Verba

SYMBOLIcCcA— 297

verba negabant, præſentia eſſe B. O. in ju-

ſtificatione. Quis diceret, tot prudentes
Theologos adeo palpabilem contradictio-
nem in eodem contextu bt admiſiſſe. Lo-
quitur ipſe contextus. Nam p. Jö6. pro-
bare volunt, quod fides cum malo pro-
poſito, peccandi contra conſcientiam, ſtare
nequeat, ſtatuunt, poſt Juſtificationem
ſemper fidem ſequi opera. Ideo & de
hac ſequela B. O. poft Juſtificationem,
immediate annexa agunt. Et p. 692. cla-

re ſatis etiam contextus loquitur, de ſta-
tu juſtificatorum eſſe ſermonem, quia in

præcedentibus ordinem inter juſtificatio-
nem & ſanctiſicationem docent. Imo in
immediate præcedentibus dicunt: Et hæc
(fides & B. O.) non ita divelluntur,
quaſi vera fides aliquande & aliquamdin
ſtare poſſit ceum malo propoſito; ſed ordine
Cauſſarum & Effectuum, autecedentium

& conſeguentium, ita diſtribauntur. Tan-

dem (p. 710.) pariter in deſcribendo ſta-

tu ſanctiſicationis F. C. occupatam elle,
non ſolum Patet, quia in L. de B. O.

verſatur, ſed maxime, quia p. præc. ter or-
dinem eum, quod B. O. demum in per-
ſona jam juſtiſicata dentur, inculcat, &
per

28 THEOLOGIA MonALTISs

per totam hanc paginam de ſtatu fidei,

tum vero tum imaginario, agitur, & quo-

modo fructus fidei fidem ſequantur: quod
inſpectio paragraphi quemlibet docet.

XXXIII. Ex quibus per pronam ſequi-

tur conſequentiam, quod SVBIECTVM O-
PERATIONIS Moralis ſit homo renatus &
juſtiſicatus. Nam hujus fides eſt quid-
dam vivum, efficax & potens, ita ut fieri

non poſſit, quin ſemper bona operctur

(v. 70r.); cum in ſtatu ante converſionem,
P. 701.);

homo in ſpiritualibus nullam agendi facul-
tatem habucrit (p. 669), & jam in con-
vcerſione immutatio quædam in intellectu,
voluntate & corde facta fuerit (p. 675). Per
ſpiritum S. jam novi motus in nobis excitan-
tur, ut ſpiritualis operatio in nobis incho-

etur (p. 680 ſq). Tandem & juſtificatæ per-

ſonæ modo opera DEO grata acceptaque

ſunt, licet in hac vita, propter peccatum

in carne hærens, imperfecta & impura ſint,
& hoc quidem propterea, quod ipſa per-
ſona piorum a maledictione & damna-

tione legis, per fidem, propter Chriſtam,

eſt liberata, & quod B. O. ipſorum--DEO
propter Chriſtum ſunt accepta & grata, &

quod -- ex renoyatione ſpiritus S. cc a-
mimo

ei,

0— .

od

ui-⸗

SyMBOLICA. 19

animo promte & ſponte faciunt, quæ DEO
placent, quatenus, ſecundum interiorem ho-
minem, ſunt renati (p. 723). Antea vero,

qua flunt opera civilia, ſine Chriſto, non

R

placent (p. 94).

XxXXIV. Auditores itaque ſuos nondum ju-
ſtificatos ad Theologiam Theticam remittit,
ut ibi diſcant, non ſolum, quomodo juſtificari
poſſint, ſed & actu ſe patiantur converti
& juſtificari. Nos enim revocamus no-

ſtros ad conſiderandas promiſſiones, & de

gratuita remiſſione Peccatorum & reconci-
ciliatione, quæ fit per fidem in Chriſtum,
docemus: Poſtea addimus & doctrinam le-
gis (p. 95).
XXXV. Iuſtificatos autem docet, ſetvicn-
dum efſe DEO, in illis mandatis, quæ ipſe
tradidit, non in mandatis, quæ ſunt exco-
gitata ab hominibus, quia bonum & per-
fectum vitæ genus eſt, quod habet man-
datum DEI (p. 37). Nam perfectio Chri-
ſtiana ſita eſt, non in contemtu civilium or-
dinationum, ſed in motibus cordis, in magno
timore D El, in magna fide, ſicut Abraham,
David, Daniel, etiam in magnis opibus at-
que imperiis, non minus perfecti erant,
quam ulli eremitæ (p. 26). Omnibus et-
4 lam

*,

1

30o TEOLOGIA MoRALISs

—

iam S. ordinibus & ſtatibus, in ſumma bre-
viſſima, quam proponit vel Tabula Oecono-
mica (p. 385), & paſſim, pro diverſitate vitæ
generum, doctrinæ piopenuntur, ut deinceps
videbimus.
XXXVI. Diverſos itaque, vi diverſi ſta-
tus, deprehendit Th. M. diverſorum audi-
torum animos, diverſasque vires & operati-
ones. Impiorum IN TELLECTVsS ex ſuis viri-

bus verbum Dei prædicatum intelligere non

poteſt (p. 656); nec, quomodo ac quibus me-
diis ſpiritus S. in nobis veram pennitenti-
am, novasqne vires ac facultates ad bene
agendum, in noſtris cordibus operari & lar-
giri velit, & quemadmodum nos erga ob=
lata illa media gerere, & iis quomodo u-
ti debeamus (p. 669). CONSCIENTIA
vero ideo pacata in iis non eſt, nec ex-
cogitare poteſt, quod contra terrores conſci⸗

entiæ & iram DEl certet (p. 120). VO-—

LVNTAS odio DEI & virtutis (p. 55.)

referta eſt, nec ſe convertere, nec legi

DEI obedire poteſt (p. 677). AFFECTVS
tandem ſunt indomiti, & ad peccata ſe-

ducunt. Verbo: homo eſt peccati ſervus

& manicipium Satanæ, a quo agitur (p. 656),

1
nec ad pœnitentiam ſe movere ac præparar-

valet

E*
0*
tæz
pS

ta-
di-
ti-
ri⸗
on
ne-
ati⸗
ene
lar-
ob⸗

5 U-

IA

ex-
nſci⸗

55.)
legi

TLVS
a ſe-
ervus

656) ;)
ararez-

valet

SvYMBOLICA. 3

valet magis, quam homo mortuus (p. 658).
XXXVII. Contra ea regenitil N TELLE-
ETVS a ſpiritu S. per verbum jam eſt illu-
minatus (p. 372.), & jam cognoſcit, quid pi-
orum ſit offcium, quomodo in vera pieta-
te vivere & ambulare conveniat (p. 717).

CONSCIENTIA ejus jam etiam fide pla-
cata eſt (p. 93). VOLVNTAS promta

jam eſt ad bene agendum, & delectatur le-
ge DEI (p. 703), quatenus per ſpiritum S.
veteris Adami mortificatio, & renovatio in

ſpiritu mentis eorum inchoata eſt, ita ta-

men, ut vetus Adam in ipfa natura, o-
mnibusque illius interioribus & exterioribus
viribus adhuc inhæreat (p. 719), imo poe-
nitentia Chriſtianis duret usque ad mortem,

quia luctandum eſt cum peccato reſiduo in

carne per totam vitam (p. 327).

pARS II. PDE PRINCIPIS EFFöCITIIS
6T MäDIIS.

XXXVIII. Principiaæ effedtiva Theologiz

Moralis funt cadem, quæ Theologiæ The-

ticæ: I) nempe DEI AMOR VNIVERSALIS:
quia non tantum prædicatio pornitentiæ, ve-
rum etiam promiſſio Evangelii eſt nniverſalis
(bP. 804 ), quod voluntate non ſimulata &

32 THEOLOGIA MoRALIS

ficta, ſed ſerio, in iis, quos ad eum modum
vocat, per verbum efficax eſſe velit, ut illu-
minentur, convertantur, ſalventur p. 805).

Quod fundamentum fidei noſtræ maxime
neceſſarium & conlſolationis veræ pleniſſi-
mum, non patimur everti, per eos, qui DEO

contradictorias voluntates tribuere vellent,
ac ſi vpoluntate ſgni quidem doceret: ego ex-

terne quidem vos omnes voco, ſed volun-
tas mea eſt, ut maxima hominum vocato-

rum pars neque illuminetur, neque conver-
tatur, ſed æternum pereat (p. 307), cum
DEVS, etiam poluntate beneplaciti velit, ut
nullus hominum damnetur (p. 829), ſed ſe-
rio velit, ut omnes homines ad ſe veniant,
& ſibi conſuli & ſubveniri ſiant (p. 628).
Quorum in ſummis tentationibus meminiſ-
ſe, & ex iis conſolationem petere debemus,
ut ignita diaboli tela extinguamus (p. 610).
XXXIX. Eſt II) ELECUTLIO & hæc non ex ra-

tionis judicio, aut lege D El judicanda (p. 618),

ſed ex Evangelio diſcenda (p. 619), & nequa-
quam ex abſoluto aliquo decreto derivanda

eſt (p. 621.). Natn ſi abſoluta eſſet: oriren-

tur in mentibus pernicioſæ cogitationes, qui-
bus ægerrime reſiſtere poſſent: ſi DEVS me
ad æterrnam ſalutem elegit, non potero dam-

nari,

nib
que

SyMBOLICA. 33

quicquid etiam deſignavero. Contra ve-
ro, ſi non ſum electus ad vitam æternam,
nihil plane mihi profucrit, quantumcun-
que boni fecero, omnes enim conatus
mei erunt irriti (p. 619. coll. p. 801). Immo
pertutbatæ mentes nullam ex hoc conſola-
tionem percipere poſſunt (621). Contra
hic articulus, recte & dexte explicatus, ve-
ram & omnium firmiſſimam conſolatio-
nem perturbatis mentibus præbet (p. 802.),
doctrina etiam hac percepta, vitam emen-

damus, veram pœrnitentiam agimus & pro-

miſſioni Dl credimus (p. 816), non otioli
ſumus, aut Spiritui S. operanti & agenti
reliſtimus, ſi in omnes tentationes inci-
derimus, nos erigimus, &, ſi aliquando
in peccata labimur, vera Ponitentia & fi-
de nos a Spiritu S. converti, patimur (p.

2817). Scimus tandem etiam, Deum in æXter-
no ſuo conſilio ſibi propoſuiſſe, ſe juſtifi-

catos in multiplici & varia ipſorum infir-
mitate, adyerſus diabolum, mundum & car-
nem defenſurum & in viis ſuis deductorum,
ubernaturum, &, ſi lapſi fuerint, manum
H ut in cruce atque tentatio-
nibus ſolidam conſolationem porcipiant, at-
que ad vitam Fonſeryentur (b. 303),

34 THEOLOGIA MonAIIS

XL. Eſt III.) caRISTI MERITVM univerſale
& ſufficientiſſimum, qui hoſtia factus eſt
non tantum pro culpa originis, ſed etiam
pro omnibus actuali bus hominum peccatis
(p. 10.). Quia enim in DEl indignatione
jaciebamus, perpetuæ damnationi adjudicati;
nulla hic erat amplius relictà aut ſpes re-
cuperandæ gratiæ, aut conſilium adipiſ-
cendæ ſalutis, aut auxilium placandi Patris,
aut conſilium ignoſcendi delicti, donec il-
le immortalis filius, caſamirolam miſeriam
& exilium noſtrum ſua profundiſſima bo-
nitate miſeratus, de coelo nobis opem la-
turus deſcendit, nosque ab omni, & pec-
cati, & mortis ac diaboli captivitate in li-
bertatem adoptionis ſuæ aſſeruit (p. 494).
Nam poſt lapſum legem facere non poſ-
ſumus, niſi prius per Chriſtum reconciliati
ſumus: Imo contumelia Chriſti & Evan-
gelii abrogatio eſt, ſentire, quod vel remiſ-
ſionem peccatorum, propter legem, aut
aliter conſequamur, quam fide in Chri-

ſtum (p. 176.). Ideo Chriſtus ſola noſtra

eſt juſtitia (p. 583), qui nos, ut DEVS
& homo, a peccatis noſtris, perfectiſſima
ſua obedientia, liberavit, juſtificavit, & ſal-
vos fecit (p. 682.). Cum enim Chriſtus

non

ati;
re-
biſ-
ris,
il-
amn
bo-
la-
eC-
li-
4).
voſ-
liati
an-
niſ-
aut
hri-

ſtra

3VS
ima

non

ſal-
iſtus

SYMBOLICA. 35

non tantum homo, verum Deus & homo ſit, in
una perſona indiviſa, tam non fuit, legi ſubje-
ctus, quam non fuit paſſioni & morti, ratione

ſuæ perſonæ, obnoxius: quia Dominus legis e-

rat. Eam ob cauſam ipſius obedientia (non ea
tantum, qua Patri paruit in tota ſua paſſione &
morte, verum etiam, qua noſtra cauſa,
ſponte ſeſe legi ſubjecit, eamque obedi-

entia illa ſua implevit) nobis ad juſtitiam

imputatur, ita ut DEVS, propter totam
obedientiam (quam Chriſtus agendo'& pa-
tzienao, in vita & morte ſua, noſtra cauſa,
Patri ſuo cœleſti præſtitit) peccata nobis
remittat, pro bonis & juſtis nos reputet, &
ſalute æterna donet (p 685.). Etſi enim
vere in Chriſtam credentes & renati mul-
tis infirmitatibus & nævis usque ad mortem

obnoxii; firmiter tamen illis ſtataendum

eſt, quod propter Chriſtum, Deum ſibi pla-
catum habeant (p. 585.).
XLI. Eſ IV) Operatio Spiritur S. per o-
mnes gradus gratiæ in Theol Thet. recen-
ſitos. Hic pauca modo leges. Spiritus S. per
GRATIAM VOCANTEM uoOs ad Eccleſiam vo-
cat per Evangelium (p. 372.). Primum enim
nos dugit Spiritus. S. in ſanctam commu-

nionem ſuam, ponens in ſinum Eccleliæ,

2 per

36 THEOLOGIA MoRALIS

per quam nos docet et Chriſto adducit

(p. 496.), quia hæc mater eſt, quæ quem-
libet Chriſtianum parturit ac alit per ver-
bum, quod Spiritus S. revelat & prædicat,
& per quod pectora & lluminat & ac-
cendit, ut perbum actipiant, amplectantur,
illi adhæreant, inque eo perſeverent (p. 497).
per GRATIAM PREVENIENTEM quem-
libet antevertit: Cum naturales hominis
vires ad veram converſionem nihil con-
ferant, aut quicquam adjumenti adferre
poſſint: DEVS ineffabili bonitate & miſe-
ricordia, nos PREVENIT, & Evangelium
annunciari curat (p. 676). Eſt gratia II. LV-
MINANS, ſ. docens, quando verbo illu-
minat pectora, a verbum accipiant (p.
497), quam && illis offert, qui verbum
DEI audire nolunt, nec ſic a Spiritus S.
illuminantur (p. 672.) actu. Per verbum
vero prædicatum & auditum Spiritus S.
corda illuminat & convertit, homines
verbo DEl credere & aſſentiri poſſint (p.
671): quo ipſo illuminatio non tantum
præcedit ſanctificationem, ſed & fidem

(p. 667). Evangelium etiam homines pro ſtul-

titia & meris nugis habent, priusquam a Spi-
ritu S. Maminezeur. & doceantur (p. 657),

cum

er-
cat,
ac-
tur,
7).
em-
dinis

erre

niſe-
lium
LV-
illu-
(p.
bum
as 8.
bum
us S.
nines
t (p.
ntum
dem
oſtul-
a Spi-
657),
cum

SSYMBOLICA 37

„½

cum natura cœci ſint, & verbum DEl prædi-
catum neque intelligant, neque intelligere
poſſint, ſed illud ut rem ſtultam judicent
(p. 656.). Eſt GRATIA CONVERITIENS
ſ. REGENERANsS, qua Spiritus S. non opera-
tur converſionem hominis ſine mediis; ſed ad
eam efficiendam, uti ſolet prædicatione & au-
ſcultatione verbi DEl &c. (p. 579.). Docent
nempe noſtrates e verbo DEl, quomodo ho-

mo ad Deum convertatur; quomodo & qui-

bus mediis (videlicet per verbum vocale
& ſacramenta) Spiritus S. in nobis effi-
cax fit, & veram poœnitentiam, ſidem, novas-
que vires ſpirituales ac facultates ad bene a-
gendum in cordibus noſtris operari & largiri
velit: & quemadmodum nos ergo ob-

lata illa media gerere, & iis quomodo uti

debeamus (p. 669). Converſio nempe ho-
minis talis eſt immutatio, per operationem
Spiritus S. in hominis intellectu, volunta-
te & corde, qua homo (operatione vide-
licet Spiritus. S.) poteſt oblatam gratiam
apprehendere (p. 679) ; non vero quaſi
nova animæ eſſentia ex nihilo creetur;
nec uti Enthuſiaſtæ (qui in Eccleſia Dei
ferendi non ſunt) ſomniant, DEVM ſine
omnibus mediis, auditione verbi. & ſine
uſu ſacramentorum, hominem ad ſe tra-
C 3 here

38 THEOLOGIA MORALIS

here, illuminare, juſtificare & ſalvum
facere (p. 678). In converſione enim per
Spiritum S. novi motus in nobis excitan-
tur (p. 680.), & conyerſio hominis non

tantum ex parte, ſed tota eſt operatio,
donum, & opus Spiritus S., qui eam

virtute & potentia ſua, per verbum in in-
tellectu, corde & voluntate hominis, tan-
quam in Subiecto patiente, ubi homo nil a-
git aut operatur, ſed tantum patitur, effi-
cit & operatur (p. 681). Conf. & p. 552.
XLII. Ita homo deducitur ad POENI-
TENTIAM. Hæc lapſis contingere poteſt,
quocunque tempore, quando convertuntur

(p. 12). Partes eius ſunt Duæg: CONTRI-

TIO, ſeu veri terrores conſcientiæ, cum ſen-
tit DEVM iraſci peccato, & dolet, ſe pec-
caſſe (p. 165.), quæ officio legis (p. 319) fit,
quia hæc eſt fulmen Dei, quo manifeſtos pec-
catores et hypocritas proſternit.-- Hæc uon
eſt activa contritio, ſeu factitia & accerlita,
ſed paſſva contritio, conſcientiæ crucia-
tus, vera cordis paſſio & ſenſus mortis
(p. 320.). Et reſpectu hujus poe nitentiæ
partis, Evangelium, in propriiſſima ſua ſi-
gnificat'one uſurpatum, non eſt concio
pornitentiæ (p. 710. ſq.). Altera pars poe-

nitentiæ

ec-

von
lita,
tia-
rtis
tiæ
ſi-
ncio
P⅜

ntiæx

SYMBOLICA. 39

nitentiæ eſt FIDES, eaque Specialis, GWA
CREDIT unusquisque, ſibi remitti peccata

propter Chriſtum (p. 68.) quæ pet Spiritum

§S. in nobis efficitur (p. I1.), & per quam
Chriſtum redemtorem noſtrum in verbo
Evangelii recte agnoſcimus, & ipſi confi-
dimus (p. 694.), & oſtendit diſcrimen
inter contritionem judæ & Petri, Saulis
& Davidis (p. 166)). Hujus fidei, ſive partes,
ſeu gradus, ſunt TRES, NOTIIIA, ASSEN-
SVS & FlDVCIA. Fides enim ſignificat non
tantum hiſtoriæ notitiam, ſed illam fidem,

quæ ASSENTITVR promiſſioni (p. 69.):

non tantum eſt NOTITIA in intellectu, ſed
etiam FIDVCGIA in voluntate (p. 125.). Non
itaque loquimur de otioſa notitia, qualis
eſt etiam in Diabolo, ſed de fide, quæ re-
ſiſtit terroribus conſcientiæ, quæ erigit
& conſolatur perterrefacta corda (p. 108.).
XLIII. Eſt GRATIA JVSTIFICANS,
qua homini ponirenti, ſeu credenti, ex me-

ra gratia imputatur obedientia, paſſio & re-

ſurrectio Chriſti, quibus ille legi, noſtra cauſa,
ſatis fecit, & peccata noſtra expiavit (p. 684.),
ſed ita, ut homines non ex propriis meri-
tis, ſed gratis juſtificentur, propter Chriſtum
per fidem (p. 10), quia promiſſio nobis
C offert

4 0 THEOLOGIA MORALIS

ôffert gratis reconciliationem propter Chri-
ſtum, quæ accipitur non operibus, ſed ſola
fide (p. 68). Concurrunt nempe hæc IRIA,
promißto, gratuitum, & meritum Chriſti: pro-
miſſio accipitur hde, gratuitum excludit no-

ſtra merita, Cbriſti Merita ſunt precium

(69). Ad juſtificationem enim tantum
hæc requiruntur, gratia DEi, meritum Ch.
& fides (p. 687). Sed hæc fides tantum
eam ob cauſamn juſtificat, & inde vim il-

lam habet, quod gratiam DEI & meri-
tum Chriſti in promiſſione Evangelii, tan-

quam medium & inſtrumentum, apprehen-
dit (p. 693 ſq). Brevibus: vocabulum ju-
ſtificationis in hoc negotio, ſignificat, uſu
forenſi (p. 109. )juſtum pronunciaré, a pec-
catis, & æternis peccatorum ſuppliciis ab-
ſolvere, propter juſtitiam Chriſti, quæ a

D0 fidei imputatur (p. 685.). Sola fides

juſtificat, quia reconciliati reputantur juſti &

Rilii Dei, & fides eſt juſtitia, qua a DEO juſti re-

putamur, non quia eſt opus per ſe di-
gnum , ſed quia accipit promiſſionem
(pP. 76).
XLI. Statim ubi homo juſtificatus eſt, ſequi⸗
tur GRATIA HNHABITLANS. Poſtquam fide
juſtificati ſumus, accipimus Spiritum S. (p. 83).
&

il-

eri-

an-

ju.
uſu
eC⸗
ab-
*
des
ti &
re-
di-
nem

qui-
fide

83)
&

SYMBOTL ICA. 4¹

& inhabitatio DEl ſequitur antecedentem
ſidei juſtitiam (p. 695). Immo immediate,
nullo intercedente alio tempote, gratia
SANCTIFICANS, quæ fidei juſtitiam ſe-
quitur (p. 686), & qua juſtificatis Spiritus S.
datur; qui eos renovat & ſanctificat (p.
687). Hinc revera hominis nova volun-

tas inſtrumentum eſt & organon DEI

Spiritus S. ut ea in operibus Spiritui S.
cooperetur (p. 583 coll. 682). Hoc in ſtaru
ſiducia atque agnitio Divinæ gratiæ &
clementiæ lætos, animoſos, alacres efficit,

cum erga DEVM, tum erga omnes cre-

aturas, quam lætitiam & alacritatem Spi-

ritus S. excitat per fidem. Inde homo fine ulla

coactione promtus & alacris redditur, ut
omnibus benefaciat, omnibus inſerviat, o-
munia toleret, idque in honorem & lau-
dem DEf, pro ea gratia, qua Dominus
eum eſt proſlecutus. Itaque impoſſibile eſt,
bona opera a fide vera ſeparare (p. 701).

Quia vero inchoata hæc legis impletio pro-

cul abeſt a perfectione (p. ny?), quando
ſanctiſicationis opus inchoatum eſt, quotidie
augetur. lam enim tantum ex dimidio
puri ac ſancti ſumus, ut Spiritus S. ſub-⸗
inde habeat, quod divini verbi prædicatio-
C 5 — ne

41 THEOLOGIA MoRALIS

ne nobis eluat & purificet, cum in dies
ſingulos remiſſion em peccatorum diſtribu-
at, usque in futuram vitam (p. 501.). Gra-

tia tandem CONSERVANS ab hac di-

velli nequit. Docemus autem, ſalutem con-
ſervari et retineri non per opera, ſed tan-
tum per Spiritum Dei & per fidem, qua
ſalus conſervatur (p. 590.).
XLV. Hos gratiæ gradus debite ad-
mittere homo debet, ſi ad Chriſtianam
perfectionem contendere, ipſi eſt animus.
Gratiam ad eccleſiam vocantem, ſi quis extra

eccleſiae adhuc eſt pomeria, audiat, quia ne-

mo theſauros, quos Chriſtus nobis impetra-
vit, extra eccleſiam accipit, niſi Deus ver-
bum prædicandum & divulgandum omnibus
emilſiſſet, in quo Spiritum S. largitur, ut e-
jusmodi theſauri nos faceret compotes (p.
497.): & extra Chriſtianitatem, ubi Evan-
gelii locus non eſt, neque ulla eſt peccato-
rum remiſſio, quemadmodum nec ulla ſan-
ctificatio adeſſe poteſt (p. Sor.). Gatia etiam
Præveniene debite admittenda eſt. Hæc e-
nim per Spiritus S. tractionem, ſeu motum
& operationem, ex hominibus repugnanti-
pus & nolentibus, volentes homines facere

nititur, quia in accendendis novis motibus
eſt

hom
itaqt
in e

& re

repu
injur
Ctan
int e
enin
in h
pron
vel
pere
tuere
ligen
res i
com
ered
nugi⸗
tu S.

hom
men
te re

ſpirit

lies
du-
ra-

di-

n⸗-
n-
gua

ad-
am
us.
tra

ne-

er-
bus
t e-
(p.
an-
to-⸗
an-
iam
c e-

nti-
cere
ibus

eſt

SYMBOLICA. 43

eſt occupata, & per verbum voluntatem

hominis reſiſtentem aggreditur (p. 582.). Qui

itaque Spiritui S. & hic reſiſtunt & obſtinati

in ea contumacia perſeverant, indurantur
& reprobantur (p 808).
XLVI. GRATIA pariter ILLVMINANS
repudianda non eſt; ſed intelligamus, nobis
injungi ſerio, ut ſemnper prædicando & tra-
ctando Dei verbo inſtemus (p. 812.): & hoc,
int er alia, vel propriæ indigentiæ ergo. Etiamſi
enim ingenioſiffimi & doctiſſimi homines
in hoc mundo Evangelium de filio Dei &
promiſſiones divinas de æterna ſalute legant
vel audiant, tamen ex propriis viribus perci-
pere, intelligere, credere, & vera ea eſſe, ſta-
tuere nequeunt. Quin potius, quanto di-
ligentius in ea re elaborant, ut ſpirituales
res iſtius ſuæ rationis acumine indagent et
comprehendant: tanto minus intelligunt &
eredunt, & ea omnia pro ſtuültitia & meris
nugis & fabulis habent, priusquam a Spiri-

tu S. illuminentur et doceantur (p. 657.).

XLVII. GRATIAM CONVERTENTEM
homo admittat, vel hoc etiam motus argu-
mento, quod in ſua natura poſt lapſum, an-
te regenerationem, ne ſcintillula quidem
ſpiritualium virium reliqua manſerit, aut
reſtet.

44 THEOLOGIA MoRALIS

—
reſtet, quibus ille ex ſe, a gratiam Dei
præparare ſe, aut oblatam gratiam apprehen-
dere, aut eius gratiæ (ex ſeſe & per ſe) ca-
pax eſſe poſſit, aut ſe ad gratiam applicare
aut accommodare, aut viribus ſuis propriis,
aliquid ad converſationem ſuam, vel ex to-
to, vel ex dimidia vel minima parte, con-
ferre, agere, operari aut cooperari (ex ſe-
ipſo, tanquam ex ſeipſo) poſſit (p. 656). Im-
mo, quia homo naturalis, interiores motus
non poteſt efficere, ut timorem Dei &c.
(p. I15.): ideo, liberatus jam per gratiam præ-
venientem repugnandi neceſſitate, non re-
pugnet, quando Spiritus S. novas in conver-
ſione motus excitat; nec ſibi perſuadeat, quaſi
in converſione perSpiritums. prorſus nulli no-
vi motus in nobis excitentur, neque ulla ſpiri-
tualis operatio in nobis inchoetur (p. 680. ſq.);
cum manifeſtum ſit, ubi per Spiritum S. in
hominis intellectu, voluntate & corde pror-
ſus nulla fit immutatio ad bonum, et homo
promiſſioni divinæ fidem prorſus non adhi-
bet, & a Deo ad gratiam non redditur ido-
neus, ſed totus homo verbo Dei repugnat,
quod ibi nulla converſio vel fieri, vel eſſe
poſſit (p. 679.) e contrario & concionator
& auditor certo ſciant, ſi verbum Dei pure
& ſincere prædicatum fucrit, & homines di-
ligenter

dit
ſua

dar

Ab

adæ
prie
der
cor
das

ſalte

mic
cor
ten
miſt
dile
in a
rum
Pert

tion

res,
re n.
169)

opin
rum

Dei
en-
ca-
are
to-
on-
ſe-

tus
&c.
rX-
re-
er-

uaſi

no-
diri-
ſq.);
. in
ror-
mO
dhi-

ido-

nat,
eſſe
ator
pure
s di-
enter

SYMBOLICA. 4 ½

ligenter & ſerio auſcultaverint, illudque me-
ditati fuerint, certiſſime Dominum gratia
ſua præſentem adeſſe, & largiri ea, quæ ho-
mo alias ſuis viribus neque accipere, neque
dare poteſt (p. 67t. ſq.).
XLVIII. Pæœnitentiæ gratiam ne negligas.

Ablit falſa & hypocritica poenitentia. Abſit,

adducaris per pornitentiam ad fiduciam pro-
priorum operum, pollicitatione plenariæ re-
demtionis coram Deo, ſi homo vere doleat,
confiteatur & ſatisfaciat (p. 321). Nec cre-
das, ſi quis contritionem non haberet, eum

ſaltem attritionem habere oportere, i. e. di-
midiam quaſi contritionem, vel initium

contritionis (p. 322.). Nec credas, in Poni-
tentia homines æternæ iræ reos mereri re-
miſſionem peccatorum per actum elicitum
dilectionis, quoniam in agone conſcientiæ &
in acie experitur conſcientia vanitatéêm illa-
rum ſpeculationum philoſophicarum (p. 66).
Permittas, ut lex in te ſeriam excitet contri-

tionem, quæ ſit mortificatio, & veros terro⸗

res, quales ſunt morientium, quos ſuſtine-
re natura non poſſet, niſi erigeretur fide (p.
169). Confitearis peccata tua; nec tamen

opinefis, omnium & ſingulorum peccato-
rum enumerationem eſſe neceſſariam. Qui

enim

46 THEOLOGI A MoRALIS

enim confitetur, totum in ſe eſſe merum

peccatum, is comprehendit omnia peccata,

nullum excludit, nullius obliviſcitur (p. 327).
Serio depreceris peccata, eademque deteſta-
ris, quia cum propoſito peccandi, fides con-
ſiſtere nequit (p. 71.). Fides rua nequaquam
ſit otioſa notitia, qualis eſt etiam in diabolis;
ſed reſiſtat terroribus conſcientiæ, erigat &
conſoletur perterrefactum cor. Talis ve-
ro fides neque facilis res eſt, neque humana
potentia, ſed divina potentia, qua vivifica-
mur, qua diabolum & mortem vincimus,
ſicuti Paulus ad Coloſſ. (c. 11. 18.) ait, quod
fides ſit efficax per potentiam Dei, & vincat
mortem (p. 108. ſq.). Ne itaque te decipi-
as, ut colligas, quod, quia fides, ſecundum
primam partem ſuam, eſt vera cognitio Chri-
(p. 68.), & quia eſt, quoad alteram partem,
Aſenſus (p. 68. 69. &c.), quod ideo in fi-
dei ſtatu, vel minimum in ipſo pœnitentiæ
exercitio ſis, ſi veram doctrinam de Chriſto
ſcis eique aſſentiris, licet in peccatis vivas,
nec contritionem veram ſenſeris. Vera e-

nim fides, quam maxime etiam eſt FIDVCIA
in promiſſionem de gratia per Chriſtum (p.

68.), Eiducia in voluntate (p. 125), quæ
vaniſſima foret, in homine in peccatis hæren-
ti

ti. S
cone
ſent

quæ
pece
qui
tur
86.)
toru
& ve
fides
cone
med

terre

bus
X
hauc
conda
ſive
ſeque
fides
eſt o
accip
Nec
quod
tes g
lum

erum—
cata,
327).
teſta-
con-

quam

volis;
gat &
s ve-
mana
ifica-
mus,
quod
incat
ecipi-
ndum
Chri-
rtem,
in fi-
entiæ
hriſto
Vivas,
era e-
VCIA
m (p.
gquæ
æren-
ti

SYMBOLICA. 47

ti. Sed fides vera exiſtit in poenitentia, h. e.
concipitur in terroribus conſcientix, quæ
ſentit iram Dei adverſus noſtra peccata, &
quærit remiſſionem peccatorum & liberari a
peccato.--- Quare non poteſt exiſtere in his,
qui ſecundum carnem vivunt, qui delectan-
tur cupiditatibus ſuis, & obtemperant eis (p.
86.). Evangelium etiam remiſſionem pecca-
torum non ſecuris mentibus, ſed perturbatis,
& vere pœnitentibus annunciat (p. 711). Quæ
fides, uti ex verbo Evangelii & Sacramentis
concipitur, ita indies deinde quoque iisdem
mediis ali & conſervari debet, uti etiam in

terroribus poœrnitentialibus & aliis afflictioni-

bus creſcit & confirmatur (p. 86.).
XLIX. Gmtiam autem JVSTIFICAM
haud quaquam credas te mereri vel de
condigno (p. 87.), vel ullis tuis operibus,
ſive præcedentibus, ſive præſentibus, ſive
ſequentibus (p. 684.). Immo ne quidem
fides ideo juſtificat, aut ſalvat, quia ipſa
eſt opus per ſe dignum, ſed tantum, quia
accipit miſericordiam promiſſam (p. 70.).
Nec putes, te juſtificatum eſſe & per ali-
quod tempus manere poſſe, licet ſequen-
tes gratiæ gradus non admittas, nec ul-
lum producas bonum opus. Fides enim
juſti⸗

7

48 THEOLOGI A MORALIS

juſtificans novam vitam in cordibus parit,
nec ſtat cum peccato mortali, ſed tantisper,
dum adeſt, bonos fructus parit (p. 7r. J.
L. Gratiam Unionis myſticæ, non nili ve-
ra juſtificatione præcedênte adeſſe (p. 112.),
cogites, talemque te geras, ne Spiritum S. con-
triſtes & exaſperes (p. 809.), malus, deficias
& Spiritum amittas (p. 706.). Cogites po-
tius, quod Spiritus S. in electis, qui jam in
Chriſtum credunt, habitet, ut in templo ſuo,

Dei ad obedientiam, mandatis Dei præſtan-
dam, ipſos etiam credentes non otioſos eſſe,
multo minus agenti & operanti Spiritui 8. re-
fiſtere debere (p. 347.) Itaque GRATIE
SANCTIFICANTII te perpetuo tradas,

plicantis: Facite bona opera, ut perſeveretis
in vocatione, ne amittatis dona vocationis,
quæ prius contigerunt, non proprter ſequentia
opera, ſed jam retinentur fide, & fides non
manet in his, qui amitunt Spiritum S., qui
abjiciunt posnitentiam (p. 222.). Fide enim
renati concipiunt Spiritum S. & habent mo-
tus conſentientes legi Dei (p. 92). Scimus
enim, Dei æternum decretum eſſe, quod
opus illud bonum, à fſe in illis ince-

& in ipſis non ſit ocioſus, ſed impellat filios

prum

attendens ad verba Apolzgiæ, 2. Petr. L.lo: cxr

—

—
ptu
fine
ipſii
tur.
ren
cep
I
per
tio!
Eit

ad

boli

vVari

nos

beat

pon

Vole

ea 0
ri (-

Cctus
noſtt
pta

&al
tilite

qual
Doc

1

wus

nce⸗-
cauf

—

8

„

SYMBOLICA. 49

ptum, promovere, atque confirmare & ad
Rnem usque conſervare velit: ſi modo verbo
ipſius, tanquam ſcipioni, conſtanter innitan.
tur, ipuus opem ardentibus precibus implo-
rent, in gratia DEl perſeverent, & dona ac-
cepta fideliter & bene collocent (p. 803.).
LI. Egregium etiam ad perfectionem Ch.
perveniendi medium eſt diligens conſidera-
tio neceſſariæ connexionis fidei & B. operum,
& impulſus ad hæcce, immo argumentorum

ad ea impellentium. Pleni ſunt LL. Sym-

bolici hujus doctrinx. Sed cum N. 71. & 32.
varia huc ſpectantia adſint: paucioribus hic
nos expediemus. Docent, quod fides de-
beat bonos fructus parere, & quod oporteat

pona opera, mandataa D EO, facere, propter

voluntatem DEI, non ut confidamus, per

ca opera juſtificationcm coram DEO mere-
ri (p. II.). Sequi debent B. O. quæ ſunt fru-

ctus pornitentiæ (p. 12.). Falſo accuſantut
noſtri, quod B. O. prohibeant. Nam ſcri=
pta eorum, quæ exſtant de decem præceptis,
& alia ſimili argumento, teſtantur, quod u-

tiliter docuérint de omnibus vitæ generibus
Se officiis, quæ genera vitæ;, quæ opera, in

qualibet vocatione D EO placeant (p. 16.).
Docent noſtri, quodr neceſſe lit, B. O. fagere,
non

=

1

SO THEOLOGIA MoRALIS

non ut conſidamus, per ea gratiam mereri,
ſed propter voluntatem DEl (p. 18.). Hinc
facile apparet, hanc doctrinam non eſſe ac-

cuſandam, quod B. O. prohibeat, ſed multo

magis laudandam; quod oſtendit, quomodo
B. O. facere poſſimus (p. 19.). His ex Aug.
Conf. deſumtis, cum addideris, quæ in Apo-

ogia, LL. de juſtiſicatione, de impletione le-

gis, de pœnitentia, de confeſſione & ſatisfa-
ctione, de B. O., in Articulis Smalc. de poeni-
tentia, quomodo homo juſtific. & de B. O. in
Catechiſmo, de Decal. & F. C. de juſtitia & fi-
de & B. O. quali ex profeſſo, & alibi ſpar-
tim, traduntur: conqueri non poteris, quod
LL. Symboli non ſatis B. O. exercitium urgeant.
B. O. autem vituperare, uti confeſſionem
doctrinæ, afflictiones, officia charitatis, mor-
tificationes carnis, profecto eſſet; vituperare
externam regni Chriſti inter homines poli-
tiam (p. 96.). Sunt autem opera facienda
propter mandatum D EI, item, ad exercen-

dam fidem, item, propter confeſſionem, &

gratiarum actionem (p. 95.). Laudamus &
requirimus B. O. & multas oſtendimus cau-
ſas, quare fieri debeant (p. 97.), quo & perti-

net, quod fidei neceſſe eſt, parere ſpiritua-

les motus in cordibus (p. 33.). Præmiis et-
iam

eri,
linc
ac-

ulto

odo
dug.
4po-

e le-

isfa-
veni-
. in

& fi-

Par-
uod
ant.
nem
nor-
rare
voli-
enda
cen-

, &£

us &
cau-
erti-

tua-
s et-

lam

1

SYMBOTICA. 15

iam B. O. haud dubie moventur fideles ad
bene agendum (p. 97.) &c. His aliisque

motus, Chriſtianus diligenter operatur bo-

na, licet in electis & renatis hominibus ad-
huc maneat lucta inter carnem & ſpiritum

(p. 673.), ſciens, B. O. credentium, licet im-
perfecta & impura, grata & accepta eſſe

DEBO, propter Chriſtum (p. 723.)

LII. Pia & diligens lectio S. Scripturæ,
tanquam medii ſalutis, multum confert, ex
qua ſola ſtatuere debemus, quæ ſit DEI er-

ga nos voluntas (p. 807.), per quam etiam

gratiam, vires & facultatem DEVS largitur
(P. 806.). Per legem enim in quotidiana
pornitentia contritionem excitat, per Evange-
lium fidem ſuſtentat & auget. Hæc vero poeni-
tentia in Chriſiianis durat usque ad mortem,
quia Spiritus luctatur cum peccato reſiduo

in carne per totam vitam, licut Paulus Rom.
VII. oſtendit, ſe belligerari cum lege mem-

brorum ſuorum &c. idque non propriis viri-
bus, ſed dono Spiritus S., quod remiſſionem

peccatorum ſequitur & quotidie reliquias

peccati purgat & expellit, & in eo eſt, ut

hominem purificet, rectificet, ſanctificet

(P. 328.) . Quod ſi vero quis adeo infelix eſt,
ut Biblia non habeat, is minimum quotidie

—

D 2 Cate-

522 THEOLOGIA MoORALIS

Catechiſmum legat, & meditando ac loquen-

do exerceat, cum Spiritus S. adſit huic lecti-
oni, ſermoni & meditationi, qui ſubinde no-

vos motus excitat & majus lumen ſuppeditar,

ut quotidie magis magisque hac doctrina af-
LIII. Prodeſt legitimus aſus ſacramen-
torum. Et BAPTISMVS quidem inſti-
tutus eſt, ut hoc omnibus horis & uti
& frui queamus, ut re, quam ſemper no-
biscum in parato habemus (p. 529.). Ita
nempe baptiſmus conſiderandus eſt, & nobis
fructuoſus faciendus, ut hoc freti, corrobo-
remur & confirmemur, quties peccatis aut
conſcientia gravamur, ut dicamus: Ego ta-
men baptizatus ſum, quod ſi baptizatus, cer-
tum eſt, ea promilſſa mihi data eſſe, me be-
atum fore, ac vitam immortalem & anima
& corpore poſſeſſurum (p. 543.‧)½ . Cnz
autem, tanquam pro quotidiano alimento
nobis data eſt, ut hujus uſu, fides iterum vi-
1es ſuas reparet atque recuperet, ne in tali
certamine, aut tergiverſetur, aut ſuccumbat
denique, ſéd ſubinde magis magisque fiat ro-
buſtior (p. 556.). Ideo admonitione per-

opus eft, ut ii, qui Chriſto nomen dederunt,

ſe præparent ad hujus venerabilis Sacramenti

Loln⸗-

cor

Cai

1. c.

mu

n-

Ri-
n0-

tar,

af-

SYMBOLICA 8383
communionem ſæpe frequentandamp. 559.).
Cauſſas aliquot impellentes B. LVTIIERVS
I. c. p. 650. ſqq. proponit.
LIV. Piis PR ECIBVS pariter impetre-
mus perfectionem Chriſtianam. Et poſt-
quam D EVS per Spiritum S. ſuum initium
in Baptiſmo fecit, atque veram DEl aghitio-

.

nem & fidem in cordibus noſtris accendit,

atque operatur: aſſiduis precibus orandus eſt,
ut per eundem Spiritum, ſua gratia (per quo-
tidiana exercitia audiendi, legendi & ad u-
ſum ttansferendi verbum DEI) in nobis fi-
dem & ccœleſtia ſua dona fovere; de die in
diem confirmare & ad finem usque conſer-
Vare velit (p. 659. ſlq.).
LV. Proba crucis & omnium tentationum
conſideratio, quod quidem magna ſint &

ardua pericula, nec lenium tentationum im-

pugnationes, quæ cuique Chriſtianorum per-
ferendæ ſunt, quamdiu in hac calamitoſa
Vita conſtituti, ab ommbus partibus impu-
gnamur, infeſtamur & fugamur (p. 520.),
quod tamen longe alia res ſit, tentationes
perſentire, & iisdem conſentire. Perſenti-
re omnes cogimur, neque tamen easdem
omnes, ſed nonnulli plures & graviores
(p. 521.). Quapropter convenit, quotidie
3 aſſiduam

7

54 THEOLOGIA MoORAIS.

aſſiduam tentationum pugnam exſpectare, s
diligenter vigilare, ubi ictus prævidendi &
declinandi ſint: in tanta vero difficultate non
aliud relinquitur conſilium aut remedium,
quam ad orationem confugiendi (p. 520 ſq.).
Cogitant etiam, quod Regnum Chriſti cruce
tectum ſit (p. 147.), inque cruce, diſcunt,
mundo & omnibus periculis mori (p. 502.).
Scd non timet mens pia, quia nil quicq uam
certius Gbi futurum pollicetur, quam cum
diabolo & omnibus angelis ejus, neque
non cum mundo, ſibi ſuſcipiendas eſſe ini-
micitias,; eam omnibus modis & omni mo-
leſtiæ genere vexaturis & infeſtaturis (p. 520).
LVI. Eccleſiæ cum videt multos malos &
hypocritas admixtos eſſe, (p. 11.), credit ta-
men pius, licet magna fit multitudo impiorum,
Eccleſiam exiſtere, & Chriſtum illa præſtare,
quæ promiſit Eccleſiæ, ſimulque allaborat, ut
verum membrum ſit Eccleſiæ, non ſolum
nomine, ſed nomine & re (p. 146). Imo
miniſterium malorum non inutile & inefft-
cax eſſe, credit, ſed ſacramenta & verbum,
propter ordinationem & mandatum Chriſti,
eſſe efficacia, etiamſi per malos exhibeantur
(P. I2.). Ceterum etiam ſcit, integritatem
Eccleſir conſervari, quando firmi tolerant

7

infirmos (p. 105.). LVII.

on

.).

ice

SYMBOLICA. 55

LVI. Virtutes etiam in genere admodum
promoveri, pius deprehendit, quando mortis

ſuæ aliquando, & incerto quidem tempore, fu-

turæ, perpetuo memor eſt, ubi ſcit, quod Deus
mortem corporis hominibus inflixerit, & poſt
peccatorum remiſſionem, propter exercen-
dam juſtitiam, non ademerit, videlicet ut

cxerceatur & probetnr 'nditia eorum, qui

ſanctificantur (p. 1 96.).

X

LVIII. Promovetur pietas diligenti obſerva-
tione, quomodo DEVS juſtum ſuum judicium,
quod hominum impietas meretur, conſpici-
endum in quibusdam regnis, populis, perſo-
nis, proponat, ut nos tanto accuratius DEI
immenſam miſericordiam, in vaſis miſericor-
diæ, agnoſcere & celebrare diſcamus p. 814.).
Quod & diligens S. Scripturæ lectione inno-
teſcit, in qua DEVS hoc tacitus non præterit.
quanti ſua verba faciat, & a nobis fieri velit,
tum quam ſevere eadem tueri decreverit;

nempe quod acerbiſſimis ſuppliciis terribili-
ter exgruciaturus ſit omnes eos, qui ſua præ-

cepta contemſerint, ac violarint, & viciſſim,

quam largiter bona largiri velit iis, qui ma-

gni ea faciunt, & libenter, juxta præſcriptum

gorum, vivunt & agunt (p. 484. ).

L. X.

reddituri (p. 830.). In hoc enim Chriſtus piis &

—

1

56 TnuEOLOGIA MORATIS

EIX. Iudicii etiam extremi memoria admo-

dum pietatis promovet ſtudium, quia homines

ibi juſto judici de fide & vita rationem ſunt

Electis dabit vitam æternam & perpetua gau-
dia, impios autem homines ac diabolos

condemnabit, ut ſine fine crucientur (p. 14.).
LNX. MVNDI interitus, ejusque con-
temtus, nos Chriſtianos movet, ut, re-
bus omnibus, quas DEVS largitus nobis

eſt, non aliter utamur, ac ſutor quispiam a--

cu, ſubula, filoque ſutorio, ad conficiendum

. 7
opus ſuum, quo confecto, illa deponit: aut,
quemadmodum hoſpites diverſorio, ut de
conceſſis opibus victum & amictum habea-

mus, prout diurni victus neceſſitas exegerit,

quiſque in ſuo ſtatu, nec quicquam rei no-
ſtrum Dominum aut idolum eſſe permitta-
mus (p. 4.14. ſq.).
L.X I. Virtutes Iheologicas hic exercendas,
tanquam media ſpecialia incrementi, varie di-

vidunt. Et quidem (1) reſpectu ſtatus Sub-

jectorum, ubi aliæ ſunt in ſtatu Eccleſiaſtico,

aliæ in ſtatu Politico, aliæ in ſtatu Oecono-

mico, (2²) reſp. facultatum Subjectorum, u-

bi aliæ ſunt internæ, aliæ externæ, (3), re-

ſpectu Objectorum, ubi aliæ DEVM imme-
. diate,

las,

co,

no-⸗

„‚u-
re-
me-
ate,

SYMBOLICA. F3

diate, ali? hominem ipſum, & iterum aliæ

proximum ejus reſpiciunt.

LXII. DOCTORVM ECCLE-
§ I Æ fſunt variæ, uti e. c. (I) dili-
gentiſſime veritatem inquirere & ſcri-
pturam tractare, ut ſubinde locuple-
tiorem intellectum quotidianis incrementis
conſequantur, quoniam S. S. quam diu hic
vivimus, nunquam ſatis diſcimus & docebi-

mus (p. 5o4). (2) Verbum DEI pure doce-

ant. Quare rogant Chriſtum, ut Spiritu
ſuo S. cos adjuvet, ut Evangelium illuſtrare
& patefacere poſint (p. 104.). (3) Fint ir⸗
reprehenſibiles, modeſti &c. uti I. Tim. III.

& Tit. I. docetur (p. 385.). (4) Legitime

ſacramenta adminiſtrent, quæ altera ſunt Ec-

cleſiæ nota (p. 148:). (5) Conſtantia

imperterrita. Digna eſt cauſſa, propter quam
nullum recuſemus periculum. Tu ne cede

malis, ſed contra audentior ito, quisquis aſ-

ſentiris confeſſioni noſtræ, cum adverſarii,
terroribus, cruciatibus, ſuppliciis conantur
excutere tibi tantam conſolationem, quæ
univeriæ Eccleſiæ proponitur (p. 221.) . (6)
Concordiam ex animo diligunt (p. 823.), nec
eos delectant diſſenſiones in Eccleſia (p. 179),
nec inanes Aoyvenaziae movent (p. 136.).
Cum vero (7) mundus refertus ſit pro⸗
. D F pemodum

58 THEOLOGTA MonALIS

pemodum infinitis ſectis & fallis Doctori-
bus, omnibus divinum nomen ſuæ do-
ctrinæ prætexentibus: non injuria iplis in-

deſinenter clamandum eſt (p. 5y15.). Ne-
que propter abuſum, aut ſiniſtras aliquo-
rum opiniones, doctrina verbi coœleſtis ne-
gligenda eſt, aut rejicienda, quin potius

eam ipſam ob cauſſam, ut abuſus & pra-

Vvyræ opiniones tollantur, vera ſententia ex

ſacrarum litterarum fundamentis proferen-
da atque proponenda eſt (p. 798. ). &c.

LXIII. Magiſtnatus virtutes pariter non pau-

cæ hic indicantur, uti e. gr. (1) amor
verbi divini, quo gloriam Chriſti cupiunt
ornare & augere, nec permittunt, ut ſa-

na doctrina opprimatur (p. 232.). Obler-

vant (2) diſcrimen inter regnum Chriſti

& res politicas (p. 213.). (3) Defendunt

veritatem & cjus miniſtros. Hoc enim
officeium DEO maxime omnium ſe de-

bere, ſciunt, Sacram doctrinam conſer-
vare, & propagare ad poſteros, & defen-

dere recte docentes (p. 232.). (4) juſte

judicare (P. 14.) ut tranquille ſub iis vi-

vere queamus (p. 387.), & relaxare ob-

ſervationes, (ſi quæ ſunt) quæ ſine pec-
cato, non pollunt ræſtad r. 44.). &c.
Sub⸗

bpri⸗
lo-
in-

Ne-
no-

ne-

ius

ra-
Ex
en-

au-

nor
unt
ſa-

ſer-

riſti
unt
nim
de-

ſer-

en-
uſte
vi-
ob-

bec-
&c.
ub-

SvMBOTICA 59

Subditorum autem virtutes ſunt e. c. ora-

re pro Magiſtratu (p. 387.), obedire ei

(p. 198.), ſervare contractus, quos ma-
giſtratus & leges approbant (p. 217.). In

iis vero, quæ ſine peccato non poſſunt

præſtari, oportet nos, regulam Apoſtoli-
cam ſequi, quæ præcipit, DEO magis o-
bedire, quam hominibus (p. 45.).
LXIV. In ſtatu Oeconomico, Conjugum
virtutes ſunt e. gr. caſtitas, qua fit, ur
cor mariti, velut Abrahæ, mundius ſit, & minus
ardeat cupiditatibus, quam multarum virgi-

num, etiam vere continentium (p. 248.) .

Mutuum ſibi perpetuo præſtent amorem

([p. 387.), nec avari ſint, nec opibus fi-

dant (p. 287.), in ſuo ſtatu credant, ſe
ad Chriſtianam perfectionem pervenire poſ-
ſe (p. 585.) &c. Parentes filios cducent,
viros præſtantes, & caſtas modeſtasque
forminas, ut filii alii Eccleſiarum miniſtri
fiant, aliii idonei ad politiam adminiſtran-
dam, & filiæ ſuæ virgines educatæ ſint ad

Oeconomiam & liberorum educationem

(p. 311. ſq.). Filii & filiæ obediant parenti-
bus (p. 433. & 388.), orent pro eis &c. Ver-
bo, quilibet in ſuo ftatu ſerviat D EO e. g.
ſutor, pro univerſa civitate oret, & arti
ſuæ operam det (p. 285.) ec. LXV.

X

60 THEOLrOGIA MORALIS

LXV. II. Reſpectu Adjuncti, ubi exerantur,
Virtutes aliæ ſunt internæ, e. c. uti pius a-
morem DEI elicit (p. 66. & 175.), affe ctus
refrænat, cum plus quam cæcus ſit, qui ma-
los affectus in carne non ſentit eſſe peccata

(p. 91r.). Aliæ vero ſunt externæ, uti pre-

ces (p. 5o7.) cc. ,

LXVI. III. Obzectorum intuitu, I. aliæ virtu⸗
tes vel immediate reſpiciunt D EVM, quales

ſunt e. gr. fiducia in DEVM, ut cor homi-

nis nullam etiam comolationem, nullam ali-
am fiduciam ſciat, quam DEVM ſolum
(dp. 406.), laus D EI (p. 33. &c.), agnitio, &&
conſervatio veritatis, qua formam ſanorum
verborum non minori diligentia, quam ipſam
ſinceram doctrinam, firmiter retinemus
((p. 707.). Verbo, quæ in prima Decalogi

tabula nobis injunguntur. II. Aliæ virtutes

immecdiate N OS reſpiciunt, uti c. gr. in-

ſtruere ſe veritate divina, quod verbi DEI
exercitium DEO acceptius eſt, quam omnia
alia ſplendida hypocritarum opera (p. 429. 53

ſuſtentare ſe, vas ſuum in caſtitate conſerva-

re (Ä9. ) &c. III. PROXIMVM im-

mediate reſpiciunt, uti ſunt omnia ſecundæ

tabulæ officia. Decalogus enim eſt fons &
ſcaturigo, ex qua ebulliunt & in quam re-

„daeynunt

deunt
operum

decem
quidem

dum ſi

aut bor
videatit
Hæc
poteru

liqua,

is depr
bore c
afferre
bum ſ

ut, ſi
lum ſe

quam
leun

SS

IN CO

Præce˖

uti

SyMBOLICA 61

—

—

ntur;
us a⸗
ectus
ma-
ccCata
Ppre⸗

irtu⸗
uales
omi-
n ali-
olum
0, &
brum⸗
pſam
emus
alogi
tutes
. in-
DEI
mnia
29.)
erva⸗-
im-
undæ
ns &
n re-
leunt

dcunt vicidſim omnia, quæcunque benorum
operum nomine cenſenda ſunt; ita ut extra

decem præcepta, nullum bonum opus, quod

quidem DEO placere poſſit, eſſe, exiſtiman-
dum ſit, quamlibet tandem coram mundo
aut bonum, aut magnum aut ſpecioſum eſſe
videatur (p. 481.).
Hæc brevis introductionis vicem obire
poterunt. Qui enim eadem tantum cura re-

liqua, quæ ſparſim immiſta ſunt, his addet:

⸗

is deprehendet, vel me tacente, non ſine la-
bore quidem hoc fieri, egregium tamen
afferre frucuam. DEVsS nobis ſervet ver-
bum ſuum librosque ſymbolicos, faciatque,

ut, ſi qui ſunt poſteri, redeuntibus in circu-
lum ſeculis, lætiori adhuc Eccleſiæ ſtatu,

quam nunc eſt, Auguſtanæ confeſſionis jubi-
leum, quod nobis jam inſtat, in DEII
gloriam, lætis feſtisque diebus,;
tranlſigere poſſinn½
BEE–

— 2
IN COLLEGIO DisPVTATORIO PRIVATO

præcedentem introductionem in Theologiam
Moralem excuſſerunt
VIRI DOCTISSIMI;,;
quorum nomina honoratiſſima,
ſine alicujus præjudicio,
ſequuntur,
uti ſorte in claſſes ſunt diſtributa:
CA5515

☛☚ )62 (Le.
CLASSTIS 4. MD
Dn. M. Joawwes Gorrrmen SIITNERVys,

Widerau. Miſnicus.
Dn. JoANNES GEORG. RIETMAN NVS.

Hala Sucvus,

Dn. ERMESTVS Gorrros RITPTMEISTER,
Fridi! Sileſius.

. CLASSIS 7 1.
Dn. M. JoANN. FRIDERICVS RIEMSCHNEIDER,

Anhaltinus.

Dn. GEORG. CHIHISTOPHORVS JACOBI,
. Rotenburgo Francus.
Dn. GrokG. WirHELMVS STOELLER, .
Windshemio Francus. . “
CLASSIS. III.
Dn. M. ErNRICVs GorTFRIED SCHVMANN,

Zahna Saxo.

Dn. RvpoOr-PH. FR. pDEWVICHMANNSHAVSEN,
Re.. J. Sc Sax. Eques.
Dn. M. FRIoERIGCVS WiILHELMVS JAHR,
Goſmaria Luſatus.
CEASSI S TV.
Dn. JoANNES MARTINI,
Toxavia Hungarus.
Dn. GonoFkEDvVS SAOMmoON. Kickebuſch /
Gedanenſis.
Dn. CAROLVS ANPDREAS MA TVS,

Freibergenſi 5.

Acceſſit nuper:
Dn. Firncids CIIRIST. BAVMEISTER

t harins

C.) £

ð

8

. .
. —2

— ˙tꝛ.s—v

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

FRANCISCGI ☛-
S. THEOL. LICc. E W*) 2
424 1N 009

SYMBOINA
. .
EX LL. SYMBOL. I
MORAIL.IS, QVOa½
DOGCTRINAS, I
BoOL. V -

QO
WWHWITIENIT
ArypD HENRICV 0 .
A. M DCG

4 Copyright 4/71999 VXMaster Gmbhi wwW.yxymaster. com